—yy— Liber Bihblioth. Gieſſenæ veteris Repoſit. Num. . ——— —— , „. —ÿy— — 2„‧——— ————— — — —C—— NNVD——ͤͤ 2— ſ——————* 4 8. 1 1„„. — 2₰ 1 .* 42 5.. 1O HIERONYNMI CARDINALIS ALBANI BERCGOMENSIS LVCVBRATIONVM IN BARTOLVM. Tomus Secundus. IN QVO PENE OMNla, QVYAE AD IVRIS interprerationem,& ad Iuſtitiam adminiſtrandam attinent, nouo, ac perutili quodam ordine feliciter explicantur. CVM SVMMARIIS, ET INDICE LOCVPLETISSIMO. Non abſque priuilegio Summi Pontificis, Senatus Veneti, aliorumꝗq; Principum. 2A S vVENETIIS.- MD LXXI. — ,— hAuhmae . Imndan Bovls Bonorss 9. Eunm Bnoran0 (MIONI4 llumen Coluunone t Cancabms Cunditiont Cenamon Cou Snn Cmiuge Caun Qaunefi Don n Echun FlortVvSso Pundainn rxsol- Hu aus nt Hu qus yen Mi auegn Mis qubag lupvSis Wuinoruor lure codicil luredellbe Uneporo Lan Legui, Legati- Laaii Lægitimi liueratio Lilerij 9 Lleni Maonn Mlnar. teſ 5 E' 1l peni ber ntione, Ev deu eger A d0 41 Lagd, 17 4 62 TITVLORVM INFORTIATI INDEX ALPHABETICVS. JCovIRENDA Hel omittenda hæreditate fol. 90 Adimendis legatis fol. 161 Adlegem falcidiam fol. 174 aniniflratione tutorun fol. 35 Aad ſenatusconſultum S)yllanianum fol. 99 Ad ſenatusconſultum tertullianum fol. 196 Ad ſenatusconſultum trebellianum fol. 179 Alimentis,& cibarijs legatis fol. 15 7 Annuis,& menſtruis legatis,& fidoicommiſſis fol. 150 Aut horitate,& conſenſu tutorum fol. 40 Auro& argento legato fol. 15 8 Bonls libertorum, fol. 196 Bonorum poſſeſſione fol. 186 Bonorum poſſeſſione contra tabulax fol. 187 Bonorum poſſeſſione ſecundum tabula⸗ fol. 173 CXAXEBONIANO edicto fol. 193 Colarione bonorum fol. 1 90 Collatione dotis fol. 192 Concubinis. fol. 29 Conditionibus,& demonſtrationibus fr. 167 Conditionibus inſtitutionum fol. 86 Confirmando tutore uel curatore fol. 51 coniungendis cum emancipaui. liberis fol. 19 2 Contrario iudicio tutelæ fol. 49 curatore furioſi fol. 50 Dors prælegata fol. 153 ExcvsArIoNIBVS tutorum fo. 44 G 47 FiDEITVSSORIBVS tutorum& curatorum fol. 49 Fundo inftructo, uel inſtrumento legato fol. 155 HAERROIBVS inflituendis fol. 6 5 His quæ in teſtamento delentur fol. 64 His quæ pænæ nomine relinquuntur fol. 164 His quæ pro non ſcriptis habeutur fol. 164 His quibus ut indignis fol. 165 IMPENSIS in rebus dotalibus fol. 2 2 Iaiuſto rupto,& irrito teflamento fol. 6 2 Iure codicillorum fol. 104 Iure deliberandi fol. 87 Iure patrouatus fol. 194 LreArIS& fdeicommiſſis primo fol. 1 06 Legatis,& fideicommiſſis ſecunds fol. 1 24 Legatis fideicommiſſis tertio fol. 139 Legatis preæſtandis fol. 190 Legitimis tut oribus fol. 32 Liberatione legata fol. 160 Liberis agnoſc endis fol. 24 Liberis,& pofthumis fol. 55 MaGISTRATIBVS conueniendis fol. 45 Milirari teſtamento fol. 87 OsSEGVIIS aliberis,& libertis praſtandis fol. 194 Operis libertorum fol. 194 Optione, uel electione legata fol. 154 PEcVLIO legato fol. 156 Penu legata fol. 156 ADoO dies legatorum cedat fol. 186 Quando ex facto tutorum, uel curatorum fol. 42 Quemadmodum teftamenta aperiantur fol.97 Qui petant tutores, uel curatores fol. 54 Quod falſo tutore authore geſtum eſſe dicatur. fol. 45 RBBVS dubijs fol. 163 Rebus eorum qui ſub tutela, uel cura ſunt. fol. 46 G49 Regula catoniana fol. 164 Rerum amotarum fo. 24 SrNATVSCONSVLTO Syllaniano fol. 99 Seruitute legata fol. 153 Si a parente quis fuerit manumiſ. fol. 194 Si cui plusquam per legem falcidiam fol. 179 Si quis aliquem teſtari prohihuerit fol. 103 Si quis omiſſa cauſa teſtamenti fol. 99 Siuentris nomine mulier in poſſeßionem fol. 2 8 Soluto matrimonio quemadmodum dos petatur fol. 4 Suis,& legitimis hæredibus fol. 1 96 Fupellectili legata fol. 1 56 Suſpectis tutoribus,& curatoribus fol. 42 TESTAMENTO militis fol. 87 Teſtamentaria tutela fol. 30 Teftamentis fol. ⸗ 0 Tritico uino, uel oleo legato fol. 1 5 5 Tutelis fol. 29 Tutoribus,& curatoribus datis ab his fo. 32 Tutelis& rationibus diſtrahendis fol. 45 48 VeI pupillus educari, uel morari debeat fol. 48 Ventre in poſſeſſione mictendo fol. 28 Vnde cognati fol. 196 Vſu,& uſufructu legato fol. 1 51 Vt in poſseſſione legatorum fol. 1 86 Vt legatorum nomine caueatur fol. 185 Vulgari& pupillari ſubſtitutione fol. 74 Titulorum digeſti noui index alphabeticus CeEPTIIATIONIBVS fol. 300 Accuſationibus& inſcriptionibus fo. 314 Acquirenda, uel amittenda poſſeſtione fol. 234 Aequirendo rerum dominio fo. 233 Actiouibus& ohligationibus fo. 2 70 Ad legem Corneliam de ſicanis fo. 321 Ad legem Corneliam de falſis fo. 5 22 Ad legem Iuliam de adulterijs fo. 317 Ad legem ſuliam maieftatis fo. 317 Ad legem Iuliam de ui publica fo. 3 20 Ad legem Iuliam de ui priuata fo. 3 21 Ad legem luliam repetundarum fo. 324 Ad legem Pompeiam de parricidijs fol. 3 2 2 Adminiftratione rerum ad ciuita. perti. fol. 339 Ad municipalem& de incolis fo. 33 Ad ſenatusconſultum turpillianum fo. 32 4 Adulterijs fo. 27. Albo ſcribendo fol. 238 Appellationibus,& relationibut fol. 550 Appellationibus recipiendis fol. 33 2 Aqua pluuia arcenda fol. 2 19 o 2 Aqua Aqua quotidiana,& æfliu A quibus appellare non licet Arboribus cædendis BoNls authoritate iudicis poßidendis Bonis damnato rum fol. 263 fol. 33 2 fo. 267 fo. 25 5 fo. 230 Bonis eorum qui ante ſententiam mortem ſibi conſciuerit fo. 330 CapAVEXIBVS punitorum captinis,& poſtliminio reuerſis Caftrenſi peculio Cenſibus Ceſſione bonorum Cloacis Collegijs,& corporibus illicitis Confeſgis Crimine expilatæ hæreditatis Curatore bonis dando Cuftodia,& exhibitione reorum DaMNO infecto Decretis ab ordine faciendis Decurionibus,& eorum filijs Diuerſis,& temporalibus præſcriptionibus Doli mali,& etus exceptione Donationibus Donationihus mortis cauſa,& capionibus Duobus reis ErFRACTCRIBVS,& expilatoribus Exceptione rei iudicatæ xceptionibus, ſeu præſcriptionibus PipEICOMMISSAKRIIS lbertatibus Fideiuſsoribus Flumiuibus,& ne quid in flumine Fonte fo. 263. Furti aduerſus nautas caupones GIANDE legenda INCENDIO, ruina, naufragie Iniurijs& famoſis libellis Interdictis& relegatis Itinere, actuque prinate Iudicatum ſolui Iure fiſci Iure immunitatis» LEGATIONIBVS Liberali cauſa MaNVMISSIONIBVS Manumißis teſtamento Mięrando A uneribus,& honoribus Nrovro in fiumine publico* Nl uouari appellatione interpoſita Nouationibus,& delegationibus Nuncdlinis ⸗ OPRRIS noui nunciatione P/RRILCIDIIS Poœnis Pollicitationibus Precario Prærorijs ſipulationibus Prinatis delictis Prinilegijs credit orum Pro donato Furtis fo. 330 fo. 335 fo. 337 fol. 340 fol. 25 4 fol. 263 fol. 312 fo. 2 5 2 fo. 312 fo. 2 56 fol. 3 16 fol. 211 fo. 339 fol.338 fol. 169 fo. 269 fo. 224 fo. 2 29 fo. 289 fo. 31 2 fo. 26 8 fo. 267 fo. 231 fo. 2 92 fo. 259 fol. 304 fo.307 fo. 267 fo. 308 fo. 308 fo. 330 fo. 26 2 fo. 301 fo. 333 fo. 338 fo. 339 fo. 233 fo. 231 fo. 231 fo. 267 338 fo. 260 fo. 333 fo. 296 fo. 339 fo. 202 fo. 3 22 fo. 328 fo.⸗ 39 fo. 266 fo. 300 fo. 304 fo. 256 fo. 244 Pro emptore Pro hærede fo. 244. Publicanis,& uectigalibus Publicis iudicijs QVANDO appellandum ſit Quarum rerum actio non datur Quæ in fraudem creditorum facta ſunt Quæſtionibus Quibus ex cauſis in poſießionem eatur Qui,& à quibus manumiſi Quibus,& à quo appelletur Quod ui aut clam Quorum bonorum Quorum legatorum RECEPTATORIBVS Regulis iuris. Re iudicata Rem pupilli ſaluam fauore Rem ratam haberi Re militari Repetundarum Requirendis reis SEPARATIONIBVS.. Sepulchro uiolato Sicarijs Siis qni teftamento liber eſſe iuſſus fuerit Solutionibus,& liberationibus Statuliberis Stipulatione ſeruorum Superficiebus TABVLIS exhibendis Termino moto Turpillianum VANIIS,& extraordinarijs cognitionibus Verborum obligationibus Verborum,& rerum ſignificatione Vꝛa publica,& itinere publico reficiendo Vi bonorum raptorum Vi,& ui armata Vi priuata Vi publica Vſuc apionibus Vti poßidetis Pro ſus fo. 244 fo. 245 fo. 2 22 fo. 313 fo. 332 fo. 27 fo. 2 56 fo. 325 fo. 2 54 fo. 23 3 fo. 33 2 fol. 264 Fo. 2 59 fo. 259 fo. 31 1 fo. 341 fo. 195 fo. 301 fo. 302 fo. 336 fo. 324 fo. 325 fo. 2 56 fo. 311 fo. 321 fol. 507 [o. 297 fol. 252 fo. 29 1 fo. 26 2 fo. 259 fo. 312 fo. 324 fo. 340 fo. 272 fo.340 fol. 259 fo. 307 fo. 160 fo. 320 fo. 320 fo. 240 fo. 261 Titulorum Codicis index alphabeticus. CriONIBVS empti Actionibus,& obligationibus Ad exhibendum Ad legem Falcidiam Ad legem Iuliam de adulterijs Ad legem Iuliam maieſtatis Ad legem Iuliam de ui publica Administratione tutorum Ad ſenatus conſultum Macedonianum Ad ſenatusconſultum orficianum Ad ſenatusconſultum trebellianum Ad ſenatusconſultum velleianum Aduocatis diuerſorum iudiciorum Aduocatis diuerſorum iudicum fo. 429 fo. 413 fo. 411 fo. 454 fo. 459 fo. 458 fo.459 f* 445 fo. 4 22 fo. 455 f.454 fo. 423 fo 387 fo. 385 Alensis —O˖·—— Commwld un cunpenſrini Cmndſiine u cmüfineoe cunpnuuu n cuſintuuxeu cunliuca ſer Entrahendas cmtrchentan Cnatokefmi Dwoun Dülchionibn Duexlon- Duilnin Dybnah Dnntinibus Danutinnis Dnationbus Dote cautane Dhtis nniſß EoEx D0 Eiioui Elyi, Enſeupai au Errore calcali Enuneatuuc kian ch m iam dery Euidionibs Ttolſcian ETdeltän Erecuti on Eruiu RurtIa Fej 3 liteionni liteufhum dilei ſoniha Fmim men Intoaura 1 Farti ſn REDlg Nerdihu 4n lintRang. Naraia- 49 ſeretein 51 Alendis liberis Annali exceptione Apoſtatis Arbitrium tutelæ Aſſeſſoribus Authoritate præſtanda Boxis ue liberis Bonorum poſſeſſione contra tabulaa Bonorum poſſeſſione ſecundum tabulas CoprCILLIS Collationibus Communi diuidundo Communia delegatis Communium rerum alienatione Communia utriuſque iudicij compenſationibus Condictione indebiti Condictione ob cauſam Confirmando tutore Conſortibus eiuſdem litis Conſtituta pecunia Contrahenda emptione Contrahenda,& committenda ſtipulatione curatore furioſi DEPOSITI Dilationibua Diuerſis reſcriptis Diuidenda tutela Dolo malo Donationibus Donationibus ante nuptias Donationibus inter uirum,& uxorem Dote cauta non numerata Dotis promiſſione EDENDO Edit᷑to diui Adriani tollende Epiſcopis, clericis Epiſc opali audientia Errore calculi Errore aduocatorum fol.a44 fol. 45 6 fol. 364 fol. 446 fol. 370 fol. 447 fol. 455 fol. 450 fol. 45 fol. 453 fol. 450 fol. 410 fol.454 fol. 430 fol. 410 fol. 424 fol. 41 2 fol. 41 2 fol. 445 fol. 411 fol. 414 fol. 426 fol. 457 fol. 447 fol. 42 5 fol. 401 fol. 369 fol. 447 fol. 390 fol. 458 fol. 434 fol. 44 2 fol. 441 fol. 438 fol. 3 70 fnl. 453 fol. 358 fol. 36 2 fol. 386 fol. 38 7 Etiam ob chirographariam pecuniam pignus teneri poſſe. f. 457 Etiam per procuratorem cauſam in integrum reſtit. Euictionibus Excuſationibus tutorum,& curatorum Ex delittis defunctorum Execut ione rei iudicatæ Ex quibus cauſis infamia irrogatur FAMILIAK erciſcunda Ferijs Fideicommiſſis Fide instrument orum Fideiuſſoribus,& mandatoribus Finium regundorum Fundo dotali Furtis,& ſeruo corrupto HAEREDIBVS inftituendis Hæredibus tut orum Haæreditarijs actionibus Hæreditate, uel actione uendita Hareticis,& manichæis fol. 394 fol. 45 8 fol. 447 fol. 413 fol. 455 fol. 387 fol. 409 fol. 401 fol. 453 fol. 4 20 fel. 457 fol. 411 fol.444 fol. 449 fol. 45 2 for447 fol. 413 fol. 427 fol. 36 2 His quæ ui metus ue cauſa fiunt His qui ad eccleſiam confug iunt His quiueniam ætatis impetrauerunt IupVEERVM,& alijs ſubſtitutionibus Inceftis nuptijs Ingenuis manumiſſis In integrum reflitutione minorum In ius uocando In litem iurando Inoff̃cioſis donationibus Inoffĩcioſis dotibus Inofficioſo teſtamento fol. 390 fol. 364 fol. 394 fol. 453 fol. 435 fol. 455 fol. 390 fol. 376 fol. 447 fol. 406 fol. 406 fol. 404 In quibus cauſis in integrum reſtitutio non eſt neceſſaria fol. 393 In quib. cauſis pignus, uel hypotheca tacite contrahitur fol. 45 7 In quibus caſibus tutorem habenti Inſtitutionibus,& ſubftitutionibus Interdic᷑to matrimonio Iudaæis,& cœlicolis Iudicijs Iure deliberandi Iure dotium Iure emphyteotico Iuris,& fatti ignorantia Iure iurando Iurisdictione omnium iudicum LEGATIS Legibus,& conftitut ionibus principum Liberis præterit is Libertis,& eorum liberis Litis conteſtatione Locato,& conduc᷑to Longi temporis præſcriptione MæXOISTRATIBVS conueniendis Mandati Mandatis principum Modo multarum Monopolijs NarvRaLIBVS liberis Ne fideiuſſores, uel mandatores dotium dentur Ne fiſcus, uel res publica Ne fhilius pro parte Negocijs geſtis Ne liceat potentioribus Ne ſanctum baptiſma iteretur Ne uxor pro marito Non numerata pecunia Nouationihus& delegationibus Noua uectigalia inſtitui non poſſe Nouo codice faciendo Noxalibus actionibus Nuptijs OrFICIO diuerſorum iudicum Ofcio eius, qui uicem alicuius iudicis obtinet Officio præfecti prætorio orientis,& illirici Ofcio præfecti urbis Operis libertorum Ordine iudiciorum PacrIs Pactis conuentis Pattis inter emptorem,& uenditorem Aæ 3 fo. 445 fol. 45 2 fol. 43 5 fol. 364 fol. 397 fol.453 fol.439 fol. 432 fol. 366 fol. 396 fol. 40 2 fol. 453 fol. 36 5 fol.453 fol. 449 fol. 399 fol. 431 fol.455 fol. 448 fol. 4 26 fol. 366 fol. 370 fol. 430 fol.444 fol. 444 fol. 389 fol. 41 3 fol. 389 fol. 3 89 fol. 3 64 fol. 4 13 fol. 423 fol. 457 fol. 430 fol. 342 fol. 41 1 fol. 435 fol. 36 g fol. 370 fol. 369 fol. 369 fol. 449 fol. 399 fol. 376 fol. 441 fol. 430 Pactis Pactis pignorum Paganis,& ſacrificijs,& templis eorum Pedaneis iudicibus Per quas perſonas nobis acquiritur. Periculo,& commodo rei uenditæ Periculo tut orum Petitione hæreditatis Pignoratitia aclione Pignoribus& hypothecis Plus petitionibus Plus ualere quod agit ur Poſtbumis hæredibus inſtituendis Postulando Precibus imperat ori offerendis Prædijs minorum Præſcriptione longi tempo. x. uel xx. annorum Praæ/ criptone. xxx. uel. xl. annorum Probationibus Procuratoribus Prohibita ſequẽſtratione pecuniæ Pro ſocio fol.457 fol. 364 fol. 399 fol. 4 2 2 fol. 428 fol. 446 fol. 406 fol. 42 2 fol. 456 fol. 400 fol. 4 2 2 fol. 453 fol. 386 Fol. 367 fol. 447 fol. 455 fol. 456 fol. 414 fol. 387 fol. 41 2 fol. 4 26 QaANpDoO lihellus principi datus facit litis conteſtationem fol. Quadriennij praſcriptione Quando decreto opus non eſt Quando imperator inter pupillos,& uiduas Quando mulier tutelæ officio fungatur Quando prouocare non eſt neceſſe Qui admitti ad bonorum poſſeſſionem Qui bonis cedere poſſunt Qui dare tutores poſſunt 368 fol. 45 5 fol 448 fol. 4 2 fo. 445 fol. 456 fol. 450 fol. 456 fol. 445 Qui,& aduerſus quos in integrum reftitutio non poſluletur fol. Qui æatate ſe excuſant Qui petant tutores, uel curatores Qui potiores in pignore habeantur Qui pro ſua iuriſdittione dare dariue poſſunt Qui teſtamenta facere poſſunt Quibus ex cauſis maiores Quomodo,& quando iudex REBVS creditis Rebus alienis non alienandis Receptis arbitris Rei uendicatione Re iudicata Rei uxoriæ actione Relig ioſis,& ſumptibus funerum Remiſſione pignoris Repudijs Rerum permutatione Reſcidenda uenditione Reslitutionibus militum Reuocandis donationibus SACRO ſanctis ecclesis Satisdando 393 fol.447 fol. 445 fol. 457 fol. 399 fol. 450 fol. 39 5 fol. 456 fol. 411 fol. 429 fol. 395 fol 407 fol. 4 56 fol. 440 fol. 41 1 fol 457 fol. 442 fol. 431 fol. 427 fol. 394 fol. 458 fol. 348 fol. 396 2—.—2. Secundis nuptijs fol. 435 Seruitutibus,& aqua fol. 408 Seruis fugitiuis fol. 448 Si aduerſus creditorem fol. 393 Si aduerſus creditorem præſcriptis fol. 455 Fi aduerſus delictum fol. 392 Si aduerſus dotem fol. 392 Si aduerſus libertatem fol. 392 Fi aduerſus rem indicatam reſtituto poſtule tur fol. 391 Si aduerſus tranſactionem fol. 392 Si aduerſus uenditionem fol. 391 Si aduerſus uenditionem pignorum fol. 59 2 Si aduerſus uſucapionem fol. 393 si certum petatur Fol. 412 Si contra matris uoluntatem tutor datus ſit fol. 446 si contra ius uel utilitatem publicam fol. 368 Si dos conſtante matrimonio fol. 444 Si in cauſa indicati pignus captum ſit fol. 457 Si maior factus alienationem ratam habuerit fol. 448 Si maior factus ratum habuerit fol. 394 Si mancipium ita fuerit alienatum fol. 45 Si minor ab hæreditate ſe aſtineat. fol. 593 Si minor ſe maiorem dixerit fol. 393 Si quacunque præditus poteſtate fol. 43 5 éi quis alteri, uel ſibi ſol. 429 Si ſecundo nepſcrit mulier fol. 438 Fi tut or uel curator interuenerit fol. 391 Soluto matrimonio fol. 443 Sponſalibus fol. 434 Sportulis fol. 599 Statuis,& imaginibus fol. 369 Summa trinitate,& fide chatolica fol. 345 TEMPORIBVS in integrum reſtitutionis fol. 395 Temporibus,& reparationibus fol. 456 Teſtamentis,& quemadmodum teſtamenta ordinentur fol. 450 Teſtibus fol. 417 Tranſactionibus fol. 381 Tutore, uel curatore, qui ſatis non dedit fol. 446 VI cauſc fiſcales fol. 404 Vbi de crimine agi oportet fol. 403 Vbi,& apud quem cognitio in integrum reſtitutionis agitan- da ſit fol. 394 Vhi in rem actio exerceri debeat fol. 403 Vbi pupilli educari debeant fol. 446 Vbi quis de curiali, uel cohortali alia ue conditone conueniatur fol. 4⁰4 Vbi ſenatores, uel clariſſimi fol. 404 Vettigalia noua inflitui non poſſe fo. 430 Vnde ui fol. 456 Vnde uir.& uxor. fol. 450 V ſufrut᷑tu& habitatione fol. 408 Vſuris fol. 42 5 Vt actiones ab hærede,& contra heredem incipiant fol. 413 Vt lite pendente fo. 568 Vt qua deſunt aduocatis fol. 387 10A NXNIS II MA 1 Ah 13 Due 14 Due 9 1 Ag 4 OANNIS HIERONYMI 0 u 8 CARDINALIS ALBANI .. BERGOMRNSIS ſi LVCVBRATIONES IN BARTOLL VM, n PRAECLARA ERVDITIONE ATQVE DOCTRINA refertæ, omnibusq́ ue vtiles ac neceſſariæ. Snmmarium in rubrica. ſ ſôl. matr. fagn d 1 e nominibus magiſtralibus non eſi curandum. 5 2 Quomodo,& qua ſolennitate ſint repraſaliæ concedendæ. 5 ESS/ Repraæſaliæ non habent locum contra aduenas„Eæ peregrinos, ac eorum bona. 1 4 L Soluens pro eo, qui cauſam repræſalijs dedit, an poſſit ab eo repetere. him 1 Argumentum ab etymologia uocabuli non eſt ſumendum in nominibus proprijs. d9 SIt aliquis deponeret res ſuas apud habentem turpe nomen,& eas perdiderit, ſibi eſt imputandum. 16 2. 1 hulchra nomma uenderentur, ea emi debere Teaene pretio.— 1 fug 2 Lihriü infortiati, denominari magui ab ultimis uolütatibur, quam ah alijs materijs, quæ in eo tractant. ſuax„ Huare hic dicatur, dos petatur,& non repetatur, cum fuerit ſemel data. fught 10 Dos creſcit,& decreſcit. 9 11 Diflio, reſtituta, exponitur pro data. 43 12 An in reficiendo, eadem ſöleunitas, quæ in fæciendo exiatur. nug 13 Dos eſt ius umiuerſale. fl69 14 Dos quid ſit. 17 11. Angumentum d matrimonio carnali ad ſpiritaale ualidum eft. Ul. Ge Bar. in præfationem& declarationem rubricæ 35 Infortiati. ff. ſolut. matrim. 1 is 1 ANr. in d. loco, col. 1. uerſi. Quarta, inquit de nominibust magiſtralibus 5 nõ eſſe curandum. De hoc uide Bal.in c. ex parte, col. pe. in fi. de appellat. mnrräichur& idem ait eſſe etiam in nominibus proprijs.& ideo infert ad repræſalias, Benan quæ conceſſæ forent contra Peruſinos, ut non habeant locum in eo, qui flusz Peruſinus uocabatur, niſi aliter probaretur, eũ eſſe de Peruſio. vide Barb. uas in c.cùm. M. colu. 3. de conſtit.& Aret. in conſi. 77. An autem& quando nätmt 1 ⸗ 5 repræſaliæ concedi poſsint ob iuſtitiam denegatam,& quando dicatur negata iuſtitiavide Soc. in conſ. 23. colu. fi. in primo volu.& Dec. in l.ſi quis in conſcribendo. 9 nu. 15. de pact. ubi ait, repræſalias poſſe concedi etiam propter moram non exhibitæ iuſtitiæ. 6ſ5 2& quomodo, t& qua ſolennitate ſint repræſaliæ concedendæ tradit Ang.in conſ. 1 96.& gene 5 raliter utrum repræſaliæ licitæ ſint de iure diuino, humano,& de naturali æquitate,& qñ& cõ- 3 tra quos concedantur,& qui retineri nequeant conceſsis repræſalijs, multaq́; alia ad rem perti u nentia vide per lacobum à Canibus in tract. de repræſalijs. Et repræſalias non habere locũ con- ſſ tra Legatos, habetur in keum qui.§ Iulianus. ff. de legat. 3. cuius meminit Bar. in ſuo tract.reprę hi 3 fal. q. 7. ar..& in.ij. f, de iudic. ubi etiã Paul. de Caſt. Item non habenttlocũ contra aduenas& peregrinos, ac eorum bona, ut traditum eſt in auth. omnis peregrinus& ibi Bal. C. commun. de ſucceſſ. Et de hac mate ria vide B. Tho. 2. ſecundę q. i 1.& Branciſcũ Cremenſiin ſing. 26. incip. Conceſſæ. Abb.& Barb. in c. quoniam, de offi. ordin. Bart. in l. iudices. C. de nauicularijs, lib. 1 I. 4 An autem ſoluens t pro co, qui cauſam repræſalijs dedit,poſsit ab eo repetere? vide Bar.in lij. uall§. itein ſi in facto. ff de uerb. oblig.& in I j. S. hoc itaque. ff. ſi quis teſta. lib. eſſe ius. fue.& Alex. in A 4 conſ. — Soluto matrimonio. a conſ. 190. Ponderatis his, col. 2. in lib. primi& 2. vol. Ec de materia repræſaliarũ uide latè apud— Bar. in d. ract.& Bal. in l.omnino. C. ne ux. pro mar.& Io. de Ana. in c. excommunicamus.§. mo- Me get ueantur. de hæret.& Doct. in c. lico, de iniur. in 6. Et an repręſalię locum habeant de iure cano I rik nicoꝛvide Innoc.in c. dilectis filijs, de appel.& ad prædicta vide Ang. in conſ. t 96. cum ſeq. plobte z Bar.in cad. col. ſubiungit. argumentum ab etymologia t uocabuli non eſſe ſumendum in no- be 6 minibus proprijs. Adde Abb. idem tenentem in proœm. Gregor.& ratio eſt, quia nomina pro- mon⸗ pria imponũtur ad beneplacitum,& quotidie mutari poſſunt, ut habetur in l.j. C. de mutat. no- ndaſn min.& quale præbeant argumentum nomina propria,& uerbalia, tradit Abb. in c. r. col. pe.& aun, ſi. ge iudic.& de hac re uide quæ poſui ad Bart. in procœm. ff.vet.& quamuis à nominibus pro- jbermria prijs ſumere non liceat argumentum, tamen aliquãdo huiuſmodi nomina magni ſunt effectus, rilans ut eſt, quia ſi mortuo patre naſcatur filius, qui uocetur nomine patris, probetur ex hoc eſſe eius V bisanu filius, ut eſt tex in l.vxorem. ff. de man. teſta. quem ad hoc putat eſſe ſingul. Bal in c.tuam, colu. Mne pen. de ord. cognit.& quamuis laſ.hic dicat, hoc ſibi nunquam placuiſſe, quia ibi alia etiam cõ- üüign currebant, ramen quicquid de hoc ſit, mihi nunquam perſuadere poſſem, ut hoc modo proba- nauet tio filiationis, quæ magni ponderis eſt, pendeat ab eorum arbitrio& uolunrate, qui poſthumũ Irnch hoc nomine uocauerunt. Alium etiam magnum effectum impia nomina ſecum ferunt; nam ſi niucle 6 aliquis deponeret t res ſuas apud habentem turpe nomen,& eas perdiderit, ſibi eſt imputan- Viceret dum, qui de illo confidere auſus fuit. ita lo. And. Card.& Imol. in c. grauis, de depoſ. Item ſi plu cegete res eſſent inquiſiti& capti pro aliquo maleficio,& dubium eſſet à quo prius ſint inchoanda tor ſi dec menta, cæteris paribus, inchoandum eſſe aiunt ab eo, qui habet turpe nomen, ut colligi poreſt mc ex traditis per Bar. in J.j. in princ. ff. de quæſt.& per Cano. in d. c. grauis,& Abb. in c. cùm ſecun- memt dum, col. 2. Äe pręben.& ideo ibi Card. in d. c. cùm ſecundum inuehitur contra illos, qui turpia V prerii progenitorum nomina repetũt.& lo. And. in d. c. grauis, refert, uxorem ſuam dicere conſueuiſ- An 7 ſe, ſi pulchra nomina t uenderentur, ea emi debere magno pretio. id quod latè confirmat Beli. Doſſete in d.proœm. Decretal. in uoce Gregorius. nu. 3 2. Et circa prædicta ſcilicèt an ab etymologia umen uocabuli in proprijs nominibus rectè arguatur: vide Feli. in d. proœm. col. 3.& in c. quanto, col. dordf 1. de præſumpt.& de nomine, vide Cæpol. in conſ. 3. col. fi.& in conſ. 24. Barb. in conſ. 1. colu. 8. Ahree in 1. vol Gemin. in proœm. ſexti. Cyn. in lj. O. de ſumm. Trinit. V luech 8 Bar.in ead. præfatione, col. 2. uerſi. ſed tu dices, inquit, librum t hunc denominari magis ab V 1 worio ultimis uoluntatibus, quàm ab alijs materijs, quæ in eo tractantur: quia illa eſt maior,& poten- a— tior pars. Attende quoniam contra hoc facit gl.in rubric. C. de eden. quæ ait, ideo rubricam il- Leeu lam uocari de edẽdo, quia tractatur de edẽda actione, quæ iudicij eſt præpara toria.l. edita. eod. V i d tit. ſed omnes aliæ leges de editione rationum& inſtrumẽtorum agunt, quę iudicij ſunt inſtru- Unnn ctoria, non præparatoria.& ideo attenta hac ratione Bartoli hic illa rubrica magis ab inſtructio ne, quàm à præparatione deberet denominari. vide in ſimili Bar. in l. j. col. i ffad l. Falc.& Barb. 4 in c. 2. de offi. deleg. col. 1.& 2.& Feli. ibi col. 1. an. 9 Bar. in ead. col. 2. uer. Quartò oppono, quęrit quare hic dicatur, dos petatur, t& non repetat᷑, 3 39 cum fuerit ſemel data:& ſoluit ut ibi per eũ. De hac re dicas hoc dicià cõiter accidentibus:nã 2 dos ut plurimum in pecunia numerata conſiſtit, quo caſu dñium in maritũ transfertur, ita ut di-„ Am catur propriè petiʒut in ſimili h̃ in rub.ff.ſi cert. pet. vel dicas& fortè melius, dotẽ propriè pe-„ahn ti, quamuis res& bona in dotẽ repetantur; quia hæc ſemper eadẽ remanẽt, ſed dos, quæ eſt ius. Lua⸗ 10 quoddam uniuerſale, non drẽ ſemper cadem: quia creſcirt& decreſcit. tex. eſt, qui hanc differẽ- elnta tiam vĩ facere in lt. C. de iur. dot. ibi, ſi non dotem.& ibi, ſed ea ꝗᷓ in dotem eſt. atq; ita nõ ipſa Hasſ dos, ſed res datæ in dotẽ dicunt repeti. Sed õ hanc ultimam ſolutionem vr tex. ad literam in l.fi. Lmul C. de ſenten.quæ pro quod intereſt profer. ibi, dotem quæ repeteretur. igitur ibi eſt caſus, ubi Pnx dos dẽ repeti, ex quo reijciuntur omnes ſolutiones, atque hoc Bartoli documentũ ad hanc op- uli n oſitionem allatum: ideo cogita. Et quòd dos dicat repeti, uel reſtitui, eſt tex. in l. unic. S.& ut[ Drark lenius. C. de rci uxor. acti.& dum Bar. ibi ſubiungit de uerbo, reddere, uide tex. in J.ſi verò non June, remunerandi.S.i dein Papinianus, cum gl.in uerbo, redderet. ff. mand.& ibi in gl. pretio reddi- Duun 11t0. Etuocem hanc, reſtituta t exponi pro daca, traditum eſt in l.ſi quis maior, cum gl. in uoce, Qaenn⸗ reſtituta. dua Jdsſe Anctum al adlian. demch hade de glipottund wictencade mrollgipaet ATccloſechn. s quitupi rxe cmnſelli- oirmet fel⸗ dehfmdboga cgundoch c.cca. Fnaimas b naior& pote eorobiicamir ulcünacod. dejſortil des dintkudh AlPdcA dab, Soluto matrimnnio. y reſtituta. C. de tranſact.& eſt tex. in l.& tantum.. fi. hi ſeruo reſtituto. ff. de ſeru. corrup.& tex. in l. unic. cum gl. in uoce, reſtituant. C. de ſuffrag.& eſt texin c. l. de adulter. de uerbo, reddi pro dari,& eſt gl. in uoce, bonorum poſſeſſori, in§. 2.inſt. de interdic.& iſta dicit Bar. eſſe utile ſcire propter ſtatuta. pone tu exemplum; ſi ſtatutum diſponat. xxeſſe ſoluenda pro centum in quali- bet petitione, an habeat locũ in eo, qui aliquid uult repetereeltẽ ſi diſponeret, pro qualibet pe⸗ titione, cõpromiſſum fieri debere, nunquid procedat in repetitione? Ad rem hanc facere vñt I2 ea, quæ de verbo, reficere, tradita ſunt, ut eſt, an in reficiendoteadẽ ſolennitas, quæ in faciendo exigatur. de qua re tradit Feli. in c. cõſuluit, de Iudęis. Item reficere non prohibetur ille, qui pro hiberur facere. quia iſta differunt, ut per Dec. in l. domum. ff. de reg. iur.& ideo etiam in uerbo, reddere,& ſimilibus, puto eſſe attendendum an ſubiecta materia ſit prohibitoria,& reltringi⸗ bilis, an uerò fauorabilis,& latè interpretanda, ut ex prædictis colligi poteſt. 13 Bar. in ead. præfatione col. fi. inquit, dotem feſſe ius uniuerſale. vide Alex. in conſ. 1 66. Viſis& diligenter, col. 3. in fi. in lib. primi& ſecũdi vol.& in l. edita. C. de eden. Ang. in conſ. 1 80.& Bar. in quæſt. Mulier habens magnum patrimoniũ.& ꝙ fructus& aliæ acceſsiones nõ augeant rem principalẽ, ſed dotẽ, ut ait Bar. uide Iaſ. in I. j. C. de petit. hęred.& dum Bar. ex hoc, ꝙ dos eſt ius uniuerſale, infert, pretiũ loco rei ſuccedere, alioqui verò in particularib. vide Alex. in cõſ. 1 46. Videret, col. 4. in lib. primi& ſecundi uol.& in conſ. 79. Elegãter, in 5.vol. Attẽde tñ pretiũ ſuc- cedere loco rei quamuis non agatur ad uniuerſitatẽ bonorũ, ſed ad aliquã rẽ particularẽ, quæ ſit de corpore hæreditatis, ſiue alterius uniuerſitatis. Alex. in conſ. 49. in 3. vol.& not. in conſi. 12 2. col. 3. in 4. vol.& de hac re uide oĩno Anto. de Fano in tract. de pignorib.& hypothec. in 4. memb. ſecundæ par. nu. 7. cum ſeq.& in i. memb. quintæ par. nu. 6⁰0. Et an& quando in dote pretiũ loco rei ſuccedat, uide Bal. nouell. in tract. de dote, in z. par. nu. 5. cum ibi additis. 14 Bar. ibi paulòpoſt in uerſi. ex his, concludit t diffinitionem Azonis circa dotem eſſe falfam. Poſſet etiam 3 iſtam diffinitionẽ Azo. adduci; quia reperit᷑ aliquid, quod dos nuncupatur, cui tamẽ non conuenit iſta diffinitio:nã fundus dt̃ dotem habere. l. Seiæ.. liberto, ibi, fundum cũ dotib.ff. de fund. inſt. niſi dicat᷑, ibi dotẽ dici impropriè. pręterea obſtat, quia eccleſia dt habere dotẽ, c. quod ſicut, de conſecrat. eccl. uel alt. Ité ius patronatus dando dotẽ acquiritur,& tamẽ huic doti,non conuenit hæc diffinitio. nec dicat hoc eſſe matrimonium ſpirituale, qm à matri- 15 moniofcarnali ad ſpirituale ualidũ eſt argm̃,& 5.. fi.& c. quãto.& ibi Ant. de Butr. de tranſſa. præla. tradit Dec. in auth. ingreſsi, nu. 22. C. de ſacroſ. eccl. Immo matrimoniũ ſpirituale vr̃ eſſe magis fauotabile,& maioris potentiæ ꝗᷓ carnale. Bald. nouel. in tract. de dote, in 1. par.& in ma- trimonio ſpirituali dos dicitur, quamuis ab alio quam ab inſtituto detur, qui eſt eius maritus. Jummarium in l.j ff ſol. matr. Dotur cauſa eit priuilegiata propter fauorem reipublicæ. Priuilegia doctorum quæ ſint. Quando duo actuc reperiuntur fabi eoem die praſumitur illũ præceſſiſe, quiiure debebat præcedere. Dos uſque adeò eſt priuilegiata, ut in dubio pro ea ſit iudicandum.(transſeratur. Priuileium tacitæ hypothecæ copetere aktioni de dote, E ideo tranſire ad quccunque in quẽ dotit ati Ji mulier monaſterium ingrederetur tamen ad monafterium priuilegia tacitæ hypothecæ nõ ſgectarent. Quam hypotbecam,& quam prælationem habeat confeſſo dotu receptæ. Anu tacita hypotheca ad tempus promiſſionis dotis, n uerò ad tempus numerationis retrotrahatur. Quc ſit aifferentia inter dotem putatiuam, e] ueram. Priuilegium, quod dotalis fundus alienari non poſſit, tranſire in quemcunqueo ad quem dos transfertur. Propter alienationem reiſſubiectæ fidleicommiſſo, dominium inſo iure tranſire in ſideicommiſſarium, abſq, ulla reſtitutione. 12 Driulegium quod datur contragtui dotis eſt de tacita ftipulatione. 13 Jur perſönale eſt priuilegium pralationis. 14 Dotem constitui nudo pacto. 11 Quomodo mutus accipienr dotem, poſſet dici quòd fuerit ſlipulatus. 15 Dor in arbitrium patris potest conferri. à α* -= MOoͤd A¼ — 17 Arbitratore Soluto matrimonio. „, Arbitratore non arbitrante retedimus ab eius perſona. 12 Ju contraclibus indiftincto, arbitratore non arbitrante, contractus redditur inanis. 19 Dotis dominium ſöluto matrimomo ad mulierem reuerti. 20 Si teſtir dicit, ſ uidiſſe Titium poſſidere per 3o. annos ſemper, deinde probetur Titium aliquo tempore fuiſſe abſentem an ex hoc conumcatur falſum dixiſſe. 21 Quot modir ſumatur utilitas publica. 22 Dos, G& fiſcus pari paſſiu ambulant. 23 An mulieri fterili competant priuilegia dotis. 241 Paber poteſt expelli a ſcholari, ut poſſit ſtudere. Bar.in J.j fl. olu. matr. 1 BaAN. in d.l.j. ſic ait in ſumma: Dotist cauſam eſſe priuilegiatam propter fauorem reipub.qui uertitur in liberis procreandis.& deinde ponit caſum de duobus inſtrumentis eodem die con- fectis. Iſtud dictum uſque adeò uerum eſt, vt ſuum habeat priuilegium, ad quemcunque extra- neumtranſeat, ad quem dos transferatur;& non ſolùm ex parte mulieris, ſed etiam uiri, qui ageret pro dote ſoluto matrimonio, ut inquit Bar. hic in 2. col.& hoc procedit etiam ſi mulier cum fiſco contenderet. Bal. in l. dotis. C. de iur. dot.& in l. exactionem. C. de dot. promiſſ.& ple- nè habetur hic per Alex.& procedit etiam in inſtro continente ſalarium doctoris legentis; quia cum hoc ſit in dote, idem eſſe debet etiã in cauſa ſtudiorum, quæ illi æquiparatur, ut per doct. 2 hic. Et de priuilegijst doctorum uide Petr. Lenauderium in trac. de doctoribus, in 2. par.& hoc habet locum etiam in cauſa pia, vt per Rom. in auth. ſimiliter, in ³. ſpeciali. C. ad leg. Balci. Hoc autem quod de duob. inſtrumentis dicitur, limita procedere quando inſtfa à duob. diuerſis no tarijs fuerunt confecta‚ aliter non: quia ſi ab eodem notario conficerentur, tunc illud primò fa ctum exiſtimatur, qd primum reperitur in ordine prothocolli.J. quoties. ff. de uſufr.& l.ſi ſeruus cõis. ffꝗe ſtipul. ſeruo. Secundò limita qñ in uno ex duob. inſtr̃is appoſita fuit dies& hora,& in altero tm̃ dies: nam illud eſt præferendum, quod habet magis determinatum tps. ita Cyn. Bar. Salic.& alij in lde rebus. C. de donat. ant. nupt.& Sali. in J ſi debitor. C. de priuileg. fiſc.& Io. de Platea in llj. C. de iur. fiſc. lib. 10. Tertiò limita viſi alius priuatus eſſet in poſſeſsione, tunc. n. prę fertur habenti priuilegium. tex. eſt in c. ſi à ſede, de præb. in 6.& in c. ex literis, vbi gl. de probat. R in§. retinendæ, inſt. de interdic.& idem eſt in duob. teſtamenrtis, vt per Bar. in l.j. S. nô aut. ff. de bono. poſſ.contra tab. quem ſequuntur Ang. Imol.& alij recentiores in l.eum qui.ff. de acq. hæred.& Gemi. in c. pe. col.. de reſcri. in 6.& in c. ex literis. col. 2. de conſuet.& in c. capitulum S. Crucis, col. I. in fi. de reſcr. ĩ 6.& Feli. in c. ad audientiam, col.. de præſcr.& col.. ver. octaua concluſio.& Barb. in conſ. 1 5. col. 5.in I. vol.& Alex. in conl. 81. col. 3.& ſeq in 3. uol. Ad pͥdicta 3 uide oino Feli. in c. paſtoralis, nu. 7. cum ſeq. de reſcr. vbi ait, quando duo actust reperiuntur fa cti eodem die, præſumitur illum præceſsiſſe, qui iure debebat pcedere.& ibi multas poſuit con jecturas. Et quia ex iſto tex. hic in princi. colligit Iaſ.in 3. notab. dotis cauſam in ſtaturo genera- liter diſponente non contineri. contrarium ait Dec. in conſ. 5.in conſ. 30 1.& in conſ. 5 36. col. 4. vbi dicit ſe alids conſuluiſſe pro hac parte&obtinuiſſe in ciuitate Florentiæ. vide eundem Dec. in c. ſedes. nu. 16. de reſcr.& in l. j. nu. 10. ff. de reg: iur. vbi in ead. opinione perliſtit,& citat ſe ipſum in c. conſuluit.j. de appell. Tamen opinionem Iaſ. defendit Ant. de Fano in tract. de pi- *⁵ gnorib.& hy poth. in 1. par. 8. par. princi. nu. 31· cum ſeq.vbi teſtatur hanc ſnĩam eſſe uotis cre briorib. confi matam.& hanc eandem ſequitur Bal. nouel. in trac. de dote, in 47. priuilegio. di- cens ſi ſtatuto cautum eſt, neminem ſine decreto ſe obligare poſſe, cauſam dotis in eo non con- 4 tineri. Scias etiam dotemt uſq; adedò eſſe priuilegiatam, ut in dubio proca ſit iudicandũ, quam uis pro ea eſſent pauciores opin. doctorum. Abb. in. f. de re iud.& Soc. in conſ. iri. in fi. in 3. uol. Et legatum factum mulieri pro ea nubenda, locum habet etiam in ea, quę nupta erat tpe te ſtamenti. laſ. in l. quominus. n. 13 3. ff. de flumi. item mulier pro ſuæ dotis repetitione petere põt ut ſibi edant inſtrumenta. Bal. nouel.in trac. de dote in 10. priuilegio primæ par. Et quia longũ eſſet uelle omnia dotis priuilegia recẽſere, ideo uideas aliqua quæ poſui inl. nuptura.ff. de iur. dot.& latiſsimè uide apud Bal. nouell. in tract. de dote, ubi enarrat recto ordine priuilegia do- L18 8.⸗ —— 8 lucub feboo ſced 8 Keconc lumer bhecr ülge Kpr 9 udi ume Du. ear Jo Bau 20 1 1 huicc dit um aliusii heredd lthare Driulle J ei dorn Pplw m reing. A tils pg 1 Inen e, fell wennge elnta. dum uij gi tcan maler Wailagg. ieangmü vümrtt . ara hoc erdidlh. oh. Gllerls 1 lludgrino9 talltcmu Kboragenn mOyn Bä. „fſcKlode detun.e A. Jroha- güüuütf it deaco nccyidan Gaerodtud 1Mhüc rgeiuuu dtss clüron Nuroto gebe 1 onſßbc a. videcd” 9 Soluto matrimonio. 6 tis.& Io. Campegium in ſuo tract. de dote. Baptiſtam à. S. Blaſio, qui ſpecialẽ edidit tractatum 3 de priuilegijs dotalibus, ubi enumerat 35 4. priuilegia dotis. vide etiam Paulum de Citadinis in tract. de iure patronatus, in ſecunda cauſa, nu. 1 7. cum ſeq. Attende tamen; quia ſic non rectè colligeretur, Dos habet multa priuilegia, igitur eſt etiam priailegiata in caſu non expreſſo. ita Alex. in conſ. 78. col. 3. in 7. vol. 5 Bar. in d.lj. col. 1. uerf. quoddam priuilegium ait, priuilegiumftacitæ hypothecæ competere actioni de dote:& ideo tranſire ad quemcunque, in quem dotis actio transferatur. hoc idẽ te- nuit Iaſ.in S. fuerat, col. 4. verſ.nunquid autem, inſt. de action. ubi declarat fu ndamentũ Barroli hic,& multos contrarium tenentes adducit.& pro hac Bartoli opinione allegat caſum legis. vi- de quæ ponit Bar. in J. poſt dotein datã, col. f. infrà eod. ubitradit an ceſsionario cõpetat.& qa iſte paſſus eſt difucilis, vide oĩno Ant. de Pano in tract. de pignorib.& hypoth. in 4. memb. ſe- cundę par. nu. 20. cum ſequ. Quid aũt ſit in ſponſo de futuro, tradit Bar. poſt gl. in J.ij.§. fi. ff. de priuileg. credit ubi Deo fauente ponã aliqua in lucrubationib. Bt priuilegium tacitæ hypothe cæ tranſire ad quemcunq;, cui actio dotis competit, qm̃ eſt conceſſum actioni, priuilegiũ verò * prælationis ſoli mulieri,& filijs eiſdẽ matrimonij cõpetere,& iſta eſt“ cõis doctorũ ſnĩa, ut per Ant. de Fan. in d.tract. de pignorib.& hypoth. in 4. membro ſecundæ pPar. nu. 10 3.& idẽ docuit 6 Er Jal. in d. S. fuerat, col. 1 5. Et ideo ſi muliertmonaſteriũ ingrederct᷑, tñ ad monaſteriũ hmõi pri uilegia nõ ſpectarẽt; quia quamuis loco fiij habeat᷑ nihilominus non hr loco filij eiuſdẽ matri- monij: ut per Iaſ. in auth. ſi qua mulier, col. 4. verl. limita ſecundò. C. de ſacroſ. eccl. Illud aũt at- tende in re ꝓpoſita, ꝗa& ſi Bar. dicat priuilegiũ hypothecæ cõceſſum eſſe actioni,& ppea etiã * extraneo dotem ſtipulãti cõpetereʒidq́; ſequit᷑ Iaſ.in d.§. fuerat, tñ cõͦis opinio eſt in ↄrium.vi- de Alex. infra in l ij. col. 4. niſi dicas Illud tranſire ad oës deſcendentes, ſiuc hrdes, qui ſuccedant in actione cõpetenti ipſi uxori. Soc. in cõſ. 14 7. col. 3.in 1. vol. illa uerò q ad uxorem uel maritũ 7 non ſpectãtcum ſint ſtricti iuris non habent hypothecã Et ꝗᷓ hypothecãt& quã prælationem habeat confeſsio dotis receptæ vide Bal. nouell. in tract. de dote, in x. par.& quæ ego poſui in lucubr. in rub. ff. de donat. int. uir.& uxor. ubi tenui 5 Soc. hic, qui multùm late 5 ualiditatẽ con- feſsionis hmõi diſputauit. De iſta aũt tacita hy potheca, qᷓ habet dos cũ priuilegio plationis uel ſine, de qua hic agit Bar. vide latiſsimè Ant. de Rano in trac. ce pignorib.& hypoth. in 4. memb. 8 ſecundæ par. ubi tradit etiã an iſta tacitathypotheca ad tps promiſsionis dotis an verò ad tps numerationis retrotrahatur, ut ibi hr᷑ nu. 87.& ibi nu. 10 5. tradit an hoc priuilegiũ tacitæ hypo thecæ cum prælatione locũ habeat 5 mulierem pᷣtendentem ſimilem hypothecã? Aduerte etiã diigenter, qm ibidem. nu. 1 17. cum ſeq. tradit, dotem putatiuã hildem priuilegijs hypothecæ & pręlationis gaudere, quibus etiã dos uera perfruit, de qua re uide Bal. nouell. in trac. de dote, 9 ubi ponit differentiast inter dotem putatiuã& uerã.& de hoc hr̃ per Bart. in l. ſi cùm dotem.§. ſi mulier, infrà eod. tit. Et circa iſtã hy pothecã inquit idem Ant. de Fan. in t. memb. ſextæ par. nu. 5. Domo hypothecata pro dote areã remanere obligatã,& ideo ſiue debitor ſiue alius in ea ædificaret, illud ædificiũ eſſe obligatum, ſolutis tũ melioramentis agendum eſſe& nõ antea. 10 Bar. poſtea ſubiungit, priuilegium, ꝙ dotalis tfundus alienari nõ poſsit, tranſire in quemcun q5, ad quem dos trãsfertur, id ꝙ probatur in l.j.& ĩl. dotale prædium. S. hęredi. ff. de fund. dota. ſed huic concluſioni reluctat᷑ tex. in§. omnib. in auth. ut immobil. ante nupt. don. ubi poſtquam tra- ditum eſt, dotem alienari nõ poſſe, ſubiungitur, hæc tm̃ procedere qñ ipſa mulier ageret,& nõ alius: ideo aduerte. Pergit deinde Bar. dicens, ita fundum dotalem alienatum reuocari poſſe ab hærede ſicut poſſet ab ipſa muliere. Hoc Bartoli documentum rectè eſt intelligendum, ſcilicèt ut hæres poſsit hanc alienationem reuocare ranquam nullam, ſicut poſſer ipſa mulier; quia hoc Priuilegium, ꝙ dos ſit inalienabilis, ad hęredem tranſmittitur; nõ autem intelligas dominium rei dotalis ad hæredem pertinere antequã reſtituat: quia non redit dominium ipſo iure niſi ad ipſam mulicrem; nõ autem ad hæredes. ita declarat Bar. in INeſennius. S. fundum, propè hi. ff. de re iud. Nec dicas pro ut aliqui uoluerunt in caſu propoſito, hæredem habere dominium rei do talis ipſo iure; quia fuit alienata à marito, quemadmodum dici ſoler in ſimili caſu„pp alienatio- I1 nem rei ſubiectæ ſideicommiſſo, tdominium ipſo iure träſire in fideicommiſſarium abſq; ulla reſtitutione. Soluto matrimonio. reſtitutione. ſcdm gl.inl. ſancimus..ſi. C. ad trebel.& in l. f..ã ſi ſub conditione. C. cõm. de lega. ideo uendicare poteſt, ut dt̃ hic. Nam Bar. intelligit tex. in.l.fundum dotalem.ff. de fund. dot. vt pꝓcedat qñ res dotalis apud maritũ mãſit, ideo nontranstert dnium,& non uendicat: quia Bar. pſupponit, dñium apud maritum remãſiſſe, vt excluderet hrF̃des uxoris, ut nunquàâ ueniant, quo oſsint eſſe dũi, quia uendicarent, ſed quo ad alios extraneos ſentit idẽ eſſe ſi alienaſſet: cogita. 12 Bar. in ead.l. col. 2. ſtatim ſubdit,& ad preęcedentia annectit, quoddam eſſe priuilegium, tquod datur ipſi contractui, vt de tacita ſtipulatione in lj. in princ. C. de rei uxor. act.& cõtractum eſſe bonæfidei,& hæc ſimiliter ad hæredem transferri. ſed attende qm̃ iſta collectio, quã facit Bar. ſ priuilegium datur doti, igitur competit extraneo ſucceſſori, non eſt uera; quia extraneus dans dotem non habet tacitam ſtipulationem. j.. vnic.. accedit. C. de rei u xor. acti. de cuius tex. intelle ctu agit· Dec.in conſ. 3 5. cum duob. ſeq. Item non eſt bonæfidei, ſed ſtricti iuris. Bar. in l. de diui † ſione, inftà eo. tit. Item non habet tacitam hypothecam ſecundum*comm. opin.vt per laſ.in§. fuerat, col. 9. inſti. de actio. Sed reſpondeas licet, Bart. documentũ eſſe intelligendum reſpectu jphus mulieris, ꝗ eſt priuilegiata,& reſpectieorum, qui in locũ eius ſuccedunt, non aũt reſpectu extraneorum dotem promittentiumac ét datur patri ipſius mulieris, vide Dec.in dictis conſil. 13 Bar. in ead. col. 2. dicit quoddam eſſe iust perſonale, vt eſt priuilegium prælationis, vt alijs prę feratur,& hoc ad hæredes non tranſmitti. Attende quia hic Bar. ṽ uelle, indiſtinctè omnes hæ- redes excludi, cum indifferenter de hæredib. loquatur, ita ut ét filij eius matrimonij excluderen tur:uius contrarium ait Bar. in ſeq. membro.& de hac re dixi&.in princ. huius.l.vbi uideas. Præ tereà quatenus Bar. ait, hoc priuilegium ad hæredes non tranſire, quia eſt perſonale;contra hoc arguo: nam ſi in eos transfertur tacita hypotheca, ꝗᷓ præponit᷑ actionib. perſonalib. igitur cõclu ſio Bar. eſt falſa. Item ſi tacita hypotheca transfert᷑, qua mediante in conſequentiã tranſmittitur prælatio in perſonalib. quare ſecus hic de perſonalibus ad perſonales? cum oĩno ab hypotheca erſonales excludantur, vt ſuprà per Bar. in primo memb. Item priuilegium prælationis quan- do inſtrumenta fuerunt eodem die confecta, tranſit ad hæredes, vt iam anteà dictum eſt;& ta- men alioqui deberent concurrere: ideo idem& in perſonalibus dicendum uideretur. 14 Bar.in 3. col.verſ. Ad ſecundum ait, dotemt conſtitui nudo pacto. Adde etiam ex pollicitatio ne oriri actionem, quamuis duo ſpecialia concurrerent.J. fI. C. ad vellei. in uoce, pollicita. Bar.in ea. col. ver. qᷓro quid in auo, ait gl. malè dicere in l.fi. Cde dot. promiſ. Tu uerò dicas be ne loqui;quia inqt ſecus eſſe in auo materno, id qd uerum eſt, cùm maternus dotare nõ teneat᷑. 15 Bar. in ead. col. 3. ver. ſed quid ſi mutus, quærit qũo mutust accipiens dotem poſsit dici ꝙ fue rit ſtipulatus,& ſoluit, hoc eſſe intelligendum eo modo, quo fieri poteſt, vt per ſeruum. Hoc idẽ ſequitur Iaſ in§. fuerat, col. 16. ver. Nunquid autem iſta ſtipulatio ficta, inſt. de action. Attende, nam ſequeretur, mutum, qui ſeruum non hfᷣet, uel aluum per quem ſtipulari poſſet, non præſumi fuiſſe ſtipulatum. id quod falſum puto. prętereà non ſufficit, ꝙ per interpoſitã perſonam aliquis ſtipulari poſsit; quia in l.qui ad certum.ff. oca. quam citat Bar. ſtipulatio à tutore uel curatore fieri potuiſſet,& tñ non ſufficit, ideo clarius dici poteſt, in ſtipulatione tacita, neq; uerba neque aliam exigi ſolennitatem, alioqui uerò in expreſſa. Bar. in d.l.vnic. S. I. C. de rei uxor. acti.& in ſi- mili caſu Bar. inl. reos, col. I. f. Äe duobus reis.& in l.ij. C. de pact. iaſ.in l.v.. ſatis acceptio.ff.de verb.oblig. et contra hanc Bar. ſolutionem facit, quia perſona extrinſecus non præſumitur. lita ſtipulatus.S. Chryſogonus.ĩ fl. f(de uerb.obl. igit nec leruus,& ſpecialia non ſunt multiplicãda. 16 Bar. in ead. col. ver. Aliud priuilegium eſt, ait, dotemT in arbitrium patris poſſe conferri;& eo detracto remanet promiſsio incerta,& ualet. l. cùm poſt. S. gener. ff. de iur. dot. circa hoc priuile gium ſcias, in contractib. ultro citroq́; obligatorijs regulariter non conferri in arbitrium alicu- ius contrahentis. l. in ementis. G. de contr. emp. vbi gl. nec etiam in ſtipulatione.l. ſtipulatio nõ ualet. ff. de uerb. obl. ſed in arbitrium alicuius, quinon ſit ex contrahentib. bene poteſt conferri. J. ſi quis arbitratus. ff.de uerb. oblig. In ultimis autem uoluntatib. ualet in arbitrium tertiæ perſo næ, ac etiam ipſius hr̃dis..ſi ſic.ff de leg. i. ac etiam in liberam uoluntatem legatarij.l.ita legatũ. §.illi ſi nolet. ff. eo. tit. de leg. j. Et ex ijs colligi poteſt, in quib. conſiſtat hoc priuilegium in dote, reſpectu aliorum Sctuum& ultimarum uoluntatum. Eſt& aliud ſpeciale in dote, q́m arbitra- — tore —————ʒʒÿʃ 20 Baxiin jnde pr na dic 301.R aotde acci 21 Bar. u i prin read a2 Dar. habety pigalh remibic bem fic deuir ettreſ deredo redsir ſalde mero dere, Deci 23 Dar. ciit e dote. E uuming 24 bariin deiudig ber licet idmtelt ungit Ba lipulan . Lerna 1 errnel Cäng b Vn nlechu anperlaling, enäumreßect n dütrepeck dicts conll. duögtalße deomneshe. aijexcluderen diuides Pre Iecomttahoc digtercöel rraürhur typorfec⸗ ſon quan nelz Ete 2 dlcitarp cita. 1 dicas be nö teles. tdiigit mocice mrende peäi dorandd euclcrro8e geida reql weratiit 4¹ Soluto matrimonio. 7 17 tore t non arbĩtrante recedimus ab eius perſona, ita ut oĩno ualeat promiſsio. d.§. gener. quod tñ dubium eſt an ibi plenè probetur, ſed cõis doctorum ſnĩa eſt ut recedatur ab eo. Idem eſt in lega- to facto per hæc uerba lego arbitrio Titij. nam illo non arbitrante, alius arbitrabitur, alioqui ue- rò ſi dictum eſſet, ſi Titius arbitrabitur; quia tunc illo non arbitrante legatum extinguitur. l.j.& ibi Bar. ff. de lega. 2. vbi Bar. poſuit rationem in 1. col. De qua re uide oĩno quæ poſui in lucubra- tionib. in d.õ. gener, vbi dubito an Bar. bene loquatur in d.. j. ponendo hãc rationem diuerſitatis. 18 In contractib. fautem indiſtinctè arbitratore non arbitrante contractus redditur inanis. Qn autẽ collata eſt dos in alterius arbitrium, quid ſit arbitrandum,& qũo utendum ſit hoc arbitrio in do- te declaranda, dixi in d.. gener, ideo non repeto, cum ibi uideri poſsit. Et dum Bart. refert quoſ. dam modernos dixiſſe hoc non eſſe ſpeciale in dote periura ibi per eum allata: dicas hæc iura non bene adduci, cum in eis agatur de ultima uoluntate,& in§. gener, de contractu. ita ut inter hæc longa ſit differentia, vt uidere eſt. d.. ſi quis arbitratu,& d. 1j. de leg. 2. 19 Bar. in ead.J. col. 4. ait, dotist dominium ſoluto matrimonio ad mulierem reuerti, aduerte quia ſt Bart. hoc ſentit de iure antiquo. loquitur contra ea, quæ ipſe idem tradidit in l. Neſennius. S. fun- dum.in fi. ff.de re iudic. 20 Bar. in d. col. 4. in fi. quærit, ſi teſtist dicit ſe uidiſſe Titium poſsidere per xxx. annos ſemper, de- inde probetur Titium aliquo tꝑe fuiſſe abſentem, an ex hoc conuincatur falſum dixiſſe?& termi- nat, dictum teſtis ſuſtineri. vide Feli. in c. ex tenore, de teſtib. Roma. in conſ. 26 3.& ſeq.& in conſ. 301:& in ſimili caſu Gemi. in c. 1. de reſti. ſpoli. in 6. vbi loquitur de uoce, aſsidus. Ang.in§. ſerui, inſt. de libert. Ant. de Butr. in c. r. de offi. archipresb. vbi ſimiliter loquitur in uoce, aſsiduè, dicens accipi debere ideſt congruo tpe. Soc. in conſ. 42. col. fi. in I. uol. Corn. in conſ. ᷓ 1. in fi. in 2. uol. 21 Bar. in ea. J. col. 5. tradit quot modist ſumatur utilitas publica. vide Aret. in conſ. 3. Barb. in conſ. .In primis. col. 5.in 1. uol.& Feli. in c. nonnulli, de reſcr. col. 2 3. in 7. fall.& dum Bar. ibi in 6. col. in princip. citat. l. impenſa. ff. de relig.& ſumpt. fune. aduerte quia illa utilitas non dicitur pertine- re ad publicam utilitatem primæ ſpeciei, cum non ſit ſacra, quia eſt circa hominis corpus. 22 Bar. in ea. col. 6. in princ. inquit, dotem t& fiſcum paribus paſsib. ambulare. Attende qm̃ mulier habet priuilegium prælationis,& alia multa, quæ filco non competunt. l. aſsiduis. C. qui potio.in pign.hab.vt patet diſcurrendo priuilegia mulierum, quorum numerum in princ. huius Lcicaui cũ remiſsionib. Item quia in caſu iſto non diſtinguitur inter quæſita& quærenda, vt in ſeq.membro. Item fiſcus utitur iure priuatorum, niſi caſus reperiat᷑ deciſus.l. item ueniunt.§. ĩ priuatorum. ff. de petit.hære. Item ð fiſcum in dub:o iudicatur.. non puto. ff. de iur. fiſc.& tamen in dubio pro dote. eſt reſpondendum.J. in ambiguis. ff. de iur. dot. Tamen aduerte, quia. d. l.non puto, limitat᷑ proce- dere ſolum quando fiſcus ageret ex cauſa lucratiua deſcendente ex delicto, uel ex incapacitate hę redis indigni, alioqui uerò ſi ex contractu ageretur. ita laſ. in l. de die ponenda, ĩ fi. principij.ff.qui ſatiſd.cog.& in conſ. 9 9. in 1. uol. ſed Feli. inc. paſtoralis, nu. z. cum ſeq. de reſcri.& in c. fi. inter nu- merum 5.& 6. de re iudic. aliter uidetur ſentire quam faciat Iaſ.& de hac re non prætermittas ui- dere Anton. de Fano in tract. de pignorib.& hypothec. in quarto membro ſecundæ par. unu. 135. Dec.in l· in ambiguis. ff.de regul. iur.& Aret. Soc.& omnino Ruinum in hacl. 23 Bar. in ead. col. verſ. quarto quæro, tractat an mulieri t ſterili competant priuilegia dotis?& de- cidit ea ſibi comperere. Vide aliquid apud Bald. in conſ. 250. col. 1. in I. uol.& tractatus editos de dote. Et dum Bar. ſubiungit, rationem, fauore dotis eſſe, ſolum ut mulier poſsit nubere: vide tex- tum in§. videamus, in auth. de æqualit. dot. 24 Bar. in cad.l. col. i. ait fabrumt expelli poſſe à ſcholari ut poſsit ſtudere, vide Abb.& Barb-in c.j. de iudi.& gl. fi.in l. vnic. C. de ſtudi. vrb. Roma. lib. 1 1.& ibi doct. ſed contra hoc facit, quia ſi cuili- bet licet ædes ſuas tollere uſq; ad cœlum,& obſcurare lumina ita ut commodè ſtudere non pote rit, vt eſt bonus tex. inl. fin. f.de ſeruit. ita dicendum uidetur etiam in propoſito caſu. Et dum ſub- ĩungit Bart. priuilegium ſcholarium præferri prioribus in tempore, uide aliquid per Alex. in l. ita ſtipulatus, col. 10. fl.de uerb. oblig.& quæ ibi poſui ad Bar. in quarta oppoſ. Jummarium in l.ij. f. ſol. matrim. I Siextraneus, ftipulatus eſt, dotem ſibi redai, locum habere dilatinem. 2 Quod X 8 — I 1 — 3—— Soluto matrimonio. Quod tibi prodest,& alteri non nocet, petendum eſi. Haæres non cogitur adire fauore religioni. Opus nouum non promitti etiam ſi agatur de damno. Bar.in.ij. ffl.ſolu. matrim. BaA. in d.liij. col. 5. ver. ſecunddò nota, inquit ſi extraneus ſtipulatus eſt dotem ſibi reddi, locũ hr᷑e dilationem, de qua in§. exactio. in J.vnic. C. de rei uxor. actio. ſed aduerte qm̃ iſtam conclu- ſionem vr urgere text. in d. 6. exactio, iuncto uerſ. ſinautem, vbi ſi poſt annum, ſcdm diſtinctionem ibi poſitam, non reſtituitur dos, ueniunt uſuræ ſtatim A die ſoluti matrimonij ex bona fide. ex quo uidetur innui, dilationem, de qua ibi, non habere locum in extraneo: quia actio competens extra- neo eſt ſtricti iuris, ut hic per glo.& Bar.& ad iſtam glo. vide Aret. in conſ. 98. Bar. in ea. col. ver. Ad huius, ponit diſtinctionem de eo, qui aliquidt petit, quod ſibi prodeſt,& al teri non nocet. de hac re uide tex. cum gl. 1 1. q. 3.& dum Bar. progredit᷑ diſtinguendo, aut præce dit contractus, de cuius natura eſt, vt faciam,& cogor. l.in crediton e. ff. de euictio. Dicas tu immo de natura uendentis pignus non eſſe, ut de euictione teneat, vt ibi per gl.& in. reſeriptum.§. 1 5fl. de diſtrac. pign. item emptor utilem hẽt actionem 5 pignorantem ex perſona propria.l ſi prius.§. 1. ff de euicti. ad quid igitur cedit uendens, cua cedac tm utilem,&tũ cam habet?s ubiungit dein de Bar. Aut non pᷣcedit Sctus, de cuius natura iit, vt faciam,& tunc ſi agitur de lucro, eo caſu cõi- ter cogi non poſſum, ſed hoc non procedete fauore ultimæ uoluntatis, vbi caſus contingit. J. quia poterat. fB. ad trebel. Sed õ hoc ſpeciale vẽ facere tex. in l. namq;. S. f. ff. d trebel. vbi fauore legato- rum hæres non cogitur adire, q́uis præſtet᷑ cautio indemnitatis. Reſp. ibi eum non cogi ſe cautio nis fragilitati committere, quia ei poſſet eſſe detrimento: ſed in d.l. qa poterat, non committit ſe alicuius fragilitati, quia qui coactus adit, transfert ipſo iure actiones actiuas& paſsiuas in fideicõ miſſarium, atq; ita ipſe liberat. Sed adhuc replicari põt,& dici, ẽt ibi eum ſe committere cautioni, vt non perdat quod conſecuturus fuiſſet, ſi hĩdiratem non adiuiſſet, item circa ex penſas fac iẽ das in hĩ ditate ſi de longinquo eſſet, vt per Alex.in d.l. quia poterat. Item ait Bar. hoc ẽt t non proce- dere fauore religionis.j.ſiquis ſepulchrum. ff. de relig. ſed illa.l. ſi quis ſepulchrum, non facit ad rẽ: quia ex parte habentis ſepulchrum ſine uia tractabatur de damno uitãdo, cum alioqui ſepulcbrũ foret inutile. prætereà hæc regula procedit, ꝗñ concedenti non nocet; ſed ibi damnum patiebat, ut ibi colligitur, ne magnum detrimentum patiat᷑ igitur aliquale. et ex hoc colligitur ampliatio, ut non ſolum qñ non nocet, ſed ẽt quando parum nocet, concedatur fauore religionis.& ꝙ tractet de damno ibi ait Bar. ſibi ipſi ↄrius. Item circa.l. chirographis, cum gl.ff. de admi. tuto. quam citat Bar. hic, aduerte, quia ibi reſeruabatur in damnum illius, à quo petebat: nam alioqui debitũ proba ri non potuiſſet,& ſic neq; exigi. Circa ultimum aũt membrum Bar. attende, quia ſibi õdicere vr; uĩa ibi non concurrit aliqua ex cauſis hic per Bart. allatis. item obſtat. l. cũ in fundo. S. 1. ff. de iur. dot. item..in fundo. ff. de rei uend. vbi Bar. vr ſoluere. Kurſus Bart. ſentit opus tnouũ non ꝓmitti, et ſi agat᷑ de damno, ã..§. ſunt qui putãt. ff. ne quid in flumi.publ.vbi poſſum alueum mutare uel aggeres de nouo ponere, ẽt in præiudicium paruum alterius, vt ibi dicã Deo fauente.Et ideo per illum tex. concludit᷑, ſi unus tractat de damno magno,& alter de paruo, illũ eſſe pręferendum, qui tractat de magno.facit tex. in lſepulchro, in princ. ff qe religioſ. bi,non magnum detrimẽtum.& gl. in lij. S. item Varrus. ff. de aq. pluu. arc.& gl. in l.reſcripta. C. de precib. impe. offer. Adde ad iſtã regulã Bar. hic. idem eſſe& 5. ſ. quod tibi non ꝓdeſt,& alteri nocet, non eſſe facie ndũ.lj. S. deniq;. ff de aqu. pluu. arc. Tamen cogita,& vide Io. Eabr.& Ang.inſt. de leg. fuſ. cani. toll. vbi in hac mate ria quinq; ponuntur regulæ. quarum aliquæ uidentur limitare hæc documenta, ideo uide oino. Bar. in ea.l. col. pe. ver. tertiò oppo. dicit ſuperuacuã uideri illã cautionẽ, de qua bbi agit. De hac re uide aliquid per Bal. nouel in tract. de dote, fol. 16. col.. in fi. verſ. i. limita. in 6. par.& aduerte habendam eſſe etiam rationem commodioris ꝓbationis, vt per Alex. in conſ. 1⁰. col. 2. in 5. uol. Summarium in d. l.ij. T. quod ſi inpatris h ſol. matri. Altonem de dote profectitiam, eſſe communem patris&s' filiæ. Bar. in d. lij. S. quòd ſi in patris. f. ſol. matr. BA R. in d..§. quòd ſi in patris, inquit, actionemf de dote profecticiam eſſe cõem pris& flligæ. Amp ———— — — diänu. cerdad 1 Snß 1 B. patrö locum. 1 Lun 1 Pruc 0. 1 Altun 4 MCkol 1 bn Giaid Dax. W 2 Tü † 269 B ſtrich hacte ſddei⸗ ſiconl ldicon 4 ntertur per lal Ram pri eqdens dretian d quer dwtsa ddarnnece Diestummd, ciuungo Plalgris Aüblungten coeo callcöi antnngqgi lunr kg. cogecanio wacomwietle guusin ddeico rere clr'on) dsfaclédas tonproce- nfacitadt: quikuchi u Paibi5 anplätigu 89 ralti Wquacl diüprb döüterii örcüein T. Alell e 1 Soluto matrimonio. 8 Ampliaiſtam regulam ſingulariter, ut procedat etiam ſi poſt dotem datam ex interuallo pater ſti puletur,& ſtipulatio ſit ſimplex nulla perſona expreſſa; nam etiam iſto caſu præſamitur pater ſti- ulari communiter ſibi& filię,& communis eſt actio utrique. caſus eſt in l.poſt dotem, ſecũdum + tertiam lectu.gl. ibi, quæ communiter approbatut, ut ibi per Bar. in 3. lectura,& Iaſ. col. 50. infra eod. tit.& dum Bar. ſubiungit, quæ ſit ratio quæ mouit legislatorem ad inducendam iſtam com- munionem, uide omnino Dec. in conſ.; 5. Summarium in d. I. ij. I uoluntatem. fyſol. marr. 1 Filiam ſanæ mentis aici uelle,& conſentire, quando eſi praſeus,& non contradicit. Bar. in d.. ij. S. uoluntatem. ff. ſol. matr. 1 Ban. in ead. l.§.oluntatem, ait, ſiliãt ſanæ mentis dici uelle& conſentire ꝗñ eſt pſens,& nõ 5di cit. Dicas tu conſenſum tacitũ nunꝗᷓ ſufficere, ꝗũ conſenſus requiritur pro forma uel ad perfectio nem actus, ut ex multis probatur, quæ colligit Io. Campegius in tract. de dote, q. 3 1. in 5. par. uide aliquid per Pau. de Caſt. in conſ. 76. Qid ſi tacẽs corã eo tacet, cui debetur reuerentia, utrum in ſuum præiudicium conſentire uideatur: heli. lſatè in c. cãm matrimonij, de offic. deleg.& an& qñ taciturnitas cum præſentia præiudicet, uide Iaſ. latè in l. quæ dotis, infrà eod. tit. Reli. 8in c.cùm om nes, nu. 6. Äe conſt.& in c. nonne, de præſcrip. ubi ponit reg. cum fallen. Orian. in tract. de arbitris. nu. 4 2. in 1. par.& nu. ¹ 3. in 5. par. Abb. in c. non iuſtè, de procur.& Damaſum im tract. de brocar dis, nu. 48. Item ſcias quando aliquis in ſpecie eſt uocatus ad hoc ut animum ſuum explicet, ſi ta- cet, habetur pro conſentiente. ita Feli. poſt Innoc. in c. 1. de maio.& obed. Summarium in l.non ſolum. ſrſol.matr. In ſilia requiri in aclione dotir, ut habeat conſenſum pair.. Bar. in l. non ſolum. ff. ſol. matr. 1 BANI. in d.l. non ſoluùm, col. 2. inquit, in filia t requiri in actione dotis, ut habeat conſenſum patris, in patre autem ſufficere ut filia non contradicat. vide Paul. de Caſtr.& Alex. in auth. quod locum. C. de collat. — Summarium in l.de qiuiſione. yſäl matr. Quoſruitar ultimi anmi, quo matrimonium dſpluitur, duudantinter uirumet uxorem, uel hæredes eori. Frudctus debentur marioſuſtinenti onera matrimonij. Actionem ex ſlipulatu, quæ non competit mulieri, eſſe ſtritzi iuris. Actioue ex ftipulatu tacitam Hypothecam non continere. Bar. in l. de diuiſione. ff. ſol. matr. 1 BaARr. in d.J.de diuiſione, tractat quomodo fructus t ultimi anni, quo matrimoniũ ſoluitur, diuidantur inter uirum& uxorem, uel hęredes eorum. De materia huius. l. vide Anch. in conſ.94. Bar. in cad.l. ol. 2. pponit contra gl.d.l. fi 6. f. C. de iur. dot. Tu de iſto contrario uide Bar. in ꝗ. Vſ.. ubi poſui,& Alex. in conſ. 74.& in conſ. 14 ⁷.in 5.volu. ubi ait, hoc gl. documentum, ut fructus 2 1 debeatur marito ſuſtinenti onera matrimonij, eſſe communiter approbatum. vide Bal. in conſ. * 360.in 4. volum.— 3 Bar. in ead. l. ol. fi. uerſad ſecundum, ait, actionemtex ſtipulatu, quæ non competit mulieri, eſſe ſtricti iuris.ldem ſequitur laſ.in§ fuerat, col. 3. in 2. notab. verſ. dubium iſtud, inſt. de action.& de hac re an actio ex ſtipulatu, quæ competit extraneo ex ſua ſtipulatione, ſit ſtricti iuris„‚uel bonæ fideiè uide Iaſin d.§.fuerat, col. 3·Verſi.ſupraſcriptum,& melius quàm alibi in recollectis ſuis in l. ſi conſtante, fol. 7.in 6. quæſt. ſecundæ par. princ. Bartoli verſi. ultimò in quantum, infrà eod. titu. ubi concludit, eam eſſe ſtricti iuris, tribus fundamentis, licèt Barto. ibi contrarium ſentiat. Ex hoc 4 intertur, ſtipulationem t hanc tacitam hypothecam non continere,& iſta eſt“* comm. opinio. ut * per laſ.in d.§. fuerat, col. 9. quamuis ipſe contrarium teneat. ſed contra utrunque dictum inſurgo: nam priuilegium bonæfidei& tacitæ hypothecæ conceditur doti,& actioni de dote,& per con ſequens tranſit ad quemcunque, ad quem tranſit actio dotis, ut per Bar. in Ij. col. i. ſupra eod. igi- tur etiam extraneo debet competere. Cogita ſi dici poſſet, dicta ibi per Bar. procedere in a0 ne, quæ reſpectu ipſius mulieris priuilegium fuit adepta, ideo illud ſemper retinet, quamuis ad alium ½ ½ ⁸½ᷣ ⁸8 X 8 Soluto matrimonio. Mium tranſeat. Hic uerd ſumus in actione, quæ originem habuit in extraneo,& huiuſmodi priui- legium nunquam fuit adepta.& proptered dici non poteſt, ut priuilegium aliquod retineatur cum huic actioni nunquain fucrit annexum... Fummarium in! fructus. ſeſol. matr. PFrucꝛus an intelligantur deduclis expenſis. Frudtuum appellatione, quodcunque intereſſe continetur. Appellatione frubtuum, partus ancillæ non continetur. Quid appellatione Frubtuui contineatur. Dibrio poſt, ꝗ poſteds utrum neceſſarid temporis interuallum importet. Bar. in l. fructus. ff. ſol. matr. B ANT. in G.. fructus, uerſ. pro declaratione, quærit, an fructus intelligantur deductis expẽ- ſis? vide Feli.in c. ad aures, col. 9. verſi. duodecima concluſio, de reſcrip.& in c. ad noſtram. nu. 3. de iureiur. ubi iafert ad pulchras quæſt. Alex.in lxvbi purè. ff. ad Trebell. Abb. in c. paſtoralis, col. 3. de decim.& Bald. nouell in tract. de dote, in 6. par. in 75. priuilegio,& latè lo. Campegiam in tract.de dote in 1 2. q. 2. par. ubi etiam ipſe diſtinguit, utrum hæc uox proferatur ab homine„an à lege,& declarat& limitat, ut ibi per eum. Item fructuum t appyellatione quodcunque intereſſo continetur. tex. eſt notatu dignus in l.loci corpus,& ibi Bal. ff. li ſeru. uendic. tradit Campegius in cod. tract. quæſt. 3 3. fecundæ part. Adde ctiam fructum aliquando compenſari cum alio fructu ciuſdem anni: ita ut expenſæ quæ ex uno detrahi non poſſunt, quia non fufficiunt, ex alio dedu- cantur. tex. eſt ſing. in l. ſi fundi. S.fi. infraà eod. tit.& quomodo intelligantur fructuum fructus, eſt gl. quæ dicitur ſingul. in l. ſed& partis. f, quod. met. cauſuide tex. exp reſſum inl. lulianus idem ſcri bit ſi haberem.ff. de rei uend. uide Alex.& alios in l. cùm fundus. ff ſi cert. pet. Attende, quia appel latione t fructuum non continetur partus ancillæ, quia indignum uidebatur hominem in fructu eſſe, cùm homo ſit finis omnium productorum. lin pecudum. ff. de uſur. ſed appellatione reddi. tus etiam ancillæ partus continetur,& jdeo iſta uox, redditus, eſt generalior uoce, fructus. Specu. in tit. de loca.& conduc. S.5. verſi.ſed pone. Item fructuum appellatione non continentur pecu- 4 niæ.. fundus qui. f. oca.& habetur in l. vſura pecuniæ, cod. tit. Et quid appellationei fructuum Aæ contineatur tradit idem Bar. in l. cuùm in plures;in principio.ff.loca. Et fructtuum appellatione ue- nit arundo. I. qui fundum. ff. de cõtr. empt. Item uenit fœnum& palea.liſi uſufructuarius meſſem. ff.quib.mod. uſufr. amit. Item& glans uenit ſub nomine fructuum, quia id, quod naſcitur,& rena- ſcitur, nuncupatur fructus, ſecundum gl.& Abb. in c. ſalubriter, in fi. de uſur. ſed glans eſt huinſino- di, igitur Sc. facit quod habetur in fylua.§. glans. ff. de uerb. ſignif. lté quercus dicitur arbor fru- ctifera,& appelltione glandis omnis fructus comprehenditur.l. qui uenenum.§. glandis. ff. de: uerb. ſignif. habetur in j.ff. de gland. legen. Bar. in cad.].in fi. verſi.vltimò eſt, tractat de ſignificatione t huius uocis, poſt,& poſtea, utrum neceſſarioò temporis interuallum importet. vide tex. in l. iuriſgentium. S. quinimmò, cum. 5ieg. uerſi. idem reſponſum.ff. de pact.& in c. non ſolum, ubi Gemin. de appell.in 6.in 1. notab.& in S. 1. eod. cap. in princ.& Barb. in repet. c.cũm. M. col. 36.& ſeq.de conſt.& in o.ſi quis presbytero- rum, in fi. de reb. eccl. non alien.& in c. 2. col. pen. de offic. deleg.& tex. in ij. ff.de cuſt. reor.& de uoce, poſt, uide quæ tradit Gemini in c. 1. in princ. de reſt. ſppoli. in 6. Barto:& Bald.inl. quorics..ſ quis ita.ff. de hæred. inſt. Et de uoce, poſtmodum, uide Barb. in c. poſtulaſti, col. de for. compet. De ſignificatione uocis, poſtea, uide ſemper Antonium Corſet in ſuis ſingulin hac uoce poltea, ubi ait importare temporis interuallum. J. pacta conuenta,& abi gl.in uoce, poſtea-ff. de contrab. empt. Sed in materia fauorabili ſtare poſſe eti im in fonte, quia am incontinenti: vide omumno cu multa ad rem facientia aggregauit. Et de ſignificatione uocis, mox. de qua ctiam hic agit Barto. vide Felin.in cap. prætereà ‚de teſti. cogen.& Barto. in l.tutor qui repertorium. ff. de adminiſtr. & peric. tutor. n 11. Surntna- udocui tetine & hyp — Soluto matrimonio. 9 fh i. 33— V Fummariam in l. diuortio, ſf ſol matr. Jnſta anmum ſoluti matrimonij, vbi mulier debeat operari. „ Vror non habitans cum marito, an debeat ab eo alimentari. 3 r Bar. in l. diuortio. ff. ſolu. matr.. 1 BXN. ind.1diuortio,in princ. quærit, infra annum t vbi mulier debeat operari? deciditque eam operari debere vbi habet alimenta.vide Barb. in conſ. q0. col. fi. in 1„uol.& in conſ.6 3. col. 10.& ſeq. in 2. vol. Capr. in conſi. 7 2. col. 5.& ſeq.& de hac re uidetur eſſe gl. in.ſicut. de oper. libert. quam putat eſſe unicam& ſing. Salic. in Lvnic.§. exactio. C. de rei uxor. actio. vt late habe tur per Ant. Corſet. in ſingularib. ſuis, in uoce, vxot vbi multa ſcitu digna retulit, citat q; B. Tho mam,& philoſoph.vide omninò,& non prætermittas. et Alex. in conſi. 131. Verè crudelis, in 4. vol. vbi declarat dicta hic per Bar.& in conſ. 3.col. pe. eod. uol.& de iſtis alimentis uide Alex. elp⸗ in conſ. 48.in 3. vol.& in conſi. 72. col. pen. in 5. uol.& in conſi. 7 8. eod. uolu. vbi agit de uxore wnu. 2 t non habitante cum marito,& latè in conſ. 1 41. eo. uol. 5.& Card. in conſ. 78. Aret. in conſ. 8. Sccl. Bal. in conſi.ↄ2. in 2. uol. KRoma.in conſ.5 17. vbi tradit de uxore indotata quando habitat cum im in marito, et mulierem uiduam teneri opera præſtare hæredibus mariti, à quibus recipit alimen- e, an ta, docuit Ang.in S§. 1. inſt. ad Tertull. reſſo SFummarium in A.. diuortio. I ex contrario,fe ſõl. matr. 8 denn Quando maritus ex fundo Fustus non percipit, mulier ei eenetur quò ad fructus percipiendos. ua Bar. in d.l. diuortio. S. er contrario. ff.ſol. matr. zeäu. 1. BAn. in ead.l. ex contrario, verſ. Ad huius declarationem, ait quando maritus tex fundo ,el fructus non percipit, mulierem ei teneri quò ad fructus percipiendos. ſed quæro qua ratione herr hoc fiat cuùm maritus lucretur fructus ultimi anni pro rata tantum,& iſte annus dicitur ſterilis, ppe⸗& immo culpa mariti, qui citius non locauit,& ideo ſibi eſt imputandum. Tamen retenta' com len muni opinione, quæro quid pertinebit percipere ad maritum, an quinque an ſex aurei debean qai. tur, ſicut matrimonium durauit quinque uel ſex menſibus. Summarium in dl. duortio. T. ob donationes. ff. ſol. matr. 3 3 Anl covtra petitionem dotus obffet compenſationu exceptio. un„ Repetitioni dotus an opponi poſft compenſatio. 3 3 Bar. in d.. diuortio. 6.ob donationes.ff. ſol. matr. 1 1 Ban. in cad. 1.5.ob donationes, tradit an contra petitionem t dotis obſtet compenſationis en exceptio? et dum ibi propè fi. inquit, fructus perceptos ex pignore, ſi ſunt conſumpti, cum de- 3 10 bito compenſari, alioqui uerò ſi non ſunt conſumpti. vide pulchrum dictum Bal. in rubri. C. de 1” loca. col. 1 5. c& dum ibi ſubiungit Bar. eum, qui fructus ex re ſua licitè percipit, vt maritus, ut cre riln ditor, vel tutor& procurator, fructibus conſumptis non teneri ad fructus, ſed ad æſtimationem Kar tm. Adde quando ẽt teneretur ad fructus, eum tamen non teneri niſi uſque ad triennium, cum plus præſumptione iuris durare non præſumatur, vt colligitur ex traditis per Bart. in l. uinum, vRkkun col. 3.ff. ſi cert. pet. Poſtquam hic de quadam compenſatione agitur, quæro nunquid repetitio- 7Sen 2 ni dotist opponi poſsit compenſatio? Reſpon. eam opponi non poſſe..vnic.§. taceat. C. de rei „B uxor. acti.tradit Alex. in conſi. 1 3³ 1. col. I. in 4. uolu. Rurſus quæro, an dos ab hæredibus mariti Jlelo⸗ retineri poſsit, donec mulier reddat rationem adminiſtratę tutela? Soc. tenuit eã retineri poſſe. sde qui reſpondit ad tex.in d.. taceat. Sed Anto. de Fano contrarium docuit in tract. de pignorib. 68l& hypoth. in primo membro quintæ pax. nu. 45.vbi hæc omnia inuenies. mpel⸗ Jummarium in d.. Aiuortio. S. quod in anno. f. ſol. matr. oltea⸗ Fld, quod aicitur de uno anno, intelligendum eſſe de una cultura, ſiue ſit maiori tẽõporu, ſiue minoru. rkah. Bar. in d. l. diuortio. S. quod in anno.ff. ſol. matr. e,Ch3 1 Bau. in ea.. S. quod in anno) ait, illud, qꝗd dt tde anno, intelligendum eſſe de una cultura ſiue Bauto- ſit maioris temporis ſiue minoris. vide Alex. in conſ. 107. col. 3.& in conſi. 10 5. Col. 2. in 3. uol. giniül- Jammarium in di. diuortio. I. ſ fundum. feſol. matri. „ An ill qui accepit fundum in emphyteuſim, poſſit incidere arbores fructiferat. Sunmn- 4 B Bar. . I Soluto matrimonio. Bar. in d. l. diuortio. S. ſi fundum. ff. ſol. matr. BaA. in ead..§. ſi fundum, in fi. quærit an ille, qui accepitt fundum in emphyteoſim, poſ- ſit incidere arbores fructiferas.& decidit ꝙ non. Pro declaratione huius rei uide omninò Alex. in conſ. 1 18. in 5. uol. ſed quæro hic utrum quercus, quæ facit glandes, debeat inter arbores fru ctiferas annumerariè Reſpon. debere, per ea quæ dixi ſuprà in l. fructus. hoc eo- tit. Et an uſufru ctuarius habeat arbores? vide Paul. de Monte pico latè diſtinguentem in repet. l. Titia cum te- ſtamento. S. Titia cum nuberet, nu.9 3. ff. de leg. a. vbi ſubiungit, uſufructuarium, qui incidit ar- bores fructiferas, poſſe priuari uſufructu. 2 Seo nn.. Summarium in d.l. diuortio. T. ſi uir. ff. ſol. matr. 1.A 1981 11 Si maritus notarius reliquit uxori uſumfrubium omnium bonorum, 2rum ei debeantur utilitates„7ua percipiuntur contemplatione ſcripturarum. S. 1. Bar. in d. l. diuortio. S. ſi uir. ff. ol. matr. BaAR. in ead.J.§.ſi uir, in fI. quærit, ſi maritust notarius reliquit uxori uſufructum oĩum bono- rum, vtrum ei debeantur utilitates, quæ percipiuntur contemplatione prothocollorum& ſori- pturarum?& decidit ꝙ non: quia fructus dũr illi, qui naſcuntur,& renaſcuntur, ſed iſti non ſunt eiuſmodi, igitur&c. Vide quæ poſui in.l. fructus, ſupra eo. tit.& Soc. in conſ. 100. in 1. uol. Alex: in L.quidam.§. nihih,infrà eo. Tamen contra iſtam concluſionem vr facere documentũ Oldr. in conſ.2 ꝙꝗvbi ait, uſufructuario oium bonorum deberi laudemium,& tñ hoc non renaſcitur, ſed tm̃ ſemel percipitur, igitur cõtra Bar. De hac materia uſufructus relicti uide pleniſsimè Pau. de Monte pico in repet. l. Titia cum teſtõ. S. Titia cũ nuberet.ff. de leg. 2.& ſemper ad eũ recurre. Jummarium in d.l. diuortio. S. interdum: ff. ſol. matr. 91 Immohilia ſlatim reftituuntur mulieri, mobilia uerò poft tempur. Bar. in d. l. diuortio.§. interdum. ff. ſol. matr. 5 —₰ 61 Ban. in ead. l. 6. interdum, uerſ. ſed quæro, rationẽ quærit, quare immobiliat ſtatim reſtituun tur mulieri, mobilia uerò poſt tempus? Adde tamen ſi mulier non habet unde ſe alat, hæredes mariti interim eam alere debere, vt per Iaſ. in§. fuerat, col. 6. ver. reſtat, inſt. de actio. vbi limitat hoc non procedere, quando hæredes mariti uellent dotem reſtituere. Item ſi mulier perſeuerat in uiduitate. Et ibi Iaſ. col.. quærit quid ſi poſt annum dos non ſit reſtituta, an ẽt iſto caſu cam alere teneantur?& concludit, ſi mulier non fuit negligens in dote petenda, eam ali debere. Il- lud autem.ſ.mobilia non niſi elapſo anno eſſe reſtituenda, limitat non procedere in hoĩe, cui pe cuniæ non deſunt, ut in campſore. laſ. in d. S. fuerat, col. 8. vbi ipſe contrarium ſentit. . Jummarium in d.I. diuortio. S. impendia. ſf. ſol matr. Sor Fmpendia facta cauſa fructuum quærendorum, de fructibus eſſe deducenda. Bar. in d.l. diuortio.. impendia. ff. ſol. matr. BaAR. in ead.l. S. impendia, inquit, impendia t facta cauſa fructuum quærendorum, de fructi bus eſſe deducenda. vide Pau. de Caſt. in conſ. 3 26. vbi in ſpecie loquitur de aliquibus caſibus, et uide quæ poſui in l. fructus, ſuprà eod. tit. Jummarium in I. ſi mora. ff. ſol. matr.(percepir. Mora mulierus in non recipiendo funa dotaleé, facit marituũ teneri de dolo duntaxat,& de fruttib. quos Grauius eſt delictum in committendo, quam in omittendo. Aduocatum qui ex debito oftcij ſai ita ſi negligentia, ſicut ſi dolo amittit cauſam clientuliſſui, teneri ad damnum reſarciendum. 1n 5 Exceptio debet eſſe de comprebenſis ſub regula. Teftu qui ſe ad dicendam ueritatem aditrinxit, ita obueritatem quam tacuit, ſicut ob prolatum mendæ cium falſi crimini reus eſicitur. Medicus sicitur occidtre infirmos, ſi eius negligentia moriuntur. . Bar. in I. ſi mora. ff. ſol. matr. BaART. in d..ſi mora, ſic ait inſumma. Mora mulieris t in non recipiendo fundum dota- lem facit maritum tencri de dolo dũtaxàt,& de fructibus quos percepit.& dum ibi oppo. ex- tra troci dibus, eni juur ij al Soluto matrimonio. 10 tra gl.dicens, nemĩnem teneri de negligentia. vide in ſimili caſu Alex. in cõſ. 244. Super primo, col. 4. verſ.& primò, in lib. primi& ſecundi uol. Attende etiam qm̃ exiſto tex. cum gl. colligunt 2 doctores illam regulam. ſ. grauius eſſe delictumt in cõmittendo, quã in omittendo:& ideo cul- pa in faciendo maior eſt quã ſit culpa in non faciendo, ſccm Bar. in hac l. in 2. col. in fi. vide Bar ba.in conſ. 3. col. 3. in 2. volu. Alex. in J.j. C. de repud. bon. poſ.immo culpa latiſsima in faciendo æquiparatur latæ culpæ in non faciendo, vt per Bar. in rquod N erua, col. antepe. ff. depoſ-uide Dec.in conſ.37. Iſta regula limitatur non hr̃e locum qñ aliquis à lege ſiue à pacto eſt obligatus ad non omittendum. Ang. in conſ.7 2. ltem, in ijs, qui ex officio tenentur aliquid facere, quia ne gligentia eorum æquiparatur dolo: ita Pet. de Anch. in conſ. 5 8. Ex narratis in facto,& Oraue. 3 in conſ. 1 32. nu. 4. et ideo infertur, aduocatum t qui ex debito ofticij ſui, ita ſi negligentia, ſicut ſi dolo, amittit cauſam clientuli ſui, teneri ad damnum reſarciẽ dum. Beli.in c. tua nos, de homic. ſic ẽt infertur ad prælatum, in quo peccatum negligentię grauiſsimum eſt. Meminimus. n. time re nos debere ꝙ comminetur Deus negligentiæ ſacerdotum, ait Hilarius in c. nulli fas. 25.q. J. iccirco delictum hoc non minori pœna dignum eſſe quàm ſi dolo perpetratum foretà legibus exiſtimatur, vt uidere eſt in c. dictum.& 1. diſt. vbi gl.id adnotandum eſſe perhibet, prælatum pa riter pro negligentia, ſicut& pro dolo deponendum eſſe,& ad hoc multos canones hoc ipſum ſentientes adducit. Hoc idem& B. Hieronymi teſtimonio comprobatur, qui ad Heliodorum ſcribens ita locutus eſt: Infamatum ſal ad nihilum prodeſt niſi ut proijciatur foras& conculce tur à porcis.quæ uerba nihil aliud indicant, quam prælatum negligẽtem dignitate ſpoliandum eſſe, teſte gl. in c.non omnes. 2. q. 7. Accedit gl. in c. ſæpe fit. 2. qu. 2. idem colligitur ex ijs, quæ Deus negligenti ſpeculatori comminatur, Ezech.3 3. dicẽs, ſanguinem eius requiram de manu ſpeculatoris, qui non inſonuerit buccina, cum uideret gladium uenientem.& de hoc uide Beli. inc. I. col. 3. de offi. deleg.& in rubr.& in c. 1. de tregu.& pac. Et ex ijs confutatur illa exceptio, quam per iſtam gl.faciebat Dec. ad euitandũ tex. in c.ſi Papa. 40. diſt. notoria. n. crimina in con ciliabulo Mediolanenſi lulio ij. Rom. Pontifici opponebant᷑:& quia reſpondebatur de ijs con- tra Papam agi nõ poſſe, niſi ſit à fide deuius, dicebat Dec. tex. illum procedere ſolùm in delictis in omittendo, ex quib. non rectè infertur ad delicta in committendo, quę ſunt grauiora, per iſtã gl.nam hoc reſponſum Dec. falſum eſt, quia in prælato iſta crimina æquiparãtur, vt dixi. falſum eſt ẽt alia ratione: nam in d. c. ſi Papa, excipitur caſus hæreſis, qui utiq; in committendo conſi- ſtit igit in regula illius tex. conrinentur ẽt crimina, quæ in committendo conſiſtunt: quia exce- 4 ptiot debet eſſe de comprehenſis ſub regula.J. fi. õ. cui dulcia. ffide uin. ole. trit leg. Bar. poſt glo. in l. f. de reg. iur. Item limita pdictam regulam in eo non procedere, qui proferendæ ueritatis onus aſſumpſit: nam ita dr proditor ueritatis eam tacendo, ac ſi mendaciũ loqueretur. c. nolite timere. 11 q. 3. idq́ʒ teſtatur B. Auguſtinus ad Caſulanum, dicens, vterq; reus eſt,& qui uerita- tem occultat,& qui mendacium profert: nam ille prodeſſe non vult,& iſte nocere deſiderat. qᷓ 5 quidem paria ſunt, vt hr̃ in c. quiſquis metu, ead. cau.& quæſt. Hinc teſtis, t qui ſe ad dicendam ueritatem aſtrinxit, ita ob ueritatem quam tacuit, ſicut ob prolatum mendacium falſi criminis reus efficitur. c. 1. de crim. falſ.item eum, qui uel pacto uel lege ad nõ negligendum onus, quod ſuſcepit; aſtrictus eſtperinde ſi negligit, ac ſi committeret, peccare docuit Ange. in conſ. 72.& in propoſita re non eſt prętermittendus tex. not. in l ſi ſeruus.§.ſi fornicarius.ff.ad leg. Aquil.& 6 tex. cum gl. in c. inferiorum. 86. diſt. Limita ét non procedere in medicofcuius negligentia mo riuntur infirmi, quia perinde eſt ac ſi eos occidiſſet:& ideo nõ poteſt ad ſacros ordines promo ueri. Abb. in c. ad aures, de ætat.& qualit. quamuis illa ſit lectura Ant. de But.& hæc omnia poſ- ſunt contineri in prima limita. ſcilicet de illis, qui ratione officij tenentur facere.& dum Bar. in hac.j. ſi mora, in fi.princ. tractat qõnem, Quidam promiſit cuſtodire caſtrum uſq; ad annũ, fini- to anno caſtrum obtulit dño,& dñs eum non accepitpoſtea caſtrum perditur, vtrum is teneat᷑ de qua re uide quę latè poſui ad Bar. in l. itẽ ꝗri᷑.S. ꝙ impleto. ff. loca.& Soc. in cõſ. 196. 1 1. uol. Summariumin l. ſi ab hoflibus. I. i uir uxorem. ff. ſol. matr. AMaritus uxorem ineyfäciens, non debet aliquid lucrari ea dote. B 2 2 Maritus * 2 3 8*⁴ 1 3 Soluto matrimonio. Adaritus qui uxorem trucidauit, dicitur parricida. Quicquid ſit lege permittente pænam non meretur. Te Bar. in I. ſi ab hoſtibus.§. ſi uir uxorem. ff. ſol. matr. BA. in d.l.§. ſi uir uxorem, ait, maritum, t qui uxorem interficit, non debere aliquid lucra- ri ex dote. et poſtea Bart. tradit etiam quid ſi eam non interficit, ſed ei medicum non adhibet. vide Bal. in l. quod ſi nolit. õ. pen. ff.de ædil. edict.& in conſ. 3 5. in 5. par. vbi loquitur in muliere excommunicata.& ad prædicta uide Paul. de Caſtr. in l.ſorore. C. de his quæ in teſt.& in l.ſi ab hoſtibus. S. ſi uir, infrà eod. tit.vbi ait, dem ſi medicum uxori ægrotæ non adhibet, ac ſi eam in- terficeret, niſi morbo incurabili ægrotaret. Soc, in conſi. 105. col. fin. in 3. uolu. Et declara hoc quod dicitur de medico,vt per Alex. in conſi. 1 2 3. in J. vol. Circa prædicta ſcias maritum, t qui uxorem trucidauit, dici parricidam. lj. f ad leg. Pompe. de parric. Soci. in conſ. 1 24. col. i. in 3. vol. Quid ſi maritus uxorem occidit, vtrum lucretur dotem ex forma ſtatuti,& deinde fiſcus tale lucrum ei auferat tanquam ab indigno, an uerò ſtatim uenientibus ab inteſtato deferaturę R iſta ultima eſt uerior.& quæ ſit ratio uide plenè apud lo. Campegium in tract. de dote, in 2. q. quintæ par. Attende tamen hocquod de marito dicitur occidente uxorem, non habere lo- cum quando eam iure poteſt interficere; vt ſi eam inueniret adulterantem cum uili perſona, vt eſt tex.cum glo. in!.nec timere. ff. quod met. cau. uel ſi eſſer bannita,& ſtatuto cautum eſſet, bannitos poſſe offendi impune: nam quicquid lege fit permittente t pœnam non meretur. J. Gracchus. C. de adulte. Sed quid ſi maritus procurauit, vt uxor ſua banniretur, quo poſtea poſ- ſit eam impunc occidere? Reſpon. maritum non excuſari propter hoc: ita Dec. in conſi. 5 25. in fi. Ad quod facit commune illud documentũ, quod tradi ſolet, cùm ſci icet, qui aliquid pro- curauit& affectauit, carere debere omni commodo rei affectatæ conceſſo, ut per Feli. in c. fin. de teſti. Kom.in ſingul. 59 1. Ang. in conſi. 245. col. S. tex.& ibi Bar. in l. ſcire oportet.ff. de tut. & cura. dat, ab his.& Thom. Ferrat. in caut. 1 8. Jummarium in l. ſi alibenam. ff. ſol. matr. An& quandd ille, qui habet cauſam à me, poſſit mih referre quæſtionem dominij. Tertia perfona an poſſit in iudicio comparere,& opponere dominij exceptionem- gxecutor poteſt coguoſcere de iure tertij,&& non exequi. Bar. in J. ſi alienam. ff. ſolu. matr. Ban. in d..ſi alienam, in principio, tradit an& quando ille, qui hàbet t cauſam à me, poſsit mihi referre quæſtionem dominijè vide Alex. in conſi. 92. in 1. Vol.& in conſ.I. col.fi. in 4. uol. Bar. in d.l.ſi alienam, in fi. quærit, an tertiat perſona poſsit in iudicio comparere,& opponere dominij exceptionem, dicens ego ſum dũs, non reſtituas huic agenti? Dicas tertiam perſonam poſſe comparere& impedire executionem latæ ſnĩæ in fauorem alicuius. Feli. in c. veniẽs. ⁊. de teſti. vbi inter cætera duo habentur memoratu digniſsima: unum ꝙ etiam in cauſa ſpoliationis poterit comparere& executionem ſententiæ impedire, quæ lata ſit ad fauorem ſpoliati. aliud eſt, quia quando tertia perſona compareti ſi ufficit ei quodam colore oſtendere ſuum intereſle, ut puta ſi dicat, ſe electum, ſatis eſt oſtendere electionem, quamuis non probetur, eam eſſe legi timè factam; neque exceptio nullitatis illi poteſt eſſe impedimento. vide eundẽ Feli. in c. cum ſuper, de off. deleg.& oĩno in c. cum ſuper. nu. 17. de re iud.ubĩ dicit unũ ualde adnotandũ. Di- cas ẽt merum executorem t poſſe cognoſcere de iure tertij,& non exequi. Alex. in cõſ. o.in 5.Vol. Ang.in I ſi ſuſpecta. ff. de inoff. teſta.& Feli. in c. qualiter& quando, de accuſat.item ter⸗ tius poteſt comparere in quocunque termino cauſæ pendentis, Crauet. in conſ. 14. Summarium in!l.,maritum. fr ſol. matr. Priuilegium, quod habet maritus, ne conueniatur niſi inquantum facere poteſt, ad hæredes non por- rigitur,&s nu. 2, Maruus conueniri non poteſi, niſi dequgto ne egeat. Bar. in J. maritum. ff. ſol. matr. BA. in d.]l.maritum, tradit de priuileio, quod habet maritus, fut non conueniatur niſi in quantum ³) 4 luerg. 1 dahe 1 mülen inliad kam in. va hoc pt qui linz. filcus rrator Gin 2. re lo- on, eſſet, tur.l. apol- 1575 dpro- nalin. jetut oßit aol. nete Onar 8.ude manon i. Ad aterele △*ε—* — Soluto matrimonio. 11 quantum facere poteſt:& huiuſmodi priuilegium ait non porrigi ad hæredes. An autẽ quan- do maritus conuenitur conſtante matrimonio Propter inopiam poſsit iſtam opponere exce- ptioneme& an diſtinguatur utrum conuentus ſit actione reali an perſonali? vide Bar. in ſi con Kante, in princi. in 8. qꝗ. quartæ ꝗ. princip. infrã eod. tit. vbi latiſsimè Alex.& Iaſ.ex hoc, quod ma ritus non condemnetur uſq; adeò ut egeat,& ſit pauper, con ſiderãdi ſunt potiſsimum fructus, qui ex patrimonio redigi poſſunt,& redditus, non autem ualor,& quid ex uenditione rerũ per cipi poſſet.tex.eſt mirabilis& ſing. ſecundum Bar. in qui bonis.ff. de ceſsi. bonor. id quod pu to menti eſſe tenendum. Circa illud autem, ſcilicèt hoc priuilegium t ad hæredes non tranſmit ti. contra hoc faciunt trad. per Aret.in rubri. ff. de acq. hære. col. fi. uerſ. Adde etiam. Item ſcias in re propoſita, maritum, qui negat matrimonium, hoc priuilegio gaudere non poſſe. Bar. in J. etiam. S. J. in fi. infrà eod. tit. vbi poſui. Item hoc priuilegio maritus perfrui non poteſt, quando ex induſtria poſſet uiuere: quia eo caſu non diceretur egeſtate laborare, vt uoluit gl. not. in l. ſi maritus, infrà eod.& Soc. in conſi. 30. in 4. uol. Attende etiam quoniam iſta regula ſcilicèt ma- ritum t conueniri non poſſe niſi deducto ne egeat, patitur xx. limitationes, vt videre eſt apud ſo. Campegium in tract. de dote, q. 23 8. tertiæ par. vbi etiam declaratur quomodo iſtud priui- legium ſit intelligendum. An ſcilicèt ſalua dignitate ipſius mariti, an non: vide ibi in quæſt. ſeq. Jummarium in l. quia tale: ff. ſol. matr. Beneficium perſonale, ad hæredes non tranſit. TPriuilegium conceſſum alicui cum ſua familia ob eius merita, an duret poſt mortéẽ illius, cui fuit cõceſſum. An&] quando priuilegium cognoſcatur eſſé perfonale, uel reale. Priuilegium perſonale amittitur yropter unam tantum contrauentionem, quæ Eonte Rat. Priuilegium, quando tranſcat ad ſucceſſorem. Quando concéſſum eſt priuilegium alicni,& poſieru eiut, uel hæredibur, ad quos tranſeat. Bar. in l. quia tale. ff.ſolu. matr. BaAR. in d.l. quia tale, ſic ait in ſumma, beneficium t perſonale ad hæredes non tranſit. De hao re, quando priuilegium ad ſucceſſores tranſeat, vide Abb. in c. ſignificauit, in fi. de reſcri.& Feli. in c. mandata, de præſump.& Soc. in conſi.5 8. in I. vol.& quæ dixi in l. maritus, ſuprà eod. tit. Et quamuis priuilegium perſonale perſonam priuilegiatam egredi non ſoleat, tamen hoc non habet locum quando is commodè priuilegio ſolus uti non poſſet. Beli. in c. quàm ſit, de iu- dæ.& ideo priuilegium alicui conceſſum porrigitur ad miniſtros, ſine quibus eſſe non poteſt. L.adminiſtrantes, in princip.& ibi Bar. f. de excuſat. tut. Bal. in auth. habita. C. ne fili.pro patr.fa- cit tex. in l.certum. ff. de uſu& habit. tradit Areti. in conſi. 17. colu. 11. An autem priuilegium conceſſum alicui cum ſua familia ob eius merita duret poſt mortem illius cui fuit conceſſum? vide Soc.in conſi.84. in 3. uol.& priuilegium non egreditur perſonam quando perſona fuit im mediata cauſa priuilegij. Soc. in conſi. 1r 5. col. 5. in I. volu. Quid ſit priuilegium perſonale,& quot modis dicatur perſonale, rradit Dyn.& Io. Andr.in c. priuilegium, de reg. iur.in 6. ubi etiã docuit quomodd fiat eius interpretatio,& quomodò dicatur cum perſona eſtingui. Quomo- dò autem t& quando priuilegium cognoſcatur eſſe perſonale uel reale, vide Alex. in conſi. 86. & in conſi. 10 1. in 1. uol.& Feli. in d. c. mandata, de præſump.& quando exprimitur nomen pro prium illius, cui conceditur priuilegium, tunc conijciendum eſſe, vt ſit perſonale, ait Soci. in d. conſi. 5 8. in I. uol. Ad quæ omnia uideas Bar. in l. apud Iulianum.§. ſi quis alicui.ff.de lega. 1.& in lj. ff. de conſt. princi.& Dyn. in c. quæ à iure, de reg. iur. in 6. Abb. in c. ſanè, de priuileg. Item ſcias, priuilegium t perſonale amitti propter unam tantum contrauentionem, quæ ſponte fiar. c. pro illorum, de præben. quod intellige uerum eſſe, ſi i le actus ſortitus fuit effectũ, alioqui ſo- lus conatus non ſufficeret. Feli. in c. cum acceſsiſſent. nu. 3 2. in uerſ. ſextò limita dũmodò actus, de conſtitu. Progreditur poſtea Bar. in d.l quia tale, declarando quando priuilegiumf tranſeat ad ſucceſſorem. et ait, ſi perſona non eſt cauſa proxima priuilegij, ſed leſio, vt in muliere, quæ iuuatur velleiano,& tunc tranſit ad ſucceſſores. ſed contra hoc dictum opponitur: nam læſio, fragilitas ſexus,& fauor liberorum dederũt cauſam proximã& immediatam priuilegijs dotis, 3 ut 8⁸ Soluto matrimonio. 1 ut traditum eſt in lj. ſuprà eo.tit.& tñ priuilegium plationis non transfert᷑, ut inquit Bar. in d. lj. cCol. 1.& 2. Subiungit deinde Bar. in hac. J. qñ cõceſſumf eſt priuilegiũ alicui& poſteris eius, vel hrdib. ad quos tranſcat. vide Alex. in cõſ. 303. Viſo themate, in lib. primi& ſecundi uol.& Eeli. in d. c. mandata, de præſump. cum ibi additis ad Beli. et dum ibi in fi. qᷓrit Bar. an in dubio priuſe gium cenſeatur eſſe perſonale uel reale: vide lo. de Anan. in conſi. 20. Alex. in d. conſ. 8 6.& in d conſi. 10 1. col. 2.in t. uolu. Soci.in d. conſi./ 8. col. 2. in 1. uol. Bal. in conſi. 2.in 1. Uoh& in conſi. 1 1 2. in 2. uol. Anchar. in conſ. 3 27. Aret. in l. idem Iulianus.. ſi quis aliam, col. 2 fl.de leg. 1.& Feli. in c. quoniam Abbas, dé off. deleg. 45IJ. IIlLI4= nta 07 Fummarium in!. alia cauſa. ſ. eleganter. feſol. matr. CTazum ut maritus conueniatur ultra quam ſatere poteit, non uulet. Bar. in L.alia cauſa. S. eleganter. ff. ſolu. matr. 4 BA R. in d. S. eleganter, ait, pactum, t ut maritus conueniatur ultra quam facere poteſt, nõ ualere. Ex hoc infert Bart. etiam pactum non tenere, ut creditori liceat caperè debitorem. De hoc uide Beli. in c. de cætero, col. 5.8& ſeq. de re iudic.& Bal. in auth. ĩmmo. C. de actio.& oblig. Et dum ſubiungit Bar. an pactum ualeat, ne liceat debitori cedere bonis? vide Feli:in c.ſi dili- genti, col. uerſ.tertium, de for. comp.& in c. ex reſcripto, nu. 9. de iureiur. vbi refert opiniones eſſe pro utraque parte.& laſ.in§. fi. col. fi.verſ. reſtat, inſt. de action. Sunrmarium inl. reiiudicatæ. T. hæredi mariti. ff. ſol. matr. Compenſatio obijci poteit mulieri dotem repetenti. d Bar. in l. rei iudicatæ. S. hæredi mariti. ff. ſol. matr.— BAn. in d. S. hæœredi, tradit, compenſationem t obijci poſſe mulieri dotem repetenti. con- trarium ait Alex. in conſi. 13 1. col. 1. in 4. uol. per tex. hic allatũ in J.vnic.. taceat. C. de rei uxor. acti. ad quem tex. Bar. reſpondit, dicens, ibi eſſe prohibitam retentionem, non autem compen- 1 d ſationem. Hoc tamen uidetur pati limitationem, quam tradit Socin. in conſi. 1 80. in I. uol.vbi dixit, quando hypothecata eſt dos pro reddenda ratione adminiſtraræ tutelæ filiorum, tunc eam retineri poſſe donec reddatur.& in conſi. 1 26.& Bal. nouell. in tracta. de dote in 8. par. in principio. Sed contrarium docuit Anto. de Fano. in tract. de pignoribus& hy pothec. in primo membro quintæ par. nu. 45. vbi reſpondet adductis in contrarium: ideo uide omnino. Adde, ſi mulier eſt tutrix filiorum,& tranſit ad ſecunda uota, obligat etiam bona mariti.l. penult. C. in quib.cau.taci.pign.& Dec.in conſi.5 91. 138 Fummarium in.l. rei iudicatæ. C. morum. frſol. matr. Auulier propter adulterium dote priuatur. SFi mulier Teceſſit, an contra eius hæredes agi poſſit. Si uxor commiſit adulterium p recibus mariti, hoc ei obijci non potefi ab hæredibus mariti. Bar. in d. l. rei iudicatæ.§. morum. ff. ſol. matr. BAn. in ead.1S. morum, inquir, mulierem t propter adulterium dote priuari. Quæro, an ſi- cut adultera dotem amittit, ita ctiam perdat bona paraphernalia? Rom. ait, ea pariter amittiin⸗ ſing. 3 11. incipien. Propter adulterium.& ibi lo. Baptiſta Caſtil. qui in addit. citat Card. in cõſi. 111.& Feli. in c. paſtoralis, col. 3. verſ. mulier impudica‚ de iudic. vbi uide omnino quæ ibi po- nuntur in apoſtillis. quærit᷑ enim an hæc locum habeant etiam in uidua, quæ impudica eſt? Quid ſi hoc maritus uiuens ſciuit,& uxori non obiecit? vide Alex. egregiè in conſi. 1 89. In cau ſa& lite, in 6. vol. vbi decidit, non eſſe neceſfarium, vt maritus eam accuſet: quia ſufficit ſimo⸗- res uxoris improbauerit, ad hoc ut hæredes agere poſsint. idem etiam ait eſſe, qñ mores appro baſſet, ſed ea poſt approbationem hanc rurſus adulterium commijſiſſet, neq; obſtare ſi maritus ci benedictionem dediſſet iufſu ſacerdotis. Et de hac re uide latè apud lo. Campegium in ſuo tract. de dote, q. 22.28.& 29. tertiæ par. vbi tradit etiam, quid ſi maritus uolebat eam accuſa- re, ſed morte præuentus non potuite& quid ſi mulier t deceſsit, vtrum contra eius hæredes agi poſsit?& ibi in eod. loco q. 226. tradit quid ſi maritus ignorauit. quo caſu dici non põt, maritũ iniuriam —* näl. aus yel Ckel. dtiuſt goKi ſolden de ep. it no :m.De oblig. ſidili lones Soluto matrimonio. 12 inĩuriam remiſiſſe. et de hac re uide ſemper Dec.inl. ſemper in contractib. ff. de reg. iur. vbi di- ſtinguit.& ibi ad eum addita. et ad rem faciunt trad. per Matthæum de Aflic. in trac. ꝑrothomi ſeos. S. 3. nu. 6.vbi ait, cum, qui fuit iniuriam paſſus,& dum uiueret, non egit actione iniuriarũ, 3 cenſeri iniuriam remiſiſſe, ita ut filius agere non poſsit. Quid ſi uxor t commijit adulteriũ pre- cibus mariti? Dicas hoc ei obijci non poſſe ab hæredibus mariti, neque ab ipſo marito: ita Bar thol. Brixienſ.in trac. quæſtionum dominicalium, q. 32. ad quæ uide quę poſui in l.cũm mulier, infrà eod. tit. Ad ea, quæ prædiximus, facit deciſio quæ habetur in materia feudorum; ſi uaſal- lus contra dominum felloniam commiſit, ex qua iure feudo priuari poterat,& uiuens dominus eum non priuet, non poteſt illius domini ſucceſſor talem felloniam amplius ei obijcere, quia cenſetur remiſſa;& perinde eſt acſi nihil commiſiſſet cõtra dominum. arg. l.omnimodò, cum glo. C. de inoff. teſta. idqᷓue tradit Albert. Brunus in conſi. 107.— Jummarium inl. ex diuerſõ. T. ſiin iudicio. ff. ſolu. matr. I Excæptio, quæ non impugnat ſententiam poteſt opponi poſt ſententiam. Bar. in l. ex diuerſo. S. ſi in iudicio. ff. ſol. matr. 1 BaN. in d.§. ſi in iudicio, colligit ex tex. in ſumma, exceptionem, t quæ non impugnat ſen- tentiam, poſſe opponi poſt ſententiam. Adde tu, exceptionem, quæ non infringit ſententiam, ſed eam moderat, obijctpoſſe, poſt ſententiam ſecundum Areti. in J. neceſſarijs, col. 5. uerſ. ſed redeundum.ff.de acquir. hæred. vbi loquitur in pulchro caſu. et de hac re uide Iaſin Ij. colu. 4. uerſ.ſucceſsius. C. de iur.& fac. igno.& dum ibi Bar. ſubiungit, exceptionem hæredi competen tem ex confectione inuentarij, ne conueniatur ultra uires hæreditarias, poſſe opponi poſt ſen- tentiam, ſequitur laſ.in.j. colu. 4. uerſſtertio. C. de iur.& fact. ignor.& an& quando exceptio compenſationis poſt latam ſententiam obijci poſsit, vide Beli. in c. ſuborta, nu. 2. de re iudic. Jummarium in l.tiam.. licet: frſolu. matr. 1 Maritus, qui negat matrimonium perdit beneficium, vt non conueniatur ultra quam facere poteit. Bar. in l. etiam. S. licet. ff. ſol. matr. 1 BAN. in d.§. licet. verſ. quæro quid, inquit, maritum, t qui negat matrimonium, perdere be neficium, vt non conueniatur ultra quàm facere poteſt. Adde Bart. in l. ſed ſi dubitet, cum ibĩ trad. in addit. ff. de fideiuſſ. quem ſequitur Iaſ.in l. quodte col. antepen. uerſ. eodem modo. fſt cert. pet.& inl. quicunque. col. 44. f. de re iudic.& dum Bar. ibi in fi. infert, uſurarium„qui om- nia bona conſumpſit, teneri ad reſtitutionem in foro conſcientiæ, vide omninò Paul. de Caſtr. qui contrarium decidit in rubr. ff.de acq. poſſ.in fi. Jummarium inl. quamuir. ff. ſol. matri. Mulieri ſolui poteft ut redimat conſanguineos ſuos ab hostibus, uel, ut eu gentibus præbeat alimenta. Bar. in l. quamuis. ff. ſolu. matr. 4 1I Bax. in d.l. quamuis. in 3. notab. ait, ſolui poſſe mulieri, t vt redimat conſanguineos ſuos ab hoſtibus, uel ut eis egentibus præbeat alimenta;& pro illa ſumma ceſſat actio ad dotem. vide Rom.in conſi. 78. col. 1. Jummarium inl. ſi cum dotem. ff. ſol. matr. Hui ſibi prouidit inunum caſum, alij renunciare uidetur. 2 DPater promittens dotem pro filia, non ſecuto matrimonio, an poſſit repetere. Bar. in l.ſi cùm dotem. ff. ſol. matr. I Bax. in d.l.ſi càm dotem, ſic ait in ſumma. Qui ſibi prouidit t in unum caſum, alij renur- ciare uidetur. ſed quomoddò fieri debeat, vt in caſu omiſſo filiæ uideatur eſſe conſultum„uide Bar. in l. ſi conſtante. in 5. quæſt. ſecundæ par. princip. infrà eod. vbi limitat procedere tantum quando filia eſt præſens, alioqui uerò ſi eſt abſens. quamuis laſtibi. col. 30. ver. in quinta quæſt. contrarium ſentiar, ſcilicèt. l. hanc procedere indiſtinctè ſiue ſit abſens, ſiue ſit præſens.& quo 2 modd pater t promittens dotem pro filia nõ ſecuto matrimonio, poſsit repetere, an uerò filiæ dicatur donata, vide plenè apud Dec. in conſ. 3 5. Et dum Bar. in hac ead. l. in princi. col. fi. uerſ. 1e. B 4 ad con — Soluto matrimonio. ad contraria, ait, quando dos datur mulieri,& ſequitur matrimonium, lex multùm fauet mu- lieri,& præſumit donationem. Hoc limita reſpectu extranei‚ alioqui reſpectu patris, qui cenſe- tur donare etiam non ſecuto matrimonio. Vide Dec. in d. conſ. 3 5. Deinde Bar. in fi. princip. lſi cùm dotem, inquit committi ſtipulationem etiam ſi filia monaſterium ingrediatur. Ad quod uide Alex. in conſi. 2 82. Viſo thematc, in lib. primi& ſecundi uol. Summarium in d.. ſi cum dotem. T. ſi poſt. feſol. matr. Der ſolutionem ſactam filiæ, patri actionem non tolli, niſi ex iusſtus cauſis filiæ ſic facta ſolutio. Si filia dotem conſumpſit, an iterum pater eam dotare teneatur. Bar. in d..ſi cum dotem.. ſi poſt. ff. ſol. matr. BaART. in ead. l§.ſi poſt ſolutum, inquit, per ſolutionem t factam filiæ, patri actionem non tolli niſi ex iuſtis cauſis filiæ ſit facta ſolutio. vide aliqua per Alex. in l. huiuſmodi. S. cùm pater, maxime in fl. ff. de leg. I. Bar. in eod. S. quærit, ſi filia t dotem conſumpſit, an iterum pater eam dotare teneatur? Diſtin guit, ſi eam conſumpſit ſine culpa& dolo,& pater eam iterum dotare compellitur; alioqui ue 18 ſi ſua culpa eam conſumpſiſſet. Attende, quoniam iſta diſtinctio eſt cõtra ea, quæ Bar.& alij docuerunt in l ſi conſtante. in 4. q. 2. q. princip. infrà cod. vbi habetur, quando maritus ad ino- piam uergit conſtante matrimonio, ſi mulier non agit, poteſt pater ſolus agere ad repetitionẽ dotis. ea ratione, quia ſi dos amitteretur, periculum eſſet patris: quoniam iterum eam dotare teneretur. et tamen ibi clarè conſtat, mulieri imputari poſſe, ꝙ dotem perdidit, cum agere po- tuerit,& non egit.& ideo ſecundum hanc Bar. diſtinctionem pater non deberet amplius ad do tandi onus aſtringi.& ita contrarietatem hanc ibi Iaſ. conſiderauic,& inſolutam reliquit. Et dũ Bar. in fi.huius.. ait, ſicut mulier, quæ dotem ſua culpa amiſit, non debet iterum à patre dotari, ita pater qui dedit legitimam filio pro ſoluenda condemnatione ex forma ſtatuti, non tenetur amplius ei legare uel relinquere legitimam. vide multa ſimilia per Feli. in c. quæ in eccleſiarũ, col. 2 3. de conſt.& Paul. de Caſtr. in conſi. 1 3. cum ſeq. in antiquis. Jummarium in dl. ſi cum dotem. I. ſi mulier. ſf. ſol. matr. Delegationem pauperis debitoru muliere ignorante, non perimere dotui actionem. Bar. in d. l.ſi cum dotem.§. ſi mulier. ff. ſol. matri. BARr. in ead.J.§. ſi mulier, inquit, delegationem t pauperis debitoris muliere ignorante non perimere dotis actionem:& ſoluit contrarium.l. inter cauſas.. abeſſe. ff. mand. quia ibi re- cepit ſcienter, hic ignoranter. vide Alex. in l. ſi ita ſtipulatus ſum. S. fi. f(qe uerbo. obligat.& in conſ.9 5.· in 3. vol. Jummarium in d.l. ſi cum dotem. S. ſipater. ſf. ſol. matr. Legçatum relictumoin dubio cenſetur factum animo compenſandi cum debito neceſſario. Maritus non eft debitor neceſſariur uxoru, ſed ſpontancus,&æ uoluntarius. Bar. in d. l.ſi cum dotem.§. ſi pater. ff. ſol. matr. Bakr. in ead.l.§.ſi pater, tradit, legatum t relictum ſimpliciter, in dubio cenſeri factum a- nimo compenſandi cum debito neceſſario. et pater dicitur debitor neceſſarius, quia tenetur dotare filiam. Ad hoc uide Doct. in l. huiuſmodi.§. cum pater. ff. de lega. 1.& in auth. prætereà, vbi latè laſ. C. und. uir& uxor. et memini me in re propoſita pulcherrimam difficultatem iam antea in præcedentibus lucubrationibus excitaſſe, an ſcilicèt filij ſe immiſcentes hæreditati pa- ternæ, vel hæredes adeuntes hæreditatem illius, qui erat debitor neceſſ arius, quando obligatio erat perfecta, dicantur etiam ipſi hæredes neceſſarij non obſtante immixtione uel aditione. et tenui cos eſſe neceſſarios,& perſeuerare in illa obligatione prout erat apud defunctum. vide ibi quia non repeto,vt breuior fiam. Similiter in hoc eod. S. infert Bar. maritum non t eſſe de bitorem neceſſarium uxoris, ſed ſpontaneum ac uoluntarium, ideo legatum uxori factum non cenſeri factum animo compenſandi cum dote, vt eſt dictum in patre. Adde Dec. in conſi. 45. et 8 limita ut per Aret. in conſi. 9 2. quando maritus ad debitum aliquod in foro conſcientiæ tene- retur. et uide eundem in conſ.93, et ad declarationem prædictorũ uide Alex. in d.l.huiuſmodi. 4 S.cuùm —QO.ꝑ4j—— 1 —— — —* — ———— Soluto matrimonio. 13 S. cùm pater,& Fulg. in conſi.8 r. Anch. in conſi. 26. in fi. cuius documentum ſequitur Dec.in 71 L.hæredem. ff. de regul. iur.& Crauet. omninò in conſ. 13 I. num. 14. vide etiam Paul. de Caſt. in conſi. 1 29.& in conſ. 64.& non prætermittas uidere conſilia, quæ pauldante memoraui, quia decidunt illam quæſtionem, cuius ſuprà mentionem feci.& ſunt conſilia præclara in hac mate ria.& quomodò onus dotandi, quod ad patrem pertinet, ad filios ſiue ad alios hæredes tran- ſeat, tradit Soc. in conſ.5 7. in 4.vol. Summarium in diiſi cum dotem. T. o autem tempore: ſfſõl matr. Quomodo filiæ conſulatur ut pater agat ad dotem. Siſtaturo cautum eſt mulierem non poſſe contrabere, uel teſtari ſine conſenſu conſanguineorum,&-con- ſanguinei nolunt conſentire, eo caſu iudex examinare debet cauſam contradiftionis. Stante ſüatuto, quòd mulier non poſſůt contrabere ſine conſenſu conſanguineorum,& conſanguinei eſſent abſentes, quid agendum. Mulier ſine ſolennitate an poſſit contrahere cum patre. Baxr. in d.l. i cùm dotem.. eo autem tempore. ff. ſol. matr. BaARr. in ead..§. eo autem tempore, uerſi. Quæro qualiter filiæ conſulitur, tradit quomo- doè filiæ t conſulatur, ut pater agat ad dotem. vide Bal. nouell.in tract. de dote, in 6. par. col. 4. in 12.priuilegio& ſeq. Bar. in eod. S. inquit, ſi ſtatuto cautum eſt, mulierem t non poſſe contrahere uel teſtari ſine conſenſu conſanguineorum,& conſanguinei uolunt conſentire, eo caſu iudicem examinare de- bere cauſam contradictionis:& ſi iuſta non eſt, debere ex officio permittere mulieri, ut abſque illorum conſenſu contrahat& teſtetur. Hanc deciſionem ſequitur Iaſ.in l.j. col. 7. verſi. confir- mo. C. qui admit.& ad rem faciunt tradita per Odof. Ang.& Ludo. in I.bonorum. C. qui admit. & uide Rom.in conſi. 6 5. col. 3. Feli. in c. cùm acceſsiſſent. col. 9. de conſt. Abb. in c. quod Dei, in fi. de ſtat. monac. laſ. in d.j. col. 9.& ſeq. Alex.in conſi. 199. colu. 2. in libro primi& ſecundi vol.& Bal. nouel. in trac. de dote, in 6. par. in 19. priuilegio. Ex cuius dictis poteſt inferri, quid ſi conſanguineit eſſent abſentes?& Bal. in rubrica. C. de contr. emp. in 24. quæſt.& in l. tranſactio nem. C. de tranſact.& in conſi.54. in. vol. ubi loquitur de co, cuius conſenſus requiritur, quan do eſt bannitus. Adde etiam mulierem poſſe contrahere ſine illorum conſenſu, quando con- trahit ad ſui utilitatem. Dec.in conſi.3 3 1. Feli. in c.cùm cauſam, col. pe. de iudic.& Iaſ.in l. Bar barius. col. 2. ff. de off. prętor. ſimiliter etiam ſine illa ſolennitate alienare poterit in cauſam piã. Firma.in tract. de epiſcopo, in 4. quæſt. quarti libri 3 I. ubi citat Bal. in l.illud. C. de ſacroſ. eccl.& alia multa, ut ibi uidere eſt. Item mulier t ſine iſta ſolennitate poterit contrahere cum patre. Dec.in conſi.⸗0 5. Sed alia ſuboritur difficultas in hac materia, nunquid eo caſu mulier contra here poſsit cum illis conſanguineis, quorum conſenſus exigitur? id quod fieri poſſe dicendum uideretur, cùm ſolus conſenſus, non autem eorum authoritas requiratur, quo caſu contrarium dici oporteret. iſta diſtinctio eſt de mente Ang. in lj. S. fuit quæſitum. ff. ad Trebell.& Alex. in conſi. 106.& in conſ. 49. in I. vol. Soc. not. in conſi. 23. in 4Vvol.& ad rem faciunt trad. per Soc. in conſ. 87.& in conſi. ↄ2. in 1. vol.& in conſ. 80. in 4. vol. ubi ait, quemcunque poſſe in ſuam utilitatem conſentire quando id facit palàm& bona fide. Tamen iſta concluſio mihi non pla cet: quia ratio ſtatuti requirẽtis hanc ſolennitatem eſt, ut ſuccurratur indemnitati mulierum; id quod hoc modo non fiet. De hac re uide quæ poſui in J. ſi conſul. ff. de adopt. . Summarium in d. ſi cum dotem. ſ ſi maritus. frſol. matr. PFurioſus non poteſt coniugem repudiare.— 1 Bar. in d.j. ſi cùm dotem.§. ſi maritus. ff. ſol. matr. Ban. in ead. 1§. ſi maritus, ait, furioſum non poſſe coniugem repudiare, neq; ipſum poſſe ex hac cauſa repudiari, niſi furor ſit intollerabilis. o furor probet᷑, uide Anch. in conſ. 5.Col. 2. ubi tradit, an ille qui probatur aliquotpe furioſus, cenſeatur ſem p furioſus,& an actus per eũ factus præſumatur factus tempore furoris? vide in re propoſita Alex. in conſi. 147. in 7. vol.& omnino Dec.in l. furioſi. ff.de reg. iur.& quibus ex coniecturis ali quis furioſus exiſtimetur, vi- de Bar. Soluto matrimonio. de Bar.& ibi addita in l.his qui. S. Diuus. ff.de tut.& curat.dat. ab his.doct. in l. ſi furioſum. C. quĩ teſta. fac. poſſ. Alex. in conſi. 10. in 6. vol. ubi optimè loquitur in materia. d.l. furioſum,& omni- nd vide Soc.in cõſ. 98. in 3 vol. vbi latiſsimè& elegãter loquitur de hac re,& Dec. in cõſ. 448. Summarim in d.l ſi cum dotem. ſ.ſin autem in ſæui mo. ffeſõl. matr. Aaritus cogitur alere ux rem furiſam. Bar. in d..ſi cùm dotem. S. ſin autem in ſeuiſsimo ff. ſol. matr. 1 BANT. in ead. l.S. ſin autem in ſeuiſsimo, ait, maritum t cogi alere uxorem furioſam. vide Bal.in conſi. 5 3. in 5. vol.& dum Bar. ſubiungit utrum bona mariti ſint obligata pro alimentis, vide Iaſſin. fuerat, col. i I. uer. nunquid autem mulier habeat priuilegium tacitæ hypothecæ in bonis mariti, inſt. de action. Summarium in I.lſi cum dotem. g. tranſęrediamur. ſfſol. matr. An&f quando dos à marito, uel ab eius patre repetatur. Cui incumbat onus probandi an creditori, quòd ſilius ſit hæres, an ipſi filio quòd abstinuerit. Pater an teneatur conſentire filio obliganti ſ bona ſua pro reftitutione dotis. Fimplicem conſenſum patriseum obligare, quando tenetur conſéntire,& ſe obligare pro dote reſtituẽda. Si ex forma ſlatuti lucrum beatur quando aor decedit in itinere, dum traducitur. Lucrum dotis, an habeat locum in dote datas an nerò etiam in dote promiſſa Dos quam ab uxore ſua accepit alter ex Fratribus exiftentibus in cmmumone an detrahi poſſit de bonis communionis tempore qiuiſionis. 2 DVDore⸗ an ſolui debeant de communi à ptui dantur. ⁸+ d Fratribus ſimul commorantibus, quando filiæ alicuius eorum nu- Bar. in d. liſi cum dotem. S. tranſgrediamur. ff. ſol. matr. BAR. in ead.1.S. tranſgrediamur, agit an& quando dos Amarito uel ab eius patre repeta- tur.& dicit ſi ſolus pater ſuo nomine dotem recepit, eum ſolum teneri ad reſtitutionem, vide Raph. Cuma. in conſ. 40 1. in 2. dub. Curt. in conſ.5 3.& Rom. in conſ. 462. 2 Bar. in cod.§. quærit, cui incumbat t onus probaadi) an creditori, quòd filius ſit hæres, an ipſi Silio quòdabſtinuerit. vide Ang. in conſ. 193. in fi.& omninò Dec.in conſ. 3 3 1. ex cuius dictis colligitur, filium perſeuerare in hæreditate paterna,& ponit pulcherrimum caſum. Bar. in eod. S. uer. quæro an pater cogat agit an paterſ teneatur conſentire filio obligãti ſe& bona ſua pro reſfitutione dotis ꝛvide Bal. nouel. in tracta. de dote, in 6. par. in 20. priuilegio.& Paul. de Caſt. in cõſ. 14.& in conſ. 176. ubi loquitur etiam ſi pater ſit mente captus. limplicem conſenſum t patris eum obligare, quando tenetut 4 Bar. in eod. S. prope finem, ait, ſimp conſentire& ſe obligare pro dote reſtituenda. vide Aret.in conſ. 1 7. in fi.& ſeq.& in conſ. 92. in princ.& dum Bar. ibi in fi. ſubiungit, an dotem, quam unus ex fratribus lucratur, teneatur eã Dec. in conſi./ 6.& an teneatur communicare lucrum fa- tum ex dote uxoris diſponente ſtatuto maritum lucrari debere dotem uxore ſine filijs præde- cedente,& uidetur quòd non, per tex. in ſi cum duobus. S. ſi inter. ff. pro ſoc. ſed in contrarium videtur text.in c.unic. de feud. de duob. fratr. vide omninò Amanell. in ſuo ſing. 10.& Dec. in conſi.6 7.& latius in conſ. 5 60.& Bal. nouell. in tract. de dote, in ¹ 7. priuilegio, ubi ait, huiuſmo- di lucrum neque eſſe cum fratribus communicandum, neque ad patrem tãquam profecticium 5 pertinere, ſed proprium eſſe ipſius mariti. Quid ſi ex forma t ſtatuti hoc lucrum debetur mari- to uxore prædecedente poſtquam eſt tra dum traducitur? Dec. in conſi. 5 77. ait, etia eſt. item iſtud lucrum competit ſoli marito, qui ſuſtinet onera in conſi. x. in 7. vol.& in conſi. 16 2. in 6. vol.& Dec. in conſi.5 60.& huiuſmodi lucrum non 5 dicitur merum lucrum. Aret. in conſi. 47. Sed quæro utrum iſtud lucrum t habeat locum dum taxàt in dote data, an uerò etiam in dote promiſſa tantùm? vide lo. Campegium, in tract. de do te quæſt.75. in 5. par.& Mari. Soci. iuni. in conſi.3 5ipſi enim alios referunt. Attende ctiam in materia alijs fratribus communicare? vide m in caſu iſto lucrum deberi. id quod adnotandum matrimonmij,& non aliter. Alex. dotts debetur marito uxore prædecedente poſtquam eſt traducta, utrum de- ducta, utrũ debeatur quando uxor decedit in itinere la. k- Soluto matrimonio. 14 mareria huius lucri, quoniam maritus tenetur illud reſeruare filijs primi matrimonij ſecundum ueriorem ſententiam: ita inquit Dec. in l.j. nu. 1 6. C. de ſecũd. nupt. quæro hic opportunè, quid 7 contra‚ an dos t quam ab uxore ſua accepit alter ex fratribus exiſtentibus in communione, de trahi poſsit de bonis communibus tempore diuiſionis? Specul. ait quòd non, in tit. de iudic. 5. ſequitur. verſi. quid ſi communione. Bal. in tract. de duobus fratribus, col.z. in fi. quod intellige uerum, niſi eſſet uerſa in communem utilitatem, ut per Specul. in d. loco.& Bald. in l.ſi patruus. C. commu. utri. iudic.& Soc. in conſi. 2 1 3. col. pe. in t. vol.& Dec. in conſi. 5 60. nu. 5. An autem ⸗ 8 dotes t ſolui debeant de communi à fratribus ſimul commorantibus, quando filiæ alicuius eo- rum nuptui dantur? vide Alex. in conſi. 297. in libro primi& ſecundi volu.in conſi. 10˙35. in 3. vol.in conſi. 86. in 4. vol.& in conſi. 70. in 5. vol. Soc. in conſi. 46. col. fi. in 1. vol.& in conſ. 192. eod. vol. ubi egregiè loquitur.& in conſi.4. in 4. vol. ubi.1. ſi ſocius.ff. pro ſoc. ubi de hac re agi- tur; aliter intelligit quãàm alij faciant.& Dec.in authen. quod locum. C. de collat.& in conſ. 66. & in conſi. 5 8. 1 Fummarium in d.l.ſi cum dotem. ſ. ſi mulier. 2. fſõl. matr. 18 1 SFiuendidi homini tuo duos houes,&s mihi agenti ad pretium tu obijcis compenſationem» ſed ego peroſal- tem boucs utrum debeam exaudiii. 3 Bar. in d.l.ſi cum dotem. S. ſi mulier. 2. ff. ſolut. matr.—. 1 BaARr. in ead.1S. ſi mulier. 2. in fi. quærit, ſi uendidi t homini tuo duos boues,& mihi ager ti ad pretium tu obijcis compenſationem, ſed ego peto ſaltem boues, utrum debeam exaudiri? vide Rom.in conſ. 0. in fi.— Summarium in l ſi conctante. ſfſol. matr. 1 Si bona mariti non fufficiunt ad dotem conſiante matrimonios dotis exactio competit mulieri. (N An& in quibui cahibus poſſit mulieri dos offerrià creditoribns mariti, qui uolunt eius hona cum oblatio ne dotis uendicare. 1 3 RKemedium. l. in omnibus. frde iudic. locum habere non poſſe in muliere dotem repetente 4HQuomodo probari poſſit, facultatis iuri ad dotem nonſuſſiere. Quomodo aliquis dicatur pauper,& quomodo paupertas probetur. 1 6 Quando res dicatur malé geri à marito. 7 Ji maritus propter maleficium à ſua ciuitate eſi bannitus, utrum mulier poſſit repetere dotem. 2 Si ſocer&) maritus teneantur,&& alter tamum ad inopiam uergit, utrum locum habeant hæc remedia: „ An&æ quando lex porrigatur ad caſum habentem ſimilem rationem. To Filia poteſt agere, quando pater eſt abſens. rI Si mulier ſipulata eft ſibi dotem reddi ſöluto matrimonio, utrum ante diem agere poterit. 12 An pater, qui ftipulatus eſt ſibi reddi dotem ſol. matr. habeat hoc remediunm. 13 Dtrum in repetitione dotis debeat prius fieri excuſſio in bouis mariti antequam agatur contra tertium 14 Hypotheca cadit etiam ſuper feudis donec durat ius mariti. 11 Feudum an poſſit dari in dotem irrequiſito domino, quandlo pater non habet unde filiam dotet aliunde. 15 An poſſit relinqui alimenta percipienda ex bonis feudalibus. 17 Mulier præſumitur dare omnia bonæ ſua in dotem quando id,& dignitas,& mariti facultates ex 3 poſcunt.. 3 1*½ Fruflus illius anni, quo dos repetitur, utrum ſint dinideni. etenee 195 Quas exceptiones admittere debeat iudex in hoc audicio.. 20 An mulier in caſu huius legis adipiſcarur dominium rerum, quæ eipro dnte aſſionantur. 21 An mulier ſicut& ali creditores conſequatur bona hyporecata, ut pionori incumbat. 22 Maritus an poſſit confiteri ſe ad inopiam uergere,&y reftituere dotem, itas ut præiudicet creditoribus. 2 3ο Confeſſio dotis receptæ factæ conſtante matrimonio, an ualeat. M Bar. iñ l. ſi conſtante. ff. ſol. marr. 1 BaRr. in d.Lſi conſtante, ſic ait in ſumma. ſi bona mariti t non ſufficiunt ad dotem con- ſtante Soluto matrimonio. ſtante matrimonio, dotis exactio competit mulieri. Ad materiam huius.l.vide Ancha. in conſi. 199. Et an dos, quæ exigi poteſt à marito uergente ad inopiam, cedi poſsit? vide apud Curt. in conſi.⸗ 7.& omninò in hac materia vide Soc.in conſi. 11 I. in 3. vol. ubi not. ait, dotem uxori aſ- ſignatam propter inopiam uiri, non eſſe ei liberè reſtitutam:& ideò creditores, qui poſterio- rem habent hy pothecam, offerendo ei dotem, bona illa auocare non poſſunt; quia cenſentur ei aſsignata cum iſta qualitate, ut ex eis ali debeant ipſa,& uir,& liberi, alioqui uerò ſi ſoluto ma * trimonio uxor dotem exegiſſet. dicitque Soc.hanc opinionem* uotis eſſe frequentioribus ap 2 probatam, quamuis multi contrarium ſenſerint. quod obliuioni non tradas. An autem t& in quibus caſibus poſsit mulieri dos offerri à creditoribus mariti, qui uolunt eius bona cum obla- tione dotis uendicare: vide Cæpoll. in caute. 1 24.& omninò uide Antonium de Bano intrac. de pignor.& hypoth. in I. memb. quintæ par. nu. 4. ubi in terminis huius. l. concludit, commu- nem eſſe opi. ut dos offerri non poſsit quando mulier non occupat bona mariti, ſed eligit fun- dum pro dote. vide etiam ad materiam huius. l. Alex. in conſ. 78. in 5. vol.& in cõſ. 26. in 6. vol. vbi agit an uxor, quæ ſine iuſta cauſa fuit expulſa à marito, poſsit repetere dotem.& an dica- tur expulſa, ſi ponte exiuit,& poſtea uolens redire præſtita ſibi cautione à marito de bene tra- ctando eam, non fuit admiſſa à marito.& vtrum uxor poſsit petere fideiuſsionem à marito, quẽ habet ſuſpectum. 1 3 Bar. in ead. in quinta oppoſ inquit, remedium, t l.in omnibus. ff. de iudic. locum habere non oſſe in muliere dotem repetente: quia illa.l. procedit in cautione cum fideiuſſoreʒ ſed pro do te fideiuſſores non dantur.& ita contra Dyn. concludit. De hoc vide Alex.inl. ſi finita. S. dili- genter, col. 6. ff. de damn. infec.& quomodo uerum ſit, pro dote fideiuſſores dari non poſſe, de- clara& limita ut per Bal. nouell. in tract. de dote, in 2 1. priuelegio. Bar. in ead. l. col. 3 agit, quomodo probari t poteſt facultates uiri ad dotem non ſufficere.& ĩ ter cætera inquit, negatiuam probari nõ poſſe. De hac re uide Feli. in c. veniens, col. 3. de teſt. & in literis, col. 2. de præſcrip. uerſi. ſed ijs non obſtantibus.& aliquid per eundem Belin. in c. conſtitutus, col. z. eod. tit. de præſcrip. Abb. latè in c. cum eccleſia, de cau. poſ.& propr. Iaco. de Are. in tract. poſitionum.§. 4. nu. 1 3. ubi ponit exemplum. Martin. de Fano in tract. de negati- ua probanda, Iaſ. in conſi. 3 4. in I. vol.& Crauet. in multis conſilijs ſuis.& dum Bart. ſubiungit ſufficere,& aliquis aſſerit tot eſſe bona, qui uult dicere eſſe plura, probet. idem ait Alex. in cõſ. 68. Conſideratis his, col. fi. in 4.vol.& dum loquitur Bar. de euidentiſsima probatione, quid im portet, vide Eeli. in c. licèt cauſam, col. 8. in I I. not. de prob. in conſ. 28. col. 1. in I. vol.& in cõſ. 3 8. col. I. in 2.vol.& in conſ. 45. col. 7. eod. vol. Bar. in ead. l. col. 4. in princ.tradit, quomodo t aliquis dicatur pauper,& quomodo probetur paupertas. Et dicit quandoq; in aliquibus caſibus legẽ limitare quomodo debeat intelligi pau er. vide Præpoſit. in c. quo iure, col. ꝛ. 8. diſt. Feli. in c. ſi qui teſtium in fin. de teſti.& in c. 1. de accuſ. Barb.in c. quæ in eccleſiarum, col. 8. de conſtit.& dum Bart. ſubiungit, paupertatem eſſe judicandam diuerſimodè ad arbitrium iudicis, vide Barb. in conſi. 2 I. col. 8.& ſeq. in 2. vol. ubi ponit multa ſimilia.& in conſi. 80. col.fi in 3. vol. Et quomodò paupertas probetur, vide Alex. in conſi. 3 7. in J. vol. Abb. in c. cùm cauſam, de teſti. Ang. in§. hinc nobis, in auth. de hære.& fal- cid. Soci. in conſi.30.in 4.volu.& Dec. in conſi. 1 20.& dic paupertatem non præſumi etiam in eo, qui alids fuit pauper, niſi probetur. Felin. in c. ſcribam, de præſumpt. quamuis præſumatur, eum qui in præſentiarum eſt pauper, fuiſſe pauperem de præterito, ſecundum Alex in conſi. 16. col. 2. in 5. vol. Denique dicas hoc eſſe relinquendum arbitrio iudicantis ſecundum tradi- ta per Alex in conſ. 12 4.in 4. vol. 6 Bar. in ead.l.& col. in 4. quæſt. rradit quando res t dicatur malè geri à marito. vide Alex. in J. ſi cum dotem. S. ſi maritum, in 1. not. ſuprà eod. tit. 7 Bar. in ead. col.in 5 quæſt. quærit, ſi maritus t propter maleficium à ſua ciuitate eſt bannitus, urrum mulier poſsit repetere dotem?& diſtinguit ut ibi per eum.& tandem concludit, locum eſſe repetitioni. vide KRoma. in conſi. 1 87. De materia autem bannitorũ,/ de qua hic tangit Bar. vide retta⸗ aptt incon 10 Dar. rerel C4 nmel II B Cole in40 dier tum ciont 12 Bar redd vol8 1 Dar. dent Daid 14 B ds ürr ali i Soluto matrimonio. 15 uide quæ plenè poſui ad Bar. in l ſi qua. ff. Ge his qui ſunt ſui uel alie. iur.: inopiam uergit, utrum locum habeant hæc remedia? vide Roma. in conſ. 46 2. Et dum Bar. ſub iungit,ſi iſti duo ſunt obligari tanquam duo rei& eo caſu locum eſſe repetitioni dotis, alioqui uerò ſi non ſunt obligati ut duo rei.& aſsignat rationem diuerſitatis, ut ibi habetur. De hac re 3 Bar. in ead. col. 6. in 8. quæſt. quærit, quid ſi ſocer t& maritus teneantur,& alter tantum ad vide Bal.nouell.in tract. de dote, in 6. par. in 2 I. priuilegio. Rom. in conſi. 462.& Soc. in conſi. 200. in I.vol.& Curt. in conſ.5 3. 9 Bar.in ead. l. col. 8. tradit, an& quando lex t porrigatur ad caſum habentem ſimilem rationẽ? in hac materia extenſionis uide aliquid in tex.& ibi Abb. in c. canonica, de ſent. excõmu. Alex. in l.ſi prius. ff. de oper. nou. nunc.& in conſi. 1. col. fii in 4. vol. Feli. in c. tranſſato. col. pen.& fi. de conſt. Cæpoll. in conſi.3 3. col. 3. Barb. in conſi. 43. col. 2. in t. vol.& in conſi. 6 4. colu. z. cod. vol. Alex.in J. ſi filiusfamilias.. diui, colu. 4. ff. de leg. 1. in l.j.§. ſi is qui hæres. ff. ad Trebel.& in l Marcellus, col. 3. eod. tit. Imol. in conſi. 64. Anch. in c. canonum ſtatuta, colu. 2 4. de conſt. Aret. in conſi.6 4. col. 4.& in conſi.9 7.& Iaſ. in l. j. col. fi. O. qui admit. rurſus Alex. in l.j. colu. fin. C. de teſta.& in conſ. 692. in libro primi& ſecundi vol. col. 3.& ad prædicta de ſimili, vide Feli. in c. capitulum, de reſcri.& omnino Dec. in d. c. tranſſato, de conſt.& Craue. ini conſ.9 2. in fI.& Dec. in conſ.⸗5 5.& in conſ.697. 10 Bar.in ead.l.& col. in 3. quæſt. ſecundæ par. principal. tradit, filiam t poſſe agere quando pa- ter eſt abſens, quamuis alioqui eius conſenſus exigeretur. idem tenet Iaſ.in auth. quod locum. C. de collat. col. antepenul. uerſi. tertiò principaliter, ubi citat multos, qui ad hoc Bartoli docu- mentum acceſſerunt. 11 Bar. in cad.l. colu. 9. in 5. quæſt. ſecundæ par. princip. quærit, quid ſi mulier t ſtipulata eſt ſibĩ dotem reddi ſoluto matrimonio, utrum ante diem agere poterit? vide Ant. de Butr. in conſi. 1. in 4. dub.& Imol in conſi. 100. col. z.& dum Bar. ſubiungit, iſtam reſtitutionem non eſſe pro- priè reſtitutionem, ſed eſſe caſum omiſſum. vide Alex. in conſ. 42 Col. 4. in 5. vol. ubi ait, ſtatu tum diſponens de reſtitutione dotis, non habere locumin huiuſmodi reſtitutione. ad quod fa- ciunt ea quæ poſui ſuprà in princ. huius. l 12² Bar. in ead.l. col. r0. in 7. quæſt. ſecundæ quæſt. princip. agit, an pater, t qui ſtipulatus eſt ſibi reddi dotem ſoluto matrimonio, habeat hoc remedium? vide Barb. in conſi. 40. colu. 5. in 2. vol.& Imol. in conſi. 100. 13 Bar. in ead.l. col. 12. in 2. quæſt. tertiæ quæſt. princip. quærit utrum f in repetitione dotis de- beat prius fieri excuſsio in bonis mariti, antequam agatur contra tertium poſſeſſorem. vide Batb. in conſi. 28. col. 8. in I. vol.& omninò Bal. nouelſ. in tract. de dote, in; 7. priuilegio 8. par. 14 Bar.in ead. col.in 3. quæſt. tertiæ quæſt. princ. inquit, hypothecam t cadere etiam luper feu- dis donec durat ius mariti. ſed Rom. cuius meminit Alex. hic in 5. col. videtur contrarium af firmare.& de hoc uidetur eſſe caſus clarus, qui innuit, quod nõ, in&. x. in princ. de prohib. feud. alien. per Feder.& ibi gl.& Bal. in llex uectigali. ff. de pignor. Bald. in lij. C. commun. de legat. & inc. 1. col.fi. quib. mod. feud. amit. lo. Fab.& alij.in§. item Seruiana.inſt. de action, laſ. in l. fin. col. 27.& ſeq. C. de iur. emphyt.& breuiter doct. aiunt, Bartolum in hoc dicto erraſſe, ut inquit 15 Soc. in conſi. 19. col. 4.in t. vol. Sed an t feudum poſsit dari in dotem irrequiſito domino, quan do pater non habet unde filiam dotet aliunde; vide Soc. in d. conſi.i 9. col. 4. Alex. in conſi. 28. in 5. vol. Bal.in c. imperialem, col. 3. uerſi. an uaſallus pro filia, de prohib. alien. feud. per Federi. & quoniam certo modo dari poteſt in dotem, uide Feli. in c. quæ in eccleſiarum. num. 10 9. de conſtit.& uide conſiliũ. 50. nu. 24. inter conſilia Curtij. An autem in bonis feudalibus relin- qui poſſet uſufructus uxori?& tenetur quòd non. tunc quæro an ſaltem debeatur æſtimatio? 16& an poſsint relinqui alimenta t percipienda ex bonis feudalibus?& iſto caſu tenetur, hoc fie ri poſſe.& quæ ſit ratio diuerſitatis inter iſtum caſum& præcedentem, uide hæc omnia apud Paulum de Monte pico in repet.l. Titia cùm teſtamento. S. Titia cùm nuberet. ff. de leg. 2.& an & pro quibus debitis poſsit feudum occupari, vide apud Albert Brun. in cõſi. 18. In cauſa uer- tente Soluto matrimonio, tonte inter ſpectabiles, in fi. Et dum Bar. ſubiungit quid de rebus habitis cauſa exercendæ mer caturæ, vide Iaſ.in d. S.item Seruiana, col..& ſeq inſt.de acti. 17 Bar. in ead.l. col. 3. ait, mulierem t præſumi dare omnia bona ſua in dotem, quando id& di- gnitas,& mariti facultates expoſcunt. idem tenet Alexin conſi. 1 44. in 5. vol. Comtrarium ta- men tenuit Dec.in conſi.5 2 1.& in auth. prætereà. ubi etiam Iaſ.C. und. uir.& uxo.& iſtam eſ- † ſe communem opin. teſtatur Curt. iuni. in conſi. 1 6 8. nu. 4. quam ſequitur etiam Mari. Soc. iuni. in conſi. 29. nu. 16. dicens hoc eſſe uerum, niſi mulier antea nupſiſſet alteri uiro, cui omnia bo- na ſua dediſſet in dotem: nam eo caſu etiam ſecundo dare uideretur, alioqui non.& coniectu- ras, quibus mulier præſumitur bona ſua omnia dediſſe in dotem, vide apud Ange. in conſ. 335. 18 Bar.in ead. col. verſi. quintò quæro, agit de fructibus t illius anni, quo dos repetitur, utrum ſint diuidendi, ſecundum formam. l.de diuiſione, ſuprà eod. tit. vide Anch. in conſi. 94. De fructi bus uerò rerum dotalium an ſoluto matrimonio ſint mariti uel eius hæredum, an uerò ſint re- ſtituendi,vide latè per lo. Campegium in 2. parte ubi loquitur de fructibus quarumcunque re· rum& iuriſdictionum. 19 Bar.in ead.J. col. 14. uerſi. ſeptimò quæro, tradit quas exceptiones tadmittere debeat iuderx in hoc iudicio. De qua re uide omnino Iaſin auth. quod locum. C. de dote caut. colu. 7. ad Bar. autem in ead. l. col. 1 5. in princ. ibi. iſta enim, uide Cor. in conſ. 8 5. in 4.vol. 20 Bar. in ead. l. col. ver. ſecundo quæro, tractat an mulierf in caſu huius. l. adipiſcatur dominiũ rerum, quæ ei pro dote aſsignantur. vide Soci. in conſ. 60. in 1. vol.& quæ poſui ſuprà in princ. huius.l.& dum Bar. in ead. col. 1 5.in fi. dicit, traditionem in dubio factam uideri cauſa cuſtodię. vide in ſimili caſu Alex. in conſ. 8 4. col. 2. in fi. in 1. uol. Bar. in ead. l. col. antepe. quærit, an mulier t ſicut& alij creditores, conſequatur bona hypothe cata ut pignori incumbat? circa hoc, mulierem ſcilicèt eſſe tantùm mittendam in poſſeſsionẽ bonorum ſufficientium pro cauſa dotis, tradit Iaſ. hic in 1 1. col.& vide Alex. in conſi. 146. col. 3. in lib. primi& ſecundi vol. 22 Bar. in ead. col. quærit, an maritus t poſsit confiteri ſe ad inopiam uergere,& reſtitue re do- tem, ĩta ut præiudicet creditoribus?& diſtinguit, ibĩ autem, ubi ait, maritum reuocare non poſ- ſe res traditas niſi quatenus eſſent maioris pretij, ita ut ſaperent donationem. vide Alexan. in conſ. 42. col. pe. in 5. vol.& dum Bar. ibi in uerſi. videndum eſt, ſubiungit, an contractus præ- dictus ſit licitus? Aduerte quoniam ubi de inopia non conſtaret, huiuſmodi reſtitutio dotis non Üiberat, niſi quatenus mulier effecta eſſet locupletior, ut per Bar. in l ij. col. I. ſupra eod. 23 Bar. in ead.l. col. pen. tradit materiam confeſsionis t receptæ dotis factæ conſtante matrimo nio, utrum ualeat, De qua re, quia plenè egi in lucubrationibus ad Bar. in rubr. ff. de donat. int. uir.& vx. ideo hic non repeto, ſed ibi uide omnino. Fummariam ind.lſi conſtante. ſ. ſi exbæredato. feſol. matr. I Aétio de dote non naſcitur conſtante matrimonio. Bar. ind..ſi conſtante. S. ſi exhæredato. ff. ſol. matr. 1 BAR. in ead.1.ſi conſtante. S. ſiexhæredato, col. z. verſi. tertia opinio, inquit, actionem t de dote non naſci conſtante matrimonio. Adde iſtam eſſe“ communem opinionem, ut ait Alex. + in conſi. 106. col. 1. in 5.vol. Fummarium in d. ſi conſtante. T. quoties. ſ. ſol. matr. Ji per maritum non ſatiſclatur, cum poſſit, ſflatim in ſolidum condemnatur. An&; quando,&æ quomodo interuſuria licutè percipiantur. Bar. in d.l.ſi conſtante.§. quoties. ff. ſol. matr. 1 BAn. in ead.]§. quoties, ſic ait in ſumma. ſi per maritum t non ſatiſdetur, cum poſsit, ſtatim in ſolidum condemnatur; ſed ſi non poteſt, medij temporis interuſurium deduceretur. Circa materiam huius. S. attende, quia quamuis hic traditum ſit, interuſurium peti poſſe ab eo, qui eſt conſuetus, negotiari, ut in l.ij. õ. f, ffNde eo quod cert. loc. tamen hoc fallit in piſcatore, in uenato K&aucupatore, quoniam reſpectu harum artium peti non poteſt intereſſe lucri ceſſantis,l. quem- 21 8ᷣ2 it Acr Soluto matrimonio. 16 quemadmodum, uerſi. item Labeo. ff. ad leg. Aquil. tradit Rom. in ſing. 73 t. incip. Tu habuiſti. Præterea, dum ibi paulòpoſt agit Bar. quomodo fideiuſſores dotium dentur. vide de hac re, & quomodo procedat& limitetur apud Bald. nouell. in tract. de dote, in 21. priuilegio. Et an t& quando& quomodo interuſuria licitè percipiantur, vide Io. Campegium in tract. de dote, in 6. q. ſecũdæ par. quæro utrum interuſuria ſub eadem hypotheca debeantur, ſub qua ipſa dos debetur. vide Bal. nouel. in tract. de dote in 7. priuilegio.& Antoniũ de Fano latiſsimè in trac. de pignor.& hypothec. in ꝙ. memb. 2. par. nu. 47. cum ſeq.& dum Bar. in hoc. S. propè finem di 1 cit quomodo circa iſtam ſatiſdationem libellus ſit concipiendus, vide Roma. in conſ. 439. in ult. dub. ubi tradit etiam quid ſi maritus ſatiſdationem non reperiret. 32 Jummarium in d.1 ſi conſtante. I. ſi hona. ff ſol. matr. Fi iudiciam tenetipro parte, fufficit ſi pro parte feratur ſententia. 1 Bar. in d.l. ſi conſtante. S.ſi bona. ff. ſol. matr. Ba. in ead.1.§. ſi bona, inquit, ſi iudicium t tenet pro parte, ſufficere ſi pro parte feratur ſententia. item in fiſcum non tranſire inſtantiam iudicij.& dum primam oppoſitionem ſoluit dicens contraria loqui in hærede, ſed fiſcum non eſſe hæredem, vide Abb. in conſ. 2 9. col. 2. in 2. volu. quò autem ad ſecundam oppoſitionem Bar. ut non ſufficiat iudicem condemnare pro Parte, uide Abb. in c. quia, col. 4.& ſeq. de iudi. Jummarium in l ſi filiofamilias. ſrſõl. matr. peculio filij uideri eſſe quicquid mulier debet falio- e 1 M2 ario l ſi filiofamiliàs. ff. ſol. matr. BART. in d.lſi filiofamilias, in princi. ait, in peculio t filij uideri eſſe quicquid mulier de- 26 bet filio:& ideo mulierem poſſe id compenſare. ſubiungit poſteà Bar. hoc uerum eſſe ſi res do natæ uel amotæ conſumptæ ſunt,& reliqua ut ibi per eum. vide Iaſ. in§. item Seruiana, col. 1 3. inſt. de action. 1 Fummarium in d.liſi filiusfa. T. maritum. yſol. matr. Rer dotales ſunt aulieris ſecundum iura. forum. Bar. in d.. ſi filiofamilias. S. maritum. ff. ſol. matr. BaAx. in ead. 1.§. maritum, uer. ultimò hic uidetur, ait textum hunc innuere res dotalesteſſe mulieris ſecundum iura fforum. vide Raph. Cuma. in conſ. 20.& Card. in conſ.ↄ 5. col.pen Hummarium in d.iſi filiusfa. ſ. ſi uir. ſrſol. matr. Fucceſſor an& quando teneatur ſlare locationi factæ a ſuo authore. Bar.in d.l.ſi filiofam.S. ſi uir.ff. ſol. matr. Banr. in ead. J. 9. ſi uir, tradit an& quando ſucceſſor t teneatur ſtare locationi factæ à ſuo authore? vide Salic.& alios in Lemptorem. C. loca. Alex. in conſi. 11 8. col. pen. in 5. vol. Abb. in c. querelam, ne prælat. uic. ſuas. Roma. in conſi. 22. col. 2.& Soc.in conſi. 3 2. in 1. volu. Curt. in conſi. 10.& pro limitatione uide Imol.& doct. in filiusfamiliàs. S. Diui. ff. de leg. I.& ibi laſ.& doct in l. qui abſenti.§. 1. ff. de acquir. hæred. An autem conductor poſsit expelli de re condu- cta, in qua habet hypothecam, ſi eiofferatur pœna uel intereſſe: Soc. in conſi. 0. in 4. vol.& an & quando ſucceſſor in beneficio teneatur ſtare locationi factæ per ſuum prædeceſſorem: vi- de Alex.in conſi. 1 60. in 6. vol. Kaph. Fulg. in conſi. 126.& Iaſ.in conſi. 94in I. vol.& apoſtillas hic ad Bar. poſitas. Fummarium inl ſemel mora. feſol. matr. Oblatio ſequens purgat moram pracedentem. Mora purgari non poteit, quando iuramentum interuenit. Papa qui iurauit congregare concilium infra biennium, poteſt moram purgare, illud con gregando 5 etiam elapſo biennio. 2 Oblatio debitoris an& quando eum releuet,&) excuſet. Bar. Soluto matrimonio. Bar. inl. ſemel mora. ff. ſol. matr. BANT. in d.l.ſemel mora, inquit, oblarionemt ſequentem purgare moram præcedentem. De hac re vide Bar.& doct. in I.ſi mora, ſuprà eod. tit. Et in hac materia ſcias communiter morã purgari non poſſe, quando præfixa eſt dies& pœna. gl.in c. mora, de reg. iur. in 6.de qua revi de Alex. diſting. in conſi. 23.· in 4. vol.& moram purgari non poſſe quando lapſo termino lex fa cit executionem ipſo iure extinguendo ius moroſi, uel illud in aliud transferendo. eſt gl. ſing. in c. cupientes. S. quòd ſi per xx. in uerbo, ſpectatur, de elec. in 6. tradit Aret. in conſ.ↄ4. col. pe. 2 Item mora f purgari non poteſt, quando iuramentum interceſsiſſet. Bar. Ang.& alij in l. ſi inſu lam, in 4. quæſt. ff. de uerb. oblig.& Alex. in conſi. 1 49. in 7. vol. Tamen uidetur moram quan- docunque purgari poſſe, etiam in obligationibus iuraris, quando poſt moram non ſuccedit obligatio ad aliud.ſi ſeruus. ê. ſequitur,& Linterdum. ff. de uerb. obligat. tradit Salic. in hac.l.& 3 propterea Card. Iacobatius in tract. de Concilio, 3in 7. libro infert, Papam, t qui iurauit congre gare Concilium infra biennium, poſſe moram purgare, illud congregando etiam elapſo bien- nio. ad quod uide omnindò Abb.in conſi. 93.in 1 volu. Et an& quando& infra quod tempus poſsit mora purgari,uide Fulg. in conſ. 15 4. Ant. de Butr. in c. breui, de iureiur. Socin. in conſi. 19 9. in 1. vol. Decium in conſi. 45 1.& omnind omnia quæ ad moram attinent, vide apud Sali. in tract. de mora.& Marcum Antonium Bauerium in tract. de mora. An autem& quando ob- 4 latio debitoris eum releuet& exc uſet. vide Bar. in l.acceptam. C. de uſur. Fulg. in conſi. 1 39 &x in conſi. 20 1.in f.& Antonium de Fano in tract. de pignor.& hypothe.in 3. memb. ſecundæ par. nu. 97. An oblatio uerbalis ſufficiat? Alex. in conſi. 148. in libro primi& ſecundi vol.& in conſi. 1 28. col. 4. in 4. vol. vbi ait quamuis aliàs non ſufficiat, tamen ſufficere ad impediendam jrreuocabilem pignoris uẽditionem.l. fundus qui Lucij Titij, de reſcin. uend. Imol.in d. l.ſi mo- ra,& quæ dixi ſuprà. Summarium in l. quoties. frſol. matr. „ DPater appropriat ſibi actionem de dote ſi ante matrimoniam ſtipuletur, uel poſt tempore traditionis alio qui uerõò non, ſi ei filia non conſentit. 2 F ntellectus ad l,poſt dotem, infrà eo. iit. Bar. in l. quoties.ff. ſol. matr. 1 BAn. in d.] quoties, ſic ait in ſumma. Pater t appropriat ſibi actionem de dote ſi ante ma- trimonium ſtipuletur, uel poſt tempore traditionis; alioqui uerò non ſi ei filia non conſentit. Atrende tu caſum, in quo parer præiudicat filiæ, ſine ipſius conſenſu.ſ.ſi maritus confitetur ſe mille dotis nomine recepiſſe, poſtea oſtenditur inſtrumentum eodem die confectum, in quo pater mulieris promittit quinque centum, aſſerens hanc eſſe ueram dotem, nam eo caſu mulier non poterit exigere niſi quinque centum tempore quo dos eſt reſtituenda. Curt. in conſ.54. 2 Bar-in ead. in fi. oppo. d.l. poſt dotem, t infra eod. tit. Attende quoniam propter contrarĩũ huius. lilla.l. poſt dotem, decem habet uarios intellectus, quos vide,& ab unoquoque illorum datur ſingularis declaratio ſeu limitatio ad ſtum tex.& ibi uide omnind Iaſ.in 3.lectura& ulti- ma gl. quam Bar.legit in 8. lectura,& Iaſin J. in ordine ad gl.& in lectura quam ponit Bart- quæ in ordine eſt ſexta,& apud Iaſ. 8. quæ quidem tres lecturæ ſunt communiter approbatæ,& po nunt ſingularia documenta.& vide etiam ibi Bar. in 4. col. uerſic. expeditis lecturis, ubi tradit quid ſi maritus confiteatur ſe habuiſſe& recepiſſe dotem, qua promiſit patri ſtipulanti an præ ſumatur numeratio præceſiſſe ſtipulationem? quo caſu pater ex interuallo filiæ præiudicare nõ poſſet, ut hic. ubi uerò numeratio ſtipulationem incontinenti præceſsiſſet, tunc ualeret ſtipula tio etiam in præiudicium filiæ, ut hic. Summarium in l ſi marito. frſol. matr. Pro qua parte, bona maritipublicantur⸗pro eaparte hſcus ad dotem obliatus eft. Bar. in. ſi marito. ff. ſol. matr. 1 BA x. in c.j ſi marito,ait, pro qua parte bona t mariti publicantur, pro ca parte fiſcum ad dotem obligatum eſſe. De hac re uide Bar.& Bal in princeps. ff. de uerb. ſignifi.& ui de Soluto matrimonio. 17 1 ff de bonor.poſſ.& inl.ſi quis ſeruum.§. fin. ff. de leg. z2.& Bart. in l.iij. S. ex cauſa. ff. de iur, fiſc.& Mem.& omnino lo. Campegium in tract. de dote, quæſt. 21 7. tertiæ par.& in quæſt. ſeq. ubi ponit mor limitationem.& ibi habetur, mulierem non poſſe impedire publicationem bonorum mariti Wteui pro ſua dote: quia ei ſaluum eſt ius ſuum. Attende etiam quia diſpoſitio illius.. ſi marito, uide- er tur procedere tantum ſoluro matrimonio, alioqui eo conſtante, ut per Imol. hic,& per Iaſ. in d. Aüng J ſi conſtante, col. 27.in 5. quæſt. primæ q. princ. Bar. ſupra eod. ubi hoc conatur probare, quam ol. uis Bar. contrarium ſentiat, vide doct. quos præmemoraui. ſtinſi Fummarium in d.l. ſi marito. I. ſi uoluntate, ff ſol, matr. Wuan- 1 Hares patru cogitur ad dotandam filiam. cedit 6 Bar. in d. l. ſi marito.§. ſi uoluntate. ff. ſol. matr. cl& 1 BaN. in ead. l.§. ſi uoluntate, ait, hæredem t patris cogi ad dotandam filiam. vide quomo- nigre do hoc dotandi onus tranſeat ad hæredes patris. per Soc. in conſ.5 7. in 4.vol. der„§. ummarium in l. ſi prior maritus: f. ſal. matr. vnſf. 7 AMaritus ſimpliciter promittens quod debet, intelligitur de debito cum effEctu,&; dedusto ne egeat. Sali. Bar. inl. ſi prior maritus. ff. ſol. matr.. ob- 1 BAN. in d.l.ſi prior maritus, ait, quando maritus t ſimpliciter promittit quod debet, intel- 139 ligitur de debito cum effectu,& deducto ne egeat: ſi verò promittit centum quæ debet,& ſic undæ quantitatem expreſſam,& eo caſu inſolidum teneri. vide Imol.in conſi. 1° 2. col. 6.& ſeq. A.Rm Jummarium in l. quæ dotu. f. ſol. matr. endam ⸗ Aabibitus ad ſcipulandum partem dotis an&e quando cenſeatur adbibitus animo donandi. ſi mo- 2 Donatio in qua ſæcta eet mentio mortu zin dubio cenſetur Rſſe donatio cauſa mortis. 3 An donatio ſit facta cauſa mortu, uel inter uiuos, quando in ea ſunt uerba importantia unum, et aliud. 4 D Donatio cauſa mortu poteſt probari per teſtes non rogatos. is, alio · Quando in donatione non eft fata mentio mortis, dicitur donatio inter uiuos. 6 Nunquam donatio in dubiopræſamitur, niſi e; modo uel genere alind inducatur. 7 Quando quis dicatur conſentire. 2 QHui non efi præſens,&æ ſciuit, an pro conſentiente habeatuy. ema- 9 Quando aliquis tacet propter reuerentiam, tunc non præſumitur conſentire. entit. 1o Quando tacens poterat contradicendo atium impedire,&; non fecit, habetur pro conſentiente. erurſe 71 Ego non uideor conſentire, quando agitur dé magno prcæiudicio.. qxo 12 Sabſcribens utrum cenſeatur conſentire. mdliet 13 Jli qui ſe ſubſcribunt inpagina alba, non obligantur. 7 14 Suhſcriptio an&& quando obliget. 912.f ontrari Bar. in l. quæ dotis. f. ſol- matr. eilorum 1 Bas. in dilquæ dotis, tractat, an& quando adhibitus t ad ſtipulandum partem dotis, cen- ſeatur adhibitus animo donandi.& in t. col. uerſ.oppo. de l. cùm maritus.. fin. ff. de pact. dotal. i. e auer nei nioi ideo ibi veulun donationem, quia fuerunt adhibiti ad ſtipulandum in uno caſu„ in a⸗ Tano io non. et reprobat ſolutionem glo. quæ eſt ĩbi, ſcilicet ibi conſtare de animo donandi dicens 8 dt hanc eſſe diuinationem. Attende quomodo dici poſsit ibi donãdi animum interueniſſe, cùm — vlre muliet fratri,& ſic extraneo fuerit ſtipulata dotẽ ſibi debitam quia cenſetur ei ſtipulata ut pro- den 5 curatori, per ea, quæ dicit Bar. infra in hac eadem I.in 3.col. uerſ. quæro ulterius. maximè cùm dlpul 3 in d. Lcum maritus. S. fin. frater poſtea fuerit etiam eandem dotem ſtipulatus, atque ita uidetur ſtipulatus vt procurator, velut mandatarius. Quo autem ad intellectum Bar. ad illam. l. cùm maritus, in§.fi. tenendo eum, inquit Aret. in conſi. 74.illum.§. eſſe ſingul. Tamen contra hunc Bartoli intellectum, qui vult eum, qui adhibet ad ſtipulandum in uno caſu tantùm cenſeri ani- mo donandi adhibuiſſe, uidetur tex. in l.poſt dotem, ſecundum ſextam lecturam, infrà eodem ubi Iaſ. in verſic. Quintò ſubtiliter ponderat. Ibi enim pater ſtipulatus eſt dotem reddi filia atte ilcum in caſu diuortij, atque ita in uno tantum caſu,& tamen ibi uidetur adhibitus ur procurator, 6.& zii C non — Soluto matrimonio, non autem animo donandi, atque ita contra hoc Bar. documentum zcogita. Bar. in ead.l. colu. 2. inquit, donationem, t in qua facta eſt mentio mortis, in dubio cenſeri eſſe donationem cauſa mortis. hoc intellige uerum eſſe in dubio, alioqui uerò in caſu claro, ut puta ſi expreſsè donans dixiſſet, ſe inter uiuos donare: nam tunc mẽrio mortis nihil operatur. Cyn. & alij in J.ij. C. de iur. dot. Alex. in conſi. 1 4. in 1. uol. Et an& ex quibus coniecturis præſumatur donatio inter uiuos, quando in ea facta eſt mentio mortis, vide omnino Areti. in conſi. 74. vbi ſubtiliter loquitur,& Dec. in conſ. 470.& Soc.in conſi. 3. in 1. volu. vbi inter cætera inquit, il- lam donarionem, in qua poſita eſt clauſula, purè,& ſimpliciter, dici eſſe inter uiuos, quamuis in ca fuerit facta mentio mortis. Et an donatio t ſit facta cauſa mortis, uel inter uiuos quando in ea ſunt uerba importantia unum& aliud, vide per Angel.in conſi. 2 5 4. Quid ſi donatio habet ſiguram cauſa mortis, an ſi non ualet ut donatio cauſa mortis, ualeat ut donatio inter uiuos,& contra? vide Soc. in conſi. 2 3 2. in 1. uolu. An donatio cauſa mortis facta hoc pacto ut reuoca- ri non poſsit, iudicari debeat ut donatio cauſa mortis, an uerò ut donatio inter uiuos? vide De- cium in conſi. 3 25. Item ſcias donationem † cauſa mortis probari poſſe perteſtes non roga- tos: quia hoc non reperitur prohibitum niſi in teſtamento. Soc. in conſ. 237. in 1. uol. et tamen donatio cauſa mortis uidetur eſſe ultima uoluntas. lj. C. de impon lucra. deſcrip. lib. 10. l. fin. C. de donat. cau. mor. tradit EFulg. in conſi. 88. Et an magis iudicetur ultima uoluntas quàm con- tractus, an contra, vide Soc. in conſi. 1 1 2. in 1. uol.& Mari. Soci. iuni. in repet.. ſciendum. ff. de lega. 1. Item donandi facultas alicui conceſſa non includit donationem cauſa mortis. Socin. in conſi. 1 9. col. 5.in 1. uolu. Quando autem in donatione t nõ eſt facta mentio mortis, tunc eam inter uiuos, dicit Bar. eſſe exiſtimandam. ſed huic concluſioni ſtatim opponit de. l. Procula. ff. de probat. Tu decara d.l Procula ut per Alex. in conſi.5 3.in fi. in 4. uolu.& Socin. in conſi. 25. col. 3.in 4. uolu.& Maria. Soci. iuni. in conſi. 128. nu. 1 26. cum ſeq.& omninò uide quæ poſui ad Bar.in d. l. Procula.& dum Bar. ibi ſubiungit, an ratione coniunctionis præſumatur donatio: vide Soci.in conſi.73. col. pen. in 1. uol. vbi ait nunquam eſſe præſumendum donationem etiã inter fratres, quando capi poteſt alia cõiectura, immo magis eſſe conijciendum rem à lege pro hibitam, quàm donationem. Et dum poſtea dicit Bar. nunquam eſſe præſumendam donatio- nem t in dubio, niſi ex modo uel genere aliud inducatur, vide Alexan. in conſi. 241. Habita ſu- per narratis, col.f in lib. primi& ſecundi uolu.& dum Bar. ibi col.antepen. uerſ. procedo ulte- rius, quærit an ſi conſenſi tibi uendenti rem meam uideat donare. vide circa iſtum conſenſum apud Soci. in conſi. 200. col. 3.in 1. uol.& apud Alex. in Iſæpe. col. 6. ff. de re iudic. Bar. in eadem col. uerſ. habemus uidere, tradit, quando quis dicatur t conſentire. De hacre uide plenè apud Felin. in c. nonne, col. ꝛ. de præſumpt. in c. cùm omnes, col. ö. de conſtitu. Ana. in c. Petrus, de homicid. Roma. in ſingul. 71 2. cum ibi addit. per Caſtill. Areti. in conſi. 1 29.& in conſi. 141. Abb. in conſi. 40. in 2. uol. Et quia memini me multoties in præcedentibus lucu- brationibus tradidiſſe an& quando præfentia cum taciturnitate habeatur pro conſenſu, non repetam. Dum autem ſubiungit Bart. quid de eo, qui non eſt præſens t& ſciuit, an pro con- ſentiente habeatur? vide Soci. in conſ. 167. col. 3.in fin. in J. uolu. vbi ait quòd non,& citat hoc Bartoli documentum. vide etiam Areti. in conſi. 140. col. 1.& in conſi. 169. colu. pen. Et dum progreditur Bar. quando neceſſe eſt ut taciturnitas alicui extremorum applicetur, vide Socin. in conſi. 10⁷. col. 3. in 1. uolu. Tradit poſtea Bart. ibi in 2. colu. continuando ad præcedentia, quando agitur de meo præiudicio circa ius, quod habeo in re tertiæ perſonæ, quia uenditur res mihi obligata. Ad hæc uide Iaſ. in§. item Seruiana, col. 8. inſt. de action.& in L.cùm propo- nas.j. in fine. C. de pact. Alexand. in conſi. 273. In cauſa uertente. colu.. in lib. primi& ſecundi uolu.& in conſi. 20. colu. penult. verſi. præterea ſola præſentia, in 3. uol.& in conſi. 8. in 5. uolu. Abb.in conſi. 81. Roman. in conſi. 14. colum.. Et dum ſubiungit Bar. fallentiam vt hoc non procedat ratione coniunctionis f ſanguinis,& eam limitat non habere locum quando aliquis taceret ob reuerentiam: quia tunc præſumitur diſſentire, uide Alex. in d. conſi. 20. col. penult. in 3. uolu.& Felin. latè in cap. cauſam matrimonij. de offic. delega. Item quia Bart. ibi ait, eum, qui eri eſe ut puta rCyn. lumadur . 74. Wi ult,l. muis jn ndoin habet 108, R auoca- je De- — roga- amen iin. C. con- .ff. de dinan nceam culacff. nſi. 25. poſui natio: m etiã ze pro natio- itaſu⸗ ulte- nſum bacre tu. Ana. 11 29.& dusucu- nſu) non pro col⸗ citat hoc ndm pSocin. edentia, uenditur npropo- 1 lecundi aj.volo thoc non do Iiquis ol.pend t. bi aiteumm doh Soluto matrimonio. 16 qui contradicendo non poteſt actum impedite, non uideri conſentire quamuis taceat. contra hoc uidetur urgere tex. in lij. ff. ad municip. per quem aiet Aret. in conſi.9 t.in fi. patrem, qui eſt præſens quando filius eligitur decurio, teneri tanquam fideiuſſorem ad omnia, quæ filius malè: geſsit: et tamen non conſtat, eum prohibere potuiſſe, ſi contra dixiſſet. Quando autemta- 10 censft poterat contradicendo actum i mpedire, ait Bar. eum haberi pro conſentiente.& an re- quiratur ut ipſe taceat dolo an non? vide Aret. in c. ad petitionẽ, col. 3.& fi. de accuſa.& Ale x. in Litem quia. ff. de pact. Poſtea inquit Bar. in ead. col. in tertio calu, quando actus reſpicit præ judicium circa ius perſonale, eo caſu tacentem non haberi pro cõſentiente niſi fauore pupillo- rum. vide Alex. in conſ. 1 5 2. viſis diſpoſitionib. col. fi. in lib. ꝑrimi& ſecundi uol.& Soc. in conſ. 214. C0. 3. in I. uol. Præterea Bar. in ead. col. verſ. quæro quid ſi ſum præſens& tacens in cauſa difformi, tractat quid dicendum ſit quando intras in poſſeſsionem uel accipis de rebus meis, & taceo. vide Alex. in l. non ſolum, S. morte, col. 8. verſ. et uidetur. ff. de oper. nou. nunci, et dum 11 ait me uideri diſſentire t qñ agitur de magno præiudicio, vide Soc. in cõſi, 1 6 7. col. 3. in 1. uol. & Abb. in c. in cauſis, de elect. ſi uerò agitur de modico præiudicio, ait præſumi cõſenſum. vide Abb. in conſ. 40. in 2. uol. Imol. in conſi. 82. in fi.& Alex. in conſi. 1 4 3. Circa primum dubium, col.fi. in lib. primi& ſecundi uolu. et de hac re uide quæ plenè poſui ad Bar. in l. non eſt mirum. 12 ff.de pignor. actio. Quærit deinde Bar. ibi propè fi. quid de ſubſcribente t urrum cenſeatur cõ ſentire.& dicit eum, ſi non ut teſtis ſubſcripſit, conſentire cenſeri, dummodo non erret. vide Feli. in c. quoniam contra, col. 24. de probat.& in c. cùm uenerabilis. colu. i 5. de except.& in c. cum inter, col. 3. de re iudic.& glo.& doct. in c. ſi quis presbyterorum. de reb. eccl. non alienan. Barb. in conſi. 86. col. 5.in 3. uol. Attende tamen in re propoſita quoniam ſubſcribens non in- telligitur ſe obligare niſi ſciuerit& legerit contenta in ſcriptura. ifi. vbi Bal. C. plus ualer. quos agi. ita not. inquit Firma. in tract. de epiſcopo in 1. par. in 3. lib. q. 16. vbi latè tradidit hanc ma- 13 teriam ſubſcriptionis& ſigilli. et inter cætera inquit, eos, qui ſe ſubſcribunt t in pagina alba, ut multoties fieri contingit, non obligari: dicens ſe pluries de hoc interrogatum ita reſpondiſſe & conſuluiſſe. Addit etiam, ſubſcriptionem factam ab aliquo de mandato illius, qui ſcribere neſciebat, obligare mandantem. communiter autem ſubſcriptio operatur perinde ac ſi tota ſcriptura à ſubſcribente fuiſſet confecta. Bar. per iſtum tex. in l.emptor.§. Lucius. ffIide pact.& 14 Dec.in auth. ſi quis in aliquo, nu. 16. C. de eden. Soci. in cõſi. 6 8. in 4. uol. Et an& quando tſub- ſcriptio obligete vide omnino Io. Baptiſtam Caccialupum in tract. de tranſactionibus, in I 2. q. nu. 1 4. cum ſeq.& Crauet.in conſi.⁰ 73. nu. 3 9.& quæ poſui ad Bar. in l.admonendi, in 8. annot, ff. de iureiur.& in l.non eſt mirum.ff. de pign. actio. Poſtremò tradit Bar. de illo, qui ſigillum ap Pn conſentire uideatur. De hac re uide Firma. in d. tract. de Epiſcopo. in 3. lib. quęſt. 17. seli.& Barb. in c. tertio loco, col. 1. de probat. Roma. in conſi. 30 3.& de ſigillo uide multa per Feli. in c.coram dilecto, col. fin. de off. deleg.& in c. poſt ceſsionem, de probat. vbi Bal.& Ant. de Butr. Barb. in conſi. 8 6. col. fi. in 3. uolu. Attende etiam in re propoſita, ſi ego uendo uinum 2licui qui proprio ſuo ſigillo uegetem impreſsit, periculum pertinere ad emptorem: quia ex impreſsione ſigilli fuit in eum translata poſſeſsio: ita not. ait Bal.in rubrica. C. de peric.& com mod. rei uend. nn Jummarium in l. itia. ff. ſol. matr. 1 Cauſa matrimonij quando incidenter occurrit, poteii cognoſci à iudice laico. 2 S; dubitatur, utrum contrattus à quo fatum deſcendit, ſit uſurarius, ſolum ad iudicem eccleſtafticum pert méet.* Quomodo pater probabit, ſibi filiam conſentire. Bar. in l. Titia. ff. ſolu. matr. 1 Baxr. in d.]. Titia inquit, cauſam t matrimonij, quando incidenter occurrit, poſſe cogno ſci à iudice laico. ſed Roſell. in Monarchia. fol. 12. reprobat hoc Bart. documentum dicens ſe indiſtinctè tenere cauſam matrimoni, qualiſcunq; illa ſit, ſem per à iudice eccleſiaſtico debere cognoſci, per tex. hic allatum in c. tuam, de ordi. cogni. Ad rem faciunt trad.per Abb. in cap. ex 3.. 2 conque- 5 Soluto matrimonio. conqueſtione, in princip.de reſti.ſ polia, An aũ quæſtio dotis ſi ſeparatim tractatur à cauſa ma à laico iudice terminari, vide Feli. ia c. eccleſia. S. Mariæ. nu. 5 9. de conſtit. vbi ſecularem eſſe ſecundum* comm. opi.licèt aliqui contrarium ſenſerint. in materia contractust uſararij, ſi dubitatur utrum contractus, à quo factũ trimonij debeat + ait iſtam cauſam 2 Bar. in ead..ſic ait, deſcendit ſit uſurarius; & iſto caſu cognitio ad ſolum iudicem eccleſiaſticum pertinet: ſi uerò — — partes giſſentiunt tantum circa factumꝭ& eo caſu iudicem laicum poſſe cognoſcere& decide- re cauſam. vide Abb.& Feli. in c. cum ſit, de for. compet. Abb. in conſi. 6 4. col. 4.in 1. uolu.& in conſi. 7 1. c0l. 2. cod. uol. Alex. in conſi. 70.in 4.vol. Paul. de Caſtr. in l. omni nouatione. C. de ſa- croſan, eccleſ.& in auth cauſam quæ. C. de epiſc.& cler.& in conſi. 33 3. in antiquis. aliquid per Feli. in ſimili caſu in c. eccleſia. S. Mariæ, col. 1 7. uerſtertia declaratio, de conſt.& in c. ſignifica nit. in 1. notab. de teſti.& unum uerbum de hoc ait in c.conſtitutus, in princip. de teſti.& in c. fi.de except. col. 3. Calder. in conſi. 3. Alex. in l.ſi non ſortem, in princip. ff. de cond. indeb. Ana. in c.poſt inſanabilem, de uſur. Anch. in conſi. 236.& in ſimili calu laſ.in auth.quod locum. C. de collat. col. ů.& laicum poſſe cognoſcere de poſſeſsione facti ſuper re ſpirituali, tradit Abb. in c. literas, de iuram. calum. Bar. in ead. liin fi. quærit, quomodo pater probabit ſibi filiam conſentire.vide Feli.in c.cùm ſuper, col. 6. de re iudic. Summarium in l. Lucius. ff ſolu. matr. Pater non poteſt remittere inuriam, quæ a coniuncla perſöna fuit illata filio. Bar. in. Lucius. ff. ſol. matr. BaANr. in d.l. Lucius, colligit ex tex. patrem f non poſſe remittere iniuriam, quæ à coniun- cta perſona fuit illata pilio. et ad hoc iſtum tex. ita intellectum citat Rom. in ſuo ſingu. 92. incip. Tu habes. vide etiam ibi addit. per Caſtill.& iniuriam dici maiorem quando facta eſt à propin quiore, videtur probare texin J.vt uim. ff. de iuſt.& iur. Summarium in l.uiro, at que ux'ore: f. ſol. matr. Paria delicta mutua compenſatione tolluntur. 1 2 Pronuncia quæ fuit fatta faper eo de quo non erat neceſſe yronunciare, ualida eft. Dolus cum dolo, G culpa cum culpa quando compenſatur. Bar. in l.viro atque uxore. ff. ſolu. matr. 1 BaART. in d.J.viro, ait, paria delicta t mutua compenſatione tolli, declara& limita, vt per ◻☛ 1 2 Dater in dubio cenſetur ſtiyulari, vt procurator filiæ. 3 DVerba quæ à notario ininſtrumento poni conſucuerunt, quamuis ſint præteriti temporu, tamen intelli- genda eſſe de modica præteritione. 4‿ Hos profectitia an tranſeat ad ſilios. Dos profectitiaan ad patrem, uel adliberos mulierd tranſeat, aliqua conſuetudine non obftante. Dotis priailegia an alteri quam filiæ competant. „ DPater dedit Tatem filie,& flipulatus eſt pro filia, quæ poftmodum mortua eſf ſime liberis, utrum acce Abb. in c. ſicut& infrà, de iureiur, Bar. in d. 1ait, pronunciationem, t quæ fuit facta ſuper eo, de quo non erat neceſſe pronuncia re, ualidam eſſe, vide Paul. de Caſt. in conſi. 322.. Bar. in ead.lin fi. agit de diſtinctione poſita per gl. quando dolust cum dolo,& culpa cum cul pacompenſatur. vide Alex. in conſi. 77. col. 2. verſ. Non obſt. ſi dicatur. in 3. uol. Jummarium inlpoft dotem ſf. ſol. matr. Nou poteſt ai donec pendet conditio ſequentus ſiipulationis nouantis,& perimentu primam. dat paterſ lus, an uerò pater, t mater. Bar. in l.poſt dotem.ff. ſol. matr. BAu. in d.l.poſt dotem, in ſecunda oppoſ. ait dicendum uideri non poſſe agi t donec pen- det conditio ſequentis ſtipulationis nouantis& perimentis primam. et ſoluit illud eſſe uerum, quando Soluto matrimonio. 19 uando non poteſt agi niſi conſentiente illo, cui debet quæri eueniente conditione. Pro opi- nione Bar. facit quod docuit Iaſ.in liij. col. 2. dum citat Bar. in conſi. 1 26. ſupra eod. Bar. in ead. lin 3.col. in ſexta lectura, ait, patrem t in dubio cenſeri ſtipulari ut procuratorem filiæ. Vide Alexan. in conſi. 300. viſo inſtrumento, col. 3. in lib. primi& ſecundi uol.& in conſi. 237. viſis proceſsibus, eod. uol.vbi ait, quando exprimitur nomen officij ſemper actum præſu- mi factum nomine illius, à quo habet officium.& in conſi.3 7. viſo d. inſtrumento. col. 3. in 3. uo Iu.& in conſ. 904col. fi. eod. vol. vbi ait, ſi aliquis habet mandatum ad emendum certump rædiũ, & illud poſtea emat, eum cenſeri emiſſe prætextu illius mandati,& nomine illius, qui fecit man datum.& uide etiam in l.ſi quis procurator. ff. ſtquis caut.& ad rem optimè faciunt trad. per Abb. in conſ. 11 5.in 2. uol. vbi ait, ſi aliquis enunciatiuè dicat in aliquo actu ſe eſſe hæredem Ti tijpræſumendum eſſe eum feciſſe illum actum tanquam hæredem Titij. vide omninò ad hæc quæ poſui ad Bar. in.fi.ff. de inſt. e Bar. in ead.. col. 5. in I. q. inquit, verba t quæ à notario in inſtrumento poni conſueuerunt, ſci- licèt Titium confeſſum eſſe ſe habuiſſe& recepiſſe,quamuis ſint præteriti temporis, tamẽ in- telligenda eſſe de modica præteritione, ſcilicet de illo tempore, quo conficitur inſtru mentum. vide ad hæc Alex. in conſi. ꝛ. col. en. in 4. vol.& in conſi. 15 3. col. 2. in 5. uol. vbi loquitur in cõ- tractu matrimonij. Corn. in conſi. 143. col. I. in 4. uol.& Iaſ. in rubr. C. qui admit. Bar. in ead.l. col. 8. quærit, an dos t profectitia tranſeat ad filios? vide Imol. in conſi. 6 3. Bar. in ead. col. S. in. q. quærit, an dos profectitia ad patrem reuerti debeat quãdo filia mortua eſt in matrimonio ſuperſtitibus liberis⸗ vide Fulg. in confi. 66. incip. Ser Guarnerius,& Alex. in cõſ. 178. viſo themate ſupraſcripto. in lib. primi& ſecundi uol.& dum Bar. tangit, dotem eſſe pro- prium patrimonium mulieris, vide quid ex hoc inferat Soc. in conſi. 2 5. col. 6. in 1. uol.& in con ſil. 00. col. 2.in 3. uol. Bar. in ead. l. col. 8. tradit, an dos t profectitia ad patrem uel ad liberos mulieris trãſeat, aliqua conſuetudine non obſtante? vide Alex.in conſi. 1 2.& 115. vetus& trita, in I. uol.& in conſi. 148.in lib. primi& ſecundi uol.& in ſimili caſu in conſi. 2 5. PAttentis, in fiin 5. vol.& ad ea, quæ poſtea ſubiungit Bart. dicens, quæſt. fuiſſe determinatam Bononiæ, uide Imol. in confi. 6 4.& Alex. in d. conſi. 1 1 5. Bal. in conſi. 7. in 1. uol.& Fulg. in conſi.5 9.& in conſ. 66. Bar. in ead.l. col. pen. in 6. quæſt. quærit de dotis t priuilegijs, vtrum alteri quàm filiæ compe- tante et quia circa hoc dubitatur, an dotis priuilegia in ceſsionarium tranſeant. uide oĩno Ant. de Fano in tract. de pignorib.& hypothe. in 4. membro ſecundæ par. nu. 1 20. cum ſeq. Et dum Bar.proſequendo iſtam quæſtionem tradit, an in ceſsionarium tranſeant priuilegia uiuẽéte mu- liere?& dicit ſe inueniſſe tex. qui turbauit ſpiritum ſuum, in auth. ut exac. inſtan. dot. Dicas huic ſimilem eſſe textum.in&.fi. in auth. vt immobi. Poſtea Bar. ſubiungit, quandam eſſe ceſionem, quæ fit ex uoluntate,& iſto caſu priuilegium non tranſire: vide Soci. in conſi. 279. in I. uolu.& ad ea, quæ ĩbi in fi. Bar. docuit ſequendo rem propoſitam ceſsionis, vide Soc. in conſi. 43. col. fi in 1. uol.& in. ij.S. quod ſi in patris, col.fi.ſuprà eod. Poſtremò quærit Bar. pater t dedit do- tem filiæ,& ſtipulatus eſt pro filia, quæ poſtmodum mortua eſt ſine liberis, vtrum ſuccedat pa- ter ſolus, an pater& materè vide Roma. in conſ. 48. in 2. dubio. Summarium in lin inſulam. ſf. ſol. matr. Morr ciuilis patris facit, ut attio de dote in ſolidum ſit ipſius hlliæ. Bar. in l. in inſulam. ff. ſol. matr. BaAR. in d.j.in inſulam, inquit, mortem t ciuilem patris facere, vt actio de dote inſolidum ſit ipſius filiæ. adde tu, quando mors ciuilis eundem effectum operatur, quem mors naturalis, tũc id, quod in uno iſtorum caſuum eſt conſtitutum, locum habet etiam in alio. Bal. poſt Dyn. inl. Deo nobis.C. de epiſc.& cler. Abb. quem uide omnino in quæſt. inci p. Epiſcopus, col. fin. vide quid ex hoc tex. inferat, Alex. in conſ. 8 8. col. 2. in 3. uol.& de morte ciuili& naturali, uide Alex. in conſi. 13.in 3. uol.Soc. in conſi.9. in 1. uol.& Feli. in c. licèt undique, col. 2. de off deleg. 6 3 Summa- Soluto matrimonio. Fummarium in d.!in inſulam. ſ. fructus. ff ſol. matr. Vjir non lucratur fruëtus dotus putatiuæ. Bar. in d. l. in inſulam. S. fructus. ff. ſol. matr. I.hn BaAn. in cad.1.S. fructus, ait, uirum t non lucrari fructus dotis putatiuæ. Adde an uir lucretur dotem ſeu partem dotis, quam lucraturus eſſet ſi uera eſſet uxor, quando eſt putatiua. uide tex. cum glin l pen. S.fi. ff. quod falſttut. aut.& de tota hac re dotis putatiuæ, vide Bal. nouell. in tra- cta. de dote, ubi ponit omnes conuenientias,& differentias dotis ueræ& putatiuæ. Attende etiam quia maritus lucratur dotem putatiuam, quando interuenit dolus dantis,& hoc ſit per exceptionem. lo. Campegius in tract, de dote, in 8. q. quintæ par. Fummarium in d.lin inſulam. f. uſuras. ff ſolmatr. Debitum bhinc inde e; cauſa ufuraria compenſatur. 2 Dfara etiam ufue in uno nummo eſt prohibita,&æ aliterſſentiens, tanquam hæreticus iudicatur. 3 Fnterufuria doti an& quando licité percipiantur. 4 Mulieri paſſcä moram in dore refpituendo, ſibi ſoluto matrimonio uſura non debetur. Dfuræ quæ debentur maritos an ſint loco uſurarum ſiue alimentorum. 6 7 1 . An qotis interufuria, ſiue alimenta, ſiue intereſſe debeantur ſub eadem hypotheca, ſub qua debetur dos. Frultus percepti ex rebus mulieris, an,& quando ſint ei à mariti hæredibus reſtituendi. Bar. in d. l. in inſulam.§. uſuras. ff. ſol. matr. I BAR. in ead..§.vſuras, ic ait in ſumma. Debitum t hincinde ex cauſa uſuraria compenſa- tur. Item marito non debentur uſuræ, qui non alit uxorem. Ad materiam huius. S. vide Soci. in conſi. 128. in I. uol.& dum Bar. ſubiungit, vtrum de iure canonico debeantur, vide remiſsiuè apud Iaſin§. fuerat, col. 3. verſ. Hinc ſumpta, inſti. de action. vbi latiſsimè.& ibi etiam docuit, nunquid ualeat ſtatutum uel conſuetudo ſit ſeruanda, vt pro centum debeantur decem, aut o- 2 cto?& citat memorabile illud uerbum Bartoli uſurast uſque in uno nummo eſſe prohibitas,& aliter iudicantem tanquam hæreſis reum eſſe relegandum. immo neque munuſcula ex pacto licitè percipiuntur, ſecundum Abb.in conſ.3 4. in I. uol.& ad rem faciunt trad. ꝑer Alex. in con Sil. Z0. in 3. uol.& ut certum quid debeatur pro uſura retardatæ dotis à ſtatuto fieri non poſſe, tradunt Card.& lmol.in clem. I. ꝗe uſur. Iaco. Butrig. in l. cunctos populos. C. de ſumm. Trinit. & ibi laſ col. I. verſ& pro hoc.& doct. comm. hic.& in c. ſalubriter. de uſur. vbi traditum eſt, intereſſe liquidandum in plus& minus ſecundum qualitatem perſonarum exigi poſſe, uſuras uerò cerras non poſſe.& pro iſta opinionc eſt glo. in c. nonlicèt, per illum tex. 10. diſtin.& iſta *† eſt“ commu. opin.& magis tuta, vt per Iaſipoſt Angel. de Aret. in d.§. fuerat, nu. 1 9. cum ibi tra ditis in apoſtill. Ad quæ uideatur Soci. idem ſentiens in conſi. 179. et an& quando& quomo- 3 do f interuſuria dotis licitè percipiantur, Soci. in conſi. 88.& in conſi. 10 3. in 4. uol.& omnino Alexand. in conſi. 74. in 5. uolu.& in conſi. 31.& in conſi. 200. in 6. uolu. vide plenè de hac re apud Io. Campegium in tract. de dote, in 6 quæſt. ſecundæ par. ſed hic opportunè quæritur, an uſuræ in caſu, quo peti poſſunt, cenſeantur remiſſæ quando petitæ non fuerunt infra decen- nium? vide laſt.in l. quæ dotis, ſuprà eodem tit.& in d.. fuerat. Alexan. in conſi. 60. in 4. uol.& 4 in conſi. 3 9. col. a. in 6. uolu. Et dum poſtea ſubiungit Bar. mulieri t paſſæ moram in dote reſti- tuenda ſibi ſoluto matrimonio uſuras non deberi. Adde etiam mulierem non poſſe pecunias dotales apud aliquem deponere,& ex ea lucrum percipere abſque periculo damni(ut fit quo- * tidie) quia ſecundum magis* commu. opin. eſt uſura, vt per Soci. in conſi. 1 1. col. fi.in 3. uolu. vbi ait, ſe pro iſta opinione conſuluiſſe Elorentiæ,& multos doctores ſe illi conſilio ſubſcripſiſ ſe. vide Crauet. in conſi. 89. Declara tamen, id quod prædiximus de muliere paſſa moram in dotis reſtitutione, vt non habeat locum intra annum, qui datur hæredibus ad reſtituendas res mobiles: nam ſi non habet unde ſe alat, tenentur hr̃des eã ale re. l.vnic. S. exactio. C. de rei uxor. act. vbi gl.in uoce, reſtituendis. Qñ aũt incipiant currere uſuræ ex parte mariti, tradit Iaſ. in d. S. fuer at, col. 4. ver. Qñ aũt incipiant. An uſuræ, t quę debent᷑ marito ſint loco uſurarũ,ſiue alimen 1 5 4 torum, —— ir dr. ndenla- „Sociin mißiuè docuit, aut o⸗ itas,& pacto in con poſſe„ Trinit. um eſt, oſuras 1.R Ka nwitta quomo- A OmD de bacte weritor, an afra decen- in zuulo dote eli 5 fclli att qlo⸗ Jin zol. lbſciiſ 3 =— ᷑ Að Soluto matrimonio. 20 torum, maxima eſt dtia, ꝗm̃ ſi loco uſurarum, cenſentur remiſſæ qñ maritus per aliquod tps eas non petijt, vt prædictũ eſt; alioqui uerò ſi loco alimentorũ peterent, vt per Bat. in l. quæ dotis, col.ꝛ.verſ.oppo.de I.Procula, ſuprà eod.tit.& ibi Ial. col. 33. uerliin ea glo.& ibi tradit ẽt nun- quid ille, qui ceſſat aliquid petere, maximè in dote remiſiſſe cẽſeatur. et ad prædicta uide Alex. in conſ. 27. viſo themate, in A.uol.& latè in conſ. 74. viſo titulo, in 5. vol.& præcisè ad documen tum Bar. hic, de marito ſuſtinente onera matrimonij, quomodo ei uſuræ debeantur, vide eun- dem Alexan.in conſi. i 47. perſpectis inſtrumenti. cod. 5. vol. Ad rem faciunt trad. per Abb. in conſi. 3 9. in 2.vol. Anch. in c. peccati uenia, col. 10. de reg. iur. in 6. Roma. in conſi. 5 1 7. in 2. du bio. Aret.in conſi.5 6. col. 4.& in conſi. 48. col. 3. Corn. in conſi. 145. in 2. uol.& in conſi. 71.& in conſi.1 6 5.& in conſi. ſeq.in 4. uol. Soci. in conſi. 109. in 2. dubio.& in conſi. 1 26. Ange. in d. S. fuerat. col. 4. Bal. in conſi. 94.& in conſi. 3 69. in I. uol.& in conſi. 474. in 3. uol. Fulg. in conl. 1 96.& in conſi. 20 1. Paul. de Caſtr. in conſi. 3 86. an autem dotis t interuſuria ſiue alimenta, ſiue intereſſe debeantur ſub eadem hypotheca, ſub qua debetur dos?vide Bal. nouell. in trac. de dote, in ſeptimo priuilegio,& latiſsimè Ant. de Fano in tract. de pignor.& hypothe. in quar- to membro ſecundæ par. princip. nu. 47. cum ſequ. Item mulier poteſt retinere domum, in qua habitabat uiuente marito, pro intereſſe dotis. et ad ea, quæ dixit Bart. ſcilicèt mulieri moram paſſæ in reſtitutione dotis uſuras non deberi, dicas ei tamen fructus eſſe reſtituendos, ſed non ſemper ut per Paul. de Caſtr. in conſi. 6 5. col. pen. in I. uol. ſecundum nouam impreſßsionem. Et an& quando t fructus percepti ex rebus mulieris ſint eià mariti hæredibus reſtituendi, vide Aretin. in conſi. 160.& plenè Dec. in conſ. 521. vbi loquitur de triplici patrimonio uxoris,& quid iuris ſit in fructibus perceptis ex unoquoque eorum.& Raph. Cuma. in conſi. 104.& Io. Campegium in tract.de dote, in 7.& in 9. q. primæ par.& latiſsimè in ſecunda par. Bar. in J. ſi maritus. ff. ſol. matr. BAx. in d.l. ſi maritus, agit, de ceſsione. Adde ibi in fin. Koma.in conſi. 413. colu. penult. in octauo dubio. 8 Jummarium in l. ſi ſöcer. I. Lucias. ff ſol. matr. Dolo petis id, quod reftituturus es. Bar. in I. ſi ſocer. S. Lucius. ff. ſolu. matr. BAR. in d.§. Lucius, colligit regulam illam, Dolo petis f illud, quod reſtituturus es, proce- dere ſolùm quando ille eſt reſtituturus ei, à quo petit; alioqui uerò ſi alij. Adde iſtam regulam non habere locum in aliquibus caſibus, vt per Feli. in c. debitores, nu. 5. de iureiur. vbi multas attulit limitationes.& Paul. de Caſtr. in conſi. 32 5.in 1. uol. ſecundum nouam impreſsionem. Et ad rem faciunt trad.per Ange.inſtit. de except. in princip. col. 3 6.& Roma. in conſi. 204. co lu. z. in fl. Et dum Bar. paulòpoſt ſubiungit, dotem poſſe peri propter commodum interuſurij, nec; obſtare regulã, dolo petis, vide laſ. in I.cum quis, col. 7. uerſ. in ea gl. C. de iur.& fac. ignor. Jummarium in l.(aius. fr ſol. matr. Ex pacto aui, materni dotem dantus ſoluto matrimonio, abtio quæritur mulieri. Bar. in l. Caius. ff. ſolu. matr. BAR. in d.I. Caius, ſic ait in ſumma, ex pacto t aui materni dotem dantis ſoluto matrimo- nio actio quæritur mulieri. vide Alex. in conſi. 1 3. Exhis, quæ in 2. dubio. in I. uolu.& Imol.in conſ. 64.& ad ea quæ Bar. ait in fi. huius.l.n d. conſi. 1 3. in I. vol.& in conſ. 1 9. col. 3. uerſ. nunc capio, in 4. uol.& in conſi. 15 8. in 3. dubio. in 5. uol. Jummarium in l.cum mulier. fe ſol. matr. Siue maritus excipiat de adulterio, ſiue uxorem criminaliter accuſet, vt dotem lucretur, lenocinij ex · ceptione repellitur. Replicatione turpitudinis, non tollitur exceptio turpitudinis. Contra perſonam replicari non poteſt. C 4 A haru, Soluto matrimonio. gi Qatuto cautum eſt, ut certa gabella de quolibet contrallu ſöluatur, alioqui ipſo iure contractus non naleat, S& ego emi fundum à te,&́] non fuut ſoluta gabella ab aliqua partium, cui ſolutio competat. Qu idl iuru ſi obijciatur ex ceptio infamiæ inter partem,& teſtem. Bar. in l. cùm mulier. ff. ſol. matr. B A. in d. l. cùm mulier, ſic ait in ſumma, ſiue maritus t excipiat de adulterio, ſiue uxorem criminaliter accuſet, vt dotem lucretur, lenocinij exceptione repellitur. Ad ea omnia, quæ hic habentur per Bar. vide Abb.& Dec. in c. cùm dilecti, de except.& Barthol. Brixien. in tract. quæ ſtionum dominicalium. q. 3 2.& dum Bar. ſubdit, rationem,& mentem legis, idem ſignificare, vide Bal. in conſi. 10. in 2. vol.& Alex. in conſi. 3.in 3. uol. Bar. in ead. koppo. ad concluſionem, quæ ex iſto tex. elicitur, dicens, replicatione t turpitudi- nis non tolli exceptionem turpitudinis, vide Feli.in c. cuùm dilecti, col. 3. de except. vbi ſequitur dicta Bar. hic.& maximsè in 9. col. remiſsiuè. Et dum Bar. in ſeq. oppo. tradit, replicarionem doli non wilitare contra excipientem per dolum quando tractat de damno uitando, vide Alexan. in conſ. 5 9. in fi. in I. vol. Anch. in conſi. 2 91. col. 4.& in conſ. 3 30. col. fi. Et an& quando allegans turpitudinem audiri non debeat, vide omninò Beli. in c. Iator, in princ. de re iud.& in c. tertio lo co, nu. 8. cum ſeq. de præſump.& in c. debitores, nu.= 2. de iureiur. Abb.& alios in c. ex tenore. de teſti. Abb. in c. cùm. M. Perrar. nu. 1 3. de conſt.& Soc. in confi. 2 I. col. 3.in 1. uol. Bar. in ead.1. col. 2. verſ. Pprætereâ quando, ait, contra perſonamt replicari non poſſe, quoniam ſj cito te ut reum, ſtatim facio te habilem ad iudicium. Vide Felilin c. præſentium, col. 3. de teſt. & in c. cùm inter, col. 7. verſ.vnde generaliter. de except. ar. in ead. l. col. 4. uerſ.quæro de una quæſtione, tractat, ſi ſtaruto t cautum eſt, ut certa gabel la de quolibet contractu ſoluatur, alioqui ipſo iure contractus non ualeat:& ego emi fundum à te,& non fuit ſoluta gabella ab aliqua partium, tu uendicabas à me obijciens me gabellam non ſoluiſſe;& ego contra te excipio, quia tu non ſoluiſti eam. vide Ang. inſt. de except. in princ.& col. 2 6. Barb. in conſi. 43. col. 22. in I. uol. Aret. in conſi. 28. col. 3. Alex. in J. fi. in princ. ff. de eo per quem fact. erit.— Bar. in ead. col. quærit, quid ſi obijciatur texceptio infamiæ inter partem& teſtemevide Feli. in c. antepe. col. f, de teſti.& aliquid per eundem inc. de cætero, col..uerſ. limita quartò, eod. tit.& in C. teſtimonium, col. fI. eod. tit. Jummarium inl. Mæuia. I. fundur. ff ſolu. matr. Contractur dotuù quò ad maruum eft oneroſus, qudõ uorò ad mulierem eſt utilu. Bar. in. I. Mæuia. S. fundus. ff. ſol. matr. BaAn. in d. S. fundus, ait, contractum t dotis quò ad maritum eſſe oneroſum, quò uerò ad mulierem eſſe utilem. vide Soci. in conſi. 80. in 4. vol.& Dec. in conſi. 40 2. num. 7. Dum autem PBar. in eod.§. in fi. ait renunciationem eſſe obligationem de non petendo, vbi infert ad mulierẽ renunciantem, ut ibi uidere eſt. vide Alex. in conſi. 108. in fi.in 3. uol. Roma. in conſi. 1 40.& in conſi. 157.& in conſi. 394. Bal. in conſi. 19 3. in 5. uol.& Fulg. in conſi. 76. Jummarium in l. ſi æſtimatu. ff. ſol. matr. Pundus ftimatus tali æſtimatione, quæ non facit emptionem, poteſt alienari muliere nolente. Quando æflimatio Jaciat emptionem,& periculum tranſeat in contrahentem. Argunæwntumà contrario ſenſu non eſt ſumendum, bi ſequitur abſurdus intellectus. Bar. in l.ſi æſtimatis. ff. ol. matr. 3an r. in d..ſi æſtimatis, ſic ait in ſumma. Eundus t æſtimatus tali æſtimatione, quæ non facit emptionem, poteſt alienari muliere nolente. De hac re quomodo æſtimatio fundi dota- is faciat emptionem, vide laſ.in l. ex conuentione. C. de pact. ubi ponit regulam cum quatuor ionibus. vide etiam addita ad Bar. in l. ſi inter. C. de iur. dot.& quæ ibi pono,& omninò 140n hoc ex tacita mente contrahentium colligeretur. ita Aret. in conſi. 84. Diligenter ponderatis, col. 1. Taldurnnn petat. dedroren a qurpie dr. achqur gaüfcare, rorpitudi. K eqputut onem doli Alexanin oallegans Gertio o rtenore. duoniam zdetekt. eta gabel uncuma Am non rinc.& f deeo de Feli. d, eod. derd dd am aotem dmolieré 1.1 40 Kin itl. Soluto matrimonio. 21 col. 1. verſi. uidendum eſt ergo.& regulam hanc, ſcilicèt, quæ ex iſta.] colligitur, ut ueram ap- probat gl.hic& Bar. in d.l. ſi inter. vide Pet. de Bellapert. hic.& Ang. lo. Fab.& Porc. in princip. inſt. quib. alie. non lic.& Bal. hic.& Salic. in I. intereſſe in fi. C. de uſufr. ita ut ex authoritate iuris interpretum uideatur ſententiam hanc eſſe* uotis frequentioribus approbatam, ut fundus æſtimatus tali æſtimatione, quæ non facit emptionem aut uenditionem, muliere conſentiente alienari poſsit. Tamen iſta opinio eſt contra tex. expreſſum in l. vnic. S. licet enim Anaſtaſiana. O. de rei uxor. action. ibi enim conſtitutum eſt, alienationem fundi dati in dotem etiam conſen tientibus mulieribus fieri non poſſe, niſi quando dominium& periculum eſt mariti; ſed in ca- ſu iſto dominium non eſt mariti, ut apertiſsimè conſtat, igitur alienario non eſt permiſſa. Ne- que huic ſententiæ reluctatur iſte tex. quia eſt correctus: procedit enim ſecundum legem lu- liam, quæ fuit correcta. inſt. quib. ali. non lic. in princ. Quando autem æſtimatio t faciat emptio nem,& periculum tranſire in contrahentem, vide aliqua apud Iaſ. in§. actionum, col. 1 5. inſtit. de acti.& Soc.in conſ. 5 6. ſiue 7. in k. vol.& ad rem faciunt trad. per Bar.& alios in l. ſi ut cer- to.S.nunc uidendum.ff. commod.& per Io. And. Abb.& Barh. in c. vnico, eod. tit. Bar. in ead. l in fi. ait, argumentum f à contrario ſenſu non eſſe ſumendum ubi ſequitur abſur- dus intellectus. Adde argumentum ab abſurdo ualidum eſſe, quo utitur etiam iuriſconſultus inl. in pecudum.ff. de uſur.& hoc ualet etiam in ſtatutis. vide Mari. Soc. iuni. in conſ. t. nu. 122. & in conſ.ʒ3.nu.x 4. Quando autem& in quibus caſibus argumentum à contrario ſenſu proce- dat& non, vide Feli. in c. ſignificaſti. num. 1 5. cum ſeq. de for. compet.& in addit. in princ. opus Abb. in decretum, nu. 8.& doct. in l.). ff. de off. eius,& quæ ibi poſui. Jummarium inl.ſi ſilioſam. ſrſol. matr. Maritus qui conuentus&ſi alione reali, habet bencficini ne exigatur ultra quam facere poteſt. Bar. in J. ſi filiofamilids. ff. ſol. matr. BaART. in d..ſi filiofamilids, col. 2. ſentit, maritum t qui conuentus eſt actione reali, habe- re beneficium ne exigatur ultra quàm facere poteſt. ſed contrarium uidetur tenere idem Bor. in. ſi conſtante, in princ. in 8. quæſt. quartæ quæſt. princip. ſuprà eod. ubi Alex. dicit expreſè contrarium, tamen laſ. ſeiungendo unum caſum ab alio, ad concordiam redigit in ultima part. gol. fin. colum. 22. Jummarium in l. ſi quis ſic ſiipulatur. frſõl. matr. Stipulatio generali refertur ad quemcun que caſum ſoluti matrimonij. Bar. in l. ſi quis ſic ſtipuletur. ff. ſol. matr. BaART. in d.J. ſi quis ſic ſtipuletur, inquit, ſtipulationem t generalem referri ad quemcun- que caſum ſoluti matrimonij. De his dictis Bartoli pertinentibus ad caſum ſoluti matrimonij, vide Iaſ.in lſi conſtante, col. 30. in 7. quæſt. ſecundæ quæſt. princ. Summarium in liſi uero.. item quicquid. fſol. matr. Oratores Mediolanenſes, quibus aliquid donatum fuit ab Fmperatoré, an tencantur illud reſtituere fuæ reipublicæ. Bar. in l. ſi vero. S. item quicquid. ff. ſol. matr. BAKT. in d.l.ſi uerò. S.item quicquid, quærit utrum oratores t Mediolanenſes, quibus ali quid donatum fuit ab Imperatore, teneantur illud reſtituere ſuæ reipublicæ an non?& deci- dit quòd nom niſi expreſsè id actum fuiſſet.& hoc per iſtum tex. id quod eſt contra domino- rum Venetorum conſuetudinem. vide etiam Oldr. in conſi. 1 2 9. ubi ex hoc infert ad ſimilem quæſtionem: Si Archidiaconus locat fructus ſui archidiaconatus, ut fructus tantùm contineã- tur, non autem id, quod in iocundo ſuo aduentu ei præſtari ſolet. Tamen quia de hac re uarię fuerunt doctorum ſententiæ, ut uidere eſt hic„& in l. ſocium qui.§. I. fl.pro ſoc.& in l. qui pro- prio.& procurator. ff. de procur. ideo pro concordia uideri poterit Abb.in c. poſtulaſtis, ver.& facit hoc ad quæſtionem, de conceſſ. præb. ubi ait, ex qualitate muneris conijciendum eſſe, an ĩpſius legati, an uerò eius principis intuitu munus ſit factum. Jumma- Soluto matrimonio, Jummariaum in d.i.ſi uero. ſ. de uiro: ff ſol. matr. Prouiſio legis contra ijus commune, nõ extenditur ultra illud, quod lex exprimit quamuis eadẽ ſit ratio. Extenſiosubi ſubert eadem ratio fieri non poteft. Omnes caſus, qui comprehenduntur ſub ratione, ita decidi ab ea, ſicut per genus deciditur ſpecies,&æ ſub eo continetur. gxtenſio an&s quando fieri poſſit. Mulier an agat contra maritum actione mandati, an negociorum gertorum. Bar. in d. l.ſi verò. S. de uiro. ff. ſol. matr. BaAn. in ead.1§. de viro, ſic ait in ſumma. Prouiſio t legis contra ius commune non exten- ditur ultra illud, quod lex exprimit, quamuis cadem ſit ratio. iſte. S. ſemper ad hoc adduci ſolet, extenſionem in exorbitantibus etiam ex identitate rationis fieri non poſſe. ſed obſtat glo. 1. magna in l.ſi conſtante, in princ. ſupra eod. in illa quæſt. An mulier poſsit agere contra ſocerũ inopem: vbi If. colu. 1 3.& ibi poſui aliqua ad Bart. Et quamuis dici ſoleat, extenſionem, t vbi ſubeſt eadem ratio, fieri non poſſe, ut hic ait Bar.& alij,& tradit Felin. in c. poſtulaſti, nu. 4 3. de reſcript. Tamen attende, quia ubi ſubeſt eadem ratio, dici non poteſt propriè extenſionem fie- ri, ut tradit Dec. in conſi. 372. nam ratio legis eſt anima legis& cuiuſcunque alterius diſpoſitio nis:& ideo ubicunque militat illa& eadem ratio, ibi diſpoſitio diſponere dicitur, non per in- terpretationem extenſiuam, ſed intellectiuam, ut per Dec. in d. conſi.& Soc. in conſi. 30. col. z. & 3.in 1. vol.& omnino uide Alex.in conſi. 75. in 5. vol. ubi not. dicit, omnes t caſus, qui com- prehenduntur ſub ratione, ita decidi ab ea, ſicut per genus deciditur ſpecies,& ſub eo contine- tur. idem uoluit Abb. in c. at ſi clerici. S. de adulterijs, de iudic. Ad rem faciunt trad. in c. de clect. in 6.& in clem. I. de elect. vide etiam eundem Alex. in conſi. 1 29. in J. vol. inquit. n. ratio- nem ſtatuti, quando unica reddi poteſt etiam ſi expreſſa non ſit, tanti eſſe, ut omnes caſus deci- dat qui ſub ea continentur, non per extenſionem, ſed per interpretationem intellectiuam, ut prædiximus. idem ait Reli.in c.tranſlato, propè fin. de conſtit. ſed hoc diſplicet Raph. Cuma.in conſi. 97. in fi. ubi ait, ſi hoc uerum eſſet, omnia ſtatuta extenderentur contra communes regu- las, quia ueriſimile eſt, unam tantum rationem in eis afferri poſſe. tamen magna eſt uis ratio- nis, faltem quando fuit ex preſſa& multuùm ualet authoritas eorum, qui hanc partem ſequũtur. Et ideo etiam deciſio unius caſus ad alium trahitur in quacunque diſpoſitione, in qua prohibi- ta eſt extenſio, quando ille caſus eſt omninò ſimilis,& eundem effectum producit; quia iſta non dicitur propriè extenſio. gl. eſt not. in c. r. in uoce, Italiæ, de tempor. ordin. in 6.& latè de hac materia extenſionis, an& quando t fieri posit, uide Abb. in c. ſ., de reſcrip. Feli. in c. paſto- ralis, in princ. eod. tit. Roſell. in tract. de concilio, in 4. fol.& omnindò in tract. legitimationum, in 1. lib in cap. de cauſa finali ſeu effectiua legitimationis,& Decium in d. c. tranſlato, de conſt.& non prætermittas Antonium Corſet.in ſing. ſuo in uoce, Extenſio, incip. Diſpoſitio ſimplex.& in alio incip. Licèt lex pœnalis.& in alio ſing. in eadem uoce, incip. Vbicunque lex tendit. vbi ait ſemper extenſionem fieri de proprio uocabulo ad improprium, vbi agitur de fauore animæ. glo. ſing. in auth. ſacramenta. C. ſi aduerſ. uend. Bar.in eod.§. propè f. tradit, an mulier t agat contra maritum actione mandati an negocio- rum geſtorume De hoc uide laſ.in Lſi conſtante. col. 1 3. ver. circa.. ſi uerò. ſuprà eod.tit. Summarium in l.in hus rebuss. feſol. matr. Damnum datum ab inimicis alicuius, utrum dicatur eſſe datum culpa illius. Bar. in l. in his rebus. ff. ſol. matr. 1 BANR. in d.l.in his, in princ. tractat de damno t dato ab inimicis alicuius, utrum dicatur eſ- ſe datum culpa illius? vide Rom.in conſi. 170. Bal.in conſi. 61. in 4. dub. Dec.in conſi. J.& quę poſui ad Bar. in l.ſi merces.. culpæ. ff.loca. Summarium in d..in his rebus.. ſeruu⸗ uxoris. ſrſol. matr. Falro duortio maritus recuperat ueſtimenta data ſeruis dotalibus qualia ſunt, alio qui ea compenſat in dote. 2 An exten. ciſolet, t glo.1. locerũ m, bi 143.de em fie poſitio berin. „COl.z. dcom. condne. n c.l. de D. ratio- s deci⸗ am, ut umaiin sregu- ratio- uũtur. ohibi⸗ ia iſta latè de pakco⸗ um cocſt.& mplex.& dit.vdiat re anime- 1 negoci Jeit gicatur c. K& qus da cun, aſe 3 1 42 2 3. Soluto matrimonio. 2² An gemmaæ,&æ aliæ accéſſiones Ipſis ueſtibus annexæeſint uxoris ſimul cum uefibus. Veites factæ uiduæ postea nubenti cuuus ſint. Bar. in d.. in his rebus. S. ſeruus uxoris. ff. ſol. matr. BaART. in ead..§. feruus uxoris, ſic ait in ſumma. facto t diuortio maritus recuperat ueſti- menta data ſeruis dotalibus qualia ſunt, alioqui ea compenſat in doten. De hac re uide PBeli. in c. ſuper eo. z. col. z. de teſti. Koma. in conſi. 127.& in conſi. 146.& in conſ. 25 3. Card. in cõſ. 43. Capr.in conſi.5 8.& in conſi. 74. in I. dub.& omninò vide Alex. in conſ. 42. in 5.volubi ait, annulos& ueſtes, quæ pro quotidiano uſu portari conſueuerunt, ab uxore ſoluto matrimonio repeti non poſſe, alioqui uerò ſi ſunt precioſæ. idem concludit Bar. in conſ. 50. incip. Filius Pe- * tri de Florentia.& Mari. Soc. iuni. in conſi. 13 4. in fi. ubi ait hanc eſſe“ comm. opin. dicitꝗ́ue ar 2 bitrio boni uiri declarandum eſſe, an ſint precioſæ an non. ſed hic pulchra ſuboritur difficul- tas, utrum gemmæ t& aliæ acceſsiones ipſis ueſtibus annexæ ſint uxoris ſimul cum ueſtibus, quando dictæ acccſsiones ſunt precioſiores? videtur dicendum quòd non ſecundum gl. inl. ij. ff. de pecul. lega. contrarium decidit Ant. Corſet. in tract. de poteſtate regia, in 4. par. num. 3. vbi adducit Rom.& alios qui contrarium tenuerunt. ſed ipſi loquuntur in legato ueſtium fa- cto uxori, nos autem loquimur ſimpliciter in ueſtibus& annulis factis uxori, an repeti poſsint. quo caſu Alex. in d.conſi. ſentit eas non poſſe repeti, quæ quotidie gerebantur, quaſi aliter ſen tiens in ueſtibus precioſis& magni ualoris. id quod expreſsè ait Mari. Soc. iuni. in conſi. 134. in fi.& ad prædicta uide Anch. in conſi. 1 8 1. vbi loquitur in uxore ad domum iam traducta, ac etiam in ſponſa. De ueſtibus t uerò factis uiduæ poſtea nubenti docuit Capr. in conſi. 11 3.in 3. dub. Ad rem faciunt trad. per Alex. in l.ſi uſufructus. S. 1. ff. ad leg. Falc.& Bald. in conſi. 92. in 2. vol.& Corn. in conſi. 65. in 3. vol.& Ang. in conſi. 3 39. Quid dicemus de ueſtibus ſiue alijs bonis mobilibus, quæ ipſa mulier in domum mariti attulit,& fuerunt conſumpta uel deteriora ta,vtrum ea repetere poterit- Dic ea primo caſu non reſtitui, in alio autem calu repeti poſſe de teriorata prout ſunt. Alex. in. pen. ff. ad leg. Falc. Jummarium in dlein his rebus. S. uxor. ſrſol. matr. Dos8 primi matrimonij uidetur in ſecundo matrimonio repetita. Bar. in d. l. in his rebus.§.vxor. ff. ſol. matr. BART. in cad.I. S.vxor, ait, dotem t primi matrimonij uideri in ſecundo matrimonio re- petitam. ex hoc infert Bart. ad quæſt. ſuam incip. Mulier habens magnum patrimonium. vbi agit an& quando mulier ſecundo nubens uideatur omnia ſua bona dare in dotem ſecundo ui ro. De qua re uide aliqua per Roma. in conſi. 44. col. 2.& Curt. iuni. in conſi. 168. num. 4. vbi *ℳ† ponit comm. opin.& Mari. Soc. iuni. in conſ. 29. nu. i 5.& quia de hac re memini me egiſſe in præteritis lucubrationibus, non repetam. Jummarium in lin hu rebus. T.ſi uir. ſpſol matr.. Si maritus fuit conſeſſium, ſé habuiſſe dotem integram, quam promiſit reftituere;&s ſlatim pater non ob ſtante dicta conféſſione, uel extraneus dans dotem promiſit tantum marito illam dotem ſoluere, utrum hæredeg uiri ſoluto matrimonio dotem reftituere teneantur. Bar. in d. l. in his rebus.§. ſi uir. ff. ol. matr. BaRr. in ead. J.§. ſi uir, quærit, ſi maritus t fuit confeſſus ſe habuiſſe dotem integram, quam promiſit reſtituere,& ſtatim pater non obſtante. d. confeſsione, uel extraneus dans dotem pro miſit tantum marito illam dotem ſoluere, vtrum hæredes uiri ſoluto matrimonio dotem reſti- tuere teneantur? an uerò cedendo actionem liberentur? Hic Bar. expreſsè ſentit ualiditatem confeſsionis dotis receptæ factæ à marito conſtante matrimonio. de qua re latè ſcripſi in ru brica.ff. de donat. inter uir.& uxor. ubi etiam aliqua inuenies ad deciſionem propoſitæ quæ- ſtionis. vide etiam Alex. in conſi. 17 8. in libro primi& ſecundi vol.& in conſi.¹ 48. Col. 2. in 5. vol.Soc. in conſi.6õ. in 3. vol. Ang. in conſi. 19 5. In primis præſens conſultatio. Roma. in conſi. 445. Præſens conſultatio. Abb. in conſ. 73. Ad quæſtionem quæ ad præſens uertitur, in 2. vol. & intellige Bar: hic, ut per Feli. in c. ſi cautio, col. 2 5. in fin. de fid. inſtrum. in 5.limit.& Socin. in conſi. ⁸υ 9 1 Soluto matrimonio. C6ſi. 1 79. col..· uerſi. confirmatur,& col. fi. in r. vol.& latiſsimè de hac re,& fortè melius quàm alibi uide Curt. in conſi.54.& omninò Barb. in conſi. 1 9. in 2. vol. per totum. Dum autem Bar. in fi. huius. S. ait, periculum eſſe mariti, qui illud nomen accepit, vide Abb. in d. conſi. 73. col. 3. in 2. vol.& in conſi. 8 5. in fi. eod. vol. Barb. in d. conſi. 19. in 2. vol. Alex. in d. conſi. 178. Viſo the mate, col. i. in libro primi& ſecundi vol.& in d. conſi. 1 48. col. z. in 5.volu. Rom. in conſi. 445. in 1. dub.& omninò Curt. in conſ.5 4.& in conſ. J. ubi infert ad pulchrum caſum. Ang. in conſi. 14 5. ubi diſtinguit. Corn. in conſi. 66. in 1. vol.& in conſi. 209. in fi. in 3. par.& Bald. in l. iij. C. de donat. ant. nupt. Jummarium in! fi. ſfſol. matr. Publicationes bonorum,&æ aliæ condemnationes quæ proueniunt ex iurifaictionibus datis marito in do tem, non ſunt mulieri ſoluto matrimonio reſtituendæ. Bar. in. fi. ffMſol. matr. BaART. in hac.. fl. decidit, publicationes t bonorum& alias condemnationes, quæ proue- niunt ex iuriſdictionibus datis marito in dotem, non eſſe mulieri ſoluto matrimonio reſtituen- das. vide hic Bal. Ang. Imol.& Feli. in c. ad audienriam, nu. æ. de præſcript. Iaſ. in l. diuortio.. ſi vir in fundo, ſuprà eod.tit. ubj limitat. Quid ſi delictum fuit commiſſum, ſed proceſſum nõ fuit tunc, nec ſequuta ſententia, niſi poſtquam alius ſucceſsit in iuriſdictione, utrum iſta utilitas ſit primi an uerò ſecundi poſſeſſoris? Diſtingue, aut primus poſſeſſor poſsidet ex cauſa oneroſa, ut eſt maritus, quia quò ad eum titulus dotis eſt oneroſus, ſecundum Bar. in l. Meuia. S. fundus, ſupra eod. tit.& ibi poſui in lucubrationibus,& eo caſu hęcemolumenta ad primum pertinent: aut ex cauſa lucratiua,& tunc pertinent ad ſecundum. Summarium inl.j. ſ necéſſariæ. ffede impenſtin reb. dota. jac. Markus, an poſſit repetere expenſas, quas fecit inexigendis nominibus debitorum, quæ ei mulier dedit in dotem. Bar. in L..§. neceſſariæ. ffide impenſ.in reb. dotal. fact. Anxr. in d. lj. S. neceſſariæ, quærit, utrum maritus t poſsit repetere expenſas, quas fe 1 cit in exigendis nominibus debitorum, quę ei mulier dedit in dotemn?& decidit, aut que aliqua fraudis ſuſpicione repudiare poteſt. Res de facili reuertitur ad priftinam naturam. Si Papa hæreticus eſſicererur, quamuis posted reſipiſcat,& errorem agnoſcat, eum non modò Papam eſſe deſinere, ſid concilium ſe abſtinere non poſſe à ferenda contraipſum priuationis ontentia. Qualitas adiundta uerbo, ſecundum tempus ipſius uerbi cui adijcitur, eet intelligenda. Bar. in l. quod dicitur.ff. de impenſ.in reb. dotal. fact. be in. BaART. in d.]J. quod dicitur, propè fi. principij, ponit quæſtionem in feudo, ſed in primis præmittit, feudum t auitum& hæreditarium tranſire de uno fratre in alium, alioqui verò ſi eſſet feudum ipſi fratri conceſſum, quod alij appellant, ex prouidentia concedentis. pro cuius rei intellectu uide tu latiſsimè Curt. in conſi. 49.& in conſi. 50. quod fuit conſilium collegij bono- 1 Deimpenſis in reb. dotalib. factis. 23 zdum Bononienſis.& Dec. in conſi. 44 5. nu. 8. laſtin. ſi mihi& Titio, col. fi. ff. de uerb. oblig.& plenè enäa 2⁵ Muari. Soc. iuni. in conſ. 77. Modo quæſtio Bartoli talis eſt: unus fratrum t commiſit felloniam, i amiſit feudu m, poſtea dominus remiſit ei elonianwe iſta remiſsio habeat uim nouæ con- ng ceſsionis& noui feudi? an uerò remaneat antiquum,& ſuam primam naturam retineat? con- lncnn cluditque illud ſuam primam naturam& qualitatem retinere. Iſtam deciſionem Bartoli ſequi ic 4. tun Alex. in conſi. z. col. 2. in 5⸗vol.in conſi. 28.& in conſi. 2 9. colu. Pen de omnind in conſi. 34. Viſis& ponderatis, col. 2. eod. vol.& in conſi. 30. col. 2. in I. vol.& Paul. de Caſt. in conſi. 10 2.& in conſi.ĩ 5 6.& Iacob. de ſancto Georgio in ſuo tract. feud. in uoce, Dictiq́ue uaſalli. Dec. in 8 conſi.5 3. ubi ait, in huiuſcemodi feudo locum habere ius accreſcendi. Curt. in conſi. 45. colu. to ind 20·& in conſi. 49. Rom. in conſi. r. in fi.& in conſi. 49.& Corn. in cõſ. 1 6. col. 4.& ſeqᷓ. in 1. vol. Amplia hoc Bartoli documentum ut locum habeat non ſolùm quando dominus felloniam 3 remiſit expreſsè, uerùm etiam tacitè, ut puta, ſi dominus t uiuens feudatarium propter hanc Plouk⸗ felloniam non priuauit; nam eo caſu, quia ei crimen remiſiſſe cenſetur, non poterit ſucceſſor lituen. domini illum amplius ob dictam cauſam condemnare. argumento. I. omnimodo, cum gl. C. io.§ ſi de inoff.teſtam.& ita concludit Albert. Brunus in conſi. 1⁰ 7. Ad rem faciunt, ea quæ poſui ad 10 fuit Bar. in l. rei iudicatæ. S. morum. ſuprà eod. tit. de uiro, qui uiuens non obiecit adulterium uxori, itas ſit ut nec eius hæres obijcere poſsit. Item amplia not. hanc Bartoli deciſionem, ut procedat etiam eroſa, ſi eſſemus in caſu, in quo dominus non ex libito uoluntatis nouam conceſsionem poſſet face- undus, re, ſed uel decretum uel alia ſolennitas exigeretur: quia nihilominus facta huiuſmodi remiſsio nimen. ne ſimpliciter ille in prima conceſsione& in primo feudo perſeueraret. Hoc probatur, nam 4 prælatus, t ſi capituli non accedat conſenſus, bona eccleſiæ alienare non poteſt, ac etiam alig ſolennitates requiruntur, toto titulo de reb. eccl. non alien. verùm, ſi bona ipſo iure ad eccleſiã erdadt deuoluantur, propterea quòd emphyteota canonem non ſoluerit, ut habetur in I.ij. C. de iur. emphyt. prælatus eo caſu recipiendo non ſolutas penſiones, caducitatem remitrere poterit, ut trad. Card. Flor.& alij in c. potuit de loca.& gl. in c. ne pro defectu, in uoce, conſilio,& ibi Abb. de elect. uhi traditum eſt, prælatum in ſpectantibus ad eum iure deuoluto, non cogi ad habendum conſenſum capituli. Ad quæ accedit tex. in l. qui autem.ff. de his quæ in fraud. cre- duas fe 5 dit. ubi quamuis omnis alienatio t in fraudem creditorum prohibita ſit, debitor tamen hære- ſit, aut ditatem ſibi delatam abſque aliqua fraudis ſuſpicione repudiare poteſt. Et pro ratione huius petitz ampliationis aliam memorabilem doct. ſententiam non reticebo: nam ſolennitas, quæ alioqui mater. in aliquo actu exigeretur, non eſt neceſſaria ubi res ad priorem ſuum ſtatum redit: ita multis 6 exemplis oſtendit Feli. in c. cùm omnes. nu. 6. de conſt. immo uſque adeò facilis eſt reditus t ad priorem naturam ut ſi res in alium transferatur, uel per remiſsionem impedimenti aut incapa reniſſo citatis ei denudò acquiratur, ita ut res ad primum ſtatum redeat,& primam eius naturam adipi- ſcatun ius alteri quæſitum uel facillimè reuocetur, neque ob id aliqua ei dicitur illata fuiſſe in- nißlſece iuria, ut uidere eſt in l. quæris. ff. de natal. reſtit.& in c. ab exordio, cum gl. 3 5. diſt. cum multis alijs quæ in re propoſita afferuntur per Albert. Brun. in conſi. 1. col.. uerſi. Tertiò pro prædi- X cta. ubi teſtatur, hanc eſſe“ ueram& indubitatam doctorum ſententiam. Ad quam acceſsit hud lo. Campegius in conſ.z. inter conſilia eiuſdẽ Bruni.& Soc. in conſi. 10. inter ead. conſilia. quæ quidem conclaſio nunquam eſt obliuioni tradenda. Ex prædictis omnibus confunditur opi- 7 nio illa, quam tenuit Ant. Roſell.in tract.de Concil.in 3. quæſt. dicens, ſi Papa hæreticus t effi. De ceretur, quamuis poſtea reſipiſcat,& errorem agnoſcat, cum non modò Papam eſſe deſine- re, ſed Concilium ſe abſtinere non poſſe à ferenda contra ipſum priuationis ſententia; quo- 1. niam alioqui ius eligendi alium Pontificem Cardinalibus acquiſitum auferretur. Ex præce- dentibus enim clara patet reſponſio; quia cùm res ad primum ſtatum redeat, ſi Concilium remittat delictum expreſsè uel tacitè, nulla dicitur Cardinalibus illata iniuria,& nulla ſolenni- . imis......... 4 ſd wſ tas, quæ alioqui in noua Pontificis elecione exigeretur, iſto in caſu eſt neceſlaria, ut latè& ritè ui Weuis fuit ſuprà concluſum. nam quemadmodum ob delictum priuario dignitatis ſolo iuris miniſte .Pr. rio fit, ita per pœnitentiam crimine extincto, res eiuſdem iuris miniſterio ad primum ſtarum m collegij redit. pono“ Delmpenſis in reb. dotal. factis. d. argumento.Inibil tam naturale. ff de regul. ut. Immo crederem in propoſito caſu conei num non poſſe Papæ pœnitenti non parcere, per tex. in c. ſi Papa, 40, diſt. ubi de Papa hæc ha- bentur. Huius culpas iudicare præſumat mortalium nemo, niſi ſit à fide deuius. ex quibus ver bis colligitur, Papam tempore ferendi iudicij,à fide deuium eſſe oportere,& alioqui iudicari 8 non poſſe: quia qualitas adiuncta uerbo, ſecundum tempus ipſius uerbi cui adijcitur, eſt in- celigenda.l. in delictis, S. ff.de noxal. Hoc idem tradit lo. de Turre Cremata in 3. lib. ſuæ ſum- mæ cap. 8. Cum itaque is amplius hæreticus dici nõ poſsit, cùm errorem ſuum non defendat, imo pœniteat, ut docuit glo.& Bar.in 1j. C. de hæret. Innoc. in c. i. de ſumm. Trinit.& Alber. de Roſin ſuo Dictionario, in uoce Hæreticus, conſequens eſt, ut damnari non poſsit, per tex. in d. c. ſi Papa, qui videtur expreſſus, cùm prohibeat Papæ culpas damnari‚ niſi ſit Afide deuius té pore ferendi iudicijʒ& iſte pœnitens ſit,& non deuius. 3 Jummarium in l. utilium..de impenſoin reb. dota. fac. ulier an ad impenſas utiles teneatur. Bar. in l. utilium. ff.de impenſ. in reb. dotal. fact.; BARK T. in d.]J.vtilium, tradit an mulier t ad impenſas utiles teneatur? vide Capr. in conſi. — — 135in 2. dubio. Fummarium in l.omnimodo. fde impenſoin reb. dota. fac. Acrionem de dote eſſe direttam,& contrariam. Bar. in l.omnimodo. ff.de impenſ. in reb. dotal. fact. BaAT. in d. l.omnimodo, propè fi. ait, actionem t de dote eſſe directam& contrariam. vi- de Iaſ. in§. præiudiciales, col. 9. in fi inſtit. de acti.vide exemplum apud Paul. de Caſt. in conſi. 328. ubi loquitur in contractu locationis. Et quoniam hæc gl. adducitur pro unica& ſing. ad tobandum, actionem directam& contrariam non habere locum niſi in caſibus à iure expreſ- is, adde ſimilem gl.& melius probantem in d.. præiudiciales, in gl. magna ante medium, verſ- ſed quidam dixerunt, vbi Iaſ. col. 8. Jummarium inl neque ſlipendium. fde impenſein reb. dota. fac.. Onera realia, ac etiam impoſita perſonæ pro rebus ad uirum pertinere. Si tanta eſſet ſolutio collectarum, ut perceptioni frubtuum æquipolleat, an debeat ſolui. Bar. in l.neque ſtipendium. ff. de impenſ. in reb. dotal. fact. 1 BakR. in d.l. neque ſtipendium, colligit ex tex. onera t realia ac etiam impoſita perſonæ pro rebus ad uirum pertinere: nam in tex. dicitur, onus enim fructuum hæc impendia ſunt. Ad — conſ. 4.in 5. vol.& in conſi. 3 1. in fi. eod. vol. Soc. in conſi. 21 7.& in conſi. 243.:in I. vol.& Dec. ⁊ in conſi. 156. Quid ſi tanta eſſet ſolutio t collectarum, ut perceptioni fructuum æquipolleat? Romadin ſing. 1 56. incip. Tu ſcis quod uſufructuarius,loquens de uſufructuario, qui tenetur ſi- militer ad hæc impendia collectarum, inquit, eum in dicto caſu non teneri, dicens in mundo eſ ſe unam gl.in l. conc ubinam. S. qui hortos. ff. de leg. 3. ſubiungitq́ue ſe hoc Florentię in facti con tingentia obtinuiſſe. Et ad materiam huius. l. vide omnino quæ latiſsimè dixi ad Bar. in lhæres abſens.ff. de iudic. ubi de immunitate eccleſiæ egimus.& ibi dicitur in imponendis oneribus otiſsimum eſſe cõſiderandam fructuum perceptionem.& ex hoc infertur ad pulchram deci- lionem in fauorem eccleſiæ. 1 Jummarium in! peffde impenſein reb. dot. fac. Expenſæ quæ fiunt adl temporalem rei cuftodiam, non repetuntur. Bar. inl pen. ff. de imp. in reb. dot. fact. Bar. in d.l pen. colligit ex tex. expenſas, ſ quæ fiunt ad temporalem rei cuſtodiam non repeti. vide Præpoſit. in c. ius naturale, col.fi. diſt. 1.& Barb. in conſi.⸗ 6.col.pe.& ſeq. in. vol. Summarium inl.j. f.rerum amot. Mulier an poſſit eleemoſynam facere de bonis mariti. 2 Elecmoßna fieri non poteſt de rebus alienis. 1 de tex. in l. quæro. f. de uſufru. lega.& Bar. in l. Lucius. S. idem reſpondit. f. ad municip. Alex. in Rerum amotarum. 24 coner 2. deha Bar. in l.). ffrer. amot. üret 1 AnNr. in d.-j. in fi. quærit, an mulier t poſsit eleemoſynam facere de bonis mariti? elln vide Card.in clem. 2.§. I. de uit.& honeſt. cleric.& Barb.in c. cæterum, de donat. ſed Ahm. anuror poßiit eleemoſynam facere de rebus ſuis? Diſtingue, ut per Abb. in c. 3. de end furt. Aut mulier habet alia bona ultra dotem,& tunc deillis poteſt eleemoſy nam facere; quia Abber 7 de illis maritus nõ poteſt ſe intromittere contradicente wore haf lege. C. de pact. connu.in ter in ter uir.& uxor. Aut non habet alia bona, quàm dotem,& tunc non licet mulieri contradicente ⸗ marito eleemoſynam pauperibus erogare: quia dominium rei dotalis ad maritum pertinet. J. lust6 doce. C. de rei uendic. ſed ſi maritus non contradicit, poteſt eleemoſinam facere, quam ipſa opi 2 natur poſſe eſſe conformem uoluntati mariti, alioqui non: quoniam de rebus t alienis eleemo ſina fieri non poteſt. c. non eſt putanda. I. q. I.& ad prædicta eſt tex cum gl.in c. quod Deo. 3 3. ꝗ. 5. quare concluſio ſit, ut moderatè,& ſecundum conſuetudinem mariti poſsit mulier eleemo . ſinam facere etiam de bonis ipſius mariti. ſcias etiam monachum abſente Abbate poſſe elee- onſ. moſynam facere de bonis monaſterij. gl. in c. non dicatis. 1 2. q. I. Abb. in c. clerici. 1. de uit.& honeſt.cleric.& Dec.in l.ſeruus.in fi. C. de pact. Jummarium in liſi cum dos. frerum amot. 1 Si creditor ait ſibi deberi centum à me, non propterea videor liberatus ſt ei debeo ducenta: quia non ap- poſuit uocem, tantum. m. vi⸗ Bar. in l. ſi cùm dos. ff. rer. amot. vcoti.- 1 BaRr. in d.lſi cum dos, tradit, ſi creditor t ait, ſibi deberi centum à me, non proptereà ui- ng. ad deor liberatus, ſi ei debeo. 200. quia non appoſuit uocem, tantùm, uel ſimilem. vide Alexan. in preſ- conſi. 206. col. 3. in libro in quo primi& ſecundi vol. conſilia continentur. Pariter etiam, ſi ego vetſ⸗ tanquam debitor alicuius ei ſoluo centum, non propterea iſta ſolutio excludit me„quin ego — quoque agere poſsim contra eum,& petere alia centum, quæ ego opinor mihi eſſe debita ab codem, quamuis compenſationem non oppoſuerim, tempore, quo ei àme fuit facta ſolutio. Bar. Bal.& laſ.in lſi quidem. C. de tranſact. Alex. in conſi. 15 4. Viſo themate, in libro in quo pri mi& ſecundi vol. conſilia continentur.& ad prædicta vide Koma. in conſi 43.& Bal. in l. ratio nes, col. 2. verſi. reuocetur in dubium. C. de probat. rlonæ Lummarium ivl. Marcellus. I. qui rerum. færer. amot. t. Ad Aiin criminalibus reſpondendum ſit poſitionibur, maximè continentibus turpitudinem reſpondentis. Nexin Bar. in l. Marcellus. S. qui rerum. ff re. amot. & Dec. 1. B Axr. in d.§. qui rerum tradit, an in criminalibus t reſpondendum ſit poſitionibus,& ma pollen ximè continentibus turpitudimem reſpondentis: De hac re memini me egiſſe in nonnullis alijs enetur ſ lucubrationibus, propterea ego remitto in hac materia poſitionum cuiuſcunque generis ad dundo el Iac. de Aren. in tract. poſitionum,& ad Io. M onach. in tract. nuncupato, Defenſorium juris, in§. nfagi con contra poſitiones.& latè hæc habentur per Franciſcum Curtium in ſuo tracta. poſitionum.& nlheres per Odofredum Beneuentanum ſimiliter, in tract.poſitionum. rin! 3 oneribls e Jummarium in! ſi mulier. færerum amot. 3 ran deci- 1„ Huu amouit cauſa mortis ſperatæ, tenetur hac actione, ſi postea diuortium eft ſequutum. L Bar. inl. ſi mulier. ff rer. amot. 1. Bakr. in d. l ſi mulier, ſic ait, qui amouit t cauſa mortis ſperatæ, tenetur hac actione, ſi po- ſteà diuortium eſt ſecutum.& rationem eſſe ait, quare non datur directa, ſed utilis, quia amotio ch non fuit principaliter facta cauſa diuortij, ſed cauſa mortis. atque ita ex iſto intellectu colligi odiam h poteſt, cauſam dici de proximo, occaſionem uerò à remotis. de qua re uide Bal. in conſi. 23 7. qin 4o in 1. vol. Ang. in conſi. 6 3. col. z. Aret. in conſ. 7 2. col. pe.& Feli. in c. ſoliræ. de maior.& obed. Jummarium in IIeſi mulier. S. rerum amot, Frer. amot. I Mulier an incidat inliſi quis in tantam, uel in edietum diui Marci. 6 ma Bar. Deliberis agnoſcendis. Bar. in d.. ſi mulier. S. rerum amotarum. ff. rer. amot. BAR r. in edd. l.S. rerum amotarum, in fi. quærit, utrum mulier t incidat in l. ſi quis in tan- tam, uel in edictum diui Marci?& decidit, quòd nonm ex mente Dyn. vide Bal. nouel. in tract. de dote, in 8. par. in 6. priuilegio, in 3. limit. Fummarium in l.ob res amotas. f.rer. amot. „ Ob res amotas mulier tenetur pluribus actionibus. Bar. in l.ob res amotas. ff.rer. amot. BaART. in d.J. ob res, ſic ait in ſumma, Ob res amotas, t mulier tenetur pluribus actionibus. & quia Bar. ſubiungit oppoſde l.in rebus. C. de iur. dot.& ſolutiones. vide Alexan. inl. ſi mora, col. 2. ff ſol. matr.& dici poteſt. d.lin rebus, procedere generaliter, cùm in ea non legatur mu- lierem ante ſolutum matrimonium habere rei uendicationem, proptereà ſeruando iſtas ſolen- nitates intelligi poteſt, mulierem. d. actionem habere in rebus mobilibus quando re ipſa& ef- fectu agere poterit, hoc eſt poſt annum. Jammarium in l. j. T permittitur. ſ de lib. agnoſ. Pyocurator denunciare non poteſt abſque eciali mandato. 1 Bar. in lij.. permittitur. ff.de lib. agnoſ. 1 AR T. in d.. S. permittitur, colligit ex gl. procuratorem t denunciare non poſſe abſ- que mandato ſpeciali. Hoc idem ait Alex. per hoc documentum, in conſi. 78. colu. 3. in fi.in 5. vol.& dum ſubiungit Bar. denunciationem fieri debere ad domum habita- tionis, non ad apothecam. vide Alex. in conſi. 2. in 3. uol. Quid ſi ille, cui debet fieri denuncia- tio, ueleſt abſens,& non habet domicilium, uel forenſis eſt, ita ut ei commodè denunciari nõ poßit? Ang. in conſ. 33 2. ait uel ei non eſſe denunciandum, uel ſufficere, ut fiat denunciatio per edictum. Fummarium in d.I.j.. i maritus. ſfde lib. agnoſ. 7 RMalier excufaturs ſi non denunciauit, quando ignorabat ſe eſſe prægnantem. Bar. in d..j. S. ſed ſi maritus. ff. de lib. a gnoſ. 1 BANT. in ead.].§. ſed ſi maritus, ait, mulierem excuſari,ſi non denunciauit, quando igno- rabat ſe eſſe prægnantem atque ita colligitur, legem non obligare ignorantem ad denuncian- dum. vide Aret. in conſi. 5 7.& dum ibi Bar. ſubiungit, matrem alere debere iſtum filium, vide Alex. in conſ. 5 1. in 1. uol.& aliquid per Soc. in conſ. 8 9. col. 2. in 1. vol. Jummarium in l. quod ſenatus. I idem per co. ttrarium. ſf.de lib. agnoſ. Confeſſio filiationis facta extra udicium, an probet.. Filiatio quomodo probetur. Bat. in l. quod ſenatus. Ö.idem per contrarium. ff. de lib. agnoſ. BaRr. in ead.1.S. idem per contrarium, tradit, an confeſsio t filiationis facta extrà iudiciũ probet? vide plenè Feli. in c. per tuas, col. 3. de probat. Barb. in conſi. z 7. col. 3.& ſeq. in I. vol. & in conſ. 14.col. 3. in 3. uol. Aret. in conſi. 2 3. in 2. dub. Alex. in conſi.5 1. in I. vol. Iaſ.in l. neque 2 profeſsio. C. de teſta.& quomodo probetur t filiatio, vide quæ plenè poſui ad Bart. in Tfilium. ff. de his, qui ſunt ſui uel alie. iur. ubi poſui etiam de iſtis uerbis, quæ hic ſubiungit Bar. dicens. ſi ego dico, bene ueniat filius meus, quem ego uolo, ut res meas tractet. de quibus vide etiã Paul. de Caſt. in l. non nudis. C. de prob. Petrum de Anch. in clem. ſi ſummus Pontifex. de ſent. excõ. & Gemin. in c. ſi Papa, in princ. de priuileg. in 6. Summarium in lſiue contra.. quia Plautianum. ſfde lib. agnoſ. I Qua ſint diſſerentiæ inter rei uendicationem&æ præiudicialem. 2 Lubellus incertus admittitur etiam in re magniponderis. Bar. in l ſiue contra. S. quia Plautianum. ff.de liber. agnoſ. BAr. in d.S. quia Plautianum, col.z. in fl.& ſeq. tradit differentias, [ᷣ— uendica- tquæ ſunt inter rei: 1 in tan. tract de fonibus. imora, tur mu- s ſolen. ſa& ef- 3ſe 2o- . Colu. 3. nhabita- enuncia- ꝛunciari nciatio oigno- uncian- m, Vde 2 1 Deliberis agnoſcendis. 25 uendicationem, de qua in lij. S.per hãc. ff. de rei uend.& præiudicialem. iſtas omnes differentias refert,& ſequitur Iaſ. in§. præiudiciales, col. 9. verſiin ea. inſti. de action. vbi eas latius declarat, & dum Bar. ſubiungit, præiudicialem dici multis reſpectibus: vide plenius eundem Barto. in J. fundum, col. 3. ff. de except. Engh 1 Mne Bar. in eod.· S. col. pen. inquit, libellum t incertum admitti etiam in re magni ponderis, quãdo incertitudo in iure cauſatur propter diſsidentes doctorum ſententias. hoc idem ſequitur laſ-in 1. Gallus. õ. ſi eius, col. fi. uerſ. extra glo. f. de liber.& poſth. vbi ponit ſing. exemplum. Bar. in eod.§.& ead. colu. uerſ. Reuoco in dubium, quærit, nunquid reperiatur præiudicialis, qua aliquis uendicet mulierem in uxorem, uel contra? vide Rapha. Cuma. in conſilio primo incip. certiſsimi iuris. Summarium inl!. necare: r de libe. agnoſ. Flee qui fuffocat partum, tenetur pæna.. Corneliæ de ſicarijs. 8 9 Fatus dicitur animatus infra 40. dies ſi eſtmaſculus, ſi uerd eſt fæmina infra 0. à die conceptioni. Ile qui dat pocula ad ſterilitatem, appellatur homicida. Vbicunque duo itaſe habent, vt de uno deueniatur ad aliud, tunc ſtatutum in unosetiam in materia pæ nali locum habet in alio. Flie qui dat cauſam abortioni fœtus animati, iure homicida nuncupari non poteſt. Quomodo fœtus formetur in uentre matris. Mulier quæ accepta pecunia partum abegit, punitur pæna capitu. Lex nunquam et intelligenda, ut à ſapiente redargui poſſit. Statutum pænam mortu imponens pro homicidio, utrum procedat in dante cauſam abortioni. Mulier quæ fecit abortum, qua pæna ſit punienda. Bar. in l. necare. ff. de liber. agnoſc. BaARr. in d.. necare, inquit, eum, qui ſuffocat partum t teneri pœna.l. Corneliæ, de ſica- rijs. id quod eſt ſemper intelligendum, quando dolus interuenit. Item ait, eum dici necare, qui non exhibet alimenta. Circa primum eſt facienda diſtinctio, an foœtus non ſit animatus, an ſit. primo enim caſu non uidetur eſſe homicidium, quia ex quo anima non eſt infuſa, illud ſequi- tur, vt qui non uixit, mori nequeat; vt eſt text. in c. quod uerò. 32. quæſt. 2. alioqui uerò ſi iam formatum erat puerperium. Bar.& Ange. in. Diuus. ff. de extraor. crimin. glo. in c. ſi aliquis, de homicid.tradit Ioan. de Anan. in conſi. r. cum ibi addit. per Ludouic. Bologni.& omnes ferè in hanc ſententiam adducuntur. de qua re uidendus eſt etiam Abb. in cap. I. de pat. qui fil. occi.& tex. in J. ſi quis aliquid. S. qui abortionis. ff. de pœn. Rœtus t autẽ dicitur animatus infra xl. dies, ſi eſt maſculus, ſi uerò eſt fœmina infra 80. à die conceptus. glo. in princip. 5. diſt. Bar.& Ang. in d. I. Diuus.& multa præclara de anima, vide apud Archid. in c. maiores. 3 2. quæſt. 2. Alber. in. ſancimus. Q. de ſacroſanc. eccleſ.& in re propoſita, vide Paul. Grillandum in tract. de ſortilegijs. quæſt. 13. Contra utrunque membrum prædictæ diſtinctionis oppono. primò enim, quàmuis fœtus nondum ſit animatus, deberet puniri,vt homicida, per text. a fortiori, in d. c. ſi aliquis. de homicid.ibi enim ille, qui dat pocula ad ſterilitatem f appellatur homicida; ſed hoc, multò ma gis dicendum eſt de illo, qui cauſat abortum fœtus iam concepti, quamuis nõ ſir animatus. ar- gumento.. patre furioſo. ff de his, qui ſunt ſui uel alie. iur. Prætereà hoc urgenti ratione coadiu uatur, nam idem iudicatur de principio principiante, quod de his, quæ ſequuntur ab ipſo prin- cipio. J. maritus.& ibĩ doct. maximè Paul. de Caſtr. C. de procur.& idem iudicium fit de his, quę tendunt ad aliquem finem, quod de ipſo fine. let ſi non ſunt.§. perueniamus.& ibi docto. ff. de aur.& arg. leg. l.oratio. ff. de ſponſal.vvbiĩ uide quæ poſui in lucubra.& proptered dixit Abb. poſt glo. fi in c.. de poſtul. prælat. vbĩcunque duo t ita ſe habent, vt de uno deueniatur ad aliud, tũe ſtatutum in uno, etiam in materia pœnali locum habere in alio. facit.1.f.. de reb. alie. non alie. ſed ſic eſt quòd in propoſito caſu de fœtu inanimato deuenitur ad animatum, immo unum ita eſt præordinatum ad aliud, vt non caſu, vel contingentia deueniatur ad illud, ſed ferè neceſſa- riò attenta naturæ ipſius proprietate,& inſpecto illo ordine, qui ad ſeruandum genus huma- D num, 6 7 11 Deliberis agnoſcendis. num, fuit præfixusà Deo, concludendum uideturillud idem iudicium, quod fit de abortu fœ- tus animati, de abortu quoque inanimati fœtus fieri debere abſq; ullo diſcrimine. id quod aper rius in ſequenti confirmab itur argumento. Dico igitur ſimiliter etiam ſcdm huius diſtinctionis membrum alia ratione oppugnari poſſe. Nam ille, qui dat cauſam t abortioni fœtus animati, jure homicida nuncupari non poteſt: quia homo non dicitur eſſe, qui non eſt natus. l. penul. C. de poſth. hæred. inſtit.& quamuis ſit homo in ſpe, non tamen eſt homo re ipſa,& minus eſt ali quid eſſe in ſpe, quàm in re. l. minus. ff. de regul. iur. ideò delictum hoc, tanquam minus non eſt poœna ordinaria puniendum, ſiquidem pœna cùm ipſo crimiae eſt metienda. c. ſicut dignum, de homic.& ſi propter ſpem futuri hominis homicidium committeretur, hoc idem etiam in fœtu inanimato concedere oporteret: nam& jpſe homo eſt in ſpe probabili vt prędictum eſt, & in ſpe magis proxima ad animam ſuſcipiendam, quaàm ſit fœtus poſtquàm eſt animatus ad natiuitatem.& quàmuis iſta ſpes ſit paulò proximior ad aſſumendam humanitatem, quam il- la, quid refert? habent enim ſe hæc duæ ſpes, vt excedentia,& exceſſa, vt habetur apud Pau- lum Grillandum in tract. de ſortilegi)s, quæſt. 14. vbi ex relatione peritorum declarat, quomo- do fœtus t formetur in uentre matris,& quomodo augeatur,& quid propter abortum opere- tur, ut fœtus inanimatus non efficiatur animatus,& conſequenter naſcatur. Proinde deberet eſſe homicidij reus, ac ſi fetum iam animatum interfeciſſet, quia, quicquid eſt cauſa cauſæ, eſt cauſa cauſati.I. manumiſsiones. ff. de iuſt.& iur.& hoc uidetur probari in I. Cicero, in princip. ff. de pœn. vbi mulier, t quæ accepta pecunia partum abegit, punitur pœna capitis. neque diſtin- guitur, fœtus ſit ne animatus, an non. id quod fieri non deberet etiam ſi pecunia interuenerit, niſi homicidium in ſpe fuerit perpetratum in utroque caſu. ſed hoc, in caſu iſto ĩuris interpre- tes non concedunt, igitur neque in caſu fœtus animati eſt admittendum. Alioqui nimis repre- henſibile uideretur, ſi inter iſtos caſus, in quibus tam modica eſt differentia, vt non diſtent niſi in pauldò uiciniori,& paulò remotiori ſpe ad futuram natiuitatem, tanta in imponenda pœna eſſet diſparitas, vt in uno eorum delinquens tanquam homicida ultimo ſupplicio ſubijciatur, 8& in alio non. Lex f enim nunquaàm eſt intelligenda, vt à ſapiente redargui poſsit.. Saluius Ariſto. ff, de legat. præſtan. Cum iraque ille, qui dat cauſam abortui fœrtus animati, propriè ho- micida dici non poſsit, quia ille, qui non eſt natus, uerè homo non appellatur, igitur in materia pœnali, quæreſtringibilis eſt, non debet pœna ordinaria condemnari. contr. Bar. hic. Conſtat igitur ex ijs, diſtinctionem hanc in qualibet parte non ſine aliqua difficultate ſuſtineri poſſe, 9 tamen omnes uidentur ad eam accedere. et prædicta faciunt ad ſtatutumt pœnam mortis im- ponens pro homicidio, vtrum procedat in dante cauſam abortioni? de qua re uide Butrig.in l. en. C. de ſicar.& Salic. in l. quoniam multa facinora. C. ad leg. luli. de ui publ.& in caſu iſto po- tiſsimum amplectenda eſſe uideretur prædicta ſententia, quia quòd ſpes pro ueritate habea- tur, hoc ab extenſiua prouenit interpretatione; ided in ſtatutis locum habere nõ poteſt, ut ait Bar. in l. Gallus. S. videndum, in f..ff. ꝗe liber.& poſthu. ad quem alij acceſſerunt. id quod maxi- 10 moè eſt attendendum, vbi ſtatuta ſunt pœnalia. Et qua pœna ſit punienda mulier, t quæ fecit ab- ortum,& quidſi id fecit hortatu matris cauſa tuendi honoris, vide apud Dec. in conſi. 535. et quomodo puniri debeat præbens, vel ſumens poculum abortionis, quãdo ſecuta non fuit ab- ortio, vide Barb. in conſi. 3 3. in 2. uolu.& de hac re, ac etiam de exhibente pocula amatoria,& huiuſmodi genus alia, vide omninò Paulum Grillandum in d. tracta. de ſortilegijs, quæſt. 12.& 13. et hic incidenter nolo reticere, eum, qui præbet pocula amatoria, hæreticum dici non poſ- ſe; quia inuocat dæmones ad tentandam pudicitiam mulieris. id quod eſt proprium ĩpſorum dæmonum. alioqui uerò eſſet, ſi aliquis dæmones inuocaret ad prædicenda ca, quæ futura ſunt; quia tunc tribueret creaturæ, quod proprium eſt ipſius creatoris: ita Oldrad. in conſil. 210. incip. Regularis. An autem qui negat alimenta dicatur necare,& alia ad rem hanc, dicam in l. ſequ.& uide glo. in l. nec filium. C. de patr. poteſt. quæ ait, patrem, qui iniuſtè negat filio ali- menta, amittere patriam poteſtatem. . Jumma⸗- 2 bor tu ſœ. luoc aper lnctionig animati, pena 1 nus etai nus none dignum, netiam in lctumeſt, Imatus ad „quim l. pud bau- quomo- mopere- deberet auſe, eſt incip.fl. ve diſtin- ervenertt, sinterpre- nis repre- Iſtent nili da pœna Iſciatur, 1Saluius prie ho- materia Conſtat ripoſle, norts W- wtrigin!. Voto 0⸗ tate hadea- otelb vtalt b quod woi uæ fecit A⸗ ⸗8— 2 1— — 2 ſit de iure naturali? vide Abb. in conſ.7 5. col. 10. An ſta PFrater tenetur alere ſpatren Deliberis agnoſcendis. 26 Fummarium in l. ſiquu a liberi Fde lib. agnoſ. Alimenta debentur liberd à parentibus. Alimenta, an ſint petenda à patre, an ab auo. Jus alimentandi, quo pater tenetur erga filium, an ſit de iure naturali. Pater poteft cogi officio iudicis ad ex hibenda filio alimenta. Bar. in I ſi quis à liberis. ff. de liber. agnoſc. BaRr. in d.. ſi quis à liberis, dicit, alimenta t deberi liberis à parentibus, vel contra offi- cio iudicis.& reliqua, vt per Bar. quæro hic, nunquid alimentorum cauſa dicatur eſſe cauſa pia: glo.& Bar. in là filio. f. de alim. leg. eam eſſe cauſam piam aſſeruerunt. Accedit Aretin. in conſi. 96. vbi etiam refert Bar. in l. diuus. frad leg. Falcid. dicentem ſing. aut debentur incertæ perſo- næ, vt pauperibus,& tunc dicitur cauſa pia. Aut certæ perſonæ,& tunc aliter eſſe concluden- dum. Tamen Aret. non audet ad hoc Bartoli documentum accedere„quamuis dicat illud eſſe ſingulare. De hac re uide latè apud Paul. de Monte pico in repet.l. Titia cùm teſtamento. S. Ti tia cm nuberet. nu. 139. ff. de lega. z. An alimenta t ſint petendaà patre, an ab auo evide Io. de Lignano in tract. de amicitia, in cap. à quo petet alimenta. Vtrum ſint magis præſtanda filio an patri, quando uterque indiget, dicam infrà in eadem l.in§. quemadmodum. Item ſcias alimen- ta non ſoluùm deberi fllijs legitimis, ut hic, verũm etiam ſpurijs& natis ex damnato coitu, ex quadam æquitate naturali, ne filij fame pereant, ut habetur in c. cum haberet, de eo, qui dux. in matr. hoc idem ſenſit Bar. in auth. ex complexu. C. de inceſt.nupt.cum ait, patrem poſſe legare filijs ſpurijs pro alimentis. vide ad hæc Abb.in d. c. cum haberet. et hoc uidetur habere locum etiam in filijs ſacerdotum, ſecundum Bar. in l. fin. õ. ſi à ſocero. ff. de his quæ in fraud credit.& in conſilio incip. Dominicus magiſtri. quamuis Bal. contrarium ſentire uideatur in dicta auth. ex complexu. idem uult Bar. in hac eadem I.§. vtrum. vide etiam Alex. in conſir 58. in 7. uol. abb. in c. I. de cohabit. cleric.& mulie.& Ludouicum à Sardis, in tract. de legitimatione, in§. de obli- gationibus inter patrem,& filium. An autem ius talimentandi, quo pater tenetur erga filium, tuto ſanciri poſsit, vt alimenta filio à pa tre non debeantur, vide Decium in l. iura ſanguinis. f. de regul. iur. Quid ſi filius conſumplit partem bonorum ſibi traditam à patre, utrum adhuc pater eum alere teneatur? Dec. in d.j. iu- ra fanguinis. Iſta regula, quæ ex iſto tex. colligitur, ſcilicèt, patrem poſſe t cogi officio iudicis ad exhibenda filio alimenta. fallit primò, quando filius habet unde ſe alat, vt dicam in hac ead. Iſed ſi filius. Item fallit, ſi filius patrem accuſauit: nam eo caſu pater non tenetur alere filium* ſecundum gl.in d. cap. cum haberet. Item fallit, ſi filius fuit ingratus contra patrem.j. ſi patrem, in primo reſponſo. C. de alen. liber. Item filio iure alimenta negantur ex omnibus cauſis, ex quibus poteſt etiam exhæredari. Bar. in hac ead. liin§. idem iudex. Item fallit in minore trien- nio: diſtingue tamen, vt habetur per Abb. in c. 2. Äe conuerſinſidel. ltẽ fallit, ſi pater eſt inops, & eget; quia non tenetur ultra quàm facere poteſt. vide in eod. c. Szmmarium in d.l. ſiquis.. ſea utrum. ſf, de lib. agnoſ. Filius tenetur alere Patrem, qui eſt bannitur. Bar. in d.l. ſiquis. S. ſed utrum. ff. de libe. agnoſ. Bakr. in ead.l.6. ſed utrum ait, filium t teneri alere patrem, qui eſt bannitus. vide Cæpol. in conſi. 5. col. a. jin fi.& Barbat. in conſi. 1. col. 20. in primo uolu. ſed contra hoc uidetur text. memorabilis. in cap. 1.§. ſi quis hominem, in uerbo, ſpondeant, de pace tenen.& uiola. eius,& ibi Bald. in 3. col. M Summarium in Ail. ſiquu. fide b. a9noſ. Frater, an teneatur alere ſororem. Bar. in d..ſiquis. 6. vtrum. ff. de lib. agnoſc. BART. incad.§.vtrum, ait, in ſumma„hic officium 1udicis deſcendere ex charitate ſan- N, P 2 guinis, De liberis agnoſcendis guinis,& ex æquitate, non ex iure patriæ poteſtatis. ex hoc infertur, vt per Bar. in l.non quem- 1 admodum, infrà eodem. Et dum Bart. ibi ſubiungit etiam fratrem teneri alere fratrem; vide.„ Abb. in conſi.i 2. col. pen. in 1:uol. Alex.in la filia, col. z. fH. d Trebell.& in lj. col.4. ff. ſol. matr. 4 17 & ita per iſtam glo. ait Paul. de Caſtr. in ſuo ſingul. 5. Amplia hoc dictum ut frater teneatur 1 V alere fratrem, etiam malè merentem reſpectu patris, neque pater poſſet hoc prohibere: An eſſet contra ius naturale. Cæpoll. in caute. 24 7. et ad prædicta uide Alberic. in tracta. de teſti- da bus, in princ. poſt numerum 1 3. Sed nunquid frater teneatur alere fratrem hæreticũ? Reſpon. 1 alimenta magis exhibenda eſſe fratri hæretico, quàm extraneo catholico. text. eſt,& ibi Abb. N 2 in c. ſi quis, de hæreti. glo. not. in c. 1.3 0. diſtinct. An autem frater t ſororem alere teneatur? vi- 2 1 de inl. filium. C. vbi pupil. educ. debe.& in l.cuũm plures. S. pen. fB. de adminiſtr. tut.& concluſio 21 eſt, eum teneri in caſu neceſsitatis, etiam ſi ſit clericus. ita Abb. in c. peruenit. in 2. not. de arbit. 4 ibi Anto. de Butr. vbi aiunt eum etiam teneri ad dotandam ſororem de fructibus beneficio- b rum. vide Dec. in c. edoceri, de reſcript.& ad prædicta omnia laſ.in lj. nu. 29. 30.& 31:· ff. ſolu. 1 matr.& de hac re egi in prima conſti.fforum. vbi uideas. Summarium in d.l. ſiqui. ſ. ſed ſi filius. fy. de lib. agnoſ. 1 Pater non tenetur alere filium, qui aliunde habere poteſt alimenta, quam à patre. V 1 „ DPater an teneatur dotare filiam diuitem. Bar. in d.. ſiquis. S. ſed ſi filius.ff. de lib.agnoſ. BaAK r. in ead.1.. ſed ſi filius, dicit, patrem t non teneri alere filium, qui aliunde habere po- teſt alimenta, quàm à patre. et ex hoc infert, eum, qui poteſt ſe alere ex operis ſuis, petere non 1 oſſe alimenta officio iudicis. hoc idem concludit Abb. in c. accedens, in fi.de procura.& in c.. 2. ge conuerſ. infidel. ubi etiam ipſe hoc uerum eſſe affirmat, niſi eſſet dedecus, ſi filius uellet operari,vt ex induſtria uiuat, vt hic inquit Bar. Ad prædictam concluſionẽ accedit Dec. in con 4 ſil. 76.& Soci. in conſi. 57. col.. in 4. uol. ad quæ accedat Iaſ. in l. diuortio. col. 6. ff.ſolu. matri. in glo. I. in ſecunda concluſione,& Bal. nouel. in tract. de dote in ſexta parte, priuilegio 1 9. vbi 7 2 tradit, an pater t teneatur dotare filiam diuitem? vide etiam Beli.in c. ex reſcripto. col. 3. de iu-. 3 reiur.& in c. cùm quidam, colu. fi. poſt Bald. eodem tit.& in c. ſi diligenti, col. z. uerſ. quartum, 1 de for.compet. 4 Summarium in.I. ſiqui. I. ſi uel parens. ſfde libe. agnoſ. tu 1 Im cauſa alimentorum proceditur fammarid. In cauſa alimentorump non eft admittenda appellatio. Bar. in d.J. ſiquis.§. ſi uel parens. ff. de lib. agnoſc. 1 BAK. in eadem l.§. ſi uel parens, ſic ait in ſumma. In cauſa alimentorum t proceditur ſum⸗ mariè,& ſententia lata non facit præiudicium in cauſa filiationis ordinariè exercenda. Adde uſque adeò procedi ſummariè in cauſa alimentorum, vt non requiratur libellus, uel alia ſolen- nitas iuris, ut per Ial. in§. præiudiciales. col. 4. uerſ.in ea, inſtit. de action. Limita tamen prædi-— cta procedere, in alimentis futuris, non autem præteritis: quia tunc non ſummarisè, ſed ordina- 1 riè eſt procedendum, Aretin. in conſilio 96. et Iaſ. in l.dé alimentis ‚ff. de tranſactio.& inl. 2 de alimentis, in ſecundo notab. C. de tranſact. vbi habetur etiam in cauſa t alimentorum non 120 eſſe admittendam appellationem, ſecundum Barto. in J. Mella. ff. de alimen. leg. vide Bald. ¹₰ nouel.in tracta. de dote, in nona parte, in ſeptimo priuilegio& de hac re uide plenè Koma. in authen. ſimiliter. C. ad leg. Balcid. Item in cauſa alimentorum tenetur reus ederée actori actio- rn * nes,& inſtrumenta. Dec. in c. i. nu. 21. de probat. vbi ait, hanc eſſe communem opinionem.& der dum Bar. ait, ſententiam latam in cauſa ſummaria, non afferre præiudicium in ordinaria; vide cen omnino Alex.in lià diuo Pio.. ſi ſuper rebus. col. 1,& ſeq ff de te iudic. vbi tradit, ſummariam zge appellari, duplici ex cauſa. ee.r d K dde 74n 3 Jumma- dar on quiem. rem) ride, Fol mar. erteneatur dere: qpwia ta. de d. Reſpon. Kibiabb. neatur? vi. Kconcluſio ot.de arbjt. deneficio. 31. ft. ſolu. habere po⸗- perere non ura& inc. llius uellet ec. in con- Alu. matri. o 19.vdi 1 3. de ju- quartum, 8. Deliberis agnoſcendis. 27 Summariumin A.l. ſiquu. I.: ſiquis ex hus. ſfde libo, gnoſ. Iu cauſis ſummarijs, in quibus ſentenria ſperatur„dandus eſt libellut,&æ lis eſt conteſtanda. In cauſis ſummarijs, quæ probatio ſufhiciat. Bar. in d.l.ſiquis. S. ſiquis ex his. ff de lib. agnoſ. BaARr. in eadem I.§. ſi quis ex his, ait, in cauſis t ſummarijs, in quibus ſententia ſperatur, dandum eſſe libellum,& litem eſſe conteſtandam: nam actio ad exhibendum requirit ſumma- riam cognitionem,& tamen datur ſententia,& lis conteſtatur. Hæc Bar. Contrarium tenuit Practic. Papienſis in forma libelli, in actione reali, in prima gl. in fi. quamuis ſimpliciter hoc do- cumentum referat,& ſequi uideatur Iaſ. in§. præiudiciales, col. 5. inſt. de action. Bar. in eod. S. quærit, in iſtis t ſummarijs, quæ probatio ſufficiat? vide Feli. in c. veniens. 2. col. 4.& ſeq. de teſti.& in c. cum ſuper, col. 7. de re iudi. Summarium i d.l. ſiquis. S. non tantum, ſfe de libe. agnoſ. Onera alimentorum pro liberu,& uxore eſſe præſtanda. Bar. in d.. ſiquis. S. non tantùm. ff. de lib. agnoſ. BAR. in eadem J.§. non tantùm, ait, ex tex. colligi, onera t alimentorum pro liberis,& uxo- re eſſe præſtanda, non autem ut pater cogatur ſoluere æs alienum pro filio. vide Areti. in con- ſilio 1 7. col. 8. Jummarium in.. ſiqui. J. ſi mater. fæde libe. agnſc. Alimenta præſtita ab uno an,& quando ab alio debeant exhiberi. Alimenta praæaſtita nepoti àpatruo, qui eius negotia geſſit, poſſunt repeti. Bar. in d.. ſiquis.. ſi mater. ff. de libe. agnoſ. BaART. in ead. 1§.ſi mater, tradir, an& quando alimenta t præſtita ab uno, quando ab alio debebant exhiberi, poſsint repeti. vide Soci. in conſi. 1 6. in I. vol. Corn. in conſi. 1 65. in fin. in 4. uolu. Alexand. in conſi. 7 2. in 5. vol.& in conſi. 1 10. in 7. vol. et de hac re uide Bart.& alios, in I. Neſennius. ffkde negoc. geſt.& in l. alimenta. C. eodem tit.& hanc declara, vt per Abb. in cap. 1. de infant.& languid. expoſ. ubi diſtinguit, an ſint præſtita à coniuncto, an ab extraneo,& an cauſa pietatis, an non: et ex quibus conijciantur eſſe præſtita animo repetendi,& non. Scias etiam alimenta t præſtita nepoti à patruo, qui eius negocia geſsit, repeti poſſe. Rapha. Cuma. in conſi. 87. An autem alimenta præſtita uxori à marito, qui non habuit dotem, repeti poſsint tanquam exhibita animo repetendi? Abh.in conſi. 8 5. in 2. vol. ait, non poſſe, quando proteſta tus non fuit vit, ſe illa eo animo præſtitiſſe. Suumarium in d.l. ſi quis. ſ. parens. frde lib. agnoſc. Pabtum non ualet ut alimenta non præbeantur. Bar. in d.lſiquis. S. parens. ff. de libe. agnoſc. BaAR. ineadem 1.§ parens, inquit, pactum t non ualere, vt alimenta non præbeantur. vide Feli. in c. ſi diligenti. in ſecundo membro principali, col. 4. de for. compet.& Kom. in l.j. ff.ſolu. matri.& in. ſtipulatio hoc modo concepta. ff de uerb. oblig. Barb. in c. nam concupiſcentiam, col. 4. de conſtit. laſ. in auth. quod locum, col.. de collat.& quæ de ſtatuto prohibente alimen- ta præſtari diximus in princip. huius. l. Summarium in d.l. ſiquis. I. item reſcriptum, ſrde lib. ag2oſ. Onui alimentandi in ſubſidium ad hæredes tranſit. Monasterium, quod ater inęreditur, tenetur ad alendum filium eius. Bar. in d.l. ſiquis. S. item reſcriptum. ff. de lib. agnoſ. Bax. in ead.l.§. item reſcriptum, ait, onus falimentandi in ſubſidium ad hæredes tranſire. De hac re uide Soc.in l. Marcellus.§. res, quæ. ff.l ad Trebell. vbi ex hoc decidit quæſtionem, di- cens, quemadmodum patertenetur alere filium ſuumi ita& ſucceſſores patris teneri. Sed aliud agens Alex. in l ſi ſocer. ff. ſol. matr. dicit, quamuis pater dotare filiam teneatur, tamen cius hæ- redes non teneri. de qua re uide Soc. in conſ. 5 7. in 4. uol. Et an& quando ofcium iudicis tran ſeat ad hęredes, vide memorabile documentũ Bar. in l.ſi tertius.§.li quis prius. ffde aq. plu. arc. 3 Bar. —ᷓõᷓ 2 8 8= 2 3 4 †quæ magis Deliberis agnoſcendis. Bart. in eod. S. in fin. decidit, monaſterium, t quod pater ingreditur, teneri ad alendum filium eius. Idem ſequitur Iaſ. in auth. ingreſsi, col. 8. verſ.item monaſterium. C. de ſacroſanc. eccleſ.& hoc uerum eſt, attento iure ciuili, ſed attento iure canonico filius conſequitur legitimam, vt per lalin auth. ſi qua mulier. col. 10. verſ.iſta glo. C. eod. tit.& vide Feli. in cap. in præſentia, nu. 27. de probat. et ad prædictam deciſionem Bart. facit, quia monachi onera tranſeunt in mona- ſterium, vt dixi ad Bar. in l. onera. ff. de adopt. Fummarium ind.l. ſiquis. I. ſolet. fr⸗de libe. agnoſc. Liberti coguntur alere patronos,&) eorum filios. acr. Bar. in d.. ſiquis.. ſolent. ff. de lib. agnoſ. BAR. in ead.l.8. ſolent, dicit, libertost cogi alere patronos,& eorum filios. ad hoc uide bo num tex. cum glo. in c. quicunque. 2. 16. quæſt. 7. Attende hic, quia quamuis liberti uaſallis æ- quiparentur, tamen uaſallus non tenetur alere dominum. Curt. in tracta. de feudis, fol. 5 3. colu. 125. verſ.ideo. Tamen contrarium ſentit Bar. in l. alimenta. S. Imperatoris, infrà eod. tit. et hæc ſufficiant pro lucubrat. in d. S§.Imperatoris. Fummarium in d. l. non quemadmodum. ſf. de libe. agnoſ. Deſcendentes per lineam maſculinam aſcendentes ſuos alere compelluntur. Mater(licèt diues non tenetur alere filium, quando pater eſt diues. Si aliquu habet patrem& filium diuites, el patrem& auum, à quo magu petat alimenta. Doy magu petenda eſi à patre, quam ab auo. Dos data nepti ab auo, an debeat mortuo auo imputari in diuiſionib. parti pectanti ad patrẽ ipſius filiæ. Bar. inl. non quemadmodum. ff. de lib. agnoſc. BAa. in d.l.non quemadmodũ, ſic ait, in ſumma. Deſcendentes t per lineam maſculinam aſcendentes ſuos alere compelluntur, alioqui uerò ſi per fœmininam, niſi in ſubſidium. Pro hac deciſione, lciicèt, deſcendentes per lineam fœmininam teneri in ſubſidium alere, facit, quia hoc idem eſt etiam in dote.l.mater. C. de iur. dot. Doct in lij.ff. ſol. matr. in glo. in uoce, ſemper, & aliquid uide apud Alex. in l. cùm filia. col. 2. ff. ad Trebell.& per hunc text. uidetur concludi, matrem quamuis diuitem, non teneri alere filium, quando pater eſt diues. ſed hoc uidetur ini quum, vt pariter non teneantur, cùm ratio naturalis& ſanguinis pariter uigeat in utroq;. hinc uidemus tam matrem, quàm patrem teneri filio legitimam relinquere. item dos datur, vt de- ſeruiat oncribus matrimonij,& ſic ut liberos alant; igitur ſoluto matrimonio mulier dotẽ re- petens deberet ſaltem contribuere cum marito. Neque iſte text. refragatur, cùm procedat in auo materno, qui non tenetur, cùm iſtud onus pertineat ad eius patrem, in cuius eſt poteſtate. Bar. in eadem I. quærit, ſi aliquis habet t patrem,& filium diuites uel patrem,& auum, à quo magis petet alimenta?& decidit petenda eſſe in utroque caſuà patre. Quid ſi aliquis filium habet,& patrem inopes& egentes,& uni tantum ſubuenire poteſt; cui magis ſubuenire de- beat? vide Chriſtoph. Porc.inſtit. de iur. natur. colu.3 verf. ſed finaliter quæritur de duobus. & circa quæſtionem hic per Bar. excitatam, vide Aret. in conſi. 17. col. 8.& ſequ. verſi. Nemo igitur. Alexand. in conſi. 8. col. z. in 3. volu.& in conſi. 138.in 5 uolu. vbi idem dicit in dote, à patre petenda eſt, quàm ab auo. Barb. in conſi. 80. in quarto dub. in 3. uolu. vbĩ etiam ponit, quid in dote.& ad rem facit quia licèt onus dotandi pertineat ad patrem, quan- do eſt diues, tamen ſi non eſt diues, ad auum pertinet, vt ait Alexand. in dictis conſilijs.& laſ. 5 in lj. col. 8. fflſolu. matrimo. An autem dos t data nepti ab auo, debeat mortuo auo imputari in diuiſionibus parti ſpectanti ad patrem ipſius filiæ? dicas quòd non: tex. eſt not. in d.l.pater pro filia.ff.de cuict. tradit Aret. in dicto conſi. 7. colu. penult.& an huiuſmodi dos computari debeat flio, in legitimam? vide Alex. in conſ. 30. in 4.vol. tradunt Bar.& alij in l.rei iudicatæ. S. hæredi.. ſol. matri. Fumma- adum lilum ncccckge üidam Vt reſenänu unam vons. loc uide bo W Uaſallis æ. 0l. 33. colu. d tit. et hæc ta. ylut hluc. aſculinam 1. Pro hac acit, quia , ſemper oncludi, idetur ini 0c; 3 vinc dcut, M ge- aet gotete⸗ procedatin eKpoteſtade: wauumh quo aliqpuis fum ſobuerire ge⸗ tur de duobus. u.verſiNemo n dict in dote,; bin z uolur pattem,; Pm conſilis.& 3 uo iwputall notin èlpar. 1 1 ⁴ 8 X 8 3 Deuentre inſpiciendo. 28 SFummarium in! fe ſf. de lib. agnoſ. Filias an dicatur habere aliquod ius in debito bonorum ſul ſicio. Bar. in J. fi. f. de liber. agnoſc. BaART. in d.. fI. quærit, an filius t dicatur aliquod ius habere in debito bonorum ſubſidio. & ait quoſdam affirmatiuam partem amplecti. Hoc idem tenuit laſ. in auth. ſi qua mulier. col. 10. C. de ſacroſanc. eccleſ.& in auth. nouiſsima. C. de teſta. Contrarium uidetur ſentire Bar. hic, vt uidere eſt, apud eum. vide etiam Alex. in conſi.5/ 7. in 5. uolu. Aretin. in conſi. z. colu. r.& in conſi. 1 7. colu. 3. Kubrica. ffde uentre inſpic. D declarationem huius tituli, vide Areti. in conſi. r 4. col..& ſequ. vbi ait, ideò in hac re ℳ. mulieres admitti, quia præſumuntur peritæ, alioqui non ſufficerent. ; Summarium in l.j.fde uentre inſpic. Ea, quæ de nouo contingunt, nouo etiam conſſilio indigent. Teftu deponens per uerbum, uidetur, anprobet. DPeritus in arte ſtandum eſt. Teftes propriè non dicuntur ili, qui deponunt de ſuo iudicio. Ad hoc ut ſtandum ſit peritis in arte, an unus tantum ſujficiat, quando in eo loco non extant plures. Si duo teſtes dicunt ad fauorem attoris,&unus contrarium affirmauit, Strum dicatur probata acro- ris mtentzo. Bar. in l.j. fl.de ventre inſpic. BaAn. in d. lj. colligit ex tex. ea, quæ t de nouo contingunt, nouo etiam conſilio indigere. et quia in text. habetur, ſi dubitatur, an mulier ſit grauids, adhibendas eſſe obſtetrices, quærit Barto. an iſtæ obſtetrices iurare debeante vide Iaſ. in l. de pupillo. S. qui opus- ff. de oper. nou. nunc.ad hæc faciunt trad. per Beli. in c. propoſuiſti, col. 3. de probat. Bar. in eadem I. col. 1. quærit, an teſtis, f dicens teſtimonium per uerbum, uidetur, probet. vi- de Alex. in conſi. 1 5. viſo proceſſu, col. 4. in 1. uol. Bar. in l. quid.. ſi arbiter. f. de arbitr. Alexan. in conſi. 1 5 2.& in conſi. 10⁹. in I. uol. Soc. in conſi. 14 3. in I. uol. in quibus locis, huiuſmodi te- ſtimonium communiter non probare, affirmatur. Tamen hoc limitatur, non habere locum, quando eſſet coniunctum ſenſui, vt declarat Alex. in conſi. 290. Ponderatis his, col. pen. in lib. in quo primi& ſecundi uol. conſilia continentur. et Tyndarus in tract. de teſtibus, in 6. c. nu. 3. hoc idem dicitur de teſte, qui utitur uerbo, credo. Abb. in c. quoties, de teſti. Bar. in eodem loco ſubiungit, an ſtandum t ſit peritis in arte?& eis ſtandum eſſe habetur in. ſemel. Q. de re milit. lib. 10. Dicas tamen huiuſinodi ſententiam latam in iudicio peritorum in arte, nunquam tranſire in rem iudicatam, quia ij magis dicunt de arbitrio ſuo, quàm de uerita- te. Bar. in lminor 2 5. annis ex aſpectu. ff. de minor. Immo hæc ſententia poteſt reuocari quan- docunque, vt tradit Iaſ.in lectura. l. admonendi. f. de iureiur. col. 10. uerf. ex ſupraſcripta regu- la,& in repet. eiuſdem I. ol. 1 7. uerſ. ex ſupraſcripta,& aliqua: etiam adducit in cõtrarium, col. 19. verf ex iſtis infero,& uerſ.ſecundò limita. ij enim non dicuntur t propriè teſtes, cùm depo- nunt de ſuo iudicio. Iaſ.in lj.õ.fi.col. I. f. de uerb. obligat. quibus autem magis credendum ſit, quando non ſunt concordes, tradit Alexand. in dicto§. fin. col...uerſ. quid autem, ubi etiam alij multa ad rem hanc facientia docuerunt.& Doct. in cap. propoſuiſti, de probat. An autem iſti iurare debeant? vide ibi Felin.& laſ. in d.repet.ladmonendi, col. 89. et ad prædicta uide Alex. in conſ.pe. col. pe. in I. uol.& in conſ. 2 90. Põderatis his, col. fi. in lib. in quo primi& ſecũdi uol. conſilia continentur. Roma. in conſi. 20. col. z. Barb. in conſi. 2 5. col.. in 4. uol. ſed quia dictũ eſt ſtandum eſſe peritis t in arte, quæro utrum unus tantum ſufficiat, quando in eo loco nõ ex- tant plures? Vide Abb. in d. c. propoſuiſti, de probat.& in c. cauſam, eod. titu. et quid ſi ueniant poſteà peritiores?& an cùm peritia requiratur etiam honeſtas? vide in d. c. cauſam. D 4 Bar. ‧ — De uentre inſpiciendo 8 Bar. in ead. col. quærit, ſi duo teſtes t dicunt ad fauorem actoris,& unus contrarium affirma- uit, vtrum dicatur probata actoris intentio?& dicit hic uideri caſum pro ipſo actore. vide Cæ- poll. in conſi. 8. col. antepe. Aret. in conſi. 1 2 3. col. 2.& Bat. in L.admonendi, col. antepen. uerſi. quæro, quid ſi actor. ff.de iureiur.& quæ ibi poſui in annot. Jummarium in d lij. C.ex hoc reſcriptoiſfede uentr. inſpic. Sapiens ſi est elgendug, debet eligia partibus, non autem a iudice. ,1 In Sialiqui interfécit eum, qui ſeriptui eſt in libro bannitorumN licèt non ſit bannitus, tamen excuſatur. Bar. in d. lj. S. ex hoc reſcripto. ff.de ventre inſpic. BaARr. in d.j. S. ex hoc reſcripto, dicit, ſi ſapiens t eſt eligendus, eum eligi debere à par- tibus, non autem à iudice, niſi in caſu diſcordiæ. vide Dec. in c. propoſuiſti, col. verſ. ſecundò principaliter, de probat. 4 Bar. in eod.§. in fi. ait, ſi aliquis interficit eum, qui ſcriptus t eſt in libro bannitorum, quamuis non ſit bannitus, eum excuſari,& in dubio præſumi ignorare. vide Feli. in c. quæ in eccleſiarũ, col. 3. verſ-quintus caſus, de conſtit.& ad idem eſt deciſio Nelli de ſancto Geminiano in tracta. bannitorum, in r. par. tertij temporis, quæſt. 2. ut is excuſetur à pœna homicidij.& Mari. Soci. juni. in conſi. 58. nu. 1 2. De hac re uide omninò Alex. in conſi. 65. in 3. vol.& Felin. in c. eam te, in uerbo, erat iſte, de reſcrip. Fummarium in A.Lj. C. denunciari. ffde uentr. infic. Denunciandum eit his, qui ſunt in proxima ſee ſuccedendi. Bar. in d..]j. S. denunciari. ff. de uentre inſpic. BaAkr. in ead.l.. denunciari, quia in tex. habetur eſſe denunciandum t ijs, quĩ ſunt in pro- xima ſpe ſuccedendi, vt ſunt hæredes primo loco inſtituti, non autem ſubſtitutis, dicit Bar. hoc facere ad quæſtionem, quam poſuit in repet. ũ. Cato, in fin. f, de uerb. oblig. vide ad hoc Barba. in conſi. 29. col. 17.in 1. uol.& in c. de cauſis, col. 3. in fin. de offic. deleg.& laſ.in l. filiusfamilias. S. Diui, vbi etiam Alex. col. 3. ff. de leg. 1. col. fi.& Feli. in c. nonnulli,de maior.& obed. Fummariumin d.. j.. quod autem. ffde uentr. inſpic. Omiſſio leuis ſolennitatu non uitiat. Bar. in d. j. S. quod autem. ff. de uentr. inſpic. BA R. in ead. l.j. S. quod autem, ait, omiſsionem leuist ſolennitatis nõ uitiare.& deinde quæ rit, quæ ſit leuis ſolennitas; vide Feli. in c.3 de teſti. cogen.& in c. cùm cauſa, col.. de re iudic. &in c. 1. col. 10. de ſponſal. Koma.in conſ. 296. Iaſtin liij. col. z. in princ. C. e bon. poſſ. ſecund. tab.& in l. hac conſuſtiſsima, col. 2. C. qui teſt. fac. poſſ.& in J. ſi unus, col. 1.& 2. C. de teſti. Alex. in conſi. 280. in lib. in quo primi& ſecundi uol. conſilia continentur.& Bald. in conſi. 383.in I. uol.& quæ dicatur ſolennitas non leuis, docuit Feli. in c. ex parte, col. z. de conſt. Summarium in I.j. F. neceſſario: ff. ſi uent. no. in poſ. Jlie qui ciuiliter& naturaliter poſſidet, non poteſt deijcientem ſua propria expellere authoritate. Barx. in lj.. neceſſario. ff ſi uent. no. in poſſ. BAR. in d.I). S. neceſſario, col. 1. in fi. ait, eum, qui ciuiliter t& naturaliter poſsidet, nõ poſ- ſe deijcientem ſua propria expellere. vide Aret. in I.clam poſsidere. S. qui ad nundinas.ff.de ac- quir. poſſ.vltra hic addita ad Bar. in apoſtill. Jummariumin!.in concubinatu. fede concubi. gi aliqui tenet liberam mulierem honeſiè natam, ex hoc matrimonium preſumitur. Quomodo probetur matrimonium,&& ex quibus praſumatur. Concubimatus an ſit legitimus coitus. Concubina non distat ab uxore in aſféctione. Si alious retinet concubinam, cum qua honeſtꝰ matrimonium contrabi non poſſit non por eh legiti naræ filios ex en ſuſceptos, etiam ſi matrimonium ſubſequatur. õ Filij ) excuſatur. eberez par⸗ erſecundd n, quamuis eccleſiarũ, d in tracta. Mari. Soci. nceamte, nt in pro- c Bar hoc dc Barba. familids. inde quæ re udic. C. ſecond. teh. Nex. 1. 38 34n 1. oritate. gidetnõpo- dinssffde ac De concubinis. 29 Fili nati ex clerico,&; concubina, an per conſequens matrimonium legitimentur. 7(oncubinarur an poſſit puniri à principe laico. Bar. inl. concubinatu. ff.de concubi. neſtè natam, ex hoc matrimonium præſumi de iure ciuili; idem eſſe ait etiam de iure ca nonico. De hac re uide Barb. in conſ. 6. col. 3.& in conſ.5 5. in I. vol.& Alex. in l. ſi uxor. 2 S. ſed ſi ea. ff.de adulter.& quomodo probetur t matrimonium,& ex quibus præſumatur, vide egregiè Aret. in conſi. 1 3. Abb. in c. conſultationi, de ſponſal.& in c. ſuper eo. 2. de teſti. Alex. in conſi. 1 49. cum ſex conſilijs ſequ. in 5. volu.& in conſi. 2 86. in lib. in quo primi& ſecundi vol. conſilia continentur. Imol. in conſi. 1 3 5. Soc. in conſi.: 7.& in conſi. 309. in 1. uol.& in conſi. 223. col. I. in I. vol. ubi tradit, quomodo matrimonium præſumptiuè probetur. Dec. in conſi. 133.& in conſi. 16 3.& in conſi. 3 10.& Feli. poſt Abb.& alios in c. illud, de præſumpt. ubi eſt locus hic citatus à Bar. 3 Bar. in eadem l. quærit,& latè declarat, an concubinatus 8 ſit legitimus coitus? vide Abb. in cap. cùm ſit generale, col. penul. ubi etiam Aret.& Beli. de for. competen. Alexan. in conſ. 20 2. Viſa legitimatione, col. 5. in lib. in quo primi& ſecundi vol. conſilia continentur. Item ſcias cõ cubinatum eſſe prohibitum de iure canonico. c. ad noſtram, de hæret. De qua re uide Abb. inc. cùm ſit generale, de for. compet.& de quacunque ſpecie illiciti coitus,& de pœna cuiuſlibet eorum, vide Paulum Grillandum in tract. de pœnis multifariam coitus. Item ſcias concubinam 4 t non diſtare ab uxore in affectione, quamuis diſtet ab ea in honore.l. item in legato. S. parui. ff. de uerb. ſignif.& ideo ita repellitur à ferendo teſtimonio, ſicut uxor. Alber. in tract. de teſtibus, in cap.quando teſtes repellantur ratione domeſticitatis.& in hac materia concubinatus, uide 5 mirabile dictum apud Bal. in l.eam, quam. C. de fideicomm. ubi ait, ſi aliquis retinet t concubi- nam, cum qua honeſtè matrimonium contrahi non poſsit, non poteſt legitimare filios ex ea ſu ſceptos, etiam ſi matrimonium ſubſequatur, citat not. in§.ſi quis ergo in auth. quib. mod. na- tur. effic. legit. Attende etiam concubinatum eſſe crimen eccleſiaſticum: nam iudex laicus nõ eſt competens, cùm ſecundum leges ciuiles permittatur, ut in hac. lita Beder. de Sen. in conſi. 16 2. I0. And. in c. ſine culpa, de reg. iur. Abb. in rubrica de adulter. in c. per uenerabilem, colu. 12. qui fil.ſint legit.& in c. cum ueniſſent, de inſtit. in fi.& Beli. in c. ecclelia ſanctæ NMariæ. num. 6 124 verſi. 7. de conſt.& dum Bar. ſubiungit quæſtionem de filiis t natis ex clerico& concubi na, an per ſubſequens matrimonium legitimentur, vide Dec. in conſi. 15 5 ſcias etiam concu- binas clericorum dici, ſeru s eſſe epiſcopi, Epiſcopumq́ue poſſe eas uendere. Feli. in d. c. eccle ſia ſanctæ Mariæ, uerſi. 16. quæro. nu. 13 1.& an concubina clerici ſoriatur forum eccleſiafti- 7 cum, vide Feli. in d. c. cùm ſit, de for. com pet.& an poſsit t punirià principe laico? Diſtingue, aut concubinatus eſt publicus,& tunc puniri poteſt: aut eſt occultus,& tunc non poteſt. Feli. in c. ſi concubinæ, de ſent. excomm. An concubinarius clericus, qui eſt notorius, quamuis non fuerit condemnatus, neque crimen in iudicio confeſſus, uitari debeat?& abſtinendum ſit ab eius officijs diuinise Abb. in c. veſtra. nu. 5. de cohab. cleric.& muli. ait omninò abſtinendum eſ.- ſeneque aliqua monitio exigitur. Jummarium in l.concubinam, ſf de concubi. I Concuhina dici non poteſ lMla, quæ in domo non detinetur. Qui naſcuntur ex muliere non retenta ſecum in domo, non legitimantur per ſubſcquens matrimonium. Bar. in l concubinam. ff.de concub. 1 Bakr. in d.l. concubinam, tenet„concubinam dici non poſſe illam, quæ in domo non detinetur. vide Bal.& Abb. in c. innotun, de clect.& gl. in§. conſideremus, alià. S hoc dicemus, in auth. de trien.& ſemifſ. Pau. de Caſt. in conſ. 31:Cauſa quæ uertitur coram domino. Alex. in Lex facto,S.ſi quis ro gatus, Col. 10. fl. ad Trebell. Aret. in conl. 8 4. Bal. in cond. 1 29. in 2. vol.& Alex. 1 B An T. in d.].in concubinatu, colligit ex iſto tex. ſi aliquis t tenet liberam mulierem ho- * —— Alex. in co ſubiungit ibi Bar. filios, qui na ri, per ſubſequens matrimonm And.& Ant, de Butr.& g & uidiſſe in d. c. innotuit, dicens, ſe uidiſſe conti De Tutelis. nſi. 174.in fi. in 5.volu. Ang. in diſputatione incip. Nobilis quidam genere.& dum (cuntur t ex muliere non retenta ſecum in domo, non legitima- m. Contrarium tenuit gl. in d. c. innotuit, quam ibi ſequitur Io. I. eſt in c. qualis. 30. q. 5·cum opinione uerò Bartoli hic tenuit Anch. lium Oldr. idem ibi ſequitur Abb.& Ang. in multis locis, & Hoſt.& Præpoſit. in c. per uenerabilem, qui fil.ſint legit. Anch.& Barb in c. per tuas, de pro- bat.& lo. And. in addit. ad Specul.in tit. qui ratio eſt, quia mulier debet eſſe talis, cùm qua til ſint legit.in rub.& tenẽdo hanc opinionem Bar. honeſtè matrimonium contrahi poſsit: ut in ſimi li calu habetur, per laſ. in l.neque profeſsio. C. de teſta. Fummarium in..j. I. utores. ſfde tutel. Tutores eos eſſe quibus tutelæ conuenit diſfinitio, Bar. in I.). K. tutores. ffde tutel. ART. in d.Ij.S.tutores, inquit, tutores f eos eſſe, quibus tutelæ conuenit diffinitio. An 1 autem executores,& commiſſarij teſtamenti poſsint dici tutores, ita ut in uno ſancitũ, 7 1 2 ſextus. in 1. vol. ubi ait, 3 1 dicitur is, qui nu executor, neque comprchendi in 2. vobid quod eſt adnotandum pro intellectu propoſitæ rei- habeat locum etiam in alio? vide Fulg. in conſ. 7. executor autem teſtamenti proprie gum habet miniſterium exequẽdi. ſi verò habet eligendi, non dicitur propriè tur in conſtitutione diſponente de executore. Abb. in conſi. ⁊1. Summarium in l. qui habet. ff. de tutel. Quando daæ cauſæ concurrunt una naturalis,& alia accidentalis, præualet naturalis. 2 Donatio facla propter benemerita,& propter coniunliionem ſanguinis Aicitur ſſe ſimplea Aonatio. Bar. in l. qui habet. ff. de tutel. BaART. in d.l. qui haber, ſic ait in ſumma. Quando duæ t cauſæ concurrunt, una naturalis, & alia accidentalis, præualet naturalis. De hac re uide Iaſ.in l.ſi eadem, in fi. ff. de offic.aſſeſſ.itẽ attenditur cauſa orginalis. l. clam poſsidere, in princ. ff.de acqui. poſſ.j.hæc actio. ff ſi meſſ. falſ. mod. dixer. Abb. in c. 4.in I. notab. de for. comp. faciunt trad. per Soc.in conſi. 29 5. col. 4. verſi. donationem t factam propter benemerita,& propter coniunctionem ſanguinis dici eſſe ſimplicem donationem, attenta cauſa naturali. Feli. in c. 1. col. 5. de re iud. vide Alexand. in conſi. 2. in I. volu.& in conſi. 2 29. in libro in quo primi& ſecundi volu.conſi- lia continentur. Summarium in d.l. qui habet. H. ſ pupillus. ff.de tutel. Propter litem quam aliquis habiturus eſt cum tutore, uel curatore, dandus eſt curator. Bar. in d.l. qui habet.§.ſi pupillus. ff. de tutel. BANT. in ead.1.§. ſi pupillus, colligit ex tex. propter litem, quam aliquis habiturus eſt cum tutore, uel curatore, dandum eſſe curatorem, qui non datur, niſi præſenti,& petenti. An autem curator dari poſiit pupillo quando litigat cum alio, quaàm tutore ex aliqua iuſta cauſa? vide Aret. in l. qui teſtamenti, in princip. col. 4.in fin. C. de teſtam.& dum Bar. hic refert ſolutionem gl. dicens,b Ang.in conſi. 96. Et dum propè fi. Bar. quærit, an pupillus citari poſsit? vide Abb. in conſi. 29. col. fi. in 2. vol. Summarium in d. l. qui habet. ¶ſ quilibet. ffde tute. Qum tutor duur cum cauſæ cognitione, dari non poteſt a iudice procedente. Bar. in d.l. qui habet.S.quilibet.ff. de tutel. B aR T. in cad.1S. quolibet, dum oppo. quia cum tutor t detur cum cauſæ cognitione, dari non poteſt à iudice procedente:& ſoluit lud eſſe intelligendum quando datur ſine inquiſitio ne. vide laſin l. nec quicquam. S.vbi decretum. ff. de off. Proconſ. Summa- unc non conueniri ratione adminiſtrationis, ſed rei uendicatione, iſtam gl. ſequitur ſe. Kdum legitima. qultur lo. dult Anch. uitsboch a de No. onem Bax. rutin ſimi 8 nitio. An o ſancitũ, i proprie r propriè conſi. 1I, autio. aturalis, aſſeſſ.itẽ neſſ. falſ R4verſi. ctionem heleiud. Mu com- X+X 8 De teſtamentaria tutela. 30 Jummarium in l.quod aititur. fede tute. Procuratorem ſimpliciter datum quo ad res, debere intelligi ſtrictꝰ quò ad perſonas in inſtrumento com prehenſas. 2* Bar.in L. quod dicitur.ff. de tutel. BARr. in d.. quod dicitur, colligit ex principio, procuratorem t ſim pliciter datum quò ad res, debere intelligi ſtrictè quò ad perſonas in inſtrumento comprehenſas. vide Feli. in c. ſedes colum.ʒ.de reſcrip. Fummarium in l.muto.. ſub conditione, ſæde tute. Tutor antequam ſatiſdet, eſi tutor, ſed qiſfertur adminiſtratio. Bar. in L. muto.§. ſub conditione. ff.de tutel. BART. in d.l. muto. S. ſub conditione, verſi. nota, inquit, tutorem t antequam ſatiſdet, eſſe tutorem, ſed differri adminiſtrationem: vide laſ. in l. necquicquam. S. vbi decretum. col. 8. ff.de off.proconſ.& dum Bar. infert, ſi in literis apoſtolicis ponitur, ut alicui prouideatur de benefi- cio, ſi idoneus repertus fuerit: hæc uerba magis facere admonitionem, quàm conditionem. vi de Barb. in c. ex parte, de conſt... . Summarium in l. teſtamento. fde tefta.tute. Tutores dati in codicillis teſtamento confirmatis, dati eſſe cenſenrur in teſtamento. Bar. in l. teſtamento. ff de teſta. tutel. ART. in d.J.teſtamento, ait, tutores f datos in codicillis teſtamento confirmatis, datos eſſe cenſeri in teſtamento. vide Soc.in conſi. 20. col. 3. in I. vol. ubi hoc ſequitur. Jummarium in! ſi quis filiabus. ffde teſta. tute. Appellatione filiorum continentur poſthumi, non autem nepoteg. Appelatione filiorum, nepoter non comprehenduntur in materia pænali. ]n ſeudis, an appellatione filiorum nepotes comprehendantur. Appellatione liberorum, omner continentur. 1 Bar. in l. ſi quis filiabus.ff. de teſta. tut. BANT. in d.Iſi quis filiabus, ait in ſumma, appellarione t filiorum contineri poſthumos, non autem nepotes, ſed liberorum appellatione etiam nepotes contineri. An& quando filio- rum appellatione ueniant nepotes: vide Alex. in conſi. 9. in I. vol. in conſi. 5.& in conſi. 26. col. pen. in 3. vol.& lariſsimè in conſi. 3 7. in 6. vol.& ad prædicta uide memorabile dictum eiuſdem Alex. in conſi. 4. col. 2. in 4. vol.& appellatione t filiorum nepotes non comprehendi in mate- ria pœnali, docuit Alex. in conſi. 140. in 6. volu.& de hac re uide Dec. in conſi. 95.& in conſi. 391. Soc. in conſi. 5 2.& in conſi. 249. col. r. in 1. vol. in conſi. 1 04. in 3. volu.& in conſi. 1 7.& in conſ.⸗ 3. col. 5.in 4.vol.& doct. maximè Iaſ.in I. Gallus. S. inſtituens. col. 4. ff. de liber.& poſth. & ibi Iaſ.in 6. colu. tradit etiam nunquid in feudis t appellatione filiorum nepotes continean- tur? De qua re uide Alex. in conſi. 2 5. in 5. vol.& ad prædicta uide omninò, quæ pono ad Bart. in l.liberorum.ff.de uerb. ſignif. Ad illud autem, quod ſubiungit Bar. uocem hanc, filiorum, eſ- ſe intelligendam, ſecundum legum interpretationem, quamuis prolata eſſet ab idiota in ſcri- ptis manu notarij; quia præſumendum eſt notarium appoſuiſſe uerba importantia uoluntatẽ illius. vide Rom. in conſi. 179. col. 2.& in conſi. 29 5. Alex. in conſi. 82. col. pen. in 1. vol. ubi ci- tat hoc Bartoli documentum,& in conſi. 22 9. Viſis codicillis, col. 9. nu. 1 8. in libro in quo pri- mi& ſecundi volu. conſilia continentur,& in conſi. 25 7. od. volu.& appellatione liberorum t omnes contineri, vide Alexan. in conſi. 8o. in 1. vol.& ad ea, quæ de filijs diximus, vide Feli. in proœm. decretal. col. 4.& in rubrica de conſtit. col. pen.& in c. tertio loco, colu. 2. ꝗe probat. in c quoties, de teſtibus,& in c.cum clamon in fin. eod.titu.& inc. cùm uenerabilis, colu. fin. de teſti, cogen. 3 Jumma- lAGͤXd De teſtamentaria tutela. Summarium inl ſi quit ſab conditione: ſ. qe teſta. tute. Si tutor datus in teſtamento eyt impeditus, an&r quando ſit locur datiuo,& legitimo. Tutoribus teſtamentarijs decedentibus danai ſunt datiui. Tutor non eft idoneus, niſi tantum in bonis habeat, quantum habet pupillus. AMater& auia an poſſint eſſe tutrices. Si adeſt auus& auia, ambo ſunt admittendi ad tutelam. Mulier debet omni auxilio renunciare, alioqui non eſi uera tutrix. Mulier carcerari poteſt ex cauſa tutelæ. Mulier ita priuatur tutelaſi eſt cognita, ac ſi ad ſecunda uota tranſiuiſſet. Bar.in lſi quis ſub conditione.ff. de teſt. tut. BaRr. in d.]. ſi quis ſub conditione, col. z. verſi. ex prædictis, tradit ſi tutor ĩ datus in teſta⸗ mento, eſt impeditus, an& quando ſit locus datiuo,& legitimo? vide Soc. in conſi. 20. col. 3.& ſeq. in i vol. ubi ait, Bartolum non figere pedes in hac l. Et qui ſint præferẽdi in datione tuto- rum, vide apud Curt, in conſi. 46. Et an mater ſit datiuis tutoribus præferenda? Bar. in l. tutor. ff. de tutor.& curat. dat. ab his.& ad rem, de qua agitur hic, dicas, tutoribus t teſtamentarijs de cedentibus, dandos eſſe datiuos, qui eadem, ac etiam ampliori poteſtate funguntur. Angel in conſi.ↄ3. Attende quoque in re propoſita, tutorem teſtamentarium, uel datiuum, qui ſe nõ ex- cuſat infra xl. dies, poſtquam ſciuit ſe tutorem eſſe deſtinatum, videri ſe ipſum aſtringere ad tu- telam. Abb. in conſi. o0. in 2. vol.& quamuis laſ.in J. ſi conſtante, nu. 11 4.ff. ſol. matr. dicat, tuto rem † non eſſe idoneum, niſi tantum in bonis habeat, quantum habet pupillus. S. ſed propter paupertatem,& ibi gl. inſt. de exc uſat. tut.& l.paupertas,& ibi glffæcod. tit. Tamen hoc in facti contingentia non admitteretur. In eo autem, de quo loquitur Bar. hic ſcilicèt quando unus tu- ror ex multis teſtamentarijs deſijt, tunc locum eſſe datiuo, atque ita non habere locum ius ac- creſcendi. vide Soc. in conſ. 1 93. in I. vol.vbi ait, ſi ille teſtamentarius, qui ſupereſteſt ſufficiẽs, ita ut pupillo ſit conſultum, loco illius alium dari non debere. 1 Bar. in cad. l. col. 3. verſi. Antequam ueniam, quærit, an mater:, t& auia poſsint eſſe tutrices? vide Corn. in conſi. 1 64.in 4. vol. ubi tradit, an tales, quamuis ſint legitimi tutores, poſsint ad- miniſtrare antequam decreti ſint à iudice? vide Curt. in conſi. 46.& de hac re uide doct. maxi- me Iaſ.in l. Gallus.§. inſtituens, col fi. ff. de liber.& poſth. Dum uerò ſubiungit Bar. ſi adeſt auus t& auja, ambos eſſe admittendos, vide Curt. in d. conſi. 46. Dicit poſteà Bart. in cad. l. colu.. verſi. contrarium credo, in datione tutoris quocunque modo erratum ſit, huiuſmodi dationem eſſe inualidam. Declara hoc ut per Bar.in l. tutor. ff. de tutor.& curat. dat. ab his, ut procedat, quando erratum eſt in cauſa facti. hoc eſt quando cauſa propter quam dantur tutores non eſt uera. vide ad hæc Alex. in cõſi. 163. incip. alids conſultus, in 5. vol. vbi facit ad trad. hic per Bar. de omiſsione ſolennitatis. Bar. in ead. l.col.. tradit, mulierem t debere omni auxilio renunciarc, alioqui non eſſet uera tuttix; quia mulier iuuatur in multis, in quibus maſculus non iuuaretur. hæc Bart. vide Aret. in conſi. 20 4. col. 4. ubi colligit, hic Bartolum uoluiſſe renunciantem generaliter omni auxilio, in- telligi renunciaſſe auxilijs competentibus de iure communi, quamuis nulla ſpec ialis renuncia- tio præceſsiſſet. de qua re uide Alex. in conſi. 1 5 4. col. 4. in libro in quo primi& ſecundi volu. conſilia continentur. Et dum ſubiungit Bart. mulierem t hac pro cauſa carcerari poſſe, vide Rom. in conſi. 1 8.& Seueri. in tract. de debitore ſuſpecto de fuga, in 70. q. quintæ ꝗ. princi.& dũ ibi proſequitur Bar.& dicit, non eſſe neceſſe, ut mulier exprimat renunciationem velleiani, vide Aret. in conſ. 3 3. col.fi. Bar. in ead.l. col. pen. inquit, mulierem t ita priuari tutela, ſi eſt luxuriata, ac ſi ad ſecunda uo- ta tranſiſſet. vide Feli. in c. ſignificantibus, col. 3. de offic. deleg.& in rubrica de magiſtr. col. 2. & dum ſubnectit Bar. ad quem redeat tutela, quando mater ad ſecunda uota tranfiuit, an ad rutorem teſtamentarium, an ad datiuum? De iſta quæſt. vide Soc. in confi. 20. col. 3.& 4. in 1. vol. Capr. in conſi.6 7.& in conſi. 50. Curt. in d. conſi. 46. Bar. autem ibi, in col. fi. quærit, An iu- dex ausin teſta. 20. C0l..& atione tuto- cr. in l. tutor. nentarijs de r. Angel in duiſe nô ex- gere ad tu. t. dicat, tuto ſed propter hoc in facti do unus tu- um jus ac- tlufficiẽs, tutrices? voſsint ad- oct. maxi- deſtauus J. colu. 4. dationem procedar, tes none nic per Bar- on eſlet ver t.vide Aret-n De teſtamentaria tutela. 31 der dare tutorem debeat, quem mater petijt? vide Capr. in conſi. 2 7.& Bart- in eonſi. 21-& ſeq. in 2. yolum. Summarium in l.certarum. fj de teſta. tute. Tutor dari non poteſt rei certæi ſed perſonæ, uel uniuerſitati. Bar. in l. certam. ff. de teſta. tut. T1 BA. in d.]J. certarum, ait tutorem f dari non poſſe rei certæ, ſed perſonæ, uel uniuerſitati. Ad iſtam l. uide Rom. in conſi. 11 8. Fummarium inliſi quis ita. fede teſta. tute. Appellatione flij ſimpliciter omnes continentur.. Eum eſſe certum, qui de aliqua re uebementem habet opinionem. 3 VTeſlis, qui qicit ſe aliquid, ſcire pro certo, et interrogatus de cauſa ſciẽtiæ, ait quia ſum certus, n probat. Bar. in l. ſi quis ita. ff.de teſta. tute. 1. BAN. in d.J.ſi quis ita, inquit, appellatione; filij ſimpliciter omnes contineri. vide Alex.in- conſi. 3.in 3. vol.& Fulg. in conſ. 3 1. ubi ait, hoc referri etiam ad non natos. 2 Bar. in ead. l. ſubiungit, eum eſſe certum, t qui de aliqua re vehemẽtem habet opinionem, vi- de Alex. in l. qui hæreditatem. ff. de acquir. hæred. Aret. in l.ſi poſthumus.. fl. f.de lib.& poſth. ubi reprehendit Bar. quia tex. hic non dicit certus, ſed quaſi certus.& uide Bal. in c. cùm in iure col. 3. de offi. deleg.& Rom. in conſi. 40 3. col. pen. quæro utrum ille, qui ſcit aliquid ex confeſ- ſione alicuius in foro pœnitentiali, dicatur illud ſcire pro certo? uidetur text. quod non in c. ſi ſacerdos, de offic. ordin. ubi poſtquam egit de eo, quo d ſcitur pro certo, ſubiungit, uel id fuit confeſſus. atque ita ponit ea ut diuerſa. quamuis gl. ibi aliter ſentire uideatur.& gl. illam, ait Ant. de Butr. facere pro teſte, qui dixit t ſe aliquid ſcire pro certo;& interrogatus de cauſa ſciẽ tiæ, reſpondit, quia ille hoc fuit confeſſus. ſed iſta opinio diſplicet Abb. ut ibi uidere eſt apud eum.& an quis dicatur certus ex uehementi opinione, vide Iaſ. in d. l. qui hæreditatem,& in d. ſi poſthumus,& in l. certum. ff. ſi cert. pet. nu. 5. ubi etiam. num. 8. inquit, eum dici eſſe certum, 4 Qui fuit certioratus à fidedigno.& dum Ba. ex prædicto documento, infert, teſtem, t qui inter- rogatus, de cauſa ſcientiæ, ait, quia ſum certua, ut non probet, cùm non deponat, per ſenſumm corporis: quia poteſt eſſe certus uehęmęnti opinione. Ad hæc facit ſingul. dictum Baldi rela- tum ab Alex. in j. col.. verſi. Aocedat. ff.ſi cert. peta. quamuis illud ibi reprobet.& per eadẽ fundamenta poteſt hoc dictum Baxtoli reprobari etiam ſi ipſe ibi de hoc Bartoli documento nullam faciat mentionem. Fs Summarium in l. duo ſunt Jiitij, de teſta. tute. 1 Jncertitudo perſonæ cui datur tutor, uitiat dationem. § 4 duo de pontificatu certant, ſinon qpparet quis eorum ſit Papas omnes ab occupata dignitate repel- untur. FJucertitudine attus uitiatur. 4 Teßu interrogatus Ae cauſa ſcientiæ, ait, quia ſem cęrtuu, non probat. 2.; Bear. in l. Duo ſunt I itij. ffide teſtam. tute. 1 Baar. ind.l. Duo ſunt Titij, inquit, incertitudinem t perſonæ, cuĩ datur tutor, uitiare da- tionem:& ſic collige incertitudinem uitiare actum. Alex. in conſi.1 96. in libro in quo primi& . ſecundi vol.conſilia continentur vide quæ poſui, in l. in lege fundi. ffide contrah. empt. ad rem facit gl. in c. ſi quis ĩuſto, de elect in 6. quam dicit ſing. eſſe Kom. in ſing. 25 I. dicens: ſi duo pro curatores habent mandata eodem die confecta, nec quis eorũ fuerit conſtitutus apparet, eos 2 ſe inuicem impedire. Hinc traditum eſt etiam duos f de pontificatu certantes, ſi non apparct quis eorum ſit Papa, omnes ab occupata dignitate eſſe repellendos, quia utraque electio inua- lida eſt. c ſi duo.7 9. diſtin.& an& quando incertitudo uitiet, vide Bar. in l. ſi cui annuum. fde Aau ds abießt— Butr. in 8 Diris de cenſ.& reſcripta, quibus incerti iudices ur nullius eſſe roboris& momenti, docuit Abb. in c. i de laſiin lita ſtipulatus, f. de uerbar. obligat.& in! he 3 4 deSd enſbd rPaleieh la Dar. Obhgat.& in llegato generaliter. ff. de legat. t. hoc tamen, — quod d η De confirmando tutore. 1 3 quod prædictum eſt, ſcilicèt, incertitudine t actum uitiari, limita non procedere de æquitat canonica, ſecundum quam omnis promiſsio incerta, eſt efficax ad agendum,& debet à iudice declarari. ita ſingul. dixit Arch. relatus à Feli. in c. cum iuramento, de homic. idem uoluit egre- giè Alexan. in d.l.ita ſtipulatus. colu. 3.& dum Bar. quærit, in d. liduo in fin. quomodo probari oteſt, teſtatorem magis de uno, quàm de alio ſenſiſſe, dicens hoc probari à maiori amicitia quam habebat cum uno, quàm cum alio,& alijs coniecturis ‚vide Cæpoll. in conſi. t. colum. co prima& ſequ. vide Jummarium inlj.f. de confir. iuto. 1 10) Verba deprecantia an inducant diſpoſitionem. al . iall Bar. in l.]. ff de confir. tuto. ne z pe 1 F=Anr. in d. lj. agit, an uerba f deprecantia, inducant diſpoſitionem? vide aliquid per Soc.in conſi. 8 3. in I. vol. ubi tradit, quid illa uerba ſignificent, relinquo filium meũ, 10 4ℳ☛& modd tuũ, in manib. tuis.& Aret. in conſi. 66. col.& Doct. maximè moder. inl. Bar. manumiſsiones. ff. de iuſt.& iur.& dum Bar. in ead. l. quærit, utrum tutor datiuus, qui ſapit natu- coll ram teſtamentarij,ſi fuit confirmatus præferatur legitimo? vide Alex. in conſi. 140. colu. 2. in quit I. vol. Et quia Bart. ad probandum hunc tutorem eſſe legitimo præferendum, arguit ex ordine V wit titulorum, vide ad hoc argumentum aliqua per Barb. in conſi. 6. colu. 8. in 2. volu.& Corn. in de conſi. 2 10. in 3.vol. V T Fummarium in l. ſi patronus. ff.de confir. tuto. I Canonici, qui ſcienter indignum eligunt, priuantur iure eligendi. 3 V Bar. in l.ſi patronus. ff. de conf. tut. 7 1 BART. in d.l. ſi patronus, in fi. colligit ex tex. illationem ad canonicos, f qui ſcienter eligũt indignum, ut priuentur iure eligendi. uide Abb. in c. gratum, de poſtul. prælat. Felin. in c. cùm olim, col. 3. verſi. quando autem, de teſti. Anch. in conſi. 3 5. in fi.& utrum ſint priuati iure eligẽ- 4 R 3 di per totam illam uacationem, an uerò pro illa tantùm electione, ſiue ſortiatur effectum, ſiue I non? uide Abb. in c. cum Vintonenſis. de electi.& an indignus ſit promouendus ex præcepto 4 Papæevide Feli. in c. accepimus, uerſi.& addit hic. d. Abb. de fid. inſtr. Fummarium in l.in confirmando. ff. de confrr. tuto. 11 1 Licèt probetur aliquis ſemel qiues, uel pauper, non tamen præſumitur hodie. der 2 Fi teſlator tutori confectionem inuentarij probibuerit, tamen ſi iudici uidebitur expedire pupillo, cogere dar poterit tutorem ad conficiendum imnuentarium. 1b 2 Bar. in l. in confirmando. fl. de confirm. tut. 1 1 BANRT. in d.l. in confirmando, colligit ex tex. quamuis probetur aliquis ſemel t diues, uel* pauper, non tamen præſumitur hodie de neceſsitate talis; quia diminutio,& augmentum fa- 4 cultatum facilè contingunt. vide Alex. in conſi. 319.Inſpecto. col.fiin libro in quo primi& ſe- 7, cundi vol. conſilia continentur, ubi ad hoc Bartoli documentum accedit.& in conſi. 244. Su- 8 per primo, col. 5. in eod.lib.& Feli in e. ſcientiam, col. z. de præſ umpt.& in c. ad aures, colu. pen.„ 5 uerſi. limita ſecundò, de reſcrip.& in cùm in iure. de off. deleg. Alex. in d. conſi. 244. colu. 5.& tc Bar. in l.ex perſona. C. de prob.& ad rem faciunt trad per laſ. in l.ſi prius.ff. de oper. nou. nunc. 3 5 2 Bar.in ead. lkinquit, etiam ſi teſtator t tutori confectionem inuentarij prohibuerit, tamen ſi run iudici uidebitur expedire pupillo, cogere poterit tutorem ad inuentarium conficiendum. vide de b Aret in conſi. 22.& Feli. in c. ſi diligenti. nu. 3 4 de for. comp. nunquam enim tutor cenſetur li- cr— beratus à dolo futuro. Io. de Ana. in conſ. 80. cum ibi addit. per Bolog.. n 17 Fummarium in lIj.fide legittuio-*i lD.S; 4 99 1 Legitima tutela defertur cognatis, ad quos defértur hæreditas, viſi mulier ſit in medio. quod limita- 4 1 tur. num. 2. 0 b, 40045 Hn 2 b 5 Si duo ueniunt gradatim unum ad alind, tunc id quod mutatur in uno cenſttur atii mutatum in alio. mn Bar 4 — aliquid per lium meũ, moder inl. ſapit natu- .colu. 2.in texordine &Corn. in ter eligũt in c. cuͤm nre eligeè- um, ſiue ræcepto allo, cogere † diues uel mentum fe primi&eſe- m6.244 Su res,colu.pel. 244.c0lu.j er nou. nunc. vert, tamenl ciendum. N 3 or cenſetut 4 mits- 7„ pudl!„) mutatun Bar 8X 8NS 2 De legitimis tutoribus. 32 Bar. in l.j. ff. de legit. tutor. ANT. in d.Ij. ſic ait in ſumma. Legitima f tutela defertur cognatis, ad quos defer- N tur hæreditas, niſi mulier ſit in medio. Limita, ut per Aret. in.ij. in 7. requiſit. f. de 1 A8 uulg.& pupill.& Rom. in.fi. C. qui teſta. fac. poſſ. Alex. in l. ſi finita. S.ſi uectigalibus. col. H. ff de damn. infec. Bal. in lj. C. de rei uxor. act& in c. I. qui feud. dar. poſſ.& de iſta regula vide Curt.in conſi. 46. col. 4.« Anch. in c. canonum ſtatuta, col. 1 8. de conſtit.& Aret. in conſi. 109.& intellige dictum Bartoli non procedere t in tutela, quæ defertur matri,& auiæ: quia li- cèt ſtatuto à ſucceſsione ab agnatis ſiue alijs excluderentur, à tutela tamen non excluduntur. ita inquit Alex. in conſi. 109. in 3. vol. Salic. in auth. ingreſsi, col. z. C. de ſacroſ. eccl.& de ratio- ne& mente legis uide aliquid apud Ang. in conſi. 6˙8.& Alex. in l.j. col. pe. uerſi. poſſe. ff. ſi cert. pet. ubi exhis uerbis Bar. hic, dicit, ſi duo t ueniunt gradatim unum ad aliud, tunc id, quod mu tatur in uno, cenſetur etiam mutatum in alio.& uide aliqua apud Soc. in conſi. 1 23. col. fi. in I. vol.vbi ait, ſublata re, ſuper qua fit diſpoſitio, ſublatam eſſe etiam ipſam diſpoſitionem.& hoc Bartoli documentum procedere in tutela præterquàm in delata matri& auiæ, tradit Barb. in conſi. 1 I. in 2. dub. in 3. vol. Bal. in conſi. 12 4. in 1. vol.& Dec. in conſi. 1 6. ubi ipſe quoque lo- quitur de matre.& Socin. in conſi. 15 3. colu. pen. in 1. volu.& de hac regula bonus eſttex. in c. miramur, de ſeru. non ordi.& in c. multis.& ibi Innoc. de ætat.& qualit. Feli. in c. quanto, col. fi. de iudic.& in c.. col. 9. de ſponſal. Alex. in Lj. col. 3. ffl. ſol. matr. Iaſ. in l.j. col. 9. C. qui admit.& in 1.poſthumo, col. 6. C. de contratab.& inl. ut liberis, col. 7. C. de collat.& Soc. in conſi. 2 23. Col. fi. in I. vol. ubi conſiderat mentem ſtatuti. Summarium inl. legitimos. ff.de legi. tuto. Tutor qui datus eſt alicui ad adminiſtrationenm, accedere non poteft niſi iuret. Tutor quomodo rationes pupillo reddere teneatur. Dtrum in quolibet genere tutorumi ſit neceſſarium decretum. Formalis aiſpoſitio non poteft impleri in uo æquipollenti. Tutor debet expreſe promittere defenſionem pupilli. A quo tempore bona tutorir ſnt obligata pupilo. 1 Bar. in l. legitimos.ff. de legit. tut. BaARr. in d. l.legitimos, inquit, tutorem, t qui datus eſt alicui ad adminiſtrationem acce- dere non poſſe, niſi iuret. vide Abb. in conſi. 90. in 1. vol. Corn. in conſi. 1 64. in 4. vol. Ang. in conſi. 1⁰˙3. ubi generaliter loquitur in quocunque tutore,& curatore.& omninò Soc. in conſ. 213.in 1. vol. nam tutor non ſolùm tenetur de malè adminiſtratis, ſed etiam de neglectis. Soci. in conſi.. in I. vol.& ad prædicta uide Soc. in conſi. 1 5 9. in I. vol. vbi multa ſcitu digna inueniũ tur.& omninò uide Mari. Soc. ĩuniorem in conſ. 148.& quomodo t tutor rationes pupillo red dere teneatur, vide Rom. in conſi. 41 3. Quid autem tutor facere debeat, ut ſuam liberationem conſequatur, docuit Cæpol. in caut. 22 1.& alibi inquit, tutorem debere eſſe cautum, ut finita tutela, petat arbitros eligi debere, qui eius rationes uideant: nam ſi ab arbitris liberabitur, non poterit amplius conueniri. hæc ille in cautel. 143.& tutor præſumitur dolo carere, ſi aliquid fecit cum conſilio coniunctorũ: ideò faciat hoc ſcribi in inſtrumento. Cæpol. in cau. 2 4.& 221. Bar. in ead.l.in principio quærit, utrum in t quolibet genere tutorum, ſit neceſſarium decre- tume vide Corn. in conſi. 16 4. in 4. vol. quærit poſteà Bart. an decretum à iudice interpoſitum porrigat effectum ſuum ad res ſitas in alio territorio?& iſta dicta Bar. hic ſequitur laſ. in l. fin. col. ⁊. in r0. limit. ff. de iuriſd. omn. iudic.& latiſsimè Dec. in conſ. 207.& in c. cùm ut præclarè, in princ. de priuileg.& dum Bar. ſubiungit neceſſe non eſſe, ut iudex eum ponat in poſſeſsione de facto: Attende, quia hoc dictum Bartoli adduci ſolet ad probandum, formalem t diſpoſitio nem non poſſe impleri in ſuo æquipollenti. Reli. in c. cùm dilecti, colu. 16. de reſcrip. infert po- ſteà Bar. iudicem, ſub quo eſt pupillus, poſſe decretum interponere; quod ad bona ubicunque poſita dilatabitur, ſi non habet contradictorem. vide Dec. in conſi. 27.& dum progreditur Bar. Delegitimis tutoribus. Bar. dicens tutorem debere prius conficere inuentarium ante hoc decretum, uel in ipſo actu, quo decretum interponitur. vide Imol. in conſi. ↄ9. in ſecundo dubio. Poſteàâ Bar. in fi. huius. Lin princ. ait tutorem t debere expreſsè promittere defenſionem pupilli, licèt antiqui hoc ap- onere non conſueuerunt. ſed an ſufficiat hoc apponi per verba æquipollentia? dicas non poſſe. ita laſ.in l.præton in princ. fl. de oper. nou. nunci.& de hoc dicto Bartoli vide aliqua per Reli. in c. tranflato, col. 3. de conſt.& Corn. in conſi. 164. in 4.vol. Aduerte ꝙ dictũ eſt ſuperius, tutorem teneri conficere inuentarium antequam adminiſtret. Quid ſi ante confectionem in- uentarij actorem ad agendum conſtituit,& poſteâ conficiat inuentarium, utrum actor conſti- turus poſsit exigere à debitoribus? vide Raph. Cuma. in conſi. 15.& à quo tempore t bona tu toris pupillo obligentur, an ſcilicèt à tempore ſuſceptæ tutelæran uerò à tempore geſtionis?vi- de Soc. in conſ. 6 1. in 1. vol. Nolo ioco prætermittere in hac materia dictum Bar. inl. iubemus. O. de erog. milit. anno. lib. 1 2. ubi ait, tutorem, qui familiæ uinum uetus exhibet poſt calendas nouembris, teneri ad reſarciẽdum damnum pupillo: quia eo tempore nouum erat exhibendũ: & ideo cùm exhibitio ueteris ſit damnoſa, tenetur. quomodo autem tutor& commiſſarius dif- ferant, vide Raph. Cuma.in conſ. 75.& Fulg. in conſ.5 1.. Jummarium in d.l.legitimos.. in legitimis. ff. de legi. tuto. Negatio poſita poſi uniuerſalem, æquipollet ſuo contrario. Bar. in d.l. legitimos.. in legitimis. ff. de legi. tuto. BaARr. in ead.1.§. in legitimis, colligit ex gl.in uerbo, ſi omnes non ſatiſdederunt, negatio- nem t poſitam poſt uniuerſalem æquipollere ſuo contrario.& ideò exponitur, ſi omnes non ſa- tisdederunt, hoc eſt, ſi nullus ſatisdederit.& in hoc iſta gl. eſt memorabilis.& an& quando in definita æquipolleat uniuerſali, vide in l.ſi pluribus,& doct. in c. ſolitæ, de maior.& obed.& quid in odioſis, Alexan. poſt Bar. in J.ij. ff. de lib.& poſth. Limita indefinitam non æquipollere uniuerſali in teſtibus: quia debent concludere de neceſsitate. Alex. in conſi. 110. in I. volum. Abb.& Feli. in c. auditis, nu. 3 7. de præſcript. ubi habetur etiam an& quando indefinita æqui polleat.& de hac re uide Alex. in conſ.3 43. in lib. in quo primi& ſecundi vol. conſilia continẽ tur,& Mari. Soc. iuni. in conſ. 9. Item ſcias indefinitam non æquipollere uniuerſali, quando non militat eadem ratio. Soc. in conſi. 74. col. fi. in 3. vol. prætereà indefinita nunquam æquipollet propriè ſecundum Bar. in d.l ſi pluribus,& in l. qui ædificium. ff. de ſeruit. urba. prædi. de qua re vide Dec. in I.j. nu. 1 5. ff. de reg. iur. Jummariumi n!prætor. fede tuto.& cura. dat. ab hus. Arbiter non poteſi ſe dare tutorem. Bar. in l. Prætor. ff. de tut.& curat. dat. ab his. 4 27. incip. An ſuper.& dum Barto. ſubnectit quæſtionem de tutela compromitti non poſſe, quia eſt mixti imperij, vide Orian. in tract. de arbitris. fol. 44. quæſt. 48.& Rom. in conſil. 162. Summarium inl.nec mandante. I. dari. ede tuto. cura. dat. ab his. Tutor dari potest die feriato. Bar. in l. nec mandante. S. dari. ff. de tutor.& curat. dat. ab his. BaART. in d. S. dari, in quo habetur, tutorem t dari poſſe die feriata, quærit, utrum dari poſsit die feriata in honorem Dei? deciditqᷓue id forteè fieri poſſe intuitu pietatis. vide Alex. in 1.).§. I. ff. ꝗe feri. B AR r. in d.l. Prætor, inquit, Arbitrum t non poſſe ſe dare tutorem: vide Rom.in conſi. Bar. in l. impuberi. ff. de tutor.& curat. dat. ab his. BaARr. in d..impuberi,tracat, an ſit neceſſarius t tutor ad adeundam hæreditatem? vide Alex. in l. reſtitura. S. I. ff. ad Trebell. Summa- ) 5 nipſo acu, lin h.uius. dui hoc ap. Ndicas non le Aica der et ſupetin, ectionem n. actor condl. retbonatu gellioniszvi. al iudemus. doſt calendas vexhidendä: miſſarius dif. nt negatio- nnes non ſi- Rquando in & obed.& quipollere 1I. volum. nita æqui a continẽ ando non quipollet di. de qua oman conſ. promitti non .48.& Rom. t, utrum dm .vide lexi 5 de cdituem'i unni- De legibus. 33 poſsit ſuſcepto iureiurando probari, vide in d. c. innotuit, cum glo.& ibi Abb.& in c. fi.de iure- 1ur. Doct. in c. nulli, de elect. in 6.& in cap. ſi uerò. 2. de ſent. excommu. Iaſ.in repet.l.admonen- di. ff. de iureiuran. Dicas etiam, quamuis probetur per iuramentum, tamen à parte aduerſa poſſe probari contrarium. Iaſ. in.pro hærede.ff de acquiren. hæred.& in.ij. ff.ſi ex noxa. cau. aga. Et de hac re, ac de tota materia vide plene Feli.& Dec.in d. capitulo ſecundo.de conſtitu. & Felin. in cap. 2. de except.& in cap. per tuas, de ſimon.& in cap. uigilanti, de præſcript. Et de 19 quacunque tignorantia, an& quando excuſari debeat,& nomvide Damaſum in tract. de bro cardis, in primo membro. Ad rem faciunt tradita per Alexan. in conſi. 71. in principio. in t. vo lu. Soc. in rubrica. ff.de rebus dub. Feli. in cap. cùm vigeſimum, de off. deleg. Adde quòdigno- rantia non excuſat eum, qui potuit ſcire perſe, vel peralium, glo. eſt not. in cap. 1. 84. diſtinc. 20 Felin. in capitulo primo. colu. 4. de off. deleg. Dicas etiam ignorantiam t non eſſe probabilem in facto proprio.. fina. f.]-ro ſuo. Quod tamen limita, niſi aliquis tractaret de damno uitando. Iſed ſi me putem. ff. de cond. indeb. l.non fatetur. ff. de confeſſ. Soc. in conſi. 25. columna ter- tia.in. volumine.& eſt glo. in voce, turpe, in lii. f de orig. iur. ſic etiam ignorantia admittitur in facto proprio, quando vel factum illud eſt implicitum& inuolutum, uel quando eſt anti- quum. Curtius in tracta. poſitionum, num. 21. Adde quòd ignorantia iuris, quæ ſit probabi- lis, ſemper excuſat.& nemo inferior Principe ſtatuere poteſt, quòd ignorans probabiliter pu niatur. Feli. in c. per tuas. 3. de ſimon. 21 Barto. in eadem. l.j. docuit formam, t quæ in condendis legibus eſt ſeruanda. Adde tex.in l. item ueniunt.§. pridie. ffide petit. hæred.& in l.j. in princip.& ibi Doct. f. ad leg. Falcid. Bald. in Lij. C. e probat.& omninò Abb.& alios, maximè Dec. in c. Oſius, de elect. vbi ponitur forma legis ferendæ etiam in Concilio generali. 22. Bar. in eadem J. verſiculo vltimo adduco in argumentum hoc uerbum, virorum ait, mulierest de conſilio eſſe non poſſe, neque in ferendis conſtitutionibus interuenire debere. De hac re uide Dec.in l.ij. col. õ. ff. de regul. iur. Et ex hoc Bartoli documento ad quæſtionem fieri poſſet illatio,vtrum mulieres in præſentandis parrochianis, ſiue plebanis uocem habeant. de qua ui- de tex.& ibi Abb. in cap. fI. de conceſſ. præben.& ederic. in conſi. 65. colu. 2. ad rem facit tex. in J.fin. in f. ff. qui pet. tut. ibi, nec iudicium eius ſufficit ad eligendos tutores. Abb. in conſi. 53. 23 in 2. volumi.& Reli. in cap. quoniam, de teſtib. Adde, mulieribus t interdictum eſſe officium prædicandi. Abb. in capitulo ſecundo, de iudic.& mulier procuratrix eſſe non poteſt. Abb. in cap. dilecti, de arbitr. Ballit vbi agitur de ſalute animarum. Rom. in ſing. 694.& an fœmina uo- cari poſsit ad honores& munera,& an habere poſsit munus cum adminiſtratione& honore, uel dignitate, vide Barto. in l.j. O. de mul.& in quo loc. Mulieri enim multa interdicuntur, quo- 24 niam dicitur mulier tà mollicie,& inconſtantia. c. quod propoſuiſti. 3 2. q. 7. vide trad. in cap. I. de clandeſt. deſponſ.& Alber. inl. filiam in orbitate. C. de inoffic. teſtam.& proptereà uirilia officia ſunt prohibita mulieri, de quibus per glo. in l.in multis. f. de ſtat. hom. vide not. inl.ij. C. de dignit. lib. 1 2.& Abb. in d. cap. dilecti, de arbit.& eadem ratione mulier eſt penitus incapax clauium& ordinum.& ſi de facto mulier ordinatur, non recipit characterem, ut eſt text.& ibi Abb. in c. noua, de pœnit.& remiſſ.& dum Bar. hic in fi. ſubiungit᷑, ab uſu mulierum conſuetudi- nem induci non poſſe, vide Præpoſit. in c. fruſtra. col. fI. S. diſt.& Abb. in conſi. 5 3. in 2. vol. Summarium in l.leg. Virtus. fyde leg. I Aquocati non debent adeſſe torturæ ne que interrogationi rei, licèt examinari debeant. 2 Aduocatus an poſſit ſſe iudex in cauſa in qua patrocinium præſtatur. Bar. in l. legis virtus. f. de legib. 1 Ba. in d..legis uirtus, ait, Aduocatos t intereſſe non debere torturæ, neq; interrogationi rei, licèt examinari debeant. Vide eundem Bar. in lij. in fi. C. de ſacroſ. eccl. An autem aduocati Poſsint examinari in cauſa, in qua patrocinium præſtant? vide Felin. in c. cuùm à nobis, de teſti. E Rtex. „f„ De legibus. & texiin c. ex literis, de tranſac.& Iaſ. in rubrica. O. de procur.& in l. dictantibus. C. de teſta.& in ſolet.ff.de iuriſd. omn. iud. in quibus locis habetur, aduocatum examinari non poſſe. Vide etiam de hac re inl.fi. ff. de teſti.& in c. fi. de teſti. in 6. Limita ut per Bal. in d. c. Ex literis. de trã ſact. An autem aduocatus t poſsit eſſe iudex in cauſa, in qua patrocinium præſtitit Reſp. non poſſe quando animum ſuum detexit.ira Feli.in c. irrefragabilis, de off. ordin. Limita tamen hoc roce dere in aduocato aduerſæ partis, alioqui uerò in proprio: quia cum erit iudex tenebitur iudicare ſecundum probata, ut per gl. not. in c. Dilecto, in uoce, recuſatus, de teſti. Item limita primam concluſionem, quod etiam ſi aduocatus aduerſarij iudex efficiatur, recuſari poſsit, ta- men ſi is eſſet commenſalis& familiaris illius, qui iudex eſt in cauſa, proptereà iſte iudex recu- ſari non poſſet.c.I.& ibi gl. de offic. iudic. Jummarium in!l.non ambigitur. ſde leg. Populus Romanus an hodie poſſüt legem condere. Statutum an ætatis ueniam concedere Valeat. Bar. in L.non ambigitur. ff.de legib. BaART. in d.l. non ambigitur, examinat, utrum Populus t Romanus hodie poſsit legem- condere, cùm poteſtas legis ferendæ ſoli Principi uideatur eſſe conceſſa. Deinde quærit, an Populus Romanus reuocare poſsit poteſtatem Imperatoris. Ad hæc adde Præpoſit. in ca. lex eſt, col. 2.& ſeq. 2. diſt.& aliquid per eundem Præpoſit. in ca. ſenatuſconſultum, col. fi. cad. diſt. Barb. in c. translato, col. pen.& fi. de conſt. Feli. in c. cùm te, nu. 1 3. cùm ſeq. de re iud. Bart. in d.l. non ambigitur, quærit, nunquid ſtatutum t ætatis ueniam concedere ualeat. De hac re uide Aret. in l. more, col. ꝛ. ff. de acqu. hæred.& dubium eſt, quoniam hoc eſt de reſerua- tis Principi, de quibus ſtatutum diſponere non poteſt. Io. And. in addit. ad Spec. in tit. de conſt. col.3. facit ad rem. c. ius ciuile. I. diſt.& c. uenientes, de iureiur. Fummarium in l.in hu M. de leg. Exceptio an ſit de regula. Exceptio non excludit alias exceptiones ſic ſimiles. Caſas exceptus an eſſe debeat ſimpliciter de contentu ſub regula, an Vero fuſficiat eum eſſe talem ſecun- dum quid. Bart. in J. in his. ff. de legib. BaRr. in d..in his, quærit, nunquid exceptio t ſit de regula. vide omninò Dec. in I. j. col. 2. verſic.Ad ſecundum.ff. de reg. iur. Reli. in c. z. col. 1 8. de reſcript.& in c. quoniam frequenter, vt lit.non conteſt. Dec.in conſi. 44.& in conſi. 5. in I. vol. vbi ait, quòd licèt exceptio ſit de re gula,& regulam ipſam in caſibus non exceptis confirmet, nõ tamen ampliat regulam, ita ut ad alios caſus porrigatur, qui alioqui ſub ea non continerentur. idem ait Imol. in conſi. 84.& Soc. in conſi. 47. colu. 1.in I. volu. Limita tamen hoc non habere locum, quando exceptio inutilis redderetur: nam tũc etiam illi caſus comprehenduntur, qui alioqui non cõplecterentur. Aret. in conſi.3 0. col.5. Dec. qui optimè declarat in c. dilecta, in 5. not. de confir. vtil. vel inut.& Bel. in c. ſunt& alij, nu. 43. verſic. non obſt. de reſcrip. Dicas etiam not. exceptionem non exclude- re t alias exceptiones ſibi ſimiles, ſecundum Alex. in conſi. 1 28. col. 3. in 4. vol. citat glo. ſing. in 1.j. C. de cond. indeb. Deinde Bart. in d.. in his, in fin. concludit exceptionem de contentis ſub regula eſſe debere. Adde hoc eſſe intelligendum, quando uerba regulæ ſunt apta comprehen dere huiuſcemodi caſus. Alex. in conſi. 14. in 7. vol. Et ad rem hanc uide latiſsimè eundẽ Alex. in conſi. 203 od. vol.& Feli. in d. c. quoniam frequenter, ut lit. non conteſta. Bar.& Dec. in J.. nume. 26. fl.de regu. iur. Sed hic ſubiungendum eſt, an caſus exceptus eſſe debeat t ſimpliciter de contentis ſub regula, an verò ſufficiat eum eſſe talem ſecundum quide Iaſ. in I.nummis, ver- ſiculo niſi fortè. ff. de in lit. iur. inquit ibi eſſe text. qui probat ſufficere, ſi exceptio ſecundum quidh eſt de contentis ſub regula, tamen uide ibi Bart. Paul. de Caſtr.& Alex.& ad præcedentia uide oßsit legem quærit, an ſit. in ca.lex 1ff. ead. diſt. d. ualeat. De qe reſerua- .de conſt. lem ſecun- L).CO.2. freqventer, tio ſit de re am, ita ut ad ſi. SI4.& Soc. eptio invtilis erentuf. Aret. ve znot.&kel. nnon excude- Stat glo ſog ſe contentis- ta comptehen cundé Ale- & Dec:ili De legibus. 34 vide glo. in rubrica de regul. ĩur. in 6. Card. in c. cùm contingat, de off. delega.& in c. quia pro- pter.§. niſi ‚de elect.— Bar. in I. benignius. ff.de legib. BaART. in d.J. benignius, ait, in fi.hæc lectura reprobatur, quia loquitur de tutore. vide d hac re Rom.in conſi. 62. col. 2. Jummarium in leg: cum lex. ſfde leg. 1 Itatutum diſponens bannitum qui ſöluerit certampecuniæ quantitatem abſolui debere, niiquid eos etiã continebit qui poſt ipſcus ſtatuti editionem deliquerunt& banniti fuerunt. Bar. in lcuùm lex ff. de legib. 1 BANr. in d. l. cum lex quærit, ſi ſtatutum t diſponit, bannitum, qui ſoluerit certam pecu- niæ quantitatem, abſolui debere: nunquid eos etiam continebit, qui poſt ipſius ſtatuti editio- nem deliquerunt,& banniti fuere? concluditꝗue eos non contineri, ne detur occaſio delin- quendi. Adde Feli. in c. fi. col. 1 5. de conſt. Abb. in c. cognoſcentes, eod. tit. vbi hanc Bartoli de- ciſionem extollit. Hoc tamen limitatur& declaratur ut per Nellum in tracta. bannitorum, in tertia par. ſecundi tempor. quæſt. 10. quem refert Dec. in d. ca. cognoſcentes. dicens prædicta uera eſſe quando delictum penitus impunitum remaneret, alioqui uerò, ſi pœna duntaxat mi- * nueretur. tamen ibi Dec. ſubiungit, non eſſe proptereà recedendum à*communi ſententia, & reſpondet huic limitationi, vt ibi per eum. Item limita prædictam concluſionem non pro- cedere, quando ſtatutum concerneret fauorẽ alterius, quàm ipſius delinquentis, vt per Aret. in l.teſtamenti factio. f. de teſtam.& ad prædicta uide, quæ poſui ſuprà ad eundem Bart. in l. o- mnes populi. ff.de iuſt.& iur. vbi Bart. videtur ſibi ĩpſt contrarius. Fmmariam n!. ein. fhf. do leg. 1 Itatutum totum eſi edendum non autem eius pars. Bar. in L inciuile. ff. de legib. I BaRr. in d.J. inciuile, ait, totum ſtatutum f edendum eſſe, non autem eius partem extrahi debere Adde ad hæc Feli. in c. vltra tertiam, de teſti.& Alex. in conſi. 64. col. fi. in 3. vol. vbi ex hoc infert, teſtem, cuius completa non fuit examinatio, non probare. Summarium in l. ed& pofteriores. ede leg. I Ii ſatuta duo reperiuntur unum uetus E aliud nouum, an& quando unum ab alio declaretur. Bax. in l. ſed& poſteriores. ffide legib. 1 Banx. in d.] ſed& poſteriores, tradit, ſi duo ſtatuta t reperiuntur, vnum uétus,& aliud nouum, an& quando unumab alio declaretur. Adde Alexan. in conſilio 284. Viſo teſtamen- to, columnatertia. in lib. in quo primi& ſecundi volu. conſilia continentur. Abb. in conſilio 51. columna ſecunda. in primo volu. Barba. in conſilio 49. colum. 8. in I. volum. in conſilio 26 colum. r0. in ſecundo volu.& in conſilio 3 1. columna ſecunda.& in conſil. 48. columna ſexta. eodem volumine.& in conſilio 5 1.& conſilio 68. eodem ſecundo volu. Roman. in conſi 8 in conſilio 3 22. Imol. in conſilio 13 1. Anchar. in capitulo canonum ſtatuta, colum. I de Fn ſtitutio. aliquid per Alexan. in conſilio 13 5. colum. fina. in primo volumine.& plenè de hac re nide Angel. in l.non eſt nouum. ff. de legib. Abb. in capitulo fi. columna tertia. de reſcript.& in ſimili caſu vide Capr. in conſilio 62. Barbat. in conſilio ſecundo. columna ſexta. in en volu & in conſilio 87. maximè in tertia colum. eodem volumine tertio. Anchar. in conſilio 186 vbi hoc declarat.& omninò Dec.in conſi. 44. colum. 2.& fin. in primo volu.& Jaſ.in l. qui filiabus fl.de leg. primo.. 1eOLIS FE 2 Summa- I A8 8 Xà De legibus. Summariumin l.contra. fede leg. Vonditor tritici qui tempore uenditionis ſcichat ftatutum eſſé in ciuitate quo triticum ad uilius pretium redigebatur, licet aon dum&ſſet publicatum teneiur emptori ad intereſſe. Bart.in l. contra.ff. de legib. BaAu. in d.1. contra, ait, uenditorem t tritici, qui tempore uenditionis ſciebat ſtatutum eſſe in ciuitate, quo triticum ad uilius pretium redigebatur, licèt nondum eſſet publicatum, teneri emptori ad intereſſe. Adde Bar. in l. quæro. f. de action. empt. Bald.in c. conſtitutus, de reſcrip. Barb. in conſi.ë 8. col. ꝛ. in 2. vol.& Fęli. in c. 2. col. 4. de conſt. Summarium in lde quibus 9. de leg. Conſnetudo contra ius diuinum operari non poteſt. Statuta Papæ& C oncilij an dicantur eſſé de iure diuino. Jus diuinum quatuor modus conſiderari poteft. Conſuerudolegi derogare non poteſt, quanap ipſa lex conſuetudini derogaret. Quid ſit conſaetudo. Nunquid adeſſe conſaetudinis ſit non eſſẽ ſcriptum. uod nam tempus dicatur eſſe neceſſarium ad conſuetudinem inducendam. Conſuetudo ad hoc ut teneat, quando adqucitur ab aliquo eſſe præſcripta à tanto tempore cuius initij me moria non extat,&) probat cam extitiſſe per decem annos ex hoc præſumitur, eam etiam antea exti- tiſſe niſi contrarium probetur. Ad inducendam conſuetudinem quot actus fuſſiciant. r0 Ad inducendam conſuetudinem nunquid-dmius ſuſficiat actus ualde notorius. 1 Adinducendam conſuetudinem nunquid actus iudicialig exigatur. 12 Siiudex pluries contra legem iudicabit, e tranſactum ſit decennium, conſuetudo inducitur. H„6 13 Conſuetudo quomodo probetur. 1 Bar. in l.de quibus. ff. de legib. in lectura, ſequitur deinde repetitio. BaAar. in d.l. de quibus, colu. z. ff. de legi. ait, conſuetudinem t contra ius diuinum operari non poſſe. Adde quòd contrarium uidetur ſencire Abb. in c. cùm tanto, de conſuet. vbi ait iua diuinum mutari poſſe a conſuetudine. ſed de hac re, an& quomodo conſuetudo ipſi iuri diui- no derogare poſsit, vide Alex. in conſ. 142. in libro, in quo primi& ſecundi vol. conſilia conti- nentur. Quæro an ſtatuta t Papæ,& Concilij dicantur eſſe de iure diuino. Abb. in cap. licèt ex quadam, de teſtib. ait, quòd non. Tamen contra hoc facit; quia Ius Canonicum eſt à diuinis ſcripturis extractum, vt uidere eſt, in c. qualiter& quando. 2. de accuſa.& quicquid circa hoc Papa promulgat, videtur promulgatum à Deo, cuius ipſe vicarius eſt in terris. ca. 2. de transl. epiſc.Item Ius Canonicum ſaluti animarum prouidere intendit. ca. cùm contingat, de iureiur. ideò ualet conſequentia: hoc permittitur à iure canonico, igitur etiam in foro conſcientiæ cõ- 3 ceſſum eſt. Dec.in l. ſi quis in conſcribendo, nu. 1 5. C. de pact. ſed dicas, ius diuinum t quatuor modis poſſe conſiderari, vt habetur, apud lo. Baptiſtam Caccialup. in tract. de penſionibus, ꝗ. 19. nu. 3 2. Et an& quando conſuetudo excuſet eum, qui facit aliquid contra ius naturale, uel poſitiuum, vide Damaſum in tract. de brocardis. in primo membro, nu. 17. 4 Bar. in ead.l. colu. 3. ibi, ſi uerò eſt contra utilitatem priuatam, inquit, conſuetudinem t legi derogare non poſſe, quando ipſa lex conſuetudini derogaret. Adde Alex. poſt alios in J. ſi mihi & tibi.§.fl.col. 3. ff de leg. 1.& Bal. in conſi. 349. in 5. volu.& pleniſsimè de ui& potentia con- ſuetudinis vide infrà, in repet. d.]l.de quibus, nu. 1. 5 Bar. in ead. l.& col. verſic. expeditus de contrarij s,quærit, quid ſit conſuetudo, t& reliqua, ut ibi per eum, vide g.o.& Archid. in c. Conſuetudo, 1. diſtin.& Alber. in rubrica. C. quæ ſit long. conſuet. ulus dmetium ucum eſſe in tum, tener 1 „de reſcri. iut initij ne anttacxti- m operari bi at ius K or ðor ha conti- cap!icèt eX ektà diuinis id circaboc .2.de transl at, de ureiur- De legibus. 35 conſuet. Aduerte tu in hac re, quòd etiam ſi populi mille annis animo obtemperandi ipſi legi, ius commune ſeruarent, tamen proptereà conſuetudo non induceretur. hæc Alexan. in Jj. in princ. col. a. verſi. non obſtat. ff. ad leg. Falc.& Dec. in conſi. 21 5 nu. 4. quod attende pro limi- tatione eorum, quæ ibi Bart. pertractauit. Bar. in d.l. col. 4. verſiculo, Quæro nunquid ad eſſet conſuetudinis, ſit non eſſe ſcriptum, pro- ſequitur iſtam quæſtionem, ut per eum. Adde Alex. in conſi. ³335. Aeterni N uminis. col. 2. in lib. in quo primi& ſecundi uol. conſilia continentur,& in confi. 108. col. 3.in 3.· vol. Præpoſi. in c lex& in c. conſuetudo. S. cùm itaque. I. diſt. Bar.& Iaſ. in l.ij. ff.de vulg.& pupill. Dec. in cõſi. 11. col. 8. verſic. tertiò reſpondetur. Bar. in d.l.& col. verſicu.& quod eſt diuturnum, tradit quod nam dicatur t eſſe tempus ne- ceſſarium ad conſuetudinem inducendam. Adde Rom. in ſing. 101.& ſeq.cum ibi addit. per Caſtill.& Alex. in conſi. 1 82. vilis atteſtationibus. col. pen. in lib. in quo primi& ſecundi uolu. conſilia continentur. in conſi. 16. nu. 12. in 5. volu.& in conſi. 173. Viſis diligenter.& in conſi. 212. num. 23. in ſexto volu.& in conſi. 142. eod. volu. Abb. in conſi.5 3.& in conſi. 72. colu. 4. in 2. volu. Card. in conſi. 3. colu. z. Aretin. in conſi. 2. colum. 3.& in conſi. 2 3. in pen.& vltimo dubio.& egregiè in conſilio 47.& in conſi. 95. colum, 2.& 3.& in conſilio 10 3.& in conſilio 164. Gemin. in capitulo fin. in princip. colum. 5. de conſuetu. in ſexto. Bald. in conſilio 149. in quinto volu. Felin. in capitulo cùm acceſsiſſent, colum. 1 4. de conſtitu.& in capitulo ad audien tiam, columna penult. de præſcript. Dec. in conſi. 21 5.& in conſilio 40 2. In cauſa illuſtriſsimi principis. Adde quòd iſtud tempus neceſſarium ad conſuetudinem inducendam uariè iudi- catur, ſecundum ius canonicum,& ciuile, vt habetur in capitulo Cumana. de electio.& in cap. olim, de cenſibus. Hic aurem opportunsè ſeſe offert unum ſcitu dignum, hoc eſt, conſuetudi- nem t probari eſſe præſcriptam etiam à tanto tempore, cuius initij non extat memoria, quan- do aliquis eam adducit,& probat eam extitiſſe per decem annos: quoniam ex hoc præſumi- tur, eam etiam anteà extitiſſe, niſi contrarium probaretur. Alex. not. in d. conſi. 142. in 6. uolu. Cæpoll. in tract. de ſeruitutibus ruſtic. præd. in tit. de aquæ ductu, nu.5 5.& 56. vide omninò Fe li. in c. de quarta, nu. 50.& 5 1. de præſcript. 9 Bar.in ead..& col. verſicu. quæro, quot actus ſufficiant t ad inducendam conſuetudinem, in- quit, glo. ibi,& ubique dicere binum actum ſufficere. Tu verò uide Alexan. in conſ. 187. Vi- ſis atteſtationibus, in lib. in quo primi& ſecundi volu. conſilia continentur. Socin. in conſ. 99. * in primo volu. vbi ait, commu. opin. eſſe contra glo. in d.l. de quibus. teſtaturque ſufficere, ſi conſuetudo probetur, quamuis in contradictorio iudicio obtenta non fuerit. idem ſentit Cra- uett. in conſilio 5 5. Ad prædicta uide Bald. in conſilio 275.in primo volu. vbi ait, ad declaran dam conſuetudinem ſufficere unam ſententiam.& in conſilio 3 49.in quinto volu.& vide eun dem Bald. in conſi. 2 10. in primo volu.& omninò Dec. in conſi. 21 5 vbi not. docuit quomo- do probetur conſuetudo. atque ſatis non eſſe, ſi probentur actus, niſi etiam facti ſint ea inten- tione, vt inducatur conſuetudo. pro quo eſt bonus tex. in J.fl. ſf. de itiner. act. priu.& ad rem fa ciunt trad. per Abb. in conſi.5 3. in 2. volu.& per eundem Abb.& alios. in ca. fi.de conſuetu. Et an conſuetudo probari poſsit per teſtes deponentes ſuper diuerſis actibus, uide Abb. cum ibi addit. in c. licèt ex quadam, de teſtib. 10 Barto. in eadem l. colum. quinta. verſiculo quæro iuxta hoc, nunquid unus t actus valde no- torius ſufficiat, ait, ea, quæ in uno caſu contingunt, non dici frequenter fieri. vide Alexand. in conſilio 1 87. in lib. in quo primi& ſecundi volu. conlilia continentur. Areti. in conſi. 3 9. in fin.& Dec.in conſi. 21 5. Scias etiam conſuetudinem tolli unico actu, quando illi inter quos inducta eſt conſuetudo, contra eam actum illum facerent collegialiter& ſcienter. Felin. in ca- pitulo cùm acceſsiſſent, verſiculo ſunt tamen aliqui, de conſtit. Hoc tamen limitanon proce- dere, vbi conſuetudo fauorabilis eſſet eccleſiæ; quia tunc unico actunon tollerctur etiam ſi omnes uno animo contrauenirent. Abb. in capitulo pro illorum, verſiculo ſed eſt notabile„.. de præbend. FE 3 Bar. De legibus. 11 Bar.in ead.1.& col. quærit, nunquid ad introducendam t conſt uetudinem actus iudicialis exi- garur? concluditque actum extraiudicialem ſufficere vide tu Bald.in conſi. 349. in 5 volum. omnind Socin. in conſi. 99.· in primo volu. Dec.in conſi. 2 1 5.& Crauett. in conſi. 55 ·& Abb. in conſi. 53.in 2.volu. e 12 Bar.in d.l. col. 5, uerſiculo quæro quid ſi iudex, concludit, qudd ſi iudex 33 pluries contra le- em indicauit,& tranſactum ſit decennium, conſuetudinem induci. Vide tu Abb. in conſ. 73. Col. fi.& in conſi. 5 3.in 2. uol.& Feli. in c. in cauſis, in fi.de re iud. 13 Bar. in ead.. circa fi. in lectura, quærit quomodò probetur f conſuetudo Vide Dec. in conſi. 215.Alex. in conſi. 1 3 6. Col. pen. in 1 ‚uol. ubi etiam docuit, an in probanda conſuetudine iura- mentum deferri poſsit in ſupplementum probationis. de quo uideatur Iaſ.in I. admonendi. fdeiureiur.& omninò Alex. in conſ. 173.& in conſ. 21 2. num. 25 in 6. uolu.& in conſi. 6. in 5. uol. Et quomodò probetur conſuetudo, uide omnia, quæ diximus in proximè præcedentibus numeris, quæ hic pro repetitis habeantur. Fummarium 7, repet. in l. de quibus. ſfde leg. Conſnetudo habet uim lcis, tam in mutando, quam in corrigendo ipſas læges. 7 2)e materia conſuetudinis de caſu ad caſum quando poſſit fieri extenſio. 3 Souſuetudo non ſolum nius ciuitatu, ſiue unius oppidt, ſod etiam unius tantum familiæ mutare poteſt ſölennitatem teſtamenti. 4 Sonſaetudo ſupradicta quomodo probetur. Sonfſuetudo uſqueaded potens efl, ut non tollatur, etiam ſi ſtatutum expreſeo cuicunque conſuetudini derogaret. Conſuetudo,& ſlatutum non diſférunt quõ ad cauſam eſicientemp et eius poteſtatem, ſed tantum qud ad modum& formam diſponendi. 7 Conſuetudo inpæna imponenda, eft potiſſmum attendenda. 2 Conſuctudo an iuriſditionem tribuat. 9 Conſuetudo operatur, quòd clauſalæ conſuetæ apponi, eſficiuntur ſabſiantiales. 10 Si aliquis contrattus eſſet ufurarius in rei ueritate, tamen ſi communiter propter conſuetudinem licitus exiftimatur, ex hoc non indicabitur uſurarius. I1 Ius patronatus utrum à laicis ex ſola conſuetudine acquiratur. 12 Conſuetudo loci declarat qualis ſit mens contrahentis. 13 Conſuetudo& fatutum plus poſſumt quam pactum, lict communiter pari paſſu ambulont. 14 Conſuetudo tanti temporii cuius initij memo ria non extat in contrarium, quomodo probetur. 11(Oonſuetudo laicorum an allegari poſſit a clerico contra laicum coram iudice eccleſiaftico. 15 Dbi non eft lex uel conſuetudo, Vvtrum ſinile conſuetudini locum habeat. 1I7 An exemplo curiæ Romancæ caſus decidi poſſint. 13 Conſuetudo an ad ſimilia porrigatur. 19 Vſuus, mores, conſuetudo, ftylus& præſcriptio in quibus differant. 20 Quot actus ad inducendam conſuetudinem exigantur. 212 Quod nam temporu ſpatium ad inducendam conſuetudinem exigatur. 22 Quando diuerſa confuetudines introqucuntur, quid ſentiendum ſit. 23 Conſuetudo an inducatur per ſententiam arbitrorum. M 24 Conſuetudo probatur eæ dibto alicuius dottoris excellentu ſi quid aſſirmet. 27 Conſuetudo probatur per binas ſententias continentes actus, ex quibus ſequitur conſuetudo, quamuu in eu ſcriptum non fuerit, talem eſſe conſuetudinem. 26 I respicientibus ordinem indicij ſufficit ſi conſuetudo fummarisò probaretur. 27 Quomodd tectes probare conſuetudinem intelligantur,& qualia corum teflimonia eſſe debeant. 285 Conſuetudo an liget forenſes. Bar. in icili er. a.yolum. SKAbbiin eSContraYe. In conL, ec. in conſi tudine iura- dmonendi. conſi. 6iin. xcedentibus mutare poteſt conſäetudm run qu ad nem luutus uf. ſetud ⸗ eſe JebeantK Bät 3 numi 1 De legibus. 3 6 Bar. in repet.l. de quibus. ff. de legi. BARr. in repet. d.l.de quibus, ait in ſumma, conſuetudinem fhabere uim legis tam in mu tando, quàm in corrigendo ipſas leges. Adde Alex. egregiè in conſi. 70. nu. 7.in ꝙ vol.vbi ape rit, qua ueneratione ſit habenda conſuetudo.& in conſ.5.in 5. volu. vbi etiam aperit, quid fieri debeat, quando duæ conſuetudines ſibi inuicem repugnarent. Kin conſi. 78. in ſexto. volu.& Dec.in conſi. ĩ 1.& in re propoſita uide eundem Alex. in conſi. 65. in conſi. 110. in conſi. I 19. in conſi. 13 4.in conſi. 142.& in conſilio 173.: in eodem 6. volu. in quibus locis habetur etiam, quando in hac materia t de caſu ad caſum poſsit fieri extenſio. de qua re vide Bald. in l.nemo, & in. generaliter. C. de Epiſcop. audien.& Felin. in capitulo auditis, nume. 1 8. cum ſeq.de re ſcript. Sed loquendo, de potentia conſuetudinis, attende unum, quod putatur eſſe mirabile, vt inquit Barb. in conſi. 66. numero 1 5. inter conſilia Curt.& hoc eſt„quòd conſuetudo f non ſolùm unius ciuitatis, ſiue unius oppidi, ſed etiam unius tantùm familiæ mutare poteſt ſolen- nitatem teſtamenti. Conſuetudo enim magis eſt attendenda, quàm lex. Felin. in cap. I. nume. 4.& 5. de ſponſ. quoniam ea habet vim priuilegij. Alexand. egregiè in dicto conſilio 70. in 4. volum.vbi inter cætera inquit, valdè ſeruandum eſſe alicui id, quod ei antiquo tempore ſer- uatum fuit. citat tex. not. in cap. duo ſimul, de off. ordin. Adde omninò eundem Alexand in dicto conſilio 1 3 4. colu. 5.in 5. volu. Ea uerò eſt uis& potentia conſuetudinis, cuius initij non extat memoria in contrarium, vt uim habeat priuilegij à Principe conceſsi cum clauſula ex cer ta ſcientia,& habet uim tituli.l. hoc iure. S§. ductus aquæ. ff. de aqu. quotid.& æſti. capitulo ſu- per quibuſdam, cum glo. de uerbo. ſignific. Alexand. in conſi. 6. in primo volu. in conſi. 16. col. 4. in 5. volu. in conſilio 173.& in conſi. 177. in ſexto uolumi. in quibus locis tradit Alexan. quo modo t etiam probetur huiuſmodi conſuetudo. Raph. Cuma. in conſi. 76.& omninò Io. Ber- tachinum, in tract. de gabellis, in ſecunda par. num. 28. Jaſ. plenè in l. quo minùs. num. 42. ff. de flum. Feli. in cap. de quarta. num. 1 5. de præſcrip.& in cap. cm nobis, eodem tit.& in capitulo cùm contingat. nu. 1 5. de for. compet.& in c. dilecto, de teſti.& in c. cauſam, nu. 3. de præſcrip. & omninò in cap. accedentes. nu. 1 2. eodem titu. Dec. in conſi. 406.& in conſi. 5 86. Socin. in conſi. 1 8 1. colum. penul.& in conſ. 28 7. in primo volu. Abb. in conſi. 26. in ſecundo volumine. Crauett. in conſi. 21. Marian. Soc. iunior. in conſi. 49. num. 23. Et uſqueadeò potens t eſt huiu- ſcemodi conſuetudo, ut non tollatur etiam ſi ſtatutum expreſsè cuicunque conſuetudini de- rogaret, ſecundum Alex. in d. conſi. 1 6. colu. antepen. in 5. volu.& Feli. in cap. dilecti, colu. pen. de maio.& obed. Rurſus iſta conſuetudo non tollitur per clauſulam, non obſtante lapſu tem- poris. Mar. Soc. iun. in conſi. 70. nu. 94. Prædicta tamen omnia intellige uera eſſe in exercente capace, non autem incapace. Abb. in c. quanto, de conſuetu.& declarat Alex. in conſi. 70. in 4. volu. conſuetudo t enim& ſtatutum non differunt quò ad cauſam efficientem,& eius poteſta- tem, ſed tantùm quò ad modum& formam diſponendi. Alex. in conſi. 108. col. 3. in 3. volu. ci- tat Bal. inl. conſuetudinis, in 2. quæſt. C. Quæ ſit long. conſuet. immo quandoque conſuetudo pPotentius operatur quàm ſtatutum: quia trahitur ad caſus ſimiles, id quod non eſtin ſtatuto. Ang. in conſi.5 2.& Alex. in conſi. 1 1 9. hu. I 4. in 6. vol.& ideò facit licitum, quod alioqui foret illicitum. S. quia verd etiam,⁵in auth. de defenſ. ciuit. tradit Archi. in c. quia ſancta. 6 3, diſt.& con tra, facit delictum, quod alioqui ſiu natura non eſſet delictum. l. ſaccularij. S. ſunt quæ dam. ff. de extraor. crim. ex quo infertur, conſuetudinem t in pœna imponenda eſſe potiſsimùm attenden dam: facit enim neceſſarium id, quod prius erat arbitrarium. Et ideò, qui in pœna iniungenda conſuetudinem excedit, dt modum excedere. Feli. in c. inter cæteras, nu. 1 9. cum ſeq.de reſcri. vbi multa alia ſimilia aggregauit. Et an conſuetudo t iuriſdictionem tribuat, vide Feli. in ca- pitulo cùm contingat, de for. competen. Et nunquid inducere queat pœnam ſanguinis: Eelin. in capitulo ſecundo. de probatio. Et an& quando inducere poſsit, quòd bona ſine requiſitis ſolennitatibus alienentur, Felin. in cap. cùm cauſa, nu. 2. de re iudi. Item conſuetudo operatur, ꝙ probatio inualida, ſit ualida. Peli. in c. cùm dilectus, de fide inſtru. Vtrum autem conſuetudo pPræſtandi aliquid, ſit ſufficiens cauſa, vt id etiam in futurum præſtetur. Eeli. in c.veniens, nu. 5. E 4 de teſti. De legibus 9 de teſti. Scias etiam conſuetudinem toperari, quòd clauſulæ conſueté Penn icſenuu lub⸗ ſtantiales. Beli. in c. 1. col. 2. de lit. cont. Intellige tamen hæc om nia in con erhe ine noneſta& valida, quæ multas debet habere qualitates,vt ait Abb. in conſfi. 2 1. in princ. Sec quid ſi conſue tudo eſſet inualida,& irrationalis, utrũ aliquid operetur: Reſpondeo‚cam adhuc magnos effe ctus producere. eęa enim delinquentem excuſatã pœna temporali, ſed nond gehennali. Anch. in conſ. 1 83. Rom. in ſing. 19. Alex. in conſ. 8.& in conſi. 23 3. col. pen.in 6.vol. Socin. in conſi. 219. in 1. vol. Iaſ.in Lait prætor. S. iurari. ff. iureiur.& hæc proculdubio uera ſunt, quando ſumus in prohibitis à iure poſitiuo, ſed ſi concurreret ſimul etiam prohibitio iuris diuini ‚tunc docu- mentum hoc dubitabile foret, ſecundum Feli. in c. ea quæ, de ſimon. Tamen tùm ex prædictis, in quibus agitur de iureiurando, ut ber Iaſ.in d.§. iurari, tùm etiam ex ijs, quæ ſing. inquit Bart. inl. quid ſit fugitiuus. S. apud Labeonẽé. ff. de ædilit. edict: concludendum uideretur co ntra Feli. 10 Nam inquit ibi Bar. quòd etiam ſi contractus t aliquis eſſet uſurarius, rei ueritate inſpecta„ta- men ſi communiter propter conſuetudinem licitus exiſtimatur, ex hocnon iudicabitur uſura- rius.& hanc Bartoli deciſionem, vt ualdè ſing. extollit lo. Baptiſta Caccialupus in trac. de ludo, nu. 22.& 23. id quod ſi uerum eſt, intelligi debet, licitum eſſe duntaxat, quò ad forum fori, non autem in foro poli,& conſcientiæ, vt prædictum eſt. nam eo caſu ueritati cedit conſuetudo: quoniam Chriſtus dixit in Euangelio: Ego ſum ueritas,non autem dixit, ego ſum conſuetudo. proptereã ueritate inuenta, conſuetudo eſt reijcienda: ita multi lancti patres in Concilio Car- thaginienſi terminarunt. facit c.conſuetudo. 8. diſt.& cõſuetudinem inualidam excuſare à pœ- na, docuit idem Feli. in c. ex tenore, verſiculo declara etiam, de reſcrip. ad quod uide Bar. in l. j. ff. quod quiſque iur. vbi ait, Iludicem, qui contra legem iudicauit, quia ita erat conſuetudo, non teneri ex illo edicto. quod quidem documentum procedere etiam ſi iniqua eſſet conſuetudo, vt excuſet à pœna, tradidit Abb. in c. cùm uenerabilis, de conſuet. vbi glo. 1. idem ſenſit. Quid ſi conſuetudo damnata eſſet, an intelligatur de præterita, an verò de futura? glo. in Clem. fi. in ver bo, decernimus.& ibi Card. de reb. eccl. non ali. dicit hoc eſſe intelligendum de futura conſue tudine. idem ait Bal.in l. ij. in ſecunda oppo. C. quæ ſit long. conſuet. Ant. de But. in c. certifica- ri, col. 3. de ſepul. vide Abb. in c. fi. in fI.de conſuet. Dom. de S. Gemin. in ca. 2. col. fi.de conſti. in ſexto.& Feli. in c. 2. verſi. ſed non teneas, de conſt. Non prætermitto quærere in re propoſita, I1 in qua agitur de ui conſuetudinis, vtrum ius patronatus tà laicis ex ſola conſuetudine acqui- ratur. vide Abb. in c. querelam, de elect.& in ſua diſput. incipien. Augerius. plenè lo. Andr. in c. quod alicui, de regul. iur. in 6. in mercur.& Feder. de Sen. in conſi. 23 4. Item à conſuetudine conſtituriones dubiæ recipiunt interpretationem. l. minimeè. ff. de legi. Et iſta conſuetudo, quæ nuncupatur interpretatiua, tantæ eſt authoritatis, ut etiam ſi à lege quæcunque interpretatio reprobaretur, ea tamen non intelligitur eſſe reiecta. Anch. in conſ. 127. Viſis.& Dec. in c. cùm. 12 M. Ferrar. colu. 3. de conſt.& conſuetudo loci declarat, qualis ſit mens contrahentis. Aret. in conſi. 160. Quomodo autem conſuetudo differat à præſcriptione,& ab uſu,& à ſtylo, tradit Dec.in rubrica de conſuet. Et an& quando conſuetudo contrarjam conſuetudinem tollat,& ex non uſu tollatur uſus, vide Ang. in conſi. 3 3 7. Poſtremò adde, conſuetudinem hominis ope rari, vt is talis eſſe cenſeatur, qualis eſſe conſueuit. l. qui ſemiſſes. ff. de iureiur. Abb. in c. ex lite- ris, eod. titu.& de ui& potentia conſuetudinis, vide Mar. Soc. iun. in conſi. 49. nu. 26. in conſi. 13. 55n conſi. 5 8.& in conſi. 65. nu. 29.& 30. Dicas etiam conſuetudiné, t& ſtatutum plus poſ- ſe, quam pactum, licèt communiter pari paſſu ambulent. Abb. in c. ſacroſancta, de elect. Et con ſuetudinis tranſgreſſor ita punitur, ſicut tranſgreſſor iuris. Iaſ. in l.ubemus. C. de iudic.& iudex iudicando contra conſuetudinem patriæ facit litem ſuam. Iaſ. in d. auth. An autem& in quibus caſibus conſuetudo ad alia loca extendi poſsit, vide Abb. qui latè diſtinguit in c. dilecti, de off. 14 Arch. licèt illa ſit lectura Ant. de Butr. Qũo etiam probeturt cõſuetudo, maximè tanti tempo- ris, cuius initij non extat memoria in contrarium, vltra ea, quæ prædiximus, uide ſuprà. Adde quòd conſuetudo tantum habet de effectu,& de potentia, quantum habet de uſu,& proprios facti& uſus terminos non excedit. Curt. in conſi. 15. nume. ꝛ. ſed ſi proprios terminos excedit, non untur ſuh. doneſtag& dſ conſue magno e mal. Anch In in con. ndo ſumus tunc docu- brædictis, nqdit Bart. vomtra Beli. ſpecta, ta- ditur uſura- ac. de ludo, m fori,non nſuetudo: onuetudo. ncilio Car- uſare àpœ- e Bar.in J.j. etudo, non nſuetudo, It. Quid ſi .fl. in ver a conſue certifica- conſti. in ropoſita, ne acqui- Andräin ſuerudine odo, x terdrerstio Can c. Curh. nis. Aretin ſtylo tradit nem tollat,& nominis ope d. in c. Iite- 4. 26.in Conlt utum plus p0 3 qe elect.Ei Cou De leglbus 37 non valet. Et ideò conſuetudo, quæ imponit grauamẽ eccleſiæ, uel quę remittit ſolennitates in alienatione bonorũ eccleſiæ requiſitas, uel quæ uult fructus beneficij percipi poſſe ab abſente abſq; eo, quòd vicariũ teneat in loco beneficijnõ ualetʒut tradit Dec. in c.i de cõſuet. An autẽ 15 conſuetudo laicorum allegari poſsit à clerico contra laicũ coram iudice eccleſiaſtico?& di- cas non poſſe:Doct.in c. quod clericis, de for. comp. Aret.in conſi. 4 5. Non eſt ſilentio præter- mittendum tantam eſſe conſuetudinis eccleſiæ authoritatem, ut ab ea declinans hæreticus cen ſeatur: nam B. Hierony mus contra Vigilantium ſcribens, probat, eum eſſe hæœreticum, propte- reà quòd uenerandas non eſſe Martyrum reliquias cõtra eccleſię conſuetudinem affirmabat. ſic ẽt.B. Auguſtinus ait, in rebus, de quibus nihil certi ſtatuit diuina ſcriptura, mos populi Dei, & inſtituta maiorum debent pro legibus diligentiſsimè cuſtodiri. hæc ille ad Caſulanum,& re lata ſunt in c. in his rebus. 1 1. diſt. 16 Bar. in ead. repet. l.de quibus, col. I. uerſi. aliud exemplum, quærit, ubi non eſt lext uel conſue tudo, utrum ſimile conſuetudini locum habeat. Ad quæſtionem hanc uide Barb. in conſi. 6. col. 9. in I. uol. Cæpol. in conſ. 1 8. col. z2. uerſi. item hoc probatur, ubi ait, hoc ideò eſſe, quoniam ca- ſus omnes, qui ſub eadem ratione continentur, non per extenſionem deciduntur ſed per com- prehenſionem. Ad quod faciunt tradica per Alex. in cõſi. 75. in 5. uol. ubi dicit, omnes caſus ita ſub identitate rationis contineri, ſicut ſpecies ſub genere continetur. idem ſentit Soc. in conſi. 30. in 1. uolu. Dec. in conſ. 30 3.& in hac materia extenſionis ex rationis identitate, vide ſem- per Abb.in c. fi. de reſcrip. Et ad prædictam quæſtionem Bartoli vide etiam Barb. in conſi. 19. col. 4.in 1. uol.& Feli. in c. auditis, col. 6. cum ſeq. de reſcrip. 17 Bar. in repet. d.. col. 2. uer. tertiò uideamus, quærit, an exemplo Curię Romanæ t caſus deci- di poſsint. vide tu Præpoſit. in c. conſuetudo, col. 3. diſt. i. 18 Bar. in eod. Ioco uer. ratio prædictorum, examinat, nunquid conſuetudo t ad ſimilia porriga tur. vide Feli. in c. auditis, col. maximè. 1 1. de præſcript. Aret. in conſi.9 5. col. pe.& in conſ. 31. & quæ poſui ſupra. 19 Bart. in d. repet. col. 4. uerſi. VItra hoc quæro, tradit in quibus diſferant t uſus, mores, conſue- tudo, ſtylus,& præſcriptio. Vide tu aliquid apud. Aret. in conſ. ↄ5, col. pe. Alex. in conſi. 2 8. col. 3.& in conſi. 26. in 2. uol. ubi docuit, quot actus ad ſtylum requirantur,& in conſi. 3 9. in fin. in 3. uol. ubi ait tantùm operari ſtylum unius principis, quantùm operatur uniuerſitatis conſue- tudo. Vide etiam Aret. in conſi. 103. col. fi. ubi aperit, quod tempus ad probandum ſtylum exi gatur. Ana. in conſi. 93. col. 4. Et omninò Dec. in conſ. 1r. Quoniam iudicantium reſponſa. nu. 2.& in c. 1. de conſuet. 20 Bar. in d. repet. col.. uerſ. primò uideamus, quærit, quot actus t ad inducendam conſuetudi- nem exigantur. Vide Præpoſ. in c. mos.& in c. cõſuetudo. col. 2. diſt. 1.& quæ plenè poſui ſuprà in lectura eiuſdem. l. de quibus.& dum Bar. in d. col. uerſi. ſecundò videamus, tractat an ad in- ducendam conſuetudinem actus iudiciarius exigatur, vide tu Barb. in conſi. 46. col. 9. in 4. uol. * Soc.in cõſ.ↄ9. in I. vol. ubi ait, comm. opi. eſſe contra gl. in d. l. de quibus. factus iudiciales nõ eſſe neceſſarios, vide etiam quæ pleniuùs poſui ſuprà in lect. d.l. de quibus. 21 Bar. in ead. repet. col. 6. in principio tradit quod nam temporis ſpacium ad inducendum con ſuetudinem exigatur De hac re. uide Archid.& Io. Monac. in c. generali, de elect. in 6. Card. Zab. in conſi. 5 3. Ant. de Butr. Abb.& alios in c.fi. de conſuet. Signorol. in conſi. 108. Beli.in c. in cauſis, col. 4. de re iudic.& omninò quæ latiſsimè poſui ſuprà in lectura eiuſdem. l.& adibi poſita ſemper recurre. 22² Bar. in d. repet. col. 6. uer. Item quæro ſi infrà decennium, examinat quid ſentiendum ſit quã- do diuerſæ conſuetudines f introducuntur. breuiter uide tu, quæ plenè poſui ſuprà.& Rom. in ſing. 42. incip. Ad hoc. cum ibi plenè addit. per Caſtill. 23 Bar. in ead. repet. col. 8. uerſ. ſed an per ſententias t arbitrorum inducatur conſuetudò, tenet, quòd non. Adde hoc idem uoluiſſe Rom. in ſing. 41. incip. An ſicut, cũ ibi plenè addit. per Ca- ſtill ad quæ me refero;& ad Dec. in conſ. 11. Quoniam iudicantium. nu. 1 2. Bar. 3 De legibus. 24 Bar. in ead.repet.col. 9.in 4.. princip. uerſi. econtrà- ſentit cõſuetudinem t probari ex dicto alicuius doctoris excellentis, qui id affirmet. De hac re vide Cæpoll. in conſ. 40. colum. 4.& in conſ. 59. col. 4. Barb. in conſi. 4 3. col. 12. in I. uol.& in conſi. 22. colu. 3.Cùm ſeq.in 2. uol. Alex. in conſi. 50. col. 2. in 5. uol. ubi tenet non eſſe credendum Hoctori eſſerenti conſuetudinem. idem plenè docuit Aret. in conſ. 132. Dec. in conſ. 42. nu.. vide Præpoſ(in proœm. feud. col. 3.Soc. in conſi. 275. col. 2. in I. uol.vbi ſequitur hanc Bartoli opinio. ut credatur Doctori. idem ait Paul. de Caſtr. in conſi. 1 6 1. col. i.& Raph. Cuman. in conſi.5 7. Corn. uerò in conſ. 8 3. col. 5. in 3. uol. tenet, quòd non credatur. ſed Dec. in conſi.540. teſtatur hoc Bartoli documentum † eſſe uotis frequentioribus confirmatum. Idem tenet Iaſ. in l. filius à patre. ff. de liber.& poſth. Dec.uerò in conſ.5 5 9. ait Bar. hic uoluiſſe, ut præſumpt iuè tantum probetur conſuetudo; quo niam admittitur probatio in contrarium. Dicas tamen Doctori atteſtãti de priuilegio alicuius non credi. Abb.& alij poſt gl. primam in c. cum ordinem, de reſcrip. Quomoddò autẽ aliter pro bari poßit conſuetudo, uide plenè ſuprà ad lecturam eiuſdem..in fin.& infrà in ſeq. nu. 25 Bar. in eadem repet. col. 10. in princ. uerſi. Tu dic audacter, concludit, conſuetudinem pro- bari per binas ſententias continentes actus, ex quibus ſequitur conſuetudo, quamuis in eis ſcri- tum non fuerit talem eſſe conſuerudinem. Adde Bal. in rub. C. quæ ſit longa conſue.& in l. ne mo deinceps, col. 1. C. de Epif. audien. Præpo. in c. cnſuetudo.i.diſt. Rom. in ſing. 41. incip. An ſicut. Et ad prædicta uide quæ poſui ſuprà in lectura eiuſdem legis. 26 Bar.in ead. repet.& col. inquit in reſpicientibus t ordinem iudicij ſufficere,ſi conſuetudo ſum mariè probaretur. vide ad hæc aliquid apud Feli. in c. 2. Col. 6. uer. ſecunddò limita, de teſtib. 27 Bar. in ead. repet. col. tradit quo modo teſtes t probare conſuetudinẽ intelligãtur,& qua- lia eorum teſtimonia eſſe debeant. vide Aret. in conſ. 42 col. fi.& in conſ.9 5. col. I. Abb. in cõſ. 13.& in conſ. 21.in 1. uol.& in c. licèt ex quadam, cum ibi addit. de teſti.& quæ plenè poſui ſu- prà in lectura eiuſdem. l. de quibus. in fi. 28 Bar. in ead. repet. col. i I. quærit utrum conſuetudo t liget forenſes. uide Præpoſ. in c. quæ cõ trà. 8. diſt.& quid in ſtatuto, vide Bar. in l.cunctos populos. C. de ſum. Trin.& ibi Sali.& Iaſ.vbi habetur, quid in contractibus, quid in delictis,& quid in ultimis uoluntatibus ſit dicendum. vi- de etiam lo. And.& Domin. de S. Gemin. in c. 2. de conſtit. in 6.& Abb. in c. à nobis,& ſent. ex- comm. qui omnes tenent contra Bar. in delictis. Et in re propoſita uide Soc. in conſ. 20. Col. 5. & ſeq.& in conſ. 23 1. col. q in I. uol. Et an& quãdo forenſis poſsit petere reſtitutionem, poſt- quaàm ligatus eſt à ſtatuto uel cõſuetudine, vide Aret. in conl. 1 I. ſcias etiam forenſem, qui trã- ſit per aſiquem locum, in quo ſtatutum pœnale uigeat, excuſari, ſi illud ignorauit,& quomodo hoc procedat, vide apud Alex. in conſ. 8 5. col. fixin 4. uol. Et quis propriè dicatur forenſis, vide per Feli. in c. quoniam, in princ. de off. ordi.& Dec. in conſi. 661. Attende etiam neminem cen ſeri eſſe forenſem ſed ciuem.& ex hoc fit magna illatio per Ang. in l. ſi cũ exceptione.§. in hac. ff. quod met. cau.& Feli. in d. c. quoniam. nu. 5. ut ibi uidere eſt. Fummarium in l. diuturna. ff. de legib. I Conſuetudo eſi legis interpres cum de ipſius intellectu dubitari contingit. 2 Vera interpretatio à communi obſcruantia ſumi debet. Bar. in d.l. diuturna. ff. de legib. 1 Bau. in d.l.diuturna, in princ. inquit, conſuetudinem t eſſe legis interpretem, cùm de ip- ſius intellectu dubitare contingit. vide Card.& Abb.& alios, in c. cum dilectus, de conſuet. Bal. in conſ. 48. Super unitate, in fi. in 3. uol. Ang. in conſ. 99. Viſo themate. col. 3. Aret. in cõſ. 15 9. Viſo punctodin fi. Soc. in conſi. 20 9. Licèt nulla, col. fi. uerſ Nonò comprobo. ubi ſequẽdo Ant. de Butr. in d. c. cùm dilectus, ait, ſtandum eſſe interpretationi, quam tradidit cõſuetudo, etiam ſi uerba conſtitutionis impropriè ſumerẽtur. Et Bal. in c. i. in prin. de feud. ſine eulp. nõ amitt. 2 ait, ueram interpretationẽè tà comrnuni obſeruantia ſumi debere. quẽ ſequitur Dec. in conſ.it. Quoniam —— 2-—u darier ig 1 dum. Kin m v. Alex. altenänem. dem.ſeudc. Doctonisden Lconl. 3.c9. documentum der.& poſth. dluetudo, qo legio aiicuius autẽ alterro eq.pu. ꝛdinem po- uis in eis ſcri. ſue.& in lne 41.incip. An ſuetudo ſum de teſtib. atur,& qua- A bb. in cõſ. ne poſui ſũ- nc. quæ c lI.& laſ.vbi cendum.vi- & fent. ex- 20. Col.j. onem polt- ſec, Qda- & G*ονο 0 oterſsNide neminem cen tione Sinbac- ⁸½ X De conſtitutionibus principum. 38 Quoniam iudicantium reſponſa, col. 8. Immo conſuetudo hæc interpretatiua eſt tantæ autho- ritatis, quòd etiam ſi quælibet conſuetudo à lege reijceretur, tamen illa nunquàm cenſetur Ex cluſa. Anch. in conſ. 1 27. Viſis.& Dec. in c. cum. M. Ferrarien. col. de cõſt.& poſui ſupra in re petit.h. de quibus. ff. eod. tit. de legi. nu. 11 ubi plenè egi de potẽtia conſuetudinis. Dicas tamẽ, quod conſuetudo legem, quæ eſt clara, interpretari non poteſt. Aret. in conſ. 11 5. Fummarium inl.] M̃de conft. princ. Priuilegium à principe uiuo conceſſum, priuilegiati perſönam non ægreditur, niſi de hæredibus facta ſit mentio. 1 Priuilsgiatus ſi- ſolus commode uti non poteſt priuilegio ſibi conceſſo tunc eius perſonam egreditur. Bart. in l). ff. de conſt. princip. Summarium in l.fi. f. de conſi. ꝓrinc. Benefſicium conceſſum à Principe quomodo intelligatur. Beneficium principu tangenr iura ipſius concedentis ert latiſſimè interpretandum. Bencficium principis etiam ex cauſa pietatis alicui conceſſum, ſtricté interpretari debet quxtenus reſpi- cit yræiudicium tertij? Beneficium Drincipis tanquam genus etiam reſcriptum continet. A quo tempore ius priuilegiato acquiratur. Priuilegium amittitur propter contrarium aczum. Bar. in l. Beneficium, quæ eſt.J. f. f. de conſt. princi. BaAn. in d.l fi. aperit multa ad intellectum beneficij à Principe t conceſsi pertinentia. ad quæ adde eundẽ Bar. in l.. C. de iur.& fact. ignor. Doct. poſt gl. in c. olim, de uerb. ſignif. Alex. & Aret. in l. qui duos. ff. de lega. 1. Abb. in c. ſf. de tranſl. Epiſc.& in rubrica de pręſcrip. in c. non nulli.§. ſunt& alij.& in c. ad audientiam, 2. de reſcrip. eundem Abb. in conſi. 5 7. col. fi.& in cõſi. 101.in I. uol.& in conſi. 98.& in conſi. 102. eod. uol.& in conſi. 3 5. in prin.& in conſi. 57. col. fi. in 2. uol.& in conſi. 70. in fi.& in conſi:°4. col. 2. eod. uol. Feder. de Sen. in conſi. 68. Barb. in conſi. 3 3.in I. uolu.& in conſi. 3. coll. 5.& in conſi. 56. col. 14. in 2. uol. Anan. in conſi. 24. in 3. dubio.& in conſi. 3 4. col. z2.& in conſ. 95. col. fi. Oldr. in cõſi. 5 0. And. de Iſern. in tit. de prohib. alien. feud. per Feder. in princ. col. ꝛ. Alex. in conſi. 339. In Chriſti ſaluatoris, in libr. in quo pri- mi& ſecundi uol. conſilia continentur.& in conſi. 3 2 3. In occurrenti caſu. eod. lib. in conſi. F7. col. 1. in 5. uolu.& in conſi. 1 10. nu. 14.& 15.in 6. uol. Dec. in conſ. 26 2. nu. 7.& 8. Quot uerò ſint ſpecies priuilegiorum,& de natura cuiuſcunque,& quæ priuilegia in generali reuocationi non intelligantur eſſe reuocata,& quæ etiam reuocari non poſsint, vide pleniſsimè apud Pran ciſcum Lucanum in tract. de fiſco,& priuilegijs eius, in princi. 441.. Par. 2 4 I De conſtitutionibus principum. Bar. in ead.. col. 2. inquit, beneficium principis t rangens iura ipſius concedentis eſſe latiſsi- mè interpretandum, alioqui uerò, ſi alteri præiudicaret. Adde Abb. in c. 2. de eccle.ædific. in o olim, de uerb. ſignifi. in c. nonnulli.. ſunt& alij,vbi etiam alij doct. de reſcrip. Alex. in cõſi. 323. in lib. in quo primi& ſecundi uolu. conſilia continentur. Aret. in conſi. 1 6 3. Dec. in conſi. 194. &x in conſi. 45 3. Alex. in conſ. 1 10. nu. 1 5. in 6. uol Iaſ. in lj. C. de ſacroſ.eccleſ.Soc.in conſ. 260. col. 10. in I. uol.& quæ poſui ſuprà in lucrubra. præcedenti. Dicas tamẽ beneficiumt principis etiam ex cauſa pietatis alicui conceſſum, ſtrictè interpretari debere, quatenus reſpicit præiudi- cium tertij. Innoc.& Abb.inc. cùm dilecti, de donat. ad quod accedit tex.in c. cùm dilectus, de conſuet. Rurſus declara beneficium principis eſſe latè intelligendum, quando non deuiat à iu- re communi: nam iſta declinatio à iure communi eſt odioſa,& ideò ſtrictè interpretãda. Hinc infertur diſpenſationes eſſe ſtricti iuris. c. cuũm dilecti,& ibi Abb. de conſang.& affinit. c. 1.& 2. de fil. presbyt. in 6.& eſt gl. in c.ordinarij, de off. ord. eod. lib.& ad rem faciunt trad. per Abb. in d. c.cùm olim. Ad præcedentia accedat tex. in c. audita, de reſt. ſpoli. ibi, non intelles uus,& tex. in c. quamuis, de reſcrip. in 6.& in l.ſi certarum.§. lulianus. ff. de teſta.& in l. nec auus. C. de emancip. liber. laſ.in lquoties. C. de precibus Imper. offer.& Feli. pleniſsimeè in c. cauſam quæ, nu. 4 4. de reſcri pt. Bar. in ead. l. col. ꝛ. uerſi. quæro quæ ſit differentia, inquit, beneficium t principis tanquam ge nus, etiam reſcriptum continere. Ad rem hanc facit tex. in l.j. f. ad municipal.& quomodo be- neficium latè ſumptũ accipiatur, vide in c. 1. quib. mod. feud. amit. in uſibus feud.& apud Abb. in c. nõnulli. õ. ſunt& alij,& in c. ad audientiam. ꝛ. de reſcrip. Et quid ſit priuilegium, vide Abb. in rubrica de reſcrip.& Reli. in c. ex litteris, in princ. de fid. inſtr. quid iuris quãdo priuilegium, & reſcriptum concurrunt, vide Abb. in c. 1. de reſcrip. Bar. in ead. l. col. 3. uerſi. quæro quando fit interpretatio, examinat à quo tempore t ius priui legiato acquiratur. ſ.an à die ſcientiæ, an uerò à tempore conceſsionis.vide tu Feli. in c. 2. colu. 4. uerſiculo tertiò limita, de conſtit. Barba. in conſi. 3 4. colu. 4.& colu. 20.& in conſi. 46. colu. 6. in 2. uolum. Bar. in d.lin fi. ait, priuilegium t amĩtti propter contrarium actum. De tota hac re vide latiſsi- mè Feli.& alios, maximè Dec. in c. cùm acceſsiſſent, de conſt. Et quoniam Feli. ibi nu.5 1. ait, eum, qui actum facit contrarium priuilegio, proteſtari debere, mentis& intentionis ſuæ non eſſe, ut proptereà ſibi præiudicetur. Adde tu etiam abſque huiuſmodi proteſtatione aliquẽ pri uilegio ſuo renunciare non cenſeri, niſi quo ad actum illum cum dependentibus ab eo: alioqui uerdò quo ad reliqua, quæ in ipſo priuilegio continentur. hæc Bar. in l.ij. 6.fi. ff. de decurion. Sal. poſt Cyn. in l. voluntariè. C. de excuſ. tut. Alex. in conſi.33 8. Ex themate, col. fl. in lib. in quo pri mi& ſecundi uol. conſilia continentur,& in conſi. 30 3. in 5. uolu.& Dec. in conſi. 308. nu. 2.& in conſi. 37 35. nu. 5. ubi ait, nunquàm renunciationem priuilegij eſſe conijciendam, ubicunque aliqua alia ſumi poteſt interpretatio, ut ibi per eum.& in conſi. 3 96.& in conſ. 63 8. 421. Ad pręfata vide Alber. in l. falſa. C. de diuer. reſcrip.& in ſuo dictionario in uoce, Decima, vj. laſ.in J. ſi mora. ff. ſolu. matr. Alex. in conſ. 108. col. pe. in 3. uol.& in conſ. 3 3.in 5. uol. Fummarium in l.. de Ftat. hominum. Si dono tibi res meas, utrum iura& altioner contineantur. Bart. in J. j. ff de ſtat. hom. qua re vide tu tradita per Iaſ. in§. actionum, col. 4. nu. 2 5. Inſt. de action. Bar. in l. Quin- tus. 2.§ argento. ff de aur.& arg. lega. Barb. in conſi. 3 6. in 1. uol. Alex. in l. apud Iulianũ. S§. non emmis col 1.ff. ad Trebell.& in conſi. 3 30. Viſo titulo, col. antepe. in lib. in quo primi& ſecundi uol. conſilia continentur,& in conſi. 1. col. 1. in 5. uol.& in confi. 39. nu. 10. in 6. uolu. Rom. 1 B' R T. in d. lj. quærit, ſi dono t tibi res meas, utrùm iura& actiones contineantur. De sele ligi- eaiſtine den cdſ. 323. A Co. 9. rn CO 0, umn Diinoipi Acit præiudi- mdllectus, de n deuiat äig. dretäda. Hinc nit.c.. K 2. rad per Abb. lex muus,& cauus. C. de auſam qux, tanquam ge uomodo be- K apud Abb. m, vide Abb. priuilegium, e t ius priui nc. 2. colu. ſ.46. colu. ide latiſsi- De ſtatu hominum. 39 Rom. in cõſi, 355. Corſet. in ſing. 73. aliquid apud Peli. in c. 2. de teſti. cog.& quæ ado ad Bar. in l.omnia.§. fiff. de leg. 2. Et ea, quæ plenè cumulat Peli. in c. omnes leges, prima diſt. in addit. ſuis ad princ. opus Abb. in c. quia monaſterium, de relig. domi.& in c. fi. de præſcrip. Fummarium in l. Imperator la. 1 M. de ſtat.homin. An& quando notarius poſſit errorem ſuum corrigerc. Bar. in LImperatorjj. f. de ſtat. hom. B A n. in d.. I1mperator, tradit an& quando notarius t poſsit errorem ſuum corrigere. vi- de Aret. in conſi. 75. col. 3. Bal. in conſ. 391. in 2. vol.& in c. cùm ceſſante, de appell. Bar. in conſ. 20 4. Doct.& maximè Feli.in c. ex literis, de fid. inſtr. Soc. in conſi.9 4. col. 3. in 1. vol. vbi multas attulit authoritates.& in conſ.9 8. col. 5.in 3. uol. Dec. in J. ſi librarius. ff. de regul. iur. Iaſ. in rep. l. admonendi, col. 68. ff. de iureiur. Mar. Soc. iun. in conſ. 101. Et an in corrigendo errore autho riras ſuperioris exigatur, vide Eeli. in d. c. ex literis. Summarium in l. qucritur. ffæde ſtat. homin. Ja quod mixtum eſt,& ad partem uel magu uel minus petentem referri poteſt, ſemper ad partem po. tentiorem referendum eſr.. Priuilegiatus exieſtens in communione cum alio, illi ſuum priuilegium impertitur& communicat. Bar. in l. quæritur. ff. de ſtat. homin. BAn. in d.l. quæritur, colligit ex iſto tex. id, quod mixtum t eſt,& ad partem, uel magis vel minus potentem referri poteſt, ſemper ad partem potentiorem eſſe referendum. Adde Soc. in conſi. 2 2. in 4. uol. qui multa citat ad rem hanc facientia. Attende tamen, quoniam dicendum videretur, ubi una pars eſt dignior altera, mixtum à ſua digniori parte regi debere. c. 1. de con ſecrat.eccl. vel altar.in 6. gl.& Abb.in c. quod in dubi)s, eod. tit. in antiquis. glo. in c. de ieiunio, 77. diſt. idqᷣue docuit Iaſ.in l.1mperium. nu. 3. ff. de iuriſd. omni. iudi.& in rubrica. ff. ad Trebel. nu.)I. ait, in 2. lectura, nu.. Feli. in c. 1. de pręſcrip. Hoc tamen non videtur habere locum quãdo dignior is ſue non pars accederet ad aliã, ſed ſoluùm quando æqueè principalis eſſet, per text. in§. ſi tamen alienam aliqué pti Purpuram, inſtitu. de rer. diuiſ. ubi purpuram ſi quis ſurripuit, ut eam immiſceret ueſtimento eo:iodu ſuo, licèt purpura ſit pretioſior, tamen cedit ueſtimẽto. ſed reſponderi poteſt, id eſſe in odium ecunonSN. ſurripientis, contra quem proptereà dantur actiones famoſæ. Et ideò videtur eſſe innitendum Han quo pii prædictæ concluſioni, vt uidere eſt etiam in collegio Cardinaliũ, de quo loquens ſummus Pon 308.Hu.a.& tifex appellat eos fratres,licèt quando ſeiunctim ſcribit ad Cardinales, appellat eos filios. aiunt m, udicunque enim Doct. ided hoc euenire, quoniã ſex ſunt Epiſcopi Cardinales, 4 quibus tãquàm 4 dignio- 538.411.A ribus, cœteri omnes, licèt numero eſſent plures, denominantur, ut latius dixi in lex hoc iure, ſu mazejlaſänl 2 Prãà de iuſt.& iur. Sic etiam priuilegiatus f exiſtens in communione cuùm alio, illi ſuum priuile- Sium impertitur,& cùm eo communicat. Feli. qui notabiles ponit illationes in c. 1. de præſcri. An autem mixtum ex duobus faciat tertiam ſpeciem. Bar. in l.j. ff de interdic. Et an mixtum ſub altero ex ſimplicibus contineatur. Bar. in l. hoc legatum. ff. de leg. 3. Et an diſpoſitum in ſimpli- cibus, locum habeat in mixtis. Bar. in l. ita ſcriptum. ffide liber.& poſthu.& inl. naturalis.§. 1. in fi fl.de præſcrip. uerb. in l.⁊ in princi. ff. de uerbo. obligat.& in l.vim paſſam.ff. de adulter. vide Felin. in c. fin. colum. 2. de ſimon. cui autem attribuatur, dic, ut per eundem Felin. in d. c. 1I. colu. 3. de præſcript. 1.De Summariam in l.eum qui. ff.de ſtat, hom. ntineandee I Filij nati ex matrimonio contracto prohibito illegitimi ſunt, etiam ſi qeinceps Papa ditpenſatio n Bariin!- buri ſuperueniat. in lapad 4 Bar. in l.eum, qui. ff. de ſtat. hom. bain quoh 1 Bau. in dl. eum quiĩ, ait, filios natos t ex marrimonio cõtraco prohibito, illegitimos eſſe, mnu 1o ne etiam De ſtatu hominum. exlam ſi deinceps Papæ diſpenſatio ſuperueniat:vide laſtin lſi is, qui pro emptore. col.3 7. uer. itemn adde.ffde uſucap. Fummarium in 7 Arethuſa. ffede ſat. hom, Fummuarium iftius legis uide ibi. 2 Sonqdittio in dando conſiſtens per alium impleri poteft. Bar. in l. Arethuſa. fl. de ſtat. hom. r Bau. in d. l. Arethuſa, in princ. ponit ſummam illius. l.vide tu adeam Bal. in l. generalite r. C. de epiſc.& cler.& in c.ꝑrætereà requiſiſti, col. 2.& fi. de appell. Barꝛibi paulò poſt inquit, conditionem t in dando conſiſtentem, per alium impleri poſſe,& reliqua. Adde Bal. in c. paſtoralis, col. I.de appell. Jummarium in l. Imperator. la 2. ſf. de ſla. hoi. r Mulier pragnans ultimo fupplicio non eft tradenda donec pariat. Mulier prægnaus an poſſi citari poſt partum. 8 2 8 Bar. in L. Imperator. 2. ff. de ſtat. hom. 1 BAR. in d..Imperator, colligit ex iſto tex. mulierem t prægnantem ultimo ſupplicio non eſſe tradendam, donec pariat. Vide plenè de hac re Cæpoll. in cautel 3. incip. Si uis differe. col. 2. uerſi. non debet. hoc idem tradidit Bar. in J. prægnantis. ff. de pœni. ubi ſubiungit, eam neque quæſtioni ſiue torturæ ſubijci poſſe, niſi clapſis 40. diebus poſt partum editum, ne fortè pro- pter debilitarem moriatur: idq́ue iudici imputetur. Et de prædictis omnibus vide Bal. in l. in- rerpoſitas, in fi. C. de tranſac. Io. de Anan. in c. 1. de his qui fili.occi. Dec. inll. fœminæ. nu. 86. ff. de reg. iur.& Hippoly. de Marfilijs in l.j. in princ. col.. uerſi. nonò requiritur.& in l. edictum. 2 col. 3. ff.de quæſtion. Et an mulier f prægnans poſsit citari poſt partum, Alber.in l ſi exigimus. §. ſi quis. col. I. ff.ſi quis caut. Jummarium in l. cum legitimò. frde ſlat. hom. I Filius logitimꝰ natus ſequitur qualitatem h originem patris, matris uerò illegitimus. Bar. in l.cum legitimè. ff. de ſtat. hom. 1 BaAu. in d. l. cum legitimè, colligit ex iſto tex. filium legitimè natum ſequi qualitatem& originẽ patris, matris uerò illegirimum ſequi. Faciunt ad rem tradita per Soc. lIatè in conſ. 102. col. 3. uerſi. reſtat igiturin 3. uol. Et per Ang. in conſi. 40 1. cum ſeq. ubi habetur, an ſpurij dican tur de domo& familia patris. Vide etiam Bal.in l. meminimus. C. de legit. hæred. Alex. conſ. 89. in fi.in 6. vol. Anch. omnind in conſi. 3 89. Beli. in c. ſunt& alij. nu. 57. de reſcrip.&ö Barb. in cõſ. 572·in 2. vol. Et circa prædicta recurre ſemper ad ea, quę poſui in l.item in poteſtate. ff de his qui ſunt ſui, uel alic. iur. . Jummarium in leg. qui iraro. fede Flat, Dom. I Furor ſuperueniens non mutat dignitatem ſiue dominium. 2 Furor ſüperueniens an purget præcedens uitium ingratitudinis. Bar. in l. qui furere. ff. de ſtat. hom. 1 Bax. in d.l. qui furere, colligit ex iſto tex. furorem t ſuperuenientem, non mutare dignita- tem, ſiue dominium. Vide Beli. in c. cùm officij, col. 2. de præſcrip. An autem furor ſuperueniẽs reuocet mandatum. Bar. in l qui ſeruum. ff. de acquir. hæred. Et an& quando puniatur. Bart. in J.ſi quis in tantam, in ſecunda oppoſ C. vnde ui. Dicas etiam, quòd furor ſuperueniens poſt cõ- tractum matrimonium, illud non diſſoluit. Iaſ. inl. patre furioſo. ff. de his qui ſunt ſui uel alie. 2 iur. vbi multa alia ſimilia collegit. An furort ſuperueniens purget præcedens uitium ingratitu- dinis. Iatiin d. l. patre furioſo,& in Lex facto. ff. de uulg.& pup. Quid ſi aliquis ante furorem cõ- milit delictum, pro quo ei pœna capitis erat imponenda‚an furor ſuperuenicns ei auxilium af- 4 ferate ———————— re acol. Aler. generaliter.. pleri poſle,& upplicio non s differe. col. i cam neque ne forte pro- Bal.in. in⸗ næ. nu.. 96.ff. nl. edictum. ſiexigunus. wockem X n COI.102. an ſpori dican Lex on. 9. KrBarb.in 0 teſtare f'de bis X½* 8⁸ De ſtatu hominum. 10 - ferat? Reſpondeo, eum durante furore non eſſe trucidand um. Iaſ in d.. Ex facto,& in l. ſi ſer. uum. ff.ſi ex nox. cau. aga. Quid ſi exiſtens in peccato mortali furioſus efficitur, nulla contritio ne ſecuta,& moriatur, an iudicetur damnatus? uide Iaſ. ibidem. Jummarium inl. ingenuum. ſfede ſiat. hom. Sententia facit ius inter omnes. Bar. in l.ingenuum. ff. de ſtat. homi. BAn. in d. l. Ingenuum, colligit ex iſto tex. ſententiam t facere ius inter oës. Ad hoc uide Bal. in l. res incer alios. nu. 5. C. quib. reſ. iud. non noce. Abb. in conſ. 7 2. in 2. uol. A lex. in Iſeruũ filij. ſtatu liberũ.ffde leg.i. Anch. in conſi. 338. Feli: in c. ſuper eo. j. de te ſt·& Corn. in conſi 107. col. 2. in 4. vol. Et in hac materia attende unum ſcitu dignum, ſſententiam quæ tanſiuit in rem iudicatam, eſſe tanti effectus, ut ſi is contra quem fuit lata, preces porrigat, ut dicta ſenten tia retractetur, uel denuò uideatur, non ſoluùm caret impetratis, ſed etiam infamis efficitur. tex. eſt in fi. C. ut lit. pen. quem declara ut per Io. Bap. Caccialup. in tract. de Tranſact. q. 27. Et an ſententia, quæ tranſiuit in rem iudicatam retractari poſsit per uiam denunciationis euangeli- cæ à ſuperiore eccleſiaſtico, vide Abb.& alios in c. nouit, de iudi. Jummarium in l.j. de his qui ſunt ſiu vel ali. iur. DVerſonarum qualitas intelligi& cognoſci debet. Cognito uno de contrarijs cognoſcitur& reliquum. gadem ſolennitas in deftruttione, quæ in ædificatione requiritur. Si Papa omnia priuilegia alicui eccleſiæ ſiue collegio concéſſa confirmet, huiuſmodi confirmatio iuſta con- tinet, non autem ad miufta dilatatur. Conßermatio priuilegiorü alicuius eccleſiæ facta à Papa, ualida eit, licèt e illis priuilegijs non appareat. Dominum ob nmiam ſæuitiam inſeruum dominio iyſius ſerui priuari debere. g ſAKr. in d.lj. uult perſonarum t qualitaté intelligi& cognoſci debere. pro inde ab 5 Abhoc Bar. documento ſumitur argumẽtum, teſti, qui non cognouit, fidem non eſſe ha- 24 2 bendam. Accedat ad hoc, quod uoluit Alex. in conſ. 159. in fi. in. vol.& inconſ. 77 col. 3.in 3. vol. Et quòd non probanti qualitatem, fides non adhibeatur, videre eſt Apud Ioan. And. in c..de homic. in 6. dum ait Innocentium euaſiſſe prælatum à pœna impoſita facienti oc cidere Chriſtianum, ea ratione, quia teſtes depoſuerant interfectum fuiſſe hominem, ſed proba ta non fuerat illa qualitas quòd eſſet Chriſtianus. ad quem accedit Alex. in conſi. 316. Viſis& opportunè, col. 2. in lib. primi& ſecundi vol.& in multis alijs Iocis& i pſe,& alij hoc idem con- firmarunt, qui breuitatis gratia prætermittuntur. Et in hac materia qualitatis omiſſæ, vide Al- bert. Bru. in trac.de augmento, in tertia cõcluſione principali.vbi docuit, quæ nam ſint illę qua litates, quæ faciunt diſpoſitionem eſſe aliam,& delictum eſſe aliud. Bar. in d. lj. in princ. colligit ex iſto tex. id quod communiter dici ſolet. Cognito t uno de cõ- trarijs, cognoſci& reliquum, atque ita contrariorum eandem eſſe rationem,& diſciplinam. Vi de Iaſ. in Ij. C. de bono. poſſ. cont. tab. lib. Alex. plenè poſt Bart. in l. inter ſtipulantem.. ſacram, ff.de uerbo. oblig. Iaſ.in§. actionum. col. I. inſtit. de action.& in Rubrica. ff de acq. poſſ.& in l.is poteſt, in 1. not. f. de acq. hære.& in 1j. in princ. col. 14. ff. de re iud. ſed huic regulæ reluctatur, quoniam in acquirẽda poſſeſsione requiritur animus& corpus, ſed in eius ammiſsione nõ ſic. J. 3.§. in amittenda,& ibi doct. maximè Iaſ. ff. de acqu. poſſ.& tamen acquirere,& amittere ſunt contraria. Tamen pro hac regula eſt bonus tex.in§. illud, Inſtit. pro ſoc. Accedit, quòd eadem ſolennitas in deſtructione, quæ in ædificatione requiritur. auth. econtra, ubi gl.& Bar. C. de re- pud. ſed quomodo hæc regula procedat, vide Dec. in lſecundum naturam. fẽͦde reg. iur. ubi de clarat,& limitat regulam hanc locum non habere, ubi non militat eadem ratio, ſed diuerſa. Itẽ vbi uerba,& mẽs reſiſtũt. Et in hac re multa collegit& aggregauit, qᷓ breuitatis cã nõ referunt᷑. Bar. Bar. in Lj. de his, qui ſunt ſui uel alieni iur. De his quiĩ ſunt ſui uel alieni iuris. 4 Bar.in d.1j. col. z. uerſi. Dicitur hic ait, ſi Papa t omnia priuilegia alicui eccleſiæ ſiue collegio conceſſa confirmet, huiuſmodi confirmationem iuſta duntaxat continere, non autem ad iniu- ſta dilatari. Vide tu Bal. in l.omnes populi, colu. 2. ff. de iuſt.& iur. ubi etiam Iaſ.& in cap. 1. per quos f.. inueſt. Alex. in conſi. 5 9. Viſo inſtrumento, in 1. uolu. Ad rem faciunt trad. per eundem Alex. in conſi. 3 9. col. 3.& in conſi. 12 1.in tribus col. fi.in 4. uol.& in conſi. 1 8. in 6. uolu. Rom. in conſi. 8. col. ⁊. Aret. in l. quod ſeruus. ff. de acq. poſſ. Et de hac priuilegiorum confirmario- ne, vide Iaſiin l.more, col.. fH de iuriſd. omn. iud.& in.illud eleganter. ff. quod quiſque iur.& in J. nummis. ff. de in lit. iur. Soc. in conſi. ð 1. col. 2.& in conſi. 3 2. in fi. Dec. in conſi. 1 8. col. 2. Bar. & alios, maximè laſ.in l.priuilegia, C. de ſacroſ. eccleſ. Doct. maximè Abb.in c. I. de cõfirm. uti. uel inut.& eundem Abb. in c. examinata, eod. tit. ubi habetur, quid importet uerbum, confirma mus. Adde eundem in conſi. 1 1 8. col. 6. Item iſta confirmatio ad actus ualidos, non autem in- ualidos eſt referenda. Iaſ. in l.legata inutiliter. ffi de leg.. Attende in hac re, confirmationem 5 priuilegiorum alicuius eccleſiæ factam à Papa ualidam eſſe, tametſi de illis priuilegijs non ap- pareat. Iaſ. in l. admonendi. ff.de iureiur.& in auth. ſi quis in aliquo. C. de eden. ad quod uideas Felin. in cap. inter dilectos. nu. 1 7. de fid. inſtrum. vbi multa alia ad quæſtionem propoſitam fa- cientia inueniuntur. 6 Bar. in d. lj. colligit ex illo tex. dominum † ob nimiam ſæuitiam in ſeruum, dominio ipſius ſer- ui priuari debere.& ex hoc infert ad. q.ut ibi per eum. Ad rem hanc facit tex. in c. 1.§. pen.& ibi de pac. tenen. vide Barba.in conſi. 3 6. col. 2.& fi. in 2. uol. Alex. in l.illicitus.§. veritas, in apoſtil. ff.de off.præſid.& Bal. in c. ad noſtram, col. I. de appell. Summarium in! item in poteſtate. ſf. de his qui ſunt ſui, uel ali. iur. Filius ex lægitimo matrimonio natus,&; eius deſcendentes ſunt in poteſtate patris. Filius uſque aded eſt ſubiectus patriæ potestati,ur uendi poſſit à patre ob neceſſitatem famis. Filius obligatur ex uoto patris, ita ut ſt uouit filium ingredi monasteriumo filius tenetur. Ex natiuitate filij conditio patris non qebet fieri deierior, qui haber iam obligatum filium Patria poteſias an pereat dignitate felij. Eilius ſpurius propriè non dicitur filius, ita ut in iatuto non contineatur. Spurias an dicatur eſſe coniunoötus quò ad matrimonium impediendum. Spurius an ſit capax hæreditatis paternæ. Spurius an poſſit ſaltem hæreg inſlitui ſub conditione ſ legitimabitur. 1o Spurij no ſunt Deo amabiles, nec hominibus honorabiles, nec in hello ſeculari fortes, nec in fide ſtabiles. 11 Spurius eſficitur legitimus ex profeſſione fabta in religione. 12 Spurius an creari poſſit notarius. 13 FEilius in dignitate conititutus ut putà cpiſcopali, eæimitur à patria poteſtate. 14 Dignitas debet ſemper prodeſſe,&) nunquam obeſſe. 11 Tabellio, qui eſi factus doctor, poteſt adbuc inctrumenta confecere. 165 Dignitas affectata prodeſſe non debet. oA 8 d D Bar. in l. item in poteſtate. f. de his qui ſunt ſui uel ali. iur. 1 Ban. in d.Litem in poteſtate, in princ. colligit ex illo tex. filium t ex legitimo matrimonio natum,& eius deſcendentes eſſe in poteſtate patris. De hac re vide Alex. in conſi. 3. colu. z.in 3. uol. vbi ait, filium iuris interpretatione cenſeri eſſe in patris poteſtate, niſi contrarium pro- baretur. vide etiam Feli. in c. Iudæi,& nu. 8. de Iudæ. cum ibi addit. ubi habetur nunquid filij Iu- dæorum ſint& ipſi in poteſtate patris. pro cuius q. intellectu dicendum eſt, ludæos uti iure cõ muni.lludæi, C. de Iudæ. Imol. in conſi. J. ideò filios habent in poteſtate,& alijs quoque bene- ficijs perfruuntur. Alex. in conſ. 75. in 5. uol.& in conſi. 99. in 6. vol. Soci. in conſi. 6.colum. 4. in J. vol. Corn. in conſi. 260. in fi. in 3. uol.& Crauett. in conſi. 73. nu. 26.& de hac re uide omnino 2 quæ poſui ſuprà in prima conſt. filius igitur uſque adeò eſt ſubiectust patriæ poteſtati, ut uẽdi poſsit orum conürnrn odquicqueinan onſi, KcDl;. DN. c..decößrn uti. uerbun confuma 08, non autemin. Confrmatonen riuilegiſs non. nead quod uides m propoſtamf. minio jpſiusſe c. I.§. pen. Kid eritav in apoſtil . in ſie fabiles 4 De his qui ſunt ſui vel alie. iur. 41 poſsit à patre ob neceſsitatem famis. ij. C. de patr. qui fil. diſt. glo. in cap. 2. de pignor. Item iniuria filio illata, remitti à patre poteſt, inuito filio;& nemo eorum pro tali offenſa poterit am plius agere. l. in perſonam,& ibi glo. Bar.& alij. ff de pact. lſed ſi unus.§. ſi filiofamilias.ff.de in- iur. Rom. in ſingul.92. Iaſ.in l ſi contrà.§. ſi fiñus. colum. 3. ff. de pact. Rurſus, quicquid acqui- rit filius, acquirit patri quò ad uſufructum. l. cùm oportet. C. debon. quæ lib. Abb. in cap. 2. de conuerſ.in fid. Et maiorem poteſtatem habet pater in filios, quàm Abbas in monachos. laſ.in 1j.§. per ſeruum. ff. de acquir. poſſeſ. Immo ſecundum aliquos filius tobligatur ex uoto patris, ita ut ſi uouit filium ingredi monaſterium, filius teneatur. glo. eſt ſingu. in l. ne diutius. C. de a- gric.& cenſi. lib. 1 1.& cap. monachum. 20. quæſt. I. hæc Amanell in ling. ſuis. ſed hocab omni ratione abhorret: nam Deus interrogat cor hominis. ca. ſi quod inueniſti. 1 4. quæſt. 5.& ideo ad hoc, vt uotum aliquem obliget, tria ſecundum B. Thom. requiruntur, propoſitum volunta- tis, deliberatio,& ſubſequens promiſsio, vt refert Rom. in ſingul. 0 8. Cum autem hæc omnia deſint in propoſito caſu, filius obligari non poteſt.& hoc ſentit glo. in d. cap. monachum, quæ ſpontancam ipſius filij exigit voluntatem. Similiter,& ratione patriæ poteſtatis tenetur filius magis ſubuenire patri egenti, quàm filio: quia ex natiuitatet filij, conditio patris nõ debet fie ri deterior, qui habet iam obligatum filium. Cyn. in lij. C. de patr. qui fil. diſt.& quàmuis con- trarium ſenſerit Bar. in l.ſi quis à liberis. S. ſi vel parens. ff. de libe. agnoſc.& tamẽ primaopinio tenetur in.j. ff. de iuſt.& iur. Quid ſi pater malè tractat filium? Dic patrem ad eum emancipan dum poſſe compelli, ſecundum glo. not. in lj. C. de emend. propinq. vide quæ habentur, Inſti. quib. mod. ĩus patr. pot. ſolu.& Raph. Cuma. in conſi. 82. An autem pereat f patria poteſtas di- gnitate filij, dicam infrà. Et qui ſunt modi, quibus filij à patria poteſtate liberantur, uide apud Spec.in tit.de tut.õ.3. verſic. ſed quæritur. Quæ uerò dignitas eximat filium à poteſtate patris, dic eam non debere eſſe minorem Epiſcopatu: ita, vt nec ſacer ordo eum liberat in bonis pa- ternis, ſecundum Inno. in c. indecorum, de æta.& qual. ad rem facit tex. in c. per uenerabilem, qui fil.ſint legit.& ibi doct. Archid. in c. Circumcelliones. 2 3. q. 5.& not. in auth. ſed Epiſcopa- lis. C. de ſacroſ. eccl. Anch. in c. ſi annum. 1 4. de iudic. in 6. Item pater priuatur patria poteſta- te, ſi filio negat alimẽta. c. I. vbi Abb. de infan. expoſ. facit. lj.. ſed cùm ſcimus. C. de lati. liber. roll.& Bal. in L. ab hoſtibus. S. ſi uir. fl. ſolu. matr. Bar. in dicta l.item in poteſtate, verſi.& hoc allegabatur, ait, filium t ſpurium, proprisè filium dici non poſſe, ita ut in ſtatuto non contineatur. Adde tu Angel. in conſi. 40 I. cum ſequ.& in Conſi. 3 66. Paul. de Monte pico, in repet. S. Titia cùm nuberet.. Titia cùm teſtamento. ff. de le ga. ſecundo, nu. 5 4.& 55. Et dicas, non modò filium ipſum, ſed neque filium ſpurij in ſtatuto comprehendi, cùm ex infecta radice proueniat. Fulgo. in conſi. 1 5 9. Dec. in conſilio 85. nu. 9. & ad præcedentia vide Felin. in cap. in præſentia, col. 10. de probat.& Alexan. in l. ex facto.§. ſi quis rogatus, colu. 1 8. ad Trebellia.& pulchrè in conſilio 102. Viſa legitimatione, in lib. in quo primi& ſecundi uolu. conſilia continentur. vbi aperit etiam, an ſpurius t dicatur eſſe con iunctus quò ad matrimonium impediendum.& utrum ueniat appellatione ſuorum, vbi de iniurijs ageretur. Ad quæ accedat Specul. aduocatorum, in ſexta par. nume. 56. Et an ſpurius inter coniunctos annumeretur, vide Feli. in capitulo ſunt& alij, numero 57. de reſcrip. Et an dicatur eſſe de domo, de caſata, uel de agnatione, vide Bar. in 1tutelas. f. de capi. dim.& Soci. in conſilio 10 2. columna 3. in 3. volumine. Bald. inl. meminimus. C. de legit. hæred.& Alexan. in conſilio 89.in fine. in primo volumine. Anchara. in conſi. 89. Adde, quòd etiam ſi ſpurius tnon ſit indignus ſiue incapax hæreditatis paternæ culpa ſua, ſecundum Alexan. in conſi. 102. in 6. volu. tamen uſque adeò incapax eſt, vt apud ſapientes dubitatum ſit, nunquid ſtatutum valeat diſponens filium ſpurium poſſe hæredem inſtitui.& quòd non ualeat, tenuit Bald. in l. eam quam, colum. 1 2. C. de fideicomm.& Matthæſ. in tracta. de ſucceſſ. ab inteſt. in ſecundo membro, ſecundi articu. princi. nume. 3. Et nunquid ſaltem de æquitate canonica ſpurius ali- menta petere poſsit, Barto. in l.ſi quis à liberis.§. vtrum. ff. de liber. agnoſcen. Aretin. in con- ſilio 48. Dec. in conſilio 576.& in conſilio 62. vbi affirmat, ſpuriam poſſe dotem conſequi,: e n F& ſpurium De his qui ſunt ſui velalie. iur. & ſpurium alimenta. vide eundem Dec.in conſilio 311. in cap. Eccleſia. 6.Nlariæ num. 55. 9 de conſtitu.& Barto. in d. S. vtrum. An autem ſpurius t poſsit ſaltem hæres ioſtitui ſub condi- tione, ſi legitimabitur, vide Ang. Bald.& alios in ſi quis hæres inſtituatur, in princ:ff.de hæred. jnſtitu. Aret. in conſi. 1 42.Colu. 5. Et quibus cautelis ſpurius poſsit hæres jnſtitum. Pelin. in cap. mulrorum, de ludæ.& Cæpoll. in cautel. 38. Et an& quando poſsit patri, vel matri ſuccede re. Soc. in conſilio 148. cum ſubſcript. ſeq. in primo volu. Adde quòd ſpurius dicitur eſſe infa- mis,& non integræ exiſtimationis. proinde ad multa fieri ſolet latio, vt per Feli. in capitulo 10 ſunt& alij. nu. 56. de reſcript. Hinc traditum eſt, ſpuriost non elle Dec amabiles, nec homi- nibus honorabiles, nec in bello ſeculari fortes, necin fide ſtabiles, vt de hoc eſt text. in cap. ſi gens Anglorum. 5 6. diſtinct. quem refert Bald. in l.j. colum. 3. C. de his quæ pœn. nomi.& Curt. in conſi. 16. Ad quæ accedant omnino trad. per Nicolaum de Vbaldis in tract. de ſucceſsioni- bus ab inteſtato, verſiculo, Reuertendo ad propoſitum, nu. 87. vbi multa contra huiuſcemodi Ipurios attulit. aitq́; Dominos de Rota eſſe immunes ab iſta labe,& caſum contigilſe tempore ſuo. refert etiam Collegium Cardinalium eſſe immune ab iſta ſpuriorum contagione. lubiun gens, quendam ſpurium pronunciatũ fuiſſe Cardinalem,& nocte ſequenti deceßiſſe id, quod putatum fuit diuinitùs contigiſſe. Attende tamen contra hæcomnia uideri textum apertum in c. Oſius. 5 6. diſt. vbi habetur, Damaſum Papam ad B. Hieronymum ſcripſiſſe, multos fuiſſe filios ſacerdotum,& Epiſcoporum, qui Apoſtolicæ ſedi præfuerũt,& fuere ſummi bontifices. & quamuis Doct. ibi conentur dicere, illos legitimatos fuiſſe per ſubſequens matrimonium, ſi- ue aliter ante ſacerdotium, tamen hoc uidetur apertè contra tex. illum. Ad rem facit unũ, quod eſt mirabile. ait enim glo. per illum tex in c. nunquam. 56. diſtinc. filium natum ex parentibus non bonis neque uirtuoſis, ſi tamen ipſe bonus eſt, meliorem eſſe illo, qui natus eſt ex paren- tibus bonis& uirtuoſis, etiam ſi ipſe& bonitate,& uirtute præditus ſit.& proptereà ex illo tex. colligitur, filios propter vitia parentum non maculari, neque ab eorum virtutibus decora- ri, ſed veram nobilitatem in propria virtute cõſiſtere. Et in re propoſita uide omninò Cæpol. in tract.de Imperatore militum deligendo. S. Pro Imperatore, nume. 34. Adde ad præcedentia 1 1 unum notatu digniſsimum, ſcilicèt, ſpurium 1 effici legitimum ex profeſsione facta in religio- ne. hoc fuit lingulare documentum Guil. de Cun. in l.j. C. de ſacroſ. eccleſ. quod ualde extollit Feli. in c. cùm deputati, de iudic. vbi alios quoque effectus memorabiles attulit, quos profeſ- ſio religionis operatur. idem ait Iaſ.in l. Filius familiàs. fl. de liber.& poſth. An autẽ ſpurius ſuc- cedere poſsit fratri pariter nato ex damnato coitu, vide Alex. in conſi. 174. in 3. uolum. Et an ſpurius eligi poſsit de conſilio ciuitatis, uide trad. in l. generaliter. S.ſpurios ff.de Decurion. Et 1 2 Utrum t creari poſsit notarius, Ang. in conſi. 284. Oldrad. in conſi. 75. Quis poſſet. Et breuiter uæſtiones ferè omnes, quæ de ſpurio excitari poſſunt, vide apud Matthæſyll. in tract. de ſuc- ceſſ ab inteſtato.& omninò apud Nicolaũ de Vhaldis in d.tract. de ſucceſſ. ab inteſtato.& quę poſui infrà in l.ſi gener. ff. de his, quib. ut indig. ubi uide omnind. 13 Bart. in d.litem in poteſtate, in fi.ait, filium in dignitate, ut putà Epiſcopali conſtitutum, à patria eximi poteſtate. Vide Barb. in conſi. 20. col. 4. in I. volu.& in cap. cùm. M. colu. 3.& ſeq. de conſt.& latè Iaſ. in l. qui ſe patris, colum. 4. C. vnd. libe. Et quoniam Bar. ibi ſubiungit, filium propter dignitatem liberari à patria poteſtate ſoluùm in ijs, quæ ad eius commodum pertinét, alioqui verò, ſi eius incommodum continerent. Adde laſ. in l.ij. colum. 6. de vulga.& pupilla. 14& Barbat. in tract. de præſtantia Cardinalium, char. 7. Ad bæc, quòd dignitas t debet ſemper prodeſſe,& nunquam obeſſe. glo. in l. ſi longius.. ſi filius. ff. de iudic. Salic. in l. ad inuidiam, C. quod nĩet. cau.& ideò priores commoditates auferre non debet, neque eas diminuere, ut tra dit Alexan. in conſi. 3 2. in 5.volumine. vbi citat not. tex. in l. Alexandrinis. in fine. C. de Decur. lib. 10.& ibi Barto. vbi habetur, quòd etiam ſi doctor legens per xx. annos, comes efficiatur. ſecundum l.primam. C. de profeſſ. qui in vrb. Conſt. ſi tamen is tãquam popularis anteà ad ho- nores& officia admittebatur, quorũ nobilis incapax eſt, adhuc ad ea admitti poterit. Subiun- 15 git etiam, tabellionem, t qui eſt factus doctor, poſſe adhuc inſtrumenta conficere. l. falſa. S. ſi cui —O.i—y— 16 . nur edeinde 4 In capidu les, nec homi. dent in cp nom& Curt. e lucceſbiori- huiulcemodi zilſe tempors ione.lubiun iſſe id, quod um apertum multos fuiſſe i bontifices. rimonium, ſi- iit unũ,quod æparentihus ſt ex paren- ered ex Io us decora- d Cepol. ecedentia in religio- de extolli os profeſ. ourius ſuc- lum. Pt an ecuxion. Et Erbrevicer tract. de ſuc- eſtato.& qos onltitutum,“ Scolu.3.geleg wiungi fiiom odum pettind ulga.& pupib De his qui ſunt ſui velalie. iur. 4² ſi cui,& ibi Bal.f̃. de cond.& demonſt.vide etiam Bar. in l. pen. ff.de ſenat.& in J. ii. S. ſi emanci- atus. ff.de bon. poſſ. contra tab.& omninò Dec.in conſi. 45 7.& Stephanum Coſtam in tract. de ludo, in ſecundo artic. princip. nu. 3. cum ſeq. iſta tamen morderi poſſent ex ijs, quæ haben- tur inc. præſens clericus, cum glo. 20. q. 3. vbi colligitur, comitem, qui efficitur clericus, comi- tem eſſe deſinere. Sed prædicta corroborantur ex trad. inl. quod fauore. C. de legi.& per Beli. in c. dilectus, z. nu. 5.de reſcrip.& in c. intelleximus, in prin. de iudic. Attende tamen præceden tem concluſionem forte limitari poſſe, vt non procedat, quando incommodum non principa- liter, ſed in conſequentiam dignitatis ſuperuenientis eueniret; vt in ſimili caſu, iuris interpre- tes docuerunt in d.l. quod fauore. Prætereâ poſſet etiam not. limitari iſta concluſio„ut proce- dat ſolum, quando hæc dignitas conceſſa fuiſſet motu proprio cõcedentis, alioqui uerò, ſi eius 16 precibus fuiſſet obtenta: vt docuit Abb.in c.fi. de mut. petit. nam dignitas t affectata prodeſ- d ſe non debet. Rom. in ſing. 591. Ang. omninò in conſi. 245. col. 5. idque multis egregijs deci- ſionibus conſirmat Reli. in c. f. de teſti. Ad quæ accedat tex.& ibi Bar. in l. ſcire oportet. S. fin. ff. de tutor.& curat. dat. ab his.& Thom. Ferrat. in cautel. 1 8. dignitas autem quot modis acci- piatur,& quæ ſint priuilegia dignitatis, vide Cæpoll. in ſuo tract. de Imperatore militum deli- gendo.§. Ratione dignitatis.& Bar. plene, in lj. C. de dignit. lib. 1 2. Archid. in c. I. de conſuer. ſib. 6.& glo.& Abb. in c. quia nonnulli, de cleric. non reſid. Summarium inl filium, de hus qui ſunt ſui uel ali. iur. Jle dicitur filius legitimus, qui ex uiro&& uxore ad matrimonium contrahendum habilibus ſimul ha- bitantibus conſtante matrimonio naſcitur. Legitimatus an excludat ſubſtitutum; et an in fatuto excludente fæminas fauore maſculorü contineat. Legitimatus an comprebendatur in ĩᷣtatuto excludente fæminas fauore maſculorum, communu opinio eſt, quòd non excludatur. Si filiur primogenitus Regui lægitimatur, utrum in ſucceſſione regni, quæ debetur primogenito, ei ſit præ ferendur, qui eſi ſecundo genitus legitimus& naturalu. Bilius natus antequam pater eſſet Rex,& poſcquam eſt Rex naſcitur alius filiu,& extat decretum, quod defert ſuccoſſionem regni filio primogenito regu, utrum ſuccedat ille primus natus ante regnum adeptum a patre, an uerò ifte ſecundus, qui reperitur primus poft regnum patru. Filiatio quomodò probari yoſſit. Teſtes qui ſimpliciter teſtantur aliquem fuiſſé filium, intelliguntur de iliolegitimo& naturali, quam- uis id non ſit expreſſum. Filiatio probatur ſola fama&] communi opinione. An ex ſola confeſſione patru aut matris falta in iudicio, uel extra iudicium, plena aut ſaltim ſemiplena probatio oriatur. 1o Fle, qui natus eſt in domo mariti filius eius cenſetur, quamuu mulier adulterium commiſiſſet. 11. Jententia lata ſuper filiatione utrum præiudicet quò ad omnes. Bart. in l. filium. ff. de his qui ſunt ſui uel ali.iur. BaART. in d.ö.filium, in ſumma colligit ex iſto tex. illum dici filium legitimum, qui ex uiro & uxore ad matrimonium contrahendum habilibus, ſimul habitantibus, cõſtante matrimonio naſcitur. Adde Eeli. in c. in præſentia, col.. de probat. ſed hic ſuboritur difficultas, nunquid filij legitimati uerè filij nuncupentur, cùm ipſi nati non ſint ex uiro& uxore,& cùm alijs, quæ in di ctal. filium, à Barto. exiguntur. Nam ab hoc multi ſequuntur effectus, ut eſt ille; An ſubſti- tutos t excludant, an in ſtatuto excludente fœminas fauore maſculorum contineantur„& re- liqua, vt uidere eſt apud Alexand. in conſi. ꝛ.in 1. uol. in conſi. 8 7. in tertio uol in conſi. pen. nu. 6.& in conſi. vltimo. colu. fi. in 5. volu. tradit aliquid Roma. in conſi. 4. Barto. in conſilio 117. & in conſi. 2 22. Barb. in conſi. 27. col. 20.& 29. in I. volumine.& in conſi. 5 8. colum. I. 2.& 3. in 2. uol. Alex. plenè in l. ex facto.§. ſi quis rogatus. ff. ad Trebell. col. 3. Abb. in c. lator. colu. 2. in P 2 glo. 3— 8 —„ 8——————— 2 5—— 3 4 1. —G.G—G—G—8—8—— De his qui ſunt ſui uel alie. iur. glo. pen. qui fil ſint legit. Iaſ. in liij. nu. 243. C. de iure emphyte.& in authen.ſi qua mulier. C. de ſacroſeccleſ.& in l. j. C. de bon. poſſ. cont. tab.& inl. qui ſe patris. C.vnd. liber. Aret. in conſi. 37. in ſecundo dub. Dec.in conſ.5 5. col. pen. aliquid per Feli. in c. per tuas, in I. not. de proba.& in c. veniens, col. 3.& in c. ſeries, col. ꝛ. de teſti. lo. Campegius in tract. de dote. in 59. qu. in 5. par. Ancha. in conſi. 42 7. 10. Calder. in conſi. I. in titu. qui fil. ſinnt legit.& plenitsimè totam legitima- torum materiam aperuit Anto. Roſell. in ſuo tracta. legitimationum, 8* Ludouicus à Sardis in tracta. de legiti.& Curt. in conſi. 13.& latè in conſi. 16. in conſi.; 5.& in confi. 73. Et quamuis 3 variæ fuerint doctorum ſententiæ, vtrum legitimatus t comprehendatur in ſtatuto excluden- * te fœminas fauore maſculorum, tamen“ communem eorum opinionem eſſe, quòd non conti- neatur, ait Dec. in J.liberos. C. de collat. vbi multos retulit. Et circa prædicta omnia, ſcilicèt, nũ- quid legitimatus ſit uers, vel fictè legitimus,& an modo aliquo a legitimis& naruralibus dif- ferat; vide Iaſ. in J. ſi is, qui pro emptore, nu. 27 8. cum ſeq. ff. de uſucap.& in rubri. ff. de liber.& Oſth. nu. 9.& in l. cùm filio familiàs, vbi etiam Mar. Soc. iun. ff. de lega. I.& laſ. in l. moribus, nu. 20. ff de vulg.& pupill.& in 1j. C. de bonor. poſſ. contra tab. ſed in re propoſita non eſt præter- 4 mittenda illa quæſtio, ſcilicet, ſi filius primogenitus f Regis legitimatur, utrum in ſucceſsione regni, quæ debetur primogenito, ei ſit præferendus, qui eſt ſecundogenitus legitimus& natu ralis? Breuiter, Martinus Laudenſis in tract. de primogenitura, concludit, ſecundogenitum le gitimum& naturalem eſſe præferendum. idque ait uerum eſſe, etiam ſi legitimatio facta eſſet er ſubſequens matrimonium. id quod eſt memoratu dignum ad ea, quæ habentur in c. tanta uis, qui fil. ſint legiti. Hoc idem multis comprobat argumentis Io. Brunellus in tract. de ſpon- ſal.& matrim. nu. 3 1I. verſi. Poſtremò per complures.& Iaſ-in J. quoties. C. de rei uendic. Quot verò ſint ſpecies legitimationis, quibus ſolennitatibus fiant, quos effectus producant, tàm de iure ciuili, quàm de iure canonico,& quæ ſit Romanæ curiæ in diſpenſandis illegitimis conſue tudo, vide ſemper ultra præmemoratos iuris interpretes Nicolaum de Vbaldis in ſuo eleg. tra cta. de ſucceſsionibus ab inteſtato. Sed alius caſus hic ſeſe offert. Quid ſi non ſumus in legiti- 5 mato, ſed in filio t verè legitimo, nato tamen antequam pater eſſet Kex,& poſtquam eſt Kex, naſcitur alius filius,& extat decretum, quod defert ſucceſsionem regni filio primogenito Re- gis, utrum ſuccedat ille primus natus ante regnum adeptum à patre, an uerò iſte ſecundus, qui reperitur primus poſt regnum patrise Franc. Cremen. in ſuo ſingul. 50. incip. Vidi pulchram, ait, quæſtionem hanc fuiſſe diſputatam ad menſam Ducis Mediolani,& ſe tenuiſſe, ei, qui na- tus eſt poſt regnum à patre acquiſitum, ſucceſsionem deberi. id quod latè cõfirmatur ibi per Caſtill. in addit. Attende tamen, quia iſta concluſio mihi nõ videtur ſimpliciter uera, ſed diſtin- guendum eſſe arbitror,& dicendum. Aut iſte Rex non erat de ſanguine eorũ, cui ĩure iſta ſuc- ceſsio debebatur, quando habuit primum filium, vt fuit comes Franciſcus Sfortia, qui fuit ad Ducatum Mediolani euectus, qui ad eum iure ſanguinis nõ pertinebat,& noſtris temporibus Coſmus Dux Florentiæ,& iſto caſu prædictæ ſententiæ inhærerem.. Si verò ei regnum debe- batur, ſaltem in ſpe; quia erat de ſanguine,& de linea eorum, quibus iure communi regnum debebaturz& iſto caſu crederem, primogenitum debere ſuccedere, quãuis natus eſſet ante re- gnum re ipſa à patre ſuo adeptum: quia ei ius erat acquiſitum in ſpe, quæ eſt conſiderabilis, cũ habeat dependentiam de præſenti, vt ait Bar. in J.vxor. S. Diuus. ff. de adulter. nam ſpes, quæ ſuc cędit de iure communi eſt conſiderabilis; ſed illa quæ uenit de iure ſpeciali, non attendit᷑. Bar. inl. ſiquis ſub conditione. ff. de teſta. tutel. 6 Bar. in d.j filium, colligit ex iſto tex. formam, qua filiatio t ut eius uerbis vtar, probari poſsit. Tu ueròo diligenter atcende, quoniam hæc probatio eſt præſumptiua,& non ficta.& ideò, ſi alicui legatum factum eſſet ſub conditione, ſi ſe filium eſſe probauerit; cùm iſta conditio ſit de forma,& proptereà de probatione uera& propria ſit intelligenda, iſta conditio impoſ- ſibilis foret: vt de hoc eſt tex. ſing. in l. Lucius. ff. de cond.& demon.& ita inquit Bar. in 1).§. i ẽ per contrariũ.ff.de libe. agnoſ. quãmuis idem Bart. in lj. in princ. C. quor. bonor. unũ tm̃ ponat exẽplum de uiro& uxore carceratis, quo uersè filiatio probari poſſet. Sed hic animaduertendũ eſt, I dua nüler Cd tedin conli. 37. vmne Lin nenie uicus San 8 ün 33. Etquanuh ul excluden- Luodnon conii aniaſciicetnü. naturalbus qif. ri.ſf delider& nl. moribusynu. non eſt præte in ſucceſsione gitimus& mauu ndogenitumle natio facta eſſel entur in c.tanta tract. de pon- uendic. Qot cant, tm de itimis conſue ſuo eleg. tra ꝛus in legiti- am eſt Rex, genito Re- undus, qui pulchram— d ei, Guinid. atur Wiper aſed òiun- wre Naſuc- ia,qui ful 5 stemporbus egnum gebe⸗ moni tegnum ellet ante ſe nſiderabilisc am ſpesur ü n attendi- ba- De his qui ſunt ſui uel alieni iuris. 43 eſt, etiam ſi conditio ueram exigeret probationẽ, hoc tũ ſanè intelligendum eſſe e. ſvt locum ha beat ſoluùm, quando id, quod in cõditione poſitum eſt,& uerè& præſum ptiuè probari poſſet; nam eo caſu uera probatio exigeretur: ſed vbi præſumptiua tãtuùm haberi poteſt, co ꝙ ueram impoſsibile eſt reperiri, tuncẽt præſumptiua ſufficeret: vrin terminis eruditè docuit Felin. in rubr. de probat. col. 2. vbi reſpondet ad d.. Lucius. quod nũquam obliuiſcaris. Sed hic pulchra ſuboritur difficultas; ſi aliquis ſimpliciter probaret ſe fuiſſe filium Titij, utrum ex hoc ſolo pro baſſe cenſeatur ſe eſſe filium legitimum& naturalem, an uerò ad probandum illud in ſpecie te neatur ſecundum formam ſuperius ex mente Bartoli memoratam? Alber. in d..filium, ait, hoc ſolum plenæ ſufficere probationi. idem inquit in I.ſi vicinus. C. de nupt.& expreſsè hoc idem confirmat in l. fenatoris filium. ff. de ſenat. vbĩ ſubiungit, ſe hoc in facti cõtingentia obtinuiſſe. Cum. n. in quadam quæſtione facta eſſet poſitio, Titium fuiſſe filuum Sempronij,& non diceba tur eum eſſe legitimum& naturalem, fuit deciſum, poſitionem illam de legitimo& naturali, iu ris interpretatione eſſe intelligendai, eumq́; proptered ad ſucceſsionem patris admittendum fore. Idem conſtanter ait idem Alber. in ſuo Dictiona. in voce, Filij appellatione. Ad hæc acce- 7 dit Nellus de S. Gemin. in tract. de teſtib. nu. 188. vbi ipſe quoq; aſſerit, teſtes, t qui ſimpliciter teſtantur aliquem fuiſſe filium, eſſe intelligendos de filio legitimo& naturali, quamuis id non ſit expreſſum. citat tex. inſtit. de adopt. in fi.vbi Ang.& laſ. hoc idẽ tradiderunt,& Dec. expreſ- Sè docuit in conſ.5 4. col. fi.& de hac re uide Bal. in conſ. 4 7. nu. 4. in 5.vol. Qũo autem probet 8 flliatio, vide ẽt Alex. in conſi. 5 1. in I. vol. vbi concludit, eam ſola fama& cõi opinione proba- ri.& huiuſcemodi probationi teſtes ſingulares ſufficere. vide eundem Alex. in conſil. 90. in 6. vol. Abb.in c. Michael de fil. presbyt. licèt illa ſit lectura Ant. de Butr. Soc. in conſi. 3 9. in conſi. 89.& in conſi. 1 20. col. 7. in I. vol. Dec. in conſi. 5 4. Feli. in c. per tuas, col. 3. de proba. Bar. in d. Lj. S. idem per contrarium. ff. de liber. agnoſ. Barb. in conſi. 27. col. 3.& ſeq. in I. vol.& in conſi. 14.in 3. vol. Aret. in conſ. 2 3. in z. dub. Iaſ. in J.neq; profeſsio. C. de teſta. Paul. de Caſtr. in l. non nudis. C. de prob. Anch. in Clemen. ſi ſummus Pontifex. de ſent. excommu. Gemin. in c. ſi Papa, 9 in princi. de priuileg. in 6. in quibus locis habetur ét, an ex ſola confeſsionet patris aut matris facta in iudicio, uel extra iudicium, plena aut ſaltem ſemiplena probatio oriatur.& an filium in filiationis quaſi poſſeſsione conſtituat. Et quid ſi pater ei dicat incidenter, bene ueniat filius meus, quem uolo, ut res meas adminiſtret. quæ omnia traduntur apud Bar. in d. S. idem per cõ trarium,& apud alios paulò anteà memoratos. Nunquid aũt ſtãdum ſit dicto patris, uel matris affirmantis hunc non eſſe filium illius, qui pater putabatur. Barto. in d.. filium, ait, quòd non,& proptereâ redarguit eum, qui Reginæ matri ſuæ credidit, quæ ei in articulo mortis dixit: Tu non es filius Regis, ſed cuiuſdam militis. Hoc idem uoluit Bal. in conſi. 43 7. in 5. vol.& Abb.& Feli.in d. c.ꝑer tuas idem ait Abb. per illum tex.in c. tranſmiſſa, qui fil. ſint legit. vbi inquit, neq; dicto utriuſque parentis eſſe credendum. Quod tamen declara ſecundum eundem Abb. in ca. officij, de pœnit.& remiſſ. Adde Iaſin I. Callus, in princ. col. antepe. verſ. ſecunda fuit opinio. ff. 10 de liber.& poſth. Aduerte etiam in hac materia fiſiationis, illum, qui natus t eſt in domo mari- ti filium eius interpretatione iuris eſſe cenſeri, quamuis mulier adulterium commiſſſſet. tex. eſt not. in l. miles.§. defuncto. ff. de adulter. Hoc tamen limitatur non procedere, quando mulier diu ſterilis fuiſſet,& quandoque à marito diuertiſſet: eo enim caſu, ad hoc, ut filius ex marito natus eſſe exiſtimetur, oportet ut ab eo tanquaàm filius tractetur, ſecundum Abb.& Belin. in d. cap. per tuas, in re autem, de qua principaliter agimus, ſcilicèt quomodò filiatio ſit probanda, uide etiam Alexand. in conſi. 24. In cauſa uertente, in 4. volu. Abb. in conſi. 106. in primo uolu. Paul. de Caſtr. in conſi. 175. Capr. in conſilio 2 1. in primo dubio. Feli. in ca. Illud, col. fi.de præ- I1 ſumpt. Quid ſi lata eſt ſententia t ſuper filiatione, utrum præiudicet quò ad omnes,& probet, an uerò quò ad ipſos tm̃ inter quos fuit lata? Doct. diſtinguunt: Aut eſt prolata cum legitimo contradictore, ut putà cum patre, cuius principaliter intereſt,& tunc quò ad oẽs pręiudicat,& probat. Aut eſt prolata inter alios,& tunc quò ad illos tantuùm præiudicat: ita Doct. aiunt inl. 'S. fin.f. de liber. agnoſc.& Imol. in I ſæpe. f. de re iudic. Tamcn tex. in l.ſi quis à liberis. S. ſi uel F 3 parens. * 10 355 22 13 14 771 75 27 1 19 2⁰ 2 1 22 I De his qul ſunt ſui velalie. iur. arens.ff. de liber. agnoſ.in ratione decidendi uidetur ſentire contrarium, ibi, in verſiculo me- miniſſe.& ita indiſtinctè uidetur uelle Damaſus in tracta. de brocardis, in primo membro, nu. 25. cum ſeq ſed præmiſſa magis communiter affirmantur. Fummarium inl. ſiqua f. de hus qui ſunt fai Vel alie.iur. Si hannitus est aliquis cum publicatione bonorum,& pater eius moriatur, uel alteriur agnati delata eſt ei hæreditas, utrum fiſcus, an uerò banniii filius ad huinſmodi hæreditatem admittatur. Lææitima banniti an à fiſco occupari yoſſit. Bannito incapaci quomodò legari poſſit. Stante decreto ſiue Statuto diſponente bannitum liberari debere, Vel alium de banno extrahere poſſe ſi alium hannitum occiderit, vel captumiudici exhibuerit, mulieres bannitæ in tali decreto non conti- nentur, ſed ſöli maſculi. Si bannitus quipotest impunè oſfendi bannitus eſi etiam per quindecim milliaria ultra territorium ban- nientis Vtrum offendipoterit in alieno territorio. Bannitus iniuftè& contra förmam ſiatutorum utrum impunè oſfendi poterit,& conſequenter ſit inca pax hæreditatis. Bannitus ſi captus reperitur,&s offert ſe probaturum eſſe de innocentia ſua,& index resondeat con- tra talia banna, nulla ex forma statuti opponi poteſt exceptio, hoc non obſiante, iudex non debet exe- qui ſententiam, ſéd eius innocentiam audire. Bannitus ſi abannitopercutitur, utrum ùu præmium conſéquatur, quod datur percutientibus bannitos. Bannitos à diftrictu Bergomenſi ſi offenditur ab aliquo Bergomenſi in territorio Mediolanenſi an con- tra huiuſmodi offenſõrem procedi poſſit per iudicem ciuitatis Bergomi. Bannitus an deſinat eſſe ciuu. Bannitus per contumaciam non dicatur propriè bannitus, itaut impunò offendi poſſit. Bannitus an poſſit offéndi ab eo, cum quo pacem fecerat ante bannum,& pronuſit eum non oſgendere. Princeps ſiue cinitas non recognoſcens ſuperiorem an poſſit bannitos ad patriam reftituere. Jupunè ofendere bannitum, quid iſta uerba ſiguificent. Bannitus an ſit incapaæ hæreditatis. In fiſcü non transſertur ius adeundi hæreditaté, quod habebat bannitus, neq; ius cõſe quendi legitimã. Legitima filij in publicatione non continetur. Aomina debitorum indicari quid mobile ſiue immobile ſecundum id quod continent. Bona reflitutionis ſubiecta an poſſint fiſco applicari, ſaltem donec uiuit delinquens. Bannitus ſi,uut reſtitutus adbona, utrum bona recuperet, quæ a fiſco alienata fuere. Bannitus reftuutus an non ſolum recuperet bona ei oblata&æ in alium translata, uerum etiam priftinã dignitatem& locum prælationus, quem babebat ante ſententiam. Reſlitutio Principis licèt non auferat ius alteri quæſitum eſfectualiter, alioquin tamen eſt in iure acqui- ſito in He. Bar. in l. ſi qua. ff. de his, qui ſunt ſui uel ali. iur. BaAR. in d.]. ſi qua, tractat, ſi bannitus t eſt aliquis cum publicatione bonorum,& pater eius moriatur, vel alterius agnati delata ei eſt hæreditas, vtrum fiſcus, an uerò banniti filius, cùm ip- ſe ſit incapax ad huiuſmodi hæreditatem admittatur? concluditque ad fiſcum dicta bona non Pertinere. Tu uerò quæſt. hanc ſanè intelligas, ſcilicèt in caſibus, in quibus bannitus ſuccede- re non poteſt. banniti enim, qui ita permittente ſtatuto poſſunt impunè occidi, habent factio nem teſtamenti actiuam,& paſsiuam, ſiue ex teſtamento, ſiue ab inteſtato, dummodd ſit de iure communi, alioqui uerò, ſi hæc à iure municipali prouenirent. quoniam ea tantùm amit- tunt, quæ propria ſunt ipſius ciuitatis,& ſic iura municipalia, non autem iuræ communia: vt not. declarat Barto: in ſuo tracta. bannitorum. Proinde iſta Bartoli quæſtio eſt intelligenda, quando huic bannito delata eſſet hæreditas à iure municipali: quoniam, cùm ipſe ſit incapax, uenientes —— 1. ——.— vetdeulome. wenbto,a. Lnuti llnug . trahere poſſ ſ creto non conti. rritorium han. uenter ſit incs hondeat con- non debet exe- bur banmitos. eenfi an con- ſgendere. ileguinã. —,„ tiam pristimã in iure acqur De his qui ſunt ſui velalic. iur. 44 uenientes ab inteſtato, excluſo filco ſuccederent. vt ſimiliter in damnato ad metallum ſenſe- runt Barto.& alij, maximè Iaſ. in lj. C. de hæred. inſtitu. Ad hæc accedar Paul. de Caſtr. in com ſilio 2 1 2. vbi tradit etiam utrum legitima banniti à fiſco occupari poſsit.& Curt. omnino in conſilio 59. Corn. in conſi. 24.& in conſi. 5. in ſecundo volumine. Alexand. in conſi. 23.& omnind in conſi. 26.& in conſi. 75. in primo volumine.& 258:in lib. in quo primi& ſecundi volum. conſilia continentur.& in conſilio 1 16. in 3. Volu. Socin. in conſi. 28. in fin. in tertio vo- lumine. Iaſ. in Ij. ff.de lega. I.& Ludou. Bolognin. egregiè in additio. ſuis ad tracta. Matthæſyl. de ſucceſſ ab inteſt. in 3. articulo principali, nume. 36.& 37. Adde Specul. in titu. de ceſsione actionis, uerſicu. Illud etiam quæritur, an bannitus.& Barto. in l.eius. S. ſi cui. ff. de teſta. Quo- modd autem legari t poſsit bannito incapaci, itavt legatum ei acquiratur. vide Cæpol. in cau tel. 122. Quid ſi bannitus eſt filius familias, qui de iure municipali poteſt impunè offendi, an ropter hoc eximatur à patria poteſtate, ita,vt teſtari poſsit? Abb. in conſi. 104. in I. volumi. Alexand. in.ſi cùm dotem. S.ſi patri. ſf. ſolu. matrim. Adde, quòd ſtante t decreto ſiue ſtatuto diſponente, bannitum liberari debere, vel alium de banno extrahere poſſe, ſi alium bannitum occiderit, uel captum iudici exhibuerit, mulieres bannitæ in tali decreto non continencur, ſed ſoli maſculi. Angel.in conſi. 67. vbi ſubiungit etiam, an huiuſcemodi decretum ſit intelligen- dum de his, qui banniti erant tempore decreti; an verò etiam tempore capturæ. Quid ſi ban- 5 nitus,t qui poteſt offendi impunè, bannitus eſt etiam per 15. milliaria ultra territorium ban- nientis, vtrum offendi poterit in alieno territorio, ſed infra illa 1 5. milliaria? idq́ue non licere, ait Alex. in conſi. 1 60. in 7. vol. Atrende tamen hoc uerum eſſe quando ſtatutum, ſeu decretum diſponens de iſtis 1 5. milliarijs continet in ſpecie quid fieri debeat, ſi ibi bannitus capiatur, ſci licèt, vt iudici exhibeatur,& reliqua, vt ibi apud Aſex. legitur. nam iſta prouiſio cùm ſit exorbi tans, non debet ultra caſum expreſſum dilatari, alioqui uerò, ſi à ſtatuto, ſeu à Principe licentia concederetur banniendi reos per 15 milliaria ultra confinia iuſdicentis, ut fit in dominio Ve- netorum: nam tunc poſſet proculdubio ibi impunè offendi, quando utrunque territorium ſubiectum eſſet eidem Principi. Si uerò non eſſet ſubiectum, quæſtio eſſet indubitabilis; quo- niam extra territorium impunè iudici non paretur..fi. ff. de iuriſd. oamn. iudic. Qud ſſ iſte eſſet bannitus iniuſte,& contra formam ſtatutorum, vtrum impunè offendi poterit,& conſequen ter ſit incapax hæreditatis? vide Alex.in conſi. 77.in tertio volu.& in conſi. 1 60. in J. volu. vbiĩ ait, eum offendi non poſſe: ſi tamen offenditur, offendentem à pœna ordinaria excuſari. vide Feli. in c.ex tranſmiſſa, nu. 3.& 4. de præſcrip.& laſ. in l.iij. S. condemnatum. ff. de re iud. Quid ſi huiuſmodi bannitus t captus reperitur, offerat́; ſe probaturum eſſe de innocentia ſua?& iudex reſpondeat contra talia banna nullam ex forma ſtatuti opponi poſſe exceptionem. Di- cas hocnon obſtante iudicem non debere ſententiam exequi, ſed eius innocentiam audire. Dec.in conſi. 45 8. Aret. in conſi. 80.& 146. Alex. omninò in conſi. 4. in 6. volu. nam iudex non debet eſſe miniſter iniquitatis.& ideò etiam ſententiam propriam iniquè latam exequi nõ de- bet, ſed Principi reſcribere,& ab executione abſtinere. 1j.§. fi. ff. de quæſtio. Fulgoſi. in conſi. 147.inter conſilia. 1mol. Ang. omnind in conſi. 276. Dec. in l.& ſi nihil facilè.ff. de reg.iur. cum ibi addit. Iaſ.in l.his, qui. C. qui teſta. fac. poſſ.& omninò Reli. in c. cõſanguinei, de re iud. vbiait, iudicem debere magis officio& magiſtratui renunciare, quàm huiuſcemodi ſententiam exe- qui. Quid ſi bannitus f à bannito percutitur, vtrum is præmium conſequatur, quod datur per- cutientibus bannitos? idq́ue fieri debere docuit Reli. in c. duobus, de ſent. excommu. De qua re uide Bar.& quæ ibi addidi in.cum mulier. ff. ſolu. matr. vbi tractat de bannito offendẽte ban nitum, ſiue contra eum agente, an ſibi inuicem poſsint obijcere inhabilitatem à banno proue- nientem? Hic alia ſuboritur difficultas: ſi bannitus t à diſtrictu Bergomenſi offenditur ab ali- quo Bergomenſi in territorio Mediolanenſi, an contra huiuſmodi offenſorem procedi poſsit per iudicẽ ciuitatis Bergomi? Apud Bal. quæritur de hac re. in l. cunctos populos. C. de ſumm. Trin. vbi decidit procedi non poſſe. cuius deciſioni deſeruiunt trad. per Alex. in conſ. 75. in 1. vol. vbi ait, bannitum ab aliqua ciuitate, qui poteſt impunsè offendi, illius vrbis ciuem eſſe deſi- FE 4 naere, De his qui ſunt ſui velalie. iur. nere,& pro extraneo habendum eſſe,& transfugæ æquiparari debere.& brædictam Baldi de- ciſionem extollit Iaſ.in l.vbi pactum, nu. 1 8. cum ſeq. C. de tranſact. dicens, Nellum hoc idem te nuiſſe,& dixiſſe ita ſeruari. De qua re uideas omninò Mar. Soc. in c. fi. in prin. in 9. ꝗ. de for. cõp. Sed huic documento uidetur refragari, qm origo eſt de iure naturæ. l.aſſu mptio. ff. ad municip. proptered, ſi huiuſmodi bannitus non amittit ea, quæ ſunt de iure com muni, vt in princ. huius materiæ bannitorum prædiximus, multò magis retinere debet ea, quæ ſunt de iure naturæ, tan quam ualidiora,& conſequenter originem. Sed iudex ciuntatis Bergomi eo in caſu ratione ori 10 ginis procederet, igitur deciſio Baldi dubitabilis redditur. Cogica. Et an bannitus t deſinat eſſe ciuis, vide Iaſ.in rubr.ff. de iuſt.& iur.& in lhuiuſmodi. S. cùm pater. frde lega. 2. Sed poſt- quam res agitur bannitorum,& incapacitatis eorum opportunè quæritur, nunquid bannitus 111per contumaciam dicatur propriè bãnitus, ita ut impunè offendi poſsit?& ideò ſit etiam in- capax, an non? Alex. in J. ſi mora, col. 6. ff. ſol. matr. ait“ cõem doct. eſſe ſententiam„ꝙ non. hoc idem teſtatur Feli. in c. ex literis, de conſt. vide eundem Beli. in c. quæ in eccleſiarum, col. 3. eod. tit.& in c.cùm Bertoldus, de re iudic. Curt. in conſi. 59. nu. 8. Faciunt ad rem trad. per Bart. in I.). ff. quand. ex fact. tuto. ſed contrarium ex multis decidit Iaſ.in I.§. fin. ff. ſi quis ius dicen. non obtemp.& in l. ſancimus. C. de iudic. ſed durum eſſet recedere ab opinione Alex.& aliorum, qui contrarium ſenſerunt, affirmantes in hanc ſententiam communiter itum eſſe. tantò magis cùm hæc ſit benignior interpretatio, iuribus vulg. ad quod faciunt trad per Albert. Brun. in 1 2 conſilio 85. Non prætermitto, utrum bannitus f offendi poſsit ab eo, cum quo pacem fece- rat ante bannum,& promiſit eum non offendere. Dec. in conſi. 35 2. Ab renon eſt, ſcire unum ſingulare circa beneficia, quibus lex bannitos exuit. nam bannitus reſtitutus ad ciuitatem& bona, non habet amplius beneficium ceſsionis bonorum. tex. eſt ſing.& ſcribendus literis au- reis ſecundum Rom. in ſingul. 20 9. in lij. in fine. ff. de ſenten. paſſ. Scias etiam unum aliud ſin- 13 gulare in odium bannitorum ſcilicèt, quòd etiam ſi ſolus Princeps, ſiue ciuitas t non recogno ſcens ſuperiorem poſsit bannitos ad patriam reſtituere, ut habetur, in l.legati, in fin. ff. de pœn. & per Barto. in l is qui reus. ffrde publ. tamen hoc non habet locum, quando iſte bannitus mul- tos alios pariter ab illa ciuitate bannitos caperet, eosque ad ipſam ciuitatem duceret: quo- niĩam tunc ſolus iudex ciuitatis poterit ei indulgere,& pParcere: ita inquit Rom. in ſingu. 557. vbi dicit de hoc eſſe tex. ſingu. in I. non omnes, S. fin. ff.de re milit Et quoniam agimus de ban- 14 nito, t qui poteſt impunè offendi, quæro, quid hæc uerba ſignificent? Reſpon. eum, qui fa- cit id, quod impunè fieri permittitur à lege, vel à ſtatuto, non modò nullam pati pœnam, ſed nulla actio, nulla accuſatio,& nullum iudicium contra eum incentari poteſt. tex. eſt, quem di- cit Bald. eſſe ſingulariſsimum in. qui ſeruum mihi ex ſtipulatu, ibiſimpunè eum occiderit, nec utilis actio in eum. ff. de uerb. oblig. iſta enim impunitas operatur, quicquid fit contra eum, nõ eſſe delictum, ut habetur, in l. ſeruus. C. de his qui ad eccleſ.confug.& in I.). ff.de aleat.& ideò ei prohibetur defenſio. vide Branc. Ty. in lij.in 2. qu. ff. de pub. iud.& ad præcedentia, in quibus 15 tractatur, an bannitust ſit incapax hæreditatis, Bar. loquitur de bannito, cum publicatione bo- norum. Proinde circa hanc bonorum publicationem, de maltis dubitare cõtingit. Primò an in huiuſmodi publicatione etiam bona futura contineantur?& dicas, quòd non. Paul. de Caſt. in conſi. 21 2. Curt. omninò in conſ. 9. Dec. in conſi. 4 2.& in conſi. 43 8. col. fi. Reli. in c. ad libe 16 randam, de Iudæ.& ideò in locis præallegatis infertur, in fiſcumf non tranſire ius adeundi hæ reditatem, quod habebat bannitus, neq; ius conſequendi legitimam,& de natura geniriui, quæ dominium ſignificat, non ueniunt bona, quæ adhuc ſua non ſunt, atque ita neque illa, quæ de- bentur ſub conditione, ut per Feli. in d. c. ad liberandam, neque bona feudalia, neq; emphyteo- tica, vt per Dec. in dicto conſi. 44 2.& Curt. in dicto conſi. 59. Anchar. in repet. cap. poſtulaſti, col.fi. de for. compet. An autem ueniant iura& actiones vide Dec. vbi ſupra. Sic etiam in pu- 17 blicatione t legitima filij non continetur. I.cum ratio. ffde bon. damnat. Angel. in conſilio 308. Viſis condemnationibus. alids incip. Gregorius, colu. penul. Bald. in conſ. 15 6. Condem- natus fuit quidam, in 3. uol. Paul. de Monte pieo in ſua eleg. repet. S. Titia cuùm nuberet. l. Titia 8 cum — 2. dam Dal 8 de em te defor cöp, faünmig. anne lu recun ne ou- altus fdelna a. ed polt. duic bantus olldetian in. » G non. hoc m) col.3.eod. d. per Bartin dicen. non Xallorum, tanto magis eert. Brun. in pacem fece- bſcire unum iuitatem& s Ateris au- naliud ſin- recogno f de pœn. nitus mul- ret: quo- ngu./37. s de ban- 1 qui fa- ehac led duem di- aderit, nec tra euc, nO at.& ided ei ria in quidus icatione bo- .Primd an in Dos retinet nomen dotis ſoluto matrimonio, Etamen à principio dos 7 Solennitas requiſita ſi omiſſa eſt in contratᷣtu, tamen quando iam eit factus& ex iufta caufa, contra- De his qui ſunt ſui vel alie. iur. 45/ cùm teſtamento.ff.de leg. z. nu. 45.& 78. ubi ait, idem etiam eſſe‚ in legitima patris quando bo- na filij publicantur. An autem bona exiſtentia extra territorium bannientis publicari poſsint, Iaſ. in lj. C. de hæred. inſt. Alex. in conſi. 3 1. in I. uol. decidit bona mobilia, publicari poſſe, alio- qui uerò immobilia, ſecundum Bald. in l. mercatores. O. de commer.& merca. Et rationem dif- ferentiæ eſſe ait, quoniam bona mobilia concernũt perſonam illius, cuius ſunt, immobilia uerò 18 territorium, in quo ſita ſunt. Subiungit etiam nomina t debicorum indicari quid mobile, ſiue immobile, ſecundum id, quod continent: ut per gl. in§. r. in auth. de non alien.& ibi per eum la tius,& in conſi. 68. in 6. vol. vbi ait, quòod etiam ſi bona mobilia,& immobia publicantur, non proptereà nomina debitorum continentur. Adde quod bona, quæ extra familiam alienari non poſſunt, publicari nequeunt. J. Imperator,& ibi Bar. ff. de fideicommiſſ.liber. Alex. in conſi. 23. 1 9 in 1. uol. ubi plenè. An autem huiuſcemodi bonat uelaliter reſtitutioni lubiecta, poſsint liſco applicari, ſaltem donec uiuit delinquens? vide Alex. in conſ. 88. in 3.vol. Scias etiam bannitum cum publicatione bonorum, non poſſe eſſe arbitrum, ſed tantũm arbitratorem. Lanfranc. de 20 Orian.in tract. de arbitr. in 2. par. nu. 22. Quid ſi bannitus t fuit reſtitutus ad bona, utrum bona recuperet, quæ à Fiſco alienata fuere? Feli. in c. ſuper eo, de offi. deleg. Iaſiin l. beneficium. flide conſt. princ.& in l. Gallus.. Et quid ſi tantum. ff. de liber.& poſth. Et quid ſi alteri quæſita fue- runt ob illud maleficium? Feli. in c. vergentis, de hæretic. uide Dec. in c. quia diligentia, de elec. ubĩ tradit etiam utrum bona publicata ipſo iure, ut eſt in cauſa hæreſis, per ſolam pœnitentiam reſtituantur. Et de hac reſtitutione ad bona, quid& quantùm operetur, vide omnino Ange. in conſi. 2 56.& in conſi. 2 8 8. Bar.& alios in l. Gallus.§. Et quid ſi tantùm.ff. de liber.& poſth. Et 21 an non ſoluùm recuperet t bona ei ablata,& in alium tranſlata, uerùm etiam priſtinam dignita- tem,& locum prælationis, quem habebat ante ſententiam„& alia ſcitu digna, vide plenè apud Card. Iacobatium, in tract. de Concilio, lib. 7. fol. 444. articulo 3. incip. ſed pone, quod Cardina- les. Sed an huiuſmodi reſtitutus recuperet etiam fructus perceptos, vide Dec. in l.in condemna tione.S. cum uerbùm.ff. de regul.iur.& Iaſ.in l.beneficium. ff. de conſti. princ. In re propoſita non eſt ſilentio prætereundum id, quod not. inquit Ant. Roſell. in tract. legitimationum, in I. 22 lib. de cauſa finali, ſiue effectiua legitimationis. ubi ait, quòd quamuis reſtitutio t principis nõ auferat ius alteri quæſitum effectualiter, alioqui tamen eſt in iure acquiſito in ſpe, per tex. ſing. in j. S. qui mortis. ff. ad Tertull. ubi ſeruus pœnnæ amittit hæreditatem ſibi delatam,& conſe- quenter proximiori defertur, tamen reſtitutus à Principe eam recuperat. Ego autem puto hæ- reditatem eſſe delatam proximiori effectualiter, quando ille erat ſeruus pœnæ, atque ita ille tex. erit mirabilior.& plenè de hac materia reſtitutionis ‚vide apud eundem Roſell. in d. loco. nu. 3 8. Poſtremò dicas huiuſcemodi reſtitutum dici eſſe hominem nouũ. Bar. in l.liber homo. §. ſi hæres. ff. de hæred. inſtit. — Jummarium inl patre furioſo. ede lis qui ſant ſui uel ali. iur. 1Ta, quod legitimè fabtum eſta ſuperueniente, impedimento tolli non poteſt. quod intellige. nu. 2. 3 Multa fadta tolerantur, quæ fieri non poſſunt. 4 Lgitimatio perféctaper ſuperuenientiam filiorum legitimorum non reuocatur Tuamuis ad eam cauſam deueniat, a qua incipere non poſſet. 1 Vli lex requirit ſolennitatem aliqudm in actu, qui fieri debet, E aliter non ualeat ille actus doficiente ſolennitate requiſita ‚erit irritus E inani ipſõ iure. ſine matrimonio dici non poteft. hentes ſunt tuti etam in foro conſcientiæ tam in contratiu cum eccleſia celebrato, Luam in quocun- que alio. Bar. inl. patre furioſo. ff. de his, qui ſunt ſui uel ali. iur. BAN. ex d.I. patre furioſo, colligit regulam, quæ communiter adduci ſolet.ſ.id, quod legi- timèͤ De his ſunt ſui velali. iur. impedimento non tolli:atque ita multa ne fiant imped:ũtur, quæ iam facta tolerantur. Adde tex.in 1j.§.origo. ff de poſtul.& Alex. in conſi. 198. in 6. vol. Et an furor ſuperueniens reuocet mandatum, Bar. in l. qui ſeruum.ff.de acqu. hæred. Et per hanc. 1 ait Bar. argumentum ſumi à ſufficienti parrium enumeratione, vt ibi per eum. Adde tu argu- mentum t iſtud procedere ſolum quando partes ſunt ſufficienter enumeratæ, ſecundum Bald. in lconuenticulã. C. de epiſc.& cleric. Ad quod facit tex. in l. filius. S. filius, ff. de liber.& poſth. & de ui huius argumenti uide tex.& ibi Alber. omnindò in l. arbor. S. aquarum. ff.comm. diuid. Ad iſtam.]. uide Barb. in c. conſuluit, in glo. in uerbo, tenebras, de off.deleg. Abb.in c.ab excom municato, de reſcript. Alex. in l.ſi unus.. petẽs. fH de pact. Et ad hoc. ſ multa factat tolerari quæ fieri non poſſent. Adde tex. in J. verbis. ff. ad leg. Falc.& in S. quòd ſi uiuo, inſtit. de lega. Bart. in 1 ſi conſtante, col. ulti. ff. ſol. matr. vbi ait, etiam ſi res ad eam cauſam deueniat, à qua incipere non poſſet, tamen ſi tendit ad eundem effectum, ualida eſſet, licèt ſi fieri deberet, fieri non poſ- ſet,& ibi uide Iaſ. col. 34.& 35. cuius ſingula uerba huic legi deſeruiunt. idem ait Soc. in conſi. 60. Col. 9. in 1. uol. ſimiliter legitimatio t perfecta, per ſuperuenientiam filiorum legitimorum non reuocatur, quamuis ad eam cauſam deueniat, à qua incipere non poſſet, ſecundum uerio- rem&*magis comm. opi. ut per laſ.inl. ex facto, nu. 15: cum ſequentibus.ff.de uulg.& pupill. Ita ctiam ſententia ſub conditione proferri non poteſt, tamen ab ea ſub conditione lata datur appellatio.Ij S. biduum.& ibi Bar. ff.quan. appell.ſit. Pari quoque ratione, vbi lex requirit t ſo- lennitatem aliquam in actu, qui fieri debet,& aliter non ualcat, ille actus deficiente ſolennitate requiſita erit irritus& inanis ipſo iure. ſi uerò lex dicat actum perfectum non ualere, niſi aliqua ſolennitas interuenerit, actus ille intuitu perfectionis ſuæ non erit irritus ipſo iure, quamuis ei deficiat requiſita ſolẽnitas: ita inquit gl.valde not. in l. uniuerſa. Q. de precib. Impe. offer. quam Doct. extollunt, ut ibi uideri poteſt per Jaſ. nume. 7.& nu. 8. vbi pro ratione diuerſitatis inter caſus prædictos citat. d.ê patre furioſo. Ad rem faciunt ea, quæ tradit Iaſ. in rubrica. ff. ſol. matr. dum agit de dote, quæ retinet nomen dotis ſoluto matrimonio, et tamen à principio dos ſi- ne matrimonio dici non poteſt. vide multa alia exempla memoratu digna apud EFeli. in c. ſuper his, nu. 5.& 6. de accuſat. Non prętermitto, quòd etiam ſi requiſita t ſolennitas omiſſa eſt in cõ tractu tamen quando iam eſt factus,& ex iuſta cauſa, contrahentes ſunt tuti etiam in foro con ſcientiæ, tàm in contractu cum eccleſia celebrato, quàm in quocunque alio. Abb. in c.. in fin, de reſt. in integr. Et an& quando actus uitiatur, vel non, ſi deuenit ad illum caſum à quo inci- pere non poſſet, vide Dec. omnino in Lin ambiguis. S. non eſt nouum. ff. de regul.iur. Fummarium in l.ſi ludex, de his qui ſunt ſui uel ali. iur. 1 timè factum feſtà ſuperueniente Sententia lata in principali caſuonon præiudicat in incidenti. Bar. in. ſi iudex. ff. de his qui ſunt ſui uel alie. iur. BART. in d.I. ſi iudex, in principio colligit ex iſto tex. ſententiam latam in principali ca- ſu, non præiudicare in incidenti. vide tu Ang. de Aret. in§. præiudiciales, col. 8. inſtit. de action. Abb. in conſi. 50. in I. uolu. Imol. in conſi. 1 30. col. 1.& in conſi. 145.& ſequ. colum. 4.& Arct. in conſi. 1 56. col. 5. SFummarium in hh ff.de his qui ſunt ſui uel ali. iur. Filius naturalis inuito legitimari non poteſt. Bar. inl. inuiti, quæ eſt. f f( de his qui ſunt ſui uel ali. iur. BAR. in d..inuiti, ait, filium naturalem t inuitum legitimari non poſſe. Vide tu Fulgoſin conſi. 6.& in conſi.3. vbi loquitur de infante. Soc. in conſi. 295.col. fi. in I. uol. Curt. in conſ. 19.& in conſi. 64. Bal. in conſ. ο6. in 5. uol. ubi inter cætera quærit, an abſens legitimari poſsit. De qua re uide etiam Curt. in conſi. 4.& Soc. in conſi. 21 2. col. 1.& Bal. in conſi. 146. in I. uol. Signor. —. —— —— —,— ,,— 2 11 unpedünr, d6„ol;: R der m uc. Adäe d gd. wundanäd ber.& do. comm. dicid. mcabexcom dolerarique elegr Bartein qua incjpere fieri non dol. Soc. in conſi. legitimorum indum uerio- aig.& pupil. ne lata datut requirit f ſo- te ſolennitate re, niſi aliqua quamuis ei offer, quam ſitatis inter fr ſol matr. pio dos ſi⸗ in c. ſuper Na eſt in cõ foro con C. l. in lin à quo nci⸗ e — onſi. uggs De adoptionibus. 46 Signor. in conſ. 72.& in conl. 220. Et quòd filius inuitus legitimari nõ poſsit, vide Dec. in cõſ- 55. col. 3. in fi. Barb. in conſ. 3 4. in 2. vol. Rom. in conſ. 194 in 4. dub.& Iaſ. in l.poſthumo. C. de bono.poſſ. contra tab. Fummarium inl. primam..de adoptio. — Adoptatus fabijcitur pote ſtati adoptantis. Quod commune eſi, prop rium& meum dici non poteſl. ; Fiduo habent domum communem,& habens partem inferiorem delictum commiſito pro quo deſtruenda eft eius domus ex forma legis, habens uerò ſuperiorem partem contradicit, quidiiuris. Bar. in l.. ff. de adopt. d 1 ANT. in d. l.j. colligit ex iſto tex. adoptatum t ſubijci poteſtati adoptantis. Proinde quæritur, utrum idem adoptio, quod conſanguinitas operetur? Et dicas, quòd non. Alex. in conſ. 12 3.in fi.& in conſ. 12 4. col. fi. in 4. uol. 2 Bar. in d. lj. in fi. ait, illud quod cõe f eſt, proprium& meum dici non poſſe. Adde eundẽ Bar. Aret. Soc.& alios in]. ſerui electione. S. I ff. de leg. I. vbi ad multas quæſtiones infertur, maximè per Alex. quas ibi videas. Adde Felin. in c. inſinuante, col. z. de off. deleg. Et quãuis opinio Bar. * videatur eſſe communis, quæ eſt, ut commune non dicatur eſſe meum propriè, tamen Albe. in I. par. ſtatutorum, quæſtione 1 47. incip. Quæro etiam an ſtatuta, tenet, commune dici meũ proprisè,& non ex interpretatione, atque ideò in ſtatutis contineri. idem uoluit Paul. de Caſtr. in conſ. 341. In hoc paſſu duo ſunt. col. z2. de qua re uide Io. Calder. in tit. de præben. in conſ. 12. An ſi Papa reſeruat.& Feli. qui multos retulit in c. omnes leges, nu. 1 8. in addit. ad princip. opus Abh. in decretum. Dec. in l. ic, quod noſtrum. ff. ꝗe reg. iur. ubi concludit, documentum Barto- li eſſe uotis frequentioribus confirmatum. idem ait Mar. Soc. iuni. in conſi.98. nu. 3 3. vide etiã Iaſ.in l.cætera. S. item quæri. ff. de leg. j.& in d.l. ſerui electione.§. I. ubi ait, commune dici meũ, etiam pro parte ſocij,& eo inuito in ſex caſibus, vide ibi vbi eſt locus proprius.& in re propoſi 3 ta multæ quæſtiones uentilantur. Sed ego quæro, quid ſi duo habent domum t communem,& habens partem inferiorem delictum commiſit, pro quo deſtruenda eſt eius domus ex forma le gis, habens uerò ſuperiorem partem, contradicit, quid iuris? uide Bartol. Brixieñ. in tract. quæ- ſtionum dominicalium. q. 43. Scias etiã, quòd ſi ego reſtauraui rem communẽ, tenetur ſocius mihi reficere expenſas, alioqui poſt quatuor menſes perdit dominium ſuę partis,& applicatur paxti.l.a. C. de ædif. priu. Cæpoll. in cautell. 8 5. Adde, quod res quandoque dicitur communis pro diuiſo,& quandoque pro indiuiſo. ſed in dubio quomodo intelligenda ſit iſta communio tradit Dec. in conſi. 3 88. Jummarium inl.ſi C onſal, f.de adoptio. 1DTnus poteſt agere uices duorum, quando oſficia ſibi inuicemnon repugnant. 2 Judex qui facut donationem excedentem quingentos aureos, an poſſit eam coram ſe inſinuare. 3 Habens priuilegium legitimandi poteſt filium proprium legitimare. Bar. in J.ſi Conſul. fl. de adopt. 1 B Ax. in d.. ſi Conſul, colligit ex iſto tex. unum poſſe agere uices duorum, quando officia ſibi inuicem non repugnant. Hlac de re uide tu Dec. in c. ex literis, nu. 16. de probat. Bal.& mo- der. in rſi pluribus. f. de pact. Bal. in.j. C. de ſeru. fugit. Doctt. in Iſeruum, C. qui teſta. fac. poſſ.& Anch. in conſi. 187. 2 Bar. in d.l. ſi Conſul. col. z. uerſi. item eſt argumentum, diſputat, utrum iudex, t qui facit do- nationem excedẽtem quingentos aureos, poſsit earn coram ſe inſinuare? Vide tu Alex. in cõſ. 300. incip. Viſo inſtrumento, in libro in quo primi& ſecundi uol. conſilia continentur. Oldr.in conſi. O do N☛ De adoptionibus. conſi. 1 5 3.& Bal. in conſi. 27. col. 1. in 4. uol. Et plenè de materia huius.lvideas per Feli. in c. 3. nu. 14. de probat.& aliquid in c. inſuper. col.. de teſti. aliquid per Alex. in lcum filio, col. fi. ff de leg.·& plenius in. ille à quo. S. tempeſtiuum. nu. z. fl ad Trebell. Adde etiam, quòd ha- bens priuilegium t legitimandi poterit filuum proprium legitimare: ut ait Bal. in d.. ſi Conſul. Et Alex. in conſi. pen. in princ. in 5. Vol. Soc. in conſi. ↄ5. in 4. uol. Curt. in conſi. 1 9. Ad rern fa- ciunt trad. per Soc. in conſ. 87. in I. vol. Ang. not. in l.).§. fuit quæſitũ. fB. ad Trebel. Alex. in conſ. 49.& in conſ. 10⁶,in I. vol.& in conſ. 23. in 4. vol. ubi optimè loquitur. Summarium inl!. ſi pater: ſfede adoptio. Si filius, qui arrogatur, uellet aliquid ſibi retinere. Bar. in. ſi pater. ff.de adopt. BAn. in d.I. ſi pater, quærit, ſi filius, t qui arrogatur, uellet aliquid ſibi retinere, an poſsit? arguit prô& contra,& non ſoluit. Tu uerò pro huius rei intellectu uideas eundem Bar.& alios, in I.non ſolùm.§. morte, in 2. principali membro, in ꝙö artic. ff. de oper. nou. nunc. Summarium in!l. nec ei. I. eorum. ffde adoptio. Tabelliones à nemine creari poſſunt niſi aà Principe,ſiue ab habente potestatem ab eo. Bar. in l. nec ei. S. eorum. ff. de adopt. BaART. in d.]. nec ei. S. eorum, ait, notarios t ſiue tabelliones d nemine creari poſſe, niſi à Principe, ut eſt Papa, uel Imperator, ſiue habentes poteſtatem ab eis. Adde Oldrad. in conſi. 75. Alex. in 1.j. S.fi. ff. de uerb. oblig.& in conſi. 9 5. In cauſa& lite, propè fi. in i. uol. Canoniſt. in c. cùm. P. tabellio, de fid. inſtr. vbi Inno. ex hoc infert, pactum non ualerc, ut ſcriptura priuata fa ciat fidem: quoniam ſequeretur, ipſas partes rei effectu inſpecto creare poſſe tabelliones: id, quoda iure abhorreret. Idem, quod hic, tenet etiam Bar. in repet. J. Barbarius. ff.de offi. Prætor. Et quæ ad notariũ attinẽt, vide plenè per Feli. in c. qui ſcripturam,& in c. ex literis, de fid. inſt. Jummarium in!. ſi arrogator. ff. de adoptio. Fubſtitutio pupillaris ualet uſque ad pubertatem. Prouiſio facta a patre filio arrogato, de eo quodl eidem lex prouidebat, prouiſio legis, non autem pa tris appellari debet. Si unus ex familia teſtatoris fuit electus ab eo qui aliquem eligere tenebatur ex iudicio yrimi teſiatoris, heæc bona non ab ipſò eligente, ſeda primo illo tectatore dicuntur haberi. Teftator iuſſit certa bona eſſé qiftribuenda inpias cauſas prout uidebitur executoribus teſtamenti. isi executores negocium priuilegiatum elegerunt, ut puta fabricam eccleſiæ: epiſcopus loci petebat quartã bonorum legatorum, quæritur an debeatur. Debitum patru, qui promiſit dotem filiæ ſuæ non dicitur debitum uoluntarium quamui immiediatò ab jpſius promiſſione proueniat. Jlee, qui aliquid ſecit ad quod ſciebat ſé poſſe compelli, non dicitur id eyontè feciſſe. Falcidia detrahitur contra uoluntatem teſtatoru. Expreſſum eſſé aliquid tribus modis dicitur. Filij in conditione poſiti, non intelliguntur uocati à teſtatorc. Bar. in I. ſi arrogator. ff. de adopt. BaAI. inl. ſi arrogator, col. 3. uerſi. quintò oppono, inquit ſubſtitutionem t pupillarẽ va- lere uſque ad pubertatem, fideicommiſſariam uerò non. affertque rationem rationis eſſe; quia pupillaris concernit pupillum tanquam cauſam efficientem, fideicommiſſaria uerò tanquam Brauatam:& ideo bona ſubiecta pupillari ſubſtitutioni efficaciter alienari poſſe, alioqui uerò 1 ,S IuDlecla —.— —ÿ ber peli c. m tioxcol f am, qudhe Souod ha. dCanſu 9. Adren k Llexincaf ere) An poßiit) n Bar.& alios i poſſe, niſà rad. In conli. Canoniſt in a priuatafa Mliones: id, ffl. Prætor. de fid. inſt. autem ba tris imi teſtatoris, . 4. teſtamenti. uln ipetebat quant uus immtdiatò De adoptionibus. 4* 17 ſubiecta fideicommiſſo. hæc Bar. quem ſequitur Paul. Caſtr. in auth. res quæ. C. commu. de g. *& de hoc eſt tex.& ibi Bald. in J. ſi à ſubſtituto, in princ. f. de leg. I. ubi ait in hanc opinionem: cõmuniter itum eſſe. Et de hac re vide etiam Alex. in l. Marcellus.. res quæ in fi. ff. ad Trebell. &Aret. in lij. in princ. propè fi ff. de uulg.& pupil. 2 Bar. in d.liſi arrogator col. 4. uerſi. duodecimò oppo. colligit ex illo tex. prouiſionem factam tà patre filio arrogato, de eo, quod eidem lex prouidebat Prouiſionem legis, non autem pa- tris appellari debere. Adde tu‚ quod ad rem hanc optimè facit tex:not. in.vnum ex familia.§.. ff de leg..·ibi, non enim facultas neceſſariæ electionis, propriæ liberahtatis beneficium eſt.ex 3 quo not.infe runt Doct. ſi unus ex familiat teſtatoris fuit electus ab eo, qui aliquem eligere te- nebatur ex iudicio primi teſtatoris, hæc bona non ab ipſo eligente, ſed à primo illo teſtatore dicuntur haberi.& ideò in falcidiam non imputantun, ut ibi tradunt Bar.& alij,& Soc. omninò in conſi. 1 1 4.in 3. vol. Et per illum tex. decidit caſum ſciru dignum. Abb. in c. in cauſis, col. 3. de 4 elect.& in conſi. 1I I. in 2. vol. Teſtator † iuſsit certa bona eſſe diſtribuenda in pias cauſas, pro ut uidebitur executoribus teſtamenti. iſti executores negocium priuilegiatum elegerũt, ut pu tà, fabricam eccleſiæ; Epiſcopus loci petebatB quartam bonorũ legatorum, replicabatur, quar- tam de relicto pro fabrica non deberi. c. f. de teſta. Epiſcopus uerò dicebat, teſtatorem ipſam fabricam non elegiſſe, ſed executores: deciſum fuit, quartam non deberi: quia id, quod factũ fuit ab executoribus cenſetur factum ab ipſo teſtatore, per illum text. ſimiliter quoque traditũ 5 eſt, debitum patris, qui promiſit dotem filiæ ſuæ, non dici debitum uoluntarium, quamuis im mediatè ab ipſius promisſione proueniat; ſed quoniam ad dotandam filiam pater à lege coar- ctatur.l. qui libros.ff.de ritu nupt.& l. pen. C. de dot. promil iccirco huiuſcemodi debitum ne- ceſſariũ nuncupatur, eò quòd inſpecta eius origine à legis neceſsitate procedit.& ideò ex hoc effectus ſequitur magnus: nam legatum à debitore creditori ſimpliciter factum, in dubio cen- ſetur factum animo compenſandi cum tali debito à prouiſione ipſius legis procedente, alioqui uerò ſi debitum purè à uoluntate eius proueniret, qui ſe obligauit: quoniam eo caſu utrunque * deberetur creditori, ſcilicèt& legatum,& debitum: ita“ communiter aiunt doct. in l. ſi cùm do tem. S. ſi pater.ff. ſol. matri. in l.huiuſmodi. 6. cuùm pater. ff. de leg. 1.& in auth. præterea. ubi ple- nè Iaſ. C. vnd. vir.& vxor. Ad hæc accedant trad. per Aret. in conſi. 87.& per Beli. in c. 1. de offf. 6 de leg. aiunt enim, eum, qui aliquid fecit, ad quod ſciebat ſe poſſe compelli, non dici id ſpontè feciſſe. de qua re vide eundem Feli. in c. cùm M. Ferrarienſis. num. 73. de conſtit. ſed contra id, quod Bar. prędicit in ſumma, arguit idẽ Bar. in d.l. Titia. f. ad leg. Falc. vbi expreſsio eius, quod tacitè ineſt, multùm operatur. nam tacitè ineſt ex prouidentia legis, quòd falcidia detrahatur, S& tamen ſi id exprimitur à teſtatore, huiuſmodi expreſsio multùm operatur, ut habetur in d.j. Titia. Attende quia etiam ſi Bar. ibi conetur ſoluere hoc argumentum, ut apud eum legitur in d. ſi arrogator, tamen tu pro meliori ſolutione dicas, 3illud, quod in d..ſi arrogator, continetur, procedere quando id, quod tacitè ineſt, fuit expreſſum ab eo, de cuius mente illud etiam erat. ſed in d.l. Titiaex ſola ipſius legis mente proueniebat, eratq́ue contra uoluntatem teſtatoris, ni ſi fuiſſet expreſſa, ut habetur in d.I. Titia, in fI. Et quamuis nonnulli contra hoc ultimum inlur- 7 gant dicentes, etiam ſi iuris interpretes ex d.l. Titia, colligant, falcidiam t detrahi contra uolun tatem teſtatoris, tamen hanc eorum collectionem ueritate carere,& contrarium ibi probari:vt videre eſt apud. lo. Hannibalem in repet.jlnemo poreſt. nu. 346.ff. de leg.i. ſed propterea non eſt recedendum à communi ſententia. Et in re propoſita, ſciſicèt an& quando expreſsio eius, quod tacitè ineſt, aliquid operetur, vide Abb.& Feli. in c. cùm dilecta, de reſcrip.& in c. ſignifi- caſti, de elect. Iaſ. in l.hæc uerba. ff. de lega. 1.& in l.legatum.§.illi ſi uolet. ff. eod. titu. Mar. Soc. iuni. in conſi: 1 26. nu. 55.& in conſi. 1 28. cum ſubſcriptionibus, quæ ibi habentur. nu. 21 4. ubi colligitur, quòd etiam ſi expreſsio eius, quod tacitè ineſt, nihil in illo caſu expreſſo operari ſo- leat, tamen quandoque operatur quò ad alium caſum, ut ibi not. infertur. dicas etiam huiuſce- modi expreſsionem nihil operari in ijs, quæ inſunt ex neceſsitate, alioqui uerò ſi ex cõiecturata 8 mente diſponentis ineſſent. Dec. in l.humanitatis. C. deii mpub.& ali. ſubſt. Expreſſum t autem eſſe Q 5 5 4 De adoptionibus. eſſe aliquid tribus modis dicitur primò in genere, ſecundò in ſpecie, tertid ſin gulariter, ut in- quit Bal. in tract. de ſubſtitutionibus, in 1. par. nu. 3 Nolo hoc in loco præterwittere un ũ, quod non eſt obliuioni tradendum circa ea, quæ tacite inſunt. Regula iuris eſt, conditionem uni le- gato adiectam, in alio legato eidem facto,& in codem teſtamento cenſeri tacitè repetitam.J. ſi in repetendis,& l. ſi tibi purè. ff.de leg. 2.& in l. cui ſeruus.ff. de cond. indeb. tamen hoc non habet locum, quando fuit expreſſa conditio, quæ ſubintelligebatur: quia nunquam in alio le- gato repetita cenſetur. tex. eſt mirabilis in J.ſi in diem. S ſeruo. ff.de condit.& demonſtr. quem ad hoc ſingularem eſſe ait Rom. in ſing. 23 5. incip. Dico tibi unum, cùm ibi additis per Cattil. & Rom. in conſi. 1 34.& Aret. in conſi. I.& Io. Sado. in repet. d. l. hæc uerba. ff. de leg. 1. Accipe † aliud in materia. l. Lucius. 2. ff.de hæred. inſti. ubi“ communiter concluditur, filios t in condi⸗ 9 tione poſitos, non intelligi eſſe uocatos Ateſtatore. iſta enim concluſio limitatur non habere lo cum quando fiij poſiti ſunt in conditione in genere maſculino, ſcilicèt, ſi diceretur: ſi ſine filijs maſculis; nam tunc cẽſentur uocati propter illam qualitatem maſculinitatis ex preſſam: ita di xit Guido Papæ in ſuis quæſtionibus in q. 84. Dec. in lj. C. de pact.& in conſ. 1 1 8.& in conſ. 218. in conſi. 270. in conſi. 5 16. in conſ. 46. in conſ. 573.& in conl. 65 5. S0c. in conſi. I 1G. 8 Corn. in conſ. 20. tamen iſta limitatio locum non habet quando in loco illo extaret ſtatutum, quod ſtantibus maſculis fœminæ non ſuccedant: quoniam illa qualitas maſculinitatis ſubintel ligeretur, quãuis non foret expreſſa, ſed dictum fuiſſet ſimpliciter de filijs: quia ex quo teſta tor præſumitur conformare uoluntatem ſuam cùm diſpoſitione ſtatuti, ſubintelligitur tacitè de maſculis:& idedò tunc expreſsio maſculorum, non operatur effectum prædictum, ut docuit Mar. Soc. iuni. in conſi. 1 1 8. nu. 1 9.& idem ſenſit in conſ. 1 19. o l. pe. niu. 31. Summarium inl.poft mortem. Hede adoptio. Aliquis contra 72 Ctum proprium uenire non poteſi. Fabtum udicis ſemel approbatum, oppugnari non poteſ. Rex, qui aliquid alienauit in præiudicium regni uel ſacceſſorum cum iuramento, poteſi propria authorita te hoc fabtum infringere, ius inrandi religione non uiolata. Vbi agitur de animæ præiudicio poteſt aliquis uenire contra propriam con eſſonem iuramento firmatã. In malis promiſſis reſcindenda eſt fides, quoniam impia eſi promiſſio, quæ ſcelere adimpletur. Clientulus an reuocare poſſit conféſſionem factam ab aduocato ſuo. Bar. in l. poſt mortem. ff.de adopt. — BAn. in d.]poſt mortem, colligit ex iſto tex. aliquem t contra factum proprium uenire nõ poſſe.& quia hoc documentum aliquas patitur difficultates, ideò Bar. ibi in I. col. rem hanc di- ſtinctionibus declarauit. Tu uerò uide Alex. Iaſ.& alios, in l.ſi donatione. C. de collat.& aliquas remiſsiones apud Beli. in c. 2. col. 3. de excep. Alex. in l. iuſiurandum quod ex conuentione. ff. de iureiur.& ibi laſ. Alex. in conſi. 1 3 7. in 2. uol.& in conſi. 21. col. 2. in 3. uol.& in conſi. 60.& 2 in conſi. 6 2. col. 3. eod. uol. vbi ait, factum iudicis t ſemel approbatum oppugnari non poſſe. Ee an& quando poſsit aliquis reuocare poſitionem, quam fecit cum iuramẽéto, vide eundẽ Alex. in conſi. 71. in cod. 3. uol. ad rem faciunt trad. per eundem, in conſi. 69. eod. vol. Adde in re pro poſita Card. in conſi. 1 3 7. vbi ait, Kegem f qui aliquid alienaſſet in præiudicium regni uel ſuc- ceſſorum cum iuramento poſſe propria authoritate hoc factum infringere, iuriſiurandi reli- gione non uiolata. Paul. de Caſt. in conſi. 74. Et de hac materia vide eundem in l.hæredi.§. filia, col. z. C. de pact. Anch. in conſ. 38 9. Scias etiam quemcunque uenire poſſe contra actum pro- prium, etiam à iudice factum eius fauore, quando eſt nullus. Alex. in conſi. 12 3. col. 4. in I. uol. Adde, quòd ubicunque agitur de animæ t præiudicio poteſt aliquis uenire contra propriam confeſsionem iuramento firmatam. Reli. in rubrica de ſponſal. colu. pen. uerſi.vndecimò licèt. Et ided damnatur Herodes, qui timuit uiolare iuramentum, quod fecerat, ſe daturum eſſe filię Herodiadis quicquid eſſet petitura.& ipſa caput petijt Ioannis Baptiſtę: ita inquit B. Ambrof. lib. 1. ulrier Utin. die n quod donem unile. nerepetan.. anen cnn luamin ok. emonltr.quem litis der Catti. elegAccipe lios tin conci- rnonbaberelo tur ſiſine fii Dreſſam: itadi 118.&in conſ confl. 116.& ret ſtatutum, aitatis ſubinte aex quo teſta ligitur tacite ſtum, ut docuit wia authorita⸗ nto frmu. 7. 4 um uenite no d.rem bancdr OMat. R& liquds onuentione. f- in conſ. 60.- aui nonpoße. ide cundẽ Ale- gde in te pi laee ellue De adoptionibus. 48 lib. 1. de off. quod relatum eſt in c. eſt etiam. 22.. 4. Laudatur autem Dauid& eius pietas, qui maluit non facere, quod iurauerat, quàm iuramentum ſuum hominis fuſo ſanguine adimplere: ut legitur I. Reg. cap. 25. Hæc B. Augu ſtinus de decollatione ſancti lo. Baptiſtæ, quæ habentur 5 in c. quod Dauid.& in c. ſeq. ead. cau.& q. Et ideo in malis t promiſsis reſcindéda eſt fides, qm̃ impia eſt promiſsio, quæ ſcelere adimpletur. c. in malis, cad. cau.& q. tradit Abb. in c. peruenit. 2. de iureiur. Et dum Bar. in d. l. poſt mortem agit de contrauentione, quæ fit nomine alieno, vi- de Alex. in conſi. 10 3. col. 4. in 2. vol.& in d. conſi. 71. in 3. uolu. vbi tradit, nunquid clientulus 6 t reuocare poſsit confeſsionem factam ab aduocato ſuo. Rom. in conſi. 40 2. vbi tractat, an fi- lius poſsit infringere, quod fuit factum a patre in beneficium eius.& Calder. in conſ. 1. in tit. de uſur. vbi diſputat, An hæres uſurarij, qui aliquo tempore ſoluit legatum, ſecundum uoluntatem teſtatoris poſsit poſteã contrauenire. Fummarium inl.poſi mor. T. neque: fe de adoptio. Ea quæ per procuratorem fieri non poſſünt, ualere ſi fiant, dummodoò non opponatur. Bar. in d. l. poſt mortem.§. neque. ff. de adop. I1 BaARr. in d.l.poſt mortem. S. neque, in fi. ait ea, quæ per procuratorem t fieri nõ poſſunt, ualere, ſi fiant, dummodò non opponatur. Adde tu Aret. qui hoc infert,& ſequitur in c. veniẽs, in fl. de accuſat. Rom. in conſ. 21 5. Aret. in c. z. col. fi. de iudic.& ibi Feli. col. 3. ubi pro huius do cumenti confirmations citat Feder. in conſ. 270. Jummarium inl. adoptio. la 2. ſf. de adoptio. Aadoptionon iure facta confirmari poteſt dummodo citentur illi, qui eæ tali confirmatione lædi poſſunt. Bar. in l. Adoptio. 2. ff.de adopt. 1 Ban. in d. Ladoptio, colligit ex iſto tex. adoptionem t non iure factam confirmari poſſe, dummodd citentur illi, qui ex tali confirmatione lædi poſſunt. Proinde PBar. infert, in quocun- que actu neceſſariam eſſe citationem eorum, quorum intereſt. Adde Alex. in conſi. 22 8. in I. vol.in conſi. 2 99. in lib. in quo primi& ſecundi uol. conſilia continentur,& in conſi. 87. colu. 2. in 3. vol. ubi loquitur quid in legitimatione.& generaliter circa prædicta vide Alex.& Bart. in I. de unoquoque, in princ. ff. de re iud.& Feli. in c. cùm olim, col. 6. de re iud. Et in c. humilis, de maio.& obed. ſed quæro, nunquid citatio duntaxàt eorum exigatur, quorum principaliter inte reſt, an uerò eorum etiam, qui in quandam conſequenriam lædi poſſent? Reſpon. eos tantum eſſe citandos, quorum principaliter intereſt. Alex. in d. conſi. 2 27. Viſis dubitationibus, in lib. in quo primi& ſecundi uol. conſilia continentur. Io. de Anan. in conſ. 29. cum ibi addit. per Bo logn. qui citat tex. in 1j. S. denunciari. ff.de uentr. inſpici. Et de hac re uide Soc. in conſil. 25 1.in I. vol.& in conſi. 2 82. In præſenti conſultatione,& in conſi. 2 66. In cauſa, quæ uertitur, eo. uol. & omnind in conſ. 10. in 4. uol.& Doct. poſt Bar. in l. maiorem. ff de pact. laſ. in I.reſcriptum. ff. de pact.& Eeli. in d. c. humilis,& omninò in c. exhibita, de iudic. Jummarium in lſi pater. ff.de adoptio. I Fi pater emancipauit filium,& poftea readopratur, nepos ex dicto filio non recidit in eius poteſtatem mortuo auo. 2Flii qui rertituitur ad ea omnia, quæ criminis occaſione perdiderat, reſtitutum eſſe exiftimatur. Bar. in l. ſi pater. fl.de adopt. 1 Ban. in d.I. ſi pater, colligit ex iſto tex. quòd ſi pater t emancipauit filium,& poſteâ reado ptatur, nepos ex dicto filio non recidit in eius poteſtatem mortuo auo. Deinde quærit cum gl. quæ ſit ratio huius conſtitutionis. Et quia duæ rationes afferuntur in gl. ſecundam reſpuit Bar. prima De adoptionibus. rima retẽta. Ad hæc uideas tu Pau. de Caſt. in l filio, quem pater,ff. de liber.& poſth. Et circa rationem illam gl. quam reprobat Bar. adde huiuſcemodi rationem ueritate carere: quoniam ad hoc ut nepos ex filio readoptato in patris reincidat poteſtatem, neceſſe foret readoptare fi lium tanquam filium,& tanquam ipſius nepotis patrem. l.3.§.1.ff. de bon. poſſ. contratab. glo. in 1j. S. ſi quis filium. ff. ſi tab. teſta. nul. exta. Bart.& omnes in Gallus. 6.& quid ſi tantuùm. ff. de lib.& poſth. col. 4. An autẽ ipſius nepotis in huiuſmodi readoptione cõſenſus requiratuncum de ſuo præiudicio agatur, opinor eũ exigi, per ea quæ poſui ſuprà ad Bar. in l.adoptio. 2. ff. eod. tit. de adopt. Quod uerò ad primam rationem glo. attinet, quam Bar. ſequitur. S. ex quo ius qu ſitum eſt huic nepoti,illud ei auferri non poſſe. huic rationi etiam Paul. de Caſt. innititur, in d.. filio, quem pater. ſed contra iſtam rationem urgere uidetur tex. in.fl. C. de ſent. paſſ. ubi filius, qui patre deportato,& liberationem à patria poteſtate,& paternarum rerum dominium erat adeptus, eo reſtituto utrumque ius amittit. Ad idem adduci poſſunt Doct. in d. l. Gallus. 8. Et quid ſi tantum.& Bellem. in deciſ. 744.& Feli. in c. inter quatuor, de maio.& obed. in quibus * locis“ communi conſenſu affirmatum eſt, eum, qui reſtituitur f ad ea omnia, quę criminis e 1, ⁊2 occaſione perdiderat, reſtitutũ eſſe exiſtimari. Et de hac re vide ſuprà plenè in lucubrat. quas X½& 8 8⁹ oſui ad Bar.in l.ſi qua. ff. de his, qui ſunt ſui uel alie. iur. Ad rem facit gl. not. in l.ſi teſtamentũ. ff.ide teſta. cuius hęc ſunt uerba:Res facilius renaſcitur, quàm de nouo naſcatur. Ex quibus om nibus infertur, quemadmodum quando fit reſtiturio in priſtinum ſtatum, ius alteri quæſitum, ad priorem dominum recidit, hoc idem etiam in hac readoptione ad præiudicium iuris ipſi ne- poti acquiſito pariter concedendum eſſe. Veruùm huic obiectioni reſpõderi poſſet, readoptio- nem hanc diſsimilem eſſe à reſtitutione: quoniam iſte readoptatur tanquam quilibet alius, nõ tanquam pater nepotis, niſi id expreſsè actum eſſet, ut prædictum fuit: tamen cogita. Jummarium in l.onera ſf. de adoptio. Monachi onera tranſeunt ad monaſterium. Bar. in l.onera. ff.de adopt. BaRr. in d.l.onera, ait illam. l facere pro Monacho, ut onera t tranſeant ad monaſterium. hoc etiam ſentit Bar. in l. adulter.. nupta, circa fi. ff. de adul.& uide Feli. in c. in præſentia, colu. 17. uerſi. ſecundò quæro, de proba. vbi inquit, monaſterium non ſolùm teneri alere ingreſſum, ſed etiam filios ingreſsi, ſi inopes ſunt. quamuis licere non uideatur patri relinquere curam ti- liorum pauperum,& religionem ingredi,& ecõtrà filio reſinquere patrem inopem. Ad prædi- cta vide Bar.in J.ſi quis à liberis. S. item reſcriptũ, in fi. ff. de liber. agno. Abb. in c. tranſmiſſæ, qui fil. ſint leg.& Iaſ.omnindò in auth. ingreſsi, col. 9. uerſ. Adde quod monaſterium.& in auth. ſi qua mulier. col. 1 2. verſ.ſecunda concluſio gl. eſt. C. de ſacroſ. eccl. Jummarium inl. in tantum.. uniuerſitatu. frde rer. diuiſ. Ea quæ ſunt uniuerſitatis, non ſunt ſingulorum. 1 1 Vnus de uniuerſitate an poſſit eſſe testis in cauſa uniuerſitatis. 99 miuerſitas an contrabere poſſit per yndicum. Fratres minoreg an poſſint ſſe teſies m donatione fatta eiſdem pro fabrica eccleſiæ. Bar. in l. in tantum,§. vniuerſitatis. ff. de rer. diuiſ. ANT. cx d.§. vniuerſitatis, cùm glo. colligit, ea, quæ ſunt uniuerſitatis, t non eſſe ſin gulorum. contra hoc videtur facere illud, quod commune eſt, meum eſt. idedò quo- modo hæc intelligenda ſint, vide Bar. in l. ſerui electione. S. I. ff. de leg. I. Ex hoc de- inde infert Bar. nunquid unus t de uniuerſitate poſsit eſſe teſtis in cauſa uniuerſitatis.& proſe quitur rem hanc ut ibi per eum. Tu uerò vide Alex in conſ. ⁶ 10. Viſo& diſcuſſo, in lib. in quo primi ——— ſent pa8 idi flüs, um dominium erg nd. I. Callos.§.k X obedk in quba mia, que ciimii in lucubrat. qu in lſi teſtameni ur. Ex quibus alteri quæſitu eium iuris ipſin oſſet readopt uilibet alius, u coglta. nonaſterium. xſentia, colu. re ingreſſuro, ere curam V- en. Ad prædi- tranx. OW RKin auth. ſi qun 3 De Rerum diuiſione. 49 primi& ſecundi uolu. conſilia continentur,& in conſi. 178. In cauſa& lite, eod. lib.& in conſi. 42. Viſis& ponderatis, colu. 2.& antepenul.in 4. volu.& in conſi. 16.& in conſi.ↄ9. Viſis pro- ceſsibus in quinto volu. Curt. in conſi. z4. colum. 3·in primo duhio. Bal. in conſi. 420.& in con- ſilio 43 8. in primo volu. Corn. in conſi. 1 2 3. in I. volu.& in conſi. 147. in 2.vol.& in conſi. 21 7. colum. 2.& fin. in quarto volu. Abb. in conſi. 1 6. colum. 2. in 1. volu. Koma.in conſi. 7. Barbat. in conſi. 5 1. colu. I.& in conſi. 5 6. colu. fin.& in conſi. 19 1. in I volum. Capr. in conſi. 94. Fulgo. in conſi. 174. colum. 3. Felin. in cap. cum acceſsiſſent, de conſtitu. colu. 9.& in cap. tercio loco, colum. 2. de probat.& plenè in cap. inſuper, vbi omnes de teſti. Iaſ. in l. dictantibus. C. de teſta. Bald.& Abb. in cap. cum nuncius, de teſti.& Abb. in c. cùm inter, de re iud. An autem vniuerſi⸗ tas t contrahere poſsit per ſyndicum, vide Feder. in conſi. 1 5. Reliqua uerò quoquo modo ad factum uniuerſitatis pertinentia, videas omninò in uoce Vniuerlitas. 4 Bar. in d.§ vniuerſitatis, tractat, vtrum fratres t minores poſsint eſſe teſtes in donatione, fa- I 2 1 cta eiſdem pro fabrica eccleſiæ. vide tu Oria, in tract. de arbit. in 2. par. col. ꝛ.& Specul. in titu. de teſtibus. S. J. verſicu. Quid de monacho. Summariun in l. ſiquis Violauerit. frdæ rer. uiſ Afféctus&conatus an& quando ſine eſféctu puniri debeat. Si duo ſunt domini mius ciuitati uel caſtri ad quod iuriſaictio fpettet;&] eorum alter ſi delinquat, nunquid ab altero puniri poterit. Bar. in l. ſi quis violauerit. ff. de rer. diui. BaART. in d.]. ſi quis violauerit, diſputat, an& quando affectus, t& conatus ſine effectu ꝑuniri debeat. Adde l.primam& ibi moder. C. de codicill.& quæ habentur in I. ſi conſtiterit, C. fin. regun.& in l. quòd ſi ab initio. ff ſi cert. pet. Alex. in l.j. ff. de leg. 2. glo. in I. ſi quis. ff. de re milit. Cæpoll. in. ſi fugitiuus. C. de ſeru. fugit. Barbat. in conſi. 2 1. colum. quinta.& in conſi. 23. colum. 2. in 2. uolum. Felin. in capitulo 1. de præſumpt. vbi ponit regulam cum fallent. vbrin- ter cætera inquit, nunquam affectum puniri. debere in crimine, pro quo pœna ipſo iure im- Ponitur. Item ait, in ſtatutis affectum non puniri; quoniam ſtatuta locum non habent niſi in caſu vero,& alia multa ſcitu digna, in re propoſita ibi aperiuntur. de qua vide plenè eundem Felin. in ſuo epiſtolari reſponſo, poſt titulum de ſenten. excomm. ubi recto ordine iſta res agi- 8 ,— tur.& inter reliqua, dicit, nunquàm effectum puniri, quando non deuenitur ad actum exte- riorem. vide etiam Feli. in c. cõſuſere, de ſimon.& in c. 1. vbi Abb. de eo qui mitt.in poſſeſ. cau. rei ſeruan.& Alber. Brun. in conſi. 27.& in ſimili caſu vide Bar. in lj. S. Diuus. ff. AS leg. Cornel. de ſicar. Dico amplius etiam in atrociſsimis criminibus affectum alicuius non puniri niſiis ad: actum exteriorem peruenerit, qui ſit ſui natura ordinatus ad ipſum crimen,& non aliter: ita eleg. docuit Bald. in l. non ided minus. C. de accuſad quem accedit Reli. in d. cap. de præſump. Item quamuis aliquis ad actum exteriorem proceſsit, ſed non cõſummauit, cum poſſet, pœnæ alicui locus eſſe non poteſt: ita Bal. in l. ſi quis non dicam, col. peni. C. de epiſco.& cler.& Bald, nouel.in trac. de dote, in ſecunda parte, verſicu. ſecundus caſus.& Feli. in d. c. 1. Quid ſi pœna à lege imponeretur etiam illi qui facere uoluerit, utrum hoc intelligi debeat de ſolo actu proxi- mo ipſi crimini,& qui ſit eius cauſa immediata, an uerò etiam de actu remoto ab ipſo crimine ſit intelligendum? Reſpondeo cùm omnium ſub hac indefinita, voluerit, comprehenſorum non ſit eadem ratio, nam longè minus aberrat is, qui actum remotum quàm qui proximum ip-: ſi delicto commiſerit, illud ſequitur, vt de ſolo actu proximo intelligatur. quod tamen procedit quando pœna æqualis ac ſi deliquiſſet, huic iniungeretur: ita not. decidit Salic. in Ij. C. de rapt. virg.& ad hoc accedant multa quæ attulit Beli in c. ſicùt dignum̃, de homic. Bart. in dicta J. ſi quis uiolauerit, diſputat quæſtionem hanc, ſi duo ſunt domini t unius ciui- à4 tatis, vel caſtri, ad quod ĩuriſdictio ſpectet,& eorumalter delinquat, nunquid ab altero puni- i poterit?& concludit non poſſe. vide tu de hac re Paul.dẽ Caſt.& moder. in l. eſt receptum. G ff.de De Senatoribus. ff. de uriſd. omn. udi. Alexand. in lxcætera, S. itemff. de lega. primo.& multas ſimiles quæſtio- nes tradit idem Alexand. in l. ſerui electione, S. primo. ff. eodem titu. Feli. in capitulo quæ in ec- cleſiarum. colu.3 3, de conſtitu. Albert. Brun. in conſi. 3 1. Bart. in l.qui iuriſdictioni. ff. de iuriſd. omn..iudic.vbi uide adnotationem meam.& hanc eandem quæſtionem examinat idem Barr. in Linter tutores, in fin. ff. de adminiſtra. tuto. vbi uideas, quæ ibi ad eum addidi. Quid ſi iſti duo domini non conueniunt in adminiſtratione iuriſdictionis. dic recurrendum eſſe ad ſupe- riorem, vt prouideat. Abb. in capitulo fina. de re iudic. vide glo. not. in capitulo licet. 1 6. quæ- ſtio. 3. Quid ſi unus eorum damnatus eſſet pro crimine hæreſis,& alter totam ciuitatem, vel ca ſtrum commune defendat, an proptereà dicatur is eſſe fautor illius damnati?& dicas quòd non: ſecundum Iaſin d.l. ſerui electione.§.. f de leg. 1. Summarium in l.j. ff. de Senato. — DBPerſona loquentis in generaliſermone non continetur. Bart. in l.j. ffi de Senat. Ar. in d. lj. ex ibi traditis colligit, perſonam t loquentis, in generali ſermone, non A contineri, niſi hoc ratio præambuli contractus exigeret. Vide tu Alexand. in l. fra- 22 tera fratre, ffide cond. indeb.& in conſi. 149. colum. 2. in 2. volu.& not. in c. petitio, de iureiur.& in linquiſitio. C. de ſolut.& omninò Albert. Brun. in conſi. 3 5. vbi multa ad rem facientia docuit.. Summarium inl.( aſſius. f. de Fenato. Ifamus nan poteſt eſſe iudex. 1 2 Inſamu non poteſt teſtimonium dicere.& nu. 13.. 1 3 Quibus caſibus quis eſficitur inſamu infamia fabti. 4 Jhamu dicitur eſſt ille cuins opinio apudbonos&ę grauer uiros eſt grauata&s læſa. le, qui quas habet concubinas del unam quando eſt x oratus infamis eft ſaltim de facto. 6 7 5 Jnfamd an uerè priuetur ipſõ iure honoribus& dignitatibus iam quæſitu. FJnfamu an poſſit eſſé tutor. Infamia ſabſequens non derogat hu, quæ ab eo iam anteà fuerunt legitimè facta. 9 Ifamis ſi aà ſuperiore admittitur ad teftificandum utrum ex hoc reſtitutus intelligatur. 10 Sialiqu tranſigit ſuper furto an infamis dicatur. 11 Jnfamis an poſſit facere teſtamentum. 12 Jpnfamis ſt inftituatur hæres, an fratres teſtatoris querelam habeant contra teſtamentum. 14 Le, qui eſt infamis de iure ciuili, an ſit etiam infamis de iure canonico. 11 Si contra innocentem fertur ſententia tantõ eam curare non debet, quantò apud Deum& eius eccleſiam neminem grauare poteſt iniqua ſententia. 15 Bene peracta uita omnibus præbet uſq́ue adeo ueriſimilem coniecturam, 3t etiam accuſatum pro crimi- ne læſa maieſtatu excuſet. 17 We qui ſemel et malus ſemper præſumitur malus in eodem genere mali. 18 Dluima conſuetudo attenditur. 19 Semel bonus ſemper praſumitur honus. Bar. in l. Caſsius. ff. de Senat. 1 Bar.in d.I. Caſsius, colli git ex iſto tex. infamem t non poſſe eſſe iudicem, neque teſtimonium 2 † perhibere. De hac re videe plenè apud Iaſ. n l. colum. ꝑen. verſicu. pro clara intelligentia. C. 4 34 de ſacroſ. ümee, De Senatoribus. 50 Dituloend. de ſacroſanc. eccleſ. vbi ponit regulam cum fallent. de infami infamia iuris ‚Vt teſtis eſſe non ioriſrde uni poſsit.& quid de infamia facti.& pleniſsimè eum in repet.d. l.primæ. colum. 9. verſiculo, iſta vina liendan. prima ſolutio, nume. 43. Abb. in capitulo teſtimonium, de teſti. Alexand. in confi. 5 2.Colum. ici Elii 3 tertia,& ſequ. in quinto volum. vbi multos caſus enarrat, quibus aliquis efficitur infamis t in- um eſſezlline famia facti. De eadem re, ſcilicèt, quotuplex ſit infamia,& multa alia ad hoc facientia docuit Dyn.in capitulo infamibus, de regul.iur. in ſexto. Bart.in lj. ft. de his„qui not. infam.& Bald. in 4 Margarita, in uoce Infamia.& communiter infamis t dicitur eſſe is, cuius opinio apud bonos & graues uiros eſt grauata& læſa, non autem apud maleuolos& uiles:nam turpe eſt àtalibus laudari: quia uidetur eſſe de complicibus laudantium. Abb.in capitulo inquiſitionis. S. quæſi- X nuiſti,de accuſatio. vbi plenè de hoc. idque communiter traditum eſſe ait Reli. in cap. omnipo- 5 tens, de accuſat. Ex quo infertur eum, qui duas habet concubinas, tvel unam, quando eſt uxo- ratus, infamem eſſe ſaltem de facto. Dec. in conſilio 5 30.& talis infamis infa mia facti non po- teſt eſſe procurator, neque iconomus eccleſiæ, nec etiam in bonis patrimonialibus clerico- 6 rum. Abb. in capitulo Imperatorum, de iuramen. calum. An autem infamis t verè priuetur ipſo iure honoribus& dignitatibus iam quæſitis? Abb. inc. querelam, de iurciur. Bart. in d.j. ft de his, qui not. infam. An infamis promoueri poſsit ad dignitatem? vide in l. Qui de liberta- — te. ff. de liber. cau. glo.& alij, in dicto capitulo omnipotens.& an priuari poſsit beneficijs, ſi di ſetmonen eſt clericus? Abb. in capitulo olim, de reſcrip.& multa ijs ſimilia uide per eundem Abb. in ca- Llexand. It pitulo conſiderauimus, de elect. Nunquid infamis t poſsit eſſe tutor? Iaſ. in rubrica. ff. de iuſt. nor.mne Pertio& iur.& an crimen probatum per exceptionem infamet? Abb. in cap. ſuffragancis, de elect. bimultaadrem& in capitulo cum dilectus, de ordi. cogni. Scias etiam illum non effici infamem, qui eſt dam- r1 natus per inquiſitionem, Bar. in J.tutor. S. præterea. ff. de ſuſp. tut.& in d.l.infamem. ff.de publ. iudic.& quæ habentur in J. fin. C. de ſuſp. tut.& in I.. C. de mod. mulc.& Abb. in d. capitulo in- 8 quiſitionis, de accuſat. Scias etiam infamiam t ſubſequentem non derogare ijs, quæ ab eo iam anteà fuerunt legitimè facta. Abb.& alij in capitulo præterea, de teſti. cogend. Quomodò au- tem fieri debeat, quando aliquis timet ſententiam ferri contra ſe, ex qua deinde ſequetur in- famia, docuit Felin. in capitulo cum te, de ſenten.& re iudic.& quibus cautelis utendum ſit ad euitandam infamiam, tradit Cæpoll. in cautel. 1 2. A quibus autem aliquis reſtitui poſſet ad fa- Hin. mam,& an ab Imperatore reſtitutus ſit capax ſpiritualium, Feli. in dicto capitulo cùm te, Bar. 9 in d.l.infamem. Quid ſi infamis à ſuperiore t admittitur ad teſtificandum, vtrum ex hoc reſti- tutus eſſe intelligaturꝰ Abb.& alij in d. capitulo prætereà, de teſti. cogend. An autem ille, qui confitetur crimen, pro quo efficeretur infamis, ſi contra eum lata eſſet damnationis ſententia, efficiatur ob huiuſmodi propriam confeſsionem infamis, etiam ſi ſententia non proferatur? vide Barto.in d.l.infamem,& quæ ibi ad eum addidi. ff.de publ. iud.& glo. in l. ictus fuſtium. ff. 10 de his, qui not. infam.& Innocen. in capitulo ſuper his, de pœn. Quid autem ſi aliquis f tran- ſigit ſuper furto. Barto. in dicta l.nfamem,& Abb. in capitulo at ſi clerici, de iudic. Quid ſi ali- llo icet, qu Tciultatem pelc 1?& dicas qudd — um. 2hs 1423 1 7 n.— quis fictè confitetur delictum, ſcilicèt per contumaciam, an iſte dicatur infamis? Reſpondeo *........ „ mriu eccleſa quòd non: vt not. in leius qui delatorem. ff. de iur. fiſc.& in l.filius. ff. de verborum obligatio. cùm enim hæc res odioſa ſit, non poteſt uerificari in caſu ficto, ſed tantùm in uero. Ad quod „vnden facit id, quod poſui ad Bartol. in J.ſi qua. ff. de his, qui ſunt ſui vel alieni iur. vbi fuit concluſum cuſctum⸗ magis communem eſſè ſententiam, bannitum per contumaciam uerè& propriè dici non poſ- I1 ſe bannitum pro crimine. An autem ille, qui uerè eſt infamis t poſsit facere teſtamentum? Barto.in. is cui.õ. ſi quis carmen. ff. de teſta. ait, teſtamentum facere poſſe; quoniam infamis exercere poteſt actus legitimos reſpicientes utilitatem priuatam, alioqui uero in reliquis. 12 Verùm, ſi ipſe infamis inſtituatur t hæres, vtrum fratres teſtatoris querelam habeant contra teſtamentum. Jaſ. in l. fratres. C. de inoff. teſtamen. An autem infamis ſi eſt præteritus, vel ex- hæredatus poſsit agere de inofficioſo teſtamento,& dicere teſtamentum nullum? Iaſ. in lin ruu arenam. C. de inoffic. teſtamen. Redeundo autem ad id, quod Barto. ait in dictal. Caſsius, de eque refii 13 quaagimus, ſcilicet, an infamis t pPoſsit eſſe teſtis, vide plenè apud laſin l.cunctos populos,in ga vrel G 2 ſecunda — 2 ————— De Senatoribus. ſecunda lectura. C. de ſumma Trinita. vbi quærit etiam an poſsit eſſe teſtis in cauſa hæreſis 5 R in crimine læſæ maieſtatis,& in alijs multis caſibus. ibi enim hæc infamiæ res latiſsimè tra⸗ ctatur. Et an infamis poſsit infamiam teſti obijcere; laſ. in d. l. in arenam. An omnis, qui eſt 14 infamis t de iure ciuili, ſit etiam infamis de iure canonico; Innoc.in capitulo qualiter& quan do, colum. I. de accuſa, id affirmat. pro quo facit l. ex ea. ff. de poſtul. Cæterum, quia multoties boni incurrunt infamiam ex permiſsione Dei, vt purgentur,& probentur Capitulo ſunt pla⸗ rimi. õ. quæſt. 1. ideò ad arcana conſcientiæ recurrendum eſt,& imitandus eſt Paulus quiait: Gloria noſtra hæc eſt teſtimonium conſcientiæ noſtræ. 2. ad Corint..& lob 16. inquit. Ecce in cœlo teſtis meus,& eo caſu infamia eſt uilipendenda, ut habetur in capitulo inter uerba. 1 1. quæſt. 3. vbi enim aliquem conſcientia non accuſat, ĩs liber eſt inter accuſationes. Liber vero eſſe non poteſt, quem accuſat ſola conſcientia Cap.in cunctis. eadem cau.& quæſt. Et ideò Auguſtinus ad Secundinum Manichæum, ait, ſenti de Auguſtino quicquid libet, ſola me in o- culis Dei conſcientia non accuſet. quod relatum eſt in capitulo Senti, eadem cau.& quæſt. Et quam magnam cuilibet ſecuritatem innocentia præbeat, videre eſt in I.ſi non conuicij. C. de iniur. Bald. in conſilio 177. Cæcilia.& in conſil.; 43. Examinanda ſunt. in primo volu.& Cra- 1 5̃ uet. in conſilio 6. nume. 3 8. Et propterea ſi contra innocentem t fertur ſententia, tantò eam curare non debet, quantò apud Deum,& eius eccleſiam, neminem grauare poteſt iniqua ſen- tentia. hæc habentur in capitulo cui eſt illata. 1 1. quæſt. 3. quæ omnia etiam apud alios ratio ui 16 tæ anteactæ coadiuuat. l.non omnes.§. à barbaris. f. de re milit. benè enim peracta uita tom-- nibus præbet uſqueadedueriſimilem coniecturam, vt etiam accuſatum pro crimine læſæ ma- ieſtatis excuſet. cap. in primis, verſiculo, ſi uerò de crimine læſæ maieſtatis. 2. quæſt. I. Ad rem faciunt trad.in cap. cum in ĩiuuentute, de præſumpt.& plenè apud Eeli. in cap. in literis, num. 7. de teſti.& in cap. ſuper his, colum. fin. de accuſat. id quod etiam B. Hieronymus ad Ruſticum ſcribens confirmat, cuius hæc ſunt uerba: Non eſt facile de ætate perfecta credendum, quam uita præterita defendit,& honorat uocabu lum dignitatis. nam dignitas quoque ad exculpan- dum aliquem non mediocriter prodeſt, vt uidere eſt in J. quoties. O. de digpit. jib. 1 2. in l. deſer torem. S. I. cùm glo. ff. de re milit.& in cap. fi.& ibi glo. de pœn. tradit Felin. plenè in c. paſtora- lis, in princ. de off. deleg. ad rem facit tex. in c. non nos. 40. diſt. ibi, Quis enim ſanctum dubitet quem apex tantæ dignitatis attollit? 17 Bar. in d. l. Caſsius, in fin. ait, eum, qui ſemel eſt malus, t ſemper malum eſſe cenſeri in eodem genere mali, ſiue in alio ſimili. Limita tu hoc non procedere, quãdo mali mores mutati fuiſſent, id quod iuris interpretatione intelligitur ſi bene fecerit per triennium. text. eſt ſingu.in S. ſan- cimus, in auth. de monach. quem ad hoc ibi not. Ang.& Roma.in conſi. 2 3 6.& Alexand. in l. ſi fideiuſſor. ⁊.§ͦ. ſi ſatisdatum, columna fin. f. qui ſatiſda. cogan.& ibi etiam Salic.& in liſi mino- rem. colu. 3. ff. de in integr. reſtitut. min. hoc idem ſentit Imol.in cap. cùm deputati, de iu.& laſ- 18 inl. ſi prius. ff.de oper. nou. nunci. Vltima f enim attenditur conſuetudo. Iatin l. in arenam. C. de inoff. teſtamen. vbi loquitur defilia peccarrice, quæ pœnituit,& multa alia ſimilia aggrega- uit. Attende tamen quia prædicta limitatio morderi poſſet,& ampliari, dicique ſufficere, ſi is ſemel bonus ſit, abſque co, quòd triennalis exi gatur conſuetudo, per tex. in§. ſi uerò, in d. auth. 19 de monach. vbi glo. in uoce, amator, ait, illum, qui ſemel eſt bonus, ſemper bonum eſſe cen- ſeri, ſicut contrà, ſemel malus, ſemper præſumitur malus. arque ita ſentire uidetur hæc duoà pari procedere: quoniam çontrariorum eadem eſt diſciplina. ad rem facit.l. nihil tàm natura- le. fl. de regu. iur. Sed reſponderi poteſt, argumentum hoc non urgere propter rationis diuer- ſitatem. difficillimum enim eſt malam uitam mutare, vt habetur in d.§. ſancimus.& ided illa triennalis perſeuerantia requiritur. Ad documentum uerò Bart. in d. l. Caſsius, adde Alexand. in conſilio quinto, in primo volumine. Feli. in cap. præſentium, colu. 8. de teſti. in cap.teſtimo- nium, colu. 2.eod.titu. in c: cum uenerabilis, de except. col. 1 7.& in c. cum in iure, de off- deleg. vbiuideas omninò. Summa⸗- bet, ſolameino. ncau.& quætR n conuicij. Ct Imo volu.& Cu- entia, tanto enn otelt iniqua ſen. pud alios ratio u deracta uita tom- rrimine læſe ma- quæſt. 1. Adtem n literis num/ us ad Ruſticu dendum, qun ve ad exculpan- b. 12. in 1deler & in c. paſtors- ctum dubitet ſeri in eodem zutati foiſſent, ſmguinSfan⸗ Mexandin Viü in ſimino- tati, de iu.& lM 1.. in arenam ſiwilia aggre ue ſuffcere, i uerò,in dau¹ bonum eſfecr iidetur hæc doo- nihil täm mtun er rationis üun imus.& diie s, adde Alexa- ti.in captelie dure, de offdele Sunn- De Senatoribus. 51 Fummarium in l. fæminæ. fede Senat. Vror radijs mariti illuĩtratur, etiam marito mortuo, donec alteri nubat. Vxor an aà marito Ree appellanda ſit Reginmqꝗ. Vxores clericorumi gaudent priuilegio clericali. Duæ negationes faciunt unam aſtrmationem. Fa d er, A wen 2 Si tres negationes circa idem profé runtur, neq; ſéquitur abſönus imellectus, an faciant unã ahirmatiuã. Significationi& uerborum interpretationi femper innitimur, etiã uiolata ipſorum uerboru proprietate. 8X Bar. inl. fœminæ. ff. de ſenat. 1 BaAn. in d.l. fœminæ; colligit ex iſto tex. uxores t radijs maritorum illuſtrari, etiam marito mortuo, donec alteri nubat, qui ſit gradus inferioris. Adde Feli. in c. ſuper eo. 2. de teſti.& tex. in lmilitares. O. de dignit.& in S. ſi verò, in auth. de Conſul.& in l. fI. C. de nup.& Mar. Soci. iun. 2 in conſi. 76. nu. 12 5.& 126. Et ideò quæritur utrum uxor f à marito Rege appellanda ſit Re- gina? Corſet. in tract. de poteſtate regia. num. 54. Et id, quod ait Bart. uxorem retinere digni- tatem mariti, donec nubat inferiori, limitatur primò, niſi domicilium transferat: ſecundò, niſi inhoneſtè uiuat: quoniam eo caſu amittit dignitatem,& tutelam, ac omnia priuilegia: tertiò, niſi monaſterium ingrediatur. Hæc omnia plenè docuit Ant. Corſet. in d. tract. de poteſtate re- 3 gia. nu. 48. cum ſequ. Et ex prædictis deciditur etiam, uxores t clericorum gaudere priuilegio clericali. Feli. in c. nullus iudicum. nu..de for. compe. 4 ¹Barto. in d.l. fœminæ. in fin. ait, duas negationes t facere unam affirmationem. Adde tex. inl. duobus negatiuis. fi de uerbo. ſignifica.& Abb. in cap. in noſtra, in primo not. de reſcript. Bart. & alios in l.j. C. de ſeru. fugit.& plenè Rom. in 1l.. ſi quis ita. ff. de verbo. oblig. ſed hoc Bar. do- cumentum limitatur procedere ſoluùm quando duæ negationes referuntur ad idem, ſiue ad di- uerſa in eadem oratione contenta. Item limitatur, niſi contrarius, vel abſonus intellectus ſe- queretur: nam tunc una negatio ſtat propriè,& altera ſuperabundat. plerunque enim exa- bundantia cordis negatio geminatur. hæc Abb. in capitulo& ſi Chriſtus, colu. 3. verſicu. venio 5 ad glo. de iureiur. vbi ſubiungit etiam, quid ſi tres negationes t circa idem proferuntur, neque ſequicur abſonus intellectus? concluditq́ue duas primas negationes facere affirmationem,& tertiam ſtare propriè, ita quòd alias deſtruit,& remanet negatiua. id, quod ait, eſſe mentite- nendum.& hæc fuit deciſio Bart. in d.l. duobus,& in l.vna. ff.de cadauer. punit.& Alber.in Ij. C. de ſeru. fugit.& in ſuo Dictionario, in uoce Nec,& in uoce, Negatio. Limitantur etiam præ- dicta de duabus negationibus, non procedere, quando ab homine rudi& ignaro fuiſſent pro- latæ: quoniam non affirmarent, ſecundum Bald.& Salci. in l. qui ſe patris. C. vnde lib.& Maria. Soc. iuni.in conſi. 116. nume. 21. Animaduerte tu in re propoſita, de ſignificatione duarum negationum, quoniam puto hoc noua declaratione indigere, ſcilicèt, vt hoc totum ferè ſem- per arbitrio iudicis relinquatur, qui rei, de qua agitur, qualitate inſpecta,& forma uerborum, quæ proferuntun iudicet, an affirment, an negent. Exemplum pone: Tu rogas me, ut aliquid faciam pro teʒ ego reſpondeo, non poſſum non facere, quod uis. certæ iſtæ duæ negationes pro affirmatione ſemper accipientur. Pone moddò aliud exemplum: Tu dicis mihi, caue ne aliquid tale facias. ego reſpondeo, non, non. Quis iudicare audeat has duas negationes affir- mare? Similiter, ſi ego in magiſtratu conſtitutus habeo cauſam coram me,& litigans vult mihi dare munera, ego uerò ea repudians dico: Nolo, nolo. Debet ne ex his inferri me ea uelle? Abſit, immo ad maiorem efficaciam negationis geminatio hæc proferri ſolet, ſecundum Bar. in l.cum ſcimus. C. de agric. cenſi. lib. decimo. Et hæc à communi uſu loquendi corroborantur, 6 cui in ſignificatione& uerborum interpretatione t potiſsimùm ſemper innitimur, etiam uio- lata ipſorum uerborum proprietate, vt plenè habetur apud Beli. in proœm. Decretal.& Bart. cum ibi per me ad eum addit. in l.omnes populi. ff. de iuſt.& iur. ita quòd ego ſentio certam & firmam regulam dari non poſſe, Tamen circa pPrædicta uide in auth. de hæred.& falcid. in G 3 princ. De Senatoribus. princ.& ĩn. manifeſtæ-ff. de iureiur.& in dicta lij. C. de ſeru. fugit. vbi Docto.& maximè laſ.& omnind in propoſita re uide Ant. Corſet. in tract. de uerbis geminatis. Summarium inl. Senat. ſf de Senato. Sematoria dignitas proprium domicilium non mutat, ſed aliud addit. 2 Sipedona efficitur regina, an uerificetur pactum facᷣtum ab aliquo, qui uolebat dare ſcaccum mattum cum pedona. Di accidens mutat omnind alicuius rei naturam, illud attenditur. Bar. in l. Senatores. ff. de Senat. 1 BANT. in d.l ſenatores, colligit ex iſto tex. ſenatoriam t dignitatem proprium domici- lium non mutare, ſed aliud addere. Adde tu quòd dignitas ſuperueniens nunquàm debet eſſe diminutioni priorum commoditatum, ſed augmento. Alexand. in conſilio 3 2. in quinto volumine.& plenè poſui ſuprà in lucubrat. in Barto. in lLitem in poteſtate. ff. de his qui ſunt ſui uel alieni iur. 2 Barto. in dictal. Senatores, ibi,& eſt argumentum, t quòd ſi pedona efficitur domina. vide Abb.in cap. quoniam Abbas. colum. penul.& fi. de off. deleg.& opin. Bar. tenet Alber. in l.clam poſsidere, per illum tex.ff. de acquiren. poſſeſ.& Ange- in l.ſi longius, per illum tex. ff. de iudic. & ibi uide Dec. ſed opin. lacobi de Are. relatam per Bart. teſtatur eſſe communem lmol. inl. 3 falſa.. primo. ff. de condit.& demonſtra. quia vbi accidens mutat tomnindò alicuius rei naru- ram, illud attenditur. l.prima. S. beſtias. ff. de poſtul. Tamen ego Bartoli ſententiam ueriorem eſſe exiſtimarem ex ijs, quæ ſuprà diximus numero primo.& pleaius in lucubrat. in Barto. in Iitem in poteſtate. num. 3. ff. de his qui ſunt ſui uel alie. ĩur. quoniam ea eſt uis dignitatis ſuper- uenientis, vt proſit,& nihil auferat,& tanquam res fauorabilis latè intelligatur. alioqui uerò eſt in dicto§. beſtias, vbi materia ſtrictè eſt intelligenda, cùm ibi agatur de re prohibitoria, ne quis poſtulare poſsit. Proinde de odio ad fauorem non recta ſolet fieri illario. cap. odia, de reg.iur. in ſexto. cùm vulg. Fummarium in l. nica. ſf. de off. C onſulis. (auſa coram uno ex Conſſalibus cæpra, non poteſt coram alio terminari, niſi in caſu neceſſitati. Conſules ſinguli poſſunt auttoritatem interponere. Habens adminiſtrationem inſolidum, quilibet poteft adminiſtrare. Vtrum ſi ille coram quo cæpta eſt lu, ægroraret, poſſit agi cauſa coram alio. An& quando perſonæ induſtria cenſcatur electa. Vhi electa eſt induftria perſonæ an poſſit aliquis filium ſubitituere. DVoteſt alius ſubrogari ab eo, qui abſens eſſet ex cauſa ſibi urili&] neceſſaria. Prætor uel Epiſcopus an poſſint uices ſuas committere vicario aut icegerenti in his, quæ ſibi mangata ſiue delegata fuere. 9 Confeſſio eſt ſpecies probationis,& nu. 16. 10 Confeſſio non eft probatio ſed releuatio ab onere probandi. 11 Ngatiua, quæ communiter probari non poteſt, ex confeßaione probatur. 12 Fla eſt probatio legitima, quæ fit per tectes,& per inſtrumenta. 13 Probatio oculata etiam publicatit atteſtationibus fieri poreft. 14 Legum praſumptiones dicuntur liquidißimæ probationes. 11 Statuto excludente probationem, non excluſa intelligitur confeßgio. 16(onfe gio an ſit probationus ſpeciss. 17 Gor, Io ad hoc ut præiudicet confitenri, requiritur ut ſit facta praſente parte. 18 Confeſſio extraiudicialis an D— 19 Conféſſio facta in iudicio uel aliter, dum tam de cius Validitate non aubitetur, facit rem eſſe notoriam. 20 Confe ſbio eo82 8 X dN e ſiarunnaa oprium dorich- nunquam deda 00 32. in quind his qui ſumſi rdomina. viqe Aber. in lclan ntex.fl. de iudic nunem lmol. in!. Alicuius rei natu- entiam ueriorem brat. in Bartoiv dignitatisinr ur. alioquten re prohibibin io. cap. odis ſttatu. 5 mueſſ li maule . uturis umniſ, a 1⁰ De officio Conſulis. Confeſſio huiuſmodi aliquando in criminalibus Facit inditium ad torturam. Conféſſio an ſemper præiudicet confhtenti— Confeſſio etiam facla in iudicio, non præiudicat niſi fuerit a parte ſiue à iudice acceptata. Confeſſio in hi, quæ à confitentis oluntate non pendent, nocere non poteft. gratus à furioſo non diſtat niſi in tempore. Confeſſio apatre in teſtamento facta, in quo ſe Titio centum debere confiteatur, non probat quò ad mi- nuendam legitimam filiorum. (onfoſſto fatta in teſtamento an& quando præindicet. Conféſſio facta abſente parte pro exoneratione conſcientiæ ſuæ an probet. Conféſſio ab errore proueniens etiam ſæpe repetita, non nocet. Conſitens propoſitionem aliquam cenſetur ſolum dicium principale fateri, non autem qualitatem ei annexam. Fi conſeſſpo facta eſſet in iudicio, el interueniente iuramento, valeret, etiam ſi cauſa non ſabeſſet. Confeſſio facta in libello precatorio porrecto principi plenè probat. (ontrattus carceratorum lict ualere non ſoleant, tamen quando ſunt utiles ipſis carceratis valent. Confeéſſio extraiudicialis facta in cauſa criminali an præiudicet. Confeſſio extraiudicialus ſi fieret coram madna hominum multitudine utrum præiudicet confitenti. Confeſſio criminis facta à minore, ſinon apparet eum eſſe culpabilem niſi ex ſola conféſſione, debet reftitui. Confeſſio rei ſi à iudice dolo fuit extorta, Vt promittendo illi impunitatem, ſi delictum confitetur, an ex tali conféſſione puniripoſſit. Si conféſſio criminu facta eſt metu, non nocet. Confeſſio facta in cauſa criminali non præcedentibus legitimus inditijs irrita ſt& inanu, neque con- firmatur. Conféſſio facta in cauſa criminali non præcedentibus legitimis inditijs, etiam ſi poſt tormenta ſit repetita, iure Spontanca dici non poteft. Quæ indicia dicantur fuſicientia ad torturam. Multi ſumt caſus in quibus ſocius criminus poreſi interrogari. Confoſſüo facta in iudicio ciuili an probet in criminali inter easdem perfönas. Confeſſio qualificata an acceptari poſſit ſine illa qualitate. Coufeéſſio facta in inſirumento habente executionem paratam ex forma fiatutorum plenè probat. Confeéſſio facta inter perſõnas prohibitas an probet. An ex huiuſcemodi conféſſione poſſit agi etiam contra tertium poſſeſſorem. Quam prælationem habeat dos conſeſſa qudò ad anteriores creditores.. Coufoſſio dotis receptæ ſemper infraudem cenſetur fatta, quando quantitas exedit qualitatem ipſorum iugalium. 4 Confeſſio dotu receptæ facta in teſtamento mariti an ualida hit. u Conféſſio an reuocari poſſit. Confeſſio ficta& per contumaciam facta, vel per errorem, an poſſit reuocari. Confeſſio geminata an&] quando ſit reuocabilis. Bart. in l.vnica. ffde officio Conſulis. JART. in d. l.in princ. ait, cauſam coram t uno ex Conſulibus cœptam, non poſſe co- rã alio terminari niſi in caſu neceſsitatis. Vide tu Alex. inl. ſi mihi, in prin. ff. de leg. 1. Bart. in ead. l.vna, uerſiculo, oppono dicitur hic, ait, ſingulos t poſſe authoritatem 92 interponere; quia hic ſunt ordinarij,& in l. duo ex tribus, de re iudic. ſunt delegati, vide tu ad hæc Aret. in conſi. 26. col. a4. 3 Bar. in d.verſic. oppo. dicitur hic, quòd habent t adminiſtrationem in ſolidum, ait: quædam G 4 eſſe — 7 2 1—— ——öxöxöö—ö—ö—öööööͤͤͤſſſ⁄⁄ 1 3—— E— 1 4 —— 1—.——— 85. 5—— 5. De officio Conſulis. eſſe officia publica authoritate& utilitate, quæ à lege dantur,& tunc quilibet adminiſtratio- nem habet inſolidum.& reliqua ut ibi per eum. ad quæ adde Abb. qui idem tenet in c.pruden- tiam in princ. de offi. deleg.& ibi Dec. colu. a. vide Imol.& Alex. in J. ſi uni, ff. de re iudi. Aret. in conſi. 16 3. col. 3.& 6.& in conſi. 1 6 5. col. pen. 4 Bar.in eadem. l.verſiculo, Quæro quid ſi ille, diſputat, vtrum ſi ille, coram t quo iam cœpta eſt lis, ægrotaret, poſsit agi cauſa coram alio?& diſtinguit, vt ibi per eũ. De hac re uideas Dec. in c.prudentiam, colu. 3. verſic. ſecunda concluſio, de off. deleg. vbi agit de notario ægrotante poſsit ne alteri uices ſuas committere an non. Et generaliter, an& quando officialis, magiſtra- tus, vel operarius poſsit alium ſubſtituere, vide Spec. in tit. ge ſala. S. fi. propè fi. Bar. in l. conti- nuus. S. ſi ab eo. f. de verb. oblig. Abb.& Philip. in c. fi. de off. deleg.& Iaſ. in l. quæcunque. ff. de offi. eiu.& eſt tex. ex quo colligit Bar. aliquem poſſe ſubſtitutum facere, niſi ſit electa induſtria 5 perſonæ, in lj. C. de præpoſ. agent. in reb. lib. i 2.& an& quando perſonæ t induſtria cenſeatur electa, vide Philip. in ca. licèt ex quadam, colu. 2. verſiculo, Et ratio prædictorum eſt, de teſti.& Felin. in c. quoniam, S. 1. de off. deleg. Attende autem in re propoſita, quia ad hoc ut ſubſtitu- tio valeat in caſibus in quibus fieri poteſt, neceſſe eſt alium ſubſtituere, qui ſit æquæ conditio- nis, ſcilicèt, vt doctor doctorem ſubſtituat; vt tradit Barto. in d..j. in fin. C. de præpoſ- agen. in reb. lib. 1 2.& talis debet eſſe ſubſtitutus, qui à principio eligi potuerit, alioqui ſubrogari nõ po teſt: ita Bald. colligit ex tex. in l.parabolani. C. de epiſco.& cler. ad quod videas Feli. in c. 1. co- lum. 3. de ſumm. Trinit. alioqui fieret fraus ſtatuto de nomine ad nomen. Bar.& Bal. inl.nemi- ni. C. de aduoc. diuerſ. iudic. Bal. in l.non dubium, colu. 3. verſicu. quarto modo.& ibi laſ. C. de legi. ad rem facit tex. in c. auaritiæ, de elect. in ſexto. vbi ille, qui non poteſt tanquam prælatus adminiſtrare ante confirmationem factam à ſuperiore, non poterit etiam tãquam procurator adminiſtrare, atque ita ſub alio nomine. Accedit ad hæc tex. in l. ſcire.§. ſi mater.ff. de tutor.& curat. dat. ab his. vbi pater, qui tanquam pater bona filiorum adminiſtrare non poteſt, hoc idẽ tanquam procurator facere prohibetur, ſecundum trad. in l. cùm quid una uia, de reg. iur. in 6. & ad prædicta uideas glo.& lo. de Plat. in Ij. C. e priuileg. ſchol. lib. 1 2.& Bald. in. fraus. f. de legi.& Dominic. de S. Cemin. in d. c. auaritiæ,& ibi Philip. Franc. vbi per illum tex. aiunt, eum, cui prohibita eſt adminiſtratio, prohibitum eſſe ſub quocunque nomine,& in totum& in par- tem, ita ut nullo pacto ſe in adminiſtratione huiuſmodi immiſcere poſsit. dicuntq́ue hoc eſſe adnotandum ad ſtatuta, quæ prohibent officia ciuitatis, nam iſti tales non poterunt ſubroga- 6 ri, neque alio quocũque nomine illa officia exercere. An autem ubi electa eſt t induſtria per- ſonæ poſsit aliquis filium ſubſtituere, tradit Philip. in cap. afferte, colum. I. de præſumpt. idque fieri poſſe tradit Roman. in l.j. ff. in ius uocan. vt eant.& in ſingul. 66 3. incip. Ille cuius electa. dicens eſſe tex. ſing. in l. ſciendum. S. legati. ff.de legat.& dicit ita feciſſe Bald. Papiæ, quamuis 7 hoc non placeat Feli. in cap. ſecundo de præſump. Poteſt etiam alius ſubrogari t ab eo, qui ab- ſens eſſet ex cauſa ſibi utili& neceſſaria, ut ſi iuiſſet ad balnea. l.ſi abſente. ff. de legati.& l. polli- citationibus. ff. de pollicit. quæ duæ leges citantur ad hoc à Rom. in dicto ſingul. 663. Poteſt etiam fieri ſubſtitutio ab eo, qui uel habet priuilegium, uel ſit illuſtris. tex. in l. nullus, qui nexu. C. de Decurion. lib. 1 0. quem eſſe not. ait Rom. in d. ſing. 66 3. An autem& quando prętor, uel 8 Epiſcopus t poſsint uices ſuas committere vicario, aut uices gerenti, in ijs, quæ ſibi mandata ſiue delegata fuere, vide Dec. in cap. quoniam Abbas. nume. 26. de off. delega. Et an& quan- do delegatus ſubdelegare poſsit, vbi electa fuit induſtria perſonæ, ut putâ per clauſulam, tuam conſcientiam oneramus, vide Soci. in conſi.59. in primo volumine.& Felin. in dicto capitulo quoniam.§. I. de off. deleg. 2 Bar. in d.l.in fi.ait confeſsionem eſſe ſpeciem probationis. Adde quòd contra hoc uidetur + eſſe“ communis doct. ſententia, ut teſtatur Reli. in rubrica, de probat. colu. fi. ubi multos etiam 10 retulit, qui ad hanc opinionem, quam tenet Bar. acceſſerunt. dicitqᷓue confesſionem t non eſſe probationem, ſed releuationem ab onere probandi. Idem tradit Iaſ. in l.cùm te tranſegiſſe. nu. 6.C. de tranſact.& ideò infert Felin. ad ſtatutum, quo reijcitur probatio, ut proptereà non in- telligatur locunque ede telectamduldig duſtriacerſenur im eſt de teli. hoc utſübliin. xquæ condiin præpol aget ubrogari nõ SFeli in c. r.co X Baliin! nemi. .&ibi lalC. de Juam prælatus m procurator T de tutor.& teſt, hoc idẽ reg. iur. in. . fraus. ff.de . aiunt, eum, um Rin par- jue hoc eſſe unt ſubroga- nduſtriaper- ſumptique e cvioselecta. piæ, quamdis fab eo, N d egar. K poli- ul. 66 3. Potet vllus,qui ne ando preton V ux ſibi man 1 De officio Conſulls. 53 telligatur reiecta probatio confeſsionis. Sed aduerte quoniam iſta videtur mihi eſſe ſola uerbo rum contentio, non autem rei ueritate inſpecta. idque etiam ex mente illorum conijcitur, qui aiunt confeſsionem uerè& propriè probationem dici non poſſe. nam ſentiunt eam eſſe pluſ- uàm probationem cõem,& hãc ſe habere ad confeſsionẽ ſicut ſe habet illud, quod eſt minus 11 ad illud, quod eſt plus. inquiunt enim, negatiuam f quæ cõiter probari nõ poteſt, ex confeſsio- ne probari. Similiter etiam contra præſumptionem iuris& de iure probatio admitti non ſolet, & tamen non reijcitur confeſsio, ut ait Feli. in d. rubr.& in c. quoniam contrà. nu. 51 eod.tit. de robat. ita ut re uera etiam ipſimet ſentiant probationem illam communem,& confeſsionem habere ſe ut plus,& minus: quia id, quod ab illa fieri non poteſt, confeſsionis potentia opera- tur. ſed plus& minus non differunt ſpecie, ſecundum Bar.& alios in j. fH. de acquir. poſf. Et ad hoc vide Dec. inl. in eo quid plus. ffide reg. iur. ĩtaque pro ampliori& illuſtriori huius inueſti- gationis intellectu, cõſiderandum eſt, etiamſi communiter dici ſoleat, illam eſſe probationem 12 † legitimam, quæ fit per teſtes,& per inſtrumenta, ut ait Dec. in conſi. 1 8. Feli. in d. rubric. col. pen. dicens, tex. eſſe meliorem de iure, in c. cõſultationi, de ſponſal.& Iaſ. in l. admonendi. ff. de iureiur. tamen illa dicitur eſſe uera,& perfecta probatio, quæ mouet animum iudicis ad creden duma& idedò in hac re dari non poteſt certum& inuariabile documentum, ſed totum id relin- quitur arbitrio iudicantis. tex. eſt not. vbi Abb.& alij, in c. præterea, de teſti. Soc. in conſi. 187. 13 col. 2.& in cõſ. 26 2. col. 5. in 1. vol. Bar. in d.l. admonendi. Et ideo probatio t oculata etiam pu blicatis atteſtationibus fieri poteſt. Bal. ſing. in j. c. quam prouoc. non eſt neceſſ.& Firmia. in tract.de epiſcopo, in 5. par. quarti libri quæſt. ⁊ 1. Et ubi probatio temporis certa& determina ta requiritur, ſufficit probatio præſumptiua. tex. eſt ſing. ſecundum Innoc.& Ant. de Butr. in c. propoſuit, de cleric. excomm.& tradit Aret. in conſi. 5 1. ſic etiam multæ præſumptiones plenę ſufficiunt probationi. Soc. in conſ. 3 7.in 3. uol. Crauet. in conſi. 1 5 8. nu. 2. Similiter& legum 14 præſumptiones t dicuntur liquidiſsimæ probationes. Soc. in conſ. 2 3. col. 6. in 1. uolu. Dec. in conſi. 2 2. Et ideò ubi in aliquo actu liquida probatio exigeretur, ſufficit illa probatio, quæ fit iuris interpretatione. Feli. in c. prudentiam, de off. deleg. Immo etiam ſi ſtatutum exigeret pro bationem inſtrumentorum, hæc tamen ſufficeret, ſecundum laſ.in conſ. 25. in 1. uol. cùm igitur ex his omnibus liqueat totam hanc rem in arbitrio iudicis reſidere,& rurſus cùm confeſsio ſit ualidiſsima ad mouendum animum iudicis ad credendum, ut ab exemplis paulò ante memora tis colligitur, illud ſequitur, ut uera probationis ſpecies debeat appellari, ſecundum intentionẽ 15 Bartoli: de qua ortus eſt ſermo. Nec reluctatur id, quod Feli. ait de ſtatuto excludente t pro- bationem, quod ramen non intelligitur reiecta confeſsio. quoniam, cùm hic agatur de prohibi tione probationis, res eſt odioſa,& reſtringibilis, ided non porrigitur ad cõfeſsionem, quæ eſt efficaciſsima probationum,& alijs antecellit ad inclinandum iudicis animum ad credendum. Et quod ſit uerum, pone exemplum in ſtatuto diſponente affirmatiuè, ut putà, creditori legiti mè probanti creditum ſuum, ſtatim executio concedatur: iſte probabit creditum ex confeſsio ne debitoris, nonne in ſtatuto continebitur? proculdubio, quia ſi probatio per teſtes,& per in ſtrumenta ſufficeret, quæ ſunt debiliores, quàm ſit confeſsio, ut uidimus ſuprà, conſequens eſ, ut multò magis hęc fuerit comprehenſa in ſtatuto; quia ſi de quo minus uidetur ineſſe,& ineſt, ergo& de quo magis. auth. multò magis. de epiſc.& cleric. neque urgent illa quæ conſiderat Feli. in d. rubrica de probat. ſcilicèt, quandoque in legibus inueniri, illum qui confeſsione uti- tur, perinde eſſe ac ſi probationibus uteretur, quę quidem uerba,& his ſimilia indicant impro- priam ſignificationem. nam hoc fit habito reſpectu ad id quod communiter fieri ſolet ſcili- cèt, qua probationes in teſtibus,& inſtrumentis,& alijs ſcripturis plerunque conſiſtunt. Et an 15 confeſsio t ſit probationis ſpecies, videatur Feli. in c. meminimus, col. z. de accuſ.ſed quicquid ſit, poſtquàm hic de ui confeſsionis agitur, de nonnullis ad rem facientibus quærendum eſt, vt vberior hæc inueſtigatio fiat. Et primum, quæ nam ad eſſentiam confeſsionis requirantur ad hoc ut præiudicet, vide gl.& Abb. in c. fi. de confeſſ.& quotuplex ſit confeſsio,& de effectu cu usque vide plenè apud heli. in c.ſi cautio, de fid. inſtr.& inter cætera ſcias, ad hoc ut confeſsio t præiudicet De officio Conſulis. 17 ¼ præiudicet confitenti,requiri,ut facta ſit præſente parte. Soc. in conſi. z0. col. pe. in I. volum. nod tamen limita& declara, ut per Alex. in conſi. 115. col. 2. in 7. uol. Quid autem ſit quando 18 confeſsio t extraiudicialis eſt, vide latiſsimè apud Reli. in c. olim. nu. 4. cum ſeq. de reſcrip.& in d.. ſ cautio,& de hac extraiudiciali facta pręſente parte, vide Soc. in conſ. 22 8. col. 1. in 1. uol. ubi uult, quòd releuet ab onere probandi. idem eſt etiam quando huiuſmodi confeſsio extra- judicialis facta eſſet cum iuramento, licèt abſente parte; quia perinde eſt ac ſi facta fuiſſet præ ſente parte. Alex in conſi. 8 8. in 7. uol. Feli. in d.c. ſi cautio. nu. ⁊æ1. Qud ſi confeſsio extraiudi- cialis eſt geminata? Dic idem operari,& eandem uim habere, quam habet etiam iudicialis, hoc eſt facta in iudicio. Bar. in l. cùm ſcimus. C. de agric.& cenſ. ib. 1 1. Kom. in J. ſi uerò.§. de uiro. ff. ſol. matr. in fall. 3 1. Soc. in conſ. 1 27. col. 2. in 3. uol. Feli. in d. c. olim, nu. 1 7.& in d. c. ſi cautio, nu. 2 9. uerſi. fallit ultimò. Hæc uerò, quæ de confeſsione extraiudiciali hactenus dicta ſunt, ſo- luùm quando ciuiliter agitur, ſunt intelligenda: quid uerò in cauſa criminali, hoc infrà aptius 19 aperietur. Confeſsio t autem facta in iudicio, uel ahter, dum tamen de eius ualiditate non dubi tetur, facit rem eſſe notoriam. gl. in c. fi. de cohab. cler.& mul.& tollit omnem nullitatem pro- ceſſus& probationis. excipio tamen nullitatem ex defectu iuriidictionis prouenientem. Soc. in conſi. 108. col. pen. in 4. uol. nam confeſsio facta coràm iudice incompetenti, nullius eſt robo- ris,& momẽti, ut ibi per Soc.& Abb.& Feli. in c. at ſi clericiin princ. de iudic.& ideò huiuſmo- di confeſsio non facit notorium. Adde Alex. in conſi. 1 8. col. 4. in 4. uol. Aduerte tamen, quia 20 quandoque in criminalibus t huiuſmodi confeſsio facit indicium ad torturam, ut opportune paulò poſt enarrabitur. Et an confeſsio facta coram arbitro uel arbitratore præiudicet confus ti, quando extat ſtatutum, quod talis ſententia executioni mandetur perinde ac ſi à iudi- ce facta fuiſſet, Et quæ nam requirantur, vt confeſsio præiudicer; Alexan. in d. conſi. 8. cum 21 ſeq.in 4. volu. Quæro an ſemper confeſsio t præiudicet confitenti? dicas quod non, quando enim non ſufficit ueritas ſine ſolennitate; ut putà, ſi confitetur aliquis teſtamentum,& non ap pareat, quòd in eo interuenerit requiſita ſolennitas, confeſsio non præiudicat; quia non ſufficit aliquid eſſe factum, niſi ſit& ſolenniter factum. Soc. in conſi. 92. c0l. 5. in 3. uolu. ltem confeſsio 22 † etiam facta in iudicio nõ præiudicat, niſi fuerit à parte, ſiue à iudice acccptata. l. iubemus, vbi Sali. C. de hber. cau. laſ.in l. qui Romę. S. cohæredes. ff.de uerb. obli. Feli. in d. c. ſi cautio. Rurſus confeſsio falſa in parte, videtur eſſe non uera in totum. Soc. in conſi. 73. col. 3. in 3. uolu. ad rem faciunt trad per Rom. in conſi. 26.& per Feli. in d. c. ſi cautio, col. antep. Quid autem ſi confeſ- ſio eſt euidenter falſa in totum, ut puta, confitetur aliquis ſe recepiſſe id, quod nõ recepit: utrũ tanquam ab errore proueniens eſſe inualida cenſeatur, an uerò præiudicet tanquam facta ſcien ter de eo, quod eſt falſum? Imol.in conſi. I. Attende tamen, quia ſi aliquis, ubi agitur de crimi- ne, fateretur id, quod non eſt, ut ſe eſſe vſurarium cùm non ſit:& ſe furtum commiſiſſe, cùm 23 res eſſet ſua, non præiudicat ueritati, nec ſibi. Crauet. in conſi. 48. nam confeſsio t in ijs, quæ à confitentis uoluntate non pendent, nocere non poteſt. Feli. in c. tuis quæſtionibus, de teſtib. Il- lud etiam ſcias, confeſsionem, quæ calore iracundiæ fit, irritam eſſe. Kom. in ſing. 508. ubi mul- ta alia ſcitu digna commemorat de ijs, quæ iræ impetu proferuntur, vel fiunt. cui adde Dec. in I. quicquid calore. ff. de regul. iur.& Felin. qui planè rem hanc enucleauit in c. ſicut ex literis, de iureiur.& in c. dilecti filij. nu. 1 5. cùm ſeq. de excep.& in ca. Matthæus. de ſimon.& in c. cùmte. nu. 9. de ſent.& re iud. Abb. in c. olim, de reſcrip.& in d. c. ſicut ex literis, Iaſ. in l. ſi quis filiam. C. de inoff. teſta.& Marcam Antonium Bauarium in tract. de uirtute iuramenti, num. I 44. Iratus 24 tenim à furioſo non diſtat, niſi in tempore.& ideò non dicitur delictum incipere, ſi delinquit, ſed ille, qui eum ad iram prouocauit, ſecundum Ariſt. quem refert Bal. in conſi. 143. Super quæ ſtione, in 2. uol.quæ omnia diligenter attende pro illius defenſione, qui iræ impetu deliquiſſet. 25 Ad rem autem redeundo, ſciendum eſt confeſsionem i quoque à patre in teſtamento factam, in quo ſe Titio centum debere confitebatur, non probare quò ad minuendam legitimã filiorũ 26 niſi hoc uerum eſſe probaretur. Jal. inl.j. f. de eo, per quem fact. Et an& quando confeſsio t fa- cta in teſtamento præiudicet,& quid ſiipſum teſtamentum pPoſtedâ reuocetur, vide Angel. in conſi. —— uen§.Ge uiro. AIn G..GCauti us denſi hoEinſrnagt hoc Intra apüis ſditate non è nullitatem yr enientem. Soch aullius eſt ro Lideò huiuſ tte tamen, q d ut opportuns eiudicet conſité je ac ſid ludi- confi. Ié. cum non, quando um,& non ap ianon ſuffici tem confeſsio iubemus,vbi autio. Rurſus . uolu. ad rem tem ſi confeſ- recepit: utrũ aam facta ſcien gitur de cimi- owmiſiſle,cum iot inis, qur bus, de reddll g.o8udi cui adde De De officio Conſulis. 54 conſi. 181. Alex. in conſi. 45. in I. uol.& in conſi. 1 22. in 7. uol. Soc. in conſi. 71 col. 2. in 1; vol. & in conſi. 294. eod. uol.& in conſi. 74. col. 2. in 3. uol.& Alex. in l.& ſi pepercerit.. ſi ita teſta⸗ 27 toris.in fi.ffde lib.& poſthu. An autem confeſsio t facta abſente parte pro exoneratione con- ſcientiæ ſuæ probet? Bal.in lgeneraliter. C. de non num. pec. Alex.in conſ. 195 xin 7.vol. Aret. in conſi.64. col.pen. Canoniſtæ.& præſertim Feli. in d. c.ſi cautio,& in c. olim ubi etiam Abb. 28 de reſcript. Non eſt ſilentio prætereundum confeſsionem t ab errore prouenientem, etiam ſæ pe repetitam non nocere. Bald. in l.j. C. de erro. calc. Alex. in conſi. ⁊ 2. in 1. uolu. Quid ſiuigore huiuſcemodi confeſsionis fuiſſet lata ſententia, quæ in rem iudicatam tranſiuiſſete dic eam per reſtitutionem in integrum eſſe delendam.teſtis eſt Alex. in conſi. 6⁰. col. pe. in 4. uol. Illud etiã ſcias, confeſsionem, quæ à parte non eſt acceptata, non ſufficere,& ideò teſtes, qui de confeſ- ſione facta, parte præſente teſtantur, debent addere, parte petente,& inſtante, uel acceptante, 29 alioqui non probant. Alex. in conſi. 1 1 1I. col. 4. in 3. uol. Confitens autem propoſitionem ali- quam, cenſetur ſoluùm dictum principale fateri, non autem qualitatem ei annexam. ut ſi accuſa- tus eſt pro eo, quòd cum Berta Titij uxore adulterium cornmiſerit,& ipſe fateatur ſe Bertam cognouiſſe, non proptereà intelligitur, eam eſſe uxorem Iitij cõfiteri. Bar. in J. ſi cui. S. ſià filio. ff.de leg.i. Dec.in conſ.593. An& quando confeſsio facta in inſtrumento dicatur cauſam con tinere,& quando non, ita quòd reddatur inefficax, ſecundum. l.cùm de indebito.. fi. f. de pro- bat. vide Alex. in conſi. 8 3. in 1. vol. ubi bene loquitur in materia. d.l. cùm de indebito. Tamen 30 attende, quia ſi confeſsio t facta eſſet in iudicio, vel interueniente iuramento ualeret, etiam ſi cauſa non ſubeſſet. Marcus Antonius Bauarius, qui aliquos refert in tract. de virtute iuramen ti. nu. 11 4. Ad rem faciunt trad. per Feli. in d. c. ſi cautio. An autem confeſsio facta in inſtrumẽ to(ut aiunt) confeſsionato probet actualem numerationem? Alex. in conſi. 6 7. in 1. uolu. ali- quid per Soc.in conſi.. in 1. vol. Et ſi probari poſſet, nihil fuiſſe numeratum tempore confeſ- ſionis, ei ſi eſſet minor, in integrum reſtitutio concederetur.& ad probandã huiuſmodi læſio- nem, unus tantũm teſtis plenæ ſufficeret probationi. Bal.& Salic. in l.vnica. C. de confeſſ. quos 31 ſequitur Soc.in conſi. 73. col. 3. in 3. uol. Confeſsio t autem facta in libello precatorio porrecto Principi plenẽ probat.l. conditioni.& ibi laſ. C. de inſtit.& ſubſt. An confeſsio facta in carcere, tam in iudicio ciuili quàm criminali ualida ſit? Raph. Cuma.in conſ. 1 5 7. Ad rem faciunt trad. 3 2 in lqui in carcerem.ff. quod met. cau. vbi agitur de contractibus carceratorum, t qui quamuis ualere non ſoleant, alioqui tamen eſt quãdo utiles ſunt ipſis carceratis. Bal. in rubrica. C. de re- ſcin. vend. verſic. Hoc uerum niſi contractus ſit utilis carcerato. Dec. in conſi. 69 1. num. 5.& de hac materia vide Bar. in l. qui à latronibus. ff. de teſta.& quę addidi ad Bar. in d.l. qui in carcerẽ, 33 quia deſeruire poterunt huic confeſsioni factæ à carcerato. Nunquid autem confeſsio t extra- iudicialis facta in cauſa criminali præiudicet?& dicendum eſt quod non. ſed hoc fallit in mul- tis caſibus, ut uidere eſt apud Feli.& alios in d. c.olim, de reſcript. in c. qualiter& quando, de ac cuſ(in d.c. at ſi clerici, vbi Abb. de iudic.& in d. c. ſi cautio, de fid. inſtr. vbi nu. 20. ait, eam facere iudicium ad torturam. idem ait Abb. in c. quã graue, de exceſſ. prælat. citat Bar. in l. capite quin- 34 to. ff. de adult. uid ſi fieret talis confeſsio t coram magna hominum multitudine, utrum præ- iudicet confitenti? Feli. in d.c. olim. nu. 10. Hic tamen animaduerte quia& ſi confitens crimen extra iudicium pœna ordinaria puniri non poſsit, tamen eſt pœna extraordinaria condemnan dus, tanquàm maledictus, qui gloriatur cùm malè fecerit, ita ſing. dixit Innoc. in c. quàm ſit, de exceſſ. prælat. Abb.& Feli. in d. c. olim. Et an talis confeſsio irroget infamiam clerico, pro qua 35 priuari debeat beneficio: Abb.& alij in d. c.olim. Confeſsio t autem criminis facta à minore, ſi non apparet eum eſſe culpabilem, niſi ex ſola confeſsione, debet reſtitui. Angel. in l. certum. §. in pupillo. ff. de confeſſ. Alex. in conſ. 11 5. in 3. uolu. Quid autem ſi maior ſpontè confiteatur delictum abſque aliquibus indicijs, an ipſe condemnari poterit, quando pœna ſanguinis inge- 36 ritur? Alex. plenè in conſi. 19. in 7. uol. Quid ſi cõfeſsio t reià iudice dolo fuit extorta, ut pro- mittendo illi impunitatem, ſi delictum confitetur, an extali confeſsione puniri poſsit? opinio- nes ſunt pro utraque parte, tamen ueritas eſt, quòd non, ſecundum Dec. in l. ea eſt natura cauil- eres lationis. ———— De officio Conſulis. Jationis. ffide reg. ĩiur. quamuis contrarium ſentiat Feli. in c afferte, col. 1. de præſumpt. An con febio teiſuper inquiſtione formaxa eontra cum ineprèſt porens al condemnandum conñ- 3 7 tentem Ang. in conſi. 78. quid ſi confeſsio †criminis facta eſt metu, dic non nocere. An g. in conſi. 377.& de hac re uide Feli. in c. qualiter& quando.§. licet autem, de accuſar. Pariter etiã 38 confeſsio t facta in cauſa criminali non præcedentibus legitimis indicijs, Irrita eſt& inanis, ne que confirmatur quamuis poſt habitam quæſtionem indicia ſuperueniãt. glo.eſt ſing.in L. mari- tus. ff. de quæſt. quam extollit Bal. in—. fi. C. de accuſat.& Rom.in ling. 131 Alexiin cõſi. 1.& in conſi.) 2. in 3. uol. Et hoc procedit etiam ſi huiuſmodi confeſſus in ea confeſsione perſeuera- ret.l.pe. vbi gl.& Bat. fH. de quæſt. Ang.& alij in l. qui in aliena.§. Celſus. f. de acqu. hære d. Alex. in conſi. 3 2 5. in lib. in quo primi& ſecundi uolu. conſilia continentur. Imol.in conſi. 10 9. Et de 39 hac re uide Belin. in c. ad noſtram, de probat.& Curr. in conſi. 59. Adde quòd confeſsio t hæc, eriam ſi poſt tormenta ſit repetita, iure ſpontanca dici non poteſt zquoniam uiget adhuc illa torquendi poteſtas. Aret. in conſi. 14. col. 2. ubi refert Bar.ſibi ipſi fuiſſe contrarium. ad quod uide Soc. in conſi. 26 3. in I. vol. quantum uerò quieſcere debeat tortus ad hoc vt cõfeſsio ſpõ- tanea intelligatur, Bart. in J.ſi quis in ea, de cuſtod. re. dixit not. tortum ſaltem per diem uel no- ctem debere quieſcere. ad quem accedit Anan-in conſi. 7.nu. 6. Ang. uerò in d.§. Celſus, ait, 40 hoc in iudicis arbitrio reſidere. Quæ autem indicia f dicantur fufficientia ad torturam, tradit Dec. in conſi. 3 6 2. Alex. in conſi. 18 3. habita ſuper contentis, in lib. primi& ſecundi uolu.& in conſi. 1 4. Ponderatis, in 3. vol.& in conſ.8 9. Viſo themate, eod. vol. Quid dicemus de confeſsio ne ſocij criminis, utrum præiudicet ſocio? Dec. in conſi. 23 4. inquit, eam nullum prorſus indi- cium facere, quo contra ſocium procedi poſsit. De hac re uide Abb. in c. I. de confeſſ. in c. ve- niens,& ibi Féli. de teſti. idem Abb. in c. ſignificaſti, de adulter. Tamen aduerte quoniam multi 41 ſunt caſus, in quibus ſocius t criminis poteſt interrogari, ut in crimine hæreſis,& alijs traditis per Specul.in titulo de acc uſatore, col. 4. verſi. tem repellitur. ad quod omninò uideas Bart.& ibi addita in l.repeti. ff. òe quæſt. vbi inter cætera inquit; ſocium in cauſa furti ſocio præiudica re. Accedit Alex. in d. conſi. 89. in 3. vol.& prædicta intellige quando criminaliter agitur, ſed ſi ciuiliter ageretur, ſocius poteſt ſemper interrogari, ſecundum Aret. in cõſi. 61. in I. col. An cõ- 4 2 feſsio t facta in iudicio ciuili probet in criminali inter eaſdem perſonas? Soc. in conſi. 8. col. 2. in 1. uol. Eeli. in c. qualiter,& quando. 2. de accuſat. An confeſsio facta in foro poli, noceat in fo ro fori?& dic eam non probare. Io. Andr. in addit. in c. fi. de tempor. ord. Tyndarus in tract. de teſtibus, cap 1 5. de teſte, qui unum dixit prima vice in iudicio, deinde aliud uult. An autem cõ 43 feſsio t qualificata acceptari poſsit ſine illa qualitate: Alex. in conſi. 87.in 1. uolu. Et idedò ſi ali- uis fatetur ſe homicidium perpetraſſe ad ſuam defenſionem, utrum talis confeſsio ei noceat, ſi qualitas illa defenſionis probari non potuit: vide quæ poſui ſupra in l.vt uim. ſf. òe iuſt.& iur. 44 Quid dicendum de confeſsione f facta in inſtrumento habente executionem paratam ex for- ma ſtatutorum:dic eam plenè probare. Soc. in conſi. 66. col. I. in 1. uol. declara tamen ut ibi per 45 eum in 3. col. Hoc in loco opportunè inueſtigandum eſt, nunquid confeſsio t facta inter per- ſonas prohibitas probet: ut ſi maritus ſe dotem uxoris habuiſſe fateretur. qua in re dicendum uidetur huiuſmodi confeſsionem factam conſtante matrimonio irritam eſſe tanquam factam animo donandi, quæ quictem donatio inter uirum& uxorem prohibita eſt. tot. tit. ff. de donat. int. uirum& uxor.& ideò cùm facta eſſe in fraudem cenſeatur, non videtur aliquod pręiudiciũ afferre confitenti.. quod de ſuo. C. de dot. cau. non numer. Io. And. in addit. ad Specul.in tit. de donat. int. uir.& uxor. Bar.& Alex. in l. ſi diuortio. ff. de uerb. oblig. Alex. in conſi. 1 6 5. in 6. uol. vbi ait communiter nõ teneri documentum Bart. in I.aſsiduis. C. qui pot. in pign. hab. Aret. in conſi. 3 4.vbi inquit huiuſmodi confeſsionem non ualere, etiam ſi ſit iuramento firmata. Et de hac re vide cundem Aret.in conſi. 86.& Soc. in conſi. 60. 65.& in conſi. 66. in 1. uol. Contrariũ tenuit Petr. de Archar. in conſi.;ο⁷.& Alex. in conſi. 1 23. in 6. vol. ſed hoc intelligi debet, quã do facta fuit ante matrimonium, ut per eundem Alexand. in d. conſi. 16 5.in 6. vol.& in re pro- poſita ſemper vide Angel.in conſi.5. Fulg. in conſi. 13 5.& in conſi. 20 7.& melius quàm alibi in conl. con gde lconfebioder Ligetadhcil rarlum. ad qunl vt cõfeſio hi. per diem uim- d.§. Celſung orturam, un rundi uolu.&- nus de confebi m prorſus ind- nfeſſ. in c. re- duoniam multi alijs traditis deas Bart.& o præiudica agitur, ſedſi col. An cõ- onſi. 8. col. 2. noceat in fo s in tract. de An autem cõ Erided ſiali- Gio Gnocex, f. ge iult. Kiur. aratam ex for- amem ut ibiſe facta intel in re dicein anquam fu- dcit. ffdedm quod Ereulu ipeculinn n3.65,n n tabein, co firmali: 1.uolComni cligidebeb vol gnrehi „ jus quäm nelius c ne De officio Conſulis.„7 in conſi.2 i 6.vbi uult confeſsionem huiuſmodi ſemper uiribus eſſe ſubnixam, quãdo præceſsit promiſsio. id quod nõ eſt ſine dubio, niſi alia concurrant, ut paulo poſt declarabitur. Vide etiã Alex. in conſi. 142. in 5. vol.& Feli. in d. c. ſi cautio, de fid.inſtru. Abb.in conſi. 73:in 2. uolu. Io. Campegium in tract. de dote, in I par. quæſt. 5 2.5 3.& 54.Bal nouell. ſimiliter in trac. de dote. Crauet.in conſi. 40.& in conſ. 44. Prædicta tamen declarantur, ut ſcili cèt dicta confeſsio tunc ualida ſit, quando lapſa ſunt tempora ad opponendam exceptionem nõ numeratæ dotis. item quando fuit in ea oppoſitum iuramentum, ac etiam vbi non ſolum ipſe uir, uerùm etiam aliæ perſonæ confeſſæ ſunt dotem recepiſſe.hæc Soc. in conſ. 8 2. in 3. uol. ubi ſubiungit etiam, con- feſsionem probare quando apparent indicia ſolutæ dotis, ut puta, ſi uir per vim alimenta uxo- rĩ exhibuiſſet. hoc idem uoluit Bald. in l. I. C. de priuileg. dot.& Curt. in conſi. 69. nu. 3.vbi ait, d. confeſsionem ſufficienter probare, quando alia cõcurrunt indicia, etiam leuia, quibus conij- 46 ci poſsit confeſsionem ſuſpicione carere. An autem ex huiuſcemodi confeſsione t agi poſsit etiam contra tertium poſſeſſorẽ, Soc. in d. conſ. 8 2. in 3. uol. cuius dicta omnia confirmat Dec. in conſi.536. Quid ſi maritus poſt hanc confeſsionem dicat, uerum non eſſe id, quod eſt con- feſſus. Rom. in ſing.593. Adde, quod videtur limitari titulus de donat. inter uirum& vxorem ut locum non habeat niſi quando matrimonium eſt conſummatum; quoniam copula parit af- fectionem, alioqui uerò quando ſolùm per uerba de præſenti fuit contractum. Azo in ſumma de donat. ant. nupt. Imol. in J. ſi ſocer. S. Lucius. ff. ſol. matr.& ex hoc aliqui uolunt inferre, ita& 47 de huiuſmodi confeſsione dicendum eſſe. Quam autẽ prælationem f habeat dos confeſſa quò ad anteriores creditores, vide latiſsimè apud Bal. nouell. in d. tract. de dote. in 10. par. dum agit de priuilegijs dotis,& Io. Campeg. in d. ſuo tract. de dote, in I. par. quæſt. 9 3. Quid ſi poſt con- feſsionem dotis ſequitur immediatè promiſsio? Dicas iſtam promiſsionem uim ſolutionis ha- bere: quia non dicitur facta ſub ſpe futuræ numerationis, ſed ſub ſpe futuræ promiſionis, ſecũ * dum* comm. opin. de qua per Soc. in conſ.6 3. in 3. vol.& in conſi. 8 8. col. pen. in 4. uol. Scias ta 48 men confeſsionem t dotis receptę ſemper cenſeri factam in fraudem, quando quantitas exce- dit qualitatem ipſorum iugalium: ita inquit Alex. in conſi. 86. in 7. vol. Confeſsio. n.à qualitate perſonarum normam accipit. hinc not. inferũt doct. confeſsionem, quam facit maritus ignobi- lis ducens uxorem nobilem, validam eſſe, etiam ſi animo donandi facta intelligatur, eò quòd il- lam nobilitatem acquirit. Beli. in d. c. ſi cautio, nu. 6.& in c. ſuper eo, nu. 5.& 6. ꝗe teſti.& aliquid 49 per Ang. in d. conſ.. An autem confeſsio t dotis receptę facta in teſtamento mariti ualida ſit, vide apud Angel. in conſi. 1 81.& alios, quos iam anted memorauimus. Et omnind in re propo ſita vide quæ latiùs& pleniuùs poſui in lucubrationibus meis in rubrica. ffide donati. int. uir.& vxor. ubi diſputatum eſt ad faturitatem; quoniã de hac re multoties dubitare contingit,& ideò multa inuenies, quæ tàm in diſputando quàm in iudicando poterunt deſeruire. Cætera uerò ad rem hanc pertinentia videantur apud eos, qui ſpeciales tractatus de dote compoſuerunt. Non J0 eſt ſilentio prætereundum, an confeſsio t reuocari poſsit. Dic confeſsionem reuocari poſſe communiter antequaàm ſit redacta in ſcriptis. Alex. in conſi.; 4. in I. uol. Et an& quando reuo- cari poſsit, uide Soc. in conl. 974in c vol. Quid ſi confeſsio facta eſt in teſtamento, præſente par 51 te,& dic eam reuocari non poſſe, ſecundum Soc.in cõſ. 73. col. 2. in 3. uol. An confeſsio t ficta, & per contumaciam facta, vel per errorem poſsit reuocari Reſpõ. poſſe,ut per Alex. in conſi. 145:in 6. vol. Quo modo uerò fieri poſsit, ut confeſsio facta per errorẽ nequeat reuocari: Cę- 52 poll. in cautela 69. Quid dicendum de confeſsione t geminata, an& quando ſit reuocabilis, vi- de Reli. in c. cùm uenerabilis, nu. 4. de excep. Quid ſi aliquis confitetur poſitionem alterius par tis, dum ei reſpondet, an poſsit dicere, ſe errore ductum fuiſſe ad confitendum,& ideò confeſ- ſionẽ reuocare? vide Bal. in l. abſentẽ. ff. de pœn.& omninò Rom. in ſing. 300. Reliqua, quæ ad materiam cuiuſcunque confeſsionis attinent, vide apud doct. quos anteà memorauimus;lon- Sumenim& ſuperfluum eſſet, uelle ſigillatim ea omnia recenſere. Jum- De officio Præfecti vrbis. Jummarium in l.j. fede off. Prafec. rb. 1 DPrafebtum vrbis tempore quo Imperator coronatur, debere ab ommibus ſuis debitis liberari. Donatio eccleſiæ factaa Conſtantino ualida eft. Bar. in l.j. ff. de offi, præfect. vrb. N hoc titulo vbi agitur de Præfecto vrbis, ſcias ante omnia præfectum f vrbis, tem- pore quo Imperator coronatur, debere ab omnibus ſuis debitis liberari. hoc tamen non habet locum, ſi ſub iſta ſpe multa debita contraxiſſet. Cæpol. in cautel. 11 8. 2 Bar. in d. lj. in princ. ait, glo. ibi affirmare, donationem f eccleſiæ factam à Conſtantino ualidã extitiſſe,& remittit ad ea, quæ de hac re tradidit in procœm. ff. vbi ego quoque multa in mediũ attuli, quæ hic aliter non repetuntur. 8 Jummarium in d. l.j. T. cum vrbem. de off. Praf. vrb. —8 Derba enunciatiua à principe prolata plenæ fuſſiciunt probationi. Derba enunciatiua nunquid diſponant& probent. Verba enunciatiua prolata a Papa de his, quæ à ſe geſia fumt, probant. Ex Verbis enunciatiuis in libello conceptis propter aliad, inducitur diſpoſitio. Geminatio in reſcripto idem operatur quòd clauſula non obſtante. Derba enunciatiua inſtrumenti referentis aliad inctrumentum conféctum inter eaſdem perſonas an probent. 7 In antiquis probatio inſtrumentorum cæteris probationibus antecedit. ½ DVerba nunciatiua probant praſcriptiuè quando emanant à Principe in literis ſcriptis motu proprio. „9 Derba enunciatiua ſuper benemeritis inter perſonas non ſuſpectas probant. Io Verba enunciatina an probent in priuilegijs. 1I Derba enunciatiua an& quando faciant fidem. 12 Derba narratiua, quæ apponuntur in gratia a principe conceſſa, ſi gratia inutilis redderetur, tantùm operantur quantum clauſula ex certa ſcientia. 13 Ex Werbis con mitto tibi talem locum ylenam iuru dicendi tribui poteſtatem. 11 Si Papa uel mperator concedunt caſirum in feudum, cenſetur conceſſa omnis iuriſcittio. d 8 Bar. in d. l... S. cuùm vrbem. de off. Præfec. vrb. 1 Baur. in d..j.§. cum vrbem, in princ. inquit, uerba enũciatiua t, à Principe prolata plenæ ſufficere probationi. iſta eſt res, de qua plenè agunt Bart.& alij doct. in I. Ex hac ſcriptura. ff. de donat.& quoniam utilis eſt inueſtigatio, libet in ea pauluùm immorari. Quærendum eſt igi- 2 ur, nunquid uerba enunciatiua f diſponant,& probent. Salice. in l. qui ſe patris. C. und. liber.& in l. qui accuſare. C. de accuſat. expreſsè tenet, quòd non. pro quo uidetur tex. in capitulo ſi Pa- pa, de priuileg. in 6. Bar. in l.extat. ff. quod met. cau.& multa alia, quæ plenè Iaſ. cumulauit inſt. de action. in rubrica. in 2. col. ad quæ accedat Dec. in conſi.5 22. dicens, uerba enunciatiua nõ probare, etiam ſi norarius faciens mentionem de mandato alicuius aſſerat id conſtare inſtru- mento per eum rogato. idem not. ait Soc. in conſi. 266. in I. vol. ubi bene in hac materia loqui- tur. Iaſ. verò in d. rubri. prædictę concluſioni dat unam limitationem, pro qua facit. lex his ver- bis. C. de teſta.milit.& cap. illud. de præſumpt. not. in ca. ex ratione, de appell. Limitatur etiam 3 præfata concluſio t non habere locum in verbis enunciatiuis prolatis à Papa de ijs, quę à ſe ge ſta ſunt: quoniam uſque adedò probant, ut in contrarium probatio non admittatur. in ijs uerò quæ ab alijs geſta ſunt, probant, donec contrarium probaretur. Soc. in conſi. 266. col. 10. in I. vol. Item uerba enunciatiua prolata etiam per modum cauiæ in ultimis uolũtatibus fauore piæ cauſæ probant. Abb. in conſi. 1 1. col. 2. in I. uolu. Alex. in conſ.i 90. colum. 7. in 1. uolum.& in conſi. 12. in 7. uolu. Immo etiam ſi prolata ſint propter aliud, probant. Iaſ.in conſi. 155. in 4. uol. 8 —— loteb dii dor no IL Il lenn. 1t vrbis ten⸗ n.. hoc tamen tel. 118. antino ualidã ulta in mediũ Li, pexſona u 2 proprio. etur, tantum prolata enE rptuaſes tendum eſt ig- De officio Præfecti vrbis. 56 4 4A uol. Rurſus exuerbis t enunciatiuis in libello conceptis propter aliud, inducitur diſſ poſitio— tex. eſt ſing. ſecundum Rom. in lne fatiſdatio. ff.rem rat. hab. licèt contrarium ſenſerit Bar. in d. Lex hac ſcriptura. Aliam limitationem tradit Bar. in l. cum ſcimus. C. de agric.& cenſ.lib.I 1. ſci- licèt quando huiuſmodi uerba eſſent geminata. ad quod faciunt trad. in l Baliſta. ff. ad Trebell. 5&in l.mulier. C. ad Velleia. Geminatio t enim in reſcripto idem operatur, quod clauſula non obſtante.& multa de effectu geminationis vide apud Beli. in c. nonnulli, nu. 2. de reſcript.& in c. ſi quando, eod. tit.& in c. ſi cautio. nu. 30. de fid. inſtru. Corſet. in tract. de ui& potentia ge- minationis. Scias etiam huiuſmodi uerba prolata inter eaſdem perſonas probare quò ad effe- ctum illius rei, de qua in inſtrumento principaliter continetun alioqui uerò,ſi de ipſa re enun- ciata diſputaretur. Soc. in conſi. 39. col. 2. in 3.uol. Et an& quando probent, vide Feli. in c. cm in iure, de off. deleg. ubi ait, ſi dico aliquem eſſe meum procuratoremo dicitur ex hoc de man- dato conſtare. Soc. in conſi. 6 8. in z. vol. Declara tamen, uerba enunciatiua inter eaſdem perſo- nas probare ſolum in ijs, quibus ipſæ partes renunciare poſſunt. Et Fel. in c. ea quæ, col. pen. de 6 re iud. An uerba enunciatiua t inſtrumenti referentis aliud inſtrumentum cõfectum inter eaſ- dem perſonas probent?& videtur quod non. Doct. in auth. ſi quis in aliquo. C. de eden. Quid ſi notarius dicat, ſe de eo rogatum fuiſſe? Reſpon. fidem non facere, ut per Soci. in conſi. 26 6. in I. volu. Dec. in conſi. 5 22. Quid ſi ſumus in antiquis? adhuc non ſufficit unum ſolum inſtru- mentum, ſed plura ſufficiunt: quia tunc ex eo oritur communis opinio, quæ probat. Soci. in d. 7 conſi. 266.& idedò in antiquis f probatio inſtrumentorum cæteris probationibus antecellit. Dec.in conſi. 59 5. Alex. in conſi. ↄ0. in 7. vol. Faciunt trad. per Feli. in c. cùm cauſam, de proba. & Mar. Soc. iunio. in conſi. 6 5. nu. 7.& Jaſ. in conſi. 34. in I. vol.& in conſi. 81.& 114. eod. volu. 8 Ullud etiam intelligas, uerba t enunciatiua probare præſumptiuè, quando emanant à Principe in literis ſcriptis motu proprio. Alex. in d. conſi. 11 2. in 7. uol. Item uerba enunciatiua prolata in ſententia per modum modi inducunt diſpoſitionem. tex. eſt ſing. ſecundum Bal. in l. cùm eo- rum. C. de ſenten. Item uerba enunciariua negatiua reuocationem donationis cauſa mortis in- ducunt, etiam ſi falſum exprimant. glo. eſt ſing.& ibi Bal. inl. verba. C. de teſta. Item verba enũ- 9 ciatiua t ſuper benemeritis inter perſonas non ſuſpectas probant. Iaſ. in conſi. 1 54. in 2. vol. An talia verba probent in antiquis ſi agitur dę agnatione aliquorum. Iaſ. in conſ. 81.& in cõſi. 114. in I. uol. vtrum probent conſanguinitatem. Feli. in c. ſeries, de teſt. de cuius limitationis uerita- 10 te uide Feli. in c. quoniam contra, col. 8. uerſi. quinta concluſio, de probat. An probent t in priuilegijs? Beli. in c. cùm cauſam, de probat. Attende etiam ea probare fauore dotis. tex. vide tur ſing. in l.ij. C. de dot. ꝓromiſſ. Alex. in d. conſi. 190. in 1. uol.& in d. conſi. 1 12. in 7. uol. Bal. nouell.& lo. Campeg. in tract. de dote,& Baptiſta à ſancto Blaſio in trac. de priuileg. dot. in pri I uilegio 23 3. Et an& quando uerba enunciatiua f faciant fidem? uide Abb.& alios in c. Albe- ricus, de teſti. Quid dicemus de uerbis narratiuis prolatis à Principe, ut ſi dicant Titium procu ratorem Caij, vel aliquid ſimile: vtrum ſtetur huiuſmodi aſſertioni?& quid in verbis narrati- uis alicuius ſcripturæ particularis? Feli. in c. ſunt& alij. nu. 1 2. cuùm ſeq. e reſcrip. Adde quod 12 uerba narratiua, t quæ apponuntur in gratia à Principe conceſſa, ſi gratia alioqui inutilis red- deretur, tantùm operantur, quantuùm clauſula, ex certa ſcientia. fFelin. in cap. ſi aliquando, de ſenten. excomm. 13 Bar. in eodem.§. in 2. not. ait, ex his verbis: Committo t tibi talem locum, plenam iuriſdicen di tribui poteſtatem. vide Ang. in conſ.3 5. vbi docuit, quid hæc verba webcen::Commen- do ribi talem locum. Quid uerò hæc uerba: Concedo, vel aſsigno, indicent, vide apud Soci. in conſi. 9 3. Col. 2.& 7. in I. vol.& Eeli. in c. cùm uenerabilis, col. I. de except. 14 Bar. in d. S. cùm urbem, verſi. in tex. ibi centeſimum, inquit, quòd ſi Papa, t uel Imperator cõ- cedunt caſtrum in feudum, cenſetur conceſſa omnis iuriſdictio. item omne caſtrum ſiue uilla exiſtens in comitatu alicuius ciuitatis cenſetur eſſe ſub ea, niſi ſpeciale aliquod priuilegium habeat. Vide tu Oldrad. in conſi. 1 2. in I. quæſt.& ult.& in conſi.¹ 5 2. Alex. in conſi. 3 4. Viſo proceſſu, in 4. uol. Aret. in conſi. 1 5. in princ. late Barbat. in cap. præterea, in gl. fin. de off. deleg- Bertach. De officio Præfecti vrbis. Bertach.in ſuo tract. de gabellis, in 9. quæſt.& in 13. qu. primæ par. princ. Iaſ. in I. ius dicentis. nu. 17. ff de iuriſd, omn. iud. Quæro,an caſtro conceſſo, etiam munitiones conceſſæ intelligan- tur?& an ueniant prædia ſita in territorio ipſius caſtri,& huiuſmodi genus alia. vide laſin l. be neficium.ff. de conſt. princ. Summarium in d..j. F. cura carnis ff. de off. Prafec. rb. 7 An aliquis cogatur rem ſuůam uendere vel minori pretio, tempore præſertim necéſſitatu. 2 Temwpore neceſſitatu omnia fiunt communia. Aliquis cogitur uendere rem ſuam pro commoditate eccleſiæ ædißcatæ uel edificandæ quando neceſſitas hoc expoſtulat.— Cogitur aliquis uendere rem ſuam fauore piæ cauſc uel libertatis. Auncio ſeu oſciali qui iurauit exercere ofucium ſuum fideliter, an ſit credendum. An credatur alicui dicenti ſe nuncium. 1 peaendum eſt relationem oſſicialis ſeu nuncij quꝰ ad hoc ut inquiſitio formari poſſit. Qudd de relatione conſtat an eò ipſo cenſcatur iudicis commiſſio praæceſſiſſe. Oſſiciali creduur ſolum in pertinentibu⸗ ad oſficium ſuum. 0Fi nuncio fuit à fudice commiſſum ut aliquem citaret perſonaliter,& ſi eum non inuenerit ad domum, . E nuncius ſe ad domum cit aſſe referat, utrum intelligatur id feciſſé in ſubſidium prout ei fuit manda- tum, an non. — S28 A8* 11 Sinuncius refert ſe aliquem citaſſe et cãtempſiſſe,& is ſolitus ſit parere,& præſumptio ſit pro eo, qudd non contempſiſet, non eſt credendum nuncio talia referenti. 12(ardinali aſſerenti ſo eſſe logatum an credendum ſit. 13 Cardinalu non iurati testimonium nihil probat. 14 Cardinales quando in generali ſérmone comprehendantur. 11 Ditto unius cardinalis de conſuetudine Ro. Curiæ etiam in alterius præiudicium creaitur. 15 In cauſis Cardinalibus commiſſis ftandum eſſe eorum aſſértioni 3 1 17 ·Didcto Papæ credendum eſt. 13 Oſſiciali credendum esi in pertinentibus ad officium ſuum. 19 Notario an ſit credendum ſi in aliquo instrumento alind inftrumentum referat, dicens ſe de illo rogæ- tum fuſſe. Bar. in d..z. 5,cura carnis. ff. de off. Præf. vrb. 1 BaARKr. in d. lj. ff. de off. præfec. urb.. cura carnis. ibi propè principium, quærit, an aliquis cogatur t rem ſuam uendere, vel minori pretio, tempore præſertim neceſsitatis. De hac re vi- de tu Abb.in c. I. de empt.& uend.& ibi Barb. in col. fi. Bar. in l. j. C. ut ne lice. in empt. ſp. lib. 11. Fabianum de Monte in tract. de empt.& uendit. in 3. quæſt. princip. nu. 32. Doct. in l. 1. C. de Epiſcop. aud.& in d. c. I. de empt.& uend. Soc. in tabula regular. cum fallen. in uerbo, uendere. Et an& quando aliquis rem ſuam uendere compellatur, præſertim tempore neceſsitatis,&l quo ſit ſtatuendum pretium, vide pulchram diſtinctionem apud Ambroſ. de Vignate in ſuo tract. de uſuris, nu. 15 7. cum ſequ.& plenè Doct. in l. inuitum,& inl. dudum. C. de contr. empt- 2& Bar. in lannonam. ff. de extra. crim. Ad rem facit, quia tẽpore t neceſsitatis omnia fiunt com munia. l. 2. uerſi. Eò magis. ff. a l. Khod. de iactu.& c. diſcipulos, de conſecr. diſt. 5. Dec. in conſ. 66 7. num. 17. Jaſ. in l. ſi ex toto. ff. deleg. 1. in Ij. ff.de off. eius.& in.l. Marcellus.§. res quæ. ff. ad 3 Trebell. Adde etiam ad prædicta, quod aliquis cogitur t uendere rem ſuam pro commoditate eccleſiæ ædificatæ, uel ædificandæ, quando neceſsitas hoc expoſtulat: ita Cæpoll. in tract. de ſeruit. urban. prædi. cap. ultimo de ſepulchro. Jaſ. in liij. nu. 4. ff. lolu. matr. Soc. in d. tabula regul. cũ fallen. in uerbo uendere, Rocchus de Curte in tract. de iure patronatus, in uerbo, cõſtruxit. 4 nu. 3.& Feli.in c. I. col. i. de Iudæ. Rurſus cogitur t aliquis uendere rem ſuam fauore piæ cauſę, uel libertatis, laſ.in I ſi ſeruus. nu. 5. ffide uulg.& pupi.& alijs quoque ex cauſis, illa eadẽ enens leI eri 1 1. 3 uitii du Puin doleo⸗ Ublb 9 ſülh e geode ca. Szun colu.) dide hulld o gi telen dame don Sxo d qu mi cii fece Ptin dct Diul psi dopo nden eucn noſt cäl C0 uanan nxcoſſia teverit ad am out ei fuit m viſt prven gud 6p. ns ſe deillo roga- qpærit an Nic tatis. De hac telt in empt.ſp.b Dodtin l.l-C¹ in uerbo-vens- re neceſsitati De officio prefecti vrbis. p2 foeri ſolet. Iaſ.in l. ſi eum. S.. nu. 3 7. cum ſequentibus. ffiſi quis caut.& in l. vnica, nume. 7. ff. de acti. æſtimat.& quomodò facere debeat ille, qui cupit rem emere ab eo, qui eam uendere non vult, Cæpoll. in cautel. 20 8. 5 Bar.in d.lj.. cura carnis, verſicu. oppo. ad hoc de I. Diuus, diſputat, an ſit credendum t nun- cio ſeu officiali, qui iurauit exercere officium ſuum fideliter.& ait, ei credi debere in pertinen tibus, ad officium ſuum, quod aliquem citauerit,& reliqua, vt bbi bereum. Vide tu Alex.in cõſ. 3 46. In cauſa& lite, in lib. in quo primi& ſecundi volu. conſilia continentur. Feli. in ca. propo- ſuiſti, col. I. de probat. vbi concludit ei credendum eſſe, niſi contrarium probaretur. Limitat tamen dupliciter, vt ibi per eum. Et ad prædicta uideas eundem Beli. in c. poſt ceſsionem, col. 4. eodem titu.& Cæpoll. in conſi. 40. col. 8. in quarto dubio. Abb.& Areti. inc. 1. de iudi. Abb. in cap. cum parati, colum. 3. de appell. laſ.in l. ſenium, col.. C. qui teſta. fac. poſſ. Bald. in conſi. 6⁷34.in quinto volu. vbi tradit etiam, an credatur f alicui dicenti ſe nuncium. Soci. in conſi. 55. colu. 3. in primo volu.vbi tradit, quando adeſt ſtatutum, quòd nuncio ſiue officiali credatur. ad idem uide Bald. in l.z. C. ſi aduer. liber,& inl. ſi tutòr. C. de peric. tuto.& in l.j. C. de iureiur. Paul. de Caſtr. in l.ij. f.ſi ex nox. cau. aga. Bald. in dicto capitulo cùm parati,& in l. magis pu- to, S. illud. de rebus eorum. Et quoniam Barto. in dicto§. cura carnis, in fin. ait, credendum 7 teſſe relationi officialis ſeu nuncij, quò ad hoc, ut inquiſitio formari poſsit:& ita intelligen- dum eſſe, quod de nuncio traditum eſt. vide Jaſ. in S. quadrupli, columna tertia, inſtitut. de a- ction.& ad prædicta omnia uide Abb. in capitulo præterea, de teſti. cog.& Felin. in capitulo quoniam contra, nume. 23. de probatio.& in capitulo ad petitionem, nume. 1 5. de accuſa. in 8 quibus locis habetur etiam, an eò ipſo, quòd de relatione t conſtat, cenſeatur iudicis com- miſsio præceſsiſſe. Adde, quòd ſi officialis aliquem iudicis mandato citat,& falsò, tenetur criminaliter pœna falſi,& ad intereſſe partis ciuiliter. Roma. in ſingul. 3 1 3. vbi ait, de hoc eſ- ſe text. ſingul. in l. qui Romæ, de falſ. ad quod facit. lprima.& ibi Angel. ff. de concuſſ.& Spec. 9 in titu. de executore, verſiculo ſed quæritur.& huic officiali t creditur ſolùm in pertinentibus ad officium ſuum.& ideò, ſi dicat citatum ei iniuriam intuliſſe, non creditur ei. Felin, in ca- pitulo cum ordinem, numero 17. de reſcript. Quid ſi diceret ſe Epiſcopum citaſſe,& Epiſco- pus iurat ſe nunquam fuiſſe citatum ab eo; cui maior fides habebitur, an uili nuncio, an Epi- ſcopo in dignitate conſtituto? vide Abb. in dicto capitulo cum parati, verſiculo Quid enim, 10 de appellatio. Quid ſi nuncio f fuit à iudice commiſſum, vt aliquem citaret perſonaliter,& ſi eum non inuenerit, ad domum,& nuncius ſe ad domum citaſſe referat, vtrum intelligatur id feciſſe in ſubſidium, prout ei fuit mandatum, an non? Anton. de Butr.& alij in capitulo cum cauſam, de dolo& contuma.& Barto. in l. iiij. S. prætor. ff. de damn. infec. tenuere, quòd non. Contrarium docuit Bald. in I. cire oporter. ff. de excuſa. tutor. dicens hoc in practica iudicio- rum obſeruari: quia præſumitur nuncius diligenter officium ſuum exercuiſſe: id, quod æ- 11 quitate videtur eſſeſubnixum. Quid ſi nuncius refert ſe aliquem t citaſſe,& contempſiſſe, E is ſolitus ſit parere,& præſumptio ſit pro eo, quòd non contempſiſſet? Ioan. And. in dicto capitulo cum parati, ait non eſſe credendum nuncio talia referenti. ad quod omninò uideas Bald. in dicta l. magis puto.. illud. ff.de rebus eorum,& quæ ad materiam huiuſmodi nuncio- rum attinent, uide plenè apud Specul.in titulo de citatione. S. quarto.& Bart. in l.eum qui rem, in uoce, per nuncium. ff. commod.& in dicta l. magis puto. S. vetera. Alberic. in l. ea quidem. C. de accuſat. Docto. in capitulo Romana, de teſti. in ſexto. lal.in lproperandum.§.& ſi qui- dem. C. de iudic. in lin illa ſtipulatione. ffi de uerbor. obligatio.& in lnec is, num. 12. ff. de ac- quiren. hæred.& inl. age cùm Geminiano, numc. 5. Cetranſact. Nunquid autem credendum 12 t ſit Cardinali aſſerenti ſe eſſe legatum, ſiue aliquid ſibi commiſſum fuiſſe uiuæ uocis oracu- lo? Abb.& alij in capitulo quod ſuper, de fide inſtrumen. Ego uerò hac in re has duas inueſti- gationes diſtinguendas cenſeo. ſcilicèt primo loco uideamus, an fides habenda ſit Cardinali dicenti ſe eſſe legatum, deinde quid ſi affirmet, ſibi aliquid mandatum fuiſſe à Papa viuæ uo- cis oraculo? Circa primum, uidetur dicendum ei omnindò eſſe credendum, maximè, cùm H ſine De officio præfecti Vrbis. ſine legatione Cardinales extra curiam ire non conſueuerint. glo. videtur ſingul. in capitulo nobilifsimus. 79. diſtinct. cuius ſententia confirmatur per Ioan. Andr. in capitulo ad apoſtoli- cæ, in uoce, proponi, de re iudic. in ſexto. Quapropter concludendum uidetur eis fidem ſem- per habendam eſſe, quando ſibi aliquid ſpecialiter iniunctum fuiſſe teſtantur. ſecundum Bal. in capitulo cum in iure, de off. deleg. Abb. in conſi. 1 8. colum. 1 1I. verſiculo& profectò, in 11. volum. glo. in extrauag. execrabilis, de præben.& ita inquit Bar. tenere canoniſtas. in Lj. Q. de ſuperind. lib. 10. In contrarium uidetur eſſe tex. apertus in dicta.). per quemita ibi Bart. atſir- mauit, inquiens per dictã l.probari euidenter, etiam Cardinali ſe haberc aliquid ſpecialiter de- mandatum aſſerenti nullam fidem adhibendam eſſe, niſi ab eo literæ apoſtolicæ oſtendantur. & ſententiam hanc approbarunt etiam Ioan. Andr.& alij in capitulo primo. de off. lega. in 6.& in capitulo ad eminentiam, de ſenten. excommunic. accedit glo. in capitulo cum olim. j.in uo- 13 ce, quorundam fratrum, de priuileg. ex qua colligitur, Cardinalis non iurati t teſtimonium nil probare. quam glo. uti ſingul. extulit ibi Abb. ſed Marti. Laud. in ſecundoſtract. de Card. quæſt. * 56. contrariam partem amplectitur,& ita“ comm. à ſapientibus traditum fuiſſe perhibet Dec. inl.vnica. C. de mand. princip. vbi id limitat non procedere in reſeruatis principi, ac ſpeciale mandatum exigentibus, vt ibi per cum latius, qui de hac materia copiosè locutus eſt. Ang. in conſi. 1 82. incip. Mandatum principis, diſtinguit: aut Cardinalis affirmat, ſibi aliquid ſpecia- liter mandatum eſſe, quod principaliter eſt in præiudicium tertij,& tunc ei, niſi oſtenſis lite- ris fidem habendam non eſſe ait. Aut non,& tunc ſecus. videas etiam plenè Belin. in ca. quod ſuper his, de fide inſtrumen. Mihi autem pro negatiua parte uidetur tex in extrauag. Bonitacij viij. incip. Iniuncta. vbi habetur, nemini ſe legatum aſſerenti, credendum eſſe.& ibi glo. addu cit illa met iura, quæ ſuperius à me deducta fuere. An autem Cardinali ſe eſſe delegatum di- centi, non oſtenlſis literis fides adhibeatur? Abb. affirmatiuam ſententiam approbauit in dicto capitulo quod ſuper his, de fide inſtrumen. de cuius dicti ueritate uidendus eſt Felin. in capi- tulo cum in iure, de off. delegat.& in dicto capitulo quod ſuper his. ſed tex. videtur clarus, vt ei non credatur, in dicto extrauag. niſi reſpondeatur, eam Cardinales non includere, ſecundum not. per Bartol. Belenc. Auditorem Rotæ, in tracta. de charit. ſubſid. quæſt. 66. vbi ſe præſen- te à Rota iudicatum fuiſſe teſtatur. dict. extrauag. iniuncta, Cardinales non complecti. Sed de 14 hac materia, quando ſcilicèt Cardinales f in generali ſermone comprehendantur, dic vt in- feriùs aperiemus. Et de ijs hactenus. Nunc uidendum eſt, an ei credatur ſi affirmet, aliquid ſibi uiuæ uocis oraculo mandatum fuiſſe?& ei credendum eſſe tenuit Lap. alleg. 3 3. Cui aſſen- tiunt Bald.& Salicet. multa cumulantes. in dicta l. iuſiurandi. Iaſ. in dicto conſilio 104. latè A- lexan. in conſilio 92. in ſexto volumine. in quibus locis aiunt, etiam duobus Cardinalibus ſine iuramento fidem eſſe præſtandam, per capitul. cum olim. j. vbi Innocen. de priuileg. idem tra didit Marti. Lauden. in primo tracta de Cardi. quæſt. 20.& quæſt. 28. licèt contrarium ſentiat 15 Felin. in capitulo tuis quæſtionibus, columna prima. de teſti. Et dicto unius Cardinalis t de conſuetudine Romanæ curiæ etiam in alterius præiudicium credi atteſtatur Dec. in capitulo conſtitutus. ſecundo de appellat.& laſ.in l. nec is. ff. de acquiren. hæredita. udendus tameneſt Angel.in dicto conſilio 1 82.& Iaſ. in repetitio. l. admonendi, columna 8 5. fl.de iurciuran. Re- peritur etiam apud Gentiles morem fuiſſe, vt uiris grauibus abſque iuramento fides habere- tur. vnde Cicero in quadam ad Atticum epiſtola ſcribit: Athenienſes paſſos non fuiſſe, vt Xenocrates Philoſophus in quodam teſtamento iuraret.& cum his faciunt multa in propo- ſito notabilia, quæ per Felin. habentur, in capitulo in literis, numero ſeptimo. de teſti.& in ca- 16 pitulo ſuper his, columna fina. de accuſatio. In cauſis uerò Cardinalibus t commiſsis ſtandum 17 eſſe eorum aſſertioni, affirmat Aegidi. in deciſi. 18 3. Quid dicendum de Papa? Reſpon- deo, eius ſolius dicto eſſe credendum. capitulo cum à nobis, de teſti. ſed an hoc locum habeat in ijs, quæ Papa uiderat antequàm ſummus Pontifex eligeretur?& dic eriam in ijs ei creden- dum eſſe, ſecundum glo. in cap. primo. de renunciat. in ſexto.& glo. in cap. ad apoſtolicæ, de re iud. in ſexto. idque ait Rom. in ſingu. 1 26. vbi inquit, ſe de hoc interrogatum fuiſſe ab Euge- nio 7 Rofegh; 8 ad mäl. lttas. Wg ..11. 1S6 ta ibi Ban ae Iſhe,ahe 0 IPSclallter de- r oſtendantur. off.lega in 6.& am Ofm jjn uo. „8 De officio prætoris. IO. 13 kaepin mio Dapa in quodam pulchro caſu Declara tamen, Papæ uſque adeò credendum eſſe,ſi facit dreisſ 1 3 relationem de geſtis coram ſe ut in contrarium probatio non admittatur. de geſtis uerò co- r Kecund il ram alio, eius relationi creditur donec contrarium probetur— Soc. in conſi. 26 5.ol. 11 verſic. eun Dl 18 Prætereà, in primo vol.Sed redeundo ad rem de qua potiſsimuùm agitur, ſcilicèt, officiali t cre dendum eſſe in pertinentibus ad officium ſuum, animaduertendum eſt, mirum uideri, quòd ei credatur, ſi referat ſe aliquem citaſſe,& huiuſmodi genus alia. cùm non incogniti iuris ſit, 19 notario, qui fide dignior eſt, non eſſe credendum, ſi in aliquo inſtrumento t aliud referat in- ſtrumentum, dice ns ſe de illo rogatum fuiſſe. Soc. in conſi. 166. col. I. in I. volu. Dec. in conſi. 522. trad. Docto. in auth. ſi quis in aliquo. C. de eden. ſed dicas hoc ex eo procedere, quoniam notarius ea de re non principaliter agit, ſed enunciatiuè tantùm. ea uerò enunciationis eſt na tura ut communiter non probet, vt in præcedentibus dictum eſt. verùm ea, quæ de officiali eende U.* præxicta ſunt, principaliter& potiſsimùm ad eius officium pertinent. „Ce Card. qu— ſe haenent Summarium in l. Barbarius. fde off. Præto. acipi, acſpecii 1 Error communus facit ius propter publicam utilitatem. ltus eſt Wi 2 Geſua delegati non ualent niſi habeant titulum,&æ ſit electus. bi Aiquid h s Sinotarius officio notariatus foret priuatus,& in loco in quo huinſcemodipriuatio ignorabatur, conface- „niſi oſtenl ret inſtrumenta, ea nullius fore momenti. Felin, in caqn 4 Inſtrumenta ab eo confecta, qui Tabellio putabatur,&; non erat, an ualida ſint. trauag. Bonitu otarius, qui ſé geſſit pro notario per decennium, praæſumitur eſſe ſolenniter creatus. .& ibi glo acl Le delegacum ⅜r... Fobchiisdes Bar. in l. Barbarius. ff. de off. Præto. in lectura. t Felin.in capi- ſetur clarus, uvt 1[ANT. in d.l. Barbarius, in princ. colligit ex iſto tex. errorem t communem facere ius ſere,ſecundum propter publicam utilitatem:& geſta ab inhabili, qui habilis credebatur, valere. .Wbiſe præſen- 1 Ad materiam huius l.& quo modo intelligatur,& quibus in caſibus procedat, vide nplecti. Sed de nur, dic vt im- ürmet, Aiquid gant. in conſi.5 9. in I. volu. Feli. in c. cum dilecta, de reſcrip. Abb.& Feli. in c. ſcciſcita- tus, col. 4.od. tit. Feder. in conſi. 1 2. colu. 2.& omninò Alex. plenè in conſi. 138. Opportunè conſideratis, in primo volu. Sed limita illam ſing. l. Barbarius, non procedere in litigatore, qui ſciebat inhabilitatem iudicis: quia quò ad eum geſta coram illo, qui habilis exiſtimabatur, nul 9.3 3Cui allen⸗ ho 104laté* DarGa“DOSGD:e 2 prulegidemt ontrarium ſenii 18 Cardinals ir Dec. in cay- nidendus tam- lius ſunt roboris& momenti. Feli. in c. ex parte Decani. nu. 41. de reſcrip. vbi ait hanc eſſe au- ream limit. ad l. Barbarius. Limita ſecundò, vt non habeat locum in delegato t à delegante, qui habilis credebatur, cum non eſſet: nam geſta delegati non ualent niſi habeant titulum,& ſit electus, vt declarat Bald. in lij. C. de ſent.& Alexan. in d. conſi. 138. Limita tertiò,& ſingul. d.l vt non procedat in dependentibus ab ordine,&à ſacramentis eccleſiæ, in quibus attenditur Veritas,& non opinio. Abb. in c. 2.in fi. de presb. non baptiz. Limita quartò regulam hanc lo- cum habere ſolùm ubi agitur de toto fundamento iuriſdictionis, vt quia putabatur Epiſcopus ſiue prætor, qui re uera non erat: nam co caſu ob utilitatem publicam, eius geſta non fiunt ir- f. de ü rita: alioqui uerò, ſi huiuſmodi error reſpectu vnius perſonæ tantùm contigiſſet: quia non ex- nento as cuſaretur. I ſi per errorem. ff.de iuriſd. omn. iud. Tunc enim ceſſat utilitas plurimorum, quæ in aſos non 4 d.I. Barbarius, potiſsimùm conſideratur. Abb. in d. c. cum dilecta.& in ca. conſultationibus„de unt molra e iure patro. Limita quintò. d.l. procedere ſolùm quando ille cum debitis ſolennitatibus foret mo. de en 1 clectus, quoniam alioqui eius geſta forent inania. Bart. in l.actuarios. C. de numerar.& actua. comwmißiue libro duodecimo.& Alexand. in dicto conſilio 1 5 8. Hinc infert Bald. in l. ſecunda. CQ. de ma- de Papa? du 3 numilſ. uind. ſi notarius officio notariatus eſſet priuatus,& in loco, in quo huiuſcemodi n hoc locum 16 priuatio ignorabatur, conficeret inſtrumenta, ea nullius fore momenti. neque obſtare. riam in deir 1 lege Barbarius, quoniam ipſe fuit Prætor à principe conſtitutus. idem ait laſ- in dicta lege J apoſtolco Barbarius. Hoc tamen intellige& declara, niſi decretum ſuperioris interceſsiſſet, quo 2 caſu De officio prætoris. caſu licèt non eſſet tabellio, tamen eius geſta ſuſtinerentur, ſecundum Bald. Salic.& Angel.in O. de teſta.& ibi Iaſ. Et quia Bar. propè fin. dict. l. Barbarius, diſputat, nunquid inſtrumen- ta fab eo confecta, qui tabellio putabatur,& non erat, valida ſint,& concludit, ea ualere. Vi- de omninò Alexand. in dicto conſi. 1 3 8.& Cardina. in conſi. 74. colum. penulti. Paul. de Caſtr. & Alexand. in dicta I.j. columna fin. C. de teſta. Alexand. in conſilio 8.& in conſil. 10 5. in ſecun- do volumine. Anchara. in conſilio 21 3. Dec. in confilio 42.in primo dubio. quòd notarius& aſſeſſor ſi ſemel fuerunt priuati, iterum ad illud officium eligi non poſſunt. Belin. in capitulo z ex literis, numero 3 2. de conſtitu. Adde etiam ad prædicta, notarium, t qui ſe geſsit pro nota- rio per decennium, præſumi eſſe ſolenniter creatum, ſecundum laſ. in l. qui aliena, nume. 160. ff.de acquiren. hæred. In hac autem re animaduertas, quia ſi ille, qui nunquam fuit creatus ta- bellio conficiat inſtrumenta, incidit in crimen falſi,& pœna mortis eſt puniendus, alioqui ue- r8 ſi fuiſſet creatus à Principe, quamuis eius creatio fuiſſet inualida. Iaſ. in J.præſcriptionem. C. ſi contr. ius uel util. publ. Ad prædicta uide omninò tex. ſingul. quem ibi not. Bart. in l. quid ſi fugitiuus.S. apud Labeonem.ff. de ædilit. edict. ex quo colligit Bart. quòd faciens actum, qui erat illicitus, ſed communiter licitus putabatur, eſt excuſatus. vbi ad contractum uſurarium infert. quod documentum ut ualde ſingulare extollit Baptiſta Caccialupus in tracta. de ludo, nume. 2 2·tamen ego uereor dictum illud Bartoli veritate carere: quoniam et ſi conſuetudo inualida excuſet à pœna temporali, non tamen quò ad Deum excuſat. Anchara. in conſi. 28 3. Roma. in ſingu. 1 9. Alexand. in conſi. 8.& in conſi. 23 3. col. pen. in ſexto vol. Soc. in conſi. 219. in primo vol. Jaſ in l. ait prætor. S. urari. fl. de iureiur.& in l. de quibus. f. de legi.& Dec. in conſ. 9. Quinimmo neque in foro fori uidetur excuſare poſſe, quando id, quod prohibitum eſt de iure poſitiuo, reperitur etiam eſſe prohibitum de iure diuino, quemadmodum eſt uſura: ita Be lin. n c. ea quæ, de ſimon. 4 Summarium in repet. l. Barbarius. ff de off. prætor. Papa non committit ſimoniam. 3; nr. Quædam eſt ſimonia quæ tam in nouo quam in ueteri teſtamento fiut probibita. Papa eò grauius delinquit, quò in celſiori dignitate efl conſiitutus. Papa, qui fupremus esi Princepr in eccleſia Dei ſapra iuris poſitiui cenſuram habet imperium. Princeps ſolutus eſi legibus. Poſſé non dicimur, quæ honesté non poſſumus— Vbiagitur de periculo animæ tutior uia eſt eligenda. Obtinentes oſficia ſecularia& dignitates intercedente pecunia, ſunt culpabiles& detestandi Simoniacus eſt peccatorum ſceleſiiſſimus. Deliktum ſimoniæ propter eius fæditatem inter crimina publica refertur. Simoniacus uerè& propriè non modd eſt ille qui intercedente pecunia beneficium obtinet, ſed etiam qui eam remittit debitori ſuo ob iſtam cauſam turpem. 12 Jdem indicium fit de pollicentibus, quod de dantibus pecuniam. 13 Jnuter ſimoniacos illi quoque referuntur, qui ſine pecunia&] præmio, ſed precibur, obſequio at que hu- mana ęratia fäcros ordines largiuntur. 14 Simonia etiam ſola mente poteit committi quando aliquis Tierat lucrum de ſpiritualibus, quamuis non paciſcatur. 15 VLaonici rei ſunt& ſimoniam committunt, qui ad diuina officia principaliter pro quotidiandi distribu- tionibus ire ſolent. 15 Si pecunia datur ab alio, vt putà d coniuntto, ut ſuus affints benefiium conſcquatur, eo tamen inſcio et ipnorante, an per hoc committatur ſimonia. 17 IIe, qui pro aliquo ſimoniacè pecuniam dat, eam amplius ab illo repetere non poteſt. 75 ₰ imonia an committatur ſi pater dat ſiue promittit pecuniam monafierio monialium, t accipiat flliam ſuam in monacham. 88* =ONͤNG X —+ 19 MAh 1 7 iilmo fadl 1 mso d.an dunquili 1 5 hudeg. am tut Creal 8 lendussioqui. Præcciipichen, ot. Bart.in! qoil ciens actum g actum uſurarin ntracta. deli et ſi conſuai ara. in confi. oc. in conſ.a1 .& Dec. in col, ohibitum eſtde it uſura:ita ke erium. Ktandi. net, ſed etimn obſcquio at u alibus, quamunl „„.„ 9 uuticians duln r, eo iamty Ijſul ., Aln ⸗ vt archus 7 Elt 79 4⁰ 271 42 23 24 27 26 47 25 * 4 De officio prætoris. 59 Epiſcopus an committat ſimoniam ſi propter conſanguinitatem concedat beneficium alioquin non con- ceſſurus. 1 Quid ſit ſimonia,& nde dicatur,& quot modii contrahatur. Simoniacut an& quando&r à quibus poſſit qisienſari. Vtrum contra Papam agi poſſit, G dici eius elesᷣtionem eſſe ſimoniacam. Cardinales formam ipſius electionus à legibus traditam mutare non poſſunt. Papa canonicè electus, eſt Deus in terris. Nallitas notoria& expreſſum errorem præ ſe ferens, à loge quaſeunque exceptiones refellente, nunquã intelligitur eſſe excluſa. ee Nunquam cenſetur excluſa exceptio proueniens culpa ipſius, contra quem excipitur. Lex, quæ reijcit quaſcunque exceptiones et intelligenda, di leues tantum, non aut eſentiales excludat. Papa an C quando poſſit accuſari de ſimonia. Bart. in repet. l. Barbarius. ff.ide offic. prætor. BaANT. in repet. d. l. Barbarius, col. 2. inquit, Papam t non committere ſimoniam,& ab hu- iuſmodi crimine eſſe immunem ob ſupremam, quæ in eo eſt, dignitatem. idem ſenſit Bar. in J.. ffad leg. Iuli.de ambit. Pro illuſtriori huius materiæ intellectu multa ſunt declaranda.& in pri- mis quædam eſſe ſimoniaca, t quia tam in ueteri, quàm in nouo teſtamento fuere prohibita: vt eſt uendere ſacramenta, atque pro ſpiritu ſancto mercedem accipere.& huiuſcemodi cri- mini Papam eſſe ſubiectum nemo unquam iure dubitauit, vt habetur per glo.& doct. in cap. ex parte.j. de offic. deleg.& per glo. iuncto tex. in c. Saluator. 1. q. 3. immo Papa t eò grauius delin quit, quò in celſiori dignitate eſt conſtitutus ſecundum B. Thom. 2. 2. qu. c. 3. ad quod facit. l quædam delicta. ff. de pœn.& J.presbyteri.. de epiſc.& cleri. idque exemplo Adæ confirmari poteſt, qui quantò magis fuit Deo proximior, tantò magis dicitur deliquiſſe. ca. conſideret, de pœnit. diſt. 5.& exemplo luciferi. c. principium, de pœnit. diſtinct. 2. Quædam uerò ſimoniaca ſunt, quoniam à ſacris conſtitutionibus prohibentur, ut eſt, accepto pretio beneficia conferre, & huiuſmodi genus alia.& iſto caſu dicendum uidetur, Papam eo crimine nonteneri. atque in hanc ſententiam communiter itum eſſe, colligitur ex trad. per Ant. de Butr. Imol.& Beli. in d. c. ex parte.& Feli. in c. ad audientiam, 2. nu. 8. de reſcrip. Et ea eſt ratio, quoniam cùm iſta pro- hibitio à ſanctionibus eccleſiæ tantùm proueniat, non autem ex diuina conſtitutione, conſe- quens eſt, ut ſupra eas ſit pontificia poteſtas: ſecundum glo. in c. cùm pridem, de pact. Card in c. I. de ſimon. Ant. de But. Imol.& Beli. in d. c. ex parte. Papa t enim, qui ſupremus eſt princeps in eccleſia Dei, ſupra iuris poſitiui cenſuram habet imperium. c. per uenerabilem, qui fil. ſint le git. cap. I. de homic. in 6. c. nemo,& cap. cuncta per mundum, 9. quæſt. 3. extrauag. vnam ſan- ctam, de maior.& obed.& ita definitum fuit in Concilio Florentino. Princeps t autem ſolutus eſt legibus.l. Princeps. ff. de legi. immo uoluntas principis contraria poſitiuo iuri legis habet vigorem.l. Cæſar. ff. de public. lj. f. de conſt. princip. Tamen Card. in d. capitulo primo, inquir rem hanc eſſe mali exempli,& ideò ab ea bonos Pontifices abſtinere debere, vt habetur in ca. cùm ab omni ſpecie, de vit.& honeſt. cleric. facit. ſi quis aliud.. qui abortionis. ff. de pœn. vbi punitur is, qui egit rem mali exempli. nam omnis indecentia pro impoſsibilitate habenda eſt: quia poſſe non t dicimur, quæ honeſtè non poſſumus. glo. in l.vulgò. ff de ſtat. homin. Soci. in conſi. 8. col. fi. in 3. volu.& hoc maximè dicendum eſt in Papa. Quis enim ſanctum dubitet quẽ apex tantæ dignitatis attollit? cap. non nos. 40. diſt.& proptereà Hoſt. in d. cap. 1.ait, Papam iſto caſu ſaltem notari infamia. Attende hic, quoniam quicquid dicant præfati doctores, con- trarium tenuit Panor. in cap. extirpandæ.. quia uerò, de præben. vbi intrepidè ait, Papam ſem per in ſimoniæ crimen incidere, quando beneficium cum adminiſtratione ordinis& clauium, accepta pecunia conferret; alioqui uerò, ſi adminiſtrationem ordinis& clauium non haberet: vtputà, ſi eſſet hoſpitale, vel aliqua adminiſtratio temporalis. hoc idem apertiſsimè ſenſit in d. cap. cùm pridem, vbi latè Barb. de pact.& eiuſdem ſententiæ fuit. S. Thom. in ſecunda ſecũdæ H 3 quæſt. ——õ—— De officlo prætoris. uæſt. 100. articu. I.& in quarto ſententiarum diſt. 25. quæſt.- 5.& Card. ſancti Sixti in tract. de poteſt. Papæ, quæſt. 65.& Felin. in d. cap. 1 verſic. in quantuùm. D. Abb. de ſimon.& iſta opi- ꝓ nio in hac parte uidetur eſſe communis,& omninò tenenda in dubio; quia ubi agitur de pe- riculo animæ tutior uia eſt eligenda. cap. iuuenis, de ſponſal. Hic alia ſuboritur difficultas, ſcilicèt in caſibus in quibus Papa poteſt abſque labe ſimoniæ accepto pretio ob ſummam, quæ in eo eſt, dignitatem, aliqua beneficia conferre, vtrum illi, qui ei pecuniam dant, excuſentur? de hac re agit Bar. in hac eadem repet.& eos non excuſari, immo ſimoniacos eſſe docuit Abb. in d. cap. extirpandæ.§. quia verò. Eelin. in cap. de cætero, in fin. de re iudic.& in dicto cap. 1.& proptereà acquiſitio hoſpitalis facta interueniente pecunia, ſimoniaca eſt, ſecundum Calder. in titu. de religioſis. in primo conſilio.& Felin. in cap. de quarta, verſiculo quartò acquiſitione hoſpitalis, de præſcript. tamen eum, qui cum Papa ipſo ſimoniam commiſit, eſſe tutum quò ad Deum,& uitium ſimoniæ propter Papæ authoritatem, purgari ait glo. in cap. ex parte. j. ge offic.delega.& Dec. in conſilio 43½ 6.& hoc in ijs, quæ ſimoniaca ſunt, quia prohibita. confir- mant Archid.& Domin. de ſancto Gemin. in cap. primo. 1 2. diſtinct.& Ioan. de Ana. in dicto ca pitulo primo. de ſimon. ſed indiſtinctè puto prædictæ opinioni eſſe firmiter innitendum tan- 8 quam tutiori. Quinimmo etiam obtinentes f officia ſecularia,& dignitates intercedente pe- cunia ſunt culpabiles,& deteſtandi ſecundum Barto. in I.ij. in fI. C. de murileg. lib. 10.& in l. ff. ad leg. lul. de ambitu.& ideò in eos uehementer inuehitur legislator in auth. vt iudic. ſine quo- que fuffrag.& ad rem hanc vide omninò multa ſcitu digna apud Kom. in ſingul. 327. incip. S1 do iudici.& in ſing. ibi ſeq. quapropter hoc longè facilius eſt concedendum in ijs, quæ ſpiritua lia ſunt. Proinde Bart. in d. lj. exclamat contra curiam Romanam: dicens, ſimoniam non pu- 9 niri ut deberet. nam ſimoniacus t eſt peccatorum ſceleſtiſsimus, ut habetur in cap. tanta,& in cap. per tuas, de ſimon.& hæretico æquiparatur, ut ait Hoſt. in ſumma de hæreticis.§. 1. immo ſimonia largè hæreſis eſt ſecundum. glo. in cap. ſi quis pecunia. 79. diſt. vide Abb. in c. quoties, de ſimon.& Feli. in rubrica de ſimon. qui tradit, ſimoniacos dici eſſe hæreticos.& multa attu- lit ad rem optimè facientia, ideò uide omninò. Et crimen iſtud uſque adeò abhominabile eſt, ut à ſententia lata pro ſimoniæ reatu, non liceat prouocare; quemadmodum nec in crimine lę- 10 ſæ maieſtatis: ita Beli. in c. ſicut, de ſimon.& hoc delictum t propter eius fœditatem inter cri- mina publica refertur, ita ut quilibet de populo audiatur, ut videre eſt in l. ſi autem. C. de epiſc. & cleri.& apud Bar.& Bal. in rubrica. C. qui accuſ. nõ poſſ. Abb. in c. ſi dominus, de ſimon nam ubicunque eccleſia læditur, quilibet admittitur in concernentibus iura ipſius eccleſiæ. Beli. in c. dilecti, ver. quilibet, de clero, de maior.& obed. ad rẽ facit tex. in l. ſi quis in hoc genus,& ibi 11 Bat. C. de epiſc.& cler.& in re propoſita ſcias ſimoniacum t uerè& propriè non modd eſſe il- lum, qui intercedente pecunia beneficium obtinet, ſed etiam qui eam remittit debitori ſuo ob iſtam cauſam turpem. Feli. in c. veniens, verſiculo nota tertiò, de teſti.& idem eſt in eo, qui eam pollicetur, vt inquit Bald. in c. 1. de teſti. in ſexto. ad quem ibi Anchar.& Philip. Franc. acceſſe- runt, ad quod facit tex. in l.j.& in l. generaliter. S. I. ff.de calumn.& tex. in d. authen. vt iudic. ſin. 12 quoq. ſuffrag.vbi idem iudiciumt fit de pollicentibus, quod de dantibus pecuniam. Illud quo- que intelligas non minùs ſimoniacum eſſe illum, qui pecuniam dat familiari ad obtinendum beneficium, quàm ſi daretur ipſi collatori. Abb. in c.tuam, de ætat.& qualit. quamuis illa fucrit lectura Ant. de Butr. idem ait Reli. in c. ad noſtram, in fi. de probat. in ca. tua nos,& in c.tanta, de 13 ſimon.& Dec. in lſi quis obligatione. ff. de reg. iur. Quinimmo inter ſimoniacos illi quoque referuntur, qui ſine pecunia& præmio, ſed precibus, obſequio, atque humana gratia ſacros or dines largiuntur, vt habetur apud glo.& Anto. de Butr. in d. c. tuam,& Abb. in cap. per inquifi- tionem, de elect. Aduerte tamen, quoniam hæc propriè ſimonia dici non poteſt, niſi ubi pre- * ces enixè porrigerentur, vt indignus excluſo digno admitteretur: ita cõmuniter aiunt doct. in c. cùm. M. de conſt. ſed precibus ſimpliciter probatis nõ inducitur ſimonia punibilis. Feli. in 14 d. c. tua nos,& in c.cum eſſent, de ſimon. ſic ẽt traditum eſt, ſimoniã t ſola mente poſſe cõmitti, qñ aliquis ſperat lucrum de ſpiritualibus, quãuis non paciſcatur.& iſta dicit ſimonia mentali. tamen eſſe dutum qud b. exparteij. 6e robibita. conf 2Ana.in didoc innitendumm. ntercedents Jib. 10. Ril t iudic. ſine, aul.327. inch ijs, quæ ſpitm moniam nonyi- cap Lallta„& in ticis.§. I. immo b. in c. quoties „R multa attu⸗ ominabile et, cin cpimine le- tatem inter cri- tew. C. de epiſc „de ſmon nan eccleſiæ. Peli 1 noc genus deii non modd eſlel it debitori o 0 eſtin eo quien De officio prætoris. 60 tamen& hæc propriè& uerè non eſt ſimonia; ideoq; ad reſtitutionem aliquam non tenetur. ſed tant ùm ad pœnitentiam peragendam. hæc Felin. in cap. ſuam, de ſimon.& huius uonie 15 reos eſſe canonicos, t qui ad diuina officia principaliter pro quotidianis diſtributionibus ire ſolent, docuit Feli. in d. c. ex parte. j. de offic. delega. vera autem ſimonia non committitur niſi * pecunia uel promiſsione intercedente, vt' communiter aiunt doct.& pręcipuẽ Reli. in d.c.tua nos, in glo. fi. de ſimon.& quomodo ſimonia committatur, vide Dec.in conſi.i 1 8. Et ideò q̃ ſumus in pœnis iniungendis, cuùm ſit materia odioſa,hæc tantuùm ſimonia, quæ uera eſt, conti- netur, non autem mentalis, neq; illa, quæ precibus fit& obſequio vt traditum eſt in d. c. cùm ſuper,& in c. Matthæus, de ſimon.& per Card.& Abb. in c.cm clerici, de pact.& Eeli. in c. inſi- 16 nuatum, de ſimon. Quid ſi pecunia datur t ab alio, vt putà à coniuncto, vt ſuus affinis benefi- cium conſequarur; eo tamen inſcio& ignorante? de hac re agit glo.& Barto. in d. j. de ambit. dicas hunc puniri non debere, ſed beneficium conſequi re uera non poſſe. vide Abb. inc. ex in- ſinuatione, de ſimo. in c. pen. de elect.& in c.à nobis, de iur. patron. ij enim non ſunt ſimoniaci, 17 ſed ſimoniacè ordinati. Item ſcias eum, qui pro aliquo t ſimoniacè pecuniã dat, eam amplius ab illo repetere non poſſe. glo. eſt in l. quæ utiliter. ff.de nego. geſt. in princ. Et ad quem ſpectet pecunia ob turpem cauſam accepta, vide apud Rom. in ſing. 3 29. incip. Accipiens pecuniam. Quid ſi aliqui in reſignatione beneficij ſibi inuicem aliquid pollicentur, ſaluo ſemper benepla- cito apoſtolicæ ſedis? reſpondeo, crimen ſimoniæ proptereà non euitari, niſi beneplacitum præcedat Romani Pontificis. Anchar. in c. quæſitum,& in c. cùm uniuerſorum, de rer. permut. 18 An autem ſimonia f committatur, ſi pater dat ſiue promittit pecuniam monaſterio monialiũ, vt accipiat filiam ſuam in monachamè vide glo. Abb.& Feli. in c. non ſatis, de ſimon.& ad rem hanc faciunt trad.per Bar.in lij. C. de inſtit.& ſub. vbi ait, ſi legatum monaſterio factum eſt ab aliquo, vt filiam ſuam accipiat in monacham, conditionem hanc tanquam turpem eſſe reijcien dam. quamuis Bar. contrarium ſenſiſſe uideatur in l. Titio centum.§. I. ff.i Äe condi.& demonſt. * in hac autem re illa uidetur“ crebrior eſſe ſententia, legatum huiuſmodi,& promiſsionem uiri- bus eſſe ſubnixam, quando redditus monaſterij ſumptibus non ſufficiunt, ut per glo. Abb.& a- lios in d. c. non ſatis. Quid ſi aliquis renunciat literis ſuis ut ſibi detur annua penſio? Dic ſimo- 19 niam committi. Abb. in c. ad audientiam. 2. de reſcrip.& ibi glo. An epiſcopus committatt ſi- moniam ſi propter conſanguinitatem concedat beneficium, alioqui non conceſſuruse vide gl. in c.vt noſtrum, vt eccleſ. benef.& glo. in d. c. tuam. Attende etiam in hac re obligacionem anti- dotalem eſſe potentem ad faciendam ſimoniacam beneficij collationem: nam ſi donatarius procurat in curia Romana beneficium obtinere pro donatore, ut ſe liberet ab iſta obligatione antidotali, ſimonia committitur, ſecundum Imol. in c. tuam, de æta.& Ang. inl. ſed ſi lege. S. con 20 ſuluit. ff. de petit. hęred. Et quid ſit ſimonia, t& unde dicatur,& quot modis contrahatur,& qui ad accuſandum,& dicendum teſtimonium admittantur, vide plenè. 1. qu. i.in ſumma,& in tra- 21(tatibus, qui de ſimonia editi ſunt. An autem& quãdo t& à quibus poſsit ſimoniacus diſpen ſari, vide etiam Abb. in c. poſt translationem, de renunc. quamuis illa ſit lectura Ant. de Butr.& an& quando ab inferiore à Papa ualeat diſpenſari, vide Relin. in c. de ſimoniacè, de ſimon. ubi quædam memoratu digna adducit de nonnullis extrauagantibus reuocatis: ideò eum uide o- mninò. Sed redeundo unde digreſsi ſumus, ſcilicèt, ad hoc Bartoli documentum, in quo agitur 22 de ſimonia, t quæ non cadit in Papam, opportunè quærendum eſt, utrum contra Papam agi pPoſsit,& dici eius electionem ſimoniacam extitiſſe? Reſpondeo prima fronte dicendum uide ri quòd non, per glo.& Archid. in c. ſiquis pecunia. 79. diſt.& per trad. per Abb.& alios in c. li- cèt, de elect. Gemin. poſt glo. in c. vbi periculum, de elect. in 6.& Iaſ. in hac l. Barbarius. Et ratio eſt, ſecundum glo. in d. cap. ſiquis pecunia, quia poteſt Pontifex Maximus dicere: nemo(Deo excepto) iudicandi me authoritatem habet. c. aliorum. 9. qu. 3. c. ſi Papa. 40. diſt. item in d.cap. omnes exceptiones, quæ contra electum à duabus partibus opponerentur, reijciuntur. Sed proculdubio uerior eſt diuerſa ſententia: nam de uero& legitimè electo Pontiſice non eſt no ſtra quæſtio, vt ſentiunt ij, quos in contrarium adduximus, ſed de electo per ſimoniam loqui- 4 mur, 3 1 5 EEE—ÿ——— ᷣöy— ·· —.—— De officio prætoris. mur, atque ita ipſe Papa non iudicatur, ſed factum eligentium ipſum Pontificem oppugnatur: uo caſu indiſtinctè procedit obiectio. quoniam,& ſi Pontifex Maximus poſtquam legitimè eſt electus, ſupra ius poſitiuum omne imperium habeat,& ideò in eius factis diſtinguatur, an committat ea, quæ probibita ſint, quia ſimoniaca, an verò ſimoniaca, quia prohibita, ut ſuprà latè fuit oſtenſum. Papę tamen electionem ſacris conſtitutionibus eſſe ſubiectam, non incogni 23 ti iuris eſt: quia Cardinales t formam ipſius electionis a legibus traditam mutare nequeunt, 24(tus, Papa dici non poteſt. Hinc dixit Bal. in I.fi. Q. ſenten. reſcind. non poſſ. Papam t canonicè ut eſt tex. in clem. ne Romani, de elect. cum ſimil. ſed ipſa lex non niſi legitimè electo Pontifici tribuit poteſtatem,& ille, qui legitimè non fuit electus, nomen Pontificis non meretur: vt in ſimili traditum eſt in l.iiij.. condemnatum, ff. de re iudic. ſententiam, in qua quod ius poſtulat, obſeruatum non eſt, nomen ſententiæ non mereri. Sic etiam filius non legitimè exhæredatus, dici exhæredatus non poteſt.& inſtrumentum, cui ſolennia defuere, inſtrumenti nomine, ac ui carere exploratum eſt. l. diuus,& ibi Bar. ff.de milit. teſta. ita pariter& Papa non legitimè ele electum, eſſe Deum in terris,& non canonicè electum eſſe dæmonem, claues non regni cœlo- rum, ſed inferni gerentem. citatque. d. c. ſi quis pecunia.& ad eum accedit Beli. in c. Ego. N. co 1u. 2. in fi. de iureiur. atque ideò concludendum eſt, longè diſtare electionem Papæ à ueri Pon- tificis poteſtate: nam dum eligitur, nondum eſt factus;& ideò ipſius electio, quæ à Cardina- libus fieri debet ſeruatis ſeruandis, iuri poſitiuo abſque dubio eſt ſubiecta. Pro iſta concluſione Dec.attulit textum in c. in nomine Domini. 2 3. diſt. ego verò affero tex. cum glo. in c. Deus. 3. q. J. vbi apertiſsimè habetur huiuſmodi electionem uſque aded eſſe irritam& inanem, vt ſi hu- iuſmodi electus de ſede eijciatur, amplius reſtituendus non ſit, ſecundum glo. ibi. Et hoc ratio- ne ualidiſsima confirmatur: nam, ſi(vt ſuprà fuit iure cõcluſum) ipſe Papa, qui eſt ſupremus, ſi beneficium cũ adminiſtratione ordinis& clauium conferat, in crimen incidit ſimoniæ, quan tò magis Cardinales, qui longè ſunt inferiores, electionem Papæ intercedente pecunia facere nequeunt, in qua& ſuprema clauium adminiſtratio,& ſumma totius eccleſiæ poteſtas conrti- netur? nam ſi de quo magis uidetur ineſſe,& non ineſt, ergo nec de quo minus. Nec obſt. d. c. licèt,& d. ca. vbi periculum, cum ibi trad. vbi traditum eſt, nullam exceptionem obijci poſſe contra electionem à duabus ſuffragiorum partibus approbatam: quia reſpondeo, eas tantùm exceptiones refelli, quę circa numerum eligentium oriuntur, ſcilicèt minor ne an maior eligen tium numerus exigatur.& pro hoc reſponſo uidetur elegans tex. in c. eccleſia veſtra. 2.§. deni- que, de elect. quoniam in ſimili caſu attulit Raph. Cuma. in conſi. 126. Sed eſto etiam quòd à. d. c. omnes exceptiones reijcerentur, proptereà tamen exceptiones, quæ ab alia parte iuris inſur gunt, non excluderentur. argumento. J. primæ.. fl. quod ui aut clam, tradit latè Soci. in conſil. 38. in primo volu. laſ(in l.ait prætor.. iurari. ff. de iureiur.& Felin. in c. ex parte. 2. de offic. delega. ſed iſta obiectio prouenit à defectu formæ ab ipſis conſtitutionibus tradiæ, igitur&c. Præte- 25 reà nullitas notoria t& expreſſum errorem præ ſe ferens à lege quaſcunque exceptiones re- fellente, nunquam intelligitur eſſe excluſa. Bal. in.j). C. ne lice. potenti.& clarè Aret. in conſ. 75. in fi. idqᷓue prius dixerat Bal. in rubrica. C. de probat. vbi nullo legis uigore probationem, quæ habetur per euidentiam rei excludi poſſe aperuit. ad quem accedit Alex. in conſi. 60. in quar- to uolumine.& in conſilio 97. in 6. volum. ſed iſta obiectio eſt huiuſmodi, ſi probatur: nam eſt euidens& notoria nullitas, igitur nunquam cenſetur excluſa. Alex. in conſi. 77.in 3. volumine. Aret.in conſilio 75.& Abb.in conſilio 5 5.· in ſecundo volumine. Prætereà dico nunquam cen- 26 ſeri excluſam t exceptionem prouenientem culpa ipſius, contra quem excipitur, aut agitur. tex. eſt not. in J. veteres, in fi. f. de itin. act. priuat. per quem ita inquit Soc. in conſi. 2 7. colu. 5. in quarto volumine. ſed iſta eſt huiuſmodi propter interuentum pecuniæ uel promiſsionis, igi⸗ 27 tur&c. Prætereà lex t quæ reijcit quaſcunque exceptiones, eſt intelligenda, vt leues tantuͤm, non autem eſſentiales excludat. ita in ſtatuto quamcunque exceptionem excludente, decidit *⁵ Barto. in l.omnes populi, colum. penult. ff. de iuſt.& iur. quæ deciſio eſt“ communiter appro- bata ſecundum Alexan. in conſi. 9o. in primo vol.& Alber. in prima par. ſtatutorum quæſt. 82. quem Oppugnatur: lam legitimn nglatur, an diren ſop rà bnon mcogni are necpenn, cto Pomici Lcretur: vt in jus poſtulat Ahæredatus, 1nomine, ac legitimè de m tcanonicd n regni calo. nc. EgoNo dx à uenhy- luæ à Cat ſta concloln lo. in c. Deus; nanem, yt ſihu i. Et hoc ratio- eſt ſupremus, moniæ, quan cunia facere dteſtas conti- Necob.d. nob'ci poſſe 0, eas tantum amaior eligen eſtra-2· derr etiam quodàd arte iuris inlu Oci.in conſil33 de offc.delegs jgitur&c. Pies exceptionesn Aretein conl- robationem, conſ. 60. An robatur: m Iri rucbe De officio pręfecti uigilum. 61 quem ſequitur Alexand. in conſi. 1 1 3. colu. fi. in 5. volu.& in conſilio 97.· in ſexto volumi. Non prætermitto hanc ſimoniacæ electionis exceptionem propriè exceptionem dici nõ poſſe, ſed nullam eſſe, ut de Papa hæretico dixit Bal. in d. c. licet, de elect. Et exceptionem hãc in Concilio Conſtantienſi loanni antipapæ obiectam fuiſſe teſtatur Fulgoſ.& refert Iaſ. in hac. l. Bar- barius. Denique de hac ipſa re extat bulla Iulij.II. Komani Pontificis„qua& huiuſcemodi ele- ctiones irritæ fiunt.& ideò electos nõ apoſtolicos, ſed apoſtaticos appellandos eſſe pręcipitur: Cardinalesque ita Pontificẽ eligentes beneficijs& dignitatibus ipſo iure priuatos eſſe decer- nitur. Antiquitus autem eos eſſe deponẽdos iure cautum erat. C. ſi tranſitus. 79. diſt. Quare ex ijs cõcludendum eſt, electionem ſummi Pont. ſimoniacẽ factã euerti poſſe ac debere, ne Chri- ſti vices agens in terris tanti criminis reus, fœdum Dij immortales facinus, inueniatur. Et an& 28 quando Papa poſsit accuſari de ſimonia, vide gl. in c. ſi Papa. q0. diſt.& Abb.in c. quoties. de ſimon. An autem neceſsitas excuſet à ſimonia etiam in ſpiritualibus, vide Abb. in c. cùm eccle- ſia, de ſimon. Jummarium in l j. de off. Præfec. Vigil. Incendia ylerunque fieri eorum culpa, qui in domo commorantur: et ideò eo⸗ eſſẽ de negligentia puniédos. Culpa, quæ contra habitantes praæſumitur, eſt leuiſſima. Jncendiarij qua pæna puniantur. Si plures erant habitantes in domo combusta, quis eorum teneatur. Bar. in lj.ij.& iij.ff de oft pręfect. uig. MNANr. in d. legibus, quas omnes una tãtùm lectura complectitur. ibi. in principio ait, M incendia t plerunque fieri eorum culpa, qui in docno commorantur:& ided eos eſ- ſe de negligentia puniendos. Adde doct. in l.ſi uendita. ff. de peric.& commod. rei vẽ dit. Alex. in conſi. 0. Viſis& oportundè, in 1. vol. Io. de Anan. in conſi. 7I. Viſis& diligenter. Sa lic. plenè in l. quæ fortuitis,& in l. ſi creditor. C. de pignor. acti. Doct. in c. z. depoſ. Ang. in conſ 197. Incendium eſt ortum. Anch. in conſi.; 94. Conductor domus. Felin. in c. Tua nos. de ſent. excomm. Cæpol: remiſsiuè in tract. de ſeruit. ruſtic. prædi. in capitulo de igne. Thom. Ferrat. in cautel. 36. in quibus locis colligitur, probato incendio, probatam eſſe contra ipſos habitantes intentionem actoris, niſi ipſi contrarium probent, ſcilicèt ſine eorum culpa ſequutum fuiſſe in cendium.& ita Bar. Ang.& alij tradidere in I ſi quis ex argentarijs. S. fi. ff. de eden. Animaduer- tendum tamen eſt, culpam, t quæ contra habitantes præſumitur, eſſe leuiſsimam. glo. eſt ſing. * in S. Prætereà,& ibi Ang. de Aret.inſtit. quib. mod. re contr. obli. in gl. fi. quæ eſt“ communiter approbata, ſecundum Iaſ.in l.domus, in princ. ff. de leg.i.vbi multa ad rem incendi jpertinentia declarauit,& in l. ſed& ſi quis.. quæſitum. ff. ſi quis caut. Et quoniam Bart. in d. legibus, de off. 3 præfec. vigi.proſequitur aperiendo, qua pœna incendiarij puniantur, vide Salic. in l. data ope ra. C.qui accuſ.non poſſ. Feli. in d.c. tua nos, de ſent. excomm. glo. in uoce incendium. in c. cùm deuotiſsimam. 1 2. q. 2. Hoſt. in tit. de rapt. in rubrica de incendiar. in uoce, qua pœna.& Inn. 4 in c. ſicut dignum, de homic. Quid ſi plures erant habitantes t in domo combuſta, quis eorum teneatur? Rom. in conſi. 401. Si incendium factum eſt in re locata ſiue data in dotem, cuius erit damnum? Bar. cum ibi additis in l.in his, in princ. ff. ſol. matr. Et cuius culpa præſumatur in cendium eueniſſe, quis de tali incendio teneatur„& quæ in huiuſmodi caſu probari debeant, docuit Alex. in conſi. 74. in 6. vol. ultra eos, quos anteà memorauimus. F ummarium in l.obſeruare. ſfde off. proconſ.& lega. Proceſſum factum eæ ſententiam latamà iudice incompetente, non ualere,& ratum haberi non poſſe à uperiore, neque A partibus..— 4 * TPToutifex poteit ſententiam nullam ratam habere E confrxmarr. à 2 Bar. 8 Er —m—— —=— ff„ß De officlo Proconſulis& legati. Bar. inl. obſeruare, ff. de off. proconſ.& leg. BART. in d.I.ob ſeruare, uerſi, quæro aliquis, ait proceſſum t factum,& ſententiam latam Aiudice incompetenti‚ non ualere,& ratam haberi non poſſe à ſuperiore, neque à partibus. idẽ ait Alex. in conſ. 74. Col.fi in lib, primi& ſecundi. uol.& in conſi. 78. Viſo, col. pen. in 5. uolum. Aret. in c. 1. col. pen. de judic. Alex. in leius qui in prouinciam, col. 3. in fi. ff.ſi cert. pet. gl. Bald. Ant. de Butr.& lmol in c. prudentiam, de off. deleg. Bal. in conſi. 42. in 1. uol.& Dec.in d. c. pru dentiam, nu. 24. ubi deinceps limitat regulam hanc non habere locum in ſummo Pontifice, t qui ſententiam nullam ratam habere poteſt& confirmare, iuribus ibi per eum adductis. Rur ſus limitatur, ut à partibus rata poſsit haberi, nonut ſententia, ſed in uim pacti prouenientis à cõſenſu partium. id quod etiam ſenſit Bar. in d.lobſeruare, in fi. Et ratio eſt, quia cõſenſus par- tium non ſupplet, niſi defectum conſenſus, non autem defectum formæ. Belin. in ca. ſunt& alij, col.⁊. de reſcript. Fummariun in l ſolent. T. non ueroò. fde off. DProconſ.& lega. An ille, qui aliquid ſoluit annuatim, poſſit etiam ad id ſoluendum futuris temporibus iure compelli. Dhbi de ſölutione couftat,& de cauſa ihſius ſolutionis non liquet, præſumitur falta ſolutio ob caufam, quæ procedit, quamuis Foöret inhabilis. Bar. inl. ſolent.§. Non uerò. ff. de off. proconſ.& leg. BART. in d.I. ſolent. S. non uerdò, uerſi. Item quæro, diſputat, an ille, t qui aliquid ſoluit an- nuatim, poſsit etiam ad id ſoluendum futuris temporibus iure com pelli. vide tu ad hoc Feli. in cap. veniens, col. 5. de teſti.& omninò Abb. in conſ. 74. in 1. uol. Bar. in d.§. Non uerdò, uerſi. ego dico contrarium ait, uhi de ſolutione t conſtat,& de cauſa ip- ſius ſolutionis non liquet, præſumi factam ſolutionem ob cauſam, quæ pręcedit, quamuis foret inhabilis. vide Soc. in conſi.. col. pen. in 1. uol. Alex. in conſi. 2 5.in 2. uol. Ad rem facit.J. fi. C. de alim. pupill. præſt. Bar. in l. cùm ſeruus. ff. de verb. oblig. Soc. in conſi. 20 5. col. 3.in I. uolu.& in conſi. 1 6. in 3. volum. Jummarium inl.ne quicquam. ſ vbi decretum.&l I. de off. Procon.&s lega. unquid in oſficio iuqicis libellus ſit neceſſarius. Bar. in l. ne quicquàm. S. vbi decretum.j ff. de off.procon.& leg. Ap materiam iſtius.lvide Aret. in l. quod in rerum. S. ſi quod poſt.ff. de leg. 1.& dum Bar. ibi in verſiculo Quæro pro hoc, tradit, nunquid in officio t iudicis libellus ſit neceſſarius, vide tu ad hoc Bar. Ang.& Paul. de Caſt. in l.ij. C. de ſeru. fugit.& aliquid per Bal. in l.C. de eden. Summarium in d.l.ne quicquam. I. ubi decretum. el ij. f.de off. Proconſ. ꝗ lega. Citationem eſſe neceſſariam, non etiam ubi ſententia diſſinitiua non deſideratur, ſed interlocutoria. Libellus utrum ſit neceſſarius ubi oficium iudicis proponitur,& lus conteſtatur. Imperij cauſa de iure canonico delegari poteft. 3 Bar. in d.l.ne quicquam. S§. vbi decretum.ij· ff. de off. procon.& leg. BANT. in..vbi decretum. 2. in principio uerſi. ſecunda regula, ait, citationem teſſe neceſ ſariam etiam ubi ſententia diffinitiua non deſideratur, ſed interlocutoria, ut ibi per eum,& reliqua. Ad quæ uideas tu Abb. in conſi. 1 6. col. 3. in conſi. 3 4. col. 4.& in conſi. 5 8. col. fi.in 2- uol. Rom. in conſi. 72.& Card. in conſi. 62. col. fin. in ultimo dubio. Alex in L.recuſare, in 2-not. ff ad Trebell.& in lapud luljanum.§. vtrum, eod. tit. col. fi& in conſi. 100. col. 2. in uolu. vbi concludit, citationẽ exigi in omni interlocuroria, quæ alicui parti præiudicare poſſet. vide eun dem Alex. in l. ſi opus. f. de oper. nou. nunc. Io. de Anan. in conl. 26. colum. 2. Feli. in c. Ecclelia ſanctæ niam ſatam artu. 16 uolum. bet. g.ad. ec.jn deua 0 Pontihce, Iductis. Rur duenientisà ſenlus par- lun R A, je compell utio ob cauſ, quid ſoluita ad hoc Feli in & decauſa ip Juamuis fotet facit.f. C. de 11. uolu. Rin De officio proconſulis& legati. 6² ſanctæ Mariæ, col. ꝛ. uerſi. quartò not. de conſt.& in c. ꝛ. col. 10. uerſi. quintò quæro, de teſtib. 2 Bar. in d.§.vbi decretum, col. 3. uerſ. ſequitur, in gl. ibi, vnde dicas ſecundum lac. Butr. tradit, vtrum ſit neceſſarius t libellus, ubi officium iudicis proponitur,& lis conteſtatur. vide tu Iaſ. inſt. de act. in princ. col. z2. nu. 67.& Alex. in lj. col. 2.ff. de eden. 3 Bar. in eod. col. 5. uerſi: tem adde, ait, imperij t cauſas de iure canonico delegari poſſe.Vide Alex. in lij. col. 2. in fi. ff. de off. eius.& in lI1mperium. colum. 8. in fin. ff. de iuriſd. omn. iud.& ibi vide etiam alios. Jummarium in d.l.ne quicquam. I. de plano. f. de off Proconſ.&] lega. 7 Vi cauſa committitur terminanda de plano, intelligitur ſine proceſſu,& ſine cauſæ cognitions. Bar. in d.l. nequiquam.. de plano. ff de off. Proconl.& leg. 1 BaANI. in d. l. nequicquam.§. de plano, colligit ex iſto text. quòd ubi cauſa t committitur terminanda de plano, intelligitur ſine proceſſu,& ſine cauſæ cognitione. vide Alexan. in conſ. 156. Colum. 1. in 2. uolum. M Jummarium in d.. ne quic quam. ſ.5olſeruare: ſfde oſf Procon. eæ lega. udex oſfĩcium ſuum exercet quamuis non petatur. Bar. in d.l. nequicquam.. obſeruare. ff. de off. Procon.& leg. Bakr. ind.IObſeruare, colligit ex iſto tex. quòd iudex t officium ſuum exercet, quàmuis non petatur. Vide tu Barb. in conſ. 8. col. 4.& ſeq. in 1. uol.& in conſi. 1 2. col. 1 8. eod. vol. Fummarium in lmeminiſſe,ſf de off. Procon. O lega. 2 Canſal ſcu poteſtas poreſt cauſas cognoſcere eę omnia egere uſque ad ſucceſoris aduentum. 2 DBDiklio, ad, cohærentiam ſigmificat. 1 Dickio, uſqyue, quid ſignificet. Bar. in l. meminiſſe.ſf. de off. proconſ.& leg. I BaR. in d.l. meminiſſe, in princ. colligit ex iſto tex. Conſulem t ſeu poteſtatem poſſe cau ſas cognoſcere,& omnia agere uſque ad ſucceſſoris aduentum. Hoc idem tradunt cano. in c.& ſi Chriſtus, de iureiur. ſed quæritur, nunquid finito ſuo tempore, ipſo in magiſtratu perſeueran- te, ſalarium habere debeat? vide Rom. in ſing.3 90. ait etiam Bar. hic, iudicem finito ſuo tempo re poſſe cauſas cognoſcere& diffinire: quia non dicitur finitũ eſſe officium ſuum, donec ſuc- ceſſor adueniat. Adde quòd idem tenuit Ang. in§. in iudicio, col. 6. inſt. de action.& Bal.in rep. Inequicquam.ff. eod. tit. de off procon. in addit. 15 3. 2 Bar. in d.l. col. 2q˖in princ. ait, dictionem, t ad, cohærentiam ſignificare, vide Aret. in l. ſi cui, in princ. col. ⁊ ff.de leg. 1.& aliquas remiſsiones apud Alex. in l. cætera. 6. hoc ſenatu. ff. de leg. I.& dum ibi Bar. infert ad quæſt. ſi ſtatutum dicat, ſi eum aſſalierit ad domum an is, qui eum aſſaliuit ad apothecam, incidat in pœnam; uideas Alex. in l. Diuus. ff. de feri. Et de dictione, ad, vide infrà in uoce Dictio. 3 Bar. ibidem agit, de dictione, vſque. Vide Bal. in auth. hoc amplius, in fi. C. de fideicom.gl.in l. id eſt uſque.ff.de dol.mal. Oldr.in conſi. 49. Abb. cum ibi addit. in c. cùm dilecti, de dol.& con- tum.& in c.. de ordin. ab epiſc.& epiſcop. renunc.licèt illa ſit lectura Ant. de But.& Mar. Soc. iuni.in conſi. 6. nu. 2 8. Summarium in(F. e offe Procon.& lega. I Siconſuetudo eſt in eccleſia ſancti Laurentij ut Archipræſbyter habeat oblationes dominicales„&ꝙꝙ Fa- crifta cas, quæ fiunt in ſefto ſancti Lauremiij, Er feſtum ſancii Laurentij in die Dominico uenire con tingat, quid fieri debeat. ³unquid de ure canonico ex præſentia iudicis maioris amittitur iuriſaitio iferioris. Bar. De officio Præſidis. Bar. in.f.. ff. de off. proconſ.& leg. 1 Banr. in d.J.fl. quærit, ſi conſuerudot eſt in eccleſia ſancti Laurentij ut Archipresbyter ha V les beat oblationes dominicales(ut eius verbis vtar)& 8 achriſta eas, quæ fiunt in feſto ſancti Lau u⸗ rentij& feſtum S. Laurentij in die Dominico uenire contingat, quich fieri debeat z& conclu- umme + dit, oblationes eſſe Archipresbyteri. Adde quod hæc opinio Bar.“ communiter reprobatur, vt ius per doct. quos refert Iaſ.in l.ſi arrogator, col. 22 Cum ſeq. ff.de adopt.aiuntque oblationes eſſe be diuidendas, ut tradit idem Iaſ.in J.ſi eadem, in ff.ff. de off. aſſeſſ. De hac re videri poterit Aret. in m 1. ſi ſeruus plurium.§.fi.ff. de leg. 1.& Alex. in l ſi quis poſthumos, in princ.ff. de lib.& poſthum. 4. Llr 2 Et dum Bar. poſtea tradit, nunquid de iure canonico ex preſentiat iudicis maioris amittatur iu A riſdictio inferioris. ad hæc vide tu Barb.in conſ.A 5.col. 3. in 2. uol. V 8 Fummarium in.illicitas. fede of. Præſid. V 1 Huæ adp ræſidem pertinent.. 3 3 2 2a 1 Bart. in l. illicitas. ff. de off. præſid. 1124 1 ANr. in d.lillicitas, in princ. colligit in ſumina, quæ f ad præ ſidem pertinent. Tu de ded dabhac re vide Feli. in c. fi. col. 1. uerſi. amplia tertiò,& ibi Barb. col. 9.& Aret. colu. 3.& dumn Lq. de conſt.& Alex.in conſi. 1 1 8. col. 2.in fi. in 3. uol.& quæ latius poſui ad Bar.inl. M jonfra. de off. aſſeſſ. 1 Fummarium in d. l.illicitas. ſ. ueritas. ſf. de of. Præſid.. 3 I Fudex iudicare debet ſecundum allegata& probatasnon autem ſecundum conſcientiam ſuam. 2 Papa vel lmperator iudicare poteft ſecundum conſcientiam ſuam. ; Nudex in natorijs poteſi iudicare ſecundum conſcientiam ſuam. 14 . Fudex quando poteit proce dere ſola facii veritate inſpecta, tunc poteſt ferre ſententiam ex cauſã ab p- ſa parte non deducta, ſed probata. 2.. 7 1 1 Fudex an G quando poſſit pronunciare ex iure non deduéto,& ex præſumptione, quæ non fuit alata. 4 Bar. in d..illicitas. S. veritas. ff. de offi. præſid. V, 1 1 Bakr. in d.§. veritas, colligit in ſumma, iudicẽ t iudicare debere ſecũdum allegata& pro n bata, non autem ſecundum cõſcientiam ſuam. Vide Abb.& Eeli. in c. paſtoralis. S. quia uerò, de 1 4 offi. deleg.& S. Thom.in 2. ſecundæ quæſt. 77. art. 2. Limita hoc non habere locum in iudice, cuius animum poteſt mouere aliqua confeſsio facta coram eo uiua uoce. Feli.in c.cùm uenera bilis de except. Item limita non habere locum in iudice, qui non habet ſuperiorem, ut eſt Papa 1 2 t vel Imperator: quoniã iudicare poteſt ſecundum conſcientiam ſuam. Batt.& Bald. in l.vnic. 2 C. ut quæ des. aduoc. Innoc. in c. cùm inter, de elect. Feli. in d. S. quia uerò. nam huiuſmodi iudi 1 ces etiam ſuper non petitis poſſunt ſuam proferre ſententiam: ita Bal. ſing. per illum text.in J ini Aemilius Largianus. ffide minor. Alex. in conſi. 48. col. 4. in 7. vol.& ided cùm ius fori ſuæ con- qui ſcientiæ,& non ius rigoroſum ſequi teneantur, iudicare debent id, quod ipſe Deus eſſet iudica cent turus, ut ait Baliin l. fi.in princ. 6. quæſt. C. de iur. ꝗeliber.& Albert. Brun. in conſi. 82. Et ad præ wcon dicta vide Dec. in conſi. 46 3.& Franciſcum Lucanum in tract. de fiſco& eius priuilegijs. num. Ain. 3 139.Item limita prædictam regulam in notorijs t non procedere, quia iudex ſequi debet con- eder ſcientiam ſuam ab huiuſmodi notorietate inſtructam, ut ait Dominic. de S. Gemin. in c. iudicet. twi 3. q. 7. de qua re uide Feli. in d. S. quia verò Limita etiam nõ procedere in criminalibus cauſis, deei in quibus iudex ſequi debet conſcientiam ſuam, ſecundum Innoc.in d. c. quia uerò,& ibi Abb. 1 in uerſi. gl.in uerbo tenetur. Et ideò quęri ſolet, utrum iudex, qui uidit homicidium perpetrari, h poſsit abſque aliqua probatione homicidium punire? Azo, Hugo,& Accurſius reſponderunt m quòd nom per texin hoc. õ. ueritas. tamen contrarium ſenſit glo. not. in ca. Deus ommiperehs §. quando — upresdyterha etoſanch den t& conclu- leprodatur,yt oblationes eſe poterit Arét. n iKpoſtdun. rs amittatur iu dertinent Aret. c« poſui ad Buu ex cauſa ab ip- e non fuit allata. ro m MNegaua& 8.§.Cwia ueto, b ocumin iudic Kin c. cum velli riorem ut cbt- GQͤS X G d8g De officio præſidis. 63 §. quando autem. 2. q. I.& idedò pro opinionum concordia neſcio debeat ne placere diſtinctiõ illius gl. an non, quæ ea eſt: Aut iudex ſedebat pro tribunali,& tunc Poſsit iuribus ibi per eum allatis: Aut non ſedebat,& tunc ſecus. nam iſta ſeſsio mihi non uidetur eſſe tanti ponderis, ut tam magnam differentiam inter unum caſum SRalium facere debeat. Et ideò ad illud recurrẽ-⸗ dum eſt, quod ait Bar. utrum conſtet iudici ut iudici an uerò ut priuatæ perſonæ. de qua re vi- de Alex. in conſi. 8 2. col. 2. in 3. vol.& Paridem in tract. Syndicatus, in uoce, allegatione. col. 5. & Laſ.in lij. ff. qe in lit. iur.& tex. in l.fi. in fi.fl. de probat.& Bal. in cõſi. 20„.in I. uol. Limita quo que regulam hanc non procedere quãdo iudex t poteſt procedere ſola facti ueritate inſpecta, quia ferre poteſt ſententiam ex cauſa ab ipſa parte non deducta ſed probata. Soci. in conſ.-. in fi. in 3. vol. Item ubi à iudice in ſcriptis& ſine ſcriptis poteſt ferri ſententia, tunc ferri pote- rit ſecundum cõſcientiam ipſius iudicis. Bar. in auth. niſi breuiores, C. de ſent. ex peric. recit.& Feli. in d.§. quia uerò, uerſi. quintò limita. Et de hac re uide Anchar. in rep. capituli primi de re iud. in 6. Ana. in c. tuarum, de ſortileg.& Ant. de Butr. in ca. ueram, de cohabit. cleric.& muli. Et iudicem poſſe etiam in quibuſdam alijs caſibus iudicare ſecundum conſcientiam ſuam, habe- tur apud gl. c. 1. in uoce, canones, de offi. ordin.& ibi Abb.& Barb. latè poſt Imol.& alios tradi- derunt,& S. Thom. in loco prædicto. Et an& quando t iudex poſsit pronunciare ex iure non de ducto,& ex præſumptione, quæ non fuit allata, uide Feli. in c. afferte, nu. 6. cum ſeq. de præ- ſumpt. Ad regulã uerò, quæ ex iſto tex. colligitur, uide omnes in d. J. unic. C. ut quæ deſ.aduoc. Ana.in conſi. 3 4. Anc. in c. canonum ſtatuta, col. 9. uerſ.poſtremò,&. col. ſeq. de conſtit.& in c. poſſeſſor, col. 3.& ſeq. de reg. iur. in 6. Alex. in l. bonorum, in fl. C. qui admit. Bal. in c. dilecto, de teſti. Feli. in d. c.cùm uenerabilis, col. 14· de except. Imol.in conſ. S.& in conſ.pen. col. 8.& ſeq. & Bonifacium in tract. maleficiorum. Jummarium in d.l. illicitas. I. ne Potentiores, ſe. de oſf. Praſid. Ad præſidem Prouinciæ fpectat ne impotentes a potentioribus opprimantur. Judex 2 DPrinceps esi legatus 22 Proconſul Dei. Porentia aduerſarij an tollat ſolennitatem iuris. Diaua diues& potens an inter impotentes&æ miſcrabiles peyſonas ſit numeranda. Securitas eſi legitimum præaſidium. Fle, qui cum aliquo confæderationem fecit, poteit ſe cum inimico illius copulare propterſuam ſecuritat, quando timet ſ ab eo offendi. Au illæ, qui promiſit me non offendere, teneatur etiam ſime offénderet in alio territorio. Bar. in d.J.illicitas.. ne potentiores. ff. de offi.præſid. Baxr. in cad.1§. ne potentiores, colligit, ad præſidem t prouinciæ ſpectare ne impotẽtes aà potentioribus opprimantur.& ex hoc infert„ſi aliquis timet ſe offendi, ut poſsit officium iudicis implorare. Vide tu de hac re quando& quomoddò aliquis poſsit petere ſecuritatem ab inimico ſuo. Bar. in l. centum. ff.de rer. diuiſ. Abb.& Feli. in rubrica de treg& pac. colu. 5. uerſi. —⸗e —₰½ qui timet. Iaſ. in l.ſi ſuper poſſeſsione, in 4. not. C. de tranſac. Iudex enim debet ſua ſapienti po- tentia,& potenti ſapientia ſuffragari oppreſsis, ut ex multis memoratu dignis docuit Rulgo. in conſi. 1 4. inter conſilia Imol. nam iudex& Princeps t eſt legatus& proconſul Dei, ſecundum gl.in rubrica in auth. de hęred.& Falc. tradit Bal. in tract. de pace Conſtantiæ in principio. ideò debent inuigilarc, ne iuſtitiæ præualeat potétia diuitiarum, ut not. habetur in§. ſi uerò illi qui- dem, in auth. ut omnes obed. iudic. prouinc. hoc enim frequenter contingit.& ideò legiſlator inuehitur in iudicantes, qui ut plurimùm potentioribus magis quàm iuſtitiam petentibus præ ſtant, ut habetur in. S. latet, in d. auth. ut omnes obed. iud. prouinc. vbi gl. ſubiungit, hoc eſſe mi- rabile uerbum. Vtinam non ſit uerum, ab illo enim abuſu præſumitur ſemper debiliores à po- tentioribus opprimi, crediturq́ue aduocatos nolle litem ſuſcipere pro paupere; ut hæc& alia multa ad rem facientia tradet Match. de Aflictis in tract. prothomiſeos. 9. 5. Hinc eriam inquit 1 Bar. ; errare, quòd De officio Præſidis. Ad ſplendidioris. C. de diuer. offic.& appari. lib. 1 2. clauem iuſtitiæ in hoc uehemẽter delicta maiorum cœlantur. Vtrum autem potẽtia t aduerſarij tollat ſolenniratem iuris vide Fel. in c. 2. col. 4. uerſ. ſextò limita, de teſti. Quæro qui dicantur potentiores eſſe alijs, Bar. in. vide in tit. C. ne lice, potent.& Specul.in tit. de ceſſ. in princ. verſi. quod intelligo.& in tit.de his 4 quæ ui met. cau fl. in f.& Barb. omnind in c. 1I. col. 5.de offi. deleg. nunquiduidua t diues& po 8 8 tens inter impotentes& miſerabiles perſonas ſit annumeranda? tex. not. in c. ex parte B.& ibi Abb.& alij. de for. compet.ſentiunt eam eſſe miſerabilem perſonam ʒ tamen de hoc uide Beli. in c. ſignificantibus, de off. deleg.& Dec. in l. iuſdicenti. nu. 8. ff. de iuriſd. omn. iud. Quid autem deducendum ſit,& probandum, quando aliquis cautionem petit, ne offendatur, cuius tei pau- Id ante mentionem fecimus, aperit Alex. in conſi.ſ 8. col. 5. uerſi. quartò principaliter, in 5. uol. Poſteà Bar. hic quærit, quid ſit ſecuritas, dicitque t eam eſſe legitimum præſidium,& reliqua. Adqde tu quotuplex ſit ſecuritas,& quomodo intelligatur,& quo iure debeatur,& alia ad rem facientia, ut per Bar. in lj.in princ. ff. ad leg. Iul. maieſt. Et ſiquis promiſit aliquem ſecurum face re, ita fieri debet, ut nihil ei obijci poſsit, ut ſentiat læſionem. Ant. de But.& Abb. in c. quoties, de pact. Bar. in l illa inſtitutio. ff. de hære. inſt. Ang. in I.j. ff. qui ſatiſd. cog. vbi Iaſ. tradit quid ſit ſecuritas. Bal. in I. lancimus. O. de uerb. ſignif. gl. ſing. in 1.j. C. ſi aduerſ. ſol. Bal.& Ang. in l. Papia- nus. S. mortis cauſa. in uoce, jecurè. f. de inoff. teſta. vbi Ang. citat...primam. ff. de prætor. ſtipu. & loquitur de fidantia data bannitis ut ueniant ad ciuitatem. vide Corſe. in ſingul. ſuo. incip. Si aliquis promiſit, in uoce, ſecurus. Vnum etiam ſcias,& obliuioni non tradas, illum, t qui cũ ali- quo confoœderationem fecit, poſſe ſe cum inimico illius copulare propter ſuam ſecuritatẽ, quã do timet ſe ab eo offendi. Bal. in conſ. 3 69. in 1. vol. Et dum Bar. in d.§. ne potẽtiores, col. 2. agit de cautione præſtãda à re perſonæ, vt de damno infecto, vide Alex. in rubrica. ff.de dam. infec. Subiungit deinde Bar. ibi cautionem præſtari à perſona perſonæ,& hãc eſſe præſtandã officio judicis cauſa cognita. vide Cæpol. in cõſ. 8. in fi.& Alex. in l.ij. in princ. ff. ſol. matr. Et dũ ibi pau- lo poſt quærit an in huiuſmodi ſecuritate dari debeant fideiuſſores, vide quæ dixi in præceden tibus.& attẽde quoniam hæc uox, ſecurus, ſatiſdationem ſignificat.. ſi cuius rei. ff. de uſufr. vbi videtur tex. not. Et dum Bar. hic, in 2. col. uerſi. Quæro ſi Titius, diſputat, nunquid ille, qui pro- miſit † me non offendere, teneatur eriam ſi me offenderet in alio territorio? De hac quæſt. vide Laſ. in J.f. ff. e iuriſd. omn. iud. ad rem faciunt trad. per Ang. in cõſi. 1 1 3. incip. Magnifici Antia- ni.& dum ibi paulò poſt concludit Bar. eũ conueniri poſſe ubique. vide Feder., de Sen. in conſi. 13. col. 4.& aliquid per Cor. in conſ. 243. col. 14. in 2. uol. Summarium in d.leillicitas. I Praæſes. f.de of. Præſid. Mulcta remitti poteſt ob neceſſitatem& paupertatem. DPaupertas an quõ ad remiſſionem pænæ proſit, uel noceat. Paupertatu priuilegia quæ ſint. Mulcta, qua eſi extraordmaria, poteſi minui à ludice. Pana 8 potest alicui propter amorem, quem babet Princeps orga ilum, ſitald amor à uirtute proc écit. An& quando pæna differri poſſit. Bar. in d.illicitus. S. præſes. ff. de off. præſid. BaAR 1. in ead..S. Præſes, colligit, mulctam t remitti poſſe ob neceſsitatem& paupertatẽ, & quamuis ille poſtea efficiatur ſoluendo, non debere exigi. Vide in ſimili caſu eundẽ Bar. in Iſi cõſtante, in fl. ff. ſol. matr. Et dum ibi Bar. ait, bannum imponi poſſe propter inobedientiam & contumaciam, hoc idem ſequitur Iaſ.in l.j. in princ. ff. ſi quis iuſdic. non obtemp. uer. adde tu duo. Et dum Bar. hic propè fi. tradit, an paupertas t quo ad remiſsionẽ pœnæ proſit, an noceat, & diſtinguituut ibi per eũ.Ad hoc uide Iaſ.in l.Si quis id quod. ff. de iuriſd. omn.. iud. col. ö. verſi. quartò limita. Quid ſi aliquis culpa ſua pauper efſicereturè Bal. in c.quæ in eccleſiarũ. de 3 - uolult, nii nien 60 d ele aliß 50.Kn tit. ge his duat diues8& o X parte B. Kbbi hoc uidd gdl ud. Quid autem T, cuius rei pau. baliterjn„.uol. dum, Kreliqua. 1r,&R aliaad rem em ſecurum fac bb. in c. quoties laſ. tradit qpiid 3 Ang.inl.Pi de prætor.ſ gul.ſuo. indt lum, t qui ci m ſecuritaté qi tiores, col.z.agt frde dam. infec. æſtanqã offcio r. Et dũ ibipau- kiin præceden f.de uſufr. di id e, ui pro⸗ hac quæſtvide ſagnici Anria- de Sen in conl- De officio præſidis. 64 voluit hoc ei non obeſſe. Contrarium uerò ibi Io. And.& Imol. tradiderunt. de qua re vide Peli. in c. ſi quis teſtium, uerſi.& iſta procedunt, de teſti.& in d. c. quæ in eccleſiarum. nu. 9 1.& Alex. 3 in conſ. 176. in 7. vol. quæ autem ſint priuilegia t paupertatis, docuit Feli. in c. ſignificantibus, de off. deleg.& Dec. in c. 1. nu.54. de probat. Et quornodò probetur paupertas, vide Alexa in conſ. 3 7. in 7. vol. Item quis dicatur pauper, ita vt perfrui poſsit beneficio paupertati Sndcerl„. vide Soc. in conſ. 30.· in 4. vol.& ad rem faciunt trad. per Abb. in c. cùm cauſam, de teſti.& per Iaſ. in l. ſi conſtante. ff. ſol. matr.& quia hic Bar. ſentit pœnam, quæ eſt ordinaria, à iudice minuiĩ 4 non poſſé, ſed mulctam, quæ eſt extraordinaria. vide Iaſ. in I.j. in princ. col. ult. in fi. f. ſi quis iuſd. .—.. 714. 3 non obtemp. vbi ponit rationem diuerſitatis. Et an& quando ordinaria pœna poſsic à iudice minui,& quæ ſit iuſta cauſa minuẽdi eam, vide apud Beli. in c. qualiter. 2§. ad corrigendos nu. 17. cum ſeq. de accuſat.& omninò Raph. Fulgoſ.in conſ. 1 24.& in conſ. ultimo.& Aret. in cõſ. 5 130. in fi. Abb.& alios in c. de cauſis, de offi. deleg. Attende, pœnam t remitti poſſe alicui pro- 6 1 I 2½ 8 0 pter amorem, quem habet Princeps erga illum, ſi talis amor 3 uirtute procedit, non autem ab affectione carnis.& quid in iudice inferiore? Abb. in c.niſi ſj peciales, de off lega. Hic non ab re eſt intelligere, vtrum pœna mortis mitigari poſsit 2 idque ex iuſta cauſa fieri poſſe, ut putaà quã do reus longum carcerem paſſus fuiſſet, docuit gl.not. in l ſi diutino, in 9l. mag. ff.de pœnis. de qua re vide Alex. in conſi. 19. in fin.in 7. vol.& Dec. in conſi. 3 5.vide Cæpol.in cautel. I.& in caut. 5. Similiter quando ille, qui eſt puniendus, uir eſt utilis in exercitu,& fortis in bello, pœna eſt minuenda. Cæpol. in conſi. 36. ⁵in fi. An& quando pœna t diſferri poſsit, Cæpol. in cautel.. Et an& quando iudex poſsit mutare, uel moderare pœnam à lege impoſitã, vide Paulum Gril- landum in tract. de relaxatione carceratorum, in 6. quæſt. Pœna quoque minui deber ratione ætatis tàm in minore quaàm in ſene. Dec. in l. ferè in omnibus pœnalibus. f. de reg. iur. Quot ue- rò ſint genera pœnarum tàm capitalium quàm non capitalium,& quæ imponi poſsint tam de iure ciuili, quàm de iure canonico, vide Felin. in c. qualiter& quando. S. ad corrigendos. nu. 7. cum ſeq. de accuſat.& Io. de Lignano in trac. de cenſura eccleſiaſtica, nu. 4. cum ſeq. Fummarium in l ſape. ff. de off. Praſid. Verla reſcripti diregta ad iudicem, an importent neceſſitatem. Bar. in l. ſæpe. ff. de off.præſid. BART. ind.l.ſæpe. tradit, an uerba t reſcripti directa ad iudicem importent neceſsitatẽé. & accedit ad gl. ibi, quæ diſtinguit, ut ibi per eum. Adde tu illam glo. ſequi etiam Rom. in lij. f. de off. eius. Ant. Corſet. in ſuo ſing. incip. Verbũ poteſt. vbi plenè agit de hac re.& Imol.in cle. ſæpe. col. õ. de uerb. ſignif. Card. in clem. procuratorem, de procur. hoc idem ſentit gl. in uoce, antequam, in l.& quia. ff.de iuriſd. omn. iudic. Bal. in c. 1. in princ. de off. deleg. Eeli. in c. nam cõ- cupilcentiam, col. 2. de conſt.& in c. 3. col. 1. de off. deleg. vide omninò quæ poſui ſuprà in lu- cubr. ad eundem Bar. in lij. ff.de iuſt.& iur. Jummarium inl. congruit. ſyde off- Præſid. Furioſus puniri non debet pro crimine Perpetrato, niſi tempore, quo erat ſanæ mentu. Semel furioſäs ſemper præſumitur furioſuns, niſi contrarium probetur. Buror ſüperueniens an& quando non ex cuſet a pæna. Furore amoris nihil eſt uehementius. Furioſdug eſtpuniendus pro delitto, quod commiſit quando erat ſanæ mentis. Furioſus, demens,&& mente captus in quibus diſſerant. In caſibus in quibus iudeæ procedere Poteſt per inquiſitionem, inquirere non deber niſi præcedentibus legitimis iuditijs. Fnquuſitio förmarinon poteft contra aliquem, niſi prius conftet de deliczo. Judex in hur quæ reipiciunt priuatã utilitatem E periculum animæ, ex oſicio procedere poteſt,& de- bet, etiam hiagens male egerit. To ludex De officio præſidis— 15 Ja dex, qui nult inquirere de crimine ‚tenetur priur monere oſfenſum& dlium cuius intereſt, an uelit eum accufare an uon,&æ debet ei tatuere& praſigere terminum ad deliberandum. 11 Jnquiſitioſi contra aliquem formata eft ineptè,& reus crimen confiteatur, utrum ex huiuſmodi confeſe ſione condemnari poterit. 4 12 Si fadex in inquiſitione dicit aliquem ſcienter et dolosò aliquod crimen commiſiſſé, tenet illud probare, quo non probato reus debet abſolui. 13 Huotuplex ſit inquiſitio. 14 Di allictum notorium ert, ſed delinquens ignoratur, debet iudea ex oſſcio inquirere, non tamen ctra certam perſonam, ſéd generaliter. 15 Iquuſitus ordinaria pæna, an uerò mitiori ſit puniendus. 15 Inquiſitio an ſit judlicium ordinarium an uerò extraordinarium. 17 Siinquiſitio contra aliqus förmata ſit propter formam,& pendente inquiſitione ſuperueniat ſama con- traria, non per hoc derogatur huic inquiſitioni, quæ pendet, ſedimpeditus non debet ſubijci tormentis. 12 Si inquiſitor hæreticæ prauitatis aliquem condennauit, eumque iudici ſeculari puniendum tradidit, an ipſé denuò poſſit de hac inquiſitione cognoſcere. 19 Judices&]h poteftates terrarum uel prouinciarum an poſſint prouinciales O ciues ad faciendum inter ſos pacem compellere. 20 Ouid ſit pax,& qui nam à pace producuntur eſféttus. 21 Quotuplex ſit pax. 22 Pax eſe uinculum charitatis, charitas autem eſi dilectio Dei& proximi. 23 Dacificus dicitur eſſé is qui corrigit quod potett,&s quod ſaluo pacu uinculo corrigere non poteſt, æqua nimiter ſuffert. 24 Quomodò pax concordia differant.. 25 Tauta eit utilitas yacis,& uſue adeò legibus eſt amica, ut conceſſum ſit bona priuatorum auferri poſſe propter hanc publicam utilutatem. 25 SFex funt cauſc diſcordiarum, quæ inter homines uigent,& quæ paci atque mortalium tranquilitati po- tiſſimum reluctantur. 27 Jlio, qui pecuniam recipiunt, ut iuftitiam non miniſtrent, etiam ſi re integra pæniteant, ſunt puniendi. 28 Judex an ſemper debeat ſiudere paci. 29 Aemo eft dominus membrorum ſuorum. 30 DPax ſi uiolatur ab una parte, utrum hoc idem altera pars facere poſſit impunè. 31 Frangenti fidem fides frangatur eidem. 32 An ex quando qicatur pax uiolata. 33 Si pax ſacla fuit ab aliquo pro ſe& adbærentibus ſuis ſub pæna inter eos conuenta,& unus adbhæren- tium offendatur antequam ratam habuerit pacem, utrum pæna committatur ſi poſteà ratam habeat. 34 Si pax fiat à pupillo ſine decreto an teneat. 31 Quanqdo fit pax ſiue compoſitio ſiue tranſactio cum aliquo, qui culpatur crimen aliquod perpetraſſe, un ir tacitꝰ delictum confiteri cenſeatur. 35 Aliquis poteſi compelli ad faciendam pacem cum inimico, ſi ea ſecuta ſedaretur tumultus in ciuitate. 37 Si pater propter pacem uiolatam fiat extorris, filius non tenetur ei alimenta præftare. 3 Si pax fiat hoc pacto, ut qui primus uiolauerit pacem incidat in yænam applicandam eccleſiæ,& paæ uio letur,& poſted ſequatur reconciliatio cum omnium iniuriarum plena remiſſione, an propterea præiuci- cetur eccleſiæ. 39 Si aliqun pacem faciunt, E ſibi inuicem remittunt omnia damna, expenſas et intereſſén utrum proter hoc cenuſeatur remiſſum éſſe ius petendi rem aliquam, quæ ab alio iniuſt poſſidetur. Bar. in l. congruit. ff.de off. præſid. 1 Bakr. in d. l. congruit, in ſumma,& in 1. not. ait, furioſum t puniri non debere pro crimine perpetrato, niſi tempore, quo erat ſanæ mentis. Adde tu quomodò hoc procedat,& quare ——— ter.ſt, annent 8 uiuſmo confeſ det ilud prahan, non tamen cita ueniat ſama cm. ſäbiji tormenti ꝛaum tradidi,a aciendum iunnj non potesi, cgu m auferri poſſe ranquiliuati po- unt puniendi. CE unus adberu- Aratam habedt. quod perpetralt multus in ciun⸗ kare. 4 am eccleſic, anpro rrraij 1 nſ,utrum 7 De officio Præſidis. 65 uare etiam furioſus contrahere non poſsit,& quomodo præſumatur ſiue probetur aliquis lu rioſus, vt per Dec. in lin negocijs,& in l.furioſi.fl. de reg. iur. cum ibi ad eum addit.& illum, qui 2 ſemel eſt furioſus,t ſemper præſumi furioſum niſi contrarium probetur, ait gloſ.in uoce com- potem in c. fi. vbi Abb. de ſucceſſab inteſt. Anch. in conſi. v.vbi tradit etiam an id, quod fit ab habente dilucida interualla, cenſeatur factum tempore furoris, an non? ad quod uide Alex. in conſi. 147. in J. volu. Et rurſus ex quibus coniecturis conijci poſsit, aliquem eſſe furioſum, vide Barto. in l. his qui.§. Diuus cum ibi addit. ff.de tutor.& curat. dat. ab his. Anch. in d. conſilio 5. Alexand. in conſi. 10. in 6. volu. vbi optimè loquitur in materia. furioſum. C. qui teſtam. face. poſſ.& ad prædicta uide pleniſsimè& eleganter Soci. in conſi. 98.in 3. Volu.& Dec. in conſilio 3 448. Et an& quando furor t ſuperueniens non excuſet à Pœna, Barto. in lſi quis in tantam, in ſecunda oppoſ. C. vnde ui. Et an talis furor reuocet mandatum; Bar. in l. qui ſeruum.fꝑ˖.de acq. hæred. Dic etiam furioſum non poſſe contrahere matrimonium, ſi tamen contrahit non ſe- paratur. cap. neque furioſus. 3 2. quæſt. J. ad quod uide trad. in capitulo dilectuo, de ſponſal. Et 4 quoniam furore t amoris nihil eſt uehementius. S. illud, in authen. quibus mod. natur. effic. le- git. ided de hac re uide multa ſcitu digna apud Alberi. in l.vnic. C. de ſenatuſconſ. Claud.toll.& Oldrad. in conſi. 210. Regularis habet traditio. vbi ait amore captos effici quodammodo in- ſanos.& ided corum crimina eſſe leuius punienda. quemadmodum& dementes intuitu furo ris ab eorum criminibus excuſantur. Hæc Oldrad. atque ita captos amore mulierum,& inſa- nos, in excuſandis eorum delictis æquiparat. quod diligenter attende. Ad rem uerò propoſi- tam redeundo, de qua hoc in loco agitur, quamuis Bart. dicat furioſum t eſſe puniendun pro delicto, quod commiſit quando erat ſanæ mentis, tamen dicas ſi pro tali delicto pœnam ulti- mi ſupplicij meretur, eum non debere puniri durante furore. Iaſ.in l. ex facto, nu. 30. cum ſequ. ff. de vulg.& pupill.& in l.ſi ſeruum, nu. 39. ffiſi ex nox. cau. aga. in quibus locis habetur etiam, Vtrum furioſus, qui ante furorem commiſit peccatum mortale nulla contritione ſecuta, ſi mo 6 riatur, judicetur damnatus. Quomodò t autem differunt furioſus, demens,& mentecaptus. Iaſin l. oluro matrimonio.§. uoſuntatem. ff ſol. matr.& in d.l.furioſum. C. qui teſt. fac. poſſ. ſcias etiam furioſum haberi pro conſentiente in eo caſu, in quo ſi ſanæ mentis fuiſſet, non habuiſſet cauſam contradicendi. Iaſ.in d. S.voluntatem. 7 Bar-in d.l. congruit, uerſi. Et aduerte, ait in caſibus, in quibus iudex t procedere poteſt per inquiſitionem, inquirere non debere niſi præcedentibus legitimis indicijs, aut fama publica referente. De hac re uide Fulgoſ.in conſi. 107.& Aret. in c. cùm oportet, col. I.& 7. de accu- ſat. Bald. in l.iubemus. C. de probat. col. z2.verſiculo, Item dixi,& col. 3. Verſiculo quartò præmit tendum.& Dec. in conſi. 1 75. Jaſ. in l.j. C. de ſacroſanc. eccl.& in J. ſi ſe legatum. ff. de lega. 1.& 2 Peli. in cap. auditis num. 47.& 48. de præſcript. ubi ait etiam inquiſitionem i formari non poſſe contra aliquem, niſi prius conſtet de delicto, ut putà, ſi inquiritur de homicidio, neceſſe eſt ut conſtet hominem fuiſſe occiſum. Quæro an iudex ex officio procedere poſsit contra uſura rios,& contra alios ad priuatam utilitatem abſque aliqua petitione,& non præcedente diffa 9 matione? uide Soc. in conſi. 219. in I. uolu. Attende, iudicem in t ijs, quæ reſpiciunt priuatam utilitatem,& periculum animæ, ex officio procedere poſſe& debere, etiamſi agens malè ege- rit. Aret. in conſilio 18 3. Nam iudex tolerans delictum ſiue negligens in inquirendo, punitur vt conſcius. Bald. in l. qon ſolum. C. de comm.& merc. Bar. Bald.& alij. in l. mancipia. C. de ſeru. fugit. Barto. in lij. f. de offic. præfect. vrb. cum alijs citatis per Albert. Brun. in conſilio 3 1. colu. 10 tertia. Animaduertendum tamen eſt, iudicem, t qui vult inquirere de crimine, teneri prius mo nere offenſum,& alium, cuius intereſt, an uelit eum accuſare an nõ:& debet ei ſtatuere& prę- figere terminum ad deliberandum. Cæpol. in cautel. 2 5. vbi tradit cautelam ad euitandam in- quiſitionem. An autem iudex, qui poteſt inquirere, poſsit abſoluere? vide Felin. in capitulo 11non poteſt, columna tertia. de re iudic. Quid ſi inquiſitio t contra aliquem formata eſt ineptè, & reus crimen confiteatur, vtrum ex huiulmodi confeſsione condemnari poterit? Angel. in conſilio 1 78.& in conſilio 29 8. Adde quòd damnatus ex inquiſitione non efficitur intamis. I glo. — —.—————.*—— ———— De officio præſidis. 910.& Barto. inl.tutor..præterea. ff. de ſuſpe. tut. Inquiſitio autem in foro eccleſiaſtico quo- modd& qualiter fieri debeat, vide plenè apud Bonicontum in tracta. de accuſat.& inquiſitio. 12 Attende, quia ſi iudex t in inquiſitione dicet, aliquem ſcienter& dolosè aliquod crimen com- miſiſſe, tenetur illud probare: quo non probato reus debet abſolui. Dec.in conſil. 256. Pro- pter quid autem inuenta ſit inquiſitio, an communiter ſit permiſſa, an prohibita, Barto. in lij. §. ſi publico. f.de adulte. vbi multa ſcitu digna inueniuntur. vide etiam quæ ibi ad eum addidi. & ad prædicta uide Ange. in tracta. maleficiorum, columna prima, ſecunda,& ſequ. Quotupler 13 ſit inquiſitio, t tradit Barto. in l. fina. I. de quæſtion.& quid ſit, docuit idem Barto. in ktranſige- re. C. de tranſact. Et an& quando& in quibus caſibus procedi poſsit per inquiſitionem,& quę ſit forma procedendi,& quæ probari debeant, vide Specul. in titu. de accuſat.& inquiſit. Bart.Ü omninò ad reprimendum, in uer. per inquiſitionem. vide etiam in Specul. aduocatorum, in ſe- xta parte princip. vbi inter cætera inquit, inquiſitionem contra aliquem formari non poſſe, quando ille fuit abſolutus, niſi abſolurio per colluſionem facta eſſe probaretur.& modos e- tiam probandi eam tradidit ibi, nume. 44. Illud uerò in hac re potiſsimùm ſcias, vbi delictum 14 tnotorium eſt ſed delinquens ignoratur, vt ſi homo reperitur mortuus, vel furtum eſſe com- miſſum, debet iudex ex officio inquirere, non tamen contra certam perſonam, ſed generali- ter.& ſi aliqui nominantur in illa inquiſitione generali, debet poſteà contra eos procedi: quo niam proceſſus ille generalis fidem non facit in ſpecie contra eos, cùm non fuerint citati. Hæc Abb. poſt Innocen. in capitulo Bonæ memoriæ. j. de elect.& Abb. in d. capitulo cùm dilectus, 15 de ordi. cognit.& in c. ad petitionem, in princip. de accuſat. An inquiſitus t ordinaria pœna, an uerò mitiori ſit puniendus, ſaltem de iure canonico? Abb. in capitulo per inquiſitionem, in fin. eodem titu. de elect.& in capitulo inquiſitionis. j. de accuſat. Quid ſi iudex domicilij vult procedere per inquiſitionem contra ſubditum pro crimine commiſſo in alio territorio, an poſ- 16 ſit? Vide Abb. in capitulo cùm contingat, de for. competen. An inquiſitio t ſit iudicium ordi- narium, an uerò extraordinarium? Barb. plenè in rubrica de iudic. Bald. in capitulo 1. de offic. ordin. in capitulo ſuper literis, de reſcrip.& in l.ea quidem.& ibi Ange.& Salicet. C. de accuſat. & plenè Docto. in capitulo qualiter& quando, de accuſat. Item inquiſitio fieri non debet de occultis criminibus; quia fieri non poteſt niſi infamia præcedente, vt uiſum eſt ſuprà,& tradit Abb. in cap. qualiter& quando. 2. de accuſat. accuſatio verò etiam de occultis fieri ſolet, dum- 17 modò probari polsit, vt per Abb. in dicto capitulo qualiter. j. Quid ſi inquiſitio t contra ali- quem formata ſit propter famam,& pendente inquiſitione ſuperueniat fama contraria? dic proptereà non derogari huic inquiſitioni, quæ pendet, ſed impeditus non debet ſubijci tor- mentis, ſecundum Iaſ. in is poteſt. fl.de acquir. hæred. Quid ſi contra aliquem formata eſt in- quiſitio pro vulnere, an puniri poſsit pro homicidio, ſi conſtet illum ex dicto vulnere deceſsiſ- ſe?& dic quòd nom ſecundum Alberic. in lrdamni. S. Sabini. ff. de damno infec. Quid ſi inquilſi- I8 tor t hæreticæ prauitatis aliquem condemnauit, eumq́; iudici ſeculari puniendum tradidit, an ipſe denuò poſsit de hac inquiſitione cognoſcere? affirmatiua pars uidetur eſſe potior apudle giſtas. pro qua eſt tex. in§.ſi uerò crimen, in auth. de ſanctiſs. epiſ.& glo. in auth. clericus, inuo- ce, per epiſcopum. C. de epiſ.& cler. Bar. in l. Diuus. f. de cuſt. reo.& alij. vt per Feli. in c. ad bo lendam, de hæret. vbi citat etiam Abb.& alios, qui contrarium tradiderunt. Vide doct.& maxi mè Iaſ. in l. magiſtratibus,& omninò quæ ibi poſui ad Bar. ff de iuriſd. omn. iud. Abb. in c. 1. de off. ordi.& Thom. Ferrat. in caute.5 3. vbi ait, ſententiam iudicis eccleſiaſtici non eſſe exequen dam quando eſt iniuſta. In cæteris uerò,& in ijs, quæ ad inquiſitionẽ hæreticæ prauitatis atti nent, remitto ad dominos Canoniſtas in eorum locis ordinarijs,& ad illos, qui hac de re ſpecia les tractatus ediderunt. Vide etiam ad præcedentia Ang. in conſi. 2 76. vbi ait, iudicem, qui ſen tentiam alterius iniuſtam exequitur, facere litem ſuam. 19 Barto. in d..propè fin. verſicu.& inducitur in argumentum, quærit nunquid iudices t& po- teſtates terrarum uel prouinciarum poſsint prouinciales& ciues ad faciendam inter ipſos pa- cem compellere. De qua re uide Alexan. in J.j. S.& poſt operis, colum. tertia. in ſecundo d de Prmari non polk etur.R& modo;e clas, vbi deln furtum eſſe an am, ſed gena Los procel- uerint citatt tulo cùm dian fordinaria pan Inquiſitionem i ex domicilj vult rritorio, an poſ- iudicium ordi- iculo I. de offic. et.C. de accuſat. rinon debet de ſtſupra&tradit fieri ſolet, dum- tio t contra ali- a contraria? dic lebet ſodijci tor em formataeſti- ovumere decei ſec. Quid ſiinqi endum tradidi reſſe potiot a auth.Clerico- De officio Præſidis. 66 ff.de oper. nou. nunc. Abb. in confi. 0 8. in ſecundo volu.& in cap. ſi quando, colu. fin. de off. de leg. in cap. cùm inter. R. de elect.& in rubrica. vbi etiam Feli. plenè de treg:& pac.& de hoc ui- de etiam in Specul. aduocatorum, in ſexta par. princip. nu. 13 5.& omninò Anto. Corſett. in tra- cta. de priuilegijs pacis, poſito in tractatu de poteſtate regia, vbi multa ſcitu digniſsima memo rauit. Abb. autem in cap. nouit. de iudic. ait, partes ad pacem cogi non boſſe„‚cum ſeptem fal- lentijs nunquam obliuiom tradendis. Hic de multis opportunè quærencum eſt. Et primò 20 quid ſit pax,& qui nam a pace producantur effectus. Oldr.in conſi. 94. in ſexta colum. refe- rens Caſsiodorum ita inquit: Pax eſt vnitas multitudinis, in qua bonum& ſalus populi conſi- ſtit. Et ided omni regno deſiderabilis debet eſſe tranquillitas, in qua& populi proficiunt,& viilitas gentium cuſtoditur. hæc eſt bonarum artium mater decora, hæc mortalium genus multiplicat,& facultates ‚protendit mores.& proptereà congruit legislatori ac bono& gra- ui præſidi curare vt pax& quies ſit in ſua prouincia nam pace remota uitæ perit urilitas HacC 21 Oldr. in d. conſi. It quid ſit pax t vide omninò Bart. in conſi. 66. incip. Ad declarationem quæ- ſtionis.& quotuplex ſit, vide etiam apud laſ in Lcuùm proponas..C. de pact. Proinde cum ta- lis, ac tanta ſit pacis utilitas, unuſquiſque debet ſe facilem reddere ad amplectendam pacem: nam parcere inimicis eſt maguum& honeſtum genus uindictæ, teſte Seneca,in ibro de virtu- 22 tibus. quem refert Panor. in cap. i. de poſtul. prælat. Pax enim f eſt uinculum charitatis, chari- tas autem eſt dilectio Dei& proximi,& eſt ſpiritualis uirtus, qua ſeruamur. c. charitas, de pœ- nit. diſtin. 2.& proptereà pax non quæritur ut bellum exerceatur, ſed bellum geritur, ut pax ha beatur. c. bonorum. 23. quæſtio. I.& ideò bella non crudelitate& cupiditate, ſed pacis ſtudio 23 ſunt gerenda. c. apud. eadem cau.& q.& pacificus dicitur eſſe is, qui corrigit quod poteſt,& quod faluo pacis vinculo corrigere non poteſt, æquanimiter ſuffert. c. quiſquis. 23. quæſtio. 4. Quomoddò pax& tregua differant, vide Iaſ. in Lcùm proponas. 2. C. de pact.& Doct. in cap. ſi- gnificauit, de ludæ. pax enim cùm ſit finis diſcordiæ deber eſſe in uoluntate, tregua uerò in ne ceſsitate: nam pugnare debet aliquis, vt habeat pacem. ca. noli. 6. quæſt. 1. Hoſtien.& Abb. in 24 c. 2. de treg.& pace.& paulò ante dictum eſt. Quomodo pax t& concordia differant? Re- ſpon. Pax eſt plena diſcordiarum ſedatio cum interuentu amicitię: Concordia uerò eſt remiſ- ſio iniuriæ ſine interuentu amicitiæ.& ideò rumpens pacem dicitur proditor, non ſic rum- pens concordiam. hæc Baptiſta Caccialupus in tract. de pact. in 2. quæſt. vbi nonnulla memo- ratu digna in re propoſita inueniuntur. Et quæ ſic differentia inter pacem& concordiam, vi- de etiam apud Belin. in c. cauſam quæ, colu. I. de teſti.& Iaſ. in I.j. f. de pact.& in l. de fideicom- 25 miſſ. C. de tranſact. Tanta igitur eſt utilitas t pacis,& uſque adeò legibus eſt amica, ut conceſ- ſum ſit bona priuatorum auferri poſſe propter publicam hanc utilitatem. Dec. in conſilio 220. De qua re uide plenè apud Ioan. Lupi. in tracta. de bello& bellatoribus, in§. Kogo, cum ſequ. Quæro quare pax inter homines non ſeruaturè Archid. cuius tanta eſt authoritas, ut multa eius documenta communi aliorum ſententiæ præferantur, ſecundum Relin. in ca. I. nume. 104. de conſtitutio.& Domin. de Rota, quorum meminit Thom. Ferra.in ſua caurel. 1 9. inquit in cap. noli. 24. quæſt. I.& idem ait glo. in capitulo ad apoſtolicæ, de re iudic. in ſexto.& Panorm. in c. 26 fin. de reſtitu. ſpoliat. Sex eſſe cauſas t diſcordiarum, quæ inter homines uigent,& quæ paci, atque mortalium tranquillitati potiſsimùm reluctantur. Quarum prima eſt, quoniam malefi- cia non puniuntur. Eccleſiaſtes. 4. Non enim præſides contra malos proferunt eas, quæ iu- re ferri deberent, ſententias,& eorum nepharios auſus, quibus alij deficiente iuſtitia ad ira- cundiam prouocantur, ſua poteſtate compeſcere non curant. hæc enim, vt à multis acceptum eſt experimentis, omnium ferè malorum cauſa eſt. Hinc bella inteſtina ciuium, hinc cædes, hinc denique euerſiones familiarum& urbium oriuntur, quorum omnium rei ſunt præſides ĩpſi, qui vel prece, vel pretio à iuſtitiæ& æquitatis tramite declinantes, nonnunquam probis uiris infeſti ſunt, eis detrahunt, innocentes damnant,& ſæpe quos iure deberent opprimere, impudenter extollunt, eorumque familiaritate uirulentiſsima delectantur, at que illorum uitia &lcelera augere indulgentia non uerentur, contra id, quod eleg. traditum eſt in l.ſi appari- 1 2 tor. De officio præſidis. ror. C. de cohart. lib. 1 2.& memoria non repetunt, eos, qui malis parcunt, nocere bonis, ſecun dum glo. in S.homicidia, in uoce, ſupplicium, in auth. de mand. princip. Bald. ſuper pace Con- ſtantiæ, in princ. eumque miſericordem non eſſe qui parcit uitijs, ne turbet delinquentem. capitulo qui uitijs. 2 3. quæſtio. 5. Miſericordia enim crudelis eſt uni parcere in aliorum diſcri- men. capitulo ſed illud. 45. diſtinct. tenetur enim ad omnia damna reſarcienda Felin. in cap. quoniam contra, nume. 3 8. de probat. Quis neſcit uirtute præditos inuideri, non uiles? vt in- quit glo. not. in l. nequicquam. S. fin. f. de offic. proconſ.& ideò à malis hominibus illuduntur, deridentur& opprimuntur, niſi iniquitas impiorum æqua iuſdicentis authoritate coerceatur. ij ſunt, in quos inuehitur Salomon Eccleſiaſtes. 4. dicens: Vidi calumnias, quæ ſub ſole gerun tur,& lacrymas innocentium,& neminem conſolatorem, nec poſſe reſiſtere eorum uiolen- tiæ cunctorum auxilio deſtitutos;& laudaui magis mortuos quam uiuentes.& reliqua. ij ſunt, qui ſemper in peſsimis rebus lætantur& exultant, teſte Specul. in titu. de excep. S. 3. ver- ſiculo penultimo,& proptereà ex hoc infinita propè ſcandala euenire ſolent. ſed uæ præſidi- bus illis, quorum negligenria uel fauore tot& tanta inter mortales diſcrimina contingunt. non ſolùm etenim Deo rationem ſunt reddnuri, vt idem ipſe Deus affirmat Ezechiel. 34. Ego jpſe gregem meum requiram de manu eorum, qui ſuper ſpecula præſidebunt, Væ uobis, qui imperabatis cum ſeueritate,& quod infirmum fuit non conſolidaſtis,& quod ægrotum non ſanaſtis,& reliqua. Verùm etiam hoc in ſeculo pœnas luere deberent tanquam conſcij& con- ſocij delictorum, ſecundum Bald. in l. non ſoluùm. C. de comm.& merc. tradunt Barto. Bald.& alij. in l. mancipia. C. de ſeru. fugit. cum concord. adductis per Albert. Brun. in conſi. 31. Quin- 27 immo illi, qui pecuniam t recipiunt, vt iuſtitiam non miniſtrent, etiam ſi re integra pœniteãt, ſunt puniendi. tex. eſt ſingu.in l.& generaliter. S. ſi igitur. ff. de calumn. quem ad hoc citat Rom. in ſingul.3 28. caueant igitur à Deo ultore,& ſciant, quòd non omnis, qui parcit, amicus eſt, nec omnis, qui uerberat, inimicus: melius eſt cum ſeueritate diligere, quàm cum lenitate de- cipere. cap. nimium ſunt inquieti. 23. quæſt. 4. Non eſt crudelis, qui crudeles iugulat,& qui malos percutit, miniſter eſt Dei. capitulo non eſt crudelis, cum capitulo ſeq. 23. quæſt. 5. Ad conſeruandam itaque humanam ſocietatem, pœnæ malis debentur,& honores ac dignitates bonis ſunt tribuendæ: quoniam illorum audacia comprimitur,& horum uirtus recipit incre- mentum. honores enim augent& illuſtrant graues,& conſtantes animos, qui perinde ac au- ra inſpirante ad honeſta opera concitantur. eos namque non tanquam recepta mercede, ſed quaſi dato pignore ne gloriam deſerant, uerecundia continet. hæc Plutarchus in vita Corio- lani. Sed redeundo unde digreſsi ſumus, dicimus ſecundam cauſam eſſe, qua pax inter homi- nes non ſeruatur, abundantiam temporalium. Geneſ. 3. Facta eſt rixa inter paſtores Abraam & Loth. lac. 4. Vnde bella& lites,& reliqua. Tertia verò cauſa eſt, quia non occupamur in pugna contra dæmones. Geneſ. 25. Quarta, quia non conſideramus damna diſcordiæ, in qua& animam,& corpus,& diuitias perdimus. Hierem. 6. Fortis incidit in fortem. Quin- ta eſt, quia non coęgitamus quàm dubius ſit rixæ& belli euentus. Sexta& ultima ac potiſsima eſt, quoniam Dei mandata non ſeruamus. Hierem. 3. Vtinam attendiſſes mandata mez. Hæc Archid. in d. capit ulo noli. 2 4. quæſt. I. glo. in capitulo ad apoſtolic. de re iudic. in ſexto.& 28 Panorm. in dicto capitulo fi. de reſtitu. ſpoliat. An autem iudex t debeat ſemper ſtudere paci? & dicas quòd non, niſi quando bona& æqua eſt: ita dixit Bald. in rubrica de treg.& pac. ideò inter malos non pax, ſed diuiſio eſt procuranda. Oldrad. in conſilio Jr. Et attingendo mo- dos faciendæ pacis, damnanda eſt praua illa, quæ inoleuit conſuetudo, vt offenſus dicere ſo- leat, ſe cum inimico non eſſe pacis fœdera initurum, niſi ille in eius manibus& arbitrio ſe con- 29 ſtituat. id quod à iure ipſo abhorret,& fieri ullo pacto non poteſt, cum nemo t ſit dominus membrorum ſuorum, vt uidere eſt apud Bartol.in Lj. S.vſque adeò. ff. de iniur.& Dec. in l. pa- cta quæ contra. C. de pact. Hic alia ſuboritur quæſtio, An pax inter aliquos facta iure poſsit uio lari? Idque ex noua cauſa fieri poſſe, traditum eſt. Et an& quando hoc ex nouas aut ueteri cau- ſa fieri cenſeatur, arq; alia ad rem facientia, vide apud Alex.in conſi. 11 3. in 4. vol. Beli. in cper- uenit. dredeniöſeru per pace Con- e um dilcti da. Pelin in cay. „non uiles? tin nibus iluduntu, tate coerceauu- ar ſub ſole geru re eorum uiolen es.& reliqua. EXCep.§. 3.e. . ſeduæ præld aina contingnn Fzechiel.; 4 nt, Væ uobi 1 od æ grotur- am conſcijin unt Barto. N conſi. 31.- n tegra poœnitei Jhoc citat Rom. xcit, amicuseſt, cum lenitate de- jugulat,& qui 23 qucæſt. 5. Ad tes ac dignitates s recihitincre- ui perinde ac au- tamercede ſed usin Vita Coto- apaxipter vomi rpakores Iramg nonoccupamu- damna diſcordi it infonem. A ultima ac podi ſes mandanns gere iudicint ſempel ſui⸗ De officio præſidis. 67 uenit ſecundo. de iureiur. Dec. in confi. 531. in fin.& laſiin. qui ſerui. ff. de verbor. obligatio. gin l. quid ergo. S. i hæres. ff. de lega. 1. vbi ſubiungit etiam, an paxdicatur uiolata ob adulte- 30 rium commiſſum cum uxore illius, cum quo facta eſt pax Pacem t autem ſi uiolat una pars, utrum hoc idem& altera pars facere poſsit impunè. idq́ue licere ait Dec. in conſilio 3 80. S0- cin. in conſilio 26 2. in fine. in primo volumine.& in conſilio 90. in 3. volumine. Bald. in ca. ſicut tertio.de iureiuran.vbi ait, primum offenſorem cum eſſe, qui pacem rumpit, non ſecun- dum, qui non dicitur pacem rumpere, ſed ruptam inuenire ad quæ uideas omninò Barto. in 31 LcũÄm pater. S. libertis. fB. de legat. ſecundo. Verum, quia regula illa: Frangenti t fidem fides frangatur eidem, multas patitur exceptiones, ideò de hac re uideas in.fi.S.penul. ff. de eo per uem fac. erit. Doct.& maximè Iaſ. inl. cùm proponas. ſecundo. C. de pact. Abb. in ca. ſicut& infrà, de iureiuran.& in rubrica de treg.& pac.& in dicto capitulo peruenit,& omninò Soci. in conſilio I 10. inter conſilia Albert. Brun.& in conſilio 48. eiuſdem Brun. Belin. in ca. dilecti, nume. 1 5. de except.& ad hæc uideri poterit etiam Ioan. Baptiſta Caccialupus in tracta. de 32 tranſact. in 14. quæſtio. An autem& quando dicatur pax t uiolata, tradit Socin. in conſil. 87. colum. 7. verſiculo capio nunc ſeptimam difficultatem, in tertio volumine. Alex. in dicto con- ſilio 113.& Felin. omninò in dicto capitulo peruenit. 2. de iureiuran. Quid ſi fuit facta pax in- ter plures ex utraque parte cum adiectione pœnæ,& unus eorum offenditur, poterit ne agi contra omnes in ſolidum an non? Alexand. in dicto conſilio 113. in quarto volumine. Quid ſi 33 paxt facta fuit ab aliquo pro ſe& adhærentibus ſuis ſub pœna inter eos conuenta,& unus ad- hærentium offendatur antequam racam habuerit pacem, vtrum pœna committatur ſi poſteà ratam habeat? Reſpon. quod non, ſecundum Bar. in J. ſi uxor.§. ſi quis planè uxore. ff. de adul- ter.& Dec. in l. contractus. numero 15.& in l. ſemper qui non prohibet. ff. de reg. iur. Quid ſi 34 pax t fiat à pupillo ſine decreto an teneat? Abb. eam ualidam eſſe ait in conſilio 108. in ſecun- do volumine. tamen Specul. in titulo de homic. videtur aliter ſentire, quando pax fieret cum oc ciſoribus patris. An autem tutor& curator poſsint facere pacem de offenſione facta pupillo 35 vel eius patri? Iaſ.in l. pactum curatoris. C. de pact. Quæro quando fit pax t ſiue compoſitio ſiue tranſactio cum aliquo, qui culpatur, crimen aliquod perpetraſſe, an is tacitè delictum con fiteri cenſeatur?& quibus uerbis uti debeat, vt hoc ei nocere non poſsit. Cæpoll. in cautel. 188. Quid ſi fiat pax inter principes hoc pacto, vt de damnis datis ſubditis utriuſque partis ulla quæſtio moueri nequeat, an detinentes huiuſcemodi bona ſint proptereà tuti in foro conſcientiæe& dicendum eſt quòd non, vt legitur apud Felin. in capitulo primo, nume. 7. de probat. Scias etiam quòd pax facta inter principes, non porrigitur ad eorum adhærentes, nec ad bona eorum, niſi de illis facta ſit ſpecialis mentio. Vide in c. ad apoſtolicæ, de re iud. in ſexto. Abb.in c. 1. de poſtula. prælat. ſed quoniam hic agimus de pace inter priuatas perſonas 36 procuranda, ideò ſciendum eſt, aliquem t poſſe compelli ad faciendam pacem cum inimico, ſi ea ſecuta, ſedaretur tumultus in ciuitate. l.æquiſsimum. ff. de vſufruc.& fuit concluſio Guid. de Suza. in conſi. incip. Pone aliquis.& propter pacem permittitur contractus matrimonij in- ter perſonas non habentes ætatem habilem ad matrimonium contrahendum. Abb. in cap. 2. 37 de deſpon. impub.& uſque adeò à legibus ipſis deſideratur, vt ſi pater propter t pacem uio- latam fiat extorris, filius non tenetur ei alimenta præſtare, quamuis alioqui teneatur.§. I.& ibi Nicol. de Neapo. in auth. de inceſt. nupt. Ad quod facit tex. in cap. 1. S. ſi quis omnem, de pac. tenen.& viol. eius. An pacem uiolare cenſeatur ille,& in pœnam promiſſam incidere, qui pro- miſit me non offendere,& poſteò fratrem meum offendit? Iaſ- in I. ſi ita ſtipulatus.. Chryſo- gonus. ff. de uerborum obligatio. Et pax facta etiam cum adhærentibus intelligitur de præte- ritis& præſentibus, non autem de futuris. Iaſ. in l.ſi ſtipulatus fuerim.S.cm ſtipul. ffæcodem tit. 3 8vbi ſubiungit, idem eſſe de filijs, vt de natis tantùm intelligatur. Quid ſi fiat pax t hoc pacto, vt qui primus uiolauerit pacem, incidat in pœnam applicandam eccleſiæ:& pax uioletur,& poſteà ſequatur reconciliatio cum omnium iniuriarum plena remißsione, an proptereaà præiu- dicetur eccleſiæ, cui iam à die ruptæ pacis quęſitum eſt ius ad conſequendam pœname laſtinl. 1 3 ſi reus. De officio præſidis. 1 ſi reus.ff de pact.& in lj. C. de iur. emphyt. nu. 15 5. ait hoc Ipſum eccleſiæ præiudicare nõ poſ 39 ſe. Quid ſi aliqui pacem t faciunt,& ſib inuicem remittunt omnia damna, expenfas geintereſ ſe, vtrum propter hoc cenſeatur remiſſum eſſe ius petendi rem aliquã, quæ ab alio iniuſtè poſ- ſideturꝰ& dicas quòd nonm ut egregiè tradit Alex. in conſi. 20. in 5. vol. Jummarium in l. Senatuſconſulto, de off. Praſid. Actiones præſidi vel cius familiæ competentes, intentari non poſſunt durante oſficio. Derte ſtabile eſt iudicem habere tantum pro quolibet centenario. Impedito an currat præſcriptio. 3 Bona probibita alienari, nonpoſſumt præſeribi. Jura Eccleſiæ Romanæ ſhatiocentum annorum præſcribuntur. Ftatutum uel conſuetudo de bonui eccleſiæ diſponens, nullius eſt roboru& momenti. An& quando praſcribi poſſita laico ius decimanai. Praſcriprio quæ memoria hominum excedit, non intelligitur excluſa, etiam ſi ſfatuto cautum eſſet, nul- lana exceprionem obujci poſſe. 9 Sontra non ualentem agere non currit præſcriptio. 1o. Praſcriptio an& quando currat impedito. 11 Praæſcriptio non currit tempore peſtus& belli. 12 Licèt ignoranti currat præſcriptio, tamen ex capite ionorantiæ poterit petere reſtitutionem. 13 T riginta caſus reperiuntur, in quibus non currit præſcriptio. 14 Quotuplex ſit præſcriptio. 15 Quor ſint Species præſcriptionum. 15 Praſcriptio dicitur eſſe iniquiſſimum priſidium. 17 In dubio fit interpretatio contra opponentem præaſcriptionem. 19 Licèt aliquando praſcriptio locum habere non poſſit circa ſubſtantiam alicuius obligationis, tamen locũ habere poterit circa modum& qualitatem illius obligationis. lAO XN8 Bart. in l. ſenatuſconſulto. f. de off. præſid. I1 Baxr. in d.I. ſenatuſconſulto, in principio ait, actiones t præſidi, uel eius familiæ compe- tentes, intentari non poſſe durante officio. Adde hoc procedere ratione præſumptæ affectio- nis.& ideò nec aliquis poteſt eſſe iudex in prouincia, in qua habet caſtra ſiue bona, ſiue uxo- rem, ſecundum Albert. Brun. in conſi.5 2. citat. l. ſi eadem. if. de off. aſſeſſ.& l. hi qui, cum ſeq. ff. 2 ex quibus cau. maio. Hinc etiam dicitur deteſtabile eſſe, iudicem f habere tantum pro quoli- bet centenario. Dec. in l.j. nume. 1 4. C. de ſecun. nupt.& ad prædicta omnia vide Felin. in cap. literas, col. I. de præſump.& ad prædicta uide Bal. in l. parabolani. C. de epiſco.& cleric. Quid ſi filius præſidis uel eius uicarius uxorem habeat in illa prouincia uel ciuitate? vide in ſimili caſu Bal. in l.. C. ſi rect. prouinc. Barto. in d.l. colu. r. verſiculo oppono, dicetur hic, tradit an actiones peremptæ reſtitui poſ- ſint officialibus per reſcriptum, de qua re uideas Bald. in l.j. in 2 3. 0ppo. C. qui admit.& pleneè apud Cyn. in l. quoties. in 4. q. C. de precib. imper. off. 1 3 Barto. in dicta l.columna ſecunda. verſiculo Quæro hic ſecundum. Iaco. But tradit, nunquid impedito t currat præſcriptio,& nunquid impedimentum tollat præſcriptionem inchoatam, vel inchoandam?& diſtinguit: Aut impedimentum eſt ex parte rei, quxæ non eſt præſcripti- bilis, Aut ex parte agere debentis,& reliqua, vt ibi per eum. Circa primum membrum de im- pedimento, quod in ipſa re conſiſtit, dicas bona, quæ acquiri non poſſunt, præſcribi non poſ ſe. lo. Mon. lo. And.& Domi. de S. Gemii in c. 2. de præben. in 6. Soc. in conſi. 86. col. fi. in primo 4 uolu. Et ideò bona f prohibita alienari non poſſunt præſcribi. Alex. in conſi. 10 1I. col. 6.& pen. in 7. vol. ad quod uide Beli. in c. cùm non liceat, nu. 8. cum ſeq. de præſcript. An iura principis præſcribi poſsint abſq; eo ꝙ princeps hoc ſciatedic ea præſcribi ex lapſu tanti tẽporis cuius nõ extat Eludicareno 1 ſenkasgeimteng cautum eſſet,ul ionem. . ni, tamen locu familiæ compe- umptæ affecto- bona, ſue uxo- 1 qui cum ſeq antum plO qpol vide Eeliniin cy o.& dleric.Qid vide in ſimilch emptæ reſtitii qui admit.&- De officio Præſidis. 68 X extat memoria in contrarium.& hanc eſſe“ cõem opin. teſtatur Dec. in conſi. 468. De qua re uide etiam Soc.in conſi. 10. col. fi. in I.vol.& Crauet. in conſi. 54. vbi ait etiam regalia h 0c tempore præſcribi in præiudicium principis. vide Abb. in c per uenerabilem, qui fil. ſint legi. 3 in c. quod translationem, de off. deleg.& in c. bonæ. ij. de Daſt preals An jura t eccleſiæ Roma næ præſcribantur? dic ea centum annorum ſpacio poſſe præſcribi, vt nabetur apud Feli. in ca. ad audientiam, nu. 30. cum ſeq. de præſcrip.& de modo probandi præſcriptionem centum an- norum, tradit idem Feli. in cap. cùm nobis, col. 4.cod.titu. ac etiam bona aliarum eccleſia rum præſcribuntur. c. de quarta, de præſcript.& iſta faciunt ad donationem Cõſtantini, de qua egi- 6 mus in prima conſti. fforum. Sed hic ſuboritur difficultas, quare eſt quòd ſtatutum t uel con- ſuetudo de bonis eccleſiæ diſponens nullius eſt roboris& momenti,& tamen præſcriptio ua- lida eſt? Reſpond. eam eſſe rationem differentiæ, quia vigore ſtatuti, clerici efficerentur de iuriſdictione laicorum, id quod fieri non poteſt expreſsè nec tacitè, alioqui uerò eſt in præ- 7 ſcriptione. Feli. in c. eccleſia ſanctæ Mariæ, nu. 1 29. de conſti. An& quando præſcribi t poßit à laico ius decimandi, ius patronatus,& aliud ius ſpirituale, vide Felin. in c. cauſa, de præſcrip. Ioan. And. in cap. quod alicui, de regul. iur. in ſexto. Abb. in cap. querelam, de elect. Federic. in conſi. 23 4. Alexand. in conſi. 74. in quarto volumi. Et in re propoſita attende unum ſcitu di- gnum ſcilicèt iuriſdictionem eccleſiaſticam à laico præſcribi non poſſe,& tamen à clerico po- teſt præſcribi iuriſdictio temporalis. id quod ualdè animaduertendum eſſe, ait Felin. in cap. ſignificauerunt, de iudi. Et quia de præſcriptione prædiximus, quæ memoriam hominum ex- 8 cedit, ſcias tantam eſſe huiuſcemodi t præſcriptionis uim& potentiam, vt non intelligatur ex- duſa, etiam ſi ſtatuto cautum eſſet, nullam exceptionem obijci poſſe. Feli. in rubr. de præſcrip. & Mari. Soci. iuni. in conſi. 76. nu. 87.& ibidem nu. 93. ait, eam non tolli, etiam per clauſulam, non obſtante lapſu temporis, citat. Ioan. Andr. in c. 1. de præſcript. in 6. Circa ſecundum uerò membrum Bar. in quo tractat de impedimento exiſtente in eo, qui agere deberet, dum ait, con 9 tra non ualentem f agere, non currit præſcriptio. 1l.. fi. C. de anna. except. Limita hoc non pro cedere, quando in ipſius facultate eſſet poſſe agere. Alex. in conſi. 62. in 6. volu. Quid ſi hoc im pedimentum ipſius creditoris culpæ aſcriberetur, an iſta exceptio illi obijci poſsit? Alex. nor. tenet quòd non in conſi.5 8. col. fi. in /volu. dicens de hoc eſſe tex. ſingu. cum glo. in c. quia di- uerſitatem, de conceſſ. præben. quod diligenter attende pro intellectu rei propoſitæ. Et an& ro quando præſcriptio t currat impedito,& nunq uid impeditus teneatur proteſtari de impedi- mento, vide plenè apud Reli. in c. ex tranſmiſſa, de præſcript.& de hac re uideas eundem Belin. in c.. de præſcript. in quibus locis habetur etiam, an præſcriptio contra eum currat, qui ideò non petit, quoniam ſcit ſe exceptione poſſe repelli. Adde quòd ratione impedimenti de præ- ſcriptione detrahuntur tempora, in quibus ſuſpenſum eſt ius. Alex. in conſi. 208. in fin. in 7. vo 11 lu. Similiter& tempora t peſtis& belli deducuntur. Abb. in conſi. 46. in 2. Volum. pari ratione etiam contra carceratum non currit præſcriptio, vt habetur in c. ſignificante, de pigno.& tra- dit Soc. in conſi. 80. colu. 2. in 3. volu. An præſcriptio ignoranti noceate Reſpon. vbi agitur de odio finiendo, non ſoluùm currit præſcriptio, ſed etiam tempus dicitur eſſe continuum. Socin. in conſi. 10 8. in 4. volum. vbi ponit exemplum in delinquente, cuius fauore tempus eſt conti- nuum. Et an præſcriptio currat ignoranti, Abb. in c. 1. in fi.& in c. vigilanti,& in cap. ad audien 1 2 tiam, de præſcript. Et poſito quòd ignoranti t currat præſcriptio,tamen ex capite ignorantię poterit petere reſtitutionem. Mar. Soc. iuni. in conſi. 70. nu. 22 vbi Alexan.& alios retulit. vide Alexan.in conſilio 7 I. in primo volumine.& qualis debeat eſſe ignorantia, ad hoc ut reſtitutio concedatur, vide Felin. in capitulo vigilanti, de præſcript. Ad quod uide eundem Soc. in con- ſilio 2. columna penultima. in tertio volu.& Aret. ſingu. in conſi. 103. Denique ſcias, triginta 13 1caſus reperiri, in quibus non currit præſcriptio,& multa alia ad rem facientia, quæ haben- tur apud Ioan. Mon. in tracta. nuncupato, Defenſorium iuris ‚in§. contra præſcriptionem. Rurſus, quæ res præſcribi non poſſunt,& quibus in caſibus non currat præſcriprio,& quæ fint Perfonæ, quæ præſcribere non poſſunt,& contra quas non præſcribatur, vide pleniſsimèe 1 4 apud De officio Præſidis. apud glo. in capitulo cum non liceat, de reſcript. Specul.in titu. de præſcript. per totum. Dyn. in capitulo poſſeſſor, de regul. iur. in ſexto.& Barto. in.fin. C. de fun. limi. lib. 1. Quotuplexr 14 ſit præſcriptio, t vide Barto. in lj.& inl. naturaliter. ff. de vſucap. in l.ex hoc edicto. ff.xde eo per quem fact. erit. in traditionibus. C. de pact.& inl. ſicut, ac per tot. C. de præſcript. 30.anno. & in. nemo poteſt. ff. de lega. primo. Adde etiam quòd Rayn. in 8. 31. narrat ſeptem caſus, in quibus non currit præſcriptio, qui faciunt ad prædicta.& vide Abb. in dicto capitulo ex tranſmiſſa. Et an in caſibus, in quibus non currit præſcriptio, id fiat ipſo iure, an uerò reſtitu- tio exigatur? Abb.in dicto capitulo ex tranſmiſſa.& ad præcedentia uide omninò Reli. in cap. 15 ad aures, in princi. de præſcri. Et quor ſint t ſpecies præſcriptionum,& de effectu cuiuslibet earum, vide apud Dyn. à Mugilo in tractatu præſcriptionum,& loan. Franciſcum Balbum in tractatu de præſcriptionibus, in prima parte quartæ par. quæſt. 4. Illud quoque ſcias præſcri- ptionem appellari odioſam defenſionem. Bald. in linſtrumenta. C. de fideiuſſ. quem ſequitur 16 Dec.in c. i. colum. 26. de probat.& dicitur t eſſe iniquiſsimum præſidium. Felin. in c. ex par- te. 2. de offic. delega. Socin. in conſi. 86. colu. fin. in I. volumine.& ideò ſecundum aliquos po. teſt arbitrator reijcere præſcriptionem ſecundum Fulgoſ.in conſil. 108.& eundem uide om- nind in conſilio 123. Tamen Relin. in c. fin. columna vlti. de præſcri ait, præſcriptionis exce- 17 ptionem cum bona fide fauorabilem eſſe. ſed quicquid ſit, in dubio fit interpretatio contra opponentem præſcriptionem. Crauet. in conſi. 2 9. in fin.& præſcriptionum quædam ſunt fa- uorabiles, quædam odioſæ,& quæ dam mixtæ, ſecundum laſ.in auth. quas actiones. C. de ſa- croſanc. eccleſ. Sed Marian. Socin. iuni. in conſi. 128.& in conſi. 145. ait, omnem præſcriptio- nem odioſam eſſe,& contra rationem naturalem. Non eſt ſilentio prætereundum in hac ma- 18 teria, quamuis aliquando præſcriptio t locum habere non poſsit circa ſubſtantiam alicuius obligationis, tamen locum habere poterit circa modum& qualitatem illius obligationis, ſe- cundum Anton. de Butri. in capitulo cum ex officij, propè fin. de præſcri.& ibi Abb. columna quarta,& Feli. colum. quinta, verſiculo limita primò.& plenè de hac re habetur in conſilio quo dam Collegij Papienſis poſito poſt tractarum monetarum Alber. Bruni.& dum Bart. in d.l. ſe- natuſconſulto, colum. ſecunda, in progreſſu huius diſputationis de impedimento inſiſtit circa opin. Iacob. de Butr. ſcilicèt, quòd ſi mpedimentum ſuperuenit ante actionem competentem currit præſcriptio, ſed datur ei reſtitutio. Vide tu ad hæc Abb. in conſi. 5. cColu. fi. in 2. dubio.& in adien eſoldeein 2. Volum. Felin. in d. c. ex tranſiiſſa, colum. 4.& ſeq. de præſcript Areti- in conſi. 101. Fummarium in l ſi fortè. ſf. de off. praſid. Enorantia aliquando plus operatur, quamſcientia. Gefta a legato reuocato in publico Conſistorio ualent ante quam habeatur notitia. Enorantia an delinquentem excuſet. Bar. in. ſi forte. ff. de off. præſid. 1 Bakxr. in dicta lſi fortè, colligit ex iſto text. ignorantiam f quandoque plus operan quàm ſcientiam. quoniam geſta à præſide, qui ignorabat ſucceſſoris aduentum, valida ſunt; alioqui uerò ſi id ſciuiſſet. Adde tu, text. illum eſſe ſingul. ſecundum Roman.. in ſingul.57. per quem ait deciſum fuiſſe in Rota, collationem à vicario Epiſcopi factam, qui ignorabat alium vicarium fuiſſe creatum, uiribus eſſe ſubnixam. Idem tenuit Calderi. in conſilio tertio. 2 ſub rubrica de off.delega.vbi ait, valere geſta à legato t reuocato in publico Conſiſtorio an- te habitam notitiam,& eſt text. in ca. ſuper eo. 2. de appell.vbi Philipp.& alij. Adrem faciunt tradita per Innocen.in ca. licèt undique, de off. delega.& per Bar. inlk more, columna penult.ff. de iuriſd. omni. iud. ubi agit, nunquid geſta à delegato, qui ignorat mortem delegantis, ualida ſint. Accedant alia quoque quæ citat Caſtill. in addit. ad Rom. in d. ſingul.5 8. Limita tamẽ præ 1/ 3 8 2.*.... dictam concluſionem, ſcilicèt amotionem à magiſtratu non præiudicare eius geſtis, niſi ſciat, non eiuſſ. ouem ſun n. Felinin cerpa. undum liquoyh Leundem ice ræſcriptionian- terpretatioſimn m quædaini- 38 actionb mnem pracciiu undum in hach Sltantiam alicuil obligarionis, ſe- bi Abb. columna rin conſilio quo m Bart. in dllſe- nnto infiftit circa n competentem f.in 2. dubio.& præſcript Aeti De officio præſidis. 69 non habere locum quando amotus eſſet propter delictum: quoniam tunc etiam ignorantem afficit.tex.eſt. ſing.in c. 1.§. adijciebatur, de conceſſ. præben. in 6. quem ad hoc citat Kom. in ſing. 8. ad quod uideas etiam Abb. in c. ueritatis. col. pe. de dol.& contum. Rurſus limita præ- dictam concluſionem, vt non procedat, quando ignorans potuit ſcire per ſe uel per alium ſe⸗ cundum. gl.not. in c. I. 84. diſt.& Felin. in c. col. 4.de off. deleg. An autem ignorantia t delin- quentem excuſet;& an præſumatur?& quomodò probetur ignorantia, vide apud Feli.in c. 2. de except. Et ignorantiam eius, quod publicè notum eſt, non eſſe tolerabilem uoluit glo. ſing. ſecundum Bal.in 1.fl. ff. de decret. ab ord. facien. vide Abb. in c. 1. de poſtul. prælat. ubi multa ad rem facientia inueniũtur.& de hac re vide eundem Abb.& omninò Beli. in c. quoſdam, de præ ſumpt. Adde, quod ſi procurator fuit conſtitutus ad renunciandum, ſiue cedendum beneficĩũ eccleſiaſticum,& poſteà reuocetur, ſed ei non notificatur reuocatio priuſquam ceſſerit, uel re- nunciauerit, renunciario ualida eſt. tex. eſt in clem. cùm illuſio, de renunc.& multa de procura- tore reuocato vide apud Abb.in c. mandato, de procurat. Summarium in! plebiſcito. ff de off. Praſid. Praſidem munera accipere non debere. Bar. in l. plebiſcito. ff. de off. præſid. BART. in d.l. plebiſcito, colligit ex gl. Præſidem t munera accipere non debere. quod ta- men reprehenditur, ut ibi per eum. vide Alex. in conſi. 351. col. 3. in lib. primi& ſecundi uol.& Bal. in conſi. 378. in 3. uol. Munera enim faciunt dantem& recipientem à iuſtitia declinare. c. pauper.& c. qui rectè. 1 1. q. 3. Et ideò munera non debet recipere iudex etiam delegatus. c. ſta tutum. õ.inſuper, de reſcrip. in 6.& c. fin. õ. officium. de off. deleg. in 6. ſed de hac re ſcilicèt quæ munera iudex poſsit recipere,& à quibus debeat abſtinere, plenè tradit Specul. in tit. de ſalar. §. I. uerſi. ſed quid ſi delegatus. Jummarium in l.obſeruandam. ff.de of. Praſid. Magiitratus non debet eſſe ninu lenu cum ſubditu. Bar. in l.obſeruandum. ff. de off. præſid. BART. in d.].obſeruandum, ait, magiſtratum t non debere eſſe nimis lenem cum ſubditis: quia ex familiaritate æquali naſcitur contemptus. Dicas tu hoc, quod de nimia familiaritate di ci ſolet, habere locum dumtaxdt inter fatuos, non autem inter prudentes. glo. eſt not. in c. quan do. 86. diſtin. quam refert& ſequitur Feli. in c. repellantur. de accuſat.& ad prædicta uide Cæ- Poll. in conſi. 40. colum. 6. Jummarium in!.legatus. rde offPræſid. Renunciatio ſiue abdicatio ah imperio fieri non poteſt niſi in manibus fuperior. Renunciatio imperij, quam fecit Carolus quintus imperator ſine conſenſu Papæ nullius eſt roboris. Bar. in Jlegatus. ff. de off. præſid. BaANT. colligit ex d..legatus, cum gl. renunciationem t ſiue abdicationem ab imperio fie ri non poſſe niſi in manibus fuperioris. De hac re vide Abb.& alios in c. quod in dubijs, de re- nunc.& Abb. in c. quod Dei, de ſtat. monach. col. 2. uerſ.in glo. 2.vbi citant hanc.l.legatus. vide eundem in c. ex inſinuatione de ſimon. ubi refert documentum Innoc. ut non modd renuncia- tio fieri debeat in manibus ſolius confirmatoris, uerùm etiam electorum exigatur aſſenſus; quoniam eorum intereſt,& quaſi quidam contractus geritur inter electores& electum. proin de ſicut in contrahendo requiritur etiam conſenſus eligentium, ita& in deſtituendo. argu.l. ni- hil tam naturale. ff.de reg. iur. vide Card. in clem. gratiæ. cum ibi addit. in uer. in manibus. de re- ſcrip. 9 Summarium in l.firſf de off Præſid. Acta in cauſa ciuili an probent in cauſa criminali& nu. 3. Acta iudicij inducunt notorium. Bar. in. fi. ff. de off. præſid. BaART. in d..fi. tangit, an acta t in cauſa ciuili probent in cauſa criminali. Adde Doct. in l. is apud quem. C. de eden. Cyn. in Ij. C. quãd. ciuil. act. crimi. pręiud. Ad rem facit tex.in S. quod ſi delinquẽtes, in auth. de mand. princ.& in l.interdum.. qui furem. ff. de furt. Iaſ. in d.l. is apud quem,& plenius inl. naturaliter.. nihil commune. ff. de acq. poſſ.In hac re ualde attendendum eſſe cenſeo, quòd acta t iudicij inducunt notorium: ita not. inquit Innoc. quem omnes ſequun tur,& præſertim Abb. in c. Ex inſinuatione. de appell. pro quo videtur tex. in c. cùm olim,& ibĩ Abb. in 2. not. de uerb. ſignif. Bald. in auth. ad hæc col. 4. C. de uſur. allegat pro opinione Innoc. tex. in l.pro ſententia. C. de pœn. idem tenet Ang. in conſi. 249.& Iaſ. in l. ait prætor. 2.§. ſi dam netur. ff. de iureiur. in l. eius qui. ff. ſi cert. pet.& in l.ſi vnus. ff.de pact. Generaliter autem quan- do acta facta in uno iudicio probent in alio,& quæ acta,& inter quas perſonas, docuit plenè Abb.in c. cauſam quæ. j. de teſti. gl.& doct. in cle. ſæpe, de uerb. ſignif. Bart. in l. cùm lite mortua. ff. iud. ſolu.& Doct. in d.. is apud quem,& d. S. nihil commune. Fummarium inl. J. f.de off. Procu.(æſa. Abta& geſia per procuratorem(æſaru ualent, dummodo diligenter E non contra commodum(æſa- ru ſint geſia. Sim inftrumento dicitur. 1onftituit Co ordinauit procuratorem ad iſta& iſta,&æ ſubiungit in fine, promittens dictus conſiituens habere ratum G firmum quicquid per eum gereretur: an per hæc uerba uideatur libera adminiſtratio conceſſa. Procurator cum libera an poſſit donare. Si procurator tranſęreditur mandatum nunquid obliget dominum. Drocurator cum generali mandato, poteſt delinquere, ita ut eo modo ſiue aliter obliget domimu ad pænam. Quæ ſunt ca, quæ in generali mandato continentur. Qucæ ex ceptiones contraprocuratorem obijci poſſunt 3 Drocurator cum generali&; amplo mandato an explicare poſſit ea, quæ pendent ab animo fui principalis. Procurator conftitutus cum clauſula, ut ea omnia poſſit, quæ poteſt eum conſtituens, an poſſit ea, quc ſpe- ciale mandatum exigunt. ro Mandatum an poſſit fieri duraturum poſt mortem mandantis. 11 Siprocurator conſtitutus ad gerendum aliquem attum cum& empronio, ſi uidet Sempronij conditionem uſque aded eſſe mutatam, ut mandans ueriſimiliter id non mandaſſet, debet abſtinere. 12 An quandoprocuratoris reuocatio uel aduerſario uel publicé ſit notificanda. Bar. Drobauimus iali nnitebatut. li. Adde Doii facit texiida t laſin d.iaad alde attendent nem omnes ſequu c. cUm olim& ibi opinione Innoc. xtor. 2.9. ſidam ter autem quan- as, docuit plenè rwum lite mortua. commodum( eſi- & ſubiungit in Im tur: an per hæc uen liter obliget Am⸗ 7 De officio procuratoris Cæſarls. Bar. in l.. ff de off. proc. Cæſar. =AN.in d..j. colligit in ſumma, acta t& geſta per procuratorẽ Cæſaris tenere& uali da eſſe, dummodò diligenter,& non contra cõmodum Ceſaris ſint geſta. vide Barb. in conſ. 29. col. 9. in fi. in 2. vol. Bar. in d.. colum. 4. uerſic. Quæro ſecundum. Petr.& Cym tractat, ſi in inſtrumento tdicitur. N. conſtituit& ordinauit procuratorem ad iſta& iſta:& ſubiungit in fine, promittens dictus conſtituens habere ratum& firmum quicquid per eum geretur; an per hæc uerba uideatur li bera adminiſtratio conceſſa? Tu de iſta quæſt. vide Alex. in conſi. 41. col. 3. in 3. volu. Kom. in conſi. 9 4. colum. 3. Aret. in conſi. 100. gl. in c. per tuas,& in cap. ex parte, de arbitr.& ibi doct. Vide etiam Bar. Alex.& alios in l. procurator cum libera. ff. de procurat. Bal.& Iaſ. in ſi procu rator. C. eod. tit.& Iaſ.in I.ſi procurator. f, òe cond. indeb. facit tex. in arg. in c. i. de reſcrip. in 6. & eſt tex. in l.creditor. S. Lucius. ff.- nand. Abb. in c. cùm contingat, col. I. de tranſac. in c. fi. in fi. de dilat. in c. petitio, de procur.& in c. dilecti, de iudic. An autem procurator f cũ libera poſsit donare? Reſpond. quòd non. Soc. in conſi. 43. in I. volu. Dec. in conſi. 40 2.Immo ſi huiuſmodi procurator ſoluit indebitum, non transfert dominium. tex. eſt memoratu digniſsimus in l. ſi is cui.. Flauius. ff. de ſolut. quem extollit Fulg. in conſi. ⁊ 90.& l.ij. in fi. An autem confitendo de- bitum noceat domino? Dec.in conſi. 49 3. ubi loquitur de procuratore confitente debiti ſolu- tionem. Quid ſi procurator t tranſgreditur mandatum, nunquid obliget dominum? commu- niter ei non præiudicat, tamen hoc fallit in multis caſibus tam in ciuili quàm in criminali cau- ſa, ut per Feli. in c. cùm olim.j. de off. deleg. Quid ſi procurator eſt conſtitutus cum libertate ad accipiendam poſſeſsionem alicuius rei, ſiue ad exigendum aliquid, an præiudicet domino ſi confitetur ſe id exegiſſe, uel feciſſe?& dic quòd non: quia aliud eſt habuiſſe, aliud eſt confiteri. Aret. in conſi. 4. Alex. in conſ. 130. in 4.vol.& Feli. in c. ſi cautio, col. pen. de fide inſtrum. Adde duòd procuratort cum generali mandato nõ poteſt delinquere, ita ut eo modo ſiue aliter obli get dominum ad pœnam. Bar. per illum tex. in d.I. ſi procurator. ff. de cõd. indeb. ubi Iaſ.& alij. quod amplia& reſtringe, ut per Feli. in c. 1. nu. 1. cum ſeg. ut lit. non cõteſt.& in c. nouit poſt numerum 28. de iudic. Alex. in conſi. 17. in 6. uol. Soc. conſi. 22 1. in I. uol. Et ideò huiuſcemodi procurator non poteſt impetrare capturã alicuius, neque relaxationem carcerati. Soc. in conſ. 1 20. col. 3.in 1. vol. Feli. in c. 1. nu. 2 1.& 2 2. de iudic. citat Bar. in conſi. 8 3. Cauſa Staſij. Et quæ nam ſunt ea, quæ in generali mandato contineantur,& non, docuit pleniſsimè Abb. in d. c. 1. vt lit. non conteſt.& in c.cùm olim, de cauſ.poſſ.& propri.& in hac re attende, neminem con- tra honorem alterius ut procuratorem admitti, niſi ſpeciale mandatum habeat. tex. eſt cum gl. in lnon ſolum. S. f. ff( de procur. An mandatum huiuſmodi per teſtes probari poſsit? Variæ fue runt legiſtarum ſententię, ut refert Abb. in c. i. 3e procur. ubi concludit, id fieri poſſe. Scias etiã geſta procuratoris, qui nullum uel non ſufficiens habet mandatum, à domino rata poſſe habe ri. ſed ad euitandam huiuſmodi ratihabitionem cautela eſt, ut à principio aduerſarius prote- ſtetur, ſe non intendere cum eo litem habere niſi ſi& inquantum fufficiens habet mandatum. Cæpoll. in caut. 1 5. Et quæ exceptiones t contra procuratorem obijci poſsint, tradit Inno. in tract. exceptionum, in titulo de exceptionibus contra procuratorem. An procurator cogi poſ 70 ſit à iudice ex officio adoſtendendum mandatum? comm. opinio eſt quòd non. quæ fallit in tribus caſibus ut per Feli. in c. cauſam, de iudic. An procurator habens mandatum ad uendẽ dum, intelligatur etiam habere mandatum ad ſolutionem recipiendam?& dicendum eſt illud habere. tex. eſt ſingul. in l. filiæ,& ibi Barto. ff. de ſolut. An procurator t cum generali& amplo mandato explicare poſsit ea, quæ pendent ab animo ſui principalis? ut eſt, interpretari ſiue de clarare libellum. Dicas quòd non, niſi habeat ſpeciale mandatum. Alex. in conſi. 26. colu. 3. in 6. uol. citat Bar. in.fi. in antepe. quæſt. ff. ſi quis aliq teſta. prohib. Attende etiam quòd& ſi pro curator generalis poſsit tradere poſſeſsionem per ueram traditionem, tamen non poteſt tra- dere per fictam. ideaò claululam conſtituti apponere non poſſet ſine ſpeciali mandaro. Soci. in conſi. De officio procuratoris Cæſaris. 9 coni. 13 9. col.fi.in 1. vol. An procurator t conſtitutus cum clauſula, ut ea omnia poſsit, quæ po teſt eum conſtituens, poſsit ea, quæ ſpeciale mandatum exigunt? dicas poſſe: ita Alex. in conſ. † 1331in 4.vol. An autein poſsit conſtitui procurator ita ut nequeat reuocari? Doct.“ frequen- tioribus uotis tradiderunt, hoc fieri non poſſe, etiam iuramento interueniente. Dec. in conſi. 193.& in conſi. 475. nu. 16. Felin. in c. ex parte Decani. nu. 2 2. de reſcript. vbi refert. Alber. ad contrariam acceſsiſſe ſententiam,& malè. vide eundem Feli. in. ſi diligenti. nu. 44. cum ſeq.& in col. pen. de for.compet.ubi infert ad multos alios caſus, in quibus non obſtante iureiurando 10 actus reuocari poſſunt. An autem fieri poſsit mandatum t duraturum poſt mortem mandan- * tis? idque licere aiunt“ comm. Doct. per tex. in Lidem eſt, iuncto. S. præcedenti. ff. mand. Hæc Soc.in conſi.6. col. 4.& in conſi. 87. in J.vol. Et in re propoſita ſcias, ſi procurator efficitur ini micus conſtituentis, ſiue aliter conditionem ſuã in deterius mutet, eò ipſo reuocatum eſſe in- telligi, ſecundum Bart. in l. ſi cùm Cornelius. ff. de ſolut. quod intellige& declara, ut habetur 11 apud Beli. in d. c. ex parte Decani. num. 42. Item ſi procurator t conſtitutus ad gerendum ali- quem actum cum Sempronio, ſi videt Sempronij conditionem uſque adeò eſſe mutatam, ut mandans ueriſimiliter id non mandaſſet, debet abſtinere; quoniam ex ſola uoluntate coniectu rata cenſetur reuocatum mandatum. d. l. ſi cùm Cornelius. facit ad rem hanc ratio.J.ſi hominẽ. ff mand.& id quod habetur in l.ſi quis cùm ſciret. ff.pro empt. Quid ſi procuratorẽ conſtituẽs, eum ſtatim reuocaret? dic eum teneri de dolo ei, qui eſt læſus. gl.& Bar. in l. quidam debitor. 1 2 ff. de dol. mal. Et ided, an& quando procuratoris t reuocatio vel aduerſario vel publicè ſit no- tificanda, vide apud Raph. Cum. in conſ. 1 48.& Alex. in conſ. 83. in 7. vol. Jummarium in!.firſf de off. Proc. Cæſa. 1 Ratio non debet ſſe eadem cum dicto. Natio legus dicitur eſſe anima legu. 3 Vbi adeſi caſus in quibus militat eadem ratio, ita ſub ratione comprehenai, ſicut ipecies ſub genere continentur. ANatio quædam eft finalis,& quędam impulſiua. RKatio ita poteſt aſferri ſicut autoritas legis. Bar. in. f. ff. de off. procur. Cæſar. BART. in d.. fl. colligit ex iſto tex. rationem † eſſe non debere eandem cum dicto. Hinc ſumpta occaſione quæro, quid ſit ratio,& quæ ſit eius uis& poteſtas. Reſpondeas licèt, ratio- nem eam eſſe, quæ uel neceſſariò, vel probabiliter infert, ut ait Bal. in d.l. fI. Ratio etiam ſecun- dum alios dicitur eſſe coniunctio quædam diuerſorum caſuum ad eundem finem.& ideò quos rationis identitas connectit, non poteſt iuris diſpoſitio ſeparare. Socin. in conſi. 30. colum. 3. 2 in 1. uol. Nam ratio t legis dicitur eſſe anima legis.& proptered vbi militat illa ratio, ibi lex ip- ſa diſponit, non per interpretationem extenſiuam, ſed intellectiuam. Soc. in d. conſi. 30. col.2. & 3. atque ita magis attendenda eſt ratio legis, quàm ipſa lex. ſecundum Gemin. in c. vbi peri- culum, de elect. in 6.& Alex. quem uide omninò in conſi. 75. in 5. uolu. ubi ait, omnes caſus, in 3 quibus militat eadé ratio, ita ſub ratione t comprehendi ſicut ſpecies ſub genere continentur. & Dec.in conſi. 284. col. 2. ad hæc vide Abb. in c. fin. de reſcript. Similiter etiam ratio poſita in legato vel fideicommiſſo ampliat& reſtringit diſpoſitionem teſtatoris. Soc. in conſi. 249. col. antepe. in I. uol.& multa ſcitu digna de ui rarionis vide apud Abb. in conſi. 79.in 1. uolu. Fclin. in c. tua nos, de iureiur. in ca. ſi quando, de reſcript.& in cap. 1. de re iud. Rario autem quædam 4 t eſt finalis,& quædam impulſiua, ut habetur remiſsiuè per Feli. in d. c. ſi quando. num. 23.& in c. poſtulaſti. num. 8. eod. titulo de reſcrip. vbĩ tradit etiam de effectu cuiuſque earum. Ratio au tem cuiuſque diſpoſitionis ex proœmio ſumi ſolet, ſecundum Bart. in l. fin. ff. de hæred. inſtit. quod tamen declara& limita, ut per Soc. quem uideas omnindò in conſi. 24.in 4. par. Quid di- 5 cemus de ratione naturali? Dic eam ita poſſe afferri t ſicut authoritas legis: nam quærere le- gem — cclara, ut nadern ad gerendum ii eſſe mutatam,I oluntate conich cratio.ſihoni- aratoré conſh; ALquidamdin vel publan ſhecie⸗ ſab genen cum GiGo. Wirc Indeas lce, rati- Rario etiam ſecm Enem.& ided quu onſd. Z0. COlum t illa ratioibi lel in G. conſi.zod Sewinän c. b, 12it, omnesc- genere con er etiam ratic 1 7 4 9 1 0 I 7 4 De officio elus, cui mand. eſt iuriſd. 71 em ubi habetur ratio, eſt infirmitas quædam mentis& intellectus, ſecundum Ariſt.& ita dixit pulchrè And. de Iſern. in proœm. feud. quæ omnia refert& ſequitur Iaſ. in l. quotiens, nu. 25. C. de rei uend. ad quæ uideas Feli. in d. c. tua nos, de iureiur.& omninò Crauet. in conſi. 3 1. nu. /. Et huiuſcemodi rationis tanta eſt uis, ut qui uult omnia ſibi ſubijcere, ſe rationi ſubijciat. ita in- quit Seneca in epiſt.37. ad Lucilium, quam citat glo. in capitulo ex eo quod, in uoce, rationis de elect. in ſexto. Jummarium in rub. ſrde oſeius. JFuriſcicionem delegatum extraordinariam eſſe. Bar. in rub. ff. de off. eius, cui mand. eſt iuriſd. ANT. continuat hanc rubricam dicens, ſuprà uiſum eſſe de officio iudicum ordi- nariorum, ideò nunc uidendum eſſe de officio iudicum delegatorum. Atque ita vi- detur ſentire Bar. iuriſdictionem t delegatam extraordinariam eſſe. ad quod uide- tur tex.quem ibi not. Bar. in l. ſi quando. C. de dila.& eſt bonus tex. cum glo. in fin. in ca. qe cæ- tero,& ibi doct. de tranſact. Fummarium in lij.ff de off.eius. An delegatus poſſit non ſolum habere cognitionem, uerum etiam executionemin cauſa meri imperij. De iure canonico delegati poſſunt ea, quæ ſunt meri imperij. An quemadmodum cauſa meri imperij delegari poteft quando præſés recedit à Prouincia, idem poter: feeri ctiam ob ipſius Præſidis infirmitatem. Delcgatus dicitur oſſe u, cui mandata eft iuriſdictio eorum, quæ alioquin ad eum non pertinebant. An delægatus de non iuriſdictione delegantis cognoſcere poſſit. Delegatus ſipronunciat ſe iudicem incompetentem, quamuis poſied in eum partes conſentiant, tamen am plius in ea cauſa ius dicere non poreſt. Delegatus an ſubdelegare poſſit quando electa eſi perſonæ induſiria. An ex quando poſl latam ſententiam delegatus poſſit in cauſa illa quicquam agere. Delegatus ſi procedit ut delegatus, aſſerens ſe elſe delegatum,&s non creditur niſi oftenſõo mandato. Diclio quanquam, eſt nota in proprietatis. Diñtio quaſi⸗ quanquam, æquiparantur. Bar. in lj. ff. de off. eius, cui mand. eſt iuriſd. BaAk. in d.lj. col. 2. dum agit, an delegatus t poſsit non ſoluùm habere cognitionẽ, ueròm ctiam executionem in cauſa meri imperijʒait delegatum in aliquo caſu eam habere poſſe, ut ſi eſſet inſignis latro cuius pœnam differre periculoſum eſſet. Ad hoc vide Bal. in c. r qualit. va- ſal. iura.& in. falſus. C. de furt.& moder. in L.de pupillo. S. ſi quis riuos. ff.de oper. nou. nũc. Ad- de quòd de iure canonico delegari t poſſunt ea, quæ ſunt meri Imperij. Et quotuplex ſit merũ & mixtum imperium uide Abb. in c. quod ſedem, de off. ordin. Et dum ibi paulòpoſt ſubiungit Bar. quòd ubi monoſyllaba, ſi ponitur cauſaliter, iure ſumitur argumentum a contrario ſenſusvi de Aret. in conſ. 143. col. 3.in fi. Bar. in d.ĩ.j. col. 3. uer. Quæro dicitur hic. diſputat an quemadmodum t cauſa meri imperij de legari poteſt, quando præſes recedit à prouincia, idem poſsit fieri etiam obi pſius præſidis in- firmitatem. aitque utriuſque caſus eandem eſſe rationem. De hac re uide quæ plenè poſui ſu- prà ad Bar. inl. vna. ff. de offi. Conſul. vide eundem Bar. in l fi.ff de in integrum réſtic.& in l. na⸗ turaliter, col. pen. ff. de uſucap. Limita tamen ut per Innoc.in c. prudentiam, de Off. deleg. Et vi- debüi ſir be debilitate, col. 3.& in c. accedens. 2·§. quoniam frequenter. col. 7. cum ſeq. vt non conteſt. Et in hac materia delegatorum nonnulla ſunt animaduertenda, quorum primũ eſt, 10 t quanquàm, eſl » 2 2.„ De officio cius.cui mand. eſt iuriſd. eſt, etiam ſi delegatus delegantis pr æſentiam exhibeat, tamen hoc intelligendum eſt in ijs, quę ueriſimiliter ei commiſſa fuere, alioqui uerò, ſi id non eſt ueriſimile, ut eſt; quia ei non uidetur mandata iuriſdictio cõtra perſonas præcellentes& dignas ſpeciali nota. Feli. in c. graue, de off. ordin. Item delegatus t dicitur eſſe is, cui mandata eſt iuriſdictio eorum, quæ alioqui ad eum non pertinebant; ſi uerò ad eum pertinebant, tunc eius iuriſdictio dicitur excitata, non delega ta.& ided talis iuriſdictio non expirat morte mandantis,& ſeruare debet iuris ordinem in pro cedẽ do. Peli. in c. eam te, col. 7. de reſcrip.& in rubrica de off. deleg. in fI. Abb. in c. licet. de off. ordin. An delegatus f de non iuriſdictione delegantis cognoſcere poſsit? Reſpon. non princi- Aliter, ſed in conſequentiam. Bal. in l. ꝛ. C. ſi à non comper. iud. Feli in c. ſuper literis, in fi. de re ſcript. Item delegatus iure mulctare non poteſt& multa ad rem facientia, vide apud Angel.in conſi.8. ad quod uide Eeli. in c. de cauſis, de off. deleg. Delegatus t ſi pronunciat ſe iudicem in- competentem, quamuis poſteà in eum partes conſentiant, tamen amplius in ea cauſa ius dice- re non poteſt. Feli. in c. ſignificantibus, de off. deleg. Quid ſi delegatus Papæ delinquat in cauſa ſibi commiſſa, ut ſi accepra pecunia ſententiam protuliſſet, utrum coram ordinario conueniri oßit? Diſtingue, aut cauſa eſt finita,& conueniri poteſt, alioqui uerò, ſi nondum eſt extincta Petr. de Anch. in repet. c. poſtulaſti, col. 1 1I. de for. compet. de hoc vide Soc. in conſi. 46. col. 3. in a. par.& Abb.& alios in c. fi de reſcript. An delegatus t ſubdelegare poſsit quando electa eſt perſonę induſtria? Soc. in conſi. 59.in J. uol. Eeli. in cap. quoniam.. I. de offi. deleg. An ſubdele gare poſsit quando eſt impeditus; Felin. in d. c. ſi pro debilitate, eod. titu. An delegatus in peti- torio poſsit iuriſdictionẽ ſuam exercere quando aliquid innouatur in poſſeſsione; Philip. Frãc. in ſua diſput. petitorij in ſecundo dubio. An& quando poſt latam ſententiam delegatus t poſ- ſit in cauſa illa quicquam agere. Feli.in c.in literis; de oſf. deleg. Vtrum delegatus committen- do alreri cxecutionem ſuæ ſententiæ, deſinat eſſe delegatus. Abb. in c. ſignificaſti, de off. deleg. Delegatus t ſi procedit ut delegatus aſſerens ſe eſſe delegatum, ei non creditur niſi oſtenſo mandato. Fcli. in c. cum in iure, cod. tit. reliqua uide apud Doc. in eodem tit. de off. deleg.& in alijs locis, in quibus hac de re communiter agi ſolet. Et quod alicui aſſerenti ſe eſſe delegatum m ſi eſſet Cardinalis, niſi literæ oſtendantur; vide in lucubr. ad Barto. in l. ex quacunque, infrà ſi quis in ius uoc. non ier. num. 3. Barto. in d. l j. in fi. principij, ait, dictionem, ſe notam improprietatis. Vide Alex. in conſi. i. col. antepen. nu. 16. in 5. vol. Et quòd nonſit ſemper nota improprietatis, uide eundem Alex. in conſi. 45.Col. 4. in 1. uolu.& Feli. poſt alios, in c. solitæ, de maior.& obed. col. z. Et de hac dictione tradunt Bald.& alij inl. ſi pater. õ. qui duos, fB. de adop. Archid. inc. de homic. in 6.& Neapol. in lectura Bar. in l.tutor. S. 1 non credatur, etia 11 qui tutoribus. ff. de excufat. tut. Qid de dictione, quaſi, nam iſtas duas dictiones ex mẽte alio- 18X 8 rum æquiparat Alex. in d. conſi. 15. Dicas, quando ponitur per uiam cauſæ exprimere authori- tatem& proprietatem, alioqui uerò, ſi ponitur per uiam ſimilitudinis. Bald. in l. qui Romæ. S. duo fratres, propè fin. ffNde uerb. oblig. quem refert& ſequitur Iaſ. in l.re coniuncti. nu.9 3. ffide leg. 3. Et quòd iſta dictio hæc duo principaliter ſigniſicat quandoque diminutionem& ſimil- tudinem, quandoque ueritatis expreſsionem, ut diximus, habetur in Jj. f. de regul. iur. lbi gl. & in. ſi ante nuptias, cum glo. ff. ol. matr. vide Bar. in l. conſtitutus. ff. de action.& oblig.&inl. ij per illum tex. C. de inoff. teſta.& in l. qui res, õ. qui ſtipulatur.ff.de ſolut. Abb.in c. ad noſtram, de iureiuran.& in ca. gratum, de offf. deleg. Et in multis alijs locis Bar.& alij agunt de huius uo- cis ſignificatione, qui breuitatis cauſa prætermittuntur. Summarium in l.j. æde off. Aſſeſg. Aſeſſor poteſt inquirere an ille, qui poftulat, ſit inſamis. Licèt allegans turpitudinem ſuam,non audiatur, tamen hoc aliquando limitatur. Omnes tenentur turpitudinem ſuam detegere, ubi agitur de periculo animæ. Jlle, qui alleat turpitudinem ſuam, non eſt audiendus. Libellus male conceptus, qui coram aſſeſſöre producitur ab eo poteii lacerari& reſpui. 6 Lilellus lur aliocui adetm Acitatanon delers is ordinem in p ein c.licet. de of. 1pon. non prind; 2 erliteris in fi. den 1 e ce apud Angeli Cciat le udicemin Lea cauſa ius dicr delinquat in caud rdinario conuei ondum eſt enus in conſi. 46 9, t quando dlaut H. deleg. Att n delegatouwar Fione Philppxis am delegatus tpè- gatus committer- eſt deooff deleg. ditur niſi oſtenſo eoff. deleg. Rin eeſſe delegatum ad Barto. in l. e „ait, Gictionem, nu. 16. in 5. vO. C0l. 4.in 1.uolu.& 1B4d.R jmll ra Barän rutot, aones ex méte al- exprimere autho d.in l. qui Rom- oniuncti.nu.9 3 ninutionem 1 T de regulliur. Gion-& oblc dbin cad- aiij agunt de- Frehu⸗ 41 De officio aſſeſſoris. 72 6 Libellus in caſä, in quo non requuritur, tunc etiam ſiineprus produceretur, tenet licèt lacerari poſſit. 7 7 6 In quibhus officium aſſeſſöris conſiſtat. Jllc, qui ex ui oſficij ſjui tenetur loqui, ſi tacet an in ſui præiudicium conſentire videatur. Grauius eſi delictum in committendo quam in ommittendo. 1* Torius eſe tolerandum quodlibet ſcandalum, quam ueritas relinquatur. 3 Bar. in l.j. ff. de off. aſſeſſ. AAu r. in d..j. in principio colligit ex glo. aſſeſſorem t poſſe inquirere an ille, qui po- d ſtulat, ſit infamis. Adde Cyn. in l.j. C. ut quæ deſ. aduoc. Bal. in c. domino guerram, in 4 tit. Hic fin. lex. Corr.& Felin. in c. cùm cauſam, col. 10. uerſi. in ea glo. de teſti. Et dum Bar. ibi ſubiungit, eum ſi interrogatur ab aſſeſſore de ſua infamia, non debere patefacere turpi- tudinem ſuam, ſecundum gl. in c. I. de except. Adde tu quamuis allegans turpitudinem t ſuam non audiatur, tamen hoc locum non habere in multis caſibus, ut per Felin. in ca. lator, in princ. de re iud. in cap. tertio loco, nu. 8. cum ſeq. de præſumpt.& in c. debitores. num. 1 2. de iureiur. vide etiam Abb.& alios in c.ex tenore de teſti.& eundem Abb. in ca. cùm. M. Ferrarien. nu. 1 3. de conſt.& in ca. cũm ſuper, de conceſſ. præben. in cap. inter dilectos, de donat. in ca. ſuper eo, de conſang.& affin.& in cap. ex diligenti, de ſimon. Bar. plenè in l. iuſiurandum, quod ex conuẽ tione. S.procurator. ff.de iureiur. Doct. in l.cuùm profitearis. C. de reuoc. donat. Soc. in conſ. 21. col. 3. in 1. uol. Doct. in d. ca. lator,& in c. conſanguinei, de re iud. Et in multis alijs locis hac de re iuris interpretes tradiderunt; quæ omnia longum eſſet recenſere. Inter cætera tamẽ ſcias, quemcunque t teneri turpitudinem ſuam detegere ubi agitur de periculo animæ. d. c. lator,& d. c. conſanguinei.hoc idem fieri debet fauore eccleſiæ. cap. quod quis cõmiſit.z 5.q. 9. ſic etiã dicimus fauore libertatis, ut traditum eſt in l. interrogatam. C. de liber. cau.& quamuis commu niter dici ſoleat, eum qui allegat t turpitudinem ſuam, non eſſe audiendum, an excipiendo id poterit? Abb.& Bar. in d. c. inter dilectos. Ioan. de Anan. in c. ſignificaui. colu. 2. de adul.& Abb. in d. c. cùm. M. Ferrarien. Bar.ibi pauldpoſt ait, libellum f malè conceptnm, qui coram aſſeſſore producitur, ab eo poſ- ſe lacerari& reſpui. De hac re vide Abb. in c. cùm inter, in fi. de conſuet.& glo. not. in ca. ſacer- dotibus, in uerbo, incedit. 1 1. q. I. quæ ait, iudicem debere libelium deſtruere quando non eſt legitimè compoſitus. Innoc. in cap. 1. de off. uicar. Abb. in c. examinata, de iudic.& in c. ſi cleri- cus laicum, de for. compet. Alex. poſt Bar. in l.prohibitis. C. de iur. fiſc. ubi inquit, à iudice hoc poſſe fieri parte tacente& non opponente, ſecundum Bal. in l.ij. C. ut nem. priua. Quodtamen limita, niſi ſimus in caſu, in quo libellus t non requiritur: nam tunc etiã ſi ineptus producere- tur teneret, licet lacerari poſſet. gl.ſing. inl. vinũ. ff. ſi cert. pet. vide ad prædicta Bar. in extraua. Ad reprimendum, in uoce, ſine figura. Abb. in c. fi. in fi. de libel. oblat.& Feli. in c. dilecti. in fi. de iudic.& in c. ex parte.. col. 4. de off deleg. Attende tamen, quia etiam ſi aſſeſſor poſsit libel lum ineptum lacerare, non tamen cogitur, ſecundum Paul. de Caſtr. in l. ubi pertium. C. de tran 7 ſact. per. l. non quicquid. fB. de iudic. Subiungit poſteà Bar. in quibus officium t aſſeſſoris conſi- ſtat. cuius documentis adijcias, aſſeſſores teneri reſiſtere præſidi malè ſentienti.l. quoniam. 2. cum glo. 3. C. de appell. eli. in c. ſiquando, in princ. de reſcript. nam aſſeſſores inuenti fuere ut ſubueniant imperitiæ præſidum. Angel. in conſi. 271. Primus punctus, col. 1.& ideò in con- demnationibus reorum iniuſtis pati non debent, ut ſcribatur in actis, eas ipſis conſentienti- bus fuiſſe prolatas: quia eadem pœna, qua& ipſi præſides, tenerentur. nec etiam tacere de- bent, ne conſentire uideantur, ſed proteſtandum eſt in ſcriptis, hæc fieri ipſorum ſententia re luctante. Cæpoll. in cautel. 3 5.& in cautel. 2 1 5. Ad quæ accedant tradita per Feli. in cap. 1. col. 4. de offic. delega. dum agit de conſiliarijs principum. Et hoc rarione ualida confirmatur: nam ij, qui ex ui officij ſui tenentur loqui pro commodo& bono pertinente ad id, in quo officium corum cõſiſtit, tacere non poſſunt. arg. capituli primi de his quæ ff.à maio. par. cap.& tacendo cenſentur 0 9 De officio aſſeſſoris. cenſetur in ſui præiudicium conſentire. l. de ætate. ũ. qui tacuit. ff. de interrog. actio. c.poſſ præ ſtitum, de conſt. in 6. Et hac ratione motus Abb. poſt lnnoc.in d. c. v. intulit unumquemque de collegio aſtrictum eſſe ad liberè loquendum in ijs, quæ ad commod um capituli ſpectant, alio. quiuehementer errare. Et idé uoluit Abb. in c. continebatur, eod. tit. in c. dilectus. 2. de ſimon. jn c. ueſtra, de loca.& in c. in cauſis, de elect.& Iaſ. in l. quæ doris. ff. ſolut. matrim. nu. 8 9. Is enim, cui dicendeæ ueritatis onus incumbit, pariter peccat tacendo, ac ſi malè loqueretur: quia utro- que caſu dicitur proditor ueritatis. c. nolite timere. 1 1. q. 3.& ita in ſimili caſu air Alex. in l. Ar- gentarijs.S. cum autem.ff. de eden. dum agit de teſte. citat. c. primum de crim. fal. ad idem eſt tex.in c. quiſquis metu. 9. qu. 3. vbi paria eſſe decernitur, uelle nocere,& prodeſſe negligere. Et hic eſt caſus exceptus à regula, quæ colligitur ex glo. in I. mora. ff. ſol. matrim. ſcilicèt grauius t eſſe delictum in committendo quàm in omittendo. nam hoc non habet locum, ubi ex ui offi. cij aliquis ad ueritatem dicendam aſtringitur: nam ueritas ante omnia eſt amanda. l.j. C. de dedit. liber. toll l. cuùm ita legatum. ff. de cõd.& demonſtr. Ex quo infertur, quemadmodum aſ- ſeſſores& conſiliarij, qui mala præbent conſilia, tenentur ad reſarcienda quæcunque damna, uæ inde proueniunt, teſte Innoc. in c. ſicut dignum, de homicid. vbi Abb.& elin. in d. c. I. de offic. deleg.facit ad rem tex.in l. quoniam iudices,& ibi Bal. C. de appell. ita pariter eos teneri, ui tacendo nolunt prodeſſe Hinc dixit Bar. in tract. repræſaliarum, in 6. q. contra huiuſmodi 10 conſiliarios repræſalias poſſe concedi. magis enim tolerandum t eſt quodlibet ſcandalũ, quàm 7 2 I quod ueritas relinquatur. c. qui ſcandalizauerit, de reg. iur. Hinc dicitur Paralip. 39. Nolite ne- gligere, uos enim elegit Dominus ut ſtetis coram eo pro ſalute populi. Et alibi Dominus per prophetam ait, Non aſcendiſtis ex aduerſo, neque oppoſuiſtis uos murum pro domo Iſracl.& alibi per Eſaiam ait: Clama ne ceſſes. Dixit etiam Dominus Moyſi, Exo. 18. Prouide de omni plebé uiros ſapientes, in quibus ſit ueritas. An autem aſſeſſoris imperitia magiſtratui, qui eum elegit aſcribatur, trad. Alex. in conſi.1 9. col. 5. in 7. uol. Fummariumin l. diem functo. ſede off. Aſeſſ. An mortuo prætore ante completum eicium poſſint eius hæredes ſalarium int grum conſe qui. An iudici delinquenti ſiue remoto ab oſficio culpaſua, ſalarium debeatur. Bar. in l. diem functo. ff. de off. aſſeſſ. BaARr. in d. l. diem functo, col. 1. tradit, An mortuo t prætore ante completum officium, oſsint eius hæredes ſalarium integrum conſequi: quia per eũ non ſtetit. De hac re vide Rom. in conſi. 85, Abb. in c. I. de cleric. ægrot. in fi.& in c. cùm ab omni,in f. de uit.& honeſt. cleric. vi de etiã in lſi quis in ſacris. C. de prox. ſac. ſcri. lib. 1 2. in l. 3. C. de agen. in reb. eod. lib.& inl. poſt duos.§. fI. C. de aduoc. diuerſ. iudic.& in l.j. C. de primip. Et dum in d.l. Barto. tractat, an iudici 2 delinquenti ſiue remoto ab officio culpa ſua ſalarium debeatur; vide Bar. in l. 1udæis. C. de an- ⅓ G X 8&ᷣ* no.& trib lib. 10.& in l. Mæuio, in princ. ff. de annu. lega. Ad rem faciunt trad. per Bal. in l Nen ſenius. ff de excuſat. tut.& in l. Mancipia. C. de ſeru. fugit.& Abb. in cap. cùm non ſit, de iudi Et apud multos ex prædictis authoribus habetur etiam, an ſalarium debeatur famulo infirmo,& ſimilibus. Ad not. per Bar.in lin confilio. ff.de off. aſſeſſ. vide Rom. in conſ. 1 16. col.i. Summarium in l.j. de iuriſdiclione omn. iud. Oſſicium iudicis eſi genus generaliſſimum. Jllud eit genus generalſſimum, quod nibil habet ſupraſé. Judea debet haberé duplex ſal, ſcilicèt ſcientiæ& conſcientiæ. Juriſdictio quid ſit. Oſſicium iudicis& iuriſdictio an ſint ijdem. Oſicium iadicis licèt aicatur remedium extraordinarium, tamen quandoque dicitur etiam remtdium ordinarium. 7 Ohflcium ptodele negigen arim ſcliicst graui locum idien ui oſh eſt amanda. Cc „quemadmodun- quæcunqpe dumn, X& Felin.md09 ta pariter ecxtti G. contra huii- ibetſcandinn aralip.9. Iarr. t alibi Dominox pro domo lſiael 9. Prouide de omn agiltratubquieun n conſequi. npletum offcium de hac revide Rox .&honeſt. delt P. eod.b. Rrialn arto.tractat, anl- r.in Llodæis.(9 trad. per Balin um non ſit,dei ur famulo jofr onſ.I! 6.Col.l- 0 2 N De iuriſdictione omn. iud. Of;cium iudicu nullem præſupponit obligationem. Diſſerentia quæ ſit inter oſhcium iudicu,&] ablionem. 1 éi ſatuto cautum eſſet, filiam dotatam eon fuccedere„Lubd nihilominus tunc(etiam ſialiunde habeat dotem) fratres eam excludentes ei denuò dotem conſtuuere compelluntur. 23 10 Statutum excludens exceptiones omnes, intelligi debet, dt propterea non probibear quominus aliquis poſſit oſficinm iudicu implorare. II Aclio ubique poteft intentarl. 1 12 Ac⁊io iudlicati quando intentatur coram ordinariò ſententiarum tunc actio non intentatur. 13 Oſſicium iudicis miſericorditer imploratur. 14 Aa denegata iudicis audientia appellari poſſit. 15 Judex negare poreſi officium ſuum, neque prapterea Aicitur inferre iniuriam. 1 16 Quando emphmyteoſis eft extinéta per generationus deficientiam poſſunt propinqui petere ut eu refirme- tur,& niſi hiat, dicitur eu fieri iniuria. 17 Princeps facilò cenſetur concedere beneficium, quod concedere conſueuit,& ſi perenti denegatur, dici- tur ei fieri iniuria. 12 Fle, qui fundum ſierilem reduxit ad ſertilitatemo non poreſt expelli, etiam ſieſſet conductor ad tempus: quia ei fieret iniuria. 19 Oſſicium iudicis nobile, eft illud, quod perſe ſtat. 20 Oſſicium mercenarium eſſe poreft multiplex. Bart. in I.]. ff. de iuriſd. omn. iud. Axr. in d. l j. ex illa uoce, latiſsimum, colligit, officium t iudicis eſſe genus genera- „ liſsimum, eò quòd omnia continet,& nullum genus habet ſupra ſe. idꝗque dicit pro bari inl. cum poſt. S. gener. ff. de iur. dot. ſed Barto. voluit citare gl. in d.§. gener. nam ille tex. parum probat. Adde glo. in§. ſi generaliter, inſtit. de legat. Attende tamen quod iſtud Bart. documentum non videtur verum: nam id eſſe genus t generaliſsimum dicitur, quod ni- hil habet ſupra ſeʒ ſed iudicis officium ſupra ſe habet iura& leges,& ideo iudex non dicitur ha bere liberam uoluntatem, ſed coarctatam à lege. Barto. in l. ſi ſocietatem. S. arbitrorum. ff. pro ſoc.Soci. in conſi.9 2. colum. 8. in I. volum. Habet etiam ſupra ſe rationem illam naturalem, cui omnia ſubſunt, ſecundum gl. in cap. ex eo quod, in uoce, rationis, de elect. in ſexto pariter quo que iudicis officium ſupra ſe habet conſcientiam, quoniam iudex t debet habere duplex ſal, ſcilicèt ſcientiæ,& conſcientiæ. nam conſcientia ſine ſcientia inſipida eſt,& ſcientia ſine con ſcientia diabolica eſt. hæc Bald. in l. hac lege. C. de ſenten. quem ſequitur Beli. in cap. ex parte. 2. de off. dclega.& multa alia conſiderari poſſunt, quibus officium iudicis ſubeſſe debet, igi- tur non eſt genus generaliſsimum. neque hoc probatur in d.l.j. quia iſta collectio non proce- dit: Iuſdicentis officium lariſsimum eſtergo eſt genus generaliſsimum. ſicut etiam ſi dicere- tur; eſt doctiſsimum igitur eſt genus generaliſsimum.& quoniam multa poteſt? ideo nihil ha bet ſupra ſe. nam ſecundum logicos genus generaliſsimum eſt ſubſtantia ſupra quam nihil eſt. & Barto. conſiderat ſolum hoc dici genus generaliſsimum, eo quòd non habet aliud genus ſu- pra ſe. Veruùm, ſi ita rectè colligeretur etiam animal in genere ſuo eſſet genus generaliſsi- mum, id quod eſt falſum, ut melius quàm alibi aperit rem hanc idem Barto. in l.legato gene- raliter.ff. de leg. primo. Bar. in d..j. colu. z. verſic. Item quæro quid ſit t iuriſdictio, proſequitur hanc rem, vtibi per eum. Adde Azo. in ſumma de iuriſd. omn. iudic. in princ.& in§. fin.& Beli. in cap. licèt, in pri- mo not. de probat.& quomoddò diffinitur iuriſdictio, quot modis ſumitur& diuiditur, habetur in S. ipſos quoque,& in§. oportet, in auth. de defenſor. ciu.& per Aber. in l. poſsideri. ff. de acq. poſſ.& per eundem Bar. in lj. ff. de off. eius,& Abb. in c. quod ſedem, de off. ordin.& Iaſ.in l. qui condemnare. ff. de re iud. K Bar. Barro. in eadem 1. columna quarta. in fin.tradit differe 1———— ————— De iuriſdictione omn. iud. Bart. in d. lj. colum. 3 verſicu.expeditis glo. diſputat, an officium † iudicis,& iuriſdictio ſint jdem.& rurſus, an officium iudicis& actio idem ſit. Adde nonnulla de hac uoce, officium, uæ habentur apud Belin. in capitulo poſt ceſsionem, columna prima. de probat.& KRapha. 1- 3— Se ee e in conſil. 8. colum. 7.& ſequ. in tertio volumine. Et plenè omnia, quæ ad iudicis offf⸗ Cuma. cium pertinent, uide apud Specul. in titu. de offic. omni.iud. per totum,& in titu. qe expenſis. S. quarto.& in titu. de action.ſeu petit.§. fin. verſicu. dicendum officium iud.& multa ſingularia in re propoſita habentur in Margarita Bald. in hac uoce, officium. Innocen. quoque de hac re tradit in capitulo ex inſinuatione, in vlti. glo. de procura. Alber.& Bar. in l. Quintus. ff. de ann. leg. Abb. in capitulo ſedem, de Offic. ordin.& in capitulo primo. vbi plenè Felin. de offic.iudic. & dem Beli. in capitulo 2. codem titu.& quamuis officium t iudicis dicatur remedium extra- ordinarium, tamen quandoque gicitur etiam remedium ordinarium, ſecundum glo. ſing. in J. ſiis à quo, in princip. ff.vt in poſſ.lega.& vbicunque æquitas ſuggerit, quid fieri debeat, docuit glo. in lſi ſeruus. ff. de uſufru.& in locum exceptionis deficientis, vide text. ſingul. in.fin. ff. de petit. hæred.& reliqua uide apud Barto.& alios, in. 1ij. ff. de damn. infec. Et quoniam Bart. in cadem J.j. colu. 4. propè fin. ait, officium t iudicis nullam præſupponere obligationem,& citat tex.inl. qui per colluſionem. ff. de action. empt. Attende tu in illa l. qui per colluſionem. S. fin. * agi tantùm de officio iudicis mercenario,& ideò ibi non bene probatur opinio Bartoli&“ ducta, in princip. ff. ad Prebell. ntiam, † quæ eſt inter officium iudicis aliter. Adde quatuor alias differen- commu. pro qua uidetur melior tex. in l. de & actionem, tum quando conficitur libellus, tum etiam tias inter officium iudicis& actionem, quas docuit laſ. in d. Ll. ff. de iuriſdic. omn. iud.& ultra eas, quas& ipſe& alij tradiderunt, nonnullæ aliæ ſunt adijciendæ. Quarum prima eſt, quan- do executio unius ſententiæ petitur ab alio iudice officio iudicis, ille exequi non poteſt niſt li⸗ teras habeat à iudice, qui ſententiam protulit, alioqui verd ubi executio iure actionis petere- rur: quoniam actio ubique poteſt intentari.j.fin. in f.. ff.de præſcript. Iong. temp. Paul. de Caſt. 2 in properandum. S.ſinautem reus. C. de iudic. Bart. in l.à diuo Pio. S. I. ff. de re iudic. Secunda eſt differentia, quia ubi petitur executio officio iudicis nobili, tunc non niſi maioribus magi- ſtratibus competit, alioqui uerò ſi iure actionis. Lancil. in l. ubere cauere, columna Vltima. ff. de iuriſd. omn. iud. Tertia eſt differentia, quoniam ubi aliquis tenetur ad aliquid officio iudi- cis, eius hæres non obligatur. l. ſi quis Aliberis.§. item liberum. ff.de liber. agnoſcen. Alexan. in 1ſi ſocer. ff ſolut. matrimo.& ſi huic differentiæ aliqua iura reluctari uidebuntur, ſolue ſecun- dum documentum Barto. in l.ſi tertius. S. L. columna prima. ff. de aqua pluu. arcen. Quarta eſt differentia, quia vbi expenſæ debentur iure actionis, vt quia promiſit in inſtrumento: peti poſ- ſunt etiam poſt latam ſententiam ſuper ſorte principali, alioqui vbi officio iudicis deberentur. glo. in l. ij. S. ſi rem, in voce fortaſsis. fl. de lega. tertio. Quinta eſt differenria, quoniam iuſta cauſa htigandi excuſat ab expenſis, quæ ueniunt officio iudicis, alioqui ſiiure actionis deben- tur. glo. in dicta uoce, fortaſsis. Sexta eſt differentia, quoniam ubi condemnatio expenſarum fit officio iudicis, ſine ſcriptura fieri poteſt, alioqui ſi iure actionis. Iaſ. in I. nequicquam. vbi decretum, columna 13. ff.de offic. proconſ. Septima eſt differentia, quia ſi æſtimatio fieri de bet officio iudicis, attendetur tempus æſtimationis in illa mora& durat uſque ad ſententiam. Si uerò æſtimatio fieri deber iure actionis, attenditur tempus contractus,& vltra non porrigi tur: ita declarat Bart. in vinum, columna prima verſiculo, Ad idem oppono,& columna ter- * tia, verſiculo reafſumo, in primo caſu.ff. ſi certum peta. cuius opinio’ comm uniter approba- tur. Octaua eſt differentia, quia ſi fructus ueniunt officio iudicis, cumulari debent cum ip- ſa actione principali, alioqui ſi iure actionis: quia tunc huiuſcemodi cumulatio fieri non po- teſt. laſ.in redita, columna decima, verſiculo, Ego autem. C. de eden. Nona eft differentia, quoniam ſi filia officio iudicis eſt dotanda, hoc intelligitur quando aliunde non habet alimem ta& dotem, quoniam ceſſat æquitas, atque ita etiam officium iudicis; ideò eam dotare non tenetur. Bar. in l. mulier. S. cum proponebatur. ff. ad Trebell. alioqui verdoſi iure actionis; vrſi ſtatuto dur remeqi vemecium exr undum goſing inl tier deden anei tieri deder docui .ungul. in ni- Et quoniam barij ligarionem, gdir colluſionen- ropinio Mnit: nter officmabud atuor alias diſed c.omn. iund.&um mm prima eſt, quan- Inon poteſt niſt li⸗ actionis petere- np. Paul.de Caſt. iudic. Secunda maioripus magi olumna vltimaff quid officio iudi. noſcen. Nexandn De iuriſdictione omn. iud. 74 9 ſtatuto cautũ eſſet, filiam dotatam t non ſuccedere; nam tunc etiam ſi aliunde habeat dotem, tamen fratres eam excludentes ei denuò dotem conſtituere compelluntur: quia ſtatutum in- telligitur eam excludere ſolùm à bonis eorum, qui ei dotem conſtituerunt, glo.& Bal. in l.j. C. de legit. hæred. Alexan. in conſilio 29. colu. penult. in I. volu. Soc. in conſi. 30⁰. col. 7.& in conſil. 84. colu. 2. in primo volu.& Dec.in conſi.ʒ 46. Et de hac re uide quæ poſui ad Bar. in l. obliga- mur. ff. de action.& obliga.& Barto.& Iaſ. in authen. res quæ. C. commun. delegat. Decimam differentiam collige ex tradit. per Bart. in l. quod juſsit, colu. fin. ſf. de re iudic. Vndecima eſt differentia, quoniam officium iudicis mercenarium deſeruit actioni, non tamen deſeruit offi- cio iudicis nobili. glo. in l.hæres furioſi. ũ. fin. f.de petit. hæred. quam not. ibi Ange. Aliam dif- ferentiam ponit Barto. in d.l.j. ſcilicèt, actionem nunquam negari, officium uerò iudicis quan- doque negari poſſe. alias differentias tradit Iaſ. in d.l. nequicquam. S. vbi decretum, col. penul. ff.de offic.proconſ.& in l.diuortio, col. ö. ff. olu. matrimo. vbi ponit duas ex eis, quas ego ſupe- 10 riuùs memoraui. Fortè etiam præcedentibus adijci poſſet, ſtatutum f excludens exceptiones omnes, intelligi debere, vt proptereà non prohibeat quominuùs aliquis poſsit officium iudi- cis implorare, vt not. concludit Barto. in lj. f. quod ui aut clam.& Socin. in conſilio 8. in fine. in quarta parte.& tamen dicendum uidererur actionem excludi debere; quia, ſi cui damus a- ctionem, multò magis datur exceptio, tanquam aliquid minus. l. inuitus.. cui damus. ff. de re- gul. iur. ita& contraà, cui negatur exceptio, multò magis negari debet actio tanquam plus, ut contrariorum eadem ſit ratio, iuribus vulga. nam, ſi de quo minus videtur ineſſe,& non in- eſt, ergo nec de quo magis, ut habetur in authen. multò magis. C. de ſacroſanc. eccleſ. Tamen contrarium egregiè tenuit Aretin. in conſil. 75. columna penult. dicens ab huiuſcemodi ſtaru- to non excludi, quin aliquis poſsit principaliter agere. Item quamuis iudex ſententiæ appel- lationis, ſententiam ab ipſo confirmatam exequi debeat, tamen hoc procedit ſolùm quando executio petitur officio iudicis, alioqui verò, ſi iure actionis peteretur. Alexand. in l. à diuo Pio, columna quarta. ff. de re iud. Rurſus, quando petitur executio officio iudicis, non requi- ritur libellus, neque litis conteſtatio. lqintra dies, vbi Barto.& omnes. ff. eodem tit. Item inter- locutoria lata officio iudicis nobili, quando alia diffinitiua non expectatur, poteſt reuocari, alioqui verò ſi petitum fuerit officio iudicis mercenario actione propoſita: quia tunc reuoca-9 ri non poteſt. Barto. in d. l. quod ĩuſsit. columna fin. eodem titu. vbi laſ. in 7. quæſt. Barto. colu. 4.vbi ponitur alia differentia: quia in uno caſu ſine cauſæ cognitione reuocari poteſt, in alio mtur, ſolue ſccm. IInon. Rurſus actio t poteſt ubique intentari.l.ſin. in finc. C. de præſcript. long. temp. ex quo ule) arcen. Quantach truwento: petiyu wdicis dederent- entia, quoniamb iure actionisde emnatio expenl ALnequicquan aſi eſtimabot tuſque adſem 8,& VtTà n02 wono,& col communiterdh, i debentè tradit Alexand. in dicta J.à diuo Pio, in principio. colum. 9. verſicu. quod limita, etiam ſi iudex appellationis confirmans primam ſententiam, eam exequatur, hoc tamen locum non habere, 1 2 quando actio t iudicati intentatur coram ordinario ſententiarum. Rurſus iudex ab expenſis abloluens, intelligitur ab expenſis abſoluere, quæ debentur officio iudicis, non autem iure a- etionis. laſ. in dicta l.properandum.§. ſinautem alterutra. C. de iudic. Rurſus expenſæ debitæ ratione uictoriæ debentur officio iudicis, neque in eis habetur ratio damnorum& intereſſe; ſed in his, quæ debentur ratione contumaciæ,& ueniunt iure actionis, debentur etiam dam- na& intereſſe. glo. in lj. ff. de alien. iudic. mut. cau. fac. Rurſus agens interdicto uti poſside- tis,& ſic actione illa, repellitur exceptione dominij, quam incontinenti aliquis offerat ſe pro- baturum, alioqui uerò ſi iudicis officium imploratur: quoniam tunc non repellitur. Areti. in 1.ſi de eo. S. fina. columna ſecunda. verſiculo, Aduerte.ff. de acquiren. poſſeſsio. Rurſus nan- do rei reſtitutio petitur officio iudicis, cumulatio non impeditur. Barto. in nanurtes ni- hil commune. columna quinta. in ſua lectu. verſiculo ſiuerò. ff. eodem titu. vbi Aret eolum verſiculo ſecundò, præcisè hoc dixit, alioqui ſi iure actionis.& ibi citat Barto. in lij.5 hoc ec cto, columna ſecunda. ff.ui bono. rapto. vbi ait, regulam prohibitiuam cumulationis ſcllicèt abſolutionem latam in uno poſſe parere præiudicium in alio, non procedere quando vetitur officio iudicis, atque ita ibi ponitur alia differentia. Reliquas tradit Abb. in cex parte 1 cohu .de reſcrip. aliam ponit Bart. inl. fi. in princ. ff.de appell. recipien. K 2 Bar. De iuriſdictione omn. iud. 13 Bart. in d. lj. colum. 4. verſicu. Item ex hoc concluditur, ait, officium t iudicis miſericorditer implorari: quia illud, quod pars petit, ſibi non debetur, ſed iudex poteſt ex officio ſuo facere, vt libi detur; licèt quandoque eſſet iniuria ſi denegetur. Tude hac re quando ſcilicèt fiat jniuria petenti,& quando ei liceat appellare ab hoc officio iudicis denegato, vide Felin. in ca- pitulo exceptionem, colum. I.& 2. de except.& hæc uerba Barto. declara ut per Felin. in cap. 14 fin. de offic. iud. An autem t à denegota iudicis audientia appellari poſsit, vide modern. inc. 15 ex ratione,& in capitulo cùm ceſſante, de appell.& circa rem propoſitam, de qua Bar. agit, vi- de Iaſiinſt. de act. in princ. colu. ⁊. verſicu. Subde tamen. vbi ait, iniuriam non fieri in ijs, quæ re- poſita ſunt in mero iudicantis arbitrio. An autem ſi quid poteſtati iudicis relinquitur, appel- lari poſsit. Iaſ. in l. quod iuſsit, in 2. quæſt. Bart. ff. de re iudic. Adde quòd iudex t negare po. teſt offcium ſuum, neque proptereà dicitur inferre iniuriam, quando pars habet aliud reme. dium, quod propoſuit. Bart. in d. l. naturaliter. S. nihil commune, colum. 5. ff. de acquiren. poſſeſ. & in ſimili caſu uide Feli. in capitulo at ſi clerici. õ. òe adulterijs, colu. 9ę.de iudic. Adde ad præ- 16 dicta caſum memoratu dignum, quando emphyteoſis t eſt extincta per generationis deficien tiam, poſſunt propinqui petere ut eis refirmetur,& niſi fiat, dicitur eis fieri iniuria, adeò ut li- citum ſit prouocare ad ſuperiorem. Bart.in 1l. S. permittitur.f de aqua quoti.& eſti. Fulgo. in conſi. 2 2 2. in fin. Curt. in conſi. 47.& in conſi. 49. vbi ait ita in facti contingenria fuiſſe iudica- tum. vide omninò Rom. in conſi. 2 2. vbi multa notatu digna, quæ ad alios etiam caſus affer- ri poſſunt, inueniuntur. Et in dictis locis habetur etiam, quid de feudo.& per illum text. in 17§d.§. permittitur, ait Aret. in l. apud Iulianum. S. conſtat. ff. de legat. 1. principem ¹ facilè cenſeri concedere beneficium, quod concedere conſueuit:& ſi petenti denegatur, dicitur ei fieri iniu ria. licèt Bolog. dicat id non probari in illo tex. Et in re propoſita attende aliud ſcitu dignum, 18 nam etiam ille, qui fundum ſterilem reduxit ad fertilitatem, non poteſt expelli, etiam ſi eſſet conductor ad tempus: nam ei fieret iniuria.l. quicunq;. C. de omn. agr. deſer. lib. 1 1. Paulus de Caſtr. in confi. 14 2. in 2. volu. Curt. in conſi. 47. 19 Bax. in eadem colum. verſicu. ſic dicas, quòd eſt triplex, ait, officium t iudicis nobile eſſe il- lud, quod per ſe ſtat. Hic quæritur utrura ſi iudex ad poſtulationem partis aliquid facit, quod ex mero officio ſuo facere poteſt, dicatur id fieri officio nobili, an mercenario? vt ſi iudex, qui per inquiſitionem procedere poteſt contra delinquentẽ, ac etiam ad inſtantiam partis, ſi pro- cedit parte petente, intelligatur procedere officio nobili, an non? vide Iaſ. in l.lmperium, co- lu. 6. verſic. ſecundò aduerte. f. eod. tit. de iuriſd. ſui. iudic. Et dum ibi paulò poſt Bar. declarat, 20 officium f mercenarium eſſe poſſe multiplex; quia quandoque deſeruit actioni proponendę, 80 ut in citatiomibus,& interrogationibus& alijs, quæ fiunt ante litem conteſtatam; vide eundẽ Bar. in l. in prouinciali.§. I. col. I. verſi.& ideò. ff.de oper. nou. nunc. Et dum Bart. ait in ead. col. fi. verſi. Quædam ſunt iura debita perſonæ in re. vide Alex. in conſi. 3 5. colu. I. in 4. vol.& dum Bar. in fl. d.l. primæ ait, quædam ſunt perſonæ repræſentatæ,& reliqua. Vide Alexan. in d. conſi. 3 5 in fi.& Paul. de Calt. in conſi. 3220. in primo dub. vbi infert ad pulchrum caſum. Fummarium in 1.ij. ff. de iuriſd. omn. iud. Delegato uno, omnia delegata eſſé exiſtimantur, ſine quibus illud eæpediri non poteſt. Delegato nunquam uidetur ſſe conceſſum, 2t pænam publicationis bonorum imponere poſſit. An& quando iudeéa poſſit in bur, quæ eius arbitrio commiſſa ſunt, arbitrari pænam mortu ſäu rle⸗ Lgationi. Ei cui iuriſdictio eft delegata, non cenſéeri mandata eſſe ea, quæ ſunt maioris iuriſdictionis. Seruo proprio cenſetur data libertas, Vt in titutio ualeat. Potestatem habens bencficium conſérendi, ſi ponat aliquem in poſſeſſione, an exiſtimetur ei beneftium contuliſſe. Ea, quæ funt maioris iuriſdictioni cenſentur mandata, dum tamen ſint eiuſdlem ſeciei. Maudatum factum ad extraiudicialia, continet etiam iudicialia quæ ſunt alterius ſpeciei. 9 fudi aen en gare p tshader Audrem de Acquiren pofi udic. Adde ddpn ene rationis detonn ri iniuria, adeyn 1oti.& æſti. Wai- agentia fuilidic los etiam disa 0.& per illuneat. cipem t facile cotm un dicitur ei feriim aliud ſcitu dignun expell etiam ſi eſſ er. lib, II. Pauluis de dicis nobile eſſeii Aiquid facit, quol ario? vt ſt iudexq nriam partis ſihn inlLImperiumc) 10 poſt Bar. decun actioni proponer teſtatam; vide eu' um Bart-ait ineui Olu. 1.in r. 3” ide Alexanin do um caſum. dn poteſt. 1 umponert poſſi. ſ mort arl pændm g2 uriſdiiioni- — ℳ 9 rdi an wiſtimetul 4 4 gem eciel.. uſde Aerus Heui 1 9 De iuriſdictione omn. iud. ndex criminalis nunquam coonoſcere potest de cauſa ciuili, quæ eft diuerſa ¶heciei. 73 10 Luaices tam ordinarij, quam delegati mittere poſſumt in poſſeſſionem ex primo decreto contra contumacẽ. 11 Ile, qui habuit mandatum ad litem iam extinctam, cenſétur habere mandatum ad eam reſuſtitandam er reftitutionem in integrum. 12 ludex ſecularu anpoſſit incidenter cognoſcere de re ſpirituali. I 2 A ℳ Bar. in I.ij. f. de iuriſd. omn. iud. BARr. ex d..ij. colligit in ſumma, delegato t uno omnia delegata eſſe exiſtimari, ſine qui- bus illud expediri non poteſt. Vide Ang. in conſi. 2 90. vbi de hac re memorabiles textus addu cit. Et uide multa ad rem propoſitam facientia apud Beli. in cap. de cauſis, col. fin. de off. deleg. vbi ſubiungit tres limit. Quarum prima eſt, vt prædicta locum habeant ſolùm quãdo illud prin cipale ſine his ullo modo expediri non poteſt, alioqui uerò ubi expediri poteſt, quamuis non ita commodè. Secunda eſt, niſi hæc eſſent de reſeruatis Papæ. Tertia eſt, niſi hæc alio iure huic delegato eſſent prohibita. Et ibi tradit Belin. iura,& authoritates, quibus hæ limitationes probantur. Quibus adijcienda eſt alia limitatio, ſcilicèt, vt prædicta non procedant, quando uo luntas eſt ſimpliciter declaratiua, non autem diſpoſitiua, vt docuit Aret. in rubr. f. de acquiren. hæred. col. 3. verſic. prætereùò, quando voluntas. Attende etiam quia delegato t nunquam uide tur eſſe conceſſum, vt pœnam publicationis bonorum imponere poſsit. Barb. in c. 1. colu. 8. de Off. deleg.& in c.præterea, col. 2.vbi etiam Reli. col. z.& ſeq. eod. tit. Bart. in I.j. ffrad leg. Iul. ma- ieſt. Abb.in c.prudentiam. S. ſextam, de off. deleg. Aret. in conſi. 8 5.& in conſi. 15 8. in 2. dubio. in fi. Sed de hac re, ac etiam an& quando iudex t poſsit in ijs, quæ eius arbitrio commiſſa ſunt, arbitrari pœnam mortis, ſeu relegationis, vide Beli. in c. ex literis, nu. 43. 45.& 47. de conſtit. Et an& quando iudex in cauſa principali poſsit eſſe iudex ſuper dependentibus& connexis,& quæ nam eſſe dicantur dependentia,& connexa, vide omninò Imol. in conſil. 13 9.& in conſi. 140.& aliquid apud Abb. in conſi. 1 8. nu. 7. in 2. vol. vbi ait iudicẽ ſuper matrimonio poſſe in- cidenter etiam cognoſcere de dote.& omninò uide Ang. in d. conſi. 290. reliqua de conncxis in locis proprijs uideantur. Bar. in d.l.j. col. z. verſi. Reſpondeo cui iuriſdictio, ait, ei cui t iuriſdictio eſt delegata, nõ cen- ſeri mandata eſſe ea, quæ ſunt maioris iuriſdictionis, quàm ſint ea, quæ principaliter ei manda- ta fuere, quamuis ſine ipſis ea expediri non poſſent. Ad quod faciunt quæ in præcedenti lucu- bratione poſita ſunt. Sed contra iſtam limit. Bart. atque ita ut etiam maiora intelligantur eſſe conceſſa, facit tex. in princ. inſti. de hære. inſtit.& in l.pen. C. de neceſſ. ſeru. hæred.inſtit. in prin. vbi dicitur, ſeruo proprio t cenſeri datam libertatem, vt inſtitutio ualeat.& ſic ad ualiditatem inſtitutionis cenſetur data libertas, quæ multò maior eſt.l. ibertas. ffide regul. iur. Item docu- mento Bar. reluctatur. lnon cogendum.§. ſi procuratori,& ibi Barto. ffide procur. vbi habetur, mandatum factum ad extraiudicialia, Porrigi debere ctiam ad iudicialia extraiudicialibus ne- ceſſaria, quæ tamen ſunt maiora. Rurſus obſtat. lij. C. de dot. promiſſ. vbi ait Bal. promiſſorem uſurarium dotis, cenſeri etiam dotem ipſam promiliſſe, quæ eſt maior. Rurſus refragatur com- mun. illa concluſio canoniſtarum in c. tranſiniſſam, de elect. quæ eſt, vt ſit poteſtatem habens beneficium conferendi, ponat aliquem in poſſeſsione, exiſtimetur ei beneficium contuliſſe. Rurſus refragatur; quia mandata iuriſdictione, videntur mandata etiam ca„quæ ſunt maioris iuriſdictionis, vt vult Barto. ibi in d..ij. verſiculo ſecundo modo, per text. in J. quoties. C. de iu- dic. qui procedit etiam in delegato. Bartol. in l. hæreditas ad Statium. ff. de hæred. inſtituen. atque ita ille text. hoc in loco repugnat huic Barto. documento. cui etiam obſtat. l.prima. in fine.&l. fin. in fine. ff.de offic. eius. vbi mandata iuriſdictione uenit etiam imperium, maius. Item obſtat 1. denique.§. interdum. ff. de pecul. lega. Tamen pro opinione Bartoli videtur. I. hereditas ad Statium. ff. de hæredi. inſtituen. quod declara ut per Iaſ. in l. Centu- h eenin iſ vulga.& pupill. Item pro hac opinione Bartoli facit tex. in Lpenultima S. 0. C. de neceſſ. ſeru. hæred. inſtit. per quem ita limit. Rom. in Lillud. ff. de acquiren. hæred.& K 3 iſtam quod eſt De iuriſdictione omn. iud. ſtam limitationem& alias ad hanc regulam ponunr Alex.& moder. in l. fin. C. de hæred.inſtit. Vide Aret. in l. Gallus. S.& quid ſi tantuùm. ff. deliber.& poſthum. colum. 3.& Dec.in rubric. de appell. colum.3 verſiculo VIterius.& tenendo opin. Bart. ad obiecta in contrarium ſcilicet de .pen in princip. C. de neceſſ. ſeru. hæred. inſtit. fortè reſponderi poreſt, id procedere fauore li- bertatis, vt ibi text. expreſsè aperit. Et ſimiliter ad obiectionem illam de promiſsione uſura- rum dotis, dici poteſt, illud eſſe fauore dotis. poteſt etiam& ad hæc,& ad alia obiecta paulò ante in contrarium adducta reſponderi, ea ſcilicèt quæ ueniunt in conſequentiam,& pro exe- cutione primi mandati, non poſſe diei eſſe aliquid maius, cùm acceſſoriè ueniant. argumẽto. capitulo ſuper eo, de præben. in ſexto.& Lcùm aurum S. ſi.ff. de aur.& argen. lega.& ita inquit Dec. in conſ. 77. colu. 4. vbi multa memoratu digna in re propoſita explicauit. Id uerò quod Bar. in verſiculo ſecundo modo ait, ſcilicèt mãdata iuriſdictione cenſeri mandata ea etiam, quę ſunt maioris iuriſdictionis, non uidetur ſine dubio ex ijs, quæ paulò ante deduximus. Sed eſto, dicẽdum eſt, hoc procedere in iuriſdictione ordinaria, quæ tantùm ſimplicem iuriſdictionem continet, alioqui verò ſi de iudice ordinario loqueremur habente merum& mixtum imperiũ; quoniam tunc dari non poſſent maiora expreſsis. Bar. in d. Lij. col. z. verſicu. Sed contra hoc oppono ait, ea etiam t quæ ſunt maioris iuriſdictio nis cenſeri mandata, dum tamen ſint eiuſdem ſpeciei, alioqui non. Sed contra hoc Bartoli do cumentum, quòd immo ueniant ea etiam, quæ ſunt alterius ſpeciei, multa uidentur urgere, ut eſt tex. in J.. in fi.& in. f. ff. de off. eius. vbi in delegatum cenſetur translatum mixtum imperiũ, quod eſt alterius ſpeciei. Item tex. in l.non cogendum,&. ſi procuratori,& ibi Bar. ff.de procur. 8 ubi mandatum t factum ad extraiudicialia continet etiam iudicialia, quæ ſunt alterius ſpeciei Item urget text. in capitulo penul. de in integr. reſtit. vbi arbiter in neceſſariam conſequen- tiam cognoſcit de cauſa reſtiturionis in integrum, quæ tamen petitur officio iudicis nobili.& ita eſt diuerſæ ſpecici. Rurſus reluctatur tex. in I. ſolemus. S. latruncunlator. ff. de iudic. iuncta. 9 Linterdum. S. qui furem. ff.de furt.& ibi Bolo. ubi iudex t criminalis nonnunquam cognoſce- re poteſt de cauſa ciuili, quæ eſt diuerſæ ſpeciei. Rurſus obſtat etiam text. inl. fina.§. ſed& ſi quis. C. de admin. tutor. ubi in conſequentiam,& incidenter is quandoque tutorem dare poteſt, qui alioqui dare non poſſet, tanquam quid diuerſum à cognitione ſua. Similiter con tra Barto. facit tex. in§. ſi uerò etiam quidam iurent, in authen. de exhiben. reis. vbi iudices 10 t tam ordinarij quàm delegati mittere poſſunt in poſſeſsionem ex primo decreto contra con- tumacem. id quod eſt diuerſæ ſpeciei.& contra Bart. faciunt trad. per eundem Bar. in l. inde- bitum.ff.de condit. indebi. vbi habetur, mandatum factum ad ea, quæ non requirunt ſpeciale mandatum, in neceſſariam conſequentiam, ad ea etiam, in quibus exigitur ſpeciale mandatũ, 11 dilatari. Ad hæc accedat Rom. in ſing. 63 8. vbi ait, eum qui habuit mandatum t ad litem iam extinctam, cenſeri habere mandatum ad eam reſuſcitandam per reſtitutionem in integr. quæ tamen eſt diuerſæ ſpeciei. Neque obiectionibus iſtis repugnant adducta per Bart. quoniam loquuntur principaliter, vt tunc ea, quæ diuerſæ ſunt ſpeciei non contineantur. id quod uerũ eſt, alioqui uerò in conſequentiam& incidenter.l. quoties. C. de iudic.& proptereà non remo uentur obiecta contra Bart. adducta; quia ipſe vult omnindò maiora expreſsis, ſine quibusprin cipale expediri nonporeſt, non contineri quando ſunt diuerſæ ſpeciei,& tamen contrarium colligitur ex prædictis: quoniam ea incidenter& in conſequentiam uidentur eſſe mandata.& de re propoſita vide Dec. in dicto conſil. 77. colu. 3. verſicu. ſucceſsiuè non obſt.& in c. præte- red verſicu. 4. olu. 4. de off. deleg. Abb. in cap. 4. colu. fin. de for. compet. Feli. in cap. cæterum, colu. 3. in f. de reſcrip.& aliquid in ſimili per eundem Reli. in cap. licèt cauſam, col. 4.in 5.not. de probat.& in cap. ſedes, colu..& ſeq. de off. ordin.& in cap. ſedes, colu. 4. de reſcrip.& Aret- in confi. 1 5 8. colu. penult. 12 Bart. in d.lj. columna fin. verſicu. iuxta prædicta, quærit an iudext ſecularis poſsit incidenter cognoſcere de re ſpirituali?& diſtinguit vt ibi per eum. Ad quem accedit laſ.in. quoties. col. pen.in 3.not. C. de iudic. vbi ait, hanc Bartoli diſtinctionem*uotis frequentioribus approbari quamuls De iuriſdictione omn. iud. 76 nC.dehere; 1* Neredänd-. RDecainnbi 4 quamuis quoſdam citet, qui contra Bar. ſenſerunt. Ibiq́ue multa ad rem propoſitam facientia ontrarium ien memorauit.& dum ibi Bar. in verſicu. circa hoc, ſubiungit, quædam eſſe, quæ ſequuntur ad id, Procedere fauon quod conceditur ex ſignificatione uerbi,& reliqua vt ibi. Vide tu aliqua per Felin. trad. in cap. epromiſsione üin translato, col. 3. de conſt. ad Ala obiecta daub Fummarium inl.imperium. ſde iuriſd. omn. iud. luentiam, Kproen ueniant. axgumen 1 Merum& mixtu imperium non eſi ſpecies iuriſcictionis immediatè, ſedimperium ſimpliciter ſumpti. genlega Kita Inqu . Bar. in l.mperium. ff. de iuriſd. omn. iud. ſcautt.ld verd quu 1 BaäARr. in d.l. imperium, col. 2. in princ. ait merum 1& mixtum imperium non eſſe ſpecies nandata eaer 1 d 2— deänimds V iuriſdictionis immediatè, ſed imperium ſimpliciter ſumptum. Attẽde, nam ſi uerum eſt, quòd. Cein 3 düch merum& mixtum imperium ſint ſpecies imperij ſimpliciter ſumpti, imperium in genere poni Cem urllünn deberet in diffinitione meri& mixti imperij, ſed non ponitur, vt tradit Bar. in ead. col. verſicu. R mnumichen Dic ergo, dum ait, merum imperium eſt iuriſdictio, igitur iſta non uidetur bona diffinitio. De- bebat enim dicere merum imperium, eſt imperium,& non iuriſdictio; quoniam imperium in genere diuiditur in merum& mixtum, vt prædixit Bart. quare imperium eſt proximum& im- mediatum genus imperij meri, non autem iuriſdictio, quæ eſt genus remotum. Diffinitio autẽ nt maiorss iuniiy vontra hoc haich a uidenturar conſtat ex genere proximo, non autem mediato, vt in diffinitione hominis dicitur: Homo eſt um mixtummä animal, quod eſt ſuum genus immediatum, non autem dicitur eſt ſubſtantia,& ſic per genus ibi Ban f depu- mediatum. Et hoc ſentit Bart. in Ij. ff de teſtam. vbi ait, diffinitionem debere continere genus funt alterius ſpect ſub quo res eſt diffinita. Et hæc eadem difficultas pariter militat ẽt in diffinitione mixti impe- ſariam conſequen rij. Quotuplex ſit merum& mixtum imperium, tradit Abb. in c. quod ſeden. de off. ordi. hinzuni Fummariumiin! iubere cauere, ffde iuriſci. omn. iud. nquam cognoſce 1 Fn oſſicio iuqicu nobili requiritur libellus. quod limita. inlina.§. ſed&l Quando petitur executio iudicati, ea pet itur oſficio iudicis nobili. que tutorem dar [ua. Similiter coi n. reis- vbi iudic gecreto contracu ndem Bar. inlind n requirunt ſpedi ur ſpeciale manie datum f adlitemi onem in jntegr Bart. in J.iubere cauere. ff. de iuriſd. omn. iud. I BaART. in d.l.iubere cauere. col. fin. verſic. Dices tu, ait regulam, quæ habet, vt in officio t iudicis nobili requiratur libellus, non habere locum quando iudicis officium imploratur ſuper co, quod notum eſt,& liquidatum in iudicio. Attende quoniam hanc limitationem ad illam re- gulam extollit Iaſ. in l.intra dies, verſiculo quærit Bart. f. de re iudi.& ibi hac limitatione ſubni- xus reſpuit quoddam argumentum Alex.& alia multa tradidit ad officium iudicis nobile per- rinentia. Ad quæ uideas etiam quæ pono ad Bar. in l.à diuo Pio.§. l. col. 1. eod. titu.& quæ tra dit Soci. in conſi. 267. colu. 6. in I. volu. Item dum ibi in d.liubere, ſubiungit Bar. quando pe- 2 titur t executio iudicati, eam peti officio iudicis nobili. Aduerte quòd Iaſiin l. naturaliter.§. nihil commune, colu. 2. verſic. Item intelligas. ff. de acquiren. poſſ interpretatur Bartolum uo- luiſſe reſtitutionem, quæ debet fieri ubi eſt intentata rei uendicatio, debere fieri officio iudicis nobili.& hac fretus authoritate quoſdam redarguit, qui dixerunt eam officio iudicis mercena- rio fieri oportere. idem uoluit Jaſ. in lj. colu. 6.&. verſic. Item dum. ff.cod.titu. de iuriſd. omn. iudic.& idem tener Bart. in d.lià diuo Pio. col. J. vbi uide quæ ego poſui.& Iaſiin l.ſi prius. col. verſiculo tertia cõcluſio. fB de oper. no. nunc, quamuis in lin actionibus, col. 8. verſi. decimò. ff.de in litem iur. aliter ſentire uideatur. Fummarium in l. more. ſf de iur. omn. iud. Huando princeps uel populus, qui dare poſſunt iuriſcictionem ordimariam, tradendo iuriſcictionem, an exiſtimentur ordinariam tribuiſſe, an uerò delegatam. 2 Quu est ille, qui dare poſſit iuriſdictionem. X 4 3 Jurifdictio ☛ X A ——³ De iuriſdictione omn. ludic. Turifdliclio delegati extinguitur morte delegantus, ſi res eſt integra. Delcgatio falla per uiam legu G& ſtatuti, non ex pirat morte delaga ntis. Si plures cauſæ delegantur, uel contra plures perſönas,& incipiatur lus contra unam, an deſinat res eſ- ſé integra qud ad omneg. vbi extinguitur mandatum morte mandantis, utrum extinguatur tanquam reuocatum, an non. Fi delegatus ignorat mortem mandantu an geſta per eum teneant. An morte delegati extinguatur mandatum. Bar. in l. more. ff. de iuriſd. omn iudic. BaART. in d.l. more, col. 3. iuxca hoc, Quærit quando Princeps tuel populus, qui dare poſ. ſunt iuriſdictionem ordinariam, tradendo iuriſdictionem, exiſtimentur ordinariam tribuiſſe, an uerò delegatam?& diſtinguit ut ibi per eum. De hac re uide not. apud Soc. in conſi. 260. colu. 6. ſeq.& Corn. in conſi. 1 5. in 3. uolu.& dum ibi Bar. ſubiungit, vbi quædam negociorum uniuerſitas conceditur, in dubio iuriſdictionem ordinariam conceſſam eſſe cenſeri. vide Alex. in conſi. 1 8 2. col. 2. in 2. Volu. Bar. in d.l. more, ead. col. verſic. quærit glo. tradit quis ille t eſt, qui dare poſsit iuriſdictionẽ. & ait lex,princeps,& reliqua. Tu rem hanc declara ut legitur apud Bar. in l. ij.§. data. ff. de opt. lega.& vide Abb. in c. cæteruùm, col. de iudic. in c. paſtoralis, ³in I.& 3. not. de off. deleg. in c. li- cèt undique, col. 2.& in c. ſuſpicionis, col. 2. eod. tit.& glo. magna in c. P.& G. cod. titu.& Alex. in.j. in princi. col. I. ff de damn. infect. Bar. in d. l. more, col. pen. in princi. quia ibi in tex. habetur, iuriſdictionem † delegati extingui morte delegantis, ſi res eſt integra; quærit quando res integra eſſe deſinat. De hac re uide ali- qua apud Alex. in rubr. C. de in ius uocan colu. 2.& Corn. in conſil. 1 5.in 3. volu.& plenè Feli. in c. relat um,& in c. gratum, de off. deleg. idem ait Feli. in c. eam te, de reſcript.& Dec. omninò in conſi. 404. col. fin. Attende tamen quia delegatio t facta per uiam legis uel ſtatuti non expi rat morte delegantis. Abb. in c. irrefragabili.§. cæteruùm, de off. ordi.& ad prædicta uide Abb. in c. relatum,& in c. mulieres, de ſenten. excommu. Bar. in ead. col. verſic. Quæro quid ſi committuntur plures. quærit, quid ſi plures f cauſæ de- legantur, vel contra plures perſonas,& incipiatur lis contra unam, deſinat ne res eſſe integra quò ad omnes an non? De hac re uide Feli.& Dec. in c. paſtoralis. S. quoniam, de reſcri. Rurſus in ead. col. verſic. Quæro morte. quærit ubi t extinguitur mandatum morte mandantis, utrum extinguatur tanquam reuocatum an non?& reſpondit quod non, ſed eò quòd ceſſet uoluntas mandantis. De hac re uide Bar. in l. centeſimis. S. f. ff. de verb. obli.& ibi Iaſ. col. 6.& 7.& dum Bar. in ead. J. more, col. pen. quærit, quid ſi delegatus ignorat mortem mandantis, an geſta per eum teneant?& accedendo ad opin. Inno. reſpondet ea ualida eſſe. Ad rem hano faciũt ea, quę poſui ad Bar. ſuprà de off. præſid. quæ hic pro repetitis habeantur. vbi concluditur ea valere, vt etiam hoc in loco ait. Aduerte tamen, quia Abb. in c. gratum, de off. deleg. ait, proceſſum agita tum poſt mortem delegantis à delegato, qui eius obitum ignorabat, nullius eſſe roboris& mo menti: qm ignorantia non poteſt iuriſdictionem tribuere non habenti. l. priuatorũ. C. de iuriſd. omn.. iudi.. ſignificaſti, de for. compe. Sed prædicta magis placent. Quamuis enim ignorantia iuriſdictionem non tribuat, tñũ non adimit eam, quæ iam tributa fuerat delegato. Subiungit de- inde Bar. in d.l. more, propè fi. nunquid morte delegati t extinguatur mãdatum?& diſtinguit, aut facta eſt delegario ſub nomine dignitatis,& reliqua, vt ibi per Bart. Ad quæ uideas Abbiin conſi. ↄ3³. in 2. vol. Bal. in l. Aemilius, col. 2. in fi. ff. de minor. Barb. in conſi. 2. in 2. vol. col. 6.&in conſi. 8. col.. eod. volu.& latè apud Doct. maximè Barb. in c. quoniam Abbas, de off. delega. Alex. in conſi. 175.in 5. vol. Attende tamen unum in re propoſita, ſcilicèt, vbi moritur delega- tus, cui facta fuerat commiſsio ſub nomine dignitatis, debet iterum exhiberi reſcriptum ſuc- ceſſori. argumento. j. mutari, cum ibi trad. ff. de procur. quamuis hoc non ſit neceſſarium ſecun dum Abb. in d. c. quoniam. Fumma- —— —- Soc. in CONl. 69 De iuriſdictione omn. iud. 77 SFummarium in! ſi quis id ſfde iur. om. ind. Olim in ciuitate Romana erat murus dealbatus, in quo ponebantur edicta praætorum. v„,„„ ¹ I, an/ Aeſinat nag 7 „ Bar. in l.ſi quis id, de iuriſd. omn. iud. drum, an non.. 1 Bakr. in d.I ſi quis id, ait ad euidentiam ſciendum eſſe, quòod olim t in ciuitate Romana erat murus dealbatus, in quo ponebantur edicta prætorum. De hac re vide Iaſ. in§. pœna- les, inſtit. de action. — Jummarium in A.l. ſi quis id. ſ. ſerui quoque: ſ. de iur. om‚ iud. ulus qui dar n dhnah Tnius hominr ene 2, E, Lnod nari 4 2 17 utu Homini-s Poſttam in parieté Propter Ltatem uel Procitionem tenetur pana linariam eidule 1 Qu delet figuram alic is poſi p prop ha ſü p p illius edicti. Jacræ imagines ueneranda ſunt à Cbriſtianis. „4. 2 un 1 6 3 Janclus Lucas Euangeliſta imaginem Chrifti G eius matris propria manu pinxit. de Aimagines Iwperatorum ſint uenerandæ. Soſsit vurin⸗ 3 Qumque modis d Vee auxilia. 2„5 i.g dader 6 Cuius ſſE debeanto ationes&æ legata, qua 8 19 7, us 7„,, deofg deust 7 Imagines Chriſfti el ſanëtorum„Tui contemnunt& uiolant pæna ultimi ſupplicij puniuntur. Solh Llli 2 DQui ſoluere non poteſt in ære,luere debet in corpore. G eocdtitu.NN. Bar. in d.. ſi quis id. S. ſerui quoque. ff. de iur. omn. iud. fdelegatieninna I BaART. in§. ſerui quoque, ait, eum, qui deleret t figuram alicuius hominis poſitam in parie De hac re uide al te propter falſitatem uel proditionem, teneri pœna illius edicti. Attende, quia non ſolùm ea, olu.&plené feii quæ in alicuius ĩgnominiam, ſed ea etiam quæ in ipſius honorem poſita eſt, deleri non deber. „& Dec. omnind Iaſ. in d. S.pœnales, colu. 3. in I. not. de action. Hoc in loco eſt opportunè inueſtigandum, quid Iſtatuti non expi de imaginibus Dei& Sanctorum iure ſit conſtitutum, contra quas hęretici huius temporis mo edictauide Abb. re ſolito impudenter inſurgunt. Attende, quia, ut illuſtrior huiuſce rei ſit intellectus, ſcien- dum eſt, olim edicto Leonis. iij.Imperatoris ſancitum fuiſſe, eas eſſe delendas, tollendæ(ut ipſe dicebat) idolatriæ cauſa. Sed Leo priuatur imperio à Gregorio III. Rom. Pont. conſentiente clero Romano, proptereà quòd ſanctas imagines è ſacris ædibus abraſiſſet,& ſtatuas demo- litus eſſet. Rurſus hoc idem de tollendis imaginibus impiè ſtatutum fuit inter Græcos in qua- dam ſynodo Conſtantinopolitana, quamuis ſy nodus appellari non poſsit illa, quæ fuerat ſine Apoſtolicæ ſedis authoritate collecta. quod quidem decretum abrogatum fuit in Cõcilio ſo- lenniter collecto in Lateranenſi baſilica ſub Stephano. III. Kom. Pont. ut tradit Vincẽtius hiſto lures t cauſe de- e res eſſe integra de reſcri. Rurſus mandanris, utrum dd ceſſet uolunts ol. 6. X 7. Rdm danrtis,an geſtafy riarum fidelis relator in lib. 24. cap. 174. fuitq́ue ab illis ſanctis patribus conſtitutum, ut eędem ſtatuæ ubique reſtituerentur; anathemarizantes execrabilem& pernicioſam ſynodum illam hanc faciit eac Gonſtanti. 15„ 9 A bnoli er ari onſtantinopolitanam, qua Dei immortalis conditio peior quam hominum fieret. quibus li- 8 1 — cet maiorum ſuorum bene de republica meritorum ſtatuas crigere, ac etiam uenerari, tum ne ait,. eſſe robors riuatorũC.de ingrati uideantur, tum etiam ut præclara eorum geſta hoc exemplo imitari compellamur. Dei uerò, cuius ineffabilia ſunt merita erga humanum genus, imaginem habere non liceret, pariter quoque ſanctorum, qui pro defendenda religione,& pro conſequendis æternæ uitæ præmijs nuis enim 199 tot& tanta perpeſsi ſunt, imagines eſſe delendas, dicere impij non uerebantur:cùm res eorum ſegaco. Subiu tam ſanctè tam piè,& tam fortiter geſtas, ſemper, ſi fieri poſſet, ante oculos habere deberemus. datum?& n Audi Damaſcenum in libro quarto de fide orthodoxa, dicentem, ſanctis ſtatuas erigamus,& dquæ uides uiſibiles imagines,& nos ipſi animatę ſtatuæ ipſorum uirtutum imitatores efſiciamunnam 60 zin? rolcci rum fortia facta cum à nobis conſpecta fuerint, præparant nos ad uirtutem,& zelum,& imita- abbas,de 9 tionem uirtutis eorum& gloriam Dei. Hinc ſeptima ſynodus œcumenica, quæ fuit ſecundò „bi moritur 1) in Nicæa ciuitate Bythiniæ collecta ſub Conſtantino. vj.& Irene matre, anno Domini ſeptin- beri reſcihas, gentiſimo nonageſimo tertio,& ſub Adriano primo Romano Põtifice, cuius uices ibi agebãt 8 eceſſaru Petrus Cardinalis,& Abbas ſanctæ Sabbæ,& in ea tercentum ſexaginta patres interfuerunt, damnauit De iuriſdictione omn. iud. damnauit ſacrarum imaginum cõtemptores, quos ipſi patres Chriſtianocatigoras appellarũt. Decreuitq́ue ut qui ſanctas imagines delendas eſſe dicerent, perpetuo anathemate notarẽtur. Hoc idem colligitur ex traditis in ſexta ſynodo Conſtantinopolitana, quæ relata ſunt in c. ue- nerabiles, de conſecrat. diſt. 3. Declaratum enim fuit, uenerandas t eſſe à Chriſtianis ſacras ima ines, ac etiam non cultu latriæ, ſed duliæ eſſe adorandas. Ad quod accedant quæ B. Grego- rius ad Serenum epiſcopum ſcribit, ut relatum eſt in c. perlatum, ead. diſt. Serenus enim ſacras imagines prohibuit adorari,& hac ratione eas frangi præceperat. Gregorius uerò eum com- mendat in eo, quod eas cultu latrię prohibuerat adorari, ſed eum redarguit uehementer in eo, quòd eas frangi mandauerat: quia quod ſcriptura legentibus tribuit, hoc idem apud illitera- tos imagines operantur. Rurſus audi eundem Gregorium, qui imagines Chriſti, ac eius altne Genitricis,& Apoſtolorum Petri& Pauli ad Secundum ſuppliciter eas petentem tranſmiſit, dicens: Imagines, quas tibi dirigendas per Dulcidium Diaconum rogaſti, miſimus; unde ual- de nobis tua poſtulatio placuit: quia illum toto corde diligis, cuius imaginem præ oculis habe re deſideras: non ab re facimus ſi per uiſibilia inuiſibilia demõſtramus. Et ibi paulòpoſt: Scio quidem quòd imaginem Saluatoris non ideò petis, ut quaſi Deum colas, ſed ob recordationẽ in eius amore recaſeſcas: Et dum nobis pictura ad memoriam filium Dei reducit, animum no- ſtrum aut de reſurrectione lætificat, aut de paſsione demulcet. Hæc ille. Et hęc uiua ratione cor roborantur; nam Chriſtus& eius miniſtri ſemper ſtudent conſulere humanæ utilitati, homo autem uiſibili cognitione ducitur, ac ei facilè credit. Proinde ſicut uidemus, eum, qui eſt om- nium conditor,& cuius ineffabilis eſt maieſtas,& indeficiens uirtus, quàmuis ea omnia ſolus gubernare potuiſſet, quæ creauerat ſolus uoluiſſe tamen rerum à ſe creatarum habere partici- pes& cooperatores, ut inquit Vgo de ſancto Victore in prologo ſui commenti ſuper angelica hierarchia.& propteraà inſtituiſſe, ut homines tanquam eius uiuæ imagines,& uices agentes in terris prædicarent, peccata dimitterent, ſacramenta conferrent,& per ſenſibilia panis& uini accidentia inuiſibilem gratiam acciperent. c. ſacrificium, de conſecrat. diſt. prima. ita uel facilè cõcedendum eſt, pari ratione eccleſiam quoque voluiſſe per uiſibiles ipſius Chriſti& ſancto- rum eius imagines eum ſolum adorari, ad quem hæc omnia referuntur.& niſi carum uſus per utilis fuiſſet, utique illas ampridem in ſuis eccleſijs non habuiſſent Ambroſius, Auguſtinus, Ba ſilius,& Chryſofſtomus,& multi præterea ſancti patres, quos longum eſſet recenſere. Et quàm antiquus ſit imaginum uſus, uidere eſt ex ijs, quæ dominus præcepit Moyſi‚ mandans taberna- culum fieri debere, in quo eſſet arca cum duobus cherub. habentibus alas. Et horum imitatio- ne duo alia fecit Salomon, quorum prophetæ mentionẽ faciũt,& præſertim Ezechiel. Et quam uis Dominus Hebræis prohibuiſſet, ne ſculptilia conficerent, illud ideò fuit, ne ad idolatriam laberentur, ad quam erant faciles admodùm: proptereà cùm Dominus ſculptile prohibuit, ſtarim ſubiunxit; Non adorabis ea, neque coles. Cæterum apud Chriſtianos ſacrarum imagi num ſemper fuit laudabile inſtitutum. quod quidem ab ipſo Seruatore noſtro& ab eius Apo- ſtolis& ab ijs, qui in locum eorum ſucceſſerunt, credimus originem habuiſſe: ut Abagaris Edi ſennorum regis probatur exemplo, qui cum uidendi Chriſtum miro quodam deſiderio tene- retur, aut ſaltem habere pictam ipſius effigiem,& ob hãc cauſam pictorem ad Dominum trĩ- miſiſſet, pictor autem tantæ maieſtatis ſplendorem ſufferre non poſſet, uolens leſus pir tegis ſatisfacere uoluntati, deterſa facie ſua impreſſam imaginem miſit ad eum. hæc Damaſcenus vir ſanctus& integer in lib. quarto de fide Orthodoxa. Et ad hunc eundem regem ſanandum cum ægrotaret, poſtea fuiſſe miſſum à Domino Thaddæum cius diſcipulum teſtatur Euſebius Ce- ſarienſis in ſua hiſtoria. Refert prætereà B. Auguſtinus Lucam † Buangeliſtam imaginẽ Chri- ſti& eius glorioſiſsimæ matris propria manu pinxiſſe.& ex hoc infert, ſacrarum imaginum ueè nerationem ab Apoſtolorum traditionibus originem traxiſſe. hæc Auguſtinus in lib. ge doctri na Chriſtiana Euſebius quoque in 7. libro ſuæ hiſtoriæ inquit, mulierem illam, quæ profluuio ſanguinis premebatur„Poſtquàm ei ſanitas fuit à Domino reſtituta, poſuiſſe ante fores domus ſuæ imaginem Chriſti ci manum falutiferam porrigentis,& alias imagines hoc miraculum ex- primentes. tigoras; 5 8 Appelar deate notg- relgta! En eerAtunt nc.n m kianis ſacrin lant quy que B. Cronn .. 3 8 erenus edim ſachg . 4) us UerO en auahr cum chn de ementerineo Inn AIh: 8 3 Apuͦ 0 Uliten, th Ac eius alnn TaRran Liltemdrandmjt. tem drantwilt 1IIS Ca OlA um haberé Parde uices agentes i ſibilia panis& uim rrima. ta uel facit Chriſti& fancto. uſi carum uſus pe us, Auguſtinus,B. ſcenſere. Et quam mandans tabernà gchoruomicitato Ezecbiek Et qum nt ne àdidolatfi ſcoyptil probidi anos facxarum m- Kab eiust Sltro 8 iſge: ut Abagr dam deſidero- em ad Dom-! lolens lelus f n.hæc Damd De iuriſdictione omn. iud. 78 rimentes.& idedò ſubiungit Euſebius, nil mirum eſſe ſi Gentiles pro acceptis à Domino be- ei hæc ueluti munus quoddam offerebant, cùm etiam illis temporibus imagines Petri ſius Seruatoris in tabulis pingerentur. Quid? ſi imperatorum f̃ ac aliorum homi & imagines tanquam neſcio quid uenerandum eſſe cuſtodiendas ipſæ leges conſtituerunt ut videre eſt in l.Statuas.ff. de acq rer, dom in ltauuur.ſ do uſufr. in l. j.C. de his qui ad ſtatu. confug.& in rubrica& toto titulo. G. de ſtatu.& imagin. quantò magis uenerandæ ſunt imagines Chriſti ſeruatoris noſtri à quo omnia accepimus;nec non& ſancto- rum eius, quorum mors pręcioſa eſt in conſpectu Dei,& quorum uita& geſta n0s ad æmulatio nem excitant, documenta erudiunt,& merita ſuffraganturz vt habetur in c. I. de reliq.& uener. ſanct. Quinque t etenim modis à ſanctis conſequimur auxilia. Primo per ſuffragia orationum. Secundò per eorum merita. Tertiò eorum exempla. Quartò eorum doctrina Quintò per fructum, quem fecerunt in eccleſia, qui hucuſque apparet: ita Archid.& Præpoſ(n c. ſacroſan- Gta. 22. dit Hinc etiam Damaſcenus ait, imaginem crucifixionis Chriſti uidentes, in paſsionis eius memoriam redimus,& procidentes adoramus non materiam, ſed imagine repræſentatũ. & ad hæc accedant quæ B. Hieronymus contra Vigilantium ſcribit. Ecce quàm magna in nos beneficia ab huiuſmodi imaginibus conferantur. Quantum autem& utilitatis& honoris Con ſtantino magno ſignum Crucis attulerit, docet uictoria huius auxilio contra Maxentium parta. fuerat enim ei promiſſus triumphus his uerbis; In hoc ſigno uinces. Quàm magnam quoque opem Heraclio imperatori hoc idem ſignum Crucis præbuerit ad fugandum Coſdram poten tiſsimum Regem Perſarum, ſatis puto eſſe compertum. Quot uerò aliorum etiam beneficio- rum genera nobis inde perueniant; quoties immundi ſpiritus apud ſacras imagines eiecti ſint, & quantum ipſi eas reformident, nemo eſt qui neſciat. pręterea quàm magna gratiarum copia carum ope fuerit ſemper accepta, docet experientia tum præteritorum, tum etiam noſtrorum temporum. docent eorum munera, qui pro conſequendis gratijs uouerunt,& reddiderunt.& quàm magnifaciat Deus imagines iſtas, infinitis propè cõprobari poſſet exemplis. ſed ea præ- termittendo reticere illud nõ poſſum nec debeo, de quo agit Athanaſius, in libello de imagine Chriſti, quæ in Beritho ciuitate Syriæ relicta fuit à Chriſtiano in domo cuiuſdam ludæi, à quo illam conduxerat. fuit enim ueneranda illa imago à Iudæis perfidis lacerata,& compluribus percuſſa uulneribus, ex quibus ſtatim immenſa copia ſanguinis emanauit, cuius tactu ſanaban- tur infirmi,& cæci uidebant, multaque alia miracula fiebant. qui quidem libellus hæc omnia referens lectus fuit in ſeptima ſynodo, quæ fuit in Nicæa urbe coacta. Et portio huius ſangui- nis ea eſt, quæ Venetijs in templo Diui Marci ſummo honore habetur,& in paſsione Domini quotannis oſtenditur. Et huius ſanguinis meminit etiam B. Thom. in tertia par. lummæ. Non poſſum aliud quoqʒ memorabile exemplum ſilentio pertranſire, quod uſque adeò recens eſt, ut hucuſque uiuentium memoriam non excedat. In Pharia urbe Dalmatiæ, quæ uulgò Leſina nũcupatur, ſuperioribus temporibus orta eſt inter ciues& plebem inteſtina diſcordia.& ideò quidam ex plebe iurarunt ſuper ſignum crucifixionis Chriſti, uelle ciues interficere. ibiq; ade- rat ſacerdos quidam tanti ſceleris particeps, qui cùm illud ſignum uenerãdum ad locum ſuum referret, magnum ſubitò ab illa ſacratiſsima imagine profluuium ſanguinis multis cernenti- bus effluxit;& hactenus in ea ſanguis ita eſt recens, ita eſt uiuus, ut quilibet uidẽs ſtupeat,& la crymas continere non poſsit: nam quotannis ob tanti miraculi memoriam cum proceſsioni- bus per illam urbem ſtatuto die geſtatur. Ecce quantum honoris ſit ſacris imaginibus deferẽ dum: proptereâ tàm ciuilis quàm pontificij iuris interpretes& ueteres& recentiores,& illi potiſsimùm, qui doctrinæ præcellentia cæteris præſtiterunt, rationum ui diſputarunt, cuius eſ- ſe debeant oblationes, t& legata, quæ ſanctis imaginibus fiunt. id quod proculdubio ridiculũ foret, niſi omnes uno animo ſenſiſſent, ſummum honorem huiuſcemodi imaginibus habédum eſſe: ut uidere eſt apud Ant. de Butr.& Panor. in c. paſtoralis, de his quæ fi.à mai. par. cap. Ant. de Butr.& Imol. in c. per literas, de præben. Panor. poſt eundem Butr. in rubrica de paro. tradit idem Panor. in c. quoniam, de decim.& in c. dilectus, vbi plenè Beli. in I. col. de off. ord. Ang.in auth. neficijs, & Pauli,& ip num magni nominis ſtatuas, 8„— ———õ——ꝛ—x—O;O˖EDD—Dñõ—— De iuriſdictione omn. iud. auth. ſimmiliter. C. ad leg. Falcid.& in auth. omnes peregrini. C. comm. de ſucceſſ.& in ſua diſpu. tatione incip. In refulgenti palatio.& omninò uide eundem in lin rem.§. item quęcunque. ff. de rei uendic.& in l.ſtatuæ,& ibi Flor. ff. de uſufr.& de hac re pleniſsimè traditum eſt in nönul. lis tractatibus, qui editi ſunt, De oblationibus imagini factis. Accedant ad præcedentia text. & glin c. ſi canonici.§. fi. ubi doct. de offic. ordin. in 6.& trad. per Archid. in c. ſextam, de conſe- crat. diſt.ij.& per. Paul. de Caſt. inl. fi. C. de feri.& Barb. in c. indicante, de teſta. Hoc idem con- firmatur per Bar. in l.lineam margaritarum. S. quæſitum eſt ff. ad.Falc. ubi ait, legatum factum ut picturæ fiant ſanctorum dici legatum ad pias cauſas:& ideò falcidiam deduci non poſſe. quoniã ſequitur Atet. relatus per Jaſ. in precibus. col. 5. uerſi.& poſſet.C.de impuber. Præte- reà quam utilis ſit imaginum uſusex eo etiam liquet„quoniam eas uidentes memoria repeti⸗ mus quantum nobis prodeſſe poſsint eorum preces. ideoq́ue ſtatim eos exoramus, qui deeſſe non ſolent, cùm hoc ad perfectionem beatitudinis ſpectet, ſecũdum gl. not. in clem. 1. de reliq. & uener. ſanct. hac enim fiducia fretus B. Hieronymus rogauit Paulã uita functam dicens: Va- le Paula,& cultoris tui ultimam ſenectutem orationibus iuua. Hac eadem fretus etiam B. Augu ſtinus in libro meditationum erga ſanctos, hæc protulit: Eœlices ſancti per ueſtram charitatẽ, qui ſecuri eſtis de uobis, ſolliciti eſtote de nobis: per ipſum uos rogo, qui uos elegit, eſtote iugi ter memores noſtri, ſubuenite nobis miſeris, qui adhuc in ſalo huius mundi agitamur procelllis: date manum& erigite iacentes,& orate conſtanter pro nobis miſeris peccatoribus, ut per ue ſtras orationes ſancto conſortio veſtro coniungamur; quia aliter ſalui eſſe non poſſumus. Gre- gorius quoque cõplures ſanctos orauit, ut videre eſt in ipſius dialogo,& in alijs locis in quibus agit de ſanctis. Audi Chryſoſtomum in ſermone ſanctorum Martyrum Maximi& luuentini di centem: ſæpe eos inuiſamus, tumulos adornemus, magnaquec fide reliquias eorum continga- mus, ut inde benedictionem aliquam aſſequamur. Etenim ſicut milites uulnera, quæ in prælijs fuere ſibi inflicta regi monſtrantes fidenter loquuntur; ita& illi manibus abſecta capita geſtã tes,& in medium afferentes, quæcunque uoluerint apud Regem cœlorum impetraſſe poſſunt. Hæc ille. Poſſent quoque infinita propè alia his ſimilia afferri exempla. ſed his quid adhuc ege mus teſtibus? cùm ad obtinendas à Deo gratias rogationes fanctorum fuerint ab ipſa eccleſia inſtitutæ? cui uſqueadeò deferendum eſt, ut diuus Auguſtinus dicat: Euangelio non crederẽ niſi eſſet eccleſia. Legitur etiam in Apocalypſi, uiginti quatuor ſeniores ornatos ueſtimentis albis& coronam auream geſtantes habere cytharas& Phialas aureas plenas odoramẽtorum, quæ ſunt orationes ſanctorum. Denique ut omnis de cultu imaginum difficultas amputaretur, nouiſsimè ſolennis ca de re fuit edita ſanctio in Concilio Tridẽtino ſeſsione 2 5. Quare ex præ dictis omnibus tum deciſionibus Conciliorum, tum rationibus ualidiſsimis, tum authoritati- bus& exemplis apertiſsimè conſtat, morem hunc probatiſsimæ& uetuſtiſsimę conſuetudinis robore eſſe ſubnixum. Immo eum iam inde ab initio pullulantis eccleſiæ fuiſſe ab Apoſtolis& eorum ſucceſſoribus receptum teſtantur B. Auguſtinus, Euſebius,& authores Hiſtoriæ tripar titæ. Proptereà nefas eſt uelle amplius de illarum cultu decertare, cùm ea ſcriptæ legis uim ha bere noſcantur, quæ certam interpretationem à cõſuetudine habuerunt. l. minimè,& l. de qui- bus. ff. de legi. Hinc B. Auguſtinus ait, in rebus, de quibus nihil certi ſtatuit diuina ſcriptuna, mos populi Dei,& inſtituta maiorum pro legibus debent diligentiſsimè cuſtodiri. hæc ille ad Caſulanum, quæ relata ſunt in c. in his rebus, 40. diſt. pari quoque ratione B. Hieron)ymus Vigi lantium eſſe ait hæreticum proptereà quòd reliquias ſanctorum non uenerabatur ſecundum eccleſiæ conſuetudinem. proinde Ludouicus imperator petentibus ab eo oratoribus Michae lis Conſtantinopolitani imperatoris delendæ ne an reſtituendæ eſſent imagines ſanctorum, re ſpondit, hoc ad Romanum Pontificem pertinere. Quinimmo legum ſanctionibus cautum eſb 7 cos, qui uenerandas t Chriſti vel ſanctorum imagines contemnunt& uiolant, pœnæ ultimi ſup plicij eſſe ſubijciendos, ut videre eſt in J. unic.vbi Sali. C. nemi. licer. ſign. Salua.& Ang. docuit in d. diſputatione, incip. In refulgenti.& in l.x ſenatusconſulto. ffrad leg. Cornel. de ſicar. Alex. in conſi. 23 3. in 6. uol. Ana. in c. f. col. 17. de maled. doct. poſt gl.in c. ſi canonici. õ. fl. de offi, ordin- in 6. tunctam dicew:ſ tretus etiam Räum er ueſtram cann uos elegidelnrig di agitampurehe catoriborfar enon pofume naliß locis in qin aximi& Touentiit S eorum conting der quæ in præli bſecta capita geſti mpetralle poſſunt nis quid adhuc eg: t ab ipſa eccſeſm gelio non credei natos ueſtimenti’ sodoramétorum ultas amputatetu- de 25 Qoaté ex yi nis, tam authorin Gime conſuetud fuiſſe ab Apotu- vores Hiſtorie r aſcriptæ legb- minime,&le atuit diuina W- cuſtodiri.V, De iuriſdictione omn. iud. 79 in 6. Anch. in c. ea quæ, col. 5. de reg. iur. in 6.& in conſi. 1 4. incip. Spiritualis iudex.& ad rem facit tex. in l. ſacrilegij, in principio.ff. ad IIul. pecul.& huiuſmodi contemptores pœna mortis eſſe plectendos aperuit inſignis doctor Paris de Puteo in tract. de ludo. nu. 1. ubi teſtatur ita multoties iudicatum fuiſſe. Et ideò quàm impisè agant, qui tẽporibus noſtris ſanctas imagines denud eſſe abolendas dicere non uerentur, ex prædictis colligi poteſt. nunc pergamus. Bar. in d.§. ſerui quoque, uerſic. venio ad verſiculum in ſeruos, aſt, eũ qui t loluere non poteſt in ære, luere debere in corpore. Quod declara ut per Soc. in tractatu debitor. ſuſpec.& fugit. in 1. q. colum. I. Et limita quinque modis, ut per Iaſ. in§. pœnales, col. 10. de action.& per Feli. in c. ad liberandum de ludæ. Et dum Bart. in fi. d. S. ſerui quoque, tradit de multis officialibus de- linquentibus, ut una tantum pœna teneantur: vide Angel. de malefic. col. 3. uerſiculo decimo . 8. quæro, ubi plenè. Jummarium in l. qui iuriſdictioni. ſede iuriſa om. iud. Si duo ſant domini,&; unus delinquat, quis debeat eſſe iudeæ. Bar. in l. qui iuriſdictioni. ff. de iuriſd. omn. iud. BARr. in d. l. qui iuriſdictioni, tradit, ſi duo ſunt t domini,& unus delinquat, quis debeat eſſe iudex. Vide in hac re Albert. Brun. in conſi. 3 1.& quæ plenè poſui ad Bar. in I.ſi quis uiola uerit. ff. de rer. diuiſ. Jummarium inl. ſi idem. de iur. om. iuq. Au& Luandoſammarum coaceruatio fieri poſſit in petitionibus, quæ coram iadice fiunt. Bar. in J. ſi idem. ff. de iuriſd. omn. iudic. BaAx. in d. liſi idem cum eodem, in principio tradit, an& quan do ſummarum t coacerua- tio fieri poſsit in petitionibus, quæ coram iudice fiunt. Tu in primis collige ex illo tex. tot eſſe petitiones, quot ſunt capitula, ſicut tot ſunt ſententiæ, quot capitula letiam ſi Apatre.§. I. ff. de minor. niſi capitula eſſent connexa, ut tradunt gl.& doct. in d.§. I. Ad rem uerò propoſitam, in qua agitur de coaceruatione, an& quando fieri poſsit, vide Alex. in conſi. 154 col.j. in 4. uol. & quod ex hoc Bar. documento conſuluit idem Alex. in conſ. 1r 3. col. z. in 5. uol.& uide eundẽ omninò in conſ. 97. in 6. uol.& Fulg. in conſ. 1 10.& Feli. in c. In nomine. 2. col. I. de teſti. Et dũ ĩbi Bar. quærit, quid ſi cauſa creuit per inficiationem partis? vide Beli. in c. 2. col. 7. de probat. Et dum Bar. ibi paulòpoſt in f. principij d.ê ſi idem, ait diſtinguendum eſſe, an ſit una actio pro toto tempore, an ſint plures: vide quid ex hoc pulchrè inferat Alex. in conſ. 50. col. 2. uer. Hoc probatur, in 5. vol. Ad rem faciunt trad.per Abb. in conſi. 5 1.& in c. 2. vbi etiam alij doct. de li- bel.oblat.& Bar.& latè in l.edita. C. de eden. Quid de cumulatione acceſſorij& principalis, laſ. in l. j. C. de iudic. Quomodò autem cognoſcatu r, nunquid cumulatio petitionum principaliter fiat, an acceſſorisè. Iaſ. in 1.ſi eum. S. qui iniuriam. ff. ſi quis caut. Jummarium in A.l.ſi idem. I.. ſi una. ff de iur. omn. iud. Clauſula in fine poſita, ad omnia reſtrri debet. Quando clauſula poſita poft multa ſpecificata reſiringatur ad præcedentia. Clauſula generalis ſi eſt poſita pofi ſBecies enumeratas, utrum locum habeat etiam in hi=⸗„ quæ ſunt ma- iora expreſſis. Clauſula, quæ ſpecialem&) perfectam habet dererminationem, non ſuppletur ex ne que ſequenti. Clauſula præcedens maioris efi raciæ ad interpretationem ſequentium, quam contra. Clauſula ad omnia præcedentia referri non debet quando ſequeretur abſurditas. Clauſula in fine poſicapoſt plures ſpecifttata refertur ad omnia Præcedentia, niſi in cõtrariu ratio urgeat. Bar. clauſula præcedenti 1 De iuriſdictione omn. iudic. Bar. in d. liſi dem.§. ſi una. de iur. omn. iud. BaARr. in d.§.ſi una, cum gl. colligit, clauſulam t in fine poſitam ad omnia referri debere ſimpliciter,ſi fieri poteſt ſi verò non, tunc refertur ad proxima; ubi uerò neque ad proxima re ferri poteſt, tunc refertur ad præcedentia. Attende quia de hoc text. eſt melior de ure in§. at ccontrario. inſt. quib. alien. ic. vbi habetur quemcunque dare poſſe pupillo ſine tutoris autho- ritate. ſubiũgit poſteà ille tex. ideoque ſi debitor ſoluit pupillo non liberatur, niſi tutoris acce- dat authoritas. ſed iſta illatio ad proxima fieri non poteſt, in quibus tutoris authoritas non exi- gitur,& propteredà refertur ad præcedentia, quę in antecedenti. õ. continentunubi habetur pu pillum alienare non poſſe ſine tutore: ideò nec liberare. atque ita ibi hoc glo.& Bartoli docu mentum optimè probatur. Et ad rem facit tex.in§. pœna, cum gl. in uoce quaſi in magna, inſti de iniur. Et in re propoſita vide in lj. in princ. iũcta J. doli.& ibi Bar. ff. de ſeru. corrup. Alex. ple nè in cõſi. 48. in I. vol.& oĩnò in conſ. ⁊26. in 6. vol. vbi ponit quatuor vel quinq; caſus ſcitu di gnos, in quibus clauſula in fine poſita non refertur ad omnia præcedentia. Soc. in conſi. 183. col. 3.& in conſi. 200. in I. vol.& in conſi. 21. col. 3.& in conſi. 22. in 3. vol. Dec. in conſi. 9 2.& Feli. plenè in c. cauſam quæ, nu. 1 5. cùm ſeq de reſcript. Et quando f clauſula poſita poſt multa ſpecificata reſtringatur ad præcedentia, Alex. in conſi. 1I 7.in 1. vol. Item clauſula ſiue in fine, ſiue in medio poſita ſemper refertur ad omnia, quando id commodè fieri poteſt, ſecundum Ang.in conſi. 28. Intellige tamen hoc uerum eſſe, quando clauſula per ſe principaliter poni- tur, alioqui verd, ſi2licui capitulo adijceretur: quia illud ſolum qualiſicaret, ut utar uerbis doct. ira Bar. in l. fin. ff. ꝗe reb. dub.& Mar. Socin. iuni. in conſ. 28. num. 243. Quud ſi clauſula t gene- ralis poſita eſt poſt ſpecies enumeratas, utrum locum habeat etiam in ijs, quæ ſunt maiora ex- reſsis? anuerò ad ſimilia reſtringatur, uide Dec. in c. ſedes, de reſcri.vbietiam Abb.& Feli. la- tè& alijtradiderunt.& idem Abb. in c. dilecto, de off. Archid. licèt illa ſit lectura Ant. Scias etiã in hac materia, clauſulam, i quæ ſpecialem& perfectam habet determinationem, non ſupple- riex clauſula præcedenti neque ſequenti, neque inducitur aliqua repetitio. Iaſ. in l. tranſigere. C. de tranſact. nu. 1 8. Limita tamen ut ibi per eum. Ad quod uide Soc. in d. conſi. 22. in fi. in 3. vol.& in conſi. 4 3. in 4. vol.& Mar. Soc. iuni. in conſi. ↄ7. num. 20. Attende etiam quòd clauſu- lat præcedens maioris eſt efficaciæ ad interpretationem ſequentium, quàm contra. Dec.in conſi. 500.num. 8. citat Bar. in l. quiſq́uis. ff. de leg. 3. Rurſus intelligendum eſt, clauſulam t ad omnia præcedentia referri non debere, quando ſequeretur abſurdum, ſeu aliud inconueniens, ſeu correctio iuris, ſeu quãdo militat diuerſa ratio inter præcedentia& ſequentia. Bar. in l.præ- tor. 2. ff. de ui bonor. rap.& in l.talis ſcriptura. f.de leg. I. plenè Abb. in c. ſecundo requiris, de appell.& de hoc eſt tex.ſing. ſecundum Abb. ibi in c. Eccleſia ueſtra. 2. de elect. tradit Mar. Soc. iuni. in conſi. I. num. 29. Et in re propoſita an& quando clauſula ſic ceferenda ad præcedentia, & non, vide Bar. in l. ſi ita ſtipulatus. S. Chryſogonus. ff. de uerbo. oblig.& in d.l. prætor. 2.& in conſi. 5. Ang. in conſi. 85. In facti contingentia. vbi loquitur, quando militat diuerſa ratio. Bald. in l j. C. de legit. hæred.& in J.. f. de poſtul.& in l. omnes populi. col. 1 1I. ff. òe iuſt.& iur.&in j. C. de liber. præter. Ang. in auth. de hæred.& Balc. õ. hinc nobis. Abb. in d. c. cauſam quæ,&in d. c. ſecundò requiris. Rom. in conſi. 129. Paul. de Caſt. in conſi. 344. Imol.& Barb. in cap.I de pac.& Barb. in c. cùm dilecti, de dol. in fi. Vide etiam gl. in clem. ne Romani, de elect.& in cap.i. de poſtu. prælat. in 6.& omninò Aret. in d. talis ſcriptura. ff. de leg. I. Mar. Soc. iuni. in coſ. 3. nu. 29.& in conſi. 1 3 9. vbi uult, clauſulam in fine poſitam poſt plura ſpecificata, referri adom nia præcedentia, niſi in contrarium ratio urgeat. Vide eundem in d. conſi. 12 8. Et ad ea quæ in d.conſi.50. ſi idem.§. ſi cum, in fi. tradit in hac re, adde Paul. de Caſt. in conſ. 3 26. COl. 2. Bald. in conſ.35 8. in 5. vol.& Aret. in conſ.3 30. Summarium in l.magistratibus. fæde iur. omn. iud. I Si inquiſitor hærelicæ prauitatis condemnauit aliquem tanquam relapſum in hæreſim, eumque tradidi curiæ ſeculari, utrum iudex ſecularis Poſſit denud de iuflitia ſententiæ inquirere. 2 Jultx De iuriſdictione omn. iud. 80 omnia reſeri 6 ⸗ Judex ſecul aris ſententiam indicis eccleſiaſtici exequi non tenetur, quando uidet eam 2ſ imiuſiam. neque ad 3 d 3 Fudex nunquam debet exequi ſententiam criminalem iniuſte latam, etiam ſi princeps hoc eipræciperet. melior dwuuna 4 ℳ iudea ſecularis eam exequitur ſontentiam tanquam iuſtè latam,& bona hæretici ſint publicata ‚an Uo ſine tarweit portio bonoruin, quæ ad officiales pertinet, haberi poſſit de honis ſitis in alieno territorio. „ Ccüoris älh tur, niſ torordan Bar. in l. magiſtratibus. ff. de iuriſd. omn. iud. s authorj—.. Tias none giſtrati ropè fi. querit, ſi inquiſitor t hæreticæ prauitatis condemnauit ali BARr. magiſtratibus, propé fl. quęrit, ſi Ind entunudi habern 1 ' Cglo.& 1 quem tanquam relapſum in hæreſim, eumqᷓue tradidit curiæ ſeculari, vtrum iudex ſecularis Slo.&bartol d quatinmagmi oſsit denuò de iuſtitia ſententiæ inquirere, an verd cam ſoieider Seehneheanin 2 Pieon eruccrnpeatn cludit eum poſſe inquirere. De hac re ie eiise Velin Vräehe Lich. 3 ieſe wan l quing; Ahaße 2 c.ca quæ‚in li. de ſtat. monac.& in c. i. de ofti.ordin. rquo iudex i ſccularis ſenrentiam iudi- ch causlm cis eccleſiaſtici exequi non teneatur, quando uidet eam eſſe iniuſtam, docuit Thom. Ferrat. ia oc.ncunilz jn caute. 53.& de hac re vide omnind quæ latius poſui in J. congruit, ſuprà de off. hræſ. Ad hæc ADecinemnin* facit id, quod“ communiter traditum eſb ſcilicèt, udicem t nunquam debere exequi ſententiã lulapofnapotmi 3 criminalem iniuſté latam,etiam ſi princeps hoc ei præciperet; eumque potius officio& magi- 3 Jafülairitr, ſtratui cedere debere, quàm eam exequi:. Feli. in c. conſanguinci, de re iudic.& Dec. in l.& ſi ni :erl Potet ancim 4 hil facilè. fl. de reg. iur. cum ibi addit. Verùm, ſi iudex t ſecularis eam exequitur tanquaàm iuſtè ſe princijimm. latam,& bona hæretici ſint publicata ſecundum cap. cùm ſecundum, de hæretic. in ſexto, dubi- et ututar usia tari ſolet, vtrum portio. d. bonorum, quæ ad officiales pertinet, haberi poſsit de bonis ſitis in Ldfichulbtg alieno territorio: Idque fieri poſſe docuit Petr. de Anch. in repet. capituli poſtulaſti, in 8. quæ- quæ ſunt maiona ſtione de for. compet. Enaeeehe Jummarium in! eſt receptun,, ede iur. om. iud. onem, non ſuppt Maior poteſt Gontè ſe ſubijcere iuriſcitioni minoris. la. in l.tranſigen ⸗ Domiificia poteſtatis ampluudo à Deoeft. Conſi. 22. In H. inſ 2 Dontiféx eft omnium iudex.. tiam quod claul- Dontificem uſque adedò maiorem ipſõ Concilio potetatem habere, ut tam& ſi uelit, ſe Concilio ſubmit àm contra. Deci Iere nequeat. eſt, clauſiiamtt? DPoniifex Papatui renunciare poteſt. Niud inconuerié 6 Janétus& peccator ſimul quis eſſe non poteſt 3 venria.Barinlyr? Eias reſtringere poteſiatem, cuius R ampliare Cundo requi 2 Cardinales dum pro eligendo DPontiſice in conclaui Mentlicd omner uramento ſe obſerinxerint, ut hui t dradit Mrd eorum DPonlifex eſſet, niſi fratrum accedente conſonſu neque 0 ardimales creare, neque bona eccleſiæ — poſſet in feudum concedere, tamen non tenetur pontiféx ea obſcruare. qa ad præceder ua e ndt 3„ DVontifex Dei uices gerit in terris. Lin d..PraLOa tat diuerſatato Bar. inl. eſt receptum. ff. de iuriſd. omn. iudic. f.deiuſt.&iu² 1 BaMT. in dlleſt receptum, colligit ex iſto tex. maiorem ⁷ poſſe ſpontè ſe ſubijcere iuriſdi- d.c. cauſamq ctioni minoris. Ex hoc nonnulli inferre uoluerunt, Papam poſſe ſe concilij iudicio ſubmitte- Ol.& Barb inc re, vt Rom. in conſi. 42 3.& alij, qui pro hac opinione afferunt text. in c. nos. ſi competenter. 2. ari, de clect.* q. 7. vbi videtur probari, Pontifices nonnunquã ſe Concilio ſubieciſſe. Sed cõntraria opinio* a.. Soc.iunlt 2 votis eſt frequentioribus approbata. Dicunt enim eum amplitudini ft pontificiæ poteſtatis, ecicataet, quæ à Deo eſt. c. 1. 22. diſt. quicquam detrahere non poſſe: ita Io. And.& Feli. poſt alios in c. nſ. 28. Etaue eccleſia. S. Mariæ de conſtit. Kom. in ſingul. 1 43.& Ial. poſt Alex. in d. l. eſt receptum. vbi teſta conl. 26,1 tur hanc eſſe communem ſententiam,& recté. hic enim actus ſibi inuicem repugnant: nam conceſſo Romani Pont. principatu, qui citra hæreſim negari non poteſt, ut latè diximus in l.j. 3 ff. de legi. impoſsibile eſt, illum, qui aliorum t omnium eſt iudex ab alijs iudicari.& iſta eſt ra- tio illa ualidiſsima, cui innititur tex. in c. Si Papa. 40. diſt. non enim poſſunt repugnantia uno& eodem tempore ſtare in eodem ſubiecto.3vbi repugnantia.& ibi Dec. ff.de regul. iur. Ange.in conſi. De iuriſdictione omn. iud. conſi. 1 87. in fi. Hinc Synodus contra Symmachum Papam Theodorici regis authoritate coa cta, eidem Theodorico antequam res agi cœpta eſſet, duo obijciebat, ſcilicèt Concilium abſcq; jpſius, licèr accuſati Pontificis uſſu congregari non poſſe, nec primæ ſedis antiſtitem minorũ judicio ſubiacere. quaſi diceret, etiam ſi Concilium præcedente ipſius præſulis authoritate cõ uocaretur, nobis tamen qui inferiores ſumus contra Pontificem Max. ferre ſententiam non li- ceret: quod& re ĩpſa comprobauit. quamuis enim deinde Symmachus authoritatem ſuam interpofuiſſet, atque ſe illi ſuppoſuiſſet: Synodus tamẽ de co ſentẽtiam proferre haud auſa fuit. Sed hoc modo arbitrata eſt; Symmachus Papa ſedis apoſtolicæ præſul ab huiuſmodi petitio. nibus impetirus, quantum ad homines reſpicit, ſit immunis& liber, cuius cauſam totam Deiiu dicio reſeruamus. hæc habentur in S. Hinc etiam. 17. diſt. Quorſum enim illi patres Symmachũ & Papam& Apoſtolicæ ſedis præſulem,& ſe homines eſſe memorarunt? certè non ob alam cauſam, niſi ut oſtenderetur, non licere hominibus in eum, qui ſupra homines eſt, ius dicere. Et quamuis Symmachus criminum ſibi obiectorum reus repertus non fuerit, tamen Concilium non tam hominis innocentiæ, quàm dignitatis celſitudini detulit, ut videre eſt ſi latæ ſententiæ verba conſiderantur. non enim Synodus illa uſa eſt uerbo, abſoluimus& liberamus, ut in ſen- tentijs, quæ pro innocente proferuntur, communiter dici ſolirum eſt, ſed ipſe, qui eſt Papa,& Apoſtolicæ ſedis præſul, quantùm ad homines reſpicit, ſit immunis& liber. Perinde ac ſi dice ret; non ſit liber, quia eum noſtra ſententia liberemus, neque ſit immunis quia eum noſtra au- thoritate abſoluamus; ſed quia ipſe eſt Papa, ipſe eſt ſedis Apoſtolicæ præſul; nos hominesſu mus, quibus de eo non licet ferre ſententiam, qui aliorum omnium iudex eſt conſtitutus. Iſta enim geminatio dignitatis, eam ab illis patribus potiſsimùm habitam fuiſſe præ oculis indicat, ut habetur in J. Baliſta. ff. ad Trebell.& tradit Bar. in l. cùm ſcimus. C. de agric.& cenſi. lib. 11.& in multis alijs locis Doct. prodiderunt, in quibus agunt de vi geminatorum verborum. Hoc idem probatur optimè in c. nunc autem. 21 diſt. addito. c. mandaſtis. 2. q. 5. nam in d. cap. nunc autem, Nicolaus Papa uolens probare maiores ab inferioribus iudicari non poſſe, Marcellini & Sixti pontificum adducit exempla: aitque Concilia contra eos congregata dixiſſe: Nemini primam ſedem iudicare licere. ac eis proptereà dictum fuiſſe, ut ipſi ſe ipſos iudicarent. Atten- de exemplum Sixti: nam Concilium in quo ipſius cauſa agebatur, Valentiani Auguſti iuſſucõ uenerat, cui quidem Conclio Sixtus à quodam Baſſo accuſatus ſe ſpontè ſubiecerat, vt habe tur in d. c. mandaſtis. Et tamen hac ſubiectione non reluctante dicitur in d. c. nunc autem, eun AConcilio illo tanquàm ab inferiore iudicari non potuiſſe, atque ita ipſum Concilium deck 4 raſſe. Igitur ibi eſt tex. irrefragabilis addito. d. c. mandaſtis, probans Pontificem t uſque aded maiorem ipſo Concilio poteſtatem habere, ut tam& ſi uelit, ſe concilio ſubinittere nequeat. quod optimis utique rationibus ex mẽte Bellemerę affirmat Card. Alex. in c. inferior. 21. diſt Nec obſtat, Pontifices ſe quandoque Concilio ſubieciſſe: quia id de facto, non iure factum fuil- ſe aiunt loan. And.& Beli. in d. c. Eccleſia ſanctæ Mariæ. vel ibi iudicium ſumi debere, aiuntpo diſcretione. ad quod accedit Rom. in d. ſingu. 143. qui non erubuit dicere ſe erraſſe, quando contrarium cõſuluit. Poteſt etiam huic obiectioni aliter reſponderi,& dici; Pontifices idin ſua tamen celſitudine permanentes egiſſe, non vt ſe imperio Concilij ſubmitterent, ſed urqua- dam honeſtate rationem vitæ ſuæ redderent. exemplo Dei, quem quandoque facti ſui ratio- nem reddidiſſe diuina monumenta commemorant, ut Eſaiæ. 4 4.& exemplo Iob 31. S con- tempſi lubire iudicium cum ſeruo meo&c.& lo. 8. ait Dominus: Quis ex uobis arguetme de peccato 2 Sic quoque Io. 1 8. inquit; Si male locutus ſum, teſtimonium perhibe de malo. Hoc enim modo uidemus Chriſtum etiam ipſum obiccta crimina diluiſſe; idque ex perfectione mo deſtiæ. c. teſtes. 2. q.. quod de Pontificibus quoque, qui id aliquando fecerunt, reſpondédum eſt) ut ſentit tex. in d. C. mandaſtis„ibi, ſuſpicionem fugiens.& hoc modo ſoluitur quæcunquè obiectio. Neque verò illud obſtiterit, quod nouimus, Pontificé t Papatui renunciare poſſe.c. de renunc. in 6. atqʒ hinc argumentũ duci poſſe, quòd multò magis Concilio poſsit ſe ſubmit. tere, quod utiq; videtur minus. Reſpondeo enim actum renuntiacionis nullã in ſe repugnantia continere: cr edl thiu eric 6dos Cll v 1 ſa del co 9 L om cen dic 28 le 7 Rentiamnn us authoriaem T Ab huiuſmodi den cauſim totam n A batresSymma dcentè nonoh Ä mines elbjius dicer erit, tamen Coi ere el ſi lre ſenen R lideramus unfh d ipt 6,ꝗ uickogg 9 der. Pemtæſdi- nis quia emuutna- præſul; nos huuns lex eſt conſtituuvt ie prr oculis inuu gric.& cenſi,lib,I rum verborum. H z. nam in d. cap. nu on poſſe, Marcel 2ata dixiſſe: Nem Ss iudicarent. Att tani Auguſti iuſſ ſubiecerat, vth d. c. nunc autec,e De iuriſdictione omn. iud.§1 continere: quoniam Papa renunciando, abdicat ſe à Pontificatu, atq; ita ſuperior eſſe deſinit; ſed ſi Papa retenta dignitate ſe Concilio ſubijceret, hoc eſſet uelle vt is, qui aliorum omnium eſt iudex. ab alijs iudicari poſsit: quæ quidem ſibi inuicem ſunt cõtraria, vt prædi vimus. nemo enim eodem tempore& ſuperior& interior eſſe poteſt z quemad modum etiam alicluis& ſan- cus t& peccator ſimul eſſe nõ poteſt.c.ſicut Chriſtus. 1. q. I. nec legitimus& i legitimus. c. fi. cum ibi trad. de cland. deſpon. neque liber& ſeruus.êl duobus. ff. de libera. cau. Atque ita ex his liquere arbitror Pontificem Max. ſe Concilij poteſtati ſubijcere non poſſe. Nam eius eſt f re- ſtringere poteſtatem, cuius eſt ampliare. arg.l. qui uetante. õeius. ff. de regu. iur. Sed Papæ pote ſtatem à Deo eſſe nemo eſt qui neſciat. c. quamuis. ⁊1. diſt.& ſuprà laté fuit oſtenſum in lj ff. de legi. atque ideò à nemine, præterquam à ſolo Deo amplitudo pontifici poteſtatis reſtringi oteſt, vel dilatari. Si enim à Deo authoritatẽ ſumpſit, quomodo poteſt humana bontificis uo luntas ullo pacto facere, ne pontificiæ dignitati liceat, quod eià Deo iplo traditum eſt? Et iſta concluſio à maioritate rationis confirmatur ex ijs, quæ plenè docuit Alex. in cõſi. 224. in 6. vo 8 lu.& Barb. in conſi. 1. in I. vol. dum enim Cardinalest pro eligendo Pontifice in cõclaui eſſent, omnes iuris iurandi religione ſe obſtrinxerunt, vt qui eorum Pontifex eſſet, niſi fratrum acce- dente conſenſu, neq; Cardinales creare, neque bona eccleſiæ poſſet in feudum concedere. Prę dicti uerò celeberrimi iureconſulti Paulo ij. ad Pontificatũ aſſumpto conſuluere, eum hæc per- agere poſſe iuramenti religione non uiolata. aiunt enim huiuſmodi uota& iuramẽta irrita eſ- ſe: qm amplitudini bontificiæ reluctantur. ad quæ accedãt trad. per Abb. in c. ſicut noſtris, de iureiur. per illum tex.ſi igitur Papa hæc agere non poteſt, multò minus poterit ſe ipſum,& d- gnitatem ſuam ſubijcere Concilio, quod eſt multò plus, quàm in illis tãtùm capitulis ſuam re- ſtringere poteſtatem. Prætereâ citra hæreſim nemo poteſt quicquam detrahere iuribus apo- ſtolicæ ſedis. c. omnes. 2 2. diſt. ſed minuere ſuæ poteſtatis amplitud nem, eſt lædere iura Ponti- ficiæ maieſtatis, vt de clerico traditum eſt, qui ſe ipſum vulnerans non modò propter propriũ ĩpſius conſenſum non excuſatur, ſed excommunicationis pœnæ ſubijcitur. proptereà ꝙ priui- legia clericalia læſit,& dignitati ſuæ iniuriam intulit: vt ait Alberic. in l.peculium autem.§. ſi ip ſe ſeruus.ff.de pecul.& Dec. in l. ſeruus. C. de pact.& ideò pari ratione etiam Põtifex eo modo diceretur lædere iura ſedis Apoſtolicæ, vt docuit Nicolaus Papa, qui ad Michaelem lImperato rem ſcribens ait; Priuilegia Apoſtolicæ ſedis nullatenus poſſunt minui, infringi, vel commuta- ri: qm fundamentum, quod Deus poſuit, humanus non ualet amouere conatus. hæc ibi. quam um Conciiumdt* concluſionem tenuit etiam Io. de Lign. poſt Vin. in d. c. eccleſia. S. Mariæ, cæteriq́; eam“ uotis nticem t uſques 10 Cbrœittere beql X.in c. nferlor.2¹ co,non iure facr 9 nſumi debere u- zicere ſe erralſé & dici; Pontt ſub mittetemn, auandoquen auandoqueh, Lexemplolc uis ex uobi- un perbibe di, frequentioribus approbauere, teſte Dec. in d. c. Eccleſia,& Iaſ. in d.l.eſt receptum,& eandem (ut dixi) amplectitur Rom. in d. ſing. i 43. vbi ſe erraſſe, quia prius contrarium ſenſerat, confite tur. Pro cuius ſolidiſsimæ concluſionis corroboratione non eſt ſilentio prætereundum, Ponti ficem t Max. qui Dei uices gerit in terris, non poſſe ſibi pares& multò minus ſuperiores con- ſtituere: quia ſecundũ Ariſt. ſtantibus terminis diſcretiuis nullum inferius poteſt eſſe id, quod ſuperius, nec participare. Hæc ſunt egregia dicta Bal. de Imperatore loquẽtis in præludijs feu dorum, verſic. expedita definitione. quæ extolluntur à Curt. in conſi. 6 4.& ſi hæc in Imperato- re militant, multò magis locum habent in Papa, qui à voce ipſius Chriſti tantæ amplitudinẽ po teſtatis accepit.& ideò Carolus Frãcorum rex.& Pipini pater in baſilica S. Petri aſtante popu lo& clero& Epis omnibus, qui eo ex Francia& Italia tota cõuenerant, ſnĩas rogat de uita& moribus Leonis iij. Ko. Pont. verũ ab oĩbus una uoce reſponſum eſt: ſedem Apoſtolicã Anemi ne iudicari debere, cũ ipſe ſit oĩum aliarum eccleſiarum iudex.& quãuis Pan r. malè ſeatiens contrarium dixerit in trac. de Concilio Baſil. tamẽ hoc ipſum fatet᷑ in c. quantò, de transl.præl. Jummarium in lſi per errorem. ff. de iur. omn. iud. 1HAriſdibtio ſine conſenſu partium, prorogari non poteſt. ³ luriſdibtio an&] quando tamaà laicu quam â clericis prorogari poſſit. 3 FSapradicta prorogatio fieri pãt tacitè in aliorũ iudicẽ coram eo luigando, nec requirit expreſſis cõſénſau. L 4 Quot 4 J I — De iuriſdictione omn. iud. Quot modu fit Zila prorogatio.— DPyorogatio iuriſaiktionis illius iudicis, qui non poreſt cognoſcere ultra certam fummam an fœeri poſſta partibus ita quòdillam ſummam iudicare ualeat. Bar. inl. ſi per errorem. ff. de iur. omn. iud. BART. in d.J ſi per errorem, colligit ex iſto tex. iuriſdictionem t ſine conſenſu partium pro- rogari non poſſe:& eum, qui errat, non conſentire. De hac re uide plenè Feli. in c. P.& G. de off. deleg. Alex. in conſi. 18 2. Colu. z. in 2. volu. Abb. in cap. ad petitionem, colu. 2. de accuſat.& Feli. in cap. cùm dilecta, colu. 3. de reſcrip. Et an t& quando tàm à laicis quàm à clericis pro- rogari poſsit, Abb. in c. ſignificaſti, de for. comp. An autem de iure comm. iuriſdictio inuitoor- dinario prorogari poſsit, uide Io. And. in addit. ad Specul. de compet. iudic. adit.§. 1. in addn. incip. Quare.& Bald. in l ſi qui ex conſenſu. C. de epiſc. aud.& in J.j. C. de iuriſd. omni. iudic. Facit ad rem. C. ex tranſmiſſa, de for. compet.& quod ait Imol. in capitulo verùm, eodem titulo Attende tamen circa prædicta, prorogationem t fieri poſſe tacitè in alienum iudicem coram eo litigando, nec requiritur expreſſus conſenſus, vt tradit Bar. in lj. f. de iudic. Doct. in d. c. ſi- gnificaſti,& præſertim Abb. de for com. idem Abb. in c. ad petitionem, de accuſat. tamen ſole patientia in ſuſtinendo alium iudicem procedere, non prorogat iuriſdictionem iudicis, ſed ali quid facti requiritur ex parte ipſius iuſdicentis, vt colligitur ex tradit. per Innoc in capitulo OlIm. 3. de reſtit. ſpoliat.& Abb in d. capitulo ad petitionem. Et quor modis fiat t prorogatio, vide apud Bar.& Paul. de Caſtr. in l. 2. in fl. ff. de iudic. Et in quibus caſibus prorogari poſsit iu riſdictio,& non, vide doct. in l. ij. C. qui pro ſua iuriſd. Item prorogatio non habet locum in ijs, quæ ſunt meri vel miſti imperij. Abb.in c. cauſam, de in integr. reſtit. An verò& quando iuris error impediat prorogationem, vide Doct. in d.l. ij de iudic.& in c. I. eodem titulo,& Abb.in d. c. ad petitionem. Et ad omnia præcedentia vide Bald. in l. ſi cùm dies. ff. de arbit.& cõſilium Oldra. incip. An ſi capitulum, vbi multæ quæſtiones ad rem propoſitam facientes poſitæ ſunt. & aliquid apud Abb.in c. Kodulphus, de reſcrip. in fi.& in c. de cauſis, de off. deleg.& in c. inno tuit, de arbi.& Specu. aduocatorum in 1 2. diſt. iudic. Sed de uno dubitari contingit, an proro- gatio t iuriſdictionis illius iudicis, qui non poteſt cognoſcere ultra certam ſummam, fieri poſ. ſit à partibus; ita quòd ultra illam ſummam iudicare ualeat? Bal. in l. certa ratione. C. quand, prouoc.non eſt neceſ.tenet quòd non, ſed ibi eum reprobat Sali. dicam infrà ad Bart. in J.ſi cõ. uenerit. ff. od. tit. de iuriſd. omn. iud. Jummarium in I. ſolet. ſf. de iur. omn. iud. Vtrum ille, cui cauſæ caſiri ſeu cillæ delegantur, poſſit eas alijs fubdelegare. Bar. in J. ſolet. ff. de iuriſd. omn. iud. BaART. in d.J. ſolet propè fi. quærit, vtrumt ille cui cauſæ caſtri ſiue uillæ delegantur, poſit eas alijs ſubdelegare. Ad rem hanc faciunt tradita per Bar. Bal.& Ang. in l.j. vbi eſt optimag C. qui pro ſua iuriſd. Doct. in I.j. ff. de off. eius.& Alex. in conſ. 248. Perſpectis, col. 7. verſicufe delegatus principis, in lib. primi& ſecundi volu.& plenè de hac re uide regulam cum quinque ampliationib us,& quattuordecim limitationibus apud laſ. in L.à iudice. C. de iudic. Jummarium in lprætor. ffde iur. omn. iud. Judex poteſt uel in totum uel in partem delegare, maximè, ubi cauſa fübeſt. Bar. in l. prætor. ff. de iuriſd. omn. iud. BART. in d.lprætor colligit in ſumma judicem † poſſe uel in totum, uel in partẽ delegare: maximè ubi cauſa ſubeſt. Ad iſtam l. uide Aret. cõſi. 37. not. Inno. in c. irrefragabili, de off. ordi. & Abb. in e ſi quis contra clericum, quem uide omninò colum. 5/ in fiverſicu.& per hoc tolli tur alia obiectio. Fumma⸗ n ſauman an fen 9 conſenſ Dartiun. ene Feli.in cP K mocolu. ude accl- ci quam Aclerich m. nuriſdictio nuin dic adit.. 1.nac de iuridommii do verum eodemin enum iudicey en eiudic. Docide , de accuſr unxo b ctionenulth da9 per Innocin oindd dodis fiat tewogit 2us prorogaripobi on habet locuminij rerò& quancO in em titulo,& Abbi de arbit.& cõſiliui ientes poſitæ ſun kdeleg. R in c. im ontingit, an pron ummam, fieri po tarione. C. quan ra ad Bart-in lſic llæ delegantul- 11. vbi eſt oyt ctis,col. 7.9e- ⁸½△ 8 X ⸗ 2 82 De iuriſdictione omn. iud. Jummarium in l. ſi conuenerit..de iur. omn. iud. Xemo cogitur ftare patto de luigando coram iudice non ſuo. Judex damnorum datorum, quiin illu tantum cauſis limitatam habet iuriſdictionem, utrum poſſit con- ſentientibus partibus cognoſcere cauſam domini, quando principaliter de eo ageretur. Iudex danmorum datorum an poſſit de dominio cognoſcere incidenter.. Verba ifta, nemo alius poſſit cognoſcere, quid ſigniſi cent. luriſdii ctio non uidetur prorogata ex ſatiſdatione præſtita de iudicin ſifti. Si ſlatutum probibet zuriſdictionem prorogari poſſe de indice ad iudicem, utrum cenſcatur etiam proro- gationem de cauſa ad cauſam probibere.— Aſententia iudicu cuius prorogata fuit iuriſdiotio, vtrum licita ſi appellario,& ad quem. Juriſdictio quæcunque ſi fuerit prorogata propter metum, corruit jpſo iure. Si index delegatus pronunciauit ſe iudicem incompetentem, utrum poſtea poſſit in cadem cauſa conſen- tientibus partibus ſe immiſcere. Bar. in l.ſi conuenerit. ff. de iuriſd. omn. iud. BART. in d.1lſi conuenerit, colligit ex iſto tex. in ſumma, pacto de litigando f coram iudi- ce non ſuo aliquem ſtare non cogi. Tu declara& limita d.. vt per Feli. poſt alios in c. 1. de iu- dic. Vide etiam Matthæſyll. 8in notabili 106. Bal. in c. de cauſis, col. 2. de off. deleg.& Ancha. in conſ. 1 92.& quid operetur pactum de reſpondendo coram iudice, uide l. ſi manente. ff. de pre- car. Bal. in l. ſi cùm dies. ff. de arbitr.& Oldr. in conſi. incip. An ſi capitulum. in quibus locis ha- betur etiam nunquid iuriſdictionis prorogatæ poſsit aliquis pœnitere. de qua pœnitentia tra- dit idem Bar. in d.l. ſi conuenerit, verſic. oppono dicitur hic. ad quod uide etiam Ant. de Butr. in d. cap. I. de iudic.vbi ait, ſi iuramentum interceſsit, pœnitentiæ non eſſe locum, etiam ante- quam iudex adeatur. Sed circa prædicta quæritur, vtrum t iudex damnorum datorum, qui in illis tantùm cauſis limitatam habet iuriſdictionem poſsit conſentientibus partibus cognoſcere cauſam dominij, quando principaliter de ea ageretur, atque ita an hoc in caſu poſsit eius iuriſ- dictio prorogari? Pro ſolutione huius quæſtionis vide Archi. in c. quoties. 1. q. 7. Inno. in c. pa- ſtoralis, de reſcrip. Sali. in l. ex morte, in fi. C. ad leg. Aquil. glo. in. ſi fortè in fi. C. de iuriſd. omn. iud. Abb.& Imol. in c. P.& G. de off. deleg. Imol. in c. 1. de mut. petit. Roma. in conſi. 289. Ful- goſ.in conſi. 106. ad rem faciunt tradi. per Bald. in l. ex hoc edicto. ff. nau. caup. ſtab. Nunquid autem iſte t iudex damnorum datorum poſsit de dñio cognoſcere incidentere Vide Bar. in l.in- terdum. S. primo.ff. de furt.& ad rem faciunt trad. per Innoc.& Abb. in cap. cùm ueniſſent, de iudic. Quid ſi lex uel ſtatutum diſponat, quòd nemo de cauſis damnorum datorum poſsit co gnoſcere niſi iudex deputatus ad eas, utrum partes poſsint in alium conſentire?& credo quòd non, argumento. l. repetita. C. de epiſco.& cleric.& l. conſulta. C. de teſta.& l. certa ratione. C. quan.prouoc. non eſt neceſ. ad rem faciunt trad. per Bart.in lj. colum. 2. ff. de iudic. dum loqui- tur de criminalibus.& Bal. in l.illud, colum. 3. C. de ſacroſanc. eccleſ. Huc accedit, legem nega- tiuè diſponentem, quòd nemo alius,&c. operari, ut uoluntas contraria ipſarum partium nul- lius ſit roboris& momenti. Barb. in d. c. de cauſis, colum. 14. de offi. deleg.& in rubrica. de fide inſtrumen. Alber. in 2. par. ſtatutorum quæſt. 191.& Bald. in l.teſtator. C. de teſta.& in l.j. C. de ſportu. Et quid ſignificent illa uerba; Nemo t alius poſsit cognoſcere, vide apud Barb. in cap. ſtuduiſti, colum. 1 4. de offic. deleg. Bart. in extrauag. ad reprimen. in uoce, Non obſt. Rom. in conſi. 40.& in conſi. 393.& in conſilio 45 6. Quid ſi lex uel ſtatutum illis uerbis, nemo alius, non uteretur, ſed alio modo diſponeret; vt putà, iudices uillarum non poſſe cognoſcere niſi à uiginti ſolidis infra,& ab inde ſupraà iuriſdictio ſit prætoris: an eorum poſsit iuriſdictio pro- rogari? ita ut etiam ſupra viginti ſolidos cognoſcere ualeant. Bald. in l. certa ratione. C. quan. prouoc. non eſt neceſ. tenet quòd non. idem ſenſit etiam in quæſtionibus ſtatutarijs, char. quadrageſimaquinta in voce, Iudex iudicare. Et rationem affert, quoniam ex quo ab inde ſupra conceſſa eſt iuriſdictio prætori, prorogatio impeditur uigore huius prohibiti,& alteri L 2 conceſi. De iuriſdictione omn. iud. conceſsi. ſed ibi Salic. eum redarguit dicens, rationem hanc non urgere: quia rrnieße ind ces prædict os ratione prohibiti& conceſsi ſummam eis limitaram excedere non 5 e uirtu- te iuriſdictionis, quæ eis prohibita eſt alioqui verò ex ui prorogationis, quæ prohibita non re peritur. Attende, ego credo quod virtute conceſsionis factæ prætori prorogatio non impe diatur, quia etiam ſi hoc non foret expreſſum, tamen ex quo iudicibus illis eſt limitata iuriſdi- ctio à 20. ſoldis infrà, cenſetur tacitè eſſe permiſſa iudici ordinario Et tamen eo caſu proroga tio hoc reſpectu fieri non prohiberetur: ideo neque illa permiſsio eius, quod tacitè inerat. et hoc iuribus uulga. Sed alia ratione opinor in caſu propoſito prorogationem dici prohibitam, ſcilicèt propter illa uerba negatiuaà lege prolata, quòd non potsint cognoſcere niſi à 20. ſoli dis infra, ex quibus(ut prædiximus) contraria partium uoluntas impediri ſolet, ut per Ban. in c. de cauſis, col. 14. de off. deleg. et per alios, quos paulò ante memorauim us. cogita. Dũ aũt Bar. in d.l. ſi conuenerit, et ibi paulò poſt quęrit, quando partes dicãtur in iudicem conſentire. et inter cætera inquit, iuriſdictionem t non uideri prorogatam ex ſatiſdatione præſtita de iu- dicio ſiſti. Vide ad hoc Feli. in c. inter monaſterium, col. 6. uerſi. quinta declaratio. de re iudic. vbi in tertia,& quarta colu. tradit etiam alios modos, ex quibus in iudicem cõſentitur,& Aret. in dicto cap. I. colum. penul. de iudic.& ibi plenè Abb.& Alexan. in l. quidam conſulebat, colu. penultima& fin. ff. de re iudic. Attende tamen, quia licèt fideiuſsio de iudicio ſiſti tantum, non inducat prorogationem iuriſdictionis, ſed illa non obſt. dici poteſt de incompetentia iudicis, alioqui eſt ſi præſtita eſſet fideiuſsio, etiam de iudicata ſoluendo. Soc. in conſilio I1 3. colum. 2.·in 3. volum.& de hac re uide notabiles caſus apud Aret. in conſi. 87. Quid ſi lex uel ſtatutum prohibent aliquem ſe ſubmittere alicui iudici: Vide multa ſcitu digna apud Imol.in conſ. 159. 6& in conſi. 140. Quid ſi ſtatutum t prohibet iuriſdictionem prorogari poſſe de iudice ad iu- 8 9 +X 8& dicem, vtrum cenſeatur etiam prorogationem de cauſa ad cauſam prohibere. Bal.in d.l. certa ratione. Et an& quando poſsit iuriſdictio prorogari,& de multiplici genere prorogationis, tradit Feli. in c. ad petitionem, nu. 1 2. cum ſeq. de accuſat.& omninò Spec.in tit. de compet.iu- dic. adit.& Abb. in c. cùm olim Abbas, de Ofl. deleg. an autem à ſententia t iudicis, cuius proro gata fuit iuriſdictio, licita ſit appellatio,& ad quẽ; vide in l.conſenſu. C. de appell.& apud Paul. de Caſt. in l. ſpeciale. C. de epiſc. audi. ſcias etiam iuriſdictionem in criminalibus prorogari poſ- ſe coram iudice conſimilem iuriſdictionem habente. Sed an hoc locum habeat in clerico, ut ſi- ne ſui iudicis licentia prorogari poſsit; Abb. in conſi. 25. in I. volu. iuriſdictio t autem quæcun- que ſi fuit prorogata propter metum, corruit ipſo iure. Abb. in conſi. 5 1. num. 4. in 2. volumi. Quid ſi iudex t delegatus pronunciauit ſe iudicem incompetentem, utrum poſte poſsit ſein eadem cauſa conſentientibus partibus immiſceres et dicas communiter non poſſe, tamen hoc limitatur non habere locum in multis caſibus, in quibus Prorogatio ualida eſt, ut per Feli. in c. ſignificantibus, de off. delega. Jummarium in!, cum quædam puella. ff.de iur. omn. iud. Mutatione fori poft ſententiam uel litem conteſtatam priorir iudicis iuriſaiclio non impeditur. Mulier an deheat ſequi forum uiri, ſi maritus in uno loco habeat originem,& in alio domicilium. Mulier efficitur de domicilio uiri,& retinet etiam mortuo marito donec manet in uiduitate. Laicat, qui pot commiſſum delitium factus eſi clericus utrum puniri debeat d indice ſeculari, muer ab eccleſiaſtico. Laicus heltus clericur in quibus cauſiz non poſſit amplius coram ſæculari iudice conueniri„etiam in cau- ſis cæptus. Laicus qui votum fécit ingredienai religionem ante delictum commiſſum an de delitto commiſſo poſſit puniri à iudice ſeculari. 1 5... ·. Bar. in lxcum quædam puella in princ. ff. de iur. omn. iud. Bakr. in d.l.cuùm quædam puella, in principio, colligit ex iſto tex. mutatione t fori poſt ſentem latione præſtir ce leclaratio dexig m cOſentitur&eanr lam conſilier l, 3 dicio ſiſti unmaon Ccompetentuba confilio II) cOm vid ſi lex uel ſtatutm d Imol in con. 9 ofſe de iudice ad iu- cre. Balin dllcerta ere prorogationis, tit.de compet:iu- 4 7 icis, cuius pron pell.& apud Paul- dus prorogari pol eat in clerico, ut ſi of autem Cuæcun. dum. 4.in 2.VOlum im poſted poſittfi on polle, tamenli Aaeſd, ut per kelüu non impeditn. in alio domicilu Auntat 4 et in ul 3 9 aiudic ſec aul Qce conuenirh ae n d. Aelucdo cunt, iud er matatiole 6 fil g 1 De iuriſdictione omn. iud. 83 ſententiam uel litem conteſtatam prioris iudicis uriſdictionem non impediri. Item ait, mu- lierem ſequi forum uiri. Ad iſtam.I vide Paul.de Caltr.& Aret. jn j. ſi ſeruus plurium.§. ſi quis ante. ff. de legat. primo.& Paul. de Caſtr. in Lepiſcopali. Q. de epiſc. aud. Beli.in c.iurauit, prope fin. de probat. vbi ait hoc, quod dicitur de muliere, non habere locum in matrimonio putati- uo: quia mulier non ſequitur forum uiri. Rin hac re de muliere, quæ ſequitur forum uiri, vide pulchrum caſum apud Anchar.in conſilio 2 13. vide etiam Bald. in conſilio. 39. in 4.vo- lumine vbi dicit quid iuris ſit in muliere nupta, quando matrimonium eſt nullum. Et quo- niam hoc, quod dicitur in d. l. cùm quædam„Pertinet ad kexigere dotem. ff. de iudic. vbi po- nitur eadem regula, ideò pro intellectu pleniori totius materiæ vide Dec.in conſi. 19. in prin- cipio& plenè& eleganter in conſilio 283.& in conſilio 402. Rapha. Cuma. in conſilio 26.& in conſilio 109. Quid ſi maritus t in uno loco habet originem,& in alio domicilium? Dic vt er Alexand. in conſi. 00. in 3. volu.& ad prædicta uide omninò eundem Alex. in conſi. 15 5. in 7. volum.& Feli. in cap. I. nu. 3 0. de ſponſal.& omnindò Mar. Soc. iuni. in conſi. I 4.8 Io. Cam- pegium in tracta. de dote, quæſt. 20. in 5. par. vbi ponit quatuor fallentias ad d.exigere,& ad rem de qua agitur. Adde quòd non ſoluùm uxor efficitur de foro uiri ſed etiam efficitur ci- uis illius ciuitatis, vnde eſt uir. Soc. in conſi. 3 6. colu. I. in I. volu.& efficitur de domicilio f ui- ri, quod retinet etiam mortuo marito, donec manet in uiduitate. Soc. in conſ. 8 1. in 3. vol.& ad hæc uide Feli. in c. ſuper eo. 2. col. 1. de teſti. Bart. in d. l. cùm quædam, in princ. quærit, utrum laicus, t qui poſt commiſſum delictum fa- ctus eſt clericus, puniri debeat à iudice ſeculari, an uerò ab eccleſiaſtico?& de hac eadem re latiòs agit in I j. fl.de pœn.& ſolet diſtingui an ſit factus clericus in fraudem, an non. Vide tu Oldra. egregiè in conſi. 4. incip. Quòd clericus. Imol. in conſi. 11 8.& in conſi. 119. Abb. inc. vno, de oblig. ad ratio. licèt illa ſit lectura Anto. de But. ubi latè diſtinguit. Barb. in tract. de præ ſtantia Cardinalium. quæſt. 2. in I. vbi multa ponit,& præſumptiones affert, quibus delinquẽs præſumitur factus clericus in fraudem. Dec. in conſi. 1 30. Feli. in c. fi. colu. 16. verſic.& prædi- cta, nu. 29. de conſt.& in c. propoſuiſti. de for. compet. Et in quibus caſibus laicust effectus cle ricus non poſsit amplius coram ſeculari iudice conueniri, etiam in cauſis cœptis, vide eundem Feli. in cap. ex tenore, verſic. fallit I I. de reſcript. Quando autem iudex ſecularis debet proce- dere ad ſententiam criminalem contra illum, qui effectus eſt clericus ſecundum trad. per Bar. in d.l. cùm quædam,& in d. l.j. de pœn. intellige hoc fieri debere facta prius degradatione ab Epiſcopo,& non aliter ſecundum, Bar. in d..j.& ideò traditur cautela, ut epiſcopus degradatio nem non faciat; quoniam hoc modo in protectione eccleſiæ permanebit. Quæ autem iura at- tendi debeant in huius condemnatione, an canonica an ciuilia, tradit Feli. in c. 2. de conſt. verſ. facerent hæc ad. q. Attende tamen t unum ſingulare, quoniam id, quod de iudice ſeculari di- citur, limitatur non habere locum, ſi iſte laicus delinquens uotum ingrediendi religionem fe- ciſſet ante delictum commiſſum: ita Bal. in lj. C. an ſeru. ex facto ſuo.& quando hocaliter pro- bari non poſſet, ſtatur ipſius iuramento. Ang. in d. l. ff. de pœn. quod diligenter attende. Quid ſi is efficeretur de fratribus tertij ordinis? Doct. in c. perpendimus, de ſent. excomm.& Ant. de But.in d. c.vno. de oblig. ad ratiot.& ad prædicta uide laſ. in l.nemo poteſt, in prima& ſecunda lectura. ff. de lega. primo. Fummarium in.l.cum quædam. I guoties. ff de iur. omn. iud. (oram iudice minoru ſummæ poſſunt petere à debitore modicam quantitatem de maxima ſumma. 2 Libellus in quo plures ex diuerſis cauſis,& ad diuerſa conueniuntur, non procedit,& ex eo condem- natio ſqui non potefi. Bar. in d.l.cum quædam. S. quoties. de iur. omn. iud. BaAkT. in d.l. cùm quędam.§. quoties, ait per illum tex. quod coram t iudice minoris ſum- mæ poſſum petere à debitore modicam quantitatem de maxima ſumma z quia inſpicitur illud, L 3 quod 2 nium enimt eſt iudex,& nemo eſt creaturarum * norm. in c. fi. de conſt. Nam i De iuriſdictione omn. iud. quod petitur. Vide Alex. in conſi. I. col. 3.in 5. vol.& in conſ. 06. col. 3. verſic.& maximè. ybi per iſtũ tex. ait, ad hoc ut admittatur libellus uel appellatio. atis eſſe exlibelli inſpectione col. ligi, nos eſſe in caſu in quo procedat libellus ucl appellatio.& in conſi. 9. in.vol. ubi habe. tur, ad cognoſcendum cuius ſit iuriſdictionis, inſpici formam libelli.& magis attenditur libelli concluſio quàm narratio, ſi concluſio ad narrationem adaptari non poteſt. Soc. in cõſi. 2 62. c0 lu. 1. in I. vol. Abb. in c. ex parte, de reſcrip. Inno.& Abb. in c. ex parte. B. de for. compet, Ideoc; 2 libellus † in quo plures ex diuerſis cauſis,& ad diuerſa conueniuntur, non procedit,& ex eo cõ demnatio ſequi non poteſt. Ang. in conſi. 229. citat Specul.in tit. de libelli conceptio. Et in hac re ſcias, libellum ſe habere ad ſententiam, vt ſubiectum,& ſententiam, vt prædicatum.&talia ſunt ſubiecta, qualia permittunt prædicata. glo. eſt ſing. ſecundum Abb. ibi in c. dudum, ingo. fi.de decim.& hoc uoluit Pet. de Ancha. in conſi. 3 60. incip. nos Petrus de Achar.& Florianus de ſancto Petro. colu. 3. Jummarium in lrfi.fe de iur. onm. ind. Extra territorium impunè iudici non pareri. Pontiféx omnium eſt iudex. Jmperiun pendet ab Eccleſia. Quonodo Pontiféx potestatem habeat utriuſque gladij. Jnnocentias appellatur organum veritatu. Dapa uacante imperio ſuccedit in iuriſdictione. 7 Domiiſéx non ſolum habet poteſlatem fuper cæleslia, terreftria& inſernalia.„Fed etiam ſuper Angelos bonos&ò malos. luriſatctio Vontificus adeò potens est, ut contra eampræſcribi non poſſit. 9 Contra poteſtatem Jmperatoru præſcribitur. 10 Siiudex unius territorij decretum fuuim interpoſuit? an ejfectum porrigat etiam quò ad bona ſita ina- lio territorio. 11 Nemo extra territorium communiter citari debet. 8X 8 N 12 ludex domicili utrum poſſit inquirere de crimine alibi perpetrato ratione mandati de delinquendo fali V in loco fibi ſuppoſito. 13 Statuta utrum ligent extra ſnum territorium. 14 Sratutum ſimpliciter qiponens reſtringitur adilla delicta, quæ in fuo territorio committuntur. 11 Jtatutum ſcmfer in aubio eſi imelligendum ut Aiſponat ſolum de hu, quæ fiunt in territorio ſuo. 16 Iudlex unius tcrrii orij inquirere non poteſi de criminibus commiſſis in alio territorio. 17 Epiſcopus utrum poſſit in aliena diæceſi concedere indulgentias. 13 Stiudex ultra ſömmam füc iuriſdictionu ſcntentiam protulit, an ualcat ſaltemin ſamma ſuæ iuriſd- Ctioni conceſſa. 19 Donatio, quæ excedit ſummam o o. aureorum ualet ſine inſinuatione uſque ad quantitatẽ permiſſn. 20 Katura iudiciorum eſt ut una& eadem res coram Tiuerſis iudicibus non trattetur. 21 An utile per inutile uitietur, an non. Bart. in lextra territorium, quæ eſt.J.fi. f. de iuriſd. omn. ĩiud. BART. in d.J.fi.ait, iſtam. l. utilem eſſe,& propter eius breuitatem nõ indigere ſummario. 1 Et quia in iſto tex. continetur, extra territorium impunsè iudici non pareri; Aret. limitat ittam Iin conſi.5 8. col. 2.vt non habeat locum in Papa, qui poteſt citare in terris Imperij. Attende, quia iſta limitatio non eſt bona: quoniam totus mundus eſt territorium Papæ in pertinenti- bus ad cum,& nemo ex defectu iuriſdictionis uel territorij poteſt ſuum declinare iudicium. Panor. in e.licèt ex ſuſcepto, col. antepe. verſic. Aduerte quia ubi eſt Papa, de for. compet. om „qui ſe ab illius poteſtate poſsit eximere Pa- de conſt. pſe utriuſc;ue gladij poteſtatem habuit, ſecundum*cõem opin.in capitulo nouit, de iudic.& ita tenendum eſt de neceſsitate ſalutis. Abb. in conſi. 2 8. in 2.volu. Et im· S.Ferſic. 3. 12 18 m d d aübeliete .. ¹0 .79.In 1.yc) 3 Da⸗m cl.di magls attendiu . oc.in cöſ.a9 etor compet ) Procecit&es lui conceptio. Rti vt prædi DIædicatum. 8 ndiin c dudum, 1 5de Achar.&lor — 0n fe erumn ſiyer hiu m aud ad bona ſitan 4 ti de delinquendy hi commuttuntur. territorio ſuo. torio. min ſumma ſueii ad quantitatẽ fenn Ktetur. .h — gell, iüe hn arerl. 1 re ſß erh r L teriis Impe daOx V m ap 60: m nare 10” um jeclin 3ℳ ,Da de for- co 3 49 d0Sit eüſt, ſtale!*, 5eCnd cundum cd ECl An! * ſi.150, bb. ia cConr“ De iuriſdictione omn. iud. 84 3 Et imperium t pendet ab eccleſia, vt tenet etiam idem Aret.in d. conſi. 5 8. col. 2.& ideò ſing. ait Bar. in extrauag. Ad reprimendum, in uoce per edictum„Papam poſſe quemcunque& in quocunque loco exiſtentem citare: quia ubique eſt Dominus. Et proptereà Dantem fuiſſe uaſi damnatum de hæreſi: quia tenebat imperium non dependere ab eccleſia, inquit Bart. in 1 j. ff. de requir. rei. Et quomodò Papa f poteſtatem habeat vtriuſq; gladi vpulcherri mis rationi bus aperit Panor. in d.c. licèt ex ſuſcepto,& in d. c. nouit.& quomodò à Deo ipſo ampliſsimã hanc habuerit iuriſdictionem,& quomodò eam Deus à creatione mundi exercuerit,& de tem 5 pore intempus, vide egregiè apud Innoc. in d.c.licèt ex ſuſcepto. Ianoc. t autem appellatur or ganum ueritatis. ita Archid. quem reſert Feli. in c. 2. nu. 9. de reſcript. Et non modò Papa eſt iudex ſupremus in ſpiritualibus, ſed in omni caſu eſt iudex,& ſemper adiri poteſt, quando id ſuadet neceſsitas iuris, uel facti: vt putaà, ſi aliquis de facto conueniri non poteſt: ita ſing. dixit Innoc. in d..licèt ex ſuſcepto.& Panor. in d. c. nouit, nu. 16.& ideò eſt iudex competens in cau ſa quæ agitur contra Principem, qui non habet ſuperiorem. vt ĩbi ait Panor.& alij ſequuntur. & quemcunque principem à ſubdito ſuo coram Papa conueniri poſſe docuit Felin.in c. 1. nu. 6 12. de probat. Quinimmo etiam uacante t Imperio Papa ſuccedit in iuriſdictione, vt tradunt Doct in d. c. licèt ex ſuſcepto, de for. comp.& Papa tanquam iudex ſuſpectus recuſari non po- teſt. Panor. in c. querelam, col. 3. de elect.& in d. c. licèt ex ſuſcepto.& de hac amplitudine Pon- tificiæ poteſtatis in omnes, etiam maiora ijs dixerunt iuris interpretes, vt uidere eſt apud Beli. 7 in c. i. col. 2. dÄe conſt. qui ait Papam t non ſolùm habere poteſtatem ſuper cœleſtia, terreſtria, & infernalia, ſed etiam ſuper Angelos bonos,& malos,& eccleſiam eſſe cœlo ipſo ualidiorem. Hæc Feli.qui citat B. Io. Chryſoſtomum. Et uſqueadeò potens eſt iſta Romani Pont ſuprema 8 iuriſdictio, t ut contra eam præſcribi non poſsit. Inno. in c. bonæ. 2. de poſtul. præl.& in c. cùm non liceat, de præſcrip.& in c. omnis anima,& in c. cùm inſtantia, de cenſi.& Abb. in c. venien- 9 tes, de iureiur. Sed contra poteſtatem t Imperatoris præſcribitur. Abb. in c. fi de conſt. Atque ita concluditur contra limitationem, quam tradidit Aret. in d. conſi. 5 8. quoniam dici non po- teſt Papam citare extra iuriſdictionem uelterritorium ſuum, quamuis citaret aliquem in terris 10 imperij,& ei ius diceret, ut prædiximus. Prætereà circa hanc l. fin. quæritur, ſi iudex f unius territorij decretum ſuum interpoſiit, an effectum porrigat etiam quò ad bona ſita in alio terri torio? vide Bar.& quæ ad eum addidi inl.legitimos, in princ. ff. de legit. tut. Sciendum etiam 11 eſt aliquem t extra territorium communiter citari non debere. hoc tamen locum non habet in nouem caſibus, vt per Feli. in c. licèt ratione, de for. compet. de quo uide etiam Soc. in conſi. 12.167. col. 6. in I.vol. An autem iudex t domicili) poſsit inquirere de crimine alibi perpetrato ratione mandati de delinquendo facti in loco ſibi ſuppoſito; Abb. in conſilio 24. in I. vol. vbi etiam docuit, an& quando iudex domicilij remittere debeat captum ad iudicem loci, in quo deliquit. de qua re vide Feli. in d. c. licèr ratione. 13 Barr. in d..fin. quærit, vtrum ſtatuta t ligent extra ſuum territorium;& remittit ſe ad ea, quæ plenè tradidit in l. cunctos populos. C. de ſumma Trin. vbi eſt locus proprius huius inueſtiga- tionis, vbi Iaſ. latiſsimè& alij. Et quamuis ibi ego quoque de hac re multa ſcripſerim in lucu- brationibus meis ad Bar. ad quæ me remitto, quædam tamen ad rem facientia hoc in loco prę 14 termittere nolo; vt eſt, quòd ſtatutum t ſimpliciter diſponens reſtringitur ad illa delicta, quæ * in ſuo territorio cõmittuntur, ſecundum Bart. in d. l.cunctos populos, in 8. q. cuius opinio eſt communiter approbata, teſte Alex. in conſi. 11 1. in 1. vol. ubi multa ſcitu digna in caſu propo- 15 ſito declarauit. Similiter idem Bar. in ſuo tracta. de Guelf.& Gebell. ait, ſtatutum t ſemper in dubio eſſe intelligendum, vt diſponat ſolùm de ijs, quæ fiunt in territorio ſuo. ad quod faciunt trad. per Bar. in. pupillus. S. territorium. ff.de uerb. ſignific. dum arguit à ceſſante ratione. capi- tuli vt animarum, de conſt. in 6. Accedit tex. in lj. C. vbi ſenat. vel. clariſs.& circa prædicta ui- dendus eſt Io. And. in addit. ad Specul. in tit. de compet. iud. adit. in addit. incip. antequam. vbi 16 inter cætera ait, iudicem †f unius territorij inquirere nõ poſſe de criminibus commiſsis in alio territorio. Vide Bar. in tracta. repræſal. in 4. qu. Bal. in Ij. C. ne fil. pro patr. Et an ſtatutum liget I. 4 extra De iuriſdictione omn. iud. extra territorium, vide Alex. in conſi. 1 2 8. in I. vol.& in conſi. 20 2. in lib. in quo primi& ſecun di vol. conſilia continentur.& omninò Io. de Lignalin tracta. de cenſura eccleſiaſtica.§. nono, nu. 2 9. cum ſeq. vbi generaliter tradit quando ſtatuta ligent,& effectum ſuum porrigant extra 17 territorium. Hic etiam quæri poſſet, nunquid Epiſcopus t poſsit in aliena diœceſi concedere indulgentias. vide Oldr. in conſi. 3 7.& aliquid vide apud Barbat. in conſi. 4. col. 4. in I. volu.& ad prædicta uide Feli. in c. fI. de for. compet. 18 Bar. ind.J. fin. verſic. uenio ad ſecundam partem, quærit, ſi iudex tultra ſummam ſuæ iuriſdi- ctionis ſentenriam protulit, an ualeat ſaltem in ſumma ſuæ iuriſdictioni cõceſſa? Et diſtinguit, an comtineat diuerſa capitula, an non, vt ibi per eum. Tu de hac re uideas Deci. in c. cùm, col. 3. cum ſeq. de except. vbi docuit etiam quæ ſint iſta capitula, de quibus hic per Bart.& debac quæſt. vide Barb in c. cùm ſuper, col. 6. de off. deleg.& ibi Abb-in 2. Col.& Alex. in I. S. ſi ſtipu lanti. ff. de verb. oblig.& ualere ſententiam tradit Beli. in d. c. cùm ſuper. vbi citat Specul. intit. de ſenten. ad quod uide Bar. inl. ea ratione. C. quan. prou. non eſt neceſ.& quia Bar. proſequen do iſtam quæſt. in d.. fi. in fi. ait, vbi unum capitulum ſolùm fuit productum coram iudice, ui- 19 tiari ſententiam in totum: reſpondetq́; ad fancimus. C. de donat. vbi donatio, t quæ excedit ſummam quingentorum aureorum, ualet ſine inſinuatione uſque ad quantitatem permiſſam, & tameneſt unica donatio. Et ait ibi.l.illam diſponere. de ijs, quæ diuidua ſunt, ſed iudicium eſſe indiuiduum. Attende quoniam hæc ſolutio dubitabilis redditur: nam illa donatio, quæ erat unica& ſola, ideò ualet: quia conſiſtir in quantitate diuidua. Soci. in conſi. 48. colu. fin. in 1. vol. hoc idem eſt etiam in iudicio conſiſtente in quantitate, quamuis in uno tantùm capitulo 20 deducatur. Ideò reſponde, naturam iudiciorum t eſſe, vt una& eadem res coram diuerſis iu- dicibus non tractetur, tot. tit. ff.ex quib. reb. ad eund. iud. eat. nam inſtantia iudicij diuidi nõ de- bet.j. quoties, cum ibi trad. C. de iudic.& ideò iſto reſpectu iudicium dicitur eſſe indiuiduum, vt ait Bar. non quia res, de qua quęritur, ſit magis indiuidua, quàm in d. l. ancimus, ſed propter naturam iudicij: alioqui uerò in donatione. Ad quod facit illud, quod diſputari ſolet, an utile 21 ¹ per inutile uitietur, an non. de qua re uide Reli. in c. cùm ſuper, de off. delega.& Laurentium de Rodulphis, qui pulchra argumenta facit ad utranque partem in tract. de vſuris. q. 135. Jummarium inl. J.ff. quod quiſque iur. 1 QHui ſint illi magiſiratus, qui facere poſſint legem perpetuam uel ad tempus. 2 Quam magnæa ſint dionitates Cardinalis. 3 Dagnitas Cardinalu fuprema eſi poſi pontificatum. 4 Itatuta obligant etiam ipſos flatuentes. Bar. in I.). ff. Quod quiſque iur. Vide ad hunc titulum Feli. in c. I. de præſumpt. 1 SANRT. in d..j.in princ. tractat, qui nam ſint illi magiſtratus, t qui facere poßint legẽ Ad perpetuam uel ad tempus.& inter cætera inquit, eum, qui vult legem perpetuam condere, oportere eſſe de iudicibus ſublimioribus, ut eſt Senatus,& præfectus præ- torio.& idem ait de Regibus,& Cardinalibus, qui præfecto pPrætorio æquiparantur. Vide tu ad hæc glo. in extrauag. execrabilis, in uoce, ſublimitatem, de præben.& ea quę habentur apud Alex. in!: nemo poteſſ. ſH.de leg. I.& in conſi. 124. in 4. volu. Et dum Bar. æquiparat Regibus Cardinales, idem ex mente Bald. ait Iaſ.in I. Centurio. ff. de vulga.& pupill. nam pars corporis Pomtificis appellantur. C. ſi quis. 6. quæſt.1 facit.. quiſqquis. C. ad leg. lul. maieſt.& colligiturin 2 cap. felicis, de pœn. in 6.& quàm magnæt ſint dignitatis Cardinales, vide apud Barb.intracta. de præſtantia Cardinalium„& apud alios, qui ea de re ſpeciales libros ediderunt. Et multa de eorum laudibus& dignitate tradit Ludo. Bologn. in addit. ſuis ad tract. Matthæſyll. deſuc- ceſſ. ab inteſt. in tertio articulo Principali, numero 48. quæ omnia adnotanda ſunt contrai- los, 4 V 2 hic per Barrä & Alexinljgäh vbicitat Specdlin Xquia Bargrofeg tum coram udck donatio, fqueedci uantitatem pemi idua ſunt, ſd itim nam illa donatba n conſi. 49. colu.nu aunotantum cqpii res coram diuerſisl aiudicij diuidi nõ d tur ſſe indiuiduum, ncimus, ſed propte Sutari ſolet, an utit lega.& Laurentiun 2 vſuris. 4.135. hunc qvi facere pobi vult legem atus,Se Prär, f Quod quiſque iurls. 85 los, qui aſſerebant Cardinalatum non eſſe dignitatem, ſed officium ſimplex: vt Bald. in capi- tulo primo de poſtul. prælat. Felin. alios referens in rubrica de Off. deleg. Mart. La ud. in I. tract. de Card. quæſt. 19.& in 2. q. 17.& Barb. in conſi. 1. in I. vol. cùm enim bapam& Cardinales in ra unum& idem corpus eſſe arbitrentunvt prædictum eſt.& rurſus cum Papaſit culmen di- gnitatum, non debet hoc corpus diuerſo iure cenſeri. argumento. l.eum qui ædes. ff. de uſucap. & hoc vtitur argumento Anch. in conſi. 29 5. ideò Cardinalatum f ſupremam eſſe dignitatem poſt pontificatum teſtantur Hoſt. lo. And.& Imol.in c. dilectus, de præben.& Dec. in c. cùm ue nerabilis, de except.& in c. ad præſentiam, in fi. de appell. Mart. Laud. in 2. tract. de Card. quęſt. 61. Rom. in cõſ.vſtimo. Soc. in conſ. 9 9. in 3. vol. dicens Cardinales poſitos eſſe in maximo cul mine dignitatis.& Feli. in rubrica de maio.& obed. Bar. in d. lj. col. 2. uerſi. Ex quo, ait, ſtatuta t obligare etiam ipſos ſtatuẽtes. De hac re vide ali quas remiſsiones apud Feli. in c. 1. de conſt. colu. 8. in 4. fallen. uerſi. amplia quartò& Alex. in. cætera. S. irem quærit, verſi. An& quando. ff. de leg. I. Aret. in conſi.9ↄ5. col. z.& Corn. in conſi. 4.in 2. volum. Item Bar. in ead. colum. quærit, an imputetur parti contra quam eſt pronuncia- tum, ſi non appellauit, quando ſententia iniuſta fuit mandata executioni. vide Soc. in conſi. 24. in 2. quæſt. in I. volum. Jummarium in d. fj. T. hæc uerba. ſf quod quiſque iur. Futurum ſubiunétiui, quod formatur à praæterito rem perfébtam ſignificare. Verbum prateriti temporis reiperfectionem indicat. Bax. in d. lj. S. hæc uerba fl. quod quiſque iuris. BaARkr. in d. lj. S. hæc uerba, ait, futurum t ſubiunctiui, quod formatur à præterito rem per fectam ſignificare. Ad hoc accedit ſimilis tex. in lj. S. cæteruùm. ff. ne quis eum qui in ius. Et vide quid ex hoc infert Bal. in conſi. 2 5. col. 3. in I. vol. Et dum ex verbis Bar. ibi ſubſequentibus col- ligitur, verbum præteriti ttemporis rei perfectionem indicare, vide Alex. in conſ. 3 1. columna tertia. in ſecundo volum. Jummarium in. hoc edicto. ff. quod quiſque iur. Imperitiam aſſeſſoru magiftratum excuſare, non ipſum aſſéſſörem. Eligens imprudenter aliquem adl aliquam adminiſtrationem tenetur ad omne damnum. Bar. in l. hoc edicto. ff. quod quiſque iur. BAKT. in d.. hoc edicto, colligit in ſumma, imperitiam t aſſeſſoris magiſtratum excuſare, non ipſum aſſeſſorem. Tu verò dicas hoc non eſſe ſimpliciter verum. Et an& quando aſſeſſo ris imperitia magiſtratui, qui eum elegit, aſcribatur, vide apud Alex. not. in conſ. 19. col. fi. in 7. vol. Et ad rem faciunt trad. per eundem Alex. in conſi. 6 5. col. I. in I. volu.& in l.ſi conuenerit. col. 1. in fl. ſf. de re iudic.& in conſi. 41. in 2. vol. Et pro deciſione huius quæſt. videtur elegans tex. in l. nam& Seruius.§. fi. ff. de negoc. geſt.vbi cligens t imprudenter aliquem ad aliquam ad miniſtrationem tenetur ad omne damnum. Ad rem facit tex. in. tutore. ff. de cõfir. tut.& Bar. in liſi patronus. ff. od. tit. iddem ait Rom. in conſi. 13 8.& multi ad eum acceſſerunt, ſecundnm Dec.in lſi quis in conſcribendo. nu. 7. C. de pact. vbi ipſe ait hoc non habere locum quando ille eligeretur, qui idoneus putabatur. Et pro prædicta concluſione faciunt tradita per Abb. & alios in c. gratum, de poſtul. ꝑrælat. vbi habetur, cos, qui eligunt uel poſtulant indignum, pri uari iure eligendi vel poſtulandi. Jummarium in lſi quis iniquum. ſfequod quiſque iur. Textus iſte exponit uerba editti ſecundi capitis. Bar.in lſi quis iniquum. ff. quod quiſque iur. BaAkT. ait tex.hũc exponere uerba edicti ſecundi capitis. Tu de hoc tex.vide aliqua apud Corn. Quod quiſque iuris. Corn. in conſi. 2 5. in fi. Et de uerbo, impetrare, vide tex. in c. in noſtra,& ibi Abb. vorde de re⸗ ſcrip.& Barb. in c. cæterum, eod. tit. Item dum Bar.in d.l.. ſed ſi impetrauerit, tradit, an requira tur delictum conſummatum an uerò ſufficiat ſola impetratio ſecuta cõceſsione. Ad intellectũ huiuſce rei vide Beli. in c.ex tenore, col. 2.& ſeq. de reſcript.& Barrin conſi. 135 Rurſus ad ea, quæ dicit Bar. ibi in d.l. ſi quis inĩquum.§. ſi procurator, verſic. Ex quo not. ibi„quæro an tunc cum non habuit mandatum, nec ratihabitio eſt ſecuta teneatur; vide Alex.in conſi. 2 3.Col. fin. in 2. vol.& Bal. in conſ. 1 10. col. 2. in I. vol. Ad ea verò quæ dicit Bart. ibi in§ſi ĩs pro quo. ſan impetratio principalis noceat fideiuſſori, vide Iaſ.in J. fi. ff.ſi cert. pet. ubi limit. Fummariumin l,ſi. e quod quiſque iur. Quicquid hit lege permittente, licite hn. Homicidium à iure ciuili in aliquo caſu commiſſum ad uindictam, non excuſat delinquentem à peccato. Bar. in J. fi. ff. quod quiſque iur. BAMr. in d.J.fl. colligit ex illo tex. in ſumma, quicquid t fit lege permittente, licite fieri:& ideò pœnam aliquam non mereri. Attende, iſta eſt materia.J. Gracchus. O. de adulter. quæ limĩ tatur non habere locum, quando lex permittens eſſet nutritiua peccati,& multas alias limita- tiones& declarationes patitur. ut habetur apud Feli. plenè in c. Eccleſia ſanctæ Mariæ. nu. 0. cum ſeq. de conſt. ubi loquitur de ſtaturo permittente bannitum poſſe impunè offendi. De cu ius ſtatuti ualiditate,& quomodo procedat,& alia multa vide per Dec. in c. quæ in Eccleſiarü, cod. tit. nu. 1 7. Item homicidium à iure ciuili in aliquo caſu conceſſum ad uindictam, non ex- cuſare delinquentem à peccato, docuit Feli. in c. ad noſtram. col. i. de probat.& ideò delictum, quod impunè committitur. ita diſponente ſtatuto, quamuis tolerabile ſit, tamen laudabile non eſſe,concludit Dec. in l.bonafides. f. de reg. iur. citat Bal. inl. Decuriones; in fin. C. ex quib. cau. inf. irrog. Et an quilibet homicida irregularis efficiatur, vide omninò Petrum Lenauderiumin trac. de oneribus doctorum, in 4. par. q. 95. Jummuarium in l.una. ff. ſi quig ius dicen. non obtemp. Dicziones taxatinæ includunt ſolum expreſſa,& excludunt non expreſſa. atura diclionum taxatiuarum est omnia non expreſſaexcludere. Dicliones taxatiuæ an& quando recipiant extenſionem. Diczioney taxatiuæ non indacunt logis correcᷣtionem. Mera negatiua probari non poteft. Etiam ſi negatiua probari non poſſit, ea tamen probari debet eo modo, quo fieri poteft. Quomodo hieri debeant poſitiones negatiuæ Cquando admittantur. cLatiua probatur per conféſſionem partis. Multtare qui nam poſſint. las dicens an teneatur iuriſdictionem ſuam defendere pænali iudicio. Iudex an poſit plures pænas contumaci imponere. Ludex an poſſit alienam iuriſaictionem defendere. Iudex non debet exequi ſententiam alicuius, quæ iniurta ſit, etiam ſi Drincepr hoc ei præciperti Iudexs, qui alicui certam pœnam iniunxit, ſi non uenerit, poteft eam augere. 3 Contumacia ubi eſt manifeſia& euidens, citatio aliqua non requiritur. Qui eſt contumax in allegando& producendo, debet citari in prolatione ſententiæ. In expenſis debitis ratione contumaciæ citatio non requiritur quando in libello comminatum fuiſſt de procedendo ad ulteriora. ve„,„.. MAI/0 Peremptorio homini, qul poſtea mortunus eſt„d opus ſit N0 peremptorid contra eius hæredem. 9 Si contumacia uel inobedientia coram alio indice facta eft, nouus proceſſus fieri debet. 2o Duis dicatur èſſe uerè& propriè contumax. 21 6 ontuma- aelinquentem 2 2 mittente leid fen .C. de aduler qlællm „R& multälis limika- la ſanctæ Müirnuan. mpuneè offeno. Ddec in c. quæ in Ecceliui ad uindictam, non8 81 quis ius dicen. non obtemper. 86 21 Contumacia eſt peccatum mortale. 22 Ji contumaæ fuit condemnatus cenſetur condemnatus potius propter contumaciã, quam propterea quod malam cauſam foueat. 23 Contumaciam an excuſét leuis infirmitas ſeu uetus,& quartana. 24 Contumax an quando regtitui poſſit aduerſus ſententiam contra eum promulgatam. 27 Contumax an habeatur pro confeſſô,& tanquam conféſſus condemnari poſſit. Bar. in l. vna. ff. ſi quis ius dicen. non obtemper. [ARr. in d. lxvna, in principio, verſi. Dro declaratione, ait uoces t taxatiuas, ut eſt, tan- t˙m, tantummoddò,& ſolummodò, duntaxat,& huiuſenodi genus alia, affirmare& in cludere ſoluùm cxpreſſa,& negare ac excludere non expreſſa. Hoc idem habetur in c. Eccleſia Sutrina, de cau. poſſ.& propri. inl. Solemus. fl. de iudic. in l.ob æs, de præd. minor. in Lij.§. 1.ff. de uſu.& habi.& per Bar. in. ſi cùm duos. ff.er. amot. Soc. in conſi. 198. in princ. in 1. vol.& Curt.in conſi.3 5. num. 2 5. Et de iſtis uocibus taxatiuis tradit idem Bart. in l. rationes. C. 2 de probat.& Feli. in c. cùm contingat, col. 2. de fid. inſtr. Et quamuis earum t natura ſit omnia non expreſſa excludere, tamẽ ad caſus habentes eandem vel maiorem rationem porriguntur, ut docuit Reli. in c. lator, de homic. Et multa ſunt quę ab huiuſmodi uocibus non excluduntur, vt egregiè aperit Curt. in conſi. 75. num. 14.& Alex. in conſi. 12 8. col. 3. in 4. vol. vbi ait, omnes caſus diſsimiles excludi, non autem ſimiles. citat glo. ſing. in l.j. C. de cond. indeb. idem ait Mar. Soc.iuni. in conſi. 1. nu. 13 8.& ibi paulò ante ait etiam, ab huiuſinodi taxariuis poſitis in ſtatuto bat.& ided delictun 3 non tolli ſimilem interpretationem ex alio ſtatuto. Et an& quando f recipiant extenſionem, tamen audabiſe no vide Bar. in I. ſerui nomine. ff de uſucap. Bar. Alex.& laſ in l. ſi conſtante. num. 85. cum ſeq. ff. fin.Cexquibca ſol. matr. Scias etiam huiuſcemodi dictiones excludere quod eſt minus, non quod eſt plus, ut um Lenauderiumd habetur inl. cuùm in teſtamento. ff. de verb. oblig. Et quandoque etiam exponuntur negatiuè, doteſt. vt inquit Bal. in l.ſi qui ex conſenſu. C. de epiſc. aud. Er in re propoſita obliuioni non tradas unũ 4 memoratu dignum, ſcilicèt, voces taxatiuas t eius eſſe naturæ, ut inducere nõ poſsint legis cor rectionem, ſicut neque argumentum à contrario ſenſu. hæc Barto. in I.iij. S.ſi cum Titio. ff. de adimen. leg. Aret. in conſi. ꝛ 7. col. fi.& hoc ſentit etiam Bart. in hac.-.ff. ſi quis iuſd. non obt. Et de earum ui tradit Feli. in c. ſuper literis, de reſcript. Circa illationem verò quam facit Barto.in loco prædicto, de quo agimus, ad teſté, qui dicit Titiũ poſſediſſe 30. annis tantùm, vide Alex. conſ. 1 3 6. col. fi. in 2. vol. Beli. in c. tertio loco. col. 3. de probat.& Aret. in conſ. 44. col. ſi. 5 Bar. in ead. l.& col. verſi. Et ex hoc ſequitur, ait, meram negatiuam t probari non poſſe. Vide Alex. in conſi. 6 5. col. z2.& in conſi. 136. col. 4.in 1. vol.& in conſi.pe. col. 5. eod. vol.& in conſi. 104. ol.fi. in 3. vol. vbi ait teſtes ſuper negatiua teſtimonium perhibentes eſſe ſuſpectos. Immo 6 ſecundum Crauet. in conſi. 9. ſunt puniendi. Dicas tamen, etiam ſi negatiua t probari nõ poſ ſit, eam probandam eſſe eo modo, quo fieri poteſt, ut declarat Crauet. quem uideas in conſi. 1. Et quomodò probari poſsit, vide Reli. in c. in noſtra, de teſti.& in c.tertio loco, de probat.& in c. quoniam contrà, in 6. col. uerſi. glo. I. cod.tit. Et de m ultiplici negatiua facti,& juris,& an, qualiter,& quomodo unaquæque probari poſsit, vide Specul in 2. par. tit. de proba.§. 1. verſic. Negatiua.& multa de negatiua uide apud Bald. in Margar. in voce, Negatiua. Et quomodo 7 t fieri debeant poſitiones negatiuæ,& quando admittantur, vide Specul. in titulo de poſit.§. 6. per totum. Et ad prædicta vide Bar. in l. de ætate. col. pen. ffide minor.& in l.item ait prætor, & in. ergo. f. ex quib. cau. maio.& Doct. in l.in illa. ff de verbo. oblig.& in l.nec codicilli. C. de codicil. Abb. plenè in c. bonæ, de elect. Bar. in l. actor. C. de probat. Bal in l.hoc amplius. C. de fi- deicomm.& in l. cùm hi. ff. de tranſac.& in 1j. S. hoc interdicto. ff. de itin. act. priu. Doct. in J. de- cem.ff. de uerbo. obligat.& in alijs multis locis, qui breuitatis cauſa prætermittuntur. Illud ta- 8 men non prætermitto, Negatiuam t probari per confeſsionem partis,&per iuramentum. Ant. de Butr. in cap. ueſtra, de cohab. cler.& mul.& Abb. in d. c. bonæ, colu. 9. Et dũ Bar. in ead. Col. —— 8* ————————⸗—⸗—⸗———õ Si quis ius dicen. non obtemper. col.verſipræteresloquitur de voce implicatiua,vide Alexiin conſ. 2 3.Col. 2.in 5.vol. Bar. in d.l.vna. col. 2. in princ. tradit, qui nam t poſsint mulctare. Adde tu an iudicibus delega tis mulctare liceat: de qua re vide Feli. in c. de cauſis, col. 4. ꝗe off. deleg.& in c..Cor.f. eodtit & col. 16. in fI. Attende tamen, quia niſi ter poſſunt mulctare.f.. C. de mod. mulct. Bar. in rnũ. quam.ff. de priua. delict. Et dum Bar. ibi pauldpoſt quærit, an arbiter mulctare poſsit, uide Beli. in c. præſentata, col. fi. de teſtib. 10 Bar. in d..vna, col. 2. verſi. Dicitur hic cõceſſum eſt, quęrit, an t ius dicens teneatur ĩuriſdictio nem ſuam defendere pœnali iudicio: quia tex.dicit conceſſum eſt. Et diſtinguit utrum inten tetur actio, uel accuſatio, vel officium iudicis imploretur. Ad quæ videas Alex.in I. de quare. ffide iudic. Adde quod iudex contumaci poteſt bannum imponere. Bar. in lillicitas.§.fi.ſrde off.præſid. Item pœnam confiſcationis bonorum. tex. eſt. Tibi Bald. in cap. z. de teſti. cogen. nec non& pœnam excommunicarionis. glof. eſt ſing. in c. duo. 96. diſt. Abb. in cap. I. de iudi. 11 An autem iudex t poſsit plures pœnas imponere contumaci? vide tex.in c. quoniam frequen ter. S. f.& ibi Abb. vt lit. non conteſt.& ad prædicta vide Paul. de Caſt.& Alex. in I. prætor ait. S. Si ex cõuentione. ff.de re iud. Adde, quòd ſi iudex eſt requiſitus, non ſolùm poteſt, ſed etiam te- netur. tex. eſt quem ibi not. Angel. in§.& quoniam, in auth. de teſti. vbi reſpondet ad obiectũ, quod par in parem non habet imperium. Et ad rem bene faciũt trad. per Doct. inl. a diuo Pio. §. ſententia. ff. de re iudic. 12 Bar. in d. l. col. 2. uerſi. Quæro dicitur hic, ſuam iuriſdictionem, tradit, an iudex † poſsit alienã auriſdictionem defendere? Adde tu quòd etiam tenetur; ĩta Ang. in§.& quoniamin auth. de teſti.& Iaſ.in l.properandum. õ. ſin autem reus. C. de iudic. ubi tradit etiam de iudice ſeculari& eccleſiaſtico, vt ſibi inuicem auxilium præſtent. ad quod vide Abb. in c. 1. de off. ordin. Atten- 13 de tamen, quoniam iudex t non debet exequi ſententiam alicuius, quæ iniuſta ſit, etiam ſi prin ceps hoc ei præciperet; quia magis debet cedere officio, quàm ſuam conſcientiam lædere. Feli. in c. conſanguinei, de ſent.& re iud. Dec. in. et ſi nihil facilè. f. dÄe regul. iur. Et idem eſt in iudice laico, qui non debet exequi ſententiam iudicis Eccleſiaſtici quãdo fuit iniuſtè prolata. Thom. Ferr. in cautel. 5 3. vbi alios refert. Et iudex, qui exequitur ſententiam alterius iudicis in iuſtam, facit litem ſuam. Ang. in conſi. 276. Et de hac re latius egi in l.congruit, ſuprà de offic. præſid.& in l. magiſtratibus, ſupra de iuriſd. omn. iudic. 14 Bar. in d.l.vna, col. 3. ait, iudicem, t qui alicui certam pœnam iniunxit, ſi non uenerit, poſſe eã augere. Tu aduerte, hoc uerum non videri; quoniam ille maioris pœnæ metu fortaſſe inobe- diens non fuiſſet. Et intellige hoc Bartoli documentum, quando præceptum factum fuit ſine cauſæ cognitione.& ita colligitur ex legibus per eum allatis, ut declarat Bal. in l.ius alimento. rum. ff.vbi pupill. educ. deb. vide etiã Alex. in l. filiusfamilias. S. Diui. ff. de leg. 1.& tex. vbi Abb. & Feli. in c. cùm ſuper, de teſti. cogen. Bar. in I.j. C. de fiſcal. uſur. lib. 0. Alex. in conſi. ↄ1. Pon- deratis his, in fi. in 2. vol. Paul. de Caſtr. in conſi. 9. Viſis actis. ideò melius eſt in præcepto adi- cere clauſulam, de qua habetur apud Paul. de Caſtr. in conſi. 5.& Imol. in c. ad aures, de tẽpor. ordin. vbi limitat prædicta. Et dum ibidem paulòpoſt quærit Bar. an in huiuſcemodi condem natione facienda nouus proceſſus exigatur,& an citatio noua ſit neceſſaria; ſentitꝗq́ue eamfe 15 rioportere, licèt de contumacia liqueat. contra Bar. vrget, quia vbi cotumacia t eſt manifecta & euidens, citatio aliqua non requiritur. Abb. in c. veſtra, de cohab. cler.& mul. in c.i.de iudi. ubi Dec. col. 2.& contumax notorius eſt ille, qui dicit ſe nolle comparere.& ideò etiam inex pectato fine termini iudex poteſt illum condemnare. gl. ³in clem. una. de dol.& contu.& not.in c. ſunt quorum. 2. q. 6.& in lj. C. quor. appel. non recip. Sed iſte non eſt ſimplex contumav, ſe contemptor.& ideo hic de tali non agitur. De hac autem re diſtingue ut per eundem Bart. in Ldeſertorem.§.ſi ad diem. f.de re milit. vbi ait, aut pœna reſpicit primum proceſſum,& nonre quiritur citatio: aut extrinſecus uenit,& tunc noua citatione eſt opus. Limita tamen dictain primo caſu, procedere ſolm quando in prima citatione facta eſſet comminatio procedendi ad vlteriora; quoniam alia citatio non requiritur: alioqui uerò, ſi huiuſmodi comminationon prx- ltn ing. Wanter don 1oden Ac n. 20 G col in! max it it M ng. icaxie Radiu u olte veneatur iurii tinguit utrumim. Alex. in lde qu n lillicitas S.9. Jp. æ de telti cog bb. in cap. I.delu eg voninm frequn lex.inl prætorat poteſt ſederum c. ponde adohieciũ Doctt uladuo po. luder f pobaèbi. zuoniam in auth.8 iudice ſcculari& ofordin. Atten- kaſit etiam ſi prin cientiam lædere. r. Et idem eſt in tiniuſté prolata. Arerius iudicisi uit, fupra de offi Si quis ius dicen. non obtemper. 87 præceſsiſſet, ſecundum Bar. in I. non ignorat. C. de fruct.& lit. expen. Et de iſta regula vide Iaſ. inl. ſancimus, col. 4. in 1 2. quæſt. C. de iudic. vbi multa hinc& inde adducit. Attende ramen id, 16 quod dicit gl.in auth. Iubemus. C. de ĩudic. ſcilicèt, eum, qui eſt contumax † in allegando,& roducendo, debere citari in prolatione ſententiæ. Similiter etiam dicta ibi per Bar. in ſecun- do caſu in d. S. ſi ad diem, quando ſcilicèt pœna venit extrinſecus, quòd tunc noua citatio re- quiratur. Limitat Iaſ.in d.Jvna. ff. ſi quis iuſd. non obtempe. in princ. colu. fi. uer. Tenendo. ubi citat. Bar. in d.ê.non ignorat. de qua tradit idem Iaſ. in d. l. ancimus, col. 4. in ver. ſecundò quæ- ro. vbi ait rationem tex. in d. S. ſi ad diem, facere contra ibi dicta per Barto. Sed animaduerte, quoniam iſta limitatio in ſecundo caſu non videtur ratione ſubnixa: ſi quidem Bar. qui ciratur 17 in d.lnon ignorat, loquitur de expenſis debitis ratione contumaciæ t ita ut citatio non requi- ratur, quando in libello comminatum fuiſſet de procedendo ad vlteriora. Immo in his acceſ- ſorijs non eſt citatio neceſſaria. Bal. et alij. in d.l. ſancimus. Bar. in I.ſi finita. õ. Iulianus. ff. de dam. infec. Inn. Anch. et Card. in c. calumniam, de pœn. Inn. inc. conſuluit, de offic. deleg. et plenè Barb. in d. c. I. de iudic. Et Bart. in d.§. Si ad diem, in ſecundo caſu, loquitur de alia pœna extrin- ſeca& principali, ut putà mulctando vel remouendo ab officio. hæc verò diſsimilia ſunt, vt ait Bar. in d.. ſi ad diem. Et iſtam puto eſſe puram ueritatem, quamuis hanc limitationem ponat Bar. in l.impuberibus.. fi. ff.de ſuſpect. tut. Nam attenta iſta limitatione& præcedenti, docu- mentum& diſtinctio Bar. in d. S. ſi ad diem, eluſoria redderetur: quoniam inter primum& ſe- cundum caſum, de quo ibi per Bar. nulla prorſus differentia inueniretur: quia utroque caſu fa cta comminatione, ad ulteriora ſine alia citatione procederetur. Si verò comminatum nõ fuiſ- ſet, in nullo caſu eſſet procedendum: atque ita diſtinctio illa Bar. corruit. niſi fortè diceretur, in primo caſu comminationem ſufficere generalem; in ſecundo autem caſu ſpecialem exigi. & de hac re vide latè apud Alex. in d. lſi finita. S. Iulianus, col. 1 5. cum ſeq. ff. de damn. infect.& Barb.& Eeli. in d. c. 1. col.. de iudic. vide etiam Imol. in l. quidam conſulebat, in fi. ff.de re iud. & plena remiſsione apud Feli. in c.2. col. z. de teſti. cogen.& c. cùm olim, col. 6ö. verſic. not. glo. de re iud.& doct. in c. cùm cauſa, eod. tit.& in c. eum qui, de dol.& cont. in ſexto:& multos eſſe caſus in quibus citatio non requiritur, tradit Feli. in c. quoniam frequenter. nu. 30. cum ſeq. vt lit. non cont.& Dec. in c. eam quæ, de reſcript.& Specul. aduocatorum in ſexta par. principali in§. Propoſui. Et an ſit opus nouo proceſſu, vide eundẽ Feli. in c. cùm adhuc, col. 3. verſ. Quid avenerit, poſſecii 8 autem, de iudic. Nunquid verò miſſo t peremptorio homini, qui poſteãà mortuus eſt, opus ſit et fortadde inobe non peremptorio contra eius hæredem: vide Feli. in c. licèt in beato, col. 2. in fi.de accuſat. Et mm factum futtſt 1 9 dum Bar. in d..ſiquis ius dicen. non obtemp. ſubiungit, ſi contumacia t vel inobedientia corã A läus alchen8 eg. 1.& tex.vbid’ ex. in Confi.h. eſt in præceui c. ad aures, Cel uiuſcemod 1 nia; ſentitcr 4 alio iudice facta eſt, nouum proceſſum fieri debere. Adde tu an idem etiam fieri debeat co- rã alterius iudicis ſucceſſore? Et de hoc vide Beli. in c. quia. C. de iudic. Et quot modis aliquis 20 dicatur eſſe cõtumax, vide Abb. in c. 2. de dol.& contum. Et quis dicatur f eſſe uerè& propriè contumax: Bar. in l.pen.& fi. f. de reſtit. in integr. Ang. in conſi. 187.& in conſi. 206. glo. not. inl. ſi accuſatoribus, in uoce, contumacia. C. de accuſ Alex. in l. contumacia. ff. de re iud. Contu- max etiam eſſe dicitur aliquis tribus modis. c. certum, cum gl. 11. q. 3. vide Abb. in c. f.,7. porrò, ſententiam — A—= —— 4 .... Si quis ius dicen. non obtemper. ſententiam contra eum promulgatam, vide tex.& ibi doct. in J. Diuus.ff.de reſtit. in integ. For. ch ma verd quæ ſeruari debet, quando contra contumacem proceditur, habetur apud Abbein e. prout, de dol.& contum.& notabiles modos conuincendi contumaces, tradit Abb. in c. cum. fen 25 P. de purg. canon. Et poſtquàm de contumace agimus hoc in loco quæro nunquid t contu- 1 max habeatur pro conceſſo,& tanquam confeſſus condemnari poſsit? Curt. in tract. poſitio- lod num. nu. 16. multa retulit, eumq́ue ait ita demum vt confeſſum cõdemnari debere, ſi cauſæ qua ce Iitas huiuſcemodi condemnationem exigat, alioqui non. Nam quòd contumax habeatur pro 8 confeſſo, eſt contra ius commune, ſecundum Aret. in conſi. 1 46. in principio vbi loquitur deĩl 21 lo, qui ex forma ſtatuti habetur pro confeſſo, an præſumacur confiteri omnes qualicates inin- 9 quiſitione contentas, an non. Et vtrum ab aliquo excuſari poſsit, non obſtante huiuſmodcõ 9 feſsione,& multa alia ſcitu digna ibi reperiuntur. Ang. autem in conſi. 46. ait not. contumacẽ b haberi pro confitente factum, non autem qualitatem facti, cuius eſſentia non pendet à confeſ V 30 ſione ipſius. vt puta, inquiritur contra te pro cicatrice, quam in faciem alicuius intuliſti, quæ V eſt perpetuò permanſura, contumacia te conuincere non poteſt de illa qualitate, eam eſſe per 3 0 petuò permanſuram. hæc Angel.quæ non ſunt obliuionitradenda. Et ad prædicta vide Abb. 5 in c. cùm cauſam, de iuram. calumn. M Jummarium in!. una. S. u uidetur. ſf. ſi quis ius dicen. non obtemp. 4 1 SFi duo fänt collegæ& unus impedit iuriſdictionem alterius, an impeditus poſſit illum punire. 8 Bar. in d.]. vna. S. is videtur. ff.ſi quis ius dicere non obt. 4 BaAkrT. in d.I. vna. S. is videtur, in fi. quærit ſi duo t ſunt collegæ,& vnus jmpedit iuriſdictio nem alterius, an impeditus poſsit illum punire? idꝗue fieri non poſſe ait; quia par in parein nõ„4 habet imperium. Adde tu ad hanc rem facere tex. in c. ſtudes, vbi Card.& Archi. in verbo per 9 ſuadere, 0. diſt.& glo. magnam in medio in cap. cùm cauſam, de off. deleg. Limita tamen niſt d eſſemus in caſu in quo mora eſſet periculum allatura. tunc enim licitum eſt punire collegam,ji. cèt alioqui debeat adiri ſuperior: quia par in parem&c. Ita limitat laſ. in l.v. col. 20. verſi. Pon. dera diligenter, ſuprà de off. eius. Attende etiam in hac materia, ſi duo eſſent non ſimplicit: 1 delegati, ſed cum clauſula, quòd ſi non omnes, tunc ſi unus requiſitusà collega dixiſſet ſe noh: du procedere,& poſteà iuriſdictionem vlterius impediret, is puniri poſſe, ſecundum Gemi. in cil contra vnum, in 8. quæſt. de off. deleg. in 6. Jummarium in d... vna. T. ſiprocurator. frſi quis ius dic. non obt. 1 I Contumacia procuratoris an&& qua ndo noceat domino. Procurator non potest delinquere neque quicquam aliud agere, quo mediiante dominus obligari piſi V Xr ad pænam. T 3 DPprocuratoris contumacia nocet domino in hur in quibus certum non eſi contumaciam cadere in aalii. 2 Hi 4 ExX deliczo procuratoris an dominus poſſit conueniri.— an Delictum tutoris an noceat pupillo. 2.. Iſ Bar. in d. J.vna. S. ſi procurator. ff. ſi quis ius dicen. non obtem. 46 1 Bakr. ind.l.vna.§. ſi procurator, col. 1. verſi. Pro huius ſol. tractat, an& quando contuma cia t procuratoris nocear domino. Et primò ait cõtumaciam procuratoris ei noccre inijs, quæ dn reſpiciunt proceſſum judicij. vide Anan. in conſi. 25. Et dum ſubiungit Bar. ſi dominus debet aliquid facere,& ipſe procuratorem mittat, qui id non facit, præiudicat domino; quia huiul· modi contumacia non dicitur eſſe procuratoris, ſed domini. Iſtam concluſionem tenet etiam Alexan. in. iij. in principio. colu. 2. ff. de re iudic.& Abb. in c. 1. colum. 4. vt lit. non comtelt. aliquid tradet in conſi.ↄ 5. Viſis. col. 1. in 2. vol. ſed quia deinde Bar. ibi paulò poſt limitat iſtam concluſionem, non habere locum, ſi procurator id non feciſſet propter impedimentũ aülin calll d do vbi loquitur Nes qualitates 1 ſtante doiuſmoh ö. ait not. contun non penderzcon, iicuius lnulti g ualitate, emelene Drædiheriie 40h p. . 1 um punin 4 impedit iurici ia par in paremt erchi. in verboy Limita tamen!- unire collegam col. 20. verſi.po nt non ſimplici ga diriſſet ſe m dum Cemi. in t. dominus dlgen naciam calentue Si quis ius dicen. non obtemper. 88 caſu contingens in perſonam ipſius procuratoris; quia eo caſu dominus excuſaretur perinde ac ſi in eius perſona eueniſiſſet. ſublimita tu hoc Bartoli documentum vt per Innoc.quem re- fert Ang. in.ſi inſulam.ff. de verb. oblig. ad quem accedit kelir in d. c.1. Col. 3. vt lit. non conteſt. & dictas limit. tradit Cæpol. in cautel. 8 2. Subiungit deinde bi Bar. proſequendo membra hu- ius inueſtigationis, procuratoris contumaciam in ijs, quæ iniuncta ſunt ipſi procuratori nõ no- cere domino in jjs, quæ ſunt magni præiudici), ut ſi de mulcta aut pœna imponẽda ageretur. vi- de ad hoc Aret. in conſi. 13 2. Anch. in cõſi. 15 7. colu. 3. Alex. in J.)§. uſufructuarius. ff. de oper. nou. nunc.& in conſi. 1 7.in 7. volum. Et ideò procurator f non poteſt delinquere, neque aliud quicquam agere, quo mediante Dominus obligari poſsit ad pœnam. Bar. per illum text. in l.ſi rocurator. ff. de condi. indeb. col. 2. verſi. Et per illum dixi.& Felin. in c. nouit. num. 28. cum ſeg. de iudic.& eſt lex in J. non eſt nouum. C. de admin. tut. Hoc tamen intellige niſi procurator ad id ſpeciale mandatum habeat. Quod tamen amplia& limita‚ vt per Feli. d. c. I. nu. 17. cum ſeq. ut lit. non cont. vide etiam Soc. in conſi. 1 20. col. 3.& in conſi. 23 1. col. 3. in 1.vol. Dum ve r Bar. ibi in verſic. Si verò non eſt certum, ait, procuratoris f contum aciam nocere domino in ijs, in quibus certum non eſt cõtumaciam cadere in delictum, ut ſi omiſit appellare: vide tu de hac re Barb. in conſi. 46. col. 8. cum ſeq. in 2. volu.& Alexand. in conſi. 11 5. in 5. vol. vbi tradit, an procurator, Syndicus& prælatus Eccleſiæ poſsint appellationi renunciare. vide Soc. in cõſ. 45.Col. 5.,in f..in I. vol. Et ad prædicta omnia. ſ. an& quando procuratoris contumacia noceat dominoʒvide Cæpol. in cautel. 57.& Abb in cap. I. vt lit. non conteſt. Et dum Barto. deinde in verſiculo, Ad ſecundum vtrum ex delicto t procuratoris poſsit dominus conueniri, diſtinguit ut ĩbi per eũ.vide tu in hac re Rom. in conſi. 80. Monachus, col. 2.& Soc. in d. conſi. 13 1.col. 3. verſic.ſecunda ratio in 1. vol. Ad illud aurem quod tradet Bar. in d. S. ſi procurator, in fi. ſcilicèt An delictum f tutoris noceat pupillo: vide tu Paul. de Caſt. in l. quicunque col. 3. C. de ſeru. fu- git. Bar. in. fl. ff. naut. caup. ſtab. Et in propoſito vide elegans dictum Rom. in conſ. 20 5. In pun cto, col. 1. in fi.& Bar. in l. meminerint. C. vnd. ui, col. pe.vbi contrarium videtur ſentire. Fummarium in d. l. na. ST. hoc iadicium. ff. ſi quis ius dicen. non obt. Contummacia eſt delictum. Contumacia non dicitur eſſe malefitium. Bar. in d..vna. S. hoc iudicium. ff. ſi quis ius dic. non obt. BARr. in d.]. vna. S. hoc iudicium, in fi. colligit ex glo. contumaciam t eſſe delictũ. Et ideò infert ad bänitum ex delicto, qui vigore ſtatuti poteſt impunè offendi, an intelligatur etiam de illo, qui bannitus fuit vt contumax? Hoc idem au Bar. in J.omne delictum. ff. de re milit. de qua + re Alex. ait“ comm. opinionem eſſe, bannitum propter contumaciam propriè bannitum exde- licto dici non poſſe: ĩta inquit in. ſi mora, col. ö. ff. ol. matr.& Feli. quem videas in cap. ex lite- 2 ris, de conſt. vbi habetur, contumaciam † non dici eſſe maleficium. Vide omninò cundẽ Beli. in c. cum Bertoldus, de re iud.& in c. quæ in eccleſiarum, col. 3. de conſt. Curt. in cõſi. 9-nu. 7. Iaſ. in. ſancimus, col. 6. ‧O. de iudic. Et ad rem faciunt trad. per Bar. in l.. ff. quand. ex fact. tut. Et an contuma cia ſit delictum, ſiue maleficium, vide Petr. de Anch. in rub. de dol.& contum. Summarium in Sja. de ius uoc. Vtrum aſferre libellum, ſit uocare in ius. Bar. in I.j. ff. de in ius uoc. Anr. in d..j. quærit, vtrum offerre t libellum, ſit vocare in ius?& utrum iudicium ſine citatione procedat? vide apud eundem Bar. in.prolatam. C. de ſenten Et dum ĩbi Bar. paulòpoſt agit de litigatore, qui eſt præſens,& uult litem agere, an citari de- beat? De in ius vocando. beat? vide ad hoc doct. in l. denique, in principio. ff. de re iud.& aliquid apud Feli. in c. 2. col. verſi. 1 3. limita, de teſti. Aret. in c. 1. col. 9. de iudic. Imol. in conſ. 1 1 2. col. 2. in fi.& ſeq.& Barb. in c. cùm cauſa, col. 2. de off. deleg.& in conſ. 70. col. 2.& 8. cum ſeq. in 4. vol. Io. And.inc. ſide elect. in 6.& Abb.& Barb. plenè in c. i. verſ. Explicitis gl. de iudic. Fummarium in lin ius. Fde in ius uoc. Carceratus citari non debet,& contumaxæ dici non poteſt. Carceratus contrabere non poteft. Carceratus quando poſſit facere teſtamentum. Carceratus iuftè peccat fugiendo. 1 fnudex, qui aliquid facit mminſte, tenetur,&s licitum eſt ei de facto reſiſtere. Si iudex eſſet immoderatus in torqueno carceratum, ut crimen confieatur, ita ut ille moriatur, iuder tanquam homicida pænæ mortis eſt ſubijciendus. ? Cacer eit multiplex. Fi carceratus ſuſcipit iuramentum de redeundo ad carcerem,& fub fide iuramenti relaxatur, vtrum redire teneatur. Qui carcerem fregit&] ſugit, an delictum pro quo detentus fuerat, confiteri cenſeatur. Bar. in l. in ius. ff. de in ius vocan. BaAKkr. in d.l. in ius, in fi. ait, eum, qui eſt t in carcere citari non debere,& contumacem di- ci non poſſe. Vide tu Aret.in conſi. 15 2.& Alex. in l. quæſitũ. ff. de re iud.& declara hoc quod carceratus non dicatur contumav quando citatus eſſet perſonaliter: quia ex quo comparere non poteſt, non dicitur contumav alioqui verò ſi pro debito citaretur, pro quo nõ tenetur per ſonaliter comparere: nam tunc ita dicitur contumaxw ac ſi in uinculis non fuiſſet.Ang. in cõſi. 2 65. Adde quod carceratus contrahere non poteſt,& contractus cum eo factus irritus eſt.j. qui in carcerem. ff. quod met. cauſ. fallit ſi contractus eſſet utilis carcerato. Bald. in rubrica. C. de reſcind. uend.verſiculo hoc autem niſi contractus eſſet vtilis carcerato. Dec. in conſi. 6 9. num. 71.& ideò poteſt conſtituere procuratorem ad ſe defendẽdum. Ana.in c. ſignificauit, de iudic. Bal. in l.nam& ſeruus. fl.de negoc. geſt. Doct. in c. veritatis, de dol.& contum. Et de hac re vide 3 Bar. in J. qui à latronibus. ff. de teſtam. vbi tradit etiam quando poſsit facere teſtamentum, vide quæ poſui ad Bar. in d.. qui in carcerem,& omninò Abb. in c. cùům locum, de ſponſ.vbi tradit, nunquid carceratus poſsit contrahere matrimonium. An autem carceratus poſsit eſſe teſtis de ijs, quæ in carcere committuntur& fiunt: vide not. in tract. de teſtibus, qui aſcribitur Albe- rico de Roſ. in capitulo Quando teſtes repelluntur ratione domeſticitatis. nu. 17. cum ſeq. At- tende etiam contra carceratum præſcribi non poſſe. c. ſignificanti, de pignor. Soc. in conſi. Co. col. 2. in 3. vol. Non ab re eſt hoc in loco intelligere, an liceat hominem detrudere in carceré? B. Thom.ſecunda ſecundæ quæſt. 5. inquit in bonis corporis tria eſſe per ordinem conſiderã da. primò integritas corporis, quæ læditur occidendo vel mutilando. ſecundd delectatio vel quies ſpiritus, quæ læditur quolibet dolore afficiente. tertiò motus membrorum, qui impedr tur per detruſionem in carcerem, ſiue per quamcunque aliam detentionem,& ideò carcerare, vel aliquem detinere, illicitum eſt, niſi ſecundum ordinem iuſtitiæ,& hoc ad ſolum iudicẽ per⸗ tinet. Hæc B. Thom. Ex quo infertur, cùm hoc iudici liceat, quando ĩd iuſtitia exigit cius con- 4 trarium eſſe illicitum, vt arguunt doct. in l. vt vim. ff. de iuſtit.& iur. Et ideò iuſtè t carceratus peccat fugiendo. Dec. in l. quod à quoque. ff.de reg. iur. Carceratus uerò iniuſtè non ſolùm fu giendo non peccat, ſed etiam eum, ſi poteſt frangere carcerem,& aufugere,& non fugit, capi- te eſſe puniendum, traditur in conſi. 1 2. colum. 2 5. verſiculo tertia ratio, inter conſilia Albert. 5 Brun. nam iudev t qui aliquid facit iniuſtè, tenetur,& licitum eſt ei de facto reſiſtere. Alex. in conſi. 287. in 1. vol. Abb.& Eeli. in c. ſi quando, de off. deleg. Dec. in d..vt vim. ff. de iuſt.& iur. Et iudex, qui procedit ſine cauſæ cognitione habetur ut priuatus,& ei non eſt obediondun 3 Feli. — 6 roc clicl 1 d) anoh ol 8 1e 10 nc. ol cer dit 9 it dete ſen oa 800 uo c Feliiin ceLed De in ius vocando. 89 KrSleg un 6 Feſi.in c. eccleſia. S. Mariæ, nu. 3 2. de conſtit. Immo ſit iudex eſſet immoderatus in torquendo 0. Andäin al 1 ile morianr„ul irelarnn, ann tur. Lcontumacab declara hoc qul quo compater dö tenetur pe et. Ang in col irritus eſt.l. qy in rubrica C.9 LConſi. 59. num ficauit, de iudi Et de hac re vii ſtamentum vil ſporſ.divrat polsit clle r u Acribiturh du. 17 cum ſg dr. Soc. in col ruderein c- Ordinem cou- cundo dece drorum,q. m,& ide 8 3 carceratum, ut crimen confiteatur, ita ut ille moriatur, iudex tanquam homicida pœnæ mortis eſt lubijciendus, ſecundum Bal.in 1j. C. de emend. ſeruor.& Feli. in capitulo qualiter& quan- do, de accuſat. Carcer ſ autem eſt multiplexut plene habetur apud loan. de Anan. in capitulo à nobis, in principio de apoſt.& in c. ſignificauit, col. 4. de iud.& Bal. in authen. ſi captiui. C. de epiſc.& cleric. Et valde illi damnantur, qui aliquem deti- dunt in carcerem obſcurum, in quo neminẽ videre poſsit. Ana. in d. c. à nobis,& in c. de cæterò, in fi. de homic. Quid ſi t carceratus ſuſcipit iuſiurandum de redeundo ad carcerem,& ſub fide iuramenti huius relaxatur de carce- re, vtrum redire teneatur, an non? Diſtingue, aut iuſtè fuit detentus,& eo caſu tenetur. glo. in c. ius gentium. prima diſt.& Bar. in lrelegati. ff.de pœn. alioqui verò eſt, ſi detentio fuit iniu rioſa, quia tunc iuſiuranduim ſine periculo ſalutis corporalis ſeruari non poteſt. glo. eſt ſing. in clem. paſtoralis, in uoce, per violentiam, de re iudic.& ad rem faciunt trad. per Io. Andr. in ad- dit. ad Specul. in rubrica de iureiur. Ad hæc accedit Abb. in cap.ſicut 3. verſicu. not. quartò. de iureiur.& in cap.. de teſti. cogen. An autem t qui carcerem fregit,& fugit, delictum, pro quo getentus fuerat, confiteri cenſeatur, ita ut puniri poſsit? Reli. in cap. nullus, de præſcript. Quid ſi captus ſeu detentus in carcere, vt exeat, fideiuſsionem præſtitit de iudicio ſiſti,& iudicato ſoluendo, an capturæ cenſeatur conſentire, ita ut amplius de illius nullitate dicere non poſsit: Socin. affirmatiuam partem approbauit in conſi. 11 3, in tertio uolu. ideò cautus debet eſſe ad- uocatus in præſtatione huiuſmodi fideiuſsionis, vt ſaltem reſeruet ſibi ius dicendi de nullitate capturæ. Soc. in conſi. 99. in 4. volu. Fummarium inl. quique. ff. de in ius uoc. Qua perſona in ius uocari nonpoſſunt niſt indice permittente. Bar. inl. quique. ff. de in ius uoc. uerſic. in glo. in uoce obſequium.ff. ad Trebell. Jummarium inl. quia ſemper. ffde in ius uoc. Appellatione parentum etiam naturales continentur. Fratris appellatione uenit etiam naturali. Quii occidit patrem naturalem tenetur pæna parricidij. Bar. in l. quia ſemper. ff. de in ius uoc. BaART. in d.l. quia ſemper, colligit ex iſto text. appellatione parentum f etiam naturales contineri. Ad hoc uide Felin. in cap. in præſentia, colu. ↄ. de probat.& in cap. cùm nuntius, co lu. I. de teſt. Alexan. in l ex facto.. ſi quis rogatus, colu. 16. ff. ad Trebell. in quibus locis habe- tur etiam an filiorum appellarione naturales contineantur. Ad quod uide Ang.in conſil. 366. & in conſi. 40 1. cum ſequ.& omninò Paul. de Monte pico in erudita repet.. Titia cùm nube- ret, in I. Titia cuùm teſtamento. ff. de leg. 2. nume. 5 4.& 55. vbi ſubtiliter& docte admodum lo- quitur.& ad rem faciunt, quæ plenè poſui ad Bar. in liitem in poteſtate, f. de his qui ſunt ſui uel alie. iur. An autem appellatione t fratris ueniat naturalis? vide Angel. in conſi. 38 5.& an fra- ter uterinus ſit propriè frater, aded ut in ſtatuto excludente fœminas contineatur? vide Soci. in conſi. primo.& in conſi. vltimo. in primo voluminc. Felin. in capitulo veniens, de ſimon. An- gel. in conſi. 1 19. Mar. Soci. iuni. in conſi. 12.& in conſ. 23. nu. 3 2. Et quòd frater uterinus prę- feratur fratri utrinque coniuncto in bonis matris, docuit Matthæſyl. in tract. de ſucceſsionibus ab inteſtato, in 3. artic. principali. nu. 1 8.& nu. 20.& dum Bart. ex præcedentibus infert, eum, qui occidit patrem t naturalem, teneri pœna parricidij, ac etiam pœna ſtatuti punientis eos, M qui De in ius uocando. qui patrem occidiſſent:& reſpondet ad.ij. C. de adult. ibi tractari de odio, hic de fauore. Di. cas tu hoc procedere, quoniam hoc rationi naturali innititur, ibi uerò rationi ciuili: ita inquit Alex. in d.l. ex facto.§. ſi quis rogatus. col. 1 1. verſic. ſucceſsiuè. Jummarium in l. ſed ſi hac. qui manumittitur. r. de in ius uoc. . Jiñulares perſonæ poſſunt ferre teſtimonium in cauſa miuerſitatis. Bar. in I. ſed ſi hac. S. qui manumittitur. ff. de in ius voc. r Banr. in d.§. qui manumittitur, tradit, ſingulares t perſonas poſſe ferre teſtimonium in cauſa uniuerſitatis. vide ad hæc Bart.& doct. in J. ſerui electione.§. I. ff de leg. I. Feli. incinſu- per de teſti.& quæ poſui in lucubr. ad Bart. in l. in tantum..vniuerſitatis. ff. de rer. diuiſ. Fummarium in d.lſed ſi hac. T. ſemper autem. ſf. de in ius uoc. 1 Jo uerbur edicii poni, quòd non uocentur certæ perſonæ. Bar. in d.J. ſed ſi hac. S. ſemper autem. ff. de in ius uoc. BaARr. in eadem 1.§. ſemper autem, inquit, in verbis edicti t poni quòd non uocentur cer- tæ perſonæ. Ad iſtum tex.& ad ea, quæ colligit Bar. vide aliquid apud Barb. in cap. ſanè, col. I. & 2. de off. deleg. Deinde ait Bar. glo. illam eſſe notatu dignam. ex qua colligit Alexand. unam & eandem diſpoſitionem pro parte poſſe eſſe fauorabilem,& pro parte odioſam,& in eo, in quo eſt fauorabilis, lata fiet interpretatio, in eo autem in quo eſt odioſa, fiet ſtricta. De qua re uideas etiam Bald.& Jaſ. in l. venia. C. de in ius uoc.& ad hoc optimè faciunt trad. per glo. in. cuùm hi. S. qui tranſigit. ff. de tranſ. Jumm rium in l. qu amuis. ſf. de in iur uoc. DPVroceſſum factum contra HPatrem uel patronum non impetrata uenia, Validum eſſé, quando ipſi præſen- te⸗ fuere G proſécuti ſunt. Bart. in l. quamuis. ff. de in ius uoc. 1 Bak.. in d.l. quamuis, verſiculo vltimò, dicit Guil.ait, proceſſum t factum contra patrem, vel patronum non impetrata uenia ualidum eſſe, quãdo ipſi præſentes fuere,& proſecuti ſunt. vide Felin. in c. paſtoralis, colu. 9. de reſcrip.& hanc opinionem conſulendo ſequutus eſt idem Alex. in conſi. 319. Viſo puncto, in princ. in lib. primi& ſecundi vol. Vide ctiam Bar. in Lfin. C. eod. tit.vbi uidetur contrarium ſentire. vide ibi Iaſ. Jummarium in llibertur,la prima. ſf. de in ius Vocan. V I Filex dicit excommunicatum audiri non debere, hoc est intelligendum agendo, ſodnon excipiendi. Jententia lata ſup er exceptione non parit exceptionem rei iudlicataæ fuper actione. 3 Jlla ex ceptio nunquan intelligitur ex cluſa— qua ex Ius prouenit, quæ ipſemet agens&r petens ſacit. nam tunc non excludiitur ab aduerſario, fod a ſe ipſo. Bar. in L.libertus.j. f. de in ius voc. 1 BaR. in d.llibertus.j. ait, ſi lex dicit exCommunicatum t audiri non debere, hoc eſſe in- telli gendum agendo, ſed non excipiendo. Adde tu an& quando excommunicatus de iure communi pobsit excipere contra actores,& quas defenſiones opponere poſsit,& non, vt per Feli. in c: cum inter priorem. de except. Sed quid ſi aliquis prohibitus eſt opponere exceptio- neinvx puta nullitatis, an proptereà céſeatur prohibitus agere principaliter de nullitate? Aret. egregie in conſi. 75. colum. penultima ait, eum non prohiberi: quoniam paria non ſunt, exce- Pprionem opponere non poſſe,& principaliter de nullitate agere nõ poſſe.& ideò exceptiond — obijciens, L- »hio de fauor De imius vocando. 90 oni ciml.. el.. 8 3. 2 8 rece- lcluili:ain 2 obijciens, ſi ſuccumbit, proptereà accuſare non prohibetur: quia ſententia t lara ſupere e d noaucerturer. b.in cqpia al Ilgit Alermun dioſam,&nax ſtricta. Deqm tcrad per gui uando iyſi preſe ncontra patrel & proſecutiſi ſequutus eſtidh dam Bar-in fu dnon excyjud agens e N 3 17 1 1 2 3 ptione, non parit exceptionem rei iudicatæ ſuper actione. Felin. in capitulo accedens, numero ſexto de accuſat. Pari ratione quoque dicendum eſt, quamuis actio prohibita ſit, tamen non eſſe prohibitum implorare oftcium iudicis. tex-eſt not. inl. planè& in J. fi a.ſf. de petit.hæredit. Socin. in conſi. 27. columna ſexca. in 4.volu. Quid ſi prohibita eſſet exceptio à ſtatuto, nunquĩd aliqua poterit opponi exceptio? Reſpondeo, lam exceptionem excluſam non eſſe, quæ ab alijs ſtatutis inſurgit. Iaſ.in l ait prætor, S. urari.ff. de iureiuran. Rurſus nunquam cenſetur ex- cluſa contrarietatis exceptio. Dec. in conſi. 644. in fin. vide multas quoque alias exceptiones, uæ non obſtante huiuſmodi prohibitione pofſunt opponi, vt per Alexand. in conſi. 11 3·in 5. volu.& latius apud Belin. in cap. ex parte. 2. de off. delega. Item illa exceptio t nunquam intel- ligitur excluſa, quæ exijs prouenit, quæ ipſe met agens,& petens facit. nam tunc non exclu- ditur ab aduerſario, ſed à ſe ipſo. tex. eſt not. in.veteres. f. de itin. actuq́ue priua. Socin. in di- cto conſilio 27. columna ſexta. in quarto volu mine.& quia ex trad. per Felin. in dicto capitulo ex parte, habetur inter cætera, exceptionem euidentis& notoriæ nullitatis non cenſeri exclu- ſam, id quod etiam confirmat Alexand. in conſi. 77. in tertio volumine. Baliin rubri.de probat. Aretin. in conſilio 75.& Abb. in conſilio 5 5.in ſecundo volumine. Limita hoc habere locum quando ſtatutum ſimpliciter quamcunque exceptionem prohiberet, alioqui uerò, ſi ad tem- pus permiſſa eſſet exceptio,& eo elapſo prohiberetur, nam tuncopponi non poſſet. Alexan. in conſi. 225. in ſexto volu. Ad prædicta uide Alex. in conſi. 60. colu. penul. in 4. volu.& Dec. in conſi. 41°. colu. 3. Fummarium in l. quæſitum, ſfede in ins Voc. Libertus nomine alieno poteſi in ius vocare patronum ſine uenia. Bar. in l. quæſitum. ff. de in ius voc. BaARr. in d.l. quæſicum, colligit in ſumma, libertum t nomine alieno poſſe in ius uocare atronum ſine uenia, atque ita aliquis poteſt facere alieno nomine, quod ſuo facere non poſ- ſet. Vide Alexand. qui ad hoc iſtam l. adducit in conſi. 91. in fi. in 7. volumine. ſed contra hoc uidetur facere text. quem ibi not. Bald. in l.parabolani. C. de epiſcop.& cleric. vbi habetur eum non poſſe alieno nomine officium aliquod exercere, qui à principio ad illud eligi non poſſet. ad quod accedit Feli. in capitulo primo. columna tertia. de ſumm. Trinit.& Dec. in J. ſi eadem. ff. de ofũc. aſſeſſ. vide text.& ibi Bartol. in J.j. C. de priuileg. ſcholar. lib. 1 2. vbi ait, neminem alieno nomine ad aliquod officium aſſumi poſſe, ad quod proponi non poſſet. Quid ſi actus fieret ſimul cum eo, à quo licentia eſt habenda, an ex hoc licentia præſtita eſſe intelligatur? Aret. in conſilio 160. columna 1 1. hoc affirmat,& citat Barto. vide in ſimili caſu Alex. in con- ſilio 8. in quinto volu.& dum Bart. ibi, in contrarium eſt ueritas, agit, an ille, qui non poteſt ac- cuſare, poſsit iudicis officium implorare? Vide tu Alexan. in lj. S. ſublata, columna ſecunda.ff. ad Trebell.& Reli. in capitulo ſecundo. colum. 2. verſicu. excommunicatus non poteſt. de ex- cept.& eum id facere poſſe, videtur probari in text. not. in l.planè,& in l. fin. ff. de petit. hæred. & ex trad. per Socin. in conſi. 2 7. colu. 6. in 4. volu. vbi habetur, prohibitum agere, iudicis offi- cium implorare non prohiberi. Jummarium inl.eum pro quo. ſf.de in ius uoc. Quicunque potert cogi ad implendum id, quod apud acta promiſit. Fideiuſſor qui pro carcerato promiſit de ilum praſentando& iudicato ſaluendo non tenetur ad pænam corporalem. Fideinſſör non tenetur quando ille pro eadem cauſa ad manur iudicii perueniſſet, licèt fideiuſſor illu indici non exlubuiſſet. 3 M 2 Bar. 1 + 8— De in ius vocan. Bart.in l.eum pro quo.ff. de in ius voc. BART. in d.l.eum pro quo, aiĩt, quemcunque t cogi ad implendum id, quod apudada romiſit. Et ideò dicit Barto. quotidie dari fideiuſſores de aliquem præſentando. vide Bald. in conſilio 1 77.& ſequ. in ſecundo volumine.& ſi huiuſmodi fideiuſſor promiſit exhibere ali- quem iudici toties quoties, tenetur, etiam ſi illum ſemel iudici exhibuiſſet. Alexand. in l.ij.§ ſ. fl. qui ſatida. cogan.& in hac re intelligendum eſt, fideiuſſorem, t qui pro carcerato promiſit de illum præſentando,& iudicata ſoluendo, non teneri ad pœnam corporalem, ad quam dam- natus eſſet, neque ad intereſſe, quod inextimabile eſt. Rapha. Cuma. in conſi. 3 3.& ided fide. iuſsio dari non poteſt à capto vt relaxetur, quando pœna ſanguinis poſſet imponi. Feliniin ca- pitulo 2. verſic. interpretatio, de reſcrip. Item ſcias, talem fideiuſſoremt non teneri, quandoi- je pro eadem cauſa ad manus iudicis perueniſſet, quamuis fideiuſſor illum iudici non exhibuiſ. ſet. loan. Andr. in addit. ad Specul. in titulo de accuſat. õ. ſequitur. in addit. incip. exceptionem, ad quem accedit Roma. in conſilio 137.& Alexand. inl.ſi fideiuſſor.. in fideiuſſorem. ff. qui ſatiſda. cogan. Fummarium inl. plerique. ſf.de in ius: Voc. Aliqui inuito de domo extrahi non debet. Quu de eccleſia eijci non debet. An aliquis in eccleſia citari poſſit. Citatio verbalus ſine iudici commiſſjone fieri non poteſt, etiam in caſu fugæ, in 7uo perſöonæ captura permittitur. Bar. in J. plerique. f.de in ius voc. BART. exd.I. plerique colligit, aliquem inuitum f de domo extrahi non debere. Limita hoc, vt per Alexand. in conſi. 3 4. colum. 2. in ſecundo volumine. circa hoc. Bald. in d.l plerique. voluit debitorem, qui in domum ſuam fugiens ſe contulit, eripi non poſſe. ad quem accedit Felin. in capitulo fin. colu. 7. de for. compet. ſed Iaſ. in d.ê. plerique,& in l.vinum, columna ter- tia. ff.ſi cert. pet. contr arium ſenſit, dicens, eum non modò eripi poſſe de domo, uerùm etiam de eccleſia. ſed hoc, quod dicitur de eccleſia, non ſatisfacit: quoniam ſitalis ac tanta eſt re- uerentia, t quæ debetur eccleſiæ, vt non ſolùm ipſa eccleſia, ſed& domus,& porticus eccle- ſiæ tutum faciant delinquentem, qui ad dicta loca confugit. Alexand. in conſi. 145. in 7. volu- mine. multò magis tutum debet facere debitorem ad eccleſiam confugientem. id quod ex eo etiam confirmatur: quia ſi uel debitor, vel delinquens à familia prætoris eò per tranſitum du- ceretur,& ibi morari uellet, ſciens locum illum eſſe immunem, aiunt Docto. eum in iſto caſu ea ratione extrahi poſſe de eccleſia: quia is non dicitur ad eam aufugiſſe, ex quo fuit ductus: ita Archidiac. in capitulo ſicut antiquitus. 17. quæſt. 4.& Oldra. in conſi. 5 4.& ita ex pluribus con cludit Petrus Lenauderius in tracta. de oneribus doctorum, in quęſt. cap. quartæ par. vbirefert caſum hunc paucis ante diebus in Gallia contigiſſe, atque ita Parlamentum,(vt eius uerbis vtar) iudicaſſe. Sed redeundo ad materiam d.j plerique, vide in ea re Cæpoll. in cautel.51.& Thom. Ferratium in cautel. vigeſimaſecunda. ibi enim traditum eſt, quomodò conſtitutio. d. J.plerique euitari poſsit. Et dum Barto. in dictal. plerique ſubiungit, citationem realem per- mitti cuilibet ordinario, non delegato; vide Roma. in conſilio 53. Et quia deinde ſubnectit ibi Bartol. illud, quod dixit de citatione reali, non habere locum in muliere, vide Felin. in ca- Pitulo primo, columna quinta, de ſponſal. Quærit poſteà Bartol. ibi in fine. vtrum poſsit ali- quis t in eccleſia citari:& ait, verbaliter citari poſſe, realirer non. Sed contra Bartol. vide- tur vrgere: quoniam citatio facta die feriato in honorem Dei, ad diem non feriatum inuali- da eſt. l.dies feſtos. C. de feri. tradit Abb. in capitulo fina. de feri. igitur pari ratione dicen- dum quoque uideretur, citationem, quæ fit in eccleſia, nullius eſſe roboris,& momenti: quo- niam id, quod apud entando. züdel omiſit aliben Alexandin M Carcerato pran llem, ad quamd n.3.Kice iwponi. Feliuin nteneriquand) uxdicinon exti acip. excegeionen deiulurmfa ddo peglne uph debere. Limi doin d.pleriq 2d quem accel im, columnat mo, uerum eri Nis actanta eſt & porticus ei nſi. 1454n710 rem. id quoda- per tranſtumt eum in iſlochi quo fuit ducu itacx pube- uartæ pauiie um,( 7 Gi pollin c 4 3 8 Wb 9u modo wag her Si quis in ius uocatus non ierit. 91 niam rectè ſumitur argumentum de tempore ad locum. Et contra. 1 ſi quis„fl. de aur.& ar- gent. lega. cum ſimilibus. Scias etiam citationem t verbalem ſinc iudicis commifsione fie- ri non poſſe, etiam in caſu fugæ, in quo perſonæ captura permittitur- Felin. in capitulo cùm ſit Romana, nu. 17. de appell. Et de uiribus citationis vide multas remiſsiones apud Felin. in cap. quoniam contrà, numero 22. de probat. Et an hæres citari poſsit in domicilio defuncti, vide Fulgoſ.in conſi. 76. Summarium in lfi,ſf. de in ius voc. De quo aureo intelligatur. Bar. in J. fi. ff. de in ius uoc. BaART. in d.Lf. quærit, de quo aureo t intelligatur, Et utrum pœna locum habeat in omni bus, qui citantur indebitè; vide Abb.in conſi.5 6. in 2.vol. Jaſ.in§.pœnales, colum.I F.inſt. de action. Et dum ibi Barto. ſubiungit, alios eſſe, qui officio iudicis puniuntur. Et an in pœnis lo- cum habeat extenſio. Adde benefacere glo- in verbo, impetraſſe, in dicto S. pœnales, inſtitu. de actio.& ad hoc accedat notabile documentum Ioan. And. in capitulo diſpendia, de reſcript. in 6. de quo Abb. in cap. 1. colu. fin. de loca. vbi ait, quando lex aliqua extenditur huiuſcemodi extenſionem non fieri cùm pœna. Fummarium inl J. tſi qui in ius 2oc. non ier. Quendam eſſe fideiuſſörem de iudicio ſiſii,& de ſrando iuri. Bar. in L.j. ffiſi quis in ius voc. non ier. ARr. in d.3j. in principio ad euidentiam ponit, quendam t eſſe fideiuſſorem de iudi- B cio ſiſti,& de ſtando iuri. vide Aret. in conſi. 87. colum. fin.& ſcias huiuſmo di fideiuſ- ſionem expirare perempta inſtantia. Alexand. in conſi. 209. in 7. volu. Et dum ibi pau- 10 poſt Barto. in d..fin. ait, vbi fit renunciatio fori, hoc prodeſſe; quoniam locum habebit re- miſsio; vide Barb. in conſi.5 2. colum. 2. cum ſequ. in ſecundo volu.& dum Barto. in d.l. fin. in fin. tradit, an aliquis debeat renunciare omni exceptioni, an verò ſit renunciandum omni pri- uilegio fori in ſpecie, vide Alexand. in conſi. 15 3. in lib. primi& ſecundi volu. Angel. de Aret. in conſi. 28 1. inter conſilia Alexandri in eodem lib. Alexan. in conſi. i 2 2. colu. 3. cum ſeq. in 4. volu. Barb. in conſi. 2 5. colu. 2. in primo volu. Feli. in cap. ad aures, verſicu. De qualitatibus, de reſcrip.& in ſimili caſu Aret. in conſi. 104. colum. 3.& in cap. translato, de conſtit. Bal. in conſi. 4. in primo volu.& omninò Alexand. in conſi. ↄ5. colu. I. in 5. volu.& dum glo. in d..)j. in uoce, pro non dato, ait, fideiuſſorem, qui de illa iuriſdictione non ſit, pro non dato haberi: quia licèt * detur forum, non tamen datur iuriſdictio. Dicas hanc glo. cõmuniter approbari, teſte Alex. 8 in conſi. 8 9. in 7.volu. Summarium in l. e quacunque. ff 4 quis in ius Voc. non ier. Citatus debet comparere, alioqui multtandus eſt, niſi ex cauſa excuſctur. Citatus extra territorium an comparere teneatur. Citatus ſi priuilegium habet, an& quando comparere teneatur ad allegandum quare reſgondere non teneatur. Citatus tenetur reſpondere. Qui exceptionem adqucit, ad probandam adſtringitur. Tanta eft regulæ uis, St apudl iuru interpretes traditum ſit, eum qui Dult diſcedere regula, afferre debet textum expreſſüm, alio quin non eſi à regula recedendum. Quando eft dubium an citatus ſit ſubiectus iurlſdictioni an non, eum reſpondere debere. N 3 Iudlex 5 12⸗ 71 12 13 14 1 5 16 17 14 19 20 Si quis in ius vocatus nonier. Fudex an G quando poſſit cognoſcere an ſua ſit iuriditio, an non. 3i de totiur iuriſdistionis defectu ageretur, poſſét eo etiam in caſu iudeæ conoſcere et proferre ſententia. udex cui obiecta eſt incompetentia, ſi procedit ad ulteriora, utrum tacité illam obiectionem reijcere cenſeatur, quamuis id in ſpecie non pronunciauerit. Judex cauere ſe debeat, qui procedi ne de cauſis ad ſolum principem ſpektantibus ſe immiſcere auduat, quoniam reus læſæ maieſtatui uideretur. Stiudea pronunciat ſe iudicem competentem inter aliquos in caſu in quo indeæ eſſe non poteſt,&rab lac ſententia non ſit appellatum, trum pro competentiiudice habeatur. DVrrum& in quibus caſibus poſſi iudex cognoſcere de incidentibus, quæ ſuam ampliant iuriſcilꝛimmm, udex conoſcere non debet quando ei obicitur exceptio deſéctus in ipſius perſona. udea aſſiftere debet quando aliquid ſpirituale examinandum ꝗſſet. Quomodõ iudex ſecularis obuiare poſſit calumnijs luigantium, qui obijciunt exceptiones ad uqicemec- cleſiasticum attinentes, 3t cauſa differatur. Delegatur quando reum citat, debet in literis ponere copiam ſai reſcripti, alioquin reus non tenetur comyareré. Cardmalu aſſerens ſe habere aliquid ſpecialiter demandatum an credendum ei ſit niſi litteræ often- dantur. Acmini ſe eſſe legatum aſſerenti eſſe credendum. Si contra iuriſdictionem iudici aliquid fuit oppoſitum,& hoc non obſiante iudex proceſſit in cauſa,& ſententiam protulit, Vtrum huiuſmodi ſententia ualida ſit. Judeéx, qui contra eum aliquid fiut oppoſitum, an procedere poſſit contra contumacem.. Si forenſis citatur in aliqua cinitate eò quòd dicarur i contraxiſſé,& ipſe hoc neget, an ille iudeæ co- gnoſcere poſſet, ſit ne ſua iuriſdittio an non. Au reus puniatur quando abtori non intereſt eum uenire. Bat. in l. ex quacunque.f. ſi quis in ius voc. non ier. BaRr. in d.I. x quacunque, colligit ex iſto tex. citatum t debere comparere, alioqui mul- ctandum eſſe, niſi ex cauſa excuſetur. Limita iſtam. J.vt per Alexand. in conſi. 1. colum. 3. in 4 volum.& amplia cam,& declara, vt per Felin. in capitulo ſuper literis, nume. 41. de reſcript.& dum ibi Bart. ait, multis modis poſſe contingere, quòd citatus comparere non teneatur; vi- de Alexand. in I.ſi quis. ff. de oper. no. nunciatio.& Relin. in cap. cum ordinem, de reſcript. Et 2 quia Bart. ibi ponit exemplum in eo, qui extra t territorium citatur, de hoc uide Soc. in conſil. tatus autem ex cauſa, propter quam ſi eſſet præſens, comparere non auderer, excuſatur, ſi non 147. colu. 6. in ¹. vol. Item ſcias aliquem in nouem caſibus extra territorium citari poſſe, vt ui- dere eſt apud Feli. in c. liceèr ratione, de for. competen. Ad prædicta accedat, citationem inuali- dam non cogere citatum ad comparendum. glo. in lſi accuſatoribus. C. de accuſat. Bald. in ca pitulo in nomine Domini, in 4. not. de teſti.& in c. quoniam contra, columna ſexta. de probat. & Albert. Brun. in conſi. 87. columna fin. citatio enim euidenter iniuſta non obligat citatum. & in quibus caſibus citatus comparere non teneatur, vide Felin. in capitulo prudentiam, de offic. delega.& ſi citatus t priuilegium aliquod habeat, an& quando comparere teneatur ad allegandum quare reſpondere non teneatur. Felin. in capitulo ſi duobus, de appell.& in capi- tulo olim,& infrd, de except. vbi etiam tradit, citatum ad locum non tutum, non obligari. Ci- comparuit Felin. in capitulo veniens, nume. 5. de appell.& dum ibi Barto. paulò poſt ait, cita- tum fteneri communiter reſpondere,& ſi aliquam ſpecialem cauſam habeat, illam in ſpecie exprimere debere: Dicas, hoc uerum eſſe,& ſufficere regulam habere pro ſe.& de hac re ui- N........ de plenè apud Curt. in conſilio I 2. in princip.& omninò laſ.in authen. ſi qua mulier. columna 10. C. de ſacroſan. eccleſ. Qui enim exceptionem t adducit ad regulam hanc, ad illam proban- dam aſtringitur. lal. in l. qui ſe patris, colu. 1 8. C. vnd. liber.& in lfin. C. de edict. diui Adri. roll. Kin „. et proferr ſenn —. M 2 Wichunen 7 2/,. 7 mnleman 1 ſe nony 4. eſ G4, mpliant urjſain 7 eptione ad unuen. urn feut Vhtenng, 97 ſa vj lhnt afrn procsſ n Cuen deſtuan T1h. et, arile ullr co rere, alioqui mu- .1. colum. z. in! 41. de reſcript. non teneatun em, de reſcrit vide Soc. in cu m citari polſom ircitationemi ge accuſat-hili- nna ſextadeyr- non oblignc- tulo procer Si quis in ius uocatus non ierit. 92 & in l. in iſta ſtipulatione, colum. penul. ff.de verb. obliga. nam, qui regulæ innititur, fundatam habere intentionem ſuam.& ideò, qui exceptionem adducit, ad eam probandam iure com- 6 pellitur. Curt. in conſi. 72.& tanta t eſt regulæ uis, vt apud iuris interpretes traditum ſit, eum, qui vult diſcedere à regula, afferre debere textum expreſſum, alioqui non eſſe a regula rece- dendum: ita Ioan. Andr.& Abb. in cap. ſalubriter, in I. quæſt. de vſur.& eſt bonus tex. in cap. 2. in fi.de coniug. leproſ.& in c. ſan, in fI. 20. qu. 3. Ad rem faciunt ea, quæ pono in lucubrat. ad eund. Bar. in hac eadem. lxex quacunque. in 2. lectura. 7 Bart. in d. l.ex quacunque, colu. 2. Verſicu. Tertium membrum, ait, quando eſt dubium, t an citatus ſit ſubiectus iuriſdictioni, an non, eum reſpondere debere. vide Belin. vbi limitat in ca- Pitulo cum ordinem, colum.&. de reſcrip. Aret. in cap. cæteruùm, columna ſecunda. de iudic.& in conſi. ⁰a. colum. 6. Et dum Bart. ſubiungit, quis cognoſcat hanc cauſam, decidit cum glo. ipſum met iudicem cognoſcere debere, an ſua ſit iuriſdictio, an non. De hac re uide Bartol. in conſilio 94. Alexand. in conſi. 1. Ponderatis his, in quinto volumine. Barb. in capitulo cùm 8 ſuper, de off. deleg. Aret. in conſi. 107. colum. fin. in tertio dubio. Et an& quando f iudex poſ- ſit cognoſcere, an ſua ſit iuriſdictio, an non, tradit Felin. in capitulo ſuper literis, in uoce, dele- gatus, de reſcript.& Dec. ibidem, vbi multos caſus enarrat, in quibus iudex de hac re cogno- ſcere non poteſt. Et an& quando,& quomodo iudex poſsit cognoſcere qualitatem, quæ illi iuriſdictionem tribuit, quando reus eam negauit, vide pleniſsimè apud Abb. in capitulo ſi cle ricus, de for. compet.& Alexand. in conſi. 1. Ponderatis his. in 5. volumine.& ad prædicta ui- de etiam Abb. jatè in dicto capitulo ſuper literis,& in capitulo penul.& fin. de reſcript.& om- 9 ninò in capitulo cæterùm, de iudic. Attende tamen, quòd etiam t ſi de totius iuriſdictionis defectu ageretur, poſſet eo etiam in caſu iudex cognoſcere& proferre ſententiam. Abb. per illum tex. in capitulo ex parte decani. in tertio notabili de reſcript. Quomodò autem iudicis incompetentia opponatur, docuit Angel. in conſi. 21 7. columna ſecunda. dicens, non ſuffce- re, ſi eam obijciens diceret: declino forum iudicis huius tanquam incompetentis,& non in- tendo coram eo litigare: quoniam talis exceptio ei non prodeſſet: quia eſſet contumax, cùm ſe iuri uelle parere non offerat:& ideò neceſſe eſt addere hæc verba: niſi quatenus de iure te- 10 netur. hæc Ang. Quid ſi iudex t cui obiecta eſt incom petentia, procedit ad ulteriora, vtrum tacitè illam obiectionem reijcere cenſeatur, quamuis id in ſpecie non pronunciarit? Angel. in conſilio 2 17. columna ſecunda ait, tacitè reiectam eſſe exceptionem illam, quæ incompaſsi- bilis eſt cum proceſſu ad ulteriora. De qua re vide Eelin. in capitulo ſuborta, de re iudica. 11 Caucat tamen iudex t qui procedit, ne de cauſis ad ſolum Principem ſpectantibus ſe immiſce- re audeat; quoniam reus læſæ maieſtatis uideretur. Crauet. in conſilio 18. numero ſecundo. Vtrum iudices villarum, qui limitatam habent iuriſdictionem uſque ad certam ſummam, poſ- ſint in caſu exceptionis declinatoriæ fori pronunciari ſe iudices competentese Antonius de 12 Butr. in capitulo prætereà, de dilat. Alexand. in conſi. 77.in tertio volum. Quid ſi iudex t pro- nunciat ſe iudicem competentem inter aliquos in caſu, in quo iudex eſſe non poteſt,& ab hac ſententia non ſit appellatum, vtrum pro competenti iudice habeatur? Alexand. in conſi. 328. in lib. in quo primi& ſecundi volumi. conſilia continentur.& Dec. in conſilio 18. in princip. affirmatiuam partem approbauerunt, vt ſcilicèt is pro competenti iudice haberi debeat. de 13 qua re uide Abb. in capitulo cum veniſſent, de iudic. Vtrum autem t& in quibus caſibus poſ ſit iudex cognoſcere, de incidentibus, quæ ſuam ampliant iuriſdictionem, vide Abb. in capi- tulo tuam, de ordin. cognit. Et quibus cautelis uti debeat iudex, vt cognoſcere poſsit de nulli- tate actus, de qua obſtante ſtatuto cognoſcere non poteſt: vide not. apud Ang.in conſi. 260. 14 Et dum Bart. in d.l.ex quacunque, colum. 3 in princip. ait, iudicem t cognoſcere non debere, quando ei obijcitur exceptio defectus in ipſius perſona, quo eius iuriſdictio impeditur. Adde tu etiam ſi talis defectus eſſet notorius, ſi tamen ei non opponeretur, ualere proceſſum coram eo confectum, Feli. in c. ſciſcitatus, nume. 1 3. cum ſeq. de reſcript. Et dùm immediatè ibi Bart. 15 ſubiungit, iudicem t abſtinere debere quando aliquid ſpirituale examinandum eſſet, idque à M 4 Parte 81 quis in ius uocatus non ierit. parte obijceretur. Adde tu, quòd etiam abſque aliqua obiectione uel inhibitione iudicis eccle ſiaſtici ſuperſedere debet, quando ſciuit litem pendere coram eccleſiaſtico, quæ præiudicare poſſet petitioni factæ coram iudice ſeculari. Alex. in conſi. 6 3. in 3. volu. citat Feder. de Sen. in 16 conſi. 26. Quomoddò autem iudex ſecularis obuiare poſsit calumnijs litigantium, qui obij. ciunt exceptiones ad iudicem eccleſiaſticum attinentes, vt cauſa differatur, vide Thom. Ferra tium in cautel. 5 3. Sed hic ſuboritur alia quæſtio, nunquid iudex ſecularis cognoſcere poſsit an contractus ſit uſurarius, an non.& an contractum ſit matrimonium, an non? quando huiuſ- modi dubitatio oritur in cauſa coram eo uertente. In hac re ſolent doct. diſtinguere, an quæ- ſtio conſiſtat ſuper facto, an ſuper iure. tamẽ Ambroſius de Vignate in tract. de uſuris, nu. 122. *‿ cùm ſeq. teſtatur“ cõem opin. eſſe, hæc omnia ad ſolum iudicem eccleſiaſticũ pertinere: quia rarò contingit, quin aliquid ſpiritualitatis ſit annexum iſtis cognitionibus cauſarum. Bar. in d.ex quacunque, col. 3. verſicu. ſed iuxta hoc quæro, inquit, ea, quæ dicta ſunt in præ- 17 cedenti lucubrat. habere locum in iudice ordinario. ſed quid in delegato? aitq́; t delegatum quando reum citat, debere in literis ponere copiam ſui reſcripti, alioqui reus non tenetur com parere: quoniam ignorat eum eſſe iudicem. hæc Bar. vide Paul. de Caſtr. in conſi.50. col. pen. & Felin. in cap. I. colum. 2. de libel. oblat. ei enim non creditur, ſi aſſerit ſe habere mandatum, niſi oſtenſo mandato. Felin. in cap. cum in iure, de offic. delegat.& de hoc uidetur eſſe tex. ex- 18 preſſus in lj. C. de ſuperind. lib. 10. per quem ait ibi Barto. nemini(etiam ſi Cardinalis t eſſet) aſſerenti ſe habere aliquid ſpecialiterdemandatum, eſſe credendum, niſi literæ oſtendantur. idq́ue etiam loan. Andr.& alij, in cap. 1. de off. lega. in ſexto.& in cap. ad eminentiam, de ſent. excommunicatio. approbauerunt.& quamuis in contrarium uideatur eſſe glo. ſingul. in capi- tulo nobiliſsimus. 79. diſtinct. ſcilicèt, vt Cardinali credatur, maximè cùm extra Curiam ſine legatione ire non conuenerint. id quod etiam à Ioan. Andr. confirmatur in capitulo ad apo- ſtolicæ, in verbo, proponi, de re iudic. in ſexto. ad quod accedit Bald. in d. capitulo cùm in iu- re,& Abb. in conſi. r 8. colu. z. verſicu.& profectò, in ſecundo vol.& glo. in extrauag. execrabi- * lis, de præben. atque in banc ſententiam“ cõmuniter itum eſſe teſtatur Dec. inl. j. C. de mand. princip.vbi hoc non habere locum ait in reſeruatis Principi, ac ſpeciale mandatum exigenti- bus.& Angel. in conſi. 1 82. incip. Mandatum Principis. diſtinguit: Aut Cardinalis affirmat ſibi aliquid mandatum eſſe ſpecialiter, quod principaliter eſt in præiudicium tertij,& tunc niſi oſtenſis literis, ei fidem habendam non eſſe, Aut non;& tunc ei eſſe credendum. de qua re uide Felin. in capitulo quod ſuper his, de fide inſtrumen. Tamen pro negatiua parte mihi uidetur tex. in extrauag. Bonifacij viij. incip. iniunctæ. vbi habetur, nemini ſe eſſe legatum 19 t aſſerenti eſſe credendum.& ibi glo. idem confirmat. An autem ſe eſſe delegatum aſſeren- ti credatur? Abb. in dicto capitulo quod ſuper his, affirmatiuam ſententiam approbauit. de cu ius documenti ueritate uideatur Felin. ibidem,& in dicto capitulo cum in iure. ſed text. vide- tur clarus in d. extrauag. vt non credatur, niſi fortè reſpondeatur, eam inilla generalitate Car- dinales non includere, vt ait Barto. Belenc. Auditor Rotæ, in tracta. de charit. ſubſid. dicens, ſe præſente iudicatum fuiſſe, d. extrauag. iniunctæ, Cardinales non complecti. ſed quicquid ſit tutius eſt, ut omninò mandati literæ oſtendantur. Bart. in eadem l.& columna, verſiculo procedo in glo. quærit, ſi contra iuriſdictionem iudi- 20 cis aliquid fuit oppoſitum,& hoc non obſtante t iudex proceſsit in cauſa,& ſententiam pro- tulit, vtrum huiuſmodi ſententia ualida ſit?& reſpondet gloſ. eam uiribus eſſe ſubnixam. id quod Bartol. intelligit, quando partes ſciebant, eum eſſe iudicem incompetentem: alioqui verd, ſi ignorabant„vel dubitabant. Et poſteà ſubiungit Bar. ẽt ſi ignoraſſent,& dubitaſſent, tñ ſi iudex pronunciauit ſe iudicem competentem priuſquàm ad ulteriora procederet„valere ſnĩam, neq; amplius diſputari poſſe de errore, vel dubietate partiũ. hæc Bar. Ad quæ uide Dec. in c. ſi duob. col. 4. de appel. Attende tñ, qm hæc differentia, quam facit Bar. inter caſum, in quo iudex non obſtante declinatoria exceptione proceſsit ad ulteriora,& caſum in quo ſe compe- tentẽ iudicem pronunciauit, non vr iure poſſe ſubſiſtere, ex ijs quæ docuit Ang. in conſi. 217. colum. 2. —₰½— —— tcu pentinere: a caularum. ue dicta untin 7 : atcß ekgem eus non terenurcon n conſ o co. Ren b haberaninm, uidenneſeter er ſCardn aa literæ oſtendamu. ninentiam, delen g.ſingul in cqy extra Curiam fint capitulo ad apo pitulo cuminin rauag. execrab al.C. de man adatum exigent ardinalis afrm um tertij,& tu edendum. deq negatiua partem aini ſe eſelegur delegatum aler it ce- m approbau 3 iure. ſed tev'ſt Ilagenerdien 5 Gdio harit. ubl lr leci ſed qpi- Si quis in ius uocatus non ierit. 93 colum. 2. vbi ait, iudicem, qui ad ulteriora proceſsit, non obſtante declinatoria, tacitè cenſeri illam exceptionem reieciſſe: quia incompasſibilis eſt. idque etiam, ſi id in ſpecie non pronun- ciauerit. De qua re vide Feli. in c. ſuborta, de re iud.& eundem Bar. in hac cadem. linfra in 2. le ctura, col. pen. ltem limita illud Bar. documentum, ſi tamen verum eſt, vt nõ habeat locum, quã do iudex pronunciauit ſe iudicem competentem ex reſcripto, quod tamen nuncltzat dCurla emanauit: quo niam huiuſmodi pronunciatio nihil operatur& nunquam tranſit in rem iudica tam. Beli. in d. c. ſiuper his, de fid. inſtr. col. 1 8. in 9. fall. Et ad prædicta per Ba t. vide, quæ pono in lucubrat. ad eundem Bar. in hac.]l. Ex quacunque, infra in ſecunda lectura. Quærit deinde Bart. 21 in eodem loco, quid ſi huiuſmodi t iudex procedit contra cõtumacem? Reſpondetque, ſi pro nunciat ſe competentem priuſquàm ad vlteriora procedat, ſententiam hãc facere ius cõtra ip- ſum contumacem, alioqui uerò non; quia ueniens poteſt dicere, illum non eſſe ſuum iudicem. Attende, quoniam hoc Bartoli documentum videtur ueritate carere. Nam ratio, cui Bar. in prę cedenti caſu innititur, ſcilicèt, quare pronũciatio competentiæ noceat, illa eſt, quia ex quo par- tes ſcierunt& conſenſerunt, videntur iuriſdictionem eius prorogaſſe. ſed contumax non con ſentit,& conſequenter non prorogat, ideò à ceſſante ratione per Bar. allata, ceſſare debet etiã ipſius collectio. c. cùm ceſſante, de appell. vide Aret. in conſi. 26 4. col. 5. Felin. in d. c. ſuperhis, colum. penul. in a. fallen. Philip. de Peruſio in c. ſi duobus, colum. 5. de appell.& Alexan. in Lj. in principio col. pen.ff. de feri. 22 Bar. in d. l. col. 3. verſ. quæro aliquis Florentinus, tradit, ſi forenſis t citatur in aliqua ciuitate, eò quòd dicatur ibi contraxiſſe,& ipſe hoc neget, an ille iudex cognoſcere poſsit, ſit ne ſua iu- riſdictio, an non? De hac re vide tu canoniſtas, in c. Komanam, S. contrahentes, de for. compet. in 6. Card. in conſi. 1 6. Duo ſunt. col. 2. verſic. Quid dico.& dum ibidem Bar. in verſi. venio 23 ad verſiculum, tradit, an reus t puniatur, quando actoris non intereſt eum uenire: vide tu Iaſ. ⁸8X½X*ε— 8 1 in.ij..fi. col. 6. fallen. 4. f. de verb. oblig. vbi de hac re loquitur,& non citat Barto. hic: Et de his, quæ hoc in loco tradit glo.& Barto. vide Alexan. in conſi.9 2. Colum. pen. in I. vol. Et Aret. in conſi. 1 6 2. col. 3. in fi. Fummarium in d.l.ex quacunque in lectura. S.h, Quis in ius uoc. non ier. An ille qui non eſt e iuriſdictione citantis teneatur comparere. Ablur, qui alio quin ineſfica eſſet, ſufiinetur propter honesſtatem perſonæ. Sententiam latam contra regulam iuru dici expreſſum iuris errorem continere. Iudex non potest cauſam cognoſcere, in qua ad eum aliquod commodum ſpectat. Sententia iuaicis cui incompetentia fuit obietta, Valida eſt: quia conſen u partium idetur eius pro- rogata iuriſdiictio. Citatus ad locum non tutum, non tenetur comparere. Iudlex Ttrum poſſit cog noſcere quando ei obiecta fuit ſuſpicionis exceptio. Bar. in ead.l. Ex quacunque in ſecunda lectura. ff ſi quis in ius uoc. non ier. BaART. in d.lex quacunque, in ſecunda lectura col. i. radit, an ille, quit communiter non eſt de iuriſdictione citantis, niſi ſit caſus ſpecialis, teneatur comparere, an non vide Imol. in l.in illa, quæ legitur cuùm. l. hoc iure. ffide uerb. obli. Limita tamen, vt ibi per Aret. in fi. quæ limita- tio fuit Abb. in c. niſi eſſent, de præben. in 1. notabili. vbi per illum tex. ait, quòd etiam ſi citatio iniuſta videatur proper communem ipſius naturam, tamen ſi in aliquo caſu ſpeciali poteſt eſ- ſe iuſta, ſuſtinetur, quãdo facta eſt à iudice ualde honeſto,& qui ueriſimiliter citationem illam, in caſu à iure improbato, non conceſsiſſet. Pro qua limitatione optimè facit. quod in ſimili ca ſu tradit Imol.& ibi etiam Hoſt.& Ant. de Butr. in c. I. de cleric. peregr.& gl.in I. Titio fundus. ffxde condi.& demonſtr.& tex.in l.ſi à bonæ fidei, in principio. ff.xde rei vendic. Tamen pro de- claratione vide Beli. in c. ſicut, col. ante. de re iud. vbi citat Abb. ſe ipſum declarantem, in cap. 1. verſi. An autem, de iudic ſed pro limitatione prædicta vide Soc. in conſi.1 64. Col. 2. in I. vol.& Feli. Si quis in ius vocatus non ierit. 2 Feli. in c. fin. col. 1 3. de conſti. vbi ait, actum, t qui alioqui inefficax eſſet ſuſtineri propter hone ſtatem perſonæ. De re autem, de qua agit Bar.in propoſito caſi u vide Alex. in confi.8 2. Col.z. in 3.vol.& Raph. Cuma. in conſi. 60.& in conſi.7 5.& vide aliquid apud Feli. in c. cùm à nobis, coj. 5. de teſti.& in c. ſignificauerumt, eodtit.& in c. 1. colu. 3.& ſeq. de re iudic.& in c. quod ad confultationem, col. 1 3. eod. tit.& omninò Alex. in conſ. 101. col. z. in 5.vol. vbi citat gl.& Bar. in hac.l.ex quacunque. Abb. in c. ex parte col. 3. de for. comp. Feli. in c. cům ordinem, col. 7.& ſeq. de reſcript. Aret. in conſi. 64. col. 6. in tertio dubio.& non ab re loquitur rurſus Feli. in c. ad noſtram, col. f. de appell.& Abb. in c. ſolitæ, in primo notabili de reſtit. ſpoliat.& Dec. in conſ.9. ; col. 1. vbi Bar. hoc in Joco,& multos alios referens concludit, ſententiam t latam contra regu- lam iuris dici expreſſum iuris errorem continere, quamuis aliquo caſu ſuſtineri poſsit, niſi ca- ſus ille exprimatur. vide Rom. in conſi. 3 83. cùm ſeq.& Feli. in c. ſuper literis, col. 10. de reſcr. 4 Bar. in d.l. colu. 3.in principio inquit, udicem t non poſſe cauſam cognoſcere, in qua ad eum aliquod commodum ſpectat. Adde Feli. in c. literas, col. I.de præſumpt. vbi ait, iudicem eo in caſu non poſſe etiam cognoſcere, an ſua ſit iuriſdictio, quamuis ſportulæ modicæ non reddant eum ſuſpectum, cùm dentur propter laborem. Et ideò deteſtabilc eſt, iudices habere ſalarium pro condemnationibus, quas faciunt,& deteſtabilius eſt ſi certũ quid habent pro quacunque ſumma librarum centum. Dec.in J.j. nu. 1 4.C. de ſecund. nupt. Et ad prædicta vide Feli. in c. ſu- per Itteris, col. 6. ver. fall. 8. de reſcrip. 5 Bar. in d.]J. col. 2. verſi. ſed iuxta hoc quæro, ait, ſententiam t iudicis, cui incompetentia fuit obiccta, ualidam eſſe: quia conſenſu partium videtur eius prorogata iuriſdictio. quod tamen declarat uerum eſſe, quando partes ſciuerunt illum non eſſe iudicem, alioqui uerò, ſi hoc igno- raſſent: niſi iudex in ſpecie ſuper competẽtia pronunciaſſet. hæc Bar. ad quę in primis accedãt ea, quæ poſui ſuprà in lucubrat. ad cundem Bart. in hac eadem. l. in prima lectura, nu. 10. Præ. tereà ad hoc Bar. documentum, vide Alex. inl. ſi per errorem, in 4. limit. ff. de iuriſd. omn. iud.& inl. fI. col. 3.eod. tit.& in conſ. 77. Viſis dubitationibus, in 1. col. in 3. vol. vbi ait, ſi ſtatutum pro hibet iudici‚ ne certos limites ſuæ iuriſdictionis excedat, non poterit vltra eos pronunciare ſe iudicem competentem.& hoc idem confirmat in conſi. 82. Viſo proceſſu, eod. volu. 3. vide etiam ad prædicta Paul. de Caſtr. in l. præſcriptione, in fin. C. ſi contr. ius vel vtil. publ. Abb. inc. cum ordinem, colum. 2.& ſeq. de reſcrip. Corn. in conſi. 247. col. 2. in 2. volum.& Feli. in cap. ſ duobus, colum. 3. de appell. Bar. in d..propè finem principali uerſi. ſed nunquid exceptio de loco non tuto, ait huiuſmo- 6 di exceptionem opponi poſſe poſt litem conteſtatam. Tu uerò quando conſtar, t locum non eſſe tutum, dicas citatum non teneri comparere,& appellationem nõ eſſe neceſſariam,& quid ſi ſaluum conductum habuit: Feli. in c. cùm R. Canonicus, de off. deleg.& pleniſsimè de hacre in c. accedens. 2. vt lit. non conteſt. vbi docuit obiectiones, quæ fieri poſſunt ad oſtendendum non eſſe tutum acceſſum ad illum locum. Quando autem locus manifeſtè non eſt tutus, non ſolùm citatus comparere non tenetur, ſed nec etiam mittere cogitur aliquem ad ſe excuſandũ. Feli. in c.olim,& infrà, de except. Et citatio non arctat citatum etiam quando locus non eſt tu tus aduocatis eius,& teſtibus. Catald. de Boncõpagnis in tract. de poteſtate Papę. nu. 48. Et de hac re, ac pleniſsimè de ui cuiuſcunque citationis, ac de impeditis cõparere,& quo modo pro- bentur impedimenta, vide apud Card. Iacobatium in trac. de Concilio in titulo de citatione ad 7 concilium, per totum. Subiungit deinceps Bar. ibi in fi.vtrum iudex t poſsit cognoſcere, quan do ei obiecta fuit ſuſpicionis exceptio. Adde tu an& quando iudex in huiuſmodi caſu debeat, vel cauſam committere iudici non ſuſpecto, vel eam remittere ad ſuperiorem, ut per Abb. late diſtinguentem in c. ſi quis contrà, de for.compet. Sciasque iudicem poſſe remoueri tanquàm ſuſpectum ob ſuſpicionem ſuperuenientem poſt litis conteſtationem,& concluſionem in cau- ſa. Felin. in cp. inſinuante, de offic. deleg. vbi tradit etiam iudicem ſuſpectum reddi quando habeat vicarium, qui ſit inimicus adducentis ſuſpicionem. Item iudex recuſari poteſt tanqua ſuſpectus, quando ut priuatus habet ſimilem cauſam. Abb.& ali jin cap. cauſam quæ, de zhe Rurſus at.& Dec.in cul latam contta 8 nen poßit, nüt rS;CO.1o. detel lcere in quaaden Malt, iudicem col- nodicæ non ecddam lces habererüum ent goqng cta viteteiino l incompeteriaii lctio. quod tamt i uerò, ſihocign in primis accedã tura, nu. Io. Præ ruriſd. omn. iud. t ſiſtatutum ſi Spronunciare eod. voOlu. 3. vl til.pudl. Abbin am.& Felinca atuto, att buil onſtat, t locum- neceſſariam è dleriſsimedtr ¹ 1 unt ad oſtendar de non ettui uem ad ſe Gäa ando locull, . Dl 0T 3 grd d no. Adhæc vide tu Alex. in l. fi. C. de in ius uoc 3 Bart. in d..j.in fi. ait, uocem aduerſatiuam, ſed, t quando eſt coniuncta cum dictione,&, aduer- Ne quis eum, qui in ius uoc. eit. 94 Rurſus remoueri poteſt, vt ſuſpectus àtertio comparente pro ſuo intereſſe. Abb. in c. cùm ſu- per, de offi. deleg.& Feli. in c.cùm ſuper, de off deleg. Et facilius iudex quàm teſtis ob ſuſpicio- nem repellitur. gl.& Doct. præſertim Fcli. in c. cùm R. de off. deleg. Quibus autem ex cauſis iu dex vt ſuſpectus remoueri poſsit, docuit lo. Monach. in tract. nuncupato, Defenſorium juris, in S. iudices. Innoc. in tract. exceptionum, in tit. de except. contra iudic.& Albert. Brun. in cõſ. 31. Feli. in d. c. cùm ſuper,& in d. c. inſinuantc,& in d. c. cùm R. de offi. deleg. Fummarium in rubrica. F.ne quis eum qui in ius uoc. eſt ui exi. Fle qui eximit captum e manibus iuſſitiæ ſiue curiæ tenetur ac ſipro eo fideiuſgiſet. Quando iudex iniuſte agit, lͦcito reſiſti poteſt de faᷣo. dictos. C. de epiſco. audien. vbi inquit. eum, qui eximit t captum de manibus iuſtitię ſiue curiæ, teneri, ac ſi pro eo fideiuſsiſſet. ad quem accedit laſ.in§. pœnales. col. 22. inſt. de action. Attende etiam, quòd ſi aliquis eximit confeſſum,& condemnatum de maleficio tenetur lege Iulia maieſtatis, ſecundum Bar. in J. iiij. ff. ad l. Iul. maieſt.& Iaſ. in d.§.pœnales, colu. 23. verſi. item prædicta. Et quomodo conficiatur libellus in hac materia, tradit Ial.in d. S.pœna- les, col.vltima. Et ad prædicta vide omninò Feli. in c. ſi quando, de off. deleg vbi ponit nonnul- las declarationes ſcitu dignas,& neceſſarias, ex quibus colligitur licitè reſiſti poſſe de facto, t quando iudex iniuſtè agit. Ad quod vide Alex. in conſi. 2 8 7. in I. vol.& Abb. in d. c. ſi quãdo, & Dec.in l.vt vim.ff. de iuſt.& iur. Jummarium in l.. ſrne quis eum qui in ius uoc. eft ui exi. In pari cauſa deterior conditio eſt agentis, quam rei. Reus ad. ſaſcipiendum iuramentum non poteft cogi. Diltio, ſed, quando eft comiunsta cum dittione,&) aduerſatur tantum in facto: ſi verô eſt ſine copula, aduerſatur& in facto Giæiure. Didctio, veroò, æquiparatur diczioni ſed. Ditrtio ſed eę ſio quid ſignificet. Bar. inl.). ff. ne quis eum, qui in ius uoc. eſt, ui exim. BAT. ibi in principio d. l. primæ colligit ex ſto tex. In pari cauſa f deteriorem eſſe con- ditionem agentis, quàm rei. vide Rom. in conſ. 3 20. in fi. Reus enim qui negat narrata, non te netur aliquid probare, ſed actore non probante debet abſolui. Abb. in c. ex literis, num. 1 0. de probat.& eſt tex. in I.qui accuſare. C. de eden. Et talis ac tantus eſt rei fauor, ut ſit abſoluendus, etiam ſi actor eſſet perſona ualde honeſta& legalis,& reus malæ conditionis& famæ, ac etiam reus in ſe probandi onus ſuſcepiſſet,& in probatione defeciſſet; ita Dec. in d. l. qui accuſare. Et ideò traditum t etiam eſt, reum ad ſuſcipiendum iuramentum non cogi. Soci. in conſi. 194. in . vol. Abb.& alij. in c. f. èe iureiur. Et de hac re vide laſiin l. lulianus. nu. 2. ff. de condit. indeb. Sic etiam in criminali cauſa probationes rei uſque adeò fauorabiles ſunt, vt non ſolum impro- prientur ſed etiam per fictionem intelligantur, ut reus defendatur. Bal.in conſi. 28. In quodam inſtrumento& in conſi. 244. Dubitatur de quodam notario. in quarto libro.& Crauet. in conſ. 6. nu. 41.& multa quoque alia memoratu digna ad reorum fauorem. uide apud Crauet. in cõl. I1. quem uideas ſemper quando caſus contingit. Quærit deinde Barto. in d. j. ibi paulò poſt quot ſint caſus, in quibus aliquem in iudicium trahere non licèt. Et incipit à parente,& Drro. & in l. quamuis, col. 2. ff eod. tit. de in ius uoc. ſari —— ———Q—QOQ—ę—C—C—C—C—CQCQCOC—COCOCOC—CꝑCꝑC—C—C— Ne quis eum, qui in jus uocatus eſt. ſari tantùm in facto,non autem in iure. ſi verò eſt ſine copula, aduerfari& in facto,&iniure. b Ad hoc vide Cæpoll. in conſi. 6 9. col. 2. Et dicas naturam aduerſatiuæ eſſe, ut non ſolum aduer- ſcrur, ſed etiam repetat qualitates præcedentes. Et ex hoc ad notabiles caſus infertur, ut vide. 4 re eſt apud Alex. in conſi. ↄ. col. fi. in 7. vol. Dec. in conſi. 56. Jaſ. in ltranſigere, colum. pen. Cde tranſact.& in l.legato generaliter. ff. de lc ga.& omnino Mar. Soc. juni. in conſi. 83. hum. 7.& 19.& in conſi. 102. nu. 14. citant præ dicti docto. memorabile illud documentum PBartoli inl. omnes populi. ff.de iuſt.& iur. col. 9. verſi. item unum caput ſtatuti.vbi ait.ſi ſtatuto cauetur, fœ minam ſtantibus maſculis ab inteſtato ſuccedere non poſſe, condito verò teſtamento, in eo tã- tuͤm quod ei relinquitur: hoc ſtatutum intelligi debere, condito teſtamento,& ſtantibus ma- ſculis,ita ut aduerſatiua nontantùm aduerſetur, ſed etiam repetat qualitatem pręcedentem. Et 4 id, quod de uoce illa, ſed, dictum eſt, locum habet etiam in voce, fverò,& autem, ut inquit Mar. b S0in. iuni. in d. conſi. 83. Et de natura huius uocis, ſed, vide plenè apud Bar. Alex.& Aret. inl. d qui uſum fructum.ffde verb.oblig. Et quòd uox, ſed, cùm copula,&, denotet diuerſitatem fa- b cti,& identitatem iuris, eſt tex.in.talis ſcriptura. verſic. ſed& ſi in annos. ff. de leg. I. Si verò eſt ſ ſine copula ſignificer diuerſitatem iuris,& facti, eſt tex. in l. ætera. S. ſed ſi parauerit. f. eod. titu- h 1o. trad. Archid.in c. contentioni, de appell. in 6. Alber. in l. item ſi cùm putaui. ffi de negoc. geſt. ๠& in liuriſgentium, verſi. ſed& ſi in alium contractum. ff. de pact. Quid verd indicet hæc uox, 8 t ſed& ſ,vide tex.& ibi Bar. in principio. ff. de petit. hæred.& in.patris. ff. de vulg.& pupill.& 14 in l.ſi pupilli.ff. de negoc. geſt. Et circa prædicta dicas, vbicunque aduerſatiua ponitur poſt ora tionem, tota illa oratio in aduerſatiuam eſt recipienda. gl. in linterdum. S.fi.ff. de minor.& ad- uerſatiuam præcedentibus aduerſari in iure& in facto, trad. etiam Bar. in l. amplius. z. rem rat. habe. ad quod vide Abb. in c. ſuper eo, de re iud. vbi loquitur etiam de aduerſatiua, alioquin, & inc. relatum, z. de teſta. Quid de voce, cæterùm, vide Abb. in c. quemadmodum. illud autẽ, de iureiur. Et Ge uoce, quanquàm, quę ponitur aduerſatiuè ad præcedentia in iure& in facto, ponit idem Abb.in c.filius noſter, col. 2. de teſta. vbi loquitur etiam de hac uoce, ſed. 1 Fummarium in l. ſd eximendi. I. itcm ſi quis. Hne quis cum qui in iug uoc. eft ui exi. 1 Traditur ſolutio quòd ili iurabitur ad intereſſe. 2 An cximens eum qui non dcbuit uocari, po 7 puniri a iudice propter iniuriam ei illatam. d35 .. dee Bar. in l. ed eximendi, S. item ſi quis. ff. ne quis eum, qui in ius uoc. eſt ui exim. 1 BaAMT. in d. S. Item ſi quis, in verſi. opp. hoc edictum, tradit ſolutionem, t quòd ibi jurabi- tur ad intereſſe Jaſ. duas alias ſolutiones docuit in S. pœnales, col. 2 9.& ſeq. inſtit. de action. vbi t tamen approbat hanc Bartoli ſolut. quam dicit eſſe“ communem. Et in hac re vide aliquas re· mi siones apud Alex. in l. legata inutiliter. col. 2. ff. de leg. 1. 1 2 Bar.in d.§.item ſi quis, in f. tradit, an eximens t eum, qui non debuit uocari, poſsit puniri 7 iudice propter iniuriam ei illatam, vide Alex. in conſi. 2 5. in 2. vol. Cæpoll. in conſi. 14. Ang. de Aret. in§. œnales, colu. 7. inſti. de action. vbi etiam alij tradiderunt.& vide quæ poſui ſupra ad 44 han c rubricam.ff. ne quis eum, qui in ius. Sun marium in!l. ſi per alium. I. in eum. ſene quis eurmn qui in iur uoc.&ꝗt ui exi. 13 Tana eximentis eſi quanti acior in litem iurauerit. rdi Bar, inl. ſi li; ff... den in. ſi per alium.§. in eum. ff.ne quis eum, qui in ius uoc. eſt ui exim. ih 1 BaANT. in d..in cum, ait, pœnam eximentis t eſſe quanti actor in litem iurauerit: Limita 1h un 1..—....—.. 7 hoc procedere ſolùm in debitore alicuius priuatæ perſonæ, alioqui uerò in debitore fiſci, qut 1, 1.—. ad ſolum debitum obligatur. l. quotiens, cum gl. C. de exact. lib. 10.& ita in ſpecie tenet laſ. in dü A... 7... §. Pœnales, ol. z. verſicu. Non omitto, inſtit. de action. Et ad reliqua, quæ in d. ũ. in eum, tra 4 Bar. vide Iaſ.in d. S.pœnales. Summa⸗ conl.Sz nun dentum Danci 1 ſtatuto cauetun e amentojin eot do,& ſtantbaöm em precedentem! utem ut jnquithla Ir. Alex K Aret n otet diuetqraemc de leg. Keröel darauert feodlerg. aui.ffäeegegelt ero indcetun, de vulg&xwd zur ponitur poden ff. de minor. Ka noius, 2, em IN erEtiua, aloquin, dum. illud aut miure Kin fadn oce, ſed. N ui exi. latam. tui exim. m, tqpdd biin don(tit. de adol uc re vide IiqoW . tt pl ocari, pobiſe Nin conſi-0- .(uie ide quæ bob eſt uex. Qui ſatiſdare cogantur. Jummarium in U.j. fr.qui ſatiſa. coga. 97 An ille, qui ſatiſdare tenetur poſſit dare pignora.— 4 An ille, u ea eft ſatiſdare in aliqua ciuitate, ſtibi non reperiat Raein ſorer, polſit eam in alio lo- co afferre. Bar. in Jj. ff qui ſatiſd. coga. 1 SAKr. in d. lj.tradit, an ille, qui tenetur ſatiſdare, t poſsit dare pignora?& an locum habeat cautio iuratoria? vide tu de hac re Alex. in conſ. 5 7. col. fi. in 3. vol. vbi loqui tur etiam quando ſtatutum cautionem exigeret.& Rom. in conſi. 349. in ultimo du- tradit, an ſufficiat iuratoria cautio quando ſatiſdatio eſt neceſſaria. vel in caſu quo tem pus indulgetur ad ſoluendum miſerationis cauſa. ſed interim fatiſdatio quæritur vt in caſu.. de bitori.ff. de iudic.& omninò uide Soc. in conſi. 23 1. col. 2.& ſeq. in I. vol. ubi multa aperit, quæ requirunt᷑ ad hoc vt cautio iuratoria locum habeat.& ibi in col. 8. ponit, quid ĩ uris ſit, quando ſtatutum requirerer fatiſdationem,& de hoc vide etiam Barb. in conſi. 11. col. pen. in 3. vol. Et an ille, qui fideiuſſores dare promiſit, dando pignora liberetur. glo.in nec ei permittitur. S.fin. ffl.de adopt. vide Antonium de Fano, in tract. de pignoribus& hypothecis, in primo membro 2 ſecundæ par. num. i. cum ſeq. Vtrum autem ille, qui obligatus eſt ſatiſdare t in aliqua ciuitate, ſi ibi non reperiat fideiuſſores poſsit eam in alio loco afferre. Alex. in conſ.5 7. col.fi. in 3. volum. Item vir honeſtę& laudabilis uitæ non tenetur ſatiſdare, quamuis alioqui teneretur. gl. in l..§. is autem.ſff. de ripa munien. Relin. in c. ad hæc, de ſent. excomm. Quid ſi fideiuſſor eſt obligatus Pro aliquo contractu, vtrum liberetur dando alium fideiuſſorem. Soc. in cõſ. 18. col. 5.in 1. vol. Jummarium in l.j. ſ qui ſatiſccoga. *QHuomodo intelligatur conueniendi facultas. Bar.in fldeiuſſor.ff. qui ſatiſd.coga. 1 Ban. in d.I. fideiuſſor, in principio quærit, quomodò intelligatur t conueniendi facul- tas. De hac re vide Iaſ.omnindò in§.item ſi quis in fraudem, inſtit. de action. Et multa ad rẽé fa- cientia, vide apud Card. Iacobatium in tract. de Concil.in tit. de citatione ad concili ũ, per totũ. Jummarium in l. fideiuſſor. ſ. Drætor. V qui ſat. coga. e Fi ſtatutum diſponit, fententiam arlutri qualiſcunque illa fuerit, mandari debere executioni„hwe intel- ligendum eit, dum tamen ſententia lata ſit ah eo, qui ſit e poſſit eſſe arbiter. *2 Fententia in qua quodl ius ipſumipoſtulat, obſeruatum non eſi, ſententiæ ui ac uomine earet. Syxceptio nullitatis non impedit executionem ſententiæ, quæ ex forma ſtatuti habet paratam execu- tionem. 4 An& Luando qpponi poſſit exceptio nullitatis contra duas ſententias conformes. Bar. in d. J. fideiuſſor.§. prætor. ff. qui ſatiſcog. 1 Bakr. in d.J. fideiuſſor. S. Prætor, infert ad quæſtionem, ſi ſtatutum diſponit, ſententiam arbitri, qualiſcunque illa fuerit, mandari debere executioni; hoc intelligendum eſſe, dum ta- men ſententia lata ſit ab eo, qui ſit& poſsit eſſe arbiter. Et pari ratione, ſi nulla exceptio oppo ni poteſt contra inſtrumentum, ſubintelligitur, dummoddò illud inſtrumentum ſubſiſtat. Adde Raph. Cuma. in conſi. 44. colum. 2. Barbat.in conſi. 50. in I. vol. col. 5.& in conſi. 7. colum. 14. in 2.vol.& in conſi. 8. col. 1 6. eod. vol.& in conſi. 57.& in conſi. 8. col. 1 8. eod. volum. Alex. in confi. 77. col. 3. in 2. vol.& in conſi. 16 5. eod. vol. Abb. in c. item ſi quis, col. 2. de reſt. ſpoli. Soc. in conſi. 299. in I. volu. Et de hac re trad. Doct. in Hiiij.S. condemnatum.ff. de re iud. vbi habe- 2 tun ſententiam, t in qua, quod ius ipſum poſtulat, obſeruatum non eſt, ſententiæ ui ac nomine Carére. 8 2 mentum tin litem, utrum in illo caſu fideiuſſor teneatur? Vide Rom. in conſi. 270.in fi. Quidſi inl Qui ſatiſdare cogantur. Idem ſancitum eſt inl.non putauit.. non quæuis. ffxde bonor.poſſeſſ.contra tab.vbi iu carere. on p eun filium non legitimè exbæredatum, dici ex riſconſultus ait, trumento cui ſolennia de in tract. de Epiſcopcain 5. Pa cutionem ſemtẽtiæ, quæ ex form ſe Ang. in d. S. condemnatum,& r. 4.lib. quęſt. 29. dicat, exceptionem nullitatis non impedire exe a ſtatuti habet paratam executionem, vbi inquit ita ſing. dixiſ- g Paul. de Caſt. in conſi. 71. tamen veriorem puto eſſe ſententiã, vt nunquam intelligatur nullitatis euidentis excluſa exceptio, ſecundum Alexand. in conſil. M7an 3. volum. Aret.in conſ. 75. Bald.in rubrica. C. de prob.& Abb in conſi. 55. in 2. volum. Iimita tamen hoc eſſe verum, ſi ſtatutum ſimpliciter quamcunque exceptionem excluderet, alioqui uerò ſi eam infra tempus aliquod admitteret,& eo demum elapſo derogaret: quia tũc opponi non poteſt. Alex. in confi. 22 5.in 6. vol. a4dde ad prædicta Alex. in conſi. 60. col. penin 4. vol. Et ſcias exceptionem citationis deficientis nunquem intelligi excluſam eſſe. Dec. in cõſ. c etiam non cenſetur excluſa illa exceptio, quæ ex alijs ſtatutis colligeretur. Iaſ.in 410. C0l. 3.1 1 ait præto r. S. jurari, col. fi. f. de iureiur. neque exce ptiò contrarietatis. Dec. in conſi. 644.in fi. xopponi poſſent non obſtante huiuſmodi prohibitio- vide etiam multas alias exceptiones, quæ ne, ut per Alex. in conſi. 11 3.,in 5.volu.& Jatius per Felin. in capitulo ex parte. 2. de off. deleg. Et an& quando opponil poſsit nullitatis exceptio contra duas ſententias conformes, à quibus non eſt licitum appelſari,vel qe nullitate dici, vide Rom. in ſing. 257. Attende etiam, ſi nullita- tis exceptio à lege prohiberetur, non tamen probterea prohibitum eſſe, quin principaliter de nullitate agi poſsit: ita ſing. docuit Arct. in d. conſi. 75. col. pe. neque eſt prohibitum implora- re officium iudicis. oc. in conſ. 27. col. 5.in 4. vol. Et an contra inſtrumentum habens paratam executionem opponi poſsit exceptio pretij non ſoluti,& rei non traditæ; Dec. in conſi. 119. Et ad præcedentia vide, quæ Ppono ad Bar. in.j. S.& parui. ff. quod vi aut clam. Fummariunm in l. ſiue. ſyrqui ſatiſa coga. Fideiuſſor non tenetur in eo, quod creuit per inficiationem. Si aczio uenit per iuramentum in litem, utrum in illo caſu fideiuſſor teneatur. Jlle qui fideiuſſit pro certa& eæ preſſa quantitate ſortis non tenetur pro uſuris, niſi ſe obligaſſet pro ohli gationc& abtione. Bar. in. ſiue. ff. qui ſatiſd. cog. BA R. in d.I. ſue, ait, fideiuſſorem t non teneri in eo, quod creuit per inficiationem. Adde quod tradit Cæpol. in cautel.i 27. vbi inquit, eum qui pro condemnato fideiuſsit, non teneri, ſi condemnatus non ſoluit infra certum tempus,& ideò eius pœna augeatur in quartum plus; uoniam niſi pro debito principali cenſeatur fideiuſsiſſe:& hoc non eſt debitum principals obligationis, fed eſt debitum contumaciæ. Et dum ibi Bar. quærit, quid ſi actio creuit per iura- principalis agnouit debitum,& interrupit præſcriptionem inchoatam, an fideiuſſor teneatur? 3 Ang. in conſi. 3 2. Scias etiam eum, I qui fideiuſsit pro certa& expreſſa quantitate ſortis, non teneri p ro uſu ris, niſi ſe obligaſſet pro obligatione,& actione. Ant. de Fano in erudito ſuo trac- de pignoribus& hy pothecis in quarto membro ſecundæ partis. nu. 49. Et an& quando hde- juſſor teneatur ad acceſsiones& intereſſe propter moram rei principalis, uide trad. inl. centũ Capuæ. ffde eo, quod cert. Ioc. inl. quærro. ff. de locat. in 1. mora. ff. de verb. oblig. Abb. in ccohi ſtitutus, de fideiuſſ.& plenius in c. conqueſtus, de uſur. Summarium in l. ſi eceſſerit. ſf qui ſat. coga. — ie,, ,,„,. Pideiuſſor de indicio ſifti lil eratur per mortem naturalem uel ciuilem ipſius reiante moram. 2 Fideiuſſor an hæredem rei exhibere cogatur. hæredatum non poſſe. hoc idem de ſucre, tradit Bar. in I. Diuus. ff de milit. teſta. Et quamuis Firmia. 21 Qui ſatiſdare cogantur. 96 poſſe.h Bar.in l ſi deceſſerit.ff. qui ſatiſ.cog. quan m b1 Bakxr. in d.ſi deceſſerit, in principio ait, fideiuſſorẽé t de iudicio ſiſti liberari per mortẽ coanlin vel ciuilem ipſius rei alioqui G id lum apud ipſius rei ante moram, alioqui uero poſt moram. vide exemplum apu Sron impedi naturalem, vel ciuilem ip„ alioq P p p de Signorel.in conſi. 16 8. Et dicas fideiuſsionem huiulmodi expirare perempta inſtantia. Alex. dül zuconſi. 209. in 7. volum. Et dum Bar. ibi paulòpoſt agit an fideiuſſor thæredem rei exhibere 2e cogatur; vide Abb. in conſi. 90. col. 2. in I. volum.& in conſi. 44. in 2. volum.& in conſi. 80. in Alexand incond ſecundo dubio eod. volum.& in conſi. 86. colum. I. in ſecundo dubio. eod. volum.& Barbat. in van undne conſi. 1 5. col. 10. in I. vol. ſert— 4 1 2.. 3 3 erogaret:quiaii Jummarium in l. ſi uerd. S. qui pro rei qualitate. ff. qui ſati. coga. 9 ni.o cd ben 1 Qui recuſat accipere fideinſſörem idoneum, tenetur attione iniuriarum. lam lle Decinci 2 Rotoria non indigent probatione. colligereuu.An Rotorium quomodo dicatur. .n corftsaginf, 4 Rororium quotuplex ſit. juſmodiyvlihii In noiorijs fit executio ſine ſententia. arte.ceufhlg 6 In notorüjs utrum ſine citatione procedi poſſit.. ronfomsiqyhus 7 Rotorium utrum releuet ab onere comparendi,& adducenai illud, Quod eſſe notorium aſurmatur. de etiam ider æ Crimen quomodò dicatur eſſe notorium. nin princpinkb Nororium triplex eſt. hibitum impo- 10 Notoriam facti quale ſit. nhabens parqin 11 Notorium praſumptionis quale ſit. cin conſi, Et 12 Notoriumpræſumptionis etiam poft concluſionem in cauſa allogari poteſt. 13 Jn notorio e;] euidenti crimine quomodo iudeæ procedere debeat. 14 Quando dubitatur an Hhideinſſor ſät idoneus, cui incumbat onus probandi. 27 Si hdeiuſſer recufatur tanquam non idoneus facultatibur, contra recuſantem agere poteft aclione in- iuriarum. 15 DPatrimonij ampliatio præaſamitur. 3 bl ſlr 7 ¹ 77 ₰. Fabeinſſör datus erat idoneus tempore Hideiuſſionis„ ſed poſied eſicitur non foluendo Vrrum ille, qui eum dedit, alium denuo præstare cogatur, qui ſit idoneus. 12 Fi obligatus ſariſdare dat Jideinſſörem non idoncun,& creditor illum accepit, an pofted cognita uerita te poſſit ilum cogere t alium idoneum praflet. mEciationem àl Bar. inl. ſi verò.§. qui pro rei qualitate.ff. qui ſatiſd. cog. geiuſsit; nonden 1 BaNT. ind.§. qui pro rei qualitate, colligit in ſumma, eum qui recuſat t accipere fideiuſſo tur Kavannm rem idoneum teneri actione iniuriarum. vide Io. de Anan. in conſi. 2. Alex. in conſi. 19. in fi. in debitum nin 3.vol. ubi dicit, ilum, qui aliquem facit detinere indebitè, teneri actione iniuriarum. uide Soci. actio creuth in conſi. 231. in I. uol.& in conſi. 1 1 8. col. 3.& plenè eundem Soc. in conſi. 146. in eod. 1. uolu. Onſ.. 270,0 u quem uideas. tradit enim quomodò actione iniuriarum teneatur is, qui dixit, aliquem nõ eſſe D ndeiuſlts idoneum fideiuſſorem. uide quæ pono infrà in hac eadem. l.&§. auantitäte 9 2 Bar. in d.§. qui pro rei qualitate, in primo notabili ait, notoria t indigere probatione. In hac moin eruir re attende, quia m ulta dicuntur eſſe notoria, quæ non ſunt. c. conſuluit, de appell. Et ideò in pri Et anSfg 3 mis inueſtigandum eſt, quomoddò t aliquid dicatur eſſe notorium. Dicas ſuper hoc ſenten- lis uide n tiam declar atoriã exigi, ſecundum Dec. in conſi. 30 2. Col. 6 uerſi. Non obſt. allegata in contra- bobliga n0 rium. Et Soc. in conſi. 20 2. in I. uol. Et notorium dicitur eſſe illud, quod ex inſpectione multo- 09 rum inſtrumentorum oſtenditur. Dec. in conſi. 1 1. col. G. Üerſi. ad hoc fundamentum. Item il- lud quod ex actis apparet, dicitur eſſe notorium. hoc fuit dictum ſing. Innoc. in c. ex inſinuario ne, de appell.pro quo eſt bonus tex. in c. cùm illud, de uerb. ſignif. Limita tamen ut per Abb. in „.... c. cum olim, de re iud. uide glo. ſing. in cap. ſignificauerunt, de teſti. quam extollit Rom. in ſing. 4 ſuis. uide Feli. in c. ex tenore, in fi. de reſcript. Et quotuplex t ſit notorium,& quomodò differat autt norun 3 87 notorium, Qui ſatiſdare cogantur. notorium,& manifeſtum; vide remiſsiones apud Beli. in c. euidentia, de accuſat. Et rurſus quo- modò aliquid eſſe dicatur notorium, quo modò publicum, quomodò manifeſtum,& quomo dò occultum, Abb. in conſi. 89. in 1. vol.& aliquid in conſi. z. col. 3.in 2. volu. Bar. in l. hæredes 5 palàm, in principio. ff. de teſtam.& Feli. in c. tertio loco, col. 4. de præſcrip. In notorijs tautem fit executio ſine ſententia,& abſque aliqua cauſę cognitione. Bart. in l. ictus fuſtium. ff. de his, qui not. infam. Albert. Brun. in conſi. 19. verſic. quintò moueor. Et notoria iuſtitia impedit litis ingreſſum,& compromiſſum. Soc. in conſi. 38. col. pen. in 1. vol. Item notoria non indigent pro batione, ut ait Bar. in d. S. de quo agimus. ſed hoc non habet locum, quando id pro forma exi- 6 geretur. Belin. in c. ſuper eo. de offic. deleg. Et vtrum in notorijs t ſine citatione procedi poßit. Abb. in c.ad noſtram iij. de iureiur.& in c. bonæ. primo de elect.& multa alia ad rem hanc faciẽ tia tradit Card. Iacobatius in tract. de Concilio, lib. 7. fol. 42 3. cum ſequentibus. Et ad prædicta omnia vide Specul. in titulo de inquiſitione, in particula, quid ſit fama. Et de notorio facti, iu- ris& præſumptionis,& an& qualis probatio in unoquoque eorum exigatur, tradit idẽ Spec. in 2. par. tituli de probat.§. 3. uerſ. 3.& pleniuùs in titulo de notor. crimine.§. 1.& 8.& Abb. inc. veſtra, de cohab. cleric.& mulier.& doct. in I.ea quidem. C. de accuſ.& vide omninò pulchrum conſilium Hieron)mi de Tortis poſitum poſt conſilia Ant. de Butr. vide etiam Abb. in d. c. bo- 7 næ. j. de elect. Quæritur deinde vtrum notorium t releuet ab onere cõparendi,& adducendi il- lud, quod eſſe notorium affirmatur? vide argumenta pro utraque parte per Felin. in c. cùm or- dinem, nu. 22. cum ſequentibus, de reſcrip. Sciasq́ue notorietatem operari, ut multa ualeant o- miſsis ſfolennitatibus, quæ alioqui exigerentur, vt videre eſt apud Feli. qui multa memorabilia 8 affert exempla in c. cum olim, de ſent.& re iudic. Et quando crimen t dicatur eſſe notorium,& quomodò iudex in tali caſu procedere debeat, docuit Aret. in conſi. 1 ⁶ 5. col. 5. Quid dicemus de voce, euidentiſsimè, quomodò ſumitur pro notorio; vide Bar. in l. ſi conſtante, col. 3. in 1. q. primæ par. princ. ff.ſol. matr. Et quid ex hoc inferatur, vide Bar. in Lin rebus. S. omnes, in fi. C. de iure dot.& Iaſ. in d. ſi conſtante, col. 2 4. verſi. ſucceſsiuè, in I. quæſt. Bar. circa glo. vbi ait, hanc uocem, euidentiſsimè, quandoque capi pro ſolis coniecturis. Et pro illuſtriori totius materiæ 9 intellectu, ſciendum eſt, ut ſuprà meminimus, triplex eſſe notorium, t ſcilicèt iuris facti,& præ- ſumptionis: vt tradunt Specul.& alij ſuperius memorati. Notoriũ iuris dicitur eſſe illud, quòd per confelsionem certum eſt, vt in.j. C. de confeſſ. Vel per ſententiam, quoniam res iudicata pro veritate habetur. l. res iudicata. ff.de reg. iur. habetur in d. c. veſtra, vbi Abb. de cohabi. cler. & mulie. dicitur etiam notorium iuris, quod per confeſsionem delinquentis, vel per proba- 10 tiones conſtat. c. nos in quenquam, 2. q. I. Notorium ¹ facti illud eſſe dicitur, quod ab euiden tia facti uel rei ita manifeſtè prouenit, vt nulla poſsit tergiuerſatione cælari: vt ſi aliquis eſſet deprehenſus palaàm in aliquo crimine, vel ita patens eſt ut negari non poſsit, ut traditur in d. c. veſtra, in f..& de huiuſmodi notorio loquitur Bar. in d. S. qui pro rei qualitate. à cuius documẽ to de hac re uentilanda occaſionem ſuſcepimus. Intelligo tamen de notorio facti permanen- I1 tis, non autem momentanei, uel tranſeuntis. Notorium t uerò præſumptionis eſt illud, quod ſola præſumptione probari poteſt ut eſt filiatio, de cuius probatione plenè egimus in lucubr. in Bar. in l.fllium. ff. de his qui ſunt ſui uel ali. iur. Et ideò cùm hoc ſolis coniecturis probari poſ ſit, ſi publicè aliquis habitus& tractatus eſt ut filius Titij, ſufficit, neque alia probatio exigitur. c. quoniam de fil.presbyt. Declara tamen ut ſtatim ſubijciam. In notorio facti permanentis, de quo in præſentiarum principaliter agitur, iudex poteſt de notorio ſuam proferre ſentẽtiã, cùm 12 nulla egeat probatione, poteſtq́ue huiuſmodi notorium, eriam poſt concluſionem in cauſa al- legari. c. dudum. j. ubi Abb. in 4. col. de elect.& in c. tua nos, de cohab. cler.& mulier. non ſic in alijs notorijs, in quibus probatio aliqua neceſſaria foret. nam, ſi notorium iuris negaretur, probatio requiritur. c. ſicut, de re iudic.& idem eſt in notorio præſumptionis, ut habetur in c. per tuas, de probat.& hoc ipſum eſt etiam in notorio facti interpolati, uel tranſeuntis. ſi enim huiuſmodi notorium negaretur, probatio requiritur, ut habetur in cap. cùm in diœceſi de uſur. ideò dici ſolet, bonum eſſe, ſi udex in principio ſuper huiuſmodi notorietate iudicaret, 3 fa- um iuſtiti dneie ü nonindigen do id Dro forraen lone procedipohi laad rembancfn ibus. Et ad prædlä tde notorofichin atun tradticégge §..& 8KAb c le omnin Ducchrum tiam dbhindcho. endi&ubrrndiil. er Felin.noonx- „ut multa ulehn muſta memorh r eſſe notorium 15. Quid dicemu ante, col.5. in 1. omnes,in fI. C.: 9lo. vbi ait, han ri totius mater auris facti,&pn ur eſſe ilud, qu- dniam res iuder pb. de cobabi c dss, vel pet mm tar, quoda-eis ari: vtſi aiqlie orio facti pemm dtionis ektllc enè egimus D- Qui ſatiſdare cogantur. 97 ctum illud eſſe nototium declararet/vt habetur in clem. Paſtoralis, de rei ud. trad. Abb. in dicto capitulo veſtra. ad quod uide etiam Dec.in conſi. 0⁊. colum. 6. Et ad prædicta vide Felin. in capitulo audientia, de accuſat.& Abb. in conſilio 45. colu. 4.& plenè in dicto capitulo veſtra, de cohab. cleric.& muli.& in d. capitulo ad noftram.ij. de lurelur.& in capitulo porrò„de di- uort. Bar. in l.ij. S. quod de frumentaria.fl.de adminiſt. rer. ad ciui. pert.& in lictus fuſti um. ff. de 13 bis, qui not. infam. Et in notorio †& euidenti crimine, quomodo iudex p rocedere de beat, vi- de glo. ſing. in lj. C. qui& aduerſ. quos.& Abb.in c. euidentia, de accuſ. t in notorio crimine utrum laici contra clericos poſsint teſtimonium dicere,& qui ſit modus probandi hanc noto- rietatem, vide Abb. in c. cùm dilecti, de purg. canon. Quid ſi aliquid eſt notorium alijs, ſed non iudici? Dicas, iudicem recipere debere probationes perinde ac ſi factum non eſſet notorium. Abb.in dicto capitulo bonæ, primo de elect. vbi ait etiam, quòd vbi iudex in nororijs ſeruauit ordinem iuris ex ſuperabundanti, cùm illum ſeruare non teneretur, licèt poſte in aliquo de- fecerit, non proptereà ex tali defectu vitiatur proceſſus. Concluſio igitun ſit, cum Barto. in dicto S. qui pro rei, notoria non indigere probatione, ſcilicèt notoria facti permanentis, ſed adduci debent& allegari. glo. in l.ciues. C. de appell. Bartol. in l.emptorem. ff. de action. empt. glo. in clemen. appellanti, de appell. glo.& Barto. in J.j. C. qui,& aduerſ. quos. Anchar. in con- ſilio 387.& Mar. Soci. iuni.& in conſilio 6 5. nume. 3 9. neceſſaria igitur eſt notorij allegatio ad hoc ut operetur. 14 Barto. in dicto§. qui pro rei qualitate, propè fin. tradit, quando dubitatur, utrum fideiuſſor t ſit idoneus facultatibus, an non, cui incumbat onus probandi? concluditqᷓue illum, qui affir- mat, eum eſſe idoneum, uel non, probare debere intentionem ſuam. hæc Barto. Adde tune- minem præſumi idoneum eſſe facultatibus niſi probetur, ſecundum glo. meliorem alia in iure ſecundum Bald. in l. non prius. C. quand. fiſc. vel priu.& Alexand. in conſilio 79. in libro in quo primi& ſecundi voluminis conlilia continentur, incip. Viſo& opportunè diſcuſſo. Vide 15 etiam Ancha. in conſilio quinto. columna ſecunda. Tamen ſi fideiuſſor t recuſatur, tanquàm non idoneus facultatibus, contra recuſantem agere poteſt actione iniuriarum, ſecundum So- cin. in conſilio 118. Viſis narratis, in primo volumine.& in conſilio I 46. Viſo proceſſu, eo- dem volumine.& vt latiuis poſui ſuprà in hoc eodem§. nume. I. Ad quod facit id, quod cra- ditum eſt in J. fin. C. arbit. tut.& per Socin. in conſi. 2. columna penultima. in primo volu.& in 15 conſilio 20 6. columna ſecunda. eodem volum. in quibus locis habetur, præſumendam t eſſe ampliationem patrimonij. Quid ſi fidciuſſor ut uideatur idoneus, compareat pulchris ueſti- bus indutus, vel ab alio, vt idoneus exhibeatur? Dic contra eos de dolo malo agi poſſe, glo. 17& Bald.in l ſi quis affirmauerit. fꝑde dolo mal. Quid ſi datur fideiuſſor t qui erat idoneus tem- pore fideiuſsionis, ſed poſtea efficitur non ſoluendo, vcrum ille ‚qui eum dedit, alium denuò præſtare cogatur, qui ſit idoneus? Diſtingue, ſiille iure actionis ſatiſdare tenebatur,& tunc dando fideiuſſorem idoneum tempore fideiuſsionis abſoluitur. ſi verò officio iudicis erat ob- 18 ſtrictus,& tunc alium dare compellitur. Aretin. in conſilio 13 3. Quid ſi obligatus ſatiſdare t dat fideiuſſorem non idoneum,& creditor illum accepit, an poſteà cognita ueritate poſsit il- lum cogere ut alium idoneum præſtete Alexand.in conſi. 60. in 3. volumi. vbi tradit etiam, an accipiens rem deterioratam ſibi præiudicet proprer illam acceptationem. Vide eundem Alcx. in conſi. 3 4. in 7. volu. Jummariam inl. ſi hdeiuſſor. ff qui ſatiſa. cog. 1 Ple, qui habet præſcriptionci fori, non eſtidoneus fideiuſſor. Bar. in lſi fideiuſſor. ff. qui ſatiſd. cog. 5 1 Baxx. in d.1ſi fideiuſſor, in princ. ait, eum, qui habet præſcriptionem t fori, non eſſe ido- neum fideiuſſorem. Vide Bal.in conſi. 90. in I. vol.& ideò ferui eccleſiæ, Capitanei,& alij po- tentes non ſunt idonei fideiuiſores. Glo.& Io. Andr. in c. potuit, de loca. Summa⸗- N — 1 I 1 ——õ—-õ— Qui ſatiſdare cogantur. Fummarium in d.l. ſi hdeiuſſör. I. ſineceſſaria. f. qui ſatiſa cog. Flum, qui obligatas eſt ſatiſdiare huiuſmodi ſatiſdationem præſtare debere in eadem ciuitate, non in alu. Fauendum eſt illi, qui eſt in neceſſitate conftitutur, dummodo ipſe non ſit in cauſa ipſius neceſſitatu. AEctatio in quacunque re uſque adeò à legibus aborretur, 2t ille, qui ea utitur, debet carere omni pri. uilegio teæ] commoditate, quæ rei affectatæ conceſſa eſt. Licèt contra non ualentem agere non currat praſcriptio, tamen hoc limitatur. Licèt caſus förtuiti debitorem generis liberare non ſoleant, hoc tamen non procedit, quando illi caſus cas ſa ipſius creditoris contingerent. Si à lege vel ſtaturo quæcunque reijceretur exceptio, nunquam tamen illa intelligitur oſſe reiecia, ua prouenit facto ipſius agentir uel petentis. Bar. in d..ſi fl¹deiuſſor. 6. ſi neceſſaria. ff. qui ſatiſd. cog. BART. in d.J. ſi fideiuſſor.§. ſi neceſſaria, ait, illum, qui obligatus t eſt ſatiſdare, huiuſmodi ſatiſdationem præſtare debere in eadem ciuitate, non in alia. Tu uide de hac re Alex. in conſi. 57·in 3. vol. col. fi. vbi probat, fideiuſsionem poſſe dari etiam in alia ciuitate, quando ſunt ſub eodem principe. ac etiam quando ſunt ſub diuerſis dominis, dummodò locus ille non ſit mul- tum remotus.& eò magis quando obligatus ad ſatiſdandũ iurat, ſe non inuenire fideiuſſorẽ in eadem ciuitate. vide omninò ibi Alex. qui egregiè loquitur circa intellectum huius. S. ſi neceſ- ſaria.& ibi tradit etiã quando locus dicatur eſſe ualde remotus,& non.& in conſi. 2 1. in 4.vol- Bar. in d. S. ſi neceſſaria, in fi. colligit ex iſto tex. fauendum eſſe illi, f qui eſt in neceſsitate con- ſtitutus, dummodò ipſe non ſit in cauſa ipſius neceſsitatis. Et ex hoc infert, ſi lex admittit ſer- uum, vel excommunicatum ad ſui neceſſariam defenſionem, vt non habeat locum quando is ſpontè ueniret ad actum aliquem defendendum. vide de hac re Felin. in c. cùm inter, colu. 6.& ſequentibus, de excep.& ad hoc facit illud, quod cõiter traditum eſt, ſcilicèt affectationem t in quacunq; re uſque aded à legibus abhorrere, vt eum, qui ea utitur uelint, carere debere omni priuilegio& commoditate, quę rei affectatæ conceſſa eſt: ita docuit Feli. multa afferens exem pla in c. fi. de teſti. Kom. in ſing. /91. Ang. in conſi. 24 5. col. 3. Bar. in. ſcire oportet. ff. de tuto. & curat. dat. ab his.& Thom. Ferratius in cautel. 1 8. Cum igitur iſte, de quo agit Bar. ſpontè ſe offerat ad defenſionem, vt priuilegio ei à lege conceſſo perfruatur, debet tanquam affectans huiuſmodi priuilegio carere ſecundum prædicta. Accedat ad prædicta optimum ſimile: nam ſi cèt contràf non ualentem agere, non currar præſcriptio, tamen hoc non habet locum, quando non poſſe agere, culpa ipſius creditoris proueniret. Alex. in cõſi.5 8. in fi. in 5. vol. citat tex. ſing. cum glo.in c. quia diuerſitatem, de conceſſ. præb. Adde quòd ẽt ſi teſtis inimicus à ferendo te- ſtimonio repellatur, tamen hoc non habet locũ quando inimicitia facto illius, cõtra quem pro- ducitur, proueniret. Bar. in 1). S. cuùm quis. f. de quęſt.& Alber. in trac. de teſtib. in 3. par. princi pali, nu. 1 8. Sic ẽt traditum eſt, quamuis caſus fortuitit debitorẽ generis liberare non ſoleant.J qui hoĩem.. ſi nullo. ff. de ſolu. noc tñ non procedere, qũ illi caſus cauſa ipſius creditoris cõtin- gerent, ſcd᷑m Raph. Cuma. in conſi. 18 5. col. 2. ad hæc accedit tex. valde not. in l. ſi cuùm ipſe. ff. de excuſ.tut.quẽ multùm extollit Abb. in cõſi. 1 6. in 2. vol. Ex quo colligitur, ſi terminus datus à lege ad expediendam cauſam facto aduerſarij impediat᷑, eam elapſo termino expediri poſſe. & ibi. vide Bal.& Bar.& quæ ad eum ibi poſui. Irem& ſià lege uel ſtatuto t quæcunque reij- ceretur exceptio, nunquam tamen illa intelligitur eſſe reiecta, quæ prouenit facto ipſius agen- tis uel petentis: quia tunc non ab aduerſario, ſed à ſe ipſo excluditur. tex. eſt not. in l. veteres. in fi. ff. de itin. act. priua. tradit Soc. in conſ. 2 7. col.. in 4. vol. multa quoque alia poſſent afferri exempla, quæ breuitatis cauſa relinquuntur. Jummarium in l.de die. f qui ſatiſa. cog. Fauendum eft reo. Bar. in l. de die, in princ. ff. qui ſatiſd. cog. BaARr. in d. de die, in princ. dum ait, fauendum t eſſe reo, per tex.n..quicquid aſtringen- dæ. dicitq́ue d dem uiate nni — aiyſius Wceſſta üt, auand ilj A lirur ſemans, ſriſdare hilmn 1 hac re Ale.n cohl tate, quandofint di locus enmn tmul nuenin teilbré in ctum huiuseſ- in conſ.a1na eſt in neceßitatu rc, ſilex admittiie ac cum quandol cim inten colu..à taffectationem ti arere debere om ulta afferens ex oportet ſ de tu d agit Bar. ſpon ranquam affect dtimum lmile:nan nabet locum qumn n5. vovcitat teull nimicus à fereräu Muusctra quem eteſtib. in 3.per 3 E A Qui ſatiſdare cogantur. 98 dæ. dicitq; glo. ibi afferre tres ſolutiones vide glo. ⁊. in c. cùm ad ſedem, de reſtit. ſpoli. Imol.in c. f.de reſcript.& vide etiam laſ.in lexigendi, col. 3.& ſeq. C. de procur. Fummarium in A.l. de die. f. tutor. fr quiſatiſd. cog. Satiſdationem ad quam tutor aitringitur, neceſſariam eſſe, quamui cauſa ſit uoluntaria. Contrattur à princ'pio ſunt uoluntatu,&s ex pofſt hacto ſunt neceſſitats. Si debitum à neceſſitate legu cauſatur, illa obligatio iure merito neceſſaria nancupatur. Lægatum ſimpliciter factum à debitore creditori cenſetur factum animo compenſandi cum debito quando obligatio eſi neeſſaria. Bar. in d. l. de die.§. tutor. ff. qui ſatiſd. cog. BANT. in dlI. de die,§. tutor, colligit ex iſto tex. in ſumma, ſatiſdationem, t ad quam tutot aſtringitur, neceſſariam eſſe, quamuis cauſa ſit uoluntaria. Ad rem hanc uide Areti. in conſi. 88. Sed attende, quoniam contra hoc Bartoli documentum, ac etiam contra tex. ipſum uide- tur urgere, quia propriè loquendo, ad cognoſcendum an obligatio ſit neceſſaria, an uolunta- ria, tradunt“ communiter Doct. non eſſe inſpiciendam ca iſam immediatam: quia ſecundum 2 hoc omnes obligationes neceſſariæ dicerentur: quoniam contractus t à principio ſunt uolun tatis,& ex poſt facto ſunt neceſsitatis. I. ſicut. C. de acti.& obligat. atque ita nulla obligatio uo- luntaria inueniretur, ideò inſpiciendam eſſe aiunt cauſam mediatam, qua mediante, ad illam obligationem deuentum eſt, attendendamq́ue eſſe primordialem originem ipſius obligatio- nis.& ideò ſi debitum à legis neceſsitate t cauſatur, vt eſt obligatio, qua pater ad dotandam filiam coercetur l. qui liberos.ff. de rit. nupt.& l.pen. C. de dot. promiſſ.illa obligatio iure meri- to neceſſaria nuncupatur, etiam ſi pater dotem ipſam promitteret; quia cùm hoc faciat lege eum ad id compellente, neceſſaria eſt. Idem dici ſolet etiam in legitima, quæ filijs debetur. Si uerò obligatio à mera ipſius uoluntate prouenit, quamuis ex poſt facto debitorem neceſſariò cogat, tamen dicitur uoluntaria, attenta primordiali eius origine, vt prædixi. ita frequentio- ribus uotis aiũt doct.in l.ſi cũùm dotem.. ſi pater.ff. ſol. matr. in l.qmõi§. cùm pater. ff.de leg. r. & in auth. præterea, vbi latiſsimè laſ. C vnd. uir& ux.& in dictis locis docuerũt, maximum eſſe effectum, qui ab hac diſtinctione producitur. nam legatum t ſimpliciter factũ à debitore credi tori,cenſetur factũ animo compenſandi cum debito, qñ obligatio eſt neceſſaria: alioqui uerò, ſi eſt uoluntaria eo modo, quo ſuperius declaratum eſt. His igitur ſic poſitis ac præfixis, inferẽ coatra prædictum Bartoli documentum, ac ẽt contra tex. in d§. tutor, ſcilicèr, ꝙᷓ ex quo tute- E ſuſceptio fuit merè uoluntaria à principio, quamuis poſteâ tutor ad ſatiſdandum cogatur, iſta propriè loquendo, cenſenda eſt obligatio uoluntaria,& non neceſſaria, attenta primor- dialb ac præambula eius origine, quæ fuit ipſa tutelam ſuſcipientis uoluntas, ut etiam ipſe idem Batt. fatetur.& ſi diceretur, textum illum,& Bar. intellexiſſe ſatiſdationem ideò eſſe neceſſa- riam, quòd in quandam neceſſariam conſequentiam ſuſceptæ tutelæ proueniat: Reſpond. ĩdem eſſe in quacunque alia obligatione: nam& rei traditio,& pretij ſolutio ueniunt in con- ſequentiam contractus emptionis& uenditionis,& tamen obligatio dicitur uoluntaria:& ſic de ſingulis, ita, vt alioqui dicendum foret, nullam prorſus uoluntariam obligationem re- periri poſſe, ſi hoc modo ut colligit Bartol. ex dicto§. tutor, neceſſaria diceretur,& tamen docto. omnes, quos paulò ante memorauimus, diſtinguunt inter uoluntariam& neceſſariam obligationem& magni ponderis ſunt effectus, qui ex hac diſtinctione proueniunt, ut ſupe- rius declaratum eſt. Cogita. Jummarium in A.l.de die. iubetur. ſf 7ui ſatiſa. cog. Quu debet ſatiſdlare in loco in quo lis agitur. 1 ⁸½ X d 12 Qui ſatiſdare cogantur. Bar. in d. l. de die.§. iubetur. ff. qui ſat. cog. B aA Nr. in d.l.de die. S. iubetur, dicit diligenter adnotãdum eſſe, quia primò debet faliquis ſatiſdare in loco in quo lis agitur. ad huius I. intellectum uide glo. in c. coram, de elec. Iaſ.in lſi fideiuſſor.S. ſi neceſſaria, ſuprà eod. Alex. in conſi. 5 7. col. fI.& quæ poſui ſuprà ad Barto. in d lſi fideiuſſor,& infra in l. ſciendum. S. 1. hoc eod. tit. Jummarium in l! arbitro. f. qui ſauiſa cog. ludex ex oſtcio an reuocare poſſit, quod ſactum fuit ab arbitro. An arbitri ſententia reuocari poſſit yrætextu inftrumentorum nouiter repertorum. Quomodo fieri poſſit ut arbitri ſententia ſit irreuocabilis. Ana ſententia arbitri hodie liceat appellare. An& quando a ſententia arbitri poſſit pars grauata prouocare. In quibus arbiter e&æ delegatus æquiparentur,& in quihus diſferant. Bar. in L.arbitro. ff. qui ſatiſd. cog. BaRr. in d.l. arbitro, ait, nonnunquàm iudicem † ex officio reuocare, quod factum fuit ab arbitro. Committit enim iudex aliquando notario, ut comparationem faciat literarum, ali- quando medico, vt inſpiciat qualitatem vulnerum. Ad hoc uide Abb. in conſi. 21. col. 1. in z. volumine. Imol. in conſi. 47. colu. 3. Card. in conſi. 1 3 9. colum. 9.& ſequ. Bald. in conſil. 3 87. in 3. volumine.& omninò uide bonum text.& ibi Barto. in J.j. C. de diſcuſſor. lib. 10. Ad rem faciunt trad.per Fulgo. in conſilio 1 1I. Anarbitri t ſententia reuocari poſsit prætextu inſtru- mentorum nouiter repertorum? vide Soc. in conſi. 66. in quarto uolumine. ſciasq́ue illum, qui obtinet arbitrium euidenter iniquum, ſi eo perfruitur, mortale peccatum committere. Fulg. in conſi. 1 47. columna ſexta. inter conſilia Imol. Et quomodò cognoſci poſsit de iniquitate ſententiæ arbitri, vide plenè apud Abb. in cap. quintauallis, de iureiuran.& in conſil. 77. colu. penult. in ſecundo volu. Ange. omnindò in conſi. 177.& in conſi. 25 3. Alexan. in l. qui Romæ. S. duo fratres. ffxde verborum obliga. Et quomodo fieri poſsit, f vt arbitri ſententia ſit irreuoca- bilis, vide Cæpoll. in cautel. 199.& Thom. Ferrat. in cautel. 8.& Felin. in cap. ſi diligenti, num. 39. de for. competen. Et in hac re attende unum memoratu dignum, ſcilicèt arbitri dictum uſque adeò potens eſſe, ut quamuis ſingulare ſit, tamen ille in cuius fauorem dicit, poſsit iura- re in ſupplementum probationis. Felin. in capitulo cùm dilecti, nume. 6. de accuſat. Et quo- niam Barto. in dicta l. arbitro, in fin quærit, an à ſententia f arbitri hodie liceat appellare, huic quæſtioni ſufficiant prædicta, ex quibus colligitur an& quando,& quomodò arbitri ſententia reuocari poſsit, an non. Sed reliquum eſt, ut etiam intelligatur, an arbitri ſententia propriè ſententia dici poſsit. ad quod uide Barto. in l. quid ergo.§. ex compromiſſo. ff. de his, qui not. infam.& Iaſ. in Ij. ff.de re iudic.& ad prædicta, ſcilicèt an& quandoà ſententia t arbitri poſsit pars grauata prouocare, uide clarè apud Felin. in capitulo ſuper his. nume. 1 4. cum ſequen. de accuſat. Attende etiam quòd ſi arbiter antequàm ſententiam proferat, efficitur inimicus ali- cuius ex litem agentibus coram eo, poterit is proteſtari ne arbitretur.& ſi non obſtante huiuſ- modi proteſtatione arbitrabitur, obſtabit ei exceptio, abſque eo quòd aliquid probetur de ini quitate ſententiæ. Feli. in c. ſuborta. nu. 6. de ſentent.& re iud. Et in quibus t arbiter& delega- tus æquiparentur,& in quibus differant; vide eleg.apud Feli. in c. pen. de off. deleg. Scias quo- que arbitrum poſſe arbitrium ſuum interpretari, ſecundum Bar. inJ. ne in arbitris. in fi C. de ar- bitr.& Feli. in c. qualiter& quando. j. in verſic. tertiò not. quòd arbiter, de accuſat. Jummarium in l. ſeibendum. ſf. qui ſatiſd. cog. Lex noua ab antiqua lege diftingui&] declarari debet, quod amplia ut, nu. 2. Statutum correctorium non debet interpretari à iure communi, in eo in uo ei deroget. Si conuentus habeat annuos redaitus Vtrum ſauiſdare teneatur. Bar. primd debet an deelecl 1 brlad Band, ua are, cmdſium fii facinſtermal. 1conſ. lc7. u. Bald inconhoy or.lib. 1o. Am Kitprætexru inh 2 Clascque Ium,q. committere. Pul oßit de iniquita in conſil.97. c0 .inl. qui Kom„ tentia ſit irreuot p.ſi diñ gentönur cèt arbitti dich m dicit, poſitu 1 de accuſat. Etq ſceat appelare 0dd arditriſente icri ſententiap- fgo. ff. de bisqon atentiatabin me.= 4 cunge efRcitur iin, „ efhccitu dr 1 1ſinonob 5 LA auid pro, aiquid 4 Qui ſatiſdare cogantur. b 99 Bar. in l. ſciendum. ff. qui ſatiſd. cog. BARr. in d.J. ſciendum, in princip. ait, legem f nouam ab antiqua lege diſtingui& decla- rari debere. idem inquit glo. in§. primo. in uoce, pro qualitate, inſtitu. de ſatiſdat. De hac re uide Alexand. in conſi. 101 Colu. penult.& fin. in tertio volumine.& in conſi. 107. colum. 2. in quinto volumine. vbi declarat hoc non procedere, quando lex noua antiquam legem corrige- ret. vide eundem Alexand. in conſi. 2 84. Viſo, colu. 3.& 4. in lib. primi& ſecundi vol.& in I.j. colu. 2. C. qui admit. idem tradit Bald. in l. maximum uitium. C. de liber. præteri. vbi ait, quod e- tiam ſi ſtatutum t interpretationem recipiat à iure cõmuni, tamen hoc non habet locum, quan do derogat iuri communi. idem uoluit Alexand. in conſil. 3 5. in 6. volu. quem omninò uideas etiam in conſi. 227. eodem uolu.& in conſi. 201. in 7. volu.& in conſi. 20. in fin. in primo uolu. Tamen Fulgoſ.in conſilio ↄ4. inquit, ſtatutum t correctorium non debere interpretari à iure communi in eo, in quo ei deroget, alioqui uerò in reliquis.& an& quando lex, ſiue ſtatutum generaliter diſponens comprehendat caſus ſpeciales, vide Iaſ.in l.j. colum. 2. ff. ſolu. matr.& ad prædicta quando lex noua à lege ueteri declaretur, vide quæ poſui ſuprà, in lucubr. ad Bar. in l. ſed& poſteriores. ff. de legib. Bart. in d. l. ciendum, in principio propè fin. quærit, ſi conuentus t habeat annuos redditus, vtrum ſatiſdare teneatur. Vide ad hoc Alexand. in Iſi conſtance. S. fin. in fin. ff. ſolut. matrim. & dum ibi paulò poſt quærit Bart. an ille ſatiſdare cogatur cuius pater bona poſsidet, vide ad hoc Alexan. in lij. in fin. C. de impuber. Ad rem facit, quia filia pauper dici non poteſt, quando patrem diuitem habet. Raph. Cumaain I in ſuis. fI. de liber.& poſthum.& in confi. 131.& Soci. in conſi. 1 2 1. col. fi. in 4. volu.& dum Bar. in fi. principij. d. l. ſciendum, quęrit utrum idoneus ſit fideiuſſor ille, qui non poſsidet; vide omninò Alex. in conſi. 1 60. in 5. vol. ubi declarat hoc Bar toli documentum.& Aret.in conſi. 139. Jummarium in d.l. ſciendum. T.. poſſeſſör. æ qui ſatiſa cog. Sicut ſuſſicit ex cauſa ſatiſdare in prouincia propinqua, ita ſuffciat immobilia poſſidere in aliquo loco propinquo. Bar. in d.. ſciendum. S. poſſeſſor. ff. qui ſatiſd. cog. BaANI. in d.I. ſciendum. S. poſſeſſor, tradit, an ſicut ſufficit t ex cauſa ſatiſdare in prouincia propinqua, ita ſufficiat immobilia poſsidere in aliquo loco propinquo. Ad hæc uide Alexan. in conſi. 5 7. colu. fi. in 3. uolu.& quando aliquis locus dicatur eſſe propinquus, vide eundem in conſi. 2 1. in 4. uolu. Quid ſi eſſent duæ ciuitates ſub diuerſis principibus? vide Alexand. in di- cto conſi. 57. colu.fi. in 3. volu.& in conſi. 84. col. fi. eod. vol.& quid ſi eſſent duæ ciuitates con- fœderatæ, uel duo principes confoœderati? vide eundem in cõſi. 160. col. fi in 5.vol.& ad præ- dicta uide Aret. in conſi. 95.& in conſi. 135. Summarium in d.l. ſciendum... ſi fundus. ff. qui ſatiſd. cog. Jlie, qui atlionem perſonalem habet ad rem aliquam, non dicitur rei immobili poſſeſſor.. Bar. in d.J. ſciendum.. ſi fundus. ff. qui ſatiſd. cog. B ART. in d. l. ſciendum. S. ſi fundus, in fin. inquit, eum t qui actionem perſonalem habet ad rem aliquam, non dici rei immobilis poſſeſſorem. Quæ ſit ratio huius documenti aperit Ang in conſi. 189. Ex forma dictorum inſtrumentorum. faciunt ad rem hanc tradita per Bartol alios inl. Gallus. S. videndum. ff. de liber.& poſthu.& actionum omnium nomen& naiurann,& quæ ad intellectum cuiuſque earum attinẽt, uide per Baptiſtam à ſancto Blaſio in tract. amplo d actione,& eius natura. vbi ſigillatim omnes actiones, quæ in iure reperiuntur recto ordi- eenarrantur. N z Jumma- 1 1 X 8 A 8△ 8 Si ex noxali cauſa agatur. Summarium in l. ſi ſéruum. ſf. ſi ex noxa. cau. Vrrum in pæns imponenau ſit inſpiciendum tempus delicti an ſententiæ. Bart. inl. ſi ſeruum. ff.ſi ex nox. cauſa aga. B: Kr. in d..ſi ſeruum, quærit, vtrum in poœnis t imponendis ſit inſpiciendum tempus delicti, an ſententiæ, hoc eſt, an inſpicienda ſit lex, quæ uigebat tempore delicti an ſen tentiæ? Vide ad hoc Abb. in conſi.⸗ 6. in 2. volum.& omninò uide quæ poſui ſuprd ad eundem Bar. in l.omnes populi, de iuſt.& iur. Summarium in Rubr. de eo, per quem fac. erit. Quæ ſit differentia inter hunc titulum, Ehtitulum nequu eum qui in ius uocatus eſt ui exim. Bar. in rubr. ff. de eo, per quem fact. erit. ART.& glo. huius rubricæ colligit differentias, t quæ ſunt inter hunc titulum,& titu- B lum. Ne quis eum, qui in ius uoc. eſt vi exim. Tu circa iſtam rubricam.& has differen- tias, vide glo. in§. pœnales, in uoce, item aduerſus. inſtit. de action.& ibi Iaſ. in col. 23. & 24. vbi declarat ſingulas differentias. Et ex iſta tertia differentia, dum glo. hic dicit, quanti in litem iuratum eſt,& tunc ad intereſſe ſolum: illa glo. in d.§. pœnaàles, refert unam eſſe pœna- lem,& aliam non. de qua re tradit ibi Iaſ. colum. 18.& ſeq. vbi docuit etiam, quomodoò ſit con cipiendus libellus. Et de hac rubrica& pertinentibus ad eam vide omninò quæ poſui ſupra ad eundem Bar. in d. rubrica. Ne quis eum, qui in ius uoc. eſt. Fummarium in l.j. f. de eo per quem fac. ft. Jlle, qui poſitioni factæ reſpondet, poreſti iuuari. Bar.in lj. fl.de eo per quem factum erit. BART. in d. j. in princ. verſi. Et per hoc dico, inquit, eum, t qui poſitioni factæ reſpondet ego credo propter perſuaſionem tuan poſſe iuuari. Vide ad hoc Præpoſit. in c. Quod dicitis, col. 1. diſt. 6. Item dum ibi paulòpoſt ait Bar. me non teneri credere nuncio, qui mihi dicat, vt aliquid dem, vel faciam, niſi me certum reddat inſtrumento, velteſtibus; vide Iaſ.in l.non ſo- lum.. fi. in primo membro. in 6. q. f.de oper. no. nunc. Fummarium in l.ex&σ boc edicto. ſyede eo per quem fac. erit. An ſõla citatione interrumpatur præaſcriptio. Præſcriptionus interruptio dupleæ eft, alia ciuilu,& alia naturalis. DPraſcriptio etiam per litem motam coram iudice incompetenti interrumpitur. Dbi præſcriptio ſemel fiut mierrupta per ſuperucnientiam mal æfidei, illa res amplius praſtribi nonpo- teſi de iure canonico. DPraſcriptionis interruptio in uno articulo ad alium non extenditur. DPraſcriptio an interrumpatur per credulitatem malæfidei ſuperuenientem. An ſola citatione actio perpetua fiat. Bar. in l.ex hoc edicto. ffide eo, per quem fact. erit. Banr. in d.l.ex hoc edicto, in princi. tradit, an ſola citatione t interrũpatur præſcriptio?& diſtinguit, vt ibi per cũ. De hac re uide Alex. in conſi. 00. in 5. volu. vbi docuit ea, quæ redul rũtur in caſibus, in quibus ſola citatio præſcriptionẽ elidit.& circa ſecundũ caput Afenei Barto a. ſiciendumten 1— nore delcdian qux polui lup eſt uiexim 1t. dunc tnum Ktig. cam.&ha Gtrn- „K ibilanche lo. hic dicit, qumi tt unam eſſe pœn quomodo ſirco quæ poſui ſupi ni factæ reſpon- t.in c. Qod d cio, qui mili Svide lalinlun De co per quem factum erit. Bartoli. vide tex. in. marito. ẽ. quinquennium. ff. de adult. vbi Bar. vult ſoſa citatione. immo ſo la productione libelli præſcriptionẽ quinquennij a ſtatuto inductã, nterrumpi. ſed ibi loquitur in criminalibus.& ibi Barto. differentiam facit inter ciuilia,& criminalia. Et circa tertium ca- put diſtinctionis, vide Areti.in conſi. 2. colu. 2.& Alex. in d. conſil. 100. Et pro pleniori hu⸗ zus materiæ intellectu, intelligendum eſt preſcriptionis t interruptionem duplicem eſſe, aliam ciuilem,& aliam naturalem. Ciuilis verò muhtiplex eſt gloſ. eſt not. in l. cuùm notiſsuni.§. ſed & ſi quis. C. de præſcript. 30. vel 40. ann.& præſcriptio dum eſt in fieri, uno actu, interrumpi- tur, ſed poſtquam eſt completa, non tollitur. Abb. in conſi. 94.in primo volu. Item praſcriptio t etiam per litem motam coram iudice incompetenti interrumpitur, quia licèt iudicium ſit nullum, tamen proptereà quòd ex hoc ſuperuenit mala fides, interrumpitur. Abb. in conſilio 19. nurn. 2. in 2. volu. uide eundem Abb.& Felin. in cap. illud, de præſcript. Et per quos actus præſcriptio interrumpatur, multaque alia ad rem facientia, vide apud 10. Mona: in tracta. nun- cupato, Defenſorium iuris, in§. contra præſcriptionem. Bar. in Pnaturaliter.ff. de uſucap. Ab b. in capitulo debitus, de appellat.& plenè in dicto c. illud, de præſcript. vbi Felin. latiſsimè.& in hac re attende unum ſcitu dignum, ſcilicèt, vbi præſcriptio ſemel t fuit interrupta per ſuperue nientiam malæfidei, rem illam amplius præſcribi non poſſe de iure canonico, alioqui uerò de iure ciuili. ſed in materia peccati ſtandum eſt iuri canonico. hæc Abb. in conſi. 3. num. 10. in 2. volumine. Scias etiam curſum præſcriptionis impediri à ſuperueniente impedimento, non au tem interrumpi: nam eo in caſu præſcriptio dormit durante impedimento tantùm. Abb. in c. cum nobis, de præſcript. Item aduertendum eſt, præſcriptionis t interruptionem in uno articulo ad alium non extendi. Abb. in c. cum ex officij, de præſcri.& eſt bonus text. in c. cum olim, eodem titu.& in c. cum contingat, de decim. Innocen. in c. dilectus, de capel. monac.& quomodò interrumpatur præſcriptio in corporalibus, docuit Abb. in c. cum dilectus, de con- ſuetu. Et plenè de interruptione cuiuſque præſcriptionis uide apud Docto. in locis paulò antè memoratis. Et an præſcriptio f interrumpatur per credulitatem malæfidei ſuperuenientem, an uerò exigatur ut præſcribens ſe eſſe in mala fide firmiter opinetur; vide Innocen. in c. fi. de pPræſcri. Barto. in l.naturaliter, colum. 2. Verſic.& ad hoc. ff. de uſuca.& Feli. in capitulo vigilan- ti,verſicu.& not. quòd ſi probaretur. de præſcri. in quibus locis multa quoque alia ad rem fa- cientia inueniuntur. Bart. in d.l. ex hoc edicto, columna prima verſiculo Quæro utrum hodie, tractat an t ſola ci- tatione actio perpetua fiat. De hacre uide Dec. not. in l. non uidetur cœpiſſe, in fin. ff. de re- gul. iur.& diſtinctionem, quam Bart. ſubiungit, ſequitur Iaſtin§. pœnales, colu. 26.& ſequen. inſtitu. de action. vbi inter cætera concludit contra glo. quæ vult de iure ueteri ceſſare actio- nis perpetuationem. Summarium in d.lex hoc edic⁊o. Il. fod&) flipulator.. de eo per quem ſac. erit. Eandem eſſe rationem ſi deficit actor, ſicut ſi deficeret index. Bar. in d.l.ex hoc edicto. S. ſed& ſtipulator.j. f. de eo per quem fact. erit. BARr. in d. l. hoc edicto. S. ſed& ſi ſtipulator.j. ait, eandem eſſe t rationem ſi deficit actor, ſicut ſi deficeret iudex.& ideò glo. refellit. Vide tu Aretin. in conſi. 16 2.& dum in§. ſed& ſi ſtipulator, 2. Barto. agit de contractu nullo ob non ſolutionem gabellæ: dicitq́ue etiam ſi hæc nullitas à parte opponi non poſſet, nihilo minùs iudicem, ſi liquet contractum eſſe nullum, de- bere ex officio abſoluere. vide Felin. in capitulo confirmauit, de teſti. columna quinca.& in c. diſecti filij. columna 4. de except in princ.& in verſiculo Ad exemplum. Aretin. in conſi. 101. colum. fin.& in conſi. 12 8. colu. 3.& in conſi. ſequ. colu. fin.& dum Barto. in d.l. hoc edicto, in fin. quærit, ſi aliquis exigit intereſſe contra impedientem, an agere poſsit ad quinquaginta con tra fideiuſſorem: dicas, quòd hoc Bartoli documentum ſequitur Aret. in 1.§. Cato, col. 1. uerſic. tertid. f. de verb. oblig. Iumma- N a4 — Si quis cautionibus. Fummarium in U.j.ſf. ſi quis cautio. Huomod) menfuratio uiæ fieri debear. 2 Menſüras publicas ciuitatum tenendas eſſe aneas del marmoreas&) in loco publico. Bar.in J.j.ff ſi quis cautionibus. Anx. in d. j. verſiculo ſed quæro per quam uiam, tractat quomodo t menſuratio uiæ fieri debeat. Vide Alexand. in conſi. 21. in 4. vol.& Felin. in c. olim, de except. 4E] vide etiam Bar. in l.ii.ff. de verb. ſignifi. ubi tradit, quomodò de loco ad locummen- ſuratio fiat. vide eundem Bar. in tract. tyberiadis.& Ant. de Prato in conſi. incip. Vniuerſitas& 2 cõe. De modo menſurandi tradit etiã Bar. in l. medios. C. de ſuſcep.& Archi. menſuras t pudi⸗ 7 82 1 cas ciuitatum tenendas eſſe æneas uel marmoreas& in loco publico: menſuram autem æqua- lem eſſe debere,& in dubio ſtandum eſſe menſuræ locorum uicinorum, habetur in c. ex parte, cum ibi trad.de cenſibus. Jummarium in!k. exigimus. ffſi qui cautio. (aſus fuperueniens ex cuſat à pæna. Caſus an probetur iuramento. Bar. in l. non exigimus. ff. ſi quis caution. BaAKT. in d.J. non exigimus. quod diximus, inquit, caſum t ſuperuenientem à pœnaex- cuſare.& poſteaà ſubiungit quomodò caſus probetur, an teſtibus, an iuramento. Tu in hac re dicas mirabilem modum probandi caſum teſtibus eſſe, vt ille, qui caſum patitur, faciat in loco illo teſtes examinari: nam illæ probationes etiam ſi factæ ſint parte non citata, fidem faciunt coram iudice competenti: tex. eſt ſing. ſecundum Bar. in lij. C. de naufrag. lib. 1 I.& ita conclu 2 dit lo. de Anan. in c. 3. de rapt. An autem t caſus probetur iuramento; vide Nicol. de Neapol. 1 2 3 I in I. ſcire oportet. S. ſufficit. f. de excuſat. tut.& ad prædicta vide Federic. de Sen. in conſi. 114. & Alexand. in conſi./ 3.& in conſi. 69. in ſecundo volu. Attende etiam quia caſus liberat de- bitorem à debito, quando contingit cauſa ĩpſius creditoris. Raph. in conſi. 185. col. 2.& dum PBar. ibi in uerſicu. ſed quæro, tractat, nunquid ſufficiat, ſi probetur illo tempore tempeſtatem uſque adeò magnam fuiſſe in mari, vt nauigari non potuerit; vide in ſimili Ang. in conſi. 140. incip. Quidam Matthæus, Philip. de Peruſio in c. ex ratione, colu. 19.& ſequ. de appell. Et li- mita not. vt per Card. in conſi. 128. incip. In quæſtione, quæ uertitur.& Beli. in c. venerabilis, col. 3. verſic. ſecundus caſus, de iudic. Ad prædicta uide quæ pono infrà ad Bart. in ſi quis.§. an uero hæredi, de eden. Fummarium in d'l. non exigimus. II. ſimili modo. ſf. ſi qui cautio. Jmpedimentum affectatum E& procuratum non excuſat. Jlle non tenetur de cuſpa, quæ non eſt ordinata ad illum finem. Conatus an G quando ſine eſſectu puniatur. Bar. in d. l. non exigimus.§. ſimili modo. ff.ſi quis caut. Baxr. in d.lnon exigimus.§. ſimili modo. in primo not.ait, mpedimentum f affectatum, .... 2 82 *& procuratum non excuſare. Adde tu affectationem uſque adeò eſſe legibus inimicam, ut communiter traditum ſit, eum, qui aliquid affectauit, omni prorſus priuilegio,& commodi- tate cius rei carere, quæ fuit affectata: ita Felin. in capitulo fin. de teſtibus. vbi multas deci- ſiones memoratu dignas attulit. Roman. in ſingul.591. Angel. qui omninò uideatur in con- ſilio 245. columna quinta. vide text.& ibi Bartofin I. ſcire oportet.§. finali. ff. de tutor.& cu- rato. dat. ab his.& Thom. Berrat. in cautel. decimaoctaua. poſtea Bart. in dicto§. ſimili wda ait, ubi lico modot menlurg acolim, de exce oc adlocumnt 1ncip.Vniuerlta- di menſursstuh luramaunenaqu beturincernar entem d pœnaei nto. Tu inhac t tur, faciat in loc ta, fidem faciu 5.1 1. K ta cond Nicol. de Neapi Sen-in confi.1l ia caſus liderat 185. cOl.2.&d apore tempeltn IAngin conli- qu. de appel 1 Feſin cxenerdi Barrin!ſqub8 eo 9 1° 1 T 1 Si quis cautionibus. 10 ait, vbi culpa non fuit ordinata ad caſum vt detineretur ille, qui deliquerat, hoc ei non eſſe i m. utandum. Attende hoc ſing. Bar. documentum, ſcilicèt eum tnonteneri de culpa, quę non eſt ordinata ad illum finem. De qua re vide glo. in c. ſtatutum primo in uoce non audens, de re- ſcript. in 6. Abb.in c. quia diuerſitatem, in 3.not. de conceſ. præben. Kinc. 2. de arbitr.&inc. intellegimus, col. 2. de iudic. Anan.in c. continebatur, col. I.& in c. ad audientiam, col. fi. de ho- mic. Deci. in l. qui alio. ff de reg. iur. Alex. in I. Marcellus. S. res quæ, colu. 1. ff. ad Trebell.& inl. quamuis, col. 3. flſol. matr. Et ad rem faciunt tradita per Ant. de Butr. in c.olim ex literis, col. 2. de reſcript.& per Aret. omninò in conſi. 1 47. col. 3. Bal. in c. fi. de elect. Soc. in conſi. 46. colu. pen. in I. vol. Eeli. in ſuo epiſtolari reſponſo poſito poſt titulum de ſententia excomm unicatio- nis. vbi agit, an& quando conatus t ſine effectu puniatur.& ibi extollit tradita per Areti. in d. conſi. 1 47. Et omninò vide eundem Feli. in c.de cætero, de homic. Et in c. quæ in eccleſiarum, col. 2 3. in fi. de conſt.& in c. 1. col. 3.& col. 1 1. eod. tit. aliquid per Dec. in conſi. 624. Et Dama- ſum in tract.de Brocardis, in I. mẽbro, nu. 42. vbi tradit, an& quando ille qui occaſionem dam ni dat, damnum dediſſe videatur. Vide etiam Cæpol. in conſi. 26. col. 1.& in conſi. 2 3. col. 4.& in conſi. 79. col. 2.& Feli. in c. quoniam contrã, col. 5. in vltimo notabili de probat.& in c. cùm inter, col. 10. verſ. limita tertiò, de except.& Præpo. in c. cùm enixa, col. fI./. diſt. Fummarium in l. fed& ſi quæſitum. ſr ſi quis cautio. Generalem renunciationem caſuum fortuitorum non 2alere in indicijs, alioquin Verò ſi ſHBecialiter ex- primantur. Qui dicantur eſſé caſius fortuiti. Mors naturalu inter caſus fortuitos numeratur. Caſus qui facto hominis contingunt, qui ſint. In iudicis renunciatio generalis non ualet, alioquin uerò in contratibus. Generalu renunciatio qud ad omnes ex ceptiones præteritas ualet. Exceptio nullitatis opponi poteſt ab illo, qui& iam in illo actu conſenſit. Clauſula generalis poſita poſt caſus ſpecialiter enarraros ualet quando aliquis ſuſcipit in ſe periculum ca- ſuum fortuitorum. Quid operetur clauſula generalis poſita poſt ſpecies enumeratas. Clauſula generalis porrięi debet ſolum ad ſimilia, ſiue minora expréſſis, non autem ad maiora. Generali renunciatio porrigi non debet ad caſus inſõlitos. Bar. in l. ſed,& ſi quis.. quæſitum. ff. ſi quis caution. BaAT. in d.. quæſitum, in principio. inquit, generalem renunciationem t caſuum fortui- torum non valere in iudicijs, alioqui verò ſi ſpecialiter exprimuntur. Et ibi in i not. ſubiungit, plus ualere ſpecialem renunciationem, quàm generalem. De materia huius§. vide Soc. in cõſ. 122. in 4. vol. Feli. in c. ſedes, nu. 9. de reſcript. Bal. in conſi. 4. in I. vol.& Aret. in conſi. 3 9. col. f. Et ad prædicta vide etiam trad. in lj. C. commod.& Ioan. And.& Abb. in c. vnico, de commod. Quæro hic, t qui nam dicantur eſſe caſus fortuiti? Salic. in l. quæ fortuitis. C. de pignorat. actio. ait, caſus fortuitos quandoque facto naturæ, quandoque facto hominis contingere.& de con tingentibus facto naturæ ſecundum eum eſt,tempeſtas maris,& grãdinis, nix inſolita, feruor ſo lis non conſuetus, vis ventorum, terræmotus, naufragium, impetus fluminis,& huiuſmodi ge- nus alia. Ad quæ facit tex in l.contractus, in fi.ſf de reg. iur. vbi probatur, etiam mortem t na- turalem inter caſus fortuitos annumerari. id quod etiam tenuit Bal.in Lj. in fin. C. de his, qui ad liber. peru. non poſſ.vbi etiam Salic. caſus t verò qui facto hominis contingunt, ſunt, ut incur- ſus hoſtium vel prædonum,T& reliqua; ut per Salic. in d. l. quæ fortuitis. An uerò incendium ſit caſus fortuitus, latè tradit Salic. in d..j. Quæ autem differentia ſit inter caſum fortuitum,& im- prouiſum, uide tex. gl.& Bal. in lj. fl. de ſicar. Ille enim dicitur caſus fortuitus, quem non præce dit aliqua cauſa ab eo proueniẽs, cui caſus ille uult imputari, alioqui uerò ſi præcedit, ut ibi per Bal. —— . Si quis cautionibus. Bal. Et multa ſcitu digna,& ad rem facientia, vide etiam per Ang. in d.l. quæ fortuitis,& Alex. in conſ. 173. Viſis& accuratè, in lib. primi& ſecundi. vol. Bar. in d. S. quæſitum, quærit cum gl. quare eſt quod in iudicijst renunciatio generalis nonva let, alioqui verò in contractibus. aitque æquitatem prætoris non pati, ur aliquis ſub uerborũ jnuolutione decipiatur. Ad hoc vide Abb. in conſi. 1 24. col. fi. in vltimo dubio, in 2. vol. Et dũ ibi paulòpoſt in verſiculo opp. extra glo. Bar. inquit, generalem t renunciationem quò adom- nes exceptiones præteritas ualere, alioqui verò quò ad futuras. vide ad hoc Alex. in cõſ. 133. in 5. vol. vbi habetur, quid promiſsio omni exceptione remota operetur,& maximè cum iura- mento ràm quò ad præteritas, quàm ad futuras exceptiones. vide etiam Aret. in confi.3 3. col. fi. Et attende, exceptionem t nullitaris opponi poſſe ab illo, qui etiã in illo actu conſenſit. Nex. in conſi. 1 2 3.in I. vol. Ad prædicta vide. Feli. in c. ſi diligenti, nu. 1 8. cum ſeq. de for. comp. Bar. in d. S. quæſitum, col. 3. verſi. ſi verò quoſdam caſus enumerauit, inquit, clauſulam t gene ralem poſitam poſt caſus ſpecialiter enarratos ualere, quando aliquis ſuſcipit in ſe periculum caſuum fortuitorum. Vide Abb. ad hoc in conſi. 28. in 1. vol.& in conſi. 72. in 2. vol. Alexan. in conſi. 42. Colu. 5. in I. vol.& in conſi. 3 1. in 2. vol.& Raph. Cuma. in conſi. 43 2. vbi ponit etiam quando iuramentum interueniſſet.& Alex. in conſi. 13 3. in 5. vol. Ang. de Aret. in tract. male- ficiorum, in voce, Hæc eſt quædam inquiſitio, col. 4. Bulg. in conſ. 193. Et quid operetur t clau ſula generalis poſita poſt ſpecies enumeratas, vide Abb. in c. dilecto de offi. Archid. quamuis il- la ſit lectura Ant. de Butr. Et dum Barto. in d. S. quæſitum, ait, huiuſmodi clauſulam generalem rot porrigi debere ſolũ ad ſimilia ſiue minora expreſsis, non aũt ad maiora: De hac re uide Alex. in conſi. 17.in I. vol. 8. Abb. Feli.& Dec. in c. ſedes, de reſcript. Subiungit deinde Barto. eum, qui in ſe ſuſcepit pericula caſuum fortuitorum, non teneri ſi caſus inſoliti,& non conſueti con- tingunt. Et iuramentum ait, non referri, niſi ad illos caſus, ad quos refertur etiam renunciatio; ita quod ſi caſus inſoliti non comprehenduntur, neque uirtute iuramenti continebuntur.& ita ex hoc Bartoli documentum concludit Alex. in conſi. 28. Viſis accuratè, col. pen. in I. volum. 11 Et generalem renunciationem f porrigi non debere ad caſus inſolitos, tradit idem Barto. in!. Seio. S. medico. ff. de annu. lega. Accedit Iaſ. in l. certi conditio. S. ſi nummos, colu. 5. verſiculo ſe cundò. ffſi cert. petat. Felin. in cap. cùm. M. colum. 4. de conſt.& in d. cap. ſedes, colum. 2.& ad rem faciunt trad. per Iaſ. in l. fi. col. 6. in 4. limit. f. de conſt. princ. ubi ait, beneficia inſolita prin- cipum, non eſſe latiſsimè interpretanda. vide etiam ad prædicta Dec. in conſ.7. Jummarium in d.l. ſed e ſi quis. S. item quæritur. ff. ſi quis cau. otarios ſolirog eſſe in inftrumétis ponere, quoòd talis ſciens, el ex certaſcientia et reliqua. ex quihus Derbis excluditur erroris excepiio. Fcintia quando præſäamatur. Bar. in d.l. ſed& ſi quis. ã. tem quæritur. ffiſi quis caut. BART. in d. S. item quæritur, in fi. ait, notarios t ſolitos eſſe in inſtrumentis ponere, quòd talis ſciens velex certa ſcientia,& reliqua ex quibus verbis excluditur erroris exceptio. Vide Alex. in conſi. 4. col. 6.& in conſi. 42. ſuper præmiſſo. col. 3. in I. vol.& in conſi. 53. col.6. nu. 9. in 3. vol.& omninò in conſi. 13 3. col. pen. in 5. vol. vbi tradit quando ſcientia præſumatur. VI de etiam eundem in conſi. 1. in fin. eod. vol. 5. Aret. in l. ſi dari. ff. de verb. oblig. Soc. in cõſ. 40. col. 3.& in conſ. 1 59. col. 6.& Curt. in conſ. 48. col. 1 2.& 19. Jummarium in l.&æ ſi poſt tres. ſf ſi quis caut. Dbi eſt dies S pœna,non admitti purgationem niſi in Siipulationibus prætorijs& iudicialibus. DPurgatio moræ an liberet aliquem ipſõ iure, Vel ope eæceptionis. Bar. in I.& ſi poſt tres. ff. ſi quis caution. BaART. in d.l.& ſi poſt tres, col. z. verſi. Tu dic, ait, vbi eſt dies, t& pœna, non admitti pur- 4 gationem ——————— d wontiti g, 6 uSederld dnh uban de Dlo in 2.„ol, tionem qud aq- Alexin cäl maximècumin ret'in conſ., actu conſenſt.7 q. de for comp ui. dhauſälmm tge ipitin ſepericuhn 2.In.T0l Aferanii 4 32 biponitetan ²Arct itract mabe. quidopeeufckau Archidommüſ auſulam gereirn de hac re dide Nw. leinde Barto. eup non conſueti cot tiam renunciati- tinebuntur.&i pen. in 1.vGju Iit idem Bartoii colu. 5. verſicul 8 des, colum.*.3 nenicia inſolitapi m.7. 4. ia et reliqut⸗eé ÄIg- .„rIaol’ nisf uuuui niis Ui N- 1,600 Dxe,0“ i A DE 9 Si quis cautionibus. 102 gationem niſi in ſtipulationibus prætorijs,& iudicialibus. vide in ſimili caſu. Bar. in I.4.§. Cato, uer.opp.decimò. ff.de uerb. oblig. vbi Iaſ. col. 1 5. uerſ. circa ergo. 2 Bar. in d.l. Et ſi poſt tres, in fi. tractat, an purgatio t moræ liberet aliquem ipſo iure, uel ope ex ceptionis. De hac re vide gl.in Iaſsiduis. C. qui potio. in pignor. habean.& tradunt Bart. laſ.& Dec.in.ſi in inſulam. ff. de uerb. oblig. Summarium in l. ſieum. I. qui iniuriarum ſf. ſi quis caut. 7 Fuhbrocgatus ſapit naturam illius, in cuius locum ſubrogatur. 2 Dov /uccedet loco legitimæ. 3 Quando aliquid dicatur. fubrogatum,& quid ſit eius Mtus 4 Quemadmodum alienatio rei litigioſæ mualida eſt, ita et alienatio rei in lcum eius fubrogatæ, irrita eſt. Diltio præter, an ponat, an non. D·Diclioprater, er dictio contra, æquiparantur, ubi aliquid datum eſt pro forma. 7 Diltio niſi, quid ſignificet. 4 Jnducta ad diminutionem, non ſolent augmentum operari. Bar. in l. ſi eum.§. qui iniuriarum. ff. ſi quis cautio. — BARr. in d. S. qui iniuriarum, in I. not. ait, ſubrogatum ſapere naturam illius, in cuius lo- cum ſubrogatur. Vide tu vnum caſum, quem ponit Bal. in c.præſentata, col.fi. de teſti. vbi ſub- rogatum ſimpliciter nõ ſapit naturam eius, in cuius locum ſubrogatur. Et de hac re vide Aret. in conſi.⸗ 8. col. 6.& in conſi. 1 63. col. 5.& inl. pen. col. 2. ff.de uulg.& pupill. Ang. in conſi. 31. col.pen. Bar. in J. pater filium, in repet. col. 7.C. de inoff teſta. Alex. in conſi. 1 3. coi. antepe. in 3. 2 vol. dum loquitur de dote, t quæ in locum legitimæ ſubrogatur.& in conſi.) 2. colu. z. eod. 3. vol. Anchar.in conſi. 244. Paul. de Caſt. in conſi. 1 5 1. in fi. Kom. in conſi. 3 6.S0. in conſi. 195. in I. volum. Dec. in conſi. 3. col. fi.& aliquid in conſi. 40. col. ſu.& in conſ. 5 3. Peli. in cap. licèt ex ſuſcepto, de for. compet.& cap. cùm acceſsiſſent. col. 8. de conſt.& in c. ad audientiam, ſecundo in principio de reſcript. Limita tamen iſtam regulam procedere tantùm quò ad naturam naru ralem, alioqui verò quò ad naturam accidentalem. text. eſt vbi habetur exemplum in l.item ueniunt. S. cum prædiximus. fl. de petit. hæred. quem extollit Rom. in ſing. 478. Rurſus limita eam non procedere in caſu. lſi ĩpſa res. ff. quod. met. cau. Item limita eam non habere locum quando militat diuerſa rario in ſubrogato. Alex. in conſi. 106. in 3. vol. Rurſus limita eam„Vt per Abb.in d.c. licèt ex ſuſcepto, col. pen. quem ibi ſequitur Feli. dicens ſe alias quoque limita- tiones ponere inc. eccleſia.] vt litpend. Denique de materia huius regulæ vide Iaſ.& latiſsi- mè Ludouicum Gomeſium Hiſpanum in. S. fuerat, inſt. de action. vbi declarat,& limitat, ut ibi 3 Uidere eſt. Et quando aliquid dicatur ſubrogatum,& quis ſit eius effectus, vide Bar. in l. inter ſtipulãtem§. ſacram. ff. de uerb. oblig.& quot modis fiathabes in I.) S. hæc actio. ff. ſi quis teſt. lib. eſf.iuſ. fue. vbi etiam habetur, an& quando ſapiat naturam eius, in cuius locum ſubrogatur. & in kcreditori. fu, de leg. 1.& in l. certi conditio, vbi doct. ff.ſi cert. ꝑet. Et attende, quòd ſubro- gatio, quæ fit à iure in locum alterius rei, quę res haberi nõ poteſt, ſapit naturam ipſius.& ideò 4 quemadmodum alicnatio t rei litigioſæ inualida eſt, ut in lfi. C. de litig. ita& alienatio rei in lo- cum cius ſubrogatæ irrita eſt: vt tradunt Abb.& Doct. in c. Eccleſia.ij.vt lit. pen. ad rem faciat. c.· dilecto, cum ibi trad. de teſti. Non eſt ſilentio prætereundum in hac re, ſubrogatum in alte- rius locum habere non poſſe maiorem poteſtatem, neque exercitium, quàm habeat is, in cuius locum ſubrogatus eſt. Ang. in conſi. 92. citat.3. ſuggerente. C. de off. eius. Scias etiamn aliquem in locum alterius ſubrogari non poſſe ad exercendum aliquod officium„niſi ille principaliter idoneus ſit adillud. Feli.in capitulo primo de ſumm. Trinit. Dec. in l ſi eadem. ff.de offi aſſeſ. An autem ſubrogatus in locum alterius iudicis, ſeruare debeat ſtatuta propria, an illius, in cu- ius locum eſt ſubrogatus? Et vtrum licita ſit appellatio àſententia per eum lata, quando prohibita eſſet à ſententia illius, cuius loco facta eſt ſubrogatio? Vide Socin. in conſil. 195. colum. —— do SX ⁹ X G 8* - S Si quis cautionibus. columna prima in primo volumine. vbi tenet id licere.. 1 Bar. in d. S. qui iniuriarum, colum. 2. verſic. ex præmiſsis, quærit, an iſta vovræter,t ponat, an non. Tu diſtingue, ut per Abb. in c. dudum, nu. 16. cum ſeq. de elect.& vide plenè apud Barb. in c. cùm. M. col.3 5.& ſeq. de conſt& in c. ſi quis presbyterum, col. pe. de reb. ecclef. nõ alien. & Iaſ.inſtit. de action. in princ.& Mar. Soc. iuni. in conſi. 37. hum. 1 2. vbi tradit quando iſta uox ſtet incluſiuè, velexcluſiuè. Item ſcias uocem, præter, t& uocem contra, æquiparari, vbi ali. quid datum eſt pro forma. Ecli.in c. cauſam quæ. nu. 49. de ſent.& re iud. Et de huius uocis ſi- gnificatione, vide Alber. in auth. quodius. C. de procur. Bar. inl. Seio. S. vxori. ff. de annu. lega. &in l.actione. C. de tranſact.& in l. fundo. fl. de adimen. lega.& in repet.l. Cæſar. ff. de publi. vi- de etiam trad. in l.ſed& hæc. S. Prætor. ff. de procur.& in lj. in fi. f. de pignor. actio. Bar. in d. S. qui iniuriarum, colum. 3 verfi. venio ad dictionem, niſi, t proſequitur huiuſce uo- cis, niſipropriam ſignificationem. De qua re vide Bart. laſ.& Dec.in lactione. C. de tranſact. Ang. in conſi. 3 37. Et inter vocem, niſi,& uocem, ſi nom ea eſt differentia teſte Angel. in conſi. 23 8. qudd vov niſi, facit actum purum, ſed reſoluendum percõditionis euentum, Et uov,ſi nô, facit actum eſſe conditionalem, ut declarat Angel. in d. conſi. Et de huius uocis ſignificatione vide tex. not. in I.ſi feriatis. ff. de feri. glo. magna in l.j. ff. de in diem adiect. Alber. in l. uenditor. §. ſi conſtat. ff.commu. prædi. Bar. in J.fundum. ff. de admi. lega.& in l. Diuus. ff. de petit. hæred. Et vbi hæc vox ponitur inter potentiam& actum, non diſponit l. Jitia. S. frff. de manumiſſ. te⸗ ſta. Et quoniã Bart.in d. loco, de quo agimus, laborat circa illius§:fi.intellectum, ideò cogita, ſi dici poſſet, conditionem illam, niſi rationes excuſſeris,liber ne eſto: proptereà non ponere ne que quicquàm diſponere, quoniam inducta 3 ad diminutionem,non ſolen taugmentum opera rIl legata inutiliter. ff. de adimen. lega. Et ita videtur conijci poſſe ex verbis poſitis in fin. dicti §. flibi, Ex his verbis libertatem adimi potius, quàm dari. illa enim regula, ſcilicèt, inductaad diminutionem, non debere augmentum operari, præcisè militat quando nulla diſpoſitio præ- cedit, ſecundum Ang. in J. Pro culus. ff. de uſufr.& ita eſt in d. S. f.vbi nulla diſpoſitio præcede. bat, ſed omnia uerba ademptionem ſignificabant. Et iſte videtur eſſe verus& proprius intel- lectus. d.I. Titia. S. fi. niſi fortè reſpõdeatur, collectionem illam de diminutione ad augmentum non procedere quando uerba illa nihil operarentur,& inania forent: nam eo caſu diſponunt. tex. eſt not. in l. denique. S. interdum,& ibi docto. f. de pecul. facit ad rem d. l. Proculus. Et ita tenet etiam Iaſ.in l. Centurio. num. 5 7. ff. de uulg.& pupill. ſed ſic eſt, quòd illa uerba in d. S. fin. nihil operarentur, ergo&c. Tamen replicari poteſt, illa uerba, niſi rationes excuſſeris, liber ne eſto: operari potentiam acquiren dæ libertaris redditis rationibus, ſed non actum; quia ex quo ex illis verbis adempta erat ſola potentia, ideò uox, niſi, ponit etiam ſolam potentiam,& non actum. Et ideò ſtat prædicta ſolutio per nos conſiderata. Et ad prædicta de ſignificatione hu- ius uocis, niſi, uide Iaſ.inſt. de actio. in princ. col. 1.& 2. Summarium in lj. J. fod ſiprætor. f. de feri. Ferijs renunciari poteſt. Feriarum tempora an proſint eis, qui occupati non funtin meſſibus. Qua nam feriæ ſint attendendæ. Ferijs repentinis renunciari non poteſt. An liceat piſcari propter neceſſitatem alimentorum diebus festiuu. Tres ſant ſpecies feriarum. Tempore feriarum an poſſint teftes oraminari. Jlle qui renunciat omni beneficio ſuo, non intelligitur renunciare beneficio futuro. Fententia nulla an poſſit conſenſu partium confirmari. Sententia nulla au poſſit confirmari d indice appellationis, quando de iuftitia ipſius conftat ex aclig. Si conſontientibus partibus ſententia profératur contra primam ſententiam, quæ tranſiuit in ren iudia tam nullius et roboris& momenti. Bar. Denea b ra 1 quandbjſan 4 Wltauoh parari, ſbigl duius uoci de annullegg fIdepubiiy, 0. ur huiuſce uo- C. de tranſact agel in conſi. Et uox,ſ nõ, gnificatione uenditor. dettt. hxred. wanew.te⸗ ded cooda anonponlen mentum open ltisin fin. dici cet, inductaas diſpoſitio pra ofttio præced proprius jte ad augmentu caſu diſponun Proculus Ri auerain 69 cufleris, lbe actuw;ouia eg potentiam, e Pgnifcer T h 1 3 5 103 De ferijs. Bar. in l.j.. ſed ſi prætor. ff. de feri. aAnr. in d.§. ſed ſi prætor, colligit ex iſto tex.& glo. ferijs † renunciari poſſe. ſubiun- — 1 gitque huiuſmodi renunciationem, de ferijs præſentibus eſſe intelligendã, niſi aliud 2 MW exprimatur.Ad prædicta, ſcilicèt ferijs renunciari poſſe, vide Alex. in conſi. 1 7 8. Vi ſo themate in libro in quo primi& ſecundi uol. conſilia continentur.& in conſi. 42. Incaſu& li te. in 3. vol. Eeli. in c. fI. ol. pen. de conſt. An autem feriarum ttempora proſint eis, qui occupa ti non ſunt in meſsibus? Bar. in l.j. C. de agricol.& cenſ. lib. 1 1. tenuit, non prodeſſe Contrariũ verò docuit Innoc.in c.fi.de feri. ſed Specul. eod.tit.§. I. verſi. ttem nota quod feriæ, ait. ferias etiam alijs quàm ruſticis& colonis prodeſſe, vt militibus; artificibus,& alijs, qui licèt ipſi meſsi bus non intendant, tamen per alios occupantur, qui eorum nomine melsibus uacant. Et hoc modo defenditur Innoc. documentum, ut procedat in ijs, qui per ſe, vel per alios occupantur: alioqui verd in alijs. arque ita de illis dicta Bartoli intelligantur.& ſic prædictas opiniones ad cõcordiam reducit Rirma.in tract. de epo. in i. par. col. pe. Tamen mihi v uerior eſſe ſententia, ut feriæ omnibus indiſtinctè prodeſſe debeant: quia, licèt aliqui neque per ſe, neq; per alium ĩpſis meſsibus uacent, tamen lis ex ſolo eorum interuentu expediri non poteſt, opus enim eſt uti aduocatis, procuratoribus, teſtibus,& notarijs, qui omnes, vel ſaltem aliqui eorum occupã- tur in meſsibus. Sed hic quæritur, quæ nam feriæ t ſint attendendæ an litigantium, an verò il- lius loci in quo iudicium agitur? vide Abb. in c. f. de feri.& in c. ſ. de iudic. Et quæ ſint ferię,& quo modo earum tempore agi poſsit, vide glo. in voce, Vindemiam, in c. ſignificauit, de iudic. & Specul.in 2. par. tituli de feri. S. I. Et quid in eis agi poſsit,& non,& quibus ferijs renunciari poſsit. eod. tit. 6. 3.& Alex. in conſi. 334. Viſo proceſſu, in libro in quo primi& ſecundi vol. con ſilia continẽtur. Et ferijs t repentinis renunciari non poſſe docuit glo. in clem. ſæpe, de uerb. ſignif. ſunt etiam inductæ ob publicam utilitatẽ,& ideò ferijs in honorem Dei æquiparantur, quibus renunciari non poteſt..ſfI.. de feri.& de iſtis ferijs repentinis habetur. in l.j.& in non- nullis alijs legibus, in d. titu. C. de feri. Pacta tamen,& tranſactiones fieri poſſunt etiam tempo re dictarum feriarum, vt habetur in d..ſin.& vide Petr. de Anchar. in cap. I. de fer. Et an liceat t piſcari propter neceſsitatem alimentorum diebus feſtiuis, Abb. in c. licet, de feri. vbi id licere ait. Sed ibi Bal. excipit maiores feſtiuitates anni. An tempore feriarũ in honorem Dei, valeant actus uoluntariæ iuriſdictionis, vt eſt, emancipare: Specul. in tit. de feri..ſequitur, verſi. Quid ſi. & vide Federi. in conſi. 1 1. 1 2.& 13.& Abb.& alios in d. c. fin. de fer.& in d. c. fin. de iudic. Et tres eſſe t ſpecies feriarum tradidit glo. 2. in d. c. f. de fer. An feriæ in honorem Dei aliquo caſu tolli poſsint ſtatuto vel conſutudine; vide in Speculo Aduocatorum. in 16. diſt. nu. 44. An& quando non obſtantibus ferijs propter meſſes dari poſsit libellus, ſiue aliter procedi. Reli. in c. ſignificauerunt, de iudic. An. d. tempore poſsint t teſtes examinari; Bal. in conſi. 6.in I. volum. & in conſi. z. in 2. vol. in Mediolanenſi impreſsione.in quibus locis tradit etiam, an talis renun- ciatio iudici noceat, ita ut tempore feriarum procedere teneatur. Et an renuncians ſim pliciter ferijs, uideatur eis renunciare etiam in cauſa appellationis, vide Alexand. in conſilio quadra- geſimoprimo. columna fin. in quinto volumine. vbi ait, eum qui renunciat t omni beneficio ſuo, non intelligi renunciare beneficio futuro,& quod non dum pertinebat ad eum. Bald. in conſi. 47. in primo volumine.& in conſi.; 74. in 3. vol. Et utrum renunciari poſsit? vide Barb. in conſi. 12. col. 4.in 1. uol.& in conſ. 42. col.1 4.in eod. uolu.& Alex. in l. hac conſultiſsima.§. ſi quis dotem. col. 3. C. de teſta. Bar. in d.§. ſed ſi prætor, propè fi. quærit, utrum ſententia t nulla poſsit conſenſu partium con firmari? uide Feli. in c. tertio loco, de præſcrip.& in c. ſunt& alij, col. 2.& 3. de reſcript.& in c. ſignificaſti, col. 3. de for. comp. Et conclude eam conualidari non boſſe in uim ſententiæ, ſed in uim pacti: vt tradunt Doct. in lij. C. cõm. utr. iudic.& in l.j. C. qui pro ſua iuriſd. Er propterea li- cèt renunciatum eſſet appellationi, tamẽ ſententia illa exequi non poſſet. Aret. in conſi. 56. An 10 autem ſententia t nulla confirmari poſsit à iudice appellationis, quando de iuſtitia ipſius con- ſtat De ferijs. ſtat ex actis: idqᷣue fieri poſſe ait Alex. in conſi. 67.& in conſi.⁰ 73. colum. fi.& omnind in conſ. 16 1 81. colum. fin. in 6. volum.& Dec. in conſi. 449. Quid ſi conſentientibus partibus t ſententia 7 11 proferatur contra primam ſententiam, quæ tranſiuit in rem iudicatam? Reſp. eam nullius eſſe; un roboris& momenti. glo. eſt ſing. in I. ſi diuerſa, vbi Iaſ. C. de tranſact. de cuius rei veritate, vide dl Io. Bap Caccialupum, in tract. de tranſact. in 9. quæſt. nu.. Jaſ.in l. ait prætor. ſecunda§. ſi dam- n netur. ff. de iureiur.& in l. duobus reis.. Idem Pomponius. ff. od. titulo.& Feli. in c. inter mona 8 ſterium. nu. 20. cum ſeq. de ſent.& re iud. vbi ait huiuſmodi ſententiam communiter non uale- re: hoc tamen locum non habere in multis caſibus, ut ibi per eum. Immo ſi is, contra quem la ta fuit ſententia, quę tranſiuit in rem iudicatam, ſupplicat Principi, ut retractetur& reuideatur, 1 non ſoluùm caret impetratis, ſed etiam efficitur infamis. tex. eſt not. inl. f. C. vt lit. pend. quem de ¹ clara, ut per Caccialupum in d. tract. de trãſact. q. 27. vide laſ.in lij. C. vt lite pend. Et quòdſen-— tentia nulla confirmari non poſsit conſentientibus partibus, niſi in uim pacti, vide quæ poſui 4 ſuprà ad Bar. in l.obſeruare. ff. de off. Proconſ. 6 Fummarium in l. eadem oratione. ae feri. 1 Atrox iniuria ex aſpectu extimari poteſt. Qua ſit atrox iniuria, el delicium. . Bar. in l. eadem oratione. ff. de feri. 1 3 BaR. in d.l. eadem oratione, ait, atrocem t iniuriam ex aſpectu æſtimari poſſe. vide Aret. in conſi. 1 4 3. col. 1 0. Hoc enim relinquitur arbitrio iudicantis. Feli. in c. cùm illorum. nu. 15. de ſent. excomm. habetur. in§. atrox. inſt. de iniur.& apud Io. Monac. in trac. nuncupato Defen 1 2 ſorium iuris, in§. Contra priuilegium. Et quæ ſit atrox t iniuria, uel delictum, vide Bar. in l. non 1 ſolùm. S. ſi mandato meo. ffide iniur.& Salic. in l. non ideo minuũs. nu. 1. C. de accuſat.& Feli. in c. at ſi clerici.nu. 29. de iudic. Adde quod nam ſit delictum horrendũ,& huiuſmodi crimina cõ. 24 mittentes multa pati ultra ea, quæ communiter à legibus permittuntur, ait Barbat. in tract. de 4 præſtan. Card. in 9. quæſt. primæ par. nu. 5. 4 Jummarium in l.more. ſrde feri. ce I Diesr incipit à meridie, eæ in alia media nocte finitur. 1 Vbi dies ponitur ad diſérentiam noctu, tunc incipit à ſolis ortu,&s deſinit in occaſum ſolis quo ten- u Pore Imncipit 0. 4 Bar. in J. more. ff. de feri. BaANT. in d.l. more, colligit in ſumma, diem t incipere à meridie,& in alia media nocte fiii13 1 ri. uide aliquid apud Bal.& alios in c. Ego N. de iureiur.& Aret. in l. qua ætate. ff. de teſta. Et an b & quando dies eſſe dicatur, quod eſt utile ſcire, nam ſtatuta ſolent aliquando augere pœnam 4 criminis perpetrati tempore noctis:& ideo dubitari ſolet, ſi aliquis hominẽ trucidauit in cre- 4 puſculo, quando erat aliqua claritas, nondum tamen ortus erat Sol, quid iuris ſit. uide Bariin f aut facta. S.tempus. ff. de pœni. lo. And. Ana. Barbat.& Abb. in c. ſi perfodiens, de homic.& laſ. in 2 omninò poſt Bar. in l. Titius. S. Lucius. ff. de liber.& poſthu. Attẽde tamen t ubi dies ponitur ad 1 differentiam noctis, eum incipere à ſolis ortu,& deſinere in occaſum ſolis, quo tempore incipit 3 nox. tex. eſt ualde not. in l.j. uerſi. Nec uerò, ubi Bal. C. de cuſt. reor.& ibi Bart. remittit ad dicta c jm per eum in d.. aut facta. Et de hac re uide Alber. in opere ſtatutorum, in 2. par. cap. 19. Et omni 1 nò Bar. qui egregiè loquitur in l. qui duos. S. hęc conditio. ff. de manumiſſ.teſt.& quæ ibi poſui. 3 t9 Et de materia.l. more, uide Felin.& Barbat. in cap. conſuluit, colum. 1 5.& ſequ. de offic. deleg. mn Feli. in capitulo Eccleſia ſanctæ Mariæ, colum. 1 6. de conſt.& aliquid in cap. in cauſis, colum.i. dü in 2. not. de teſti.& Feder. de Sen. in conſ. 44. Quo autem ad diuina officia quãdo dies incipiat . 4 3 dh vide tex.& glo. in cap. fin. de feri.& in cap. Alma mater, de. ſent. excomm. in 6.& text. cum 8d0 n. Kibi Contra quenl ir& reuidean pend. uem- d. Et quòdſ vide quæ nd dolle.ve Man ilorum. nu.J) uncupato Defe vide Bar.in l.na accuſat.& Felii nodi criminad zarbat in tract 3 1 caſum Voli Jun! lia wedi podet rate fdetcle2, ando auget ſeu nnẽ roadtunn, Sfequaus Cap.in cal 2 49 n ludh i qua 4 0 o 9 8½ 81 1 fd 5 ”! 6 19 De ferijs. 104 ibi Archid.in c. quod à patribus. 75. diſt.& Archidin c. 1. de conſecr. diſt. 3. Ein d.c. quodà atribus, tradit etiam quomodo dies ſumatur quò ad ordinum collationem. Rinc. literas, de temp. ordi. Quò ad indulgentiam uero dies incipit à primis ueſperis,& finit in alijs. cap.fin.S. adijcimus, de ſent. excõm. in 6. Quo uerò ad eſum carnium, dies incipit poſt cœnam. c. eſu car- nium, de conſecr. diſt. ij. Quò autẽ ad obſeruationem treguæ, incipit ab ortu ſolis. c.1. de treg. & pac. Feli. in d. c. conſuluit. Jummarium in l. f.ſrde feri. Qucliber probatio quæ datur ad probandum, eſi peremptoria. Drima dilatio datur cum leui cauſæ cognitione, ſecunda uerò dari debet cauſa cognita. Dilatio data reo poteſt abbreuiari, ac etiam in totum tolli, ſi de eius fuga dubitatur.. Jloe, qui primam qilationem petijt,& in ea fuit impeditus, debet in ſecunda dilatione reſtaurari. Si iudex abſque aliqua cauſæ cognitione ſecundam dilationem conceſſit, nunquid ualiaa ſit. Dilatio data ante litem conteſtatam cenſetur peremptoria. Bar. in J. fi. ff. de feri. BaARr. circa ſummam ipſius. l. fl. dicit, quod illa.. ſe ipſam ſummat. Ad hoc vide aliquid apud Bald. in conſi. 3. in 2. volu. Et dum ibi paulòpoſt ſubiungit Bar. quamuibet probationem, t quæ datur ad probandum, eſſe peremptoriam. vide Abb.& Feli. in c. licèt cauſam, colu. 3. de probat.& tex. in c.z. vbi glo.& doct. de dilatio. Bar. in l. Titia. S. vſuras. f. de lega. 2.& in l. ceſſan te. C. quomod.& quand. iud. Feli.in c. paſtoralis, uerſi. dum dicit, de except. Et ideò Bar. in J. ſi fi nita. S. Iulianus, col. z2. verſi. quæro dixi quòd regulariter, ait, in dilationibus probatorijs non eſ- ſe neceſſe, vt illa vox peremptoriè, apponatur. cõtrarium videtur ſentire Bal. in auth. iubemus. C. de iudic.vide Feli. in d. c. paſtoralis, verſ.dum dicit Abb. Bart. in d..f. col.. inquit, primam t dilationem dari cum leui cauſę cognitione, ſecundam ue rò dari debere cauſa cognita. Ad hoc vide glo. not. in c. z. de dilat. in fi. Abb. in c. quoniam cõ- tra,col. 9. de probat.& in conſ. 64. in 2. vol. Bar. in l. ceſſante. C. quomo.& quan. iud. Feli. in cap. vltra tertiam, colum. 4. verſi. Quintò not. de teſti.& in cap. paſtoralis uerſic. Dum dicit, de ex- cept. Et dum Bar. in d.j fi. deinde quærit, circa quæ uerſetur iſta cauſæ cognitio in dilationibus concedendis, Vide hac de re Ant. de Butr. in d. c. ultra terriam,& Alex. in conſi. 6 5. colu. 1. in 1. uol.& in conſi. 1 83. Habita ſuper contentis, col. 2. nu. 15. cum ſeq. in lib. in quo primi& ſecun- di uol.conſilia continẽtur,& omnind in conſi. 101. Viſis omnibus, in 5. uolu.&& Salic. in 1. G. de dilat. Bal. pulchrè in conſi. 43 4. in a. uolu.& in conſi.3 3. in 5. uol. ſecundum impreſsionem Mediolanen.& Rom. in conſi. 496. in ſecundo dubio. In hac re attende unum memoratu di- gnum, dilationem datam t reo poſſe abbreuiari, ac etiã in totum tolli, ſi de eius fuga timetur. Paul. de Caſtr. in ſingul. 9. Bar. in ead. l.& col. uerſi. Videamus, ait, eum, qui primam dilationem; petijt,& in ea fuit im- peditus, debere in ſecunda dilatione reſtaurari.& ponit exemplum in eo, qui fecit iurare te- ſtes. Tu dicas hanc Bartoli opinionem uideri ueritate ſubnixam, quamuis Bal. in l. admonẽdi. col. 5. ff. de iureiur. dicat contrarium in facto ſeruari. de qua re uide aliquid apud eundem Bal. in c. ultra tertiam de teſti.& plenè Alex. in d.l. admonẽdi.& huius deciſionis meminit idẽ Alex. in 8 ita eſſem ſtipulatus, colum. i. in fin.ff de uerb. obligatio. uide Eeli. in d. cap. ultra tertiam, Sun h dezuſes no 4 n wo qua cauſæ 2 Pbone Pihenaleme⸗ iſta ſecunda dilatio — Prã in præcedenti lucubratione, quæ ad rem hanc opti- me faciunt. Et dum Bar. in d.J.fi. col. 2. proſequitur dilationis concedendæ materiam,& ait, in neicil Pearerenzſ in Sich hyelauioni admitteretur ad probandum quare non hic? Vide conſi. 226. col. fi. Doſteà Bar. ibi quærit, quid ſi iudex t abſque aliqua cauſæ cognitio- ne ſecundam dilationem conceſsit, nunquid uaſida ſit? uide Feli. in c. paſtoralis, colum. 9. de excep.& Iaſ. ia l.iij. ff. de iureiur. Et dum ibi Bar. paulòpoſt inquit, dilationem datam t ante litẽ contée- De edendo. conteſtaram cenſeri peremptoriam,& citat Specul. vide Feli. in c. licèt cauſam, colu. 3.& 4. de modo fieri debeanr probationes in crimine adulterij, cum in eo dilatio non concedatur. Vi. r 2(uius expenſis ſit danda reo copia libelli. 3 Soncluſionem in libello exigi. 4 AMagis attenditur libelli concluſio, qudm narratio. Libellum generalem ſustineri poJſſe. Libellus tam in actione ciuili, qudm in criminali debet eſſe certus& clarut. , Libellus concludens contraria quomodoò ſuftineri poſſit. 2 Anex quando libellus incertus admittatur. 9 Quomodo libellus ſit conficiendus. 10 Fle qui petit hæreditatem, debet in libello concladere, peto me pronunciari hæredem. 11 n in actione generali fufficiat res generaliter exprimere. 12 Cauſa debet eſſe talis ex quaſequatur libelli concluſio. 13 An cauſa proxima in perſönali ablione ſit exprimenda. 14 Vbii libello plures cauſa continentur, quarum una ſit ſgecialis,& altera generalis, ſpecialis uidetur eſe intentata. .. Bar. in J.]. ff. de eden. 1 Anx. in d. Ij. in principio colligit in ſumma, petitionem t reo exhibendam eſſe, vt robat.& in c.cùm ueniſſent, col. pen. in fi. de teſti. Quærit deinde Bar. in d.. fi. col. 3. in fi. quo. de tu de hac re Paul. de Caſtr. in l.fin. in fin. C. qui admitt.& ibi Alex.& Felin. in dicto capitulo licèt cauſam, columna decima. Fummarium in lj. frde eden. Petitionem reo exhibendam eſſe, ut qæclarare poſſit an uelit cedere uel contendere. declarare poſsit, an uelit cedere, an contendere. iſtũ tex. in multis locis adducit Bar. . ad probandum, vbicunque de actione fit mentio, porrigendum eſſe libellum,& lits conteſtari oportere, ſeruandumq́ue eſſe ordinem iudiciarium. Ex quo infertur, agentẽ actio ne iudicati, uel in factum, ad hæc omnia teneri, alioqui verò ſi executio officio iudicis nobii * peteretur: ut decidit Bar. in l. intra dies. ff. de re iudic. in cuius ſententiam“ communiter itum eſt, quamuis contrarium ſentientes dicant, iſtum tex. ad rem non facere: quoniam proceditſo lum, quando de re nondum deciſa ageretunalioqui uerò pro re iam deciſa per ſententiam. i ibi per laſ.& utrum ſit neceſſarius libellus, vbi officium iudicis imploratur, vide quæ poſui ad Barto. in l. equicquam. S. vbi decretum. ff. de offic. proconſ. Et dum Barto. ibi pauldpoſt tra- dit, cuius expenſis ſit danda t reo copia libelli, vide Felin. in capitulo primo columna terti & ſeq. de libell. oblat. Bart. in d. lj. col. z. in principio tradit, concluſionem in libello t exigi, quoniam alioqui res non eſſet certus, deberet ne cedere, an non. De hac re vide Feli. in cap. 1. colum. 2. de lit. con- teſt. Abh. in cap. literis, col. I. de reſtit. ſpolia. Item concluſio declarat libellum,& eum ampliat, ut latè habetur per Iaſ.in§.1. col. 23.& ſeq. Inſt. de action. Et ideò magis t attenditur libelli cõ- cluſio, quàm narratio, ubi ad narrata adaptari non poteſt. Soc. in conſi. 26 2. colum. 3 in.„vol. Feli.in c. licèt cauſam, nu. 6. de probat. vbi ait, lbelli narrationem à concluſione reſtringi. Atten de tamen, quia libellus in multis caſibus ſine concluſione procedit. Eeli. in c. 1. nu. J. cùm ſeq. de lit. conteft. Item ſcias libellum t generalem ſuſtineri poſſe, ut puta, Titius eſt mihi obligatus, abſque eo quod cauſa exprimatur: ita Bar. in l. fI.. de ann. excep. cuius documentum extollit Eirma.in tract. de Epiſcopo, in prima par. in 3. lib. q. 3 2. in fin. Et quòd lbellus t tam in actione .„..*....— 8-. ⸗ ciuili, quàm in criminali debeat eſſe certus& clarus. Et quamuis conſenſus partis non contra dicentis faciat, ut quicunque libellus procedat, tamen hoc patitur quinque lianirarioleszntr d eli V Prir4d mcen8leee bbewerl I erieniß V„ KArältsed V 9 eauntiud rnnlbelloli Cunlb pin lo fconcuderen Caieredem 4sGake ioſmodiſe XLln adia gtbrquidi norliuicum dem Barinl II Brändlich epinere:m epimznrr:her nepv c A rill Aesincon 1locl Kel n Wraadlii auſeapmuuld Wwinlelna 3 Qurron det dchndigel icpjai, i lipeciilm AlexinlCl 1 los dochibid mgenere gii Luuuime d 1 daud cdnn 3 — A Kr. in tihinad wwicl Joe colad ic. nndg .' tiad egu e, Hecuulu ulen bibendam eſſe ſocis adduct! geubellom,& ertur, agent 36 Chcio iudichne „commupiter voniam proci per ſententin De edendo. 105 Feli. in c. 1. 6. ſignificantibus, de libell. obl. de qua re uide etiam Soci.in confi.] 09. in 5. vol. L modd autem libellus f concludens contraria ſuſtineri poſsit, vide Ange. in conſi. 36.& licet li- bellus ſit ineptus, incertus& uarius, tamen nò ſafficit iſta oppoſitio generalis, ſed in ſpecie op ponendum eſt, in qua parte ſit talis. Cæpol.in cautel. 106. Libellus autem ineptus etiam parte 3 nonopponente poteſtà iudice lacerari. Feli. in c. dilecti de iudic. Et an& quando lbellus tin- certus admittatur, Bart. in J.ij. ff. quor. legat.& inl. vbi autem.§. qui illud. f.de uerbor. obliga.& in l. qui fundum.§. ſi ex parte. ff. ad leg. Falcid.& in ij. C. de ſenten. quæ ſin. cert. quant. Et an rocedat libellus alternatiuus, vide in l.prætor, in principio.& in§. pen.&§. quod autem. ff. de 7 iureiur.& Abb. in c. ex parte. B. de for. compet.& in c. cum cauſam, de empt.& uend.& in cap.- cum contingat, de offic. delega.& in cap. conſtitutus, de in integr. reſtitu.& Innoc. in c. cum ad ſedem, de reſtit. ſpoli.vbi docuit, an libellus procedat hoc modo confectus: peto caſtrum cum pertinentijs.& an procedat libellus: peto rem,& ſi contradixeris peto pœnam. vide glo. in c. 9 Raynaldus, eodem titu. de reſtitu. ſpoliat.& plenè quomodoò t libellus ſit conficiendus, tradit Specu.in titu. de libell.concep.& tradunt Doct. omnes in lkedita. C. de eden.& quæ ſint necel⸗ ſaria in libello, vide apud Bart. in l. ſi in rem. ff. de rei uendic.& quotuplex ſit libellus, Bar in L. C. quan. lib. princip. dat. fu. lit. cont.& dum Bart. in d.3. j. colu. z2. verſicu. debet ergo ſic libellus 10 f concludere, ait, eum, qui petit hæreditatem, debere in libello concludere: peto me pronun- ciari hæredem. Vide Alex. in conſi. 1 24. in 4. vol.& in conſi. 49. in 3.vol. Corne. in conſi. 1. in 4 Volu.& Feli. in c. 2. col. 7. de libell. oblat.& dum ibi ſubiungit Bar. quòd poſteà in executione huiuſmodi ſententiæ examinabitur, quænam ſint res ad illam hæreditatem pertinentes, vide * Iaſ.in§. actionum, colu. 2 5. de action. vbi ait, hoc“ communiter approbari. Et quoniam ſubiun git Bar. quid iuris ſit, quando inſtrumentum habet executionem paratam, ſed eſt obſcurum,& non liquidum, vt quia promiſiſti damna& intereſſe; vide tu de hac re, quæ plenè pono ad eun dem Bar. in l.proinde. S. notandum.ff. ad leg. Aquil. 11. Bar. in d..j. col. 2. verſicu. conſultius eſt, tradit an in actione t generali ſufficiat res generaliter exprimere: vt peto reddas mihi rationem adminiſtrationis. aitq́; conſultius eſſe, ut in lbello exprimatur: Peto te cõdemnari, vt reddas rationem,& reliqua reſtituas. Idem tu dic in actio- ne pro ſocio. Alex. in conſi.3 4. col. ⁊. in 2. vol. idem dicas ſi ego peto quicquid poſsides in illa villa. Alex.in conſ. 186. in 2. vol.& in conſi. 1 3 2. in 5. vol. Raph. Cuma. in conſi. 7 1. Aret. in cõſ. 110. col..& Feli. in c. 2. col. 6.& ſeq. de libell. obl. 12 Bar. in d... in princ. colu. pen. verſic. veniamus ad cauſam, ait, cauſam t debere eſſe talem, ex qua ſequatur libelli concluſio. Quid ſi cauſa ineptè proponatur, utrum libellus uitietur. vide Bar. in I. edita, col. 2.vbi Iaſ. col. õ. verſi. Quartò adde. C. de eden. Et dum Bart. in ead. col. verſic. 13 Quxæro in perſonali, tradit, an cauſa t proxima in perſonali actione ſit exprimenda, adde quod dicta ibi per Bar. ſequitur Iaſ. in§. actionum, col. 2 2. inſtit. de action. Et dum Bart. in fin. d. prin- 14 cipij. ait, vbi in libello t plures cauſæ continentur, quarum una ſit ſpecialis,& altera genera- lis ſpecialem uideri eſſe intentatam. vide Barto. in l. h0c legatum. ff. de lega. 3. Et limita ur per Alex. in I Gallus. ſi eius. f. de liber.& poſthu.& per eundem in l. j. col. fi ff.ſi cert. petat.& per alios doct. ibidem,& rurſus per Alex. in l.vinum. ff. cod. titulo vbi inquit, uocem, idem, capi& in genere,& in ſpecie, ut actus ſuſtineatur. Jummarium in A.I.j. T. editiones. ff. de eden. 7 Dnicuique cuius intereſt, fieri debere copiam actorum publicorum. 2 Quando editio ſit ut reus deliberet, editionem fieri debere ſine die. Bar. in d. j. S. editiones. ff. de eden. 1 BaAn T. in d.§. editiones, col. uerſi. Ego puto, inquit, unicuique, cuius intereſt, t fieri de- bere copiam actorum publicorum. De hac re uide Beli. in c. 1. de probat.& Dec. in repet. d. c. Primi, col. 30. verſi. ſecundò ut prædicta.& Jaſ.in l.is apud quem, verſ Et ex hoc. C. de cden- O Bar. ——— y ÿõ 2 De edendo. Bar. in d.S. editiones, col. 2. uerſi. ſed hic inſurgit dubium) ait, quando editio fit, ut reus deli. beret, editionem fieri debere ſine die. ſed quærit Bart. ꝗ uid ſi deliberatio fieri non poteſt ſine die, vt ſi hypothecaria ageretur, in qua prior in tempore, otior eſt in iure? vide Feli. in c. „yii hy 111ele l. de probat.& dum Bar. in ead. colu. inquit, reum edere debere actori, ad coadiuuandam eius inten tionem iam probatam: vide Beli. in d.c. I. de probat. verſic. fallit decimo. vbi etiam tradit alia facientia ad id, quod ibidem agit Bar. de die,& contule in fi. d.§. editiones. . 8 2 Fummarium in d.lj. T. denda. frde eden. 7 Parti copiam eorum omnium hieri debere, qua in iudicio proucuntur. 1 Bar. in d. l.j.§. edenda. ff. de eden. BANT. in d.§. edenda, colligit in ſumma, parti t copiam eorum omnium fieri debere, quæ in iudicio producuntur. De hac re uide latiſsimè Dec. in c. I. col. 22. de proba.& hoc intellige & amplia etiam ſi producens proteſtetur, ſe uti uelle in parte,& in partibus. Bal. in l.j. C. ut que des. aduoc.& Feli. in d. c. 1. de proba. col. 6.& dum ibi paulò poſt ſubiungit Bar. ſi ego petij inli bello declarari ſententiam irritam eſſe, quam tu contra me obtinuiſti, petoq́; vt mihi exhibeas copiam illius ſententiæ, nunquid tencaris? vide Alex. in l.ij. C. de eden. Summarium in d.I.). C. edere. ſſ. qe eden. Teſtamenti particula, an nerò, totum teſtamentum edi debeat. 1 X 8— — Bar. in d..j.. edere. ff. de eden. BANT. in d.§. edere, quærit, nunquid particula teſtamenti, f an uerò, totum teſtamentum edi debeat?& ſic de ſtatuto. dicas tu ſi teſtamentum editur iudici, totum edendum eſſe. Bal.& Ang.in lj. Q. de precib. imper.offe.& Abb.& alij in c. contingit, de fide inſtru.& de hac re uide, quæ poſui ad Bar. in l.inciuile. ff de legib. vbi eſt locus proprius.& omninò uide Firma:in trac. de gabellis, in 4. par. nu. 2. cum ſequen. 8 4*5b d Summarium in l. ſi legatum‚ ſfde eden. Si in libello fit mentio de aliquo inftrumento, an& quando illud edli debeat. Bar. in l.ſi legatum. ff. de eden. BARr. in d.I.ſi legatum, tractat, ſi in libello t fit mentio de aliquo inſtrumento, an& quan. do illud edi debeat. vide Barb. in conſi. 3. col. fi. in 3. vol. Alex. in conſi. 3. in 2. vol.& quæ plensè tradunt Doct. poſt Bar. in l.edita. C. de eden. vbi de hoc potiſsimuùm agitur. Fummarium in l.ne quiſcquami ffde eden. Fiſco edi debet ad eius intentionem fundandam. emphyteuta à domino cogi poteft adexxiliendum inftrumentum emphyteutitarium. Fiſcus an utatur priuilegio contra mulierem in dote. Licèt multa ſint fiſci priuilegia, nihilominus ea porrigi non debent niſi adid, quod in iure inuenitur ex preſſum. Dos licet multa habeat priuilegia, nihilominus eanon porriguntur niſi ad expreſſum. Bar. in l. ne quiſquam. ff. de eden. Ban. legit duobus modis. d.ê.ne quiſquam, uno modo, vt fiſco tedi debeat ad eius intẽtio- nem fundandam, alio ad eius replicationem fundandam. circa hoc fiſci priuilegium uide laſin 1j.C. de eden. col. z. verſic. capio glo. in uoce excã. vbi tradit, an locum habeat tàm in cauſa ciui l, qᷓ criminali.& an locum habeat ẽt in dote,& in eccleſia. An aũt iſte tex.probet, fiſco proptet eius priuilegium edi debere? vide Dec. in repet. c. primi. de proba. col. J. verſic. erenzzeiih concluſione. ramuleren 1 nalNunqui 1' oſecocutSoc vrnac.dehco vondeererni puwrtotum f Cod edepiileg mrefenol : Allxctan 1 nd. racisnadhoc dante Dekere Komnind Aler Daemäcne 1 lleaiain 2 lientmaſ . Ilequtmn lrn 611 fieri debere .& hoc intellz Ainl.C. ur ou ſt ego petiſinl t mihi exhibes otum teſtamerturn Jendum eſſe. Bal u.& de hac re ui uide Firmasntn rumentoan&c n 2.Vol.& qux- tul. — —, 7 2 De edendo. 106 — e„1 15B ate ir relle 111111G concluſione. vbi affert nonnulla ad probandum quòd non,& ibi latè circa intellectum huius tex. inſiſtit.& demùm ordinatè ponit regulam cum limit.& ſecundum Rom. in I j. fr ſolu. matr. jſte tex locum haber etiam in dote, vbi uideas etiam Alex.& eundem omninò in cõſſ. 13 2. col. 7. fiin 2. dubio principali. in I. vol. vbi ait, hoc fiſci priuilegium non procedere in cauſis crimina libus,& quòd locum habeat in muliere ſuam dotem repetenteà marito, vel eius h ercdibus,yt ei dotis inſtrumenta edere teneant᷑: tradit Bal. nouclin tracta. de dote, in undecimo priuilegio nonæ part. Attende etiam unum memoratu dignum. ſeilicet. emphyteotam 132 domino cogi poſſe ad exhibendum inſtrumentum emphyteoticarium Abb.in conſi. 74.in 1 vol. De hoc au tem fiſci priuilegio vide Dec. in lij.& in l. qui accuſare. C. de eden. Quid ſi lilcus cõcurrit cum priuato, vt quia uterque habeat inſtrumentum eodem die confectum, nunquid fiſcus propter eius priuilegia præferature& inſtfm priuati cenſeatur præceſsiſſeꝛ tradit Belin. in c.aſtoralis, nu. t. cum ſeq. de reſcr. licèt dicat, hoc eſſe dubitabile. An autem fiſcus utatur priuilegio cõ- tra mulierem in dote?& dicas, quòd non. Sali. in l. ij. C. de iur. fiſc.& Soc. in conli. 46. col. 6. in 4. vol. Nunquid fiſcus intentare poſsit actiones perſonales contra tertios poſſeſſores? idq́; fieri poſſe docuit Soc. in conſi. 80. col. z. in 3„volu. Keliqua fiſci priuilegia uide apud Mart. Lauden. in tract. de fiſco. Attende tamen quamuis multa ſint fiſci priuilegia, t nihilominùs ea porrigi non debere, niſi ad id, quod in iure inuenitur expreſſum, ſecundum glo. in Litem ueniunt.§. in- priuatorum. ff.de petit. hæred.& Dec. in conſi.) 3 1. col. 1. hoc idem ⁊& in dote docuit Alex. in conſ. 1 78. col. 3. in 7. vol. vbi ait, nõ rectè colligi, dos habet multa priuilegia, igitur debet etiam eſſe priuilegiata in aliquo caſu non expreſſo: quoniã hoc eſſet inducere multa ſpecialia: quod iure fieri non poteſt, vt ibi per eum. Jummarium inl,prætor ait. T. huius edicki. ff de edeen. Ad hoc t argentarius edere teneatur, neceſſe eft ſeripturam eſſe confeutam eo mandante. Bar. in d.l. prætor ait, S. huius edicti. ff.de eden. BANT. in d. S. huius edicti, circa principium, verſic. oppoinfrà eod. 1.ſi quis ex argentarijs, tradit, an ad hoc ut argentariust edere teneatur, neceſſe ſit ſcripturam eſſe confectam eo man- dante. De hac re uide latè Dec.in repet.c.primi.de proba. col. 2 9. verſic. ſecũdò principaliter. & omninò Alcx. in conſi. 5 8. in I. vol.& plenè de ijs, quæ ibi deinde ſubiungit Bar. vide Feli.& Dec.in d. c..& dum agit Bar. de die& conſule, vide Kom. in conſi 83. Summarium in d.l. Prætor ait. I. etiam is Ae eden. Jlee qui deſit uſuras exercere ita ad earum reſtiturionem compelli poteſt, acſi uſuras exerceret. Hæredem uſurarij, qui uſuras non exercet, edere non c091. Flle qui tanquam ufurarius teſtamentum condere non Hoteſt niſi ſecundum formam cap. quanquam, de ufur. in an intelligatur ſolum de e qui exercet uſuras tempore teflamenti. Dſäræ probibitæ fuerunt in Concilio Aicæno. Ad probandum contrattum ufurarium ſuſficiunt probationes, quæ alioquin non ſuſicerent. Bar. in d.l.ꝑrætor ait, S. etiam is.ffide eden. BaRr. in d 6. etiam is, colligit argumẽtum, illum, qui deſijtt uſuras exercere, ita ad earum reſtitutionem compell poſſe, ac ſi uſuras exerceret. Ad hoc uide Feli. in c. 1. col. 2. verſicu. fallit octauò, de probat. vide tamen aliqua, quæ contra hoc faciun tex.in c. fertum, 50. diſt. ſed pro opinione Bar. facit: nam ſialiter diceremus, ſequeretur, heredẽ t uiurarij, qui uſuras non exerceat, edere non cogi. id quod eſt cõtra.l. quædã. ff de eden. Hæc tũ locum h bere non puto in contractibus, qui poſt ſatisfactic 5 em OHcCeren OQud ſi hæres nrarii alrar e erA ſe en 7. T. 1,. tur. Quid ſi hæres uſurarij urat ſe librum vſuran i perdidiſſe, vcrũ ilum edere tencarure& Cua requir f Prôo PoreAeA,S ia A bhan nn; 11— 2 raut Pro Pacte agentis: vide Abb. in coni. 42.in I. Vol. Accedant ad pręcede ntia radic 84 4 4* t, vt tradit Roma. in conſi. 04& .— Senhiliure roſt. Soci. AI. 1* De edendo. 3 Soci.in conſi. 127.in 3. volu. vbi habetur, an ille, qui tanquam uſurarius fteſtamentum conge. 4 5 1 Adeum rationes pertinere cuius mandato ſunt confectæ,& ad ipſius utilitatem ſgectant. re non poteſt niſi ſecundum formam capituli quàquam, de uſur. in 6. intelligatur ſoluùm de eo qui exercet uſuras tempore teſtamenti, an uerò locum habeat in eo etiã, qui uſurarius fuit an⸗ te teſtamẽtum?& quomoddò aliquis dicatur eſſe uſurarius.& de hoc, ſcilicet, quis dicatur uſu- rarius manifeſtus; vide etiam Abb. in conſi.34. in I. yol.& in conſi. 2.& in conſi. 8 1. in 2.volu. & omninò Ang. in conſi. 10.& Bart. in lij. ff. de furt.& ibi latè in addit. Vſuræ t autem prolibi- tæ fuerunt,& interdictæ in Concilio Nicæno. c. quoniam. 47. diſtinct.& eſt tex. in c. quoniam multi. 14. q. tradit Ang. in conſi. 90. Et ad rem hanc uide Abb. in c. cùm ſit generale, de foro compet.Sed quæro, an in caſu dubio præſumenda ſit uſura, an non? Reſpon. in foro poli quo- niam agitur de periculo animæ, tutiorem uiam eſſe eligẽèdam:& ideò uſuram eſſe præſumen- dam: alioqui verò in foro contentioſo: quia non præſumitur, niſi probetur. Crauet. in conſi. 48. tamen ad probandum contractum f uſurarium ſufficiunt probationes, quæ alioqui nõ ſut- ficerent. Alex. in conſ.5 4.in 6. volu. Verũm, quia paulò antea dictum eſt, ſecundum Bart. eum, qui uſuras exercuit, teneri ad reſtitutionem, quæro utrum exercens uſuras tãquam nudus mi- niſter alterius, ad reſtitutionem teneatur? Abb. in conſi. 1 6. col. 2. in I. vol. ait, eum non teneri. & de hac materia uſurariorum, vide latiſsimè apud Laurentium de Rodulphis in tract. de uſur. & Ambroſium de Vignate ſimiliter in tract. de uſur. Summarium in l. ſiqui ex argentarijs.. cogentur: ſf. de eden. Succeſſor tenetur redaere, Teftis qui deponit per uerbum credo, faſtinetur& coadiuuatur ab alijs teſtibus eſtimonium dicenti- bus de Veritate. Dibtum teſius non integri ex faperabundanti alterius integritate ſuppletur. Bar. in lſi quis ex argentarijs.§. cogentur. ff. de eden. BART. in d. S. ogentur, colligit in ſumma, ſucceſſorem t teneri edere, ſcilicèt, ille, qui pof- ſidet, ſiue ſit unus, ſiue ſint plures. Pro intellectu iſtius tex. vide Bar. in J. iiij. S. Cato, col. 4. ff. de verbor. obliga. Et dum ibi paulò poſt diſputat Bar. nunquid ſtetur editioni unius propter alio- rum authoritatem, eriam ſi is, in ſimili officio deliquiſſer. De hac re uide Feli. in c. teſtimoniũ col. 2. de teſti,& inc. 1. colu. 3. de præſcript,& in c. 1. col.. de re iudic.& in c. cum ſuper, col. 2. de offic. deleg.& in c. nobis, de ſimo. Cæpol. in conſi.. col. 2.& in conſi. 3 2. col.. Barb. in con. ſilio 29. colu. 1 8. cùm ſequ. in I. volu.& in conſi. 50. col. 8.& in conſi. 54. colu. 1 5. eodem volu. & in conſi. 18. colu. 24.& in conſi. 13 6.& in conſil. 3. colu. 4.in 3. volu.& in conſ. 76. colu. 12. eod. volu. Rom. in conſi. 290. col. fin. Imol. in conſ. 13 8.& in conſ. 147. Et non ab re eſt quod ait Anchar. in conſ. 248.& Iaſ. in l. ſi emancipati, colu. 4. verſic. ſic etiam uidemus. C. de collat. & in l. dictantibus. col. 1. C. de teſtam.& Alex. in conſ. 176.& in conſ. 198.& in conſ. 210.inſi- bro primi& ſecundi volu.& in l.ſepe, col. 17. ff de re iudic. Bal. in l.j. col. 3. C. de teſt. Salic. inl in bonæfidei. col. 10. C. de reb. cred. Ang. in conſ. 1. Corne. in conſi. 24 3. col. 4. in 2. volu. Barb. in conſ. 2 5. colu. 6.& ſequ. in 4. vol. ubi ait, teſtem, t qui deponit per uerbum credo, ſuſtiner,& coadiuuari ab alijs teſtibus ceſtimonium dicentibus de ueritate. vide eundem in conſ. 26. cod. vol.·vbi loquitur, in cauſa matrimoniali.& Corn. in conſ.5 1I. col. pe. in 1. vol. vbi loquitur in te- ſte affine in cauſa criminali.& ad dicta Bar. in d. S. cogentur, benefacit Dec. in conſ. 13 3. col.3. & Soc.in conſ.1 30. col.fi. dum aiunt, dictum teſtis t non integri ex ſuperabundanti alterius in- tegritate ſuppleri. Et quòd unus teſtis non idoneus ex aliorum idoneitate(ut ita dixerim) ſup- pleatur, tradit idem Soc. in conſ. 149. col.pe. in I. vol.& in conſ. 194. eo. vol.& in conſ.92. col. 4in 3. vol. citat Bal. in l.ij. C. de honor. poſſ. ſec. tab. Summarium in d.l. ſi qui. T. pertinere. fe de eden. Bar. 1 hur. in 4 1 4a8 üisi gferubſu Id feite 5 KOecin Dig 2 „ Jlaunmmum . unraut ; llaßtunge Omunuu qu ⸗ llslilſuy ſtuim. lluſlquß e ſſce 1 Dur nprigcpio iuter nl 2 wnuimb mrianenpre lhrrere tuultal coll. ſa 2 credte Der en 3 fmgbelere rhhckulln Peminadonis 1 a Wrsterauu dei d lc bben edd 4n zzolux J Artendetam adomniscu do perſ pri licares ſecu Drünc.uncha. mconſi29. urolKin (ade rfays Kmamnppd mügreinc aldin 1jc. 1— dr Nactaen, 4 — Crauet. in coll Walioquinô ſ ndum Bart. eum Juam nudus mi. eum non teneri. in tract, de uſur, eſtimonium drenti⸗ llicèt,ille, quipt Caro, col.4ff unius propter 1 eliin c. teſtimoll cum ſuper ,C0 wW0l. Barbinch Nu. 15.&odem in conſ. 5 coll at nonab ſe et . 83 ..„ De edendo. Bar. in d.. ſiquis. S. pertinere. ff.de eden. BANr. in d.1.ſi quis.. pertinere, ait, ad eum rationes t pertinere, cuius mandato ſunt con- fectæ,& ad ipſius utilitatem ſpectent. Ad hoc uide Bal-in conſi. 3 8 2. col.penul. verlic. ex hoc infertur, in 5. vol.& an& quando edendæ ſint alicui ſcripruræ, quæ co mandante non lint con fectæ, vide Alex. in conſi.5 8. in primo volu.& de quacunque editione uide plenè apud Felin. & Dec.in c. I. de probat. Jummarium in d.l. ſi quii. I. ſi initium. ff. de eden. Diem& conſalem poſitos in principio eſſe ad ſequentia reſerendos,in quibus non ert poſita dier. Sn Maiorem uim habere pracedentia ad determinationem ſequentium, quam ſequentia ad determinatio- nem præcedentium. Clauſula magui eſt referenda ad præcedentia quam ad ſequentia. Geminatio quam habeat eſficaciam. Clauſula ſiue poſita ſit in principio, ſiue in medio, ſiue in fine refertur ad omnia, dummodò commode poſſet referri. Clauſula quæ ſpecialem& perſectam habet determinationem, non ſuppletur ex clauſula præcedenti ne- Lue ſubſequenti. 107 Bar. in d.l. ſiqquis.§. ſi initium. ff. de eden. BANT. in d.J. ſi quis. S. ſi initium, in lectura, colligit in ſumma, diem t& conſulem poſitos in principio eſſe ad ſequentia referendos, in quibus non eſt poſita dies. Ad declarationem hu- ius tex. vide Alexand. in J.ſi unus, col. penul.& fi. C. de teſta.& dum ibi paulòpoſt ait Bar. maio rem uim habere præcedentia t ad determinationem ſequentium, quàm ſequentia ad determi- nationem præcedentium: vide Matthæſyll. in ſing. 1 50. Paul. de Caſtr. Bulgo.& Iaſin l. j. C. de liber. præter. Bal. in rubri. extra de pact. colum. penult. Bar. in J. quiſquis. ff. de lega. 3. in l. filium. ff. quand. dies lega. ced.& in l. auia, in prin. ff.de condit.& demonſtr. Kom. in conſi. 404.& in conſi.5 2. Diligenter inſpectis, colu. 1.& Dec. in conſi. 500. nu. 8. Tamen contra hoc faciunt credita per eundem Dec. in c. inquiſitioni, in fi. de appel. vbi ait ibi ex illo tex. colligi, clauſulam t magis eſſe referendam ad præcedentia, quàm ad ſequentia. Sed ad illum tex. reſponderi po- teſt ibi clauſulam in fine poſitam, non ideò tantuùm operari, quòd in fine poſita ſit, ſed uirtute geminationis. poſita enim fuerat etiam in medio,& poſteà fuit geminata in fin. vt indicat ibi uox illa, iteretur. quãtùm enim efficaciæ habeat † geminatio, habetur in l. baliſta. ff. ad Trebel. per Bar. in l. cùm ſcimus. C. de agric.& cenſ.lib. 11. plenè tradit Felin. in c. ſi cautio, nu. 50. cum ſequen. de fide inſtrum. Curt. in conſi. 30.& in conſi. 49. Dec. in conſi. 1 8 1. Soci. in conſi. 3. col. 4. in 3. volu. Mari. Soci. iuni. in conſi. i 3 3. nu. 6.& alij in multis locis, quos longum eſſet referre. Attende tamen, quòd clauſula t ſiue poſita ſit in principio, ſiue in medio, ſiue in fine, refertur ad omnia, dummodò commodè pobsit referri. Ang.in conſi. 28. quod tamen intellige quan- do per ſe principaliter ſtat, alioqui uerò ſi alteri capitulo adijceretur: quia tunc illud ſolũ qua- lificaret, ſecundum Bar. in l. fi. ff de rebus dub.& pro huius materiæ intellectu uide not. in l.j. in princ. ĩuncta l. doli, de ſeru. corrup.& ibi Bar. plenè. Alex. in conſi. 48. in primo volu.& omninò in conſi. 226. in 6. volu. Soci. in conſi. 10.& in conſil. 459.& in conſi. 18 8. col. 3.& in conſi. 200. in I. vol.& in conſi. 2I. Col. 3.& in conſi. ꝛ 2. in 3. volu.& Beli. latè in c. cauſam quæ, nu. 1 5. cum ſeq.de reſcrip.& in hac re ſcias, clauſulam t quæ ſpecialem& perfectam habet determinatio- nem, non ſuppleri ex clauſula præcedenti, neque ſubſequenti. Iaſ.in I.tranſigere, num. 19. C. de tranſact. Soc.in d. conſi. 2 2. in fi. in 3. vol.& in conſi. 4 3. in 4. vol.& ita colligitur ex not. deciſio- ne. Bald. in Lj. C. de legit. hæred. 5 Fummarium in repet. d. ſf. ſt initium. Dies præcedens intelligitur in ſequentibus repetita, quando ea preſſa fuit repestitio. 7 1 2““* ϋ 8 4 κ— 2 De edendo. Quanam requiraniur ad ſübſtantiam eæ ad eſſé publiciinſtrumenti. Initrumemtum babere debet tres perfectiones. Jpſtrumentum an& quando reprobari poſſit per testés non deſcriptos ac etiam deſcriptos in jyſs in. ftrumento.. mitrumentum confectum inter Chriftianos habere debet diuinum nomen. Bar. in rep. d.. ſi initium, in repet. BARr. in d. S. ſi initium, in repet. in ſecunda columna. in princi. ait, nulli dubium eſſe,quin dies t præcedens intelligatur in ſequentibus repetita, quando expreſſa fuit repetitio. Vide ad hoc tex. in lj.ff. ſi ex nox. cau. aga.& dum Bar. in eadem colu. verſicu. venio ad dicta docto. pro- ſequitur, quòd dies& conſul in principio poſiti, intelliguntur in ſequentibus repetiti. in qui- bus non eſt appoſita dies. Vide Alexand. in conſi. 15 2. colu. 3. in ſecundo vol.& in conſi. 7. colu. 3. in 3. volu. Et dum Bar. in fin. eiuſdem col. agit, de repetitione diei,& conſulis in ſumpto inſtrumento ex originali, vide Iaſ. in repet. l.admonendi, col. 69. ff.de iureiur. Bar. in repet. d.§.ſi initium, colu. 4. verſic. ſecundò uidendum eſt, quærit, quænam requiran. tur t ad ſubſtantiam,& ad eſſe publici inſtrumenti. An autem ſi unum ex iſtis requiſitis deſi- ciat, inſtrumentum illud plenam, uel ſemiplenam probationem faciat? Vide eundem Bart. in d. l.admonendi, colum. 7. verſicu. Quid ſi, vbi Iaſ. latiſsimè colu. 6 8.& de hac re uide Abb. ßeli. & alios in cap. I. de fide inſtrumen.& inſtrumentum T habere debet tres perfectiones. Prima eſt quò ad locum, tempus,& teſtes. Secunda eſt contractus ſiue actus, de quo ſcriptura confi. citur. Tertia eſt cùm ſubſcriptione,& ſigno. Bald. in l. contractus. C. de fide inſtrum.& Dec. in conſi. 44 7. Quid ſi multa inſtrumenta producuntur, in quibus deficit aliqua ſolennitas aad probandum extare conſuetudinem, vt inſtrumenta valeant, non obſtante defectu illius ſolen- nitatis, probent ne conſuetudinem illam, an non?& quòd non probent, docuit egregiè Abb. in conſi.⸗ 3. in 2. volu. vide eundem in conſi. 73. poſt numerum 6. eodem uolum. An autem,& quando inſtrumentum t reprobari poſsit per teſtes non deſcriptos, ac etiam deſcriptos in ipſo inſtrumento, vide Felin. in cap. cum Ioannes. nu. 3³ 3. cùm ſequ. de fide inſtrum. Abb.& alios,in cap.·tertio loco. de probat.& Crauet.in conſi.56.& quæ exceptiones contra inſtrumentũ op- poni poſsint, docuit Innoc. in tract. exceptionum. S. poſt canonum.& quomodò inſtrumẽtun reprobari poſsit, vide Soc. in conſi. 94. in I. vol.& in conſi. 143. eod. vol. Bar. in d. repet. colu. 4. dum ait, inſtrumentum t confectum inter Chriſtianos habere debere diuinum nomen, ſi uerò inter homines alterius ſectæ conficeretur, inuocandum eſſe Deum eo rum. contrarium vult ipſe idem Bar. in rubr. fl. de oper. no. nunc.& ſolue, ut per Iaſ. ibi col. 1.& Alex. in 5. col. vide quæ de hac re poſui ſuprà ad Bar. in rubr. ſeu procœm. ff. Summarium in d.l. ſiquis. ſ. prætor ait. ſ.de eden. Si notarius dicit in inſtrumento, hoc eſt exemplum cuiuſdam inſtrumenti ſcripti manu mea, illud exen. plum fidem facit. Si Varietas inter inſtim datum parti,& librum notarij reperitur, magu eſt credendum libro notari. Protocollo Ftandum eſt. Ji inſtrumenrum ſumptum ex originali notarij defuncti per notarium habentem poteſtatem contradicit inſtrumento ſumpto per ipſum defunctum,&s originale non reperitur, cui potius ftandum ſit. Bar. inl. ſi quis.§. prætor ait. ff, de eden. BaARr. in d.§. prætor ait, colligit in ſumma, ſi notarius t dicit in inſtrumẽto, hoc eſt exem- plum cuiuſdam inſtrumenti ſcripti manu meaillud exemplum fidem facit. vide Barb. in conſi. 40. col. ö. in I. vol.& Raph. Cuma. in conſi. 10. col. 2. in 3. dubio.& Fulg.in conſi. 96. Attende etiam huiuſcemodi exemplum plenè probare quando ſemel productum fuit originale. Cępol. in cautel. 176. Et dum ibi pauld poſt Bart. ait, i uarietas t inter inſtiEm datum part’& librum notarij 1 ſl u E 4 . Lunch 1 Lum 2 1 Huuuunſl 1 B. poduecded quüdarem penutima yſquodia qpſiar ufceko 2 Rrireocen Iiekosawibi adque lietu Cdepana Kiniiho cal- 1 3 Klmila. Tul u uger neondo g Neon er.l lio nScch lunine Rad 213.c vufugihnid 2 ſepun un li dubium eleg repetitio. Vite d dicta docton us repetiti. ina Tol& in conſ, onſulis in fump enam requitan requiſitis def eundem Bart. in reuide ADb. Feli. ſecon. dma uo ſcriptac de inſtrum& Dec. liqua ſolennitasat lefectu illius ſolen cuit egregiè A lum. An autem deſcriptosinij um. Abd. R Jlio ra inſtrumentut modd inſtrumän anos haderedet adum eſſe Deur uperlaſibi c f. X 8 inl. ij. S. quod diximus, colu. 2. ff.ſi quis cauti.& omnind uide, 10 De edendo. notarij reperitur, magis eſſe credendum libro notarij. vide tu Feli.in c. quoniam Warra an 17. de probat. vbi tradit etiam, quid ſi inſtrumentum pelditum eſt. Cæpol in conſi. 21. colu. 2. &Aret. in conſi. 18. col. I. Curt. in conſi. 204. Et prothocollo t ſtandum eſſe, uide Soc. in conſ. 199.in 1. vol.& an inſtrumentum valeat, ſi originale ſiue prothocollum non reperitur: vide Alex. in conſi. 17 5.in 7. vol.& Feli. in c. cum. P. tabellio, de fid. inſtr.vbi tradir etiam, qua pœna ſit puniendus tabellio, qui non docet de amiſsione prothocolli. Quid ſi inſtrumentum 83 ſum- tum ex originali notarij defuncti per notarium habentem poteſtatem, contradicit inſtrumẽ to ſumpto per ipſum defunctum,& originale non reperitur; cui potius ſtandum ſit? Soci. in conſi. 277.in primo volumine. Jummarium in d. l. ſi quis. T. an DVerd hæredi. ſf. de eden. Fle qui aſſirmat rem eſſe caſu amiſſam probare debet intentionem ſuam. Quomodo rei amiſſio probetur. Quomodd in diftcilibus probationibus admittatur probatio per coniecturas. DProbata amiſſione quis probare teneatur uel dolum, uel culpam. Bar. in d.J. ſi quis. S. an verò hæredi. ff. de eden. BaARr. in d.§. an uerò hæredi, colligit in ſumma, eum, qui affirmat f rem eſſe caſu amiſſam, probare debere intentionem ſuam. Vide Aret. in conſi. 83. colum. 7.& dum ibi Bar. ſubiungit, quid ſi rem eſſe amiſſam, eſt cauſa defenſionis alicuius: vide Alexand. in conſilio 5 8. columna penultima. in I. volum.& dum Bart. proſequendo rem hanc ait, rem dici eſſe deperditam, eò jpſo quòd adhibita diligenti inquiſitione reperiri non poteſt. Vide Feli. in cap. fi. de probat.& in cap. ſicut, colu. õ. verſicu. quinta declaratio, de iudice. Arct. in conſi. 1 19.& Alex. in l. fin.§. ſi ita.ff. de leg. primo. Bar. in eodem loco tractat, quomodò rei t amiſsio probetur,& ait; quoſdam eſſe caſus ma- nifeſtos amiſsionis: vt ſi probentur ruinæ, incendium, uis hoſtium& huiuſmodi genus alia. ad quæ uide tu Abb. in conſi. 9 2. in ſecundo volumine.& Bald. Salic.& alios. in J. quæ fortuitis. C. de pignor. actio. Deinde ait Bart. quoſdam eſſe caſus clandeſtinos& occultos, vt furtum; R in iſto caſu probatio fiet per coniecturas: vt quia oſtium fuit ruptum, vel famulus aufugit, 3& ſimilia. Tu uide quomodd in difficilibus t probationibus admittatur probatio per conie- cturas, ut per Alexand. traditur in conſilio 50. col. 2. in primo volumine.& in conſi. 24.& 53. in ſecundo volu.& in conſi. 15 6. in 5. volu.& omninò in conſi.1 46. in ſexto volu.& Signorol. in conſi. 1 2 c. Felin. in capitulo veniens, ſecundo. columna antepenultima. de teſtibus. Barb. in conſi. t. colum. 3. in primo volumine. Paul. de Caſt. in conſi. 82.& in conſi. 3 30. Curt. in con- ſilio 76. columna quarta. in fin. Corn. in conſi. 24.& in conſilio 3 5. colum. ſexta. in quarto vo- lumine. Bald. in conſi. 2 29. in ſecundo volumine.& aliquid in conſi. 77. in 3. volu. Soc. in conſi. 21 3·Col. 4.& in conſi. 2 16. in fin. in I. volu.& omnindò in conſi. 1 6. in 3. uolu.& de famulo, qui aufugit, vide Dec. in conſi. 130. col.ſi. 4 Bart. in d.§. an verò hæredi, quærit, probata amiſsione t quis probare teneatur, vel dolum, vel culpam.& diſtinguit dicens, quoſdam eſſe fortuitos, qui ſine culpa euenire non ſolent, vt furtum, incendium,& fuga ſeruorum:& in iſtis culpa præſumitur. alioqui uerò in ui hoſtium, & impetu aquarum. De hac re uide Cæpol. in conſi. 70. Anchar. in conſi. 80.& in conſi. 349. Alexand. in conſi. 45.& in conſi. 50. columna prima. in 1. volu.& in l. domos, columna ſecunda. fl.de lega. 1. Aretin. in conſi. 3 8. Bald. in.ſi creditor. C. de pignor. act.& omnindò Salic. in l. quæ fortuitis. C. eodem titu. columna fin. Bald.in conſi. 44 1. in 1. volu.& in conſi 4 ſecundum ulti bi Corn. c 1.442.in 3. volumi. ultimam 1 am impreſsionem. Corn. in conſi. 2 8. in 3. volu. Ange. in conſi.1 97.& Alexan. 1 quæ ibi poſui ad Bar. vbi agitur etiam X. 5.„.... S- 8 quomodò caſus fortuiti probentur.& de famulo, qui aufugit, vide Dec. in dicto conſilio 130. columna fin. 0 4 Sumn a- ————— —ÿ—ͦ——;—:—’:—:—ÿ—ꝛ—;——O—⏑—ꝛ—ꝛ—ꝛ—--:ne De edendo!. Summarium in d.l. ſi quu ex argentarijs. T. fi. frde eden. 1 Fle qui ſemel babuit inſtrumentum& amiſit, non poteſt petere à notario ut iterum ei det inſtrumenti, Bart. in d.J. ſi quis ex argentarijs. S. fi. ff. de eden. 1 Bakr. in d. S. fin. in ſumma inquit, eum, qui ſemel habuit t inſtrumentum,& amiſit, non poſſe petere à notario, vt iterum ei det inſtrumentum. Vide Bar. in conſi. 67. Satis dubiè. vbi ex hoc infert, ſi gabella ſolui debet pro quolibet inſtrumento,& aliqui inſtrumentum habue- runt ſoluta gabella, quo amiſſo iterum idem inſtrumentum confecerunt, eos non teneri am- plius ad ſolutionem alicuius gabellæ. Summarium inl. Veluti.. hæc-Tox. ſfde eden. I Diictio iterum, nunquam pro ſapius eſt accipienda. Bar. in l. veluti. S. hæc uox. ff. de eden. I Bakr. in d. S. hæc vox. ait, hanc uocem, iterum, t nonnunquam pro ſæpius accipiendam eſſe.Vide glo. quæ hunc tex. citat in I.j. C. ne lice. in un. ead. cau. tertid prouoc. Tamen hæc uor communiter duas tantùm uices ſignificat.. veluti. ũ. fi. ff.de ædilit. edict.& d..j. C. ne lic. in un. ead. cau. cap. olim, de reſcript.& c. ſua, ibi, ſemel& iterum, de appell. Attende quia etiam uox, ſæpe, pro duabus uel tribus uicibus accipi ſolet, ſecundum glo. in S. quia uerò ſæpe, in auth. de teſti.& Paul. de Caſtr. in ſingul. 10. Fummarium in l. quædam. ſf. Ae edlen. 1 Cenſetur ex conſuetudine mandatu eſſe argentario penès quë déponitur pecunia, ut de hoc rõnes coffciat. Bar. in l. quædam. in princ. Hf. de eden. 1 Bakr. in d.l. quædam, in principio ait, cenſeri ex conſuetudine t mandatum eſſe argen- tario, penès quem deponitur pecunia, vt de hoc rationes conficiat. Attende mandatum præ- ſumi ex conſuetudine. ad quod uide Aret. in conſil. 1 40. colu. 1.& quòd ex conſuetudine eli ciatur mens agentis, tradit ibi Areti. in 4. colu. Et dum ibi ſubiungit Bart. argentarium,& nu- mularium,& uſurarium in eo caſu poſſe compelli ad edendas rationes: vide Abb. in conſi. 4 in 1. volu. Reli. in c. I. col. 3. verſic. fallit ſexto. de prob.& dum Bar. ibi propè fi. agit, qua action petendum ſit ab eo, qui mandauit vt ſibi rationes edantur, vide Alex. in conſi.5 8. in 1.vol. Fummarium in d.ê. quædam. ſ numularios. ff. de edlen. Omnes illi, qui libros rationum conficiunt edere tenentur. Libri eorum, qui rationes conficiunt, an fidem faciant. Bar. in d. l. quædam. S. numularios. ff.de eden. 1 BaART. in d.§. numularios, agit de omnibus illis, qui libros t rationum conficiunt, vt eder teneantur. vide Soc. in conſi. 20 5. in 1. volu.& Fulg. in conſi. 103. 2 Bart. in dicto§. numularios, quærit, an libri eorum, t qui conficiunt rationes, fidem faciant? aitque eos contra tertiam perſonam facere ſemiplenam probationem. De hac re vide Barb. in rubrica de fide inſtrumen. colum. I. Federic. in conſi. 1 19. in fin. Abb. in conſil. S2· columna ſecunda. in primo volumine.& in conſi. 3 4. colum. ſecunda. in ſecundo volum. Rom. in conſil. 205. Cardin. in conſi. 15 3. Alexand. in conſi.5 3. in primo volumine.& in conſi. 10 3. colu. 2. in 3. volumine. Soci. in conſi. 20 8. colum. 2. in primo volu. Belin.& Dec. in cap. primo. de probat. & Felin. in cap. cùm cauſam, colum. 2. eodem titu.& de hac re uide plenè apud Firma. in tract. de gabellis, in quarta parte, num. 2. cum ſequen. Bald. in rubr. C. de fide inſtru. col.) 6. verſicu. ſequitur uidere de ſcripturis mercatorum.& Abb.& alios in c. 2. eod.tit. vbi Abb. nu. 9. tradit, an huiuſmodi ſcripturæ plena an ſemiplena fides adhibeatur. An autem liber ſcribani ſit publi- cum inſtrumentum, dicas, quòd non, vt eſt tex. cùm glo. in l. cenſus. ff. de probat. Fumma⸗- tarcurge 1 LrPh 4 [aar ruerig dun nai vecruhlic ulRroli- Rycaln 1 B411. 1 tm rrionem Abbin cosl- rämn 41 1 lleau t arT i doyDeacre 1 QAuuſuſn 2 Llanuua 1 Aumd gn † Auugumttun De pactis. Fummarium in!. argentarius. ffde eden. 1 Scripturæ argentariorum faciunt fidem contra tertiam peiſonam& pro ea. Bar. in l. Argentarius. ff.qeeden. nentum X Ami 3. 4. 57. Srsin 1⁵ BaARr. in d.l. Argentarius, colligit ex illo tex. ſcripturas argentariorum t facere fidem con rumenemine tra tertiam perſonam,& pro ca vide Alex. in conſi. 86. col. 1. in 3. vol.vbi ponit exemplum. Et »Cos nonte 43 dum ibi paulòpoſt ait, an& quomodo argentarij,& ſimiles edere rationes accepto ſalario te- deit neantur vide Soci. in conſi. 1 59. in I. volu. vbi ait de libris montis. vide Bal. in conſi. 26 5. in I. vol.& Imol. in conſ.3 7. col. 3. Et ad rem faciunt trad. per Alex. in conſ.3 6. in 2.vol. Jummarium in Il. argentarius. I. edi autem. ſfedé eden. 4 Non eſt edendus totus liber, ſed tota ratio prout pertinet ad petentem. dius accipiend Bar. in d.l. argentarius. S. edi autem. ff. de eden. Tamen hæc u I BaR. in d.l. Argentarius.§. edi autem, colligit, non eſſe edendum t totum librum, ſed to- j. O.ne lic in un tam rationem prout pertinet ad petentem. Ad hoc vide Alex. in rubrica. ff. ſol. matr. colum. 3. ecpiaetiam uoy Abb. in conſ. 28. in I. vol. Firma. plenè in tract. de gabellis, in 4. par. nu. 2. cum ſeq.& quæ poſui Ao pejm auth. ge ſuprà in annot. ad Bar. in l. 1. S. edere, hoc eod. tit. Summarium in d.l. argentarius. S. cum autem. f. de eden. 2Fi ille qui uult edere non eſt ſoluendo quid iuris. 5 at de loc rũnes coſius. Bar. in d.l. argentarius. S. cum autem. ff.de eden. ² BaART. in d.l. Argentarius.§. cum autem, quærit, quid ſiille, qui uult t edere, non eſt ſolué- ndatum eſſe ar⸗ doæ? De hac re vide Doct. in l.1m peratorem. ff. de re iudic. dde mandatump eCocluetud 1 Jummarium in l.j. h. de pact. argentarium&x 1 Dasla ſünt ſeruanda.. ge Abb-in conſi 2 Dbi copula cadit inter duo, quorum unum neceſſarid ineft, tunc illa duo reſoluuntur in unum. df. agit,quaacti 3 Quomodo& in quibus caſibus copulatiua&] Aiſtunctiua reſoluantur. 4 onſi. 8.n 10. Si tu promittis mihi dare Titio tunc, uideor illum adbibere tanqu a meum procuratorem in negocio meo. Bar inl).Pcdepactis. Axr. in d.lj.in principio dicit materiam huius legis bonã eſſe.& primò ponit edi ctum quo cauetur: pacta t eſſe ſeruanda. Bal. hic ait, etiam Deum ipſum obligari ex pacto. pacta uerò eſſe ſeruanda à quocunque,& præſertim à principe, egregis ha- conſi. 1 2. col. 5.& 6. inter conſilia Albert. Brun. vbi traditum eſt, hoc ab ore Defproue zunktel um conficiunſtel betur in e ikui nise e citat derpen dicentem, etiam ſpiritus malignos, quàmuis alioqui ſint mendaces, ſerua ationes, cit 2 Ié pactiones, quas habent cum hominibus. Præterca Bart. ait, ubicunque copula t cadit inter re l Se 3 3 pelas uue duo, quorum unum neceſſariò ineſt, tũc illa duo reſolui in unum, ſicut adiectiuum alterius hoc 7 1,2..—. bain cond modo. placitum& conſenſus, id eſt placitus conſenſus. Tu uerò dicas, quando copula,&, poſi „lum. KEIA“, ta eſt inter ea, quæ ſunt eiuſdem ſtati ff ſtat di ua. 2P pvolum. g„duæ ſunt c Poteftatis& effectus, ſtat diſiunctiue, ut ſi dicatur de iure& in conſen uA ufeweſirinrellgeſen de iure, uel de conſuetudine. Oldr. in conſi. 161 Thema tale eſt Imo. 1„*..— 8) ncap.prim apn 3 87 Leaſnneriſo ſehe uerb. ſignifi. Quomodd autem,& in quibus t caſibus copulatiua,& diſiũ- 95 puiia iua reſoluantur, vide Abb. latè diſtinguentem in c. 2. de reſcript. vbi pleniſsimè Dec quem 8* 11 T'. 9 videas omninò. Et ad dicta per Bar. in d. lj. ſcilicèt, quando co g bi abbaig de Abb. in c. monaſteria, de uita& honeſt. cleric. Quando autem ad ueritatẽ copulatiuæ requi- 1 Hanl! ratu VIA Bar 7..— 3 4 4 4&£ 3 1 3 3 lber ſctid rutrunque, vide Bar. in 1.). S. initium. ff. de Poſtul.& in lij. in fi. ffrde his, qui not. infam. in I.. ke probat 900. fl. de pula,&, explicetur pro, id eſt, vi- — ——— — De pactis. H de iuſt.& ĩur.& plenius in rubrica. ff. de iur.& fact. ignor.& in l.j S. ytrum. ff. de reb. dub. Et ad rem faciunt trad. per Abb. in c. clerici arma, de uita& honeſt. cleric. Bar. in d. lj. in principio propè fi.ait, ſi tu promittis t mihi dare Titio, tunc videor illum adhi- berc, tanquam meum procuratorem in negocio meo. vide Alex. in conſ. 95, in 3. vol. Fummarium inl. Labeo.. ſed etiam. frde pact. 1 Fiinſtrumentum debiti reperitur apud debitorem, utrum praæſumatur debitor liberatus. Bar. in l. Labeo. S. ſed etiam tacito. ff. de pact. 1 Bar. in d.§.ſed etiam tacito, quærit, ſi inſtrumentum t debiti reperitur apud debitorem, utrũ præſumatur debitor liberatus? vide Abb.in conſi. 7. in ſecundo dubio in 2. Vol. Barb. in côſ.zo. col. 4.& ſeq. in I. vol. Bal. in conſi. 83. in 3. vol. Rom. in conſi. 446. in vltimo dubio. Et ad prædi cta vide Alex. poſt Bar. in l. qui tabulas. f. de furt.& Bar. in I.fl. ff. de his quæ in teſta. delen. Et de hac re vide plenè per Bapt. Caccialup. in tract. de pactis, in 8. quæſt. princip. ubi tradit etiam, quid ſi inſtrumentum reperitur cancellatum. Attende tamen quia inſtrumentum repertum penès debitorem, qui ſit domeſticus creditoris, non indicat liberationem, ſed magis creditur inſtrumentum illud fuiſſe furto ſubtractum. glo.& Doct. in l. poſtquàm. O. de pact. gl.& Doct. in c.Eccleſia.z.vt lit. pend. glo.& Doct.in J.vna.. ille autem. C. de lati. liber. toll. Abb. in conſi. 7. Tria, in 1. vol. Feli. in c. coram, col. pen. in fi. de offic. deleg. Et ad præcedentia, ſcilicèt, quan- do inſtrumenta retro data ſunt à creditore debitori, quòd indicent liberationem à debito. Et quid etiam ſi non apparet, creditorem ea retrodediſſe. vide latè Feli. poſt alios, in c.accedens, primo, vt lite non conteſt. Et dum ibi paulòpoſt ſubiungit Bar. quid ſi dedi tibi inſtrumnentum in quo obligatus eras tu,& alius. vide Alex. in l.licèt in principio. col. 4.& ſeq. ff. de acq. poſſ. Jummarium in l. item quia. ſfde pact. 1I Jmueta& illara in domum conductam ſant tacitè obligata pro penſione domus. Bar. in Liitem quia, in princ. ff. de pact. 1 Blar. in d. l.item quia in principio colligit in ſumma, inuecta t& illata in domum cõductam, eſſe tacitè obligata pro penſione domus. ſed an inuecta& illata per ſecundum conductoren ſint tacite obligata; Rom. in fingul. 3 86. Attende regulam hanc pati octo ampliationes,& tot dem limitationes, ut recto ordine docuit Anto. de Fano in ſuo pulchro tract. de pignoribus& hypothecis, in quarto membro ſecundæ part. nu. 15 1. cum ſequen. Et dum Bar. ibi paulòpoſt agit de pupillo, cuius bona ſine decreto alienari non poſſunt, an inferendo bona in domum conductam remanceant obligata. Vide ad hæc aliquid per Barb. in conſi. 11. in 4. dubio. inz. vol.& Alex. in L. more, col. 2. ff. de acq. hæred.. Jummarium in d.litem quia. I. huius rei. ſf. de pac. Tacitam conditionem ita impedire natiuitatem actionis ſicut expreſſam. 2 Conditio tacita non facit actum conditionalem. Bar. in d. l. item quia.. huius rei. fl. de pact. 1 Bar. in d.litem quia.§. huius rei, colligit ex glo. tacitam f conditionem ita impedire natiui- tatem actionis, ſicut expreſſam. Vide ad hoc Alex. in conſi. 2. col. 4.& in conſi. 52. colu. z. in 4. vol.Et de hac re vide omninò Bar. in lconditiones extrinſecus. ff.de cond.& demonſtr.& Bar. Aret.& laſ.in J.ij. ẽ. I. ff. de verb. oblig. Et quamuis conditio t tacita non faciat actum conditio- nalem. d. l. conditiones, tamen ſi exprimitur facit actum eſſe conditionalem. I.ſi ita legatum. §. illi ſi uolet. ff. de leg. 1.& eſt bona glo. in c. uno, de ſpõſ.in 6. vide Abb. in c. ſignificaſti, de elec. & regulariter actum à conditione ſubintellecta non ſuſpendi, ſed haberi pro puro traditum eſt in. ſiquis ita. cum gl. ff. de iniuſ.rup. teſ.& per Abb. in c. quemadmodum, de iureiur. 1 Jummarium in d.l.item quia. ſ. idem Iuliano. ſ.de pact. 1 Ea quæ dür in prafationibus intelliguntur eſſe in ſequẽtibus repetita, mſi id factu fuerit ex nee, 2 DPabtum Arun , Am zurnd tdosrpelta 1 CKea umerirerl Eeyrrinit rrusfcele iböigili Arde Burr üigolim pxchur'qun Cho decbeke AMalgteud rqein.Dim ſeguitr Ainte Kechcmf 1 Lnfmuns 1 uhmau — g uouh BAr ind. rnqueikge Efltponcx. fmaiongad ven ud Kin o Hretawerno Rch enirns Adrmanas deu hingaulgin 4 Barineadl IrLinperdn Tleenpadton 10 Orani nie. 1 2 lunaum 9 ad debitorem,n 0Ol.Barb.in cõ dubio. Et ad 1 teſta. delen. Eti ubi cradit etinn entum repertun d magis credituj epad. A.& Dock. M. Idd. ncouſi. ennCA Gan. onem àdeduo. dios, in caccedem di tibi inttrumentu ſeq.f de acq pol domum coduc ndum conduct oampliationes ract. de pignotd um Bar. ibi paul rendo bona jn car M. L1. in 4. Gdubi .*e ſ nem ita inp in cosſrze7 3u cond.& de ii on faciat 1beur tiondlem ha . nll, bbain Cſe ie . dotl beiiyne, Ru,delules odum, 1. „ 7. A 3 Bar.in ead.3.ait, ex pacto nudo t donationis Cohtractum dotis ſecuta traditione perfaci ä ſun- a A A20„ J1Ä De pactis. 2 Pallum do retrouendendo appoſitumex interuallo non arguit ſimulationem contractus. Bar. in d. litem quia.§. idem Iuliano. ff. de pact. 1 BaAR. in d. l.. idem Iuliano, ait, ea, quæ dicuntur in præfationibus t intelligi eſſe in ſequen tibus repetita, niſi id factum fuerit ex interuallo. De hac re vide Alex. in l. pacta nouiſsima. colu. 2 2.C. de pact.& in conſi. 28. col 2. num. 22. in 4. vol. vbi ait, pactum t de retrouendendo appoſi- tum exinteruallo, non arguere ſimulationem contractus. Et ad præcedentia, quæ tradit Bart. de præfationibus adde quòd præfationes declarant mentem agentis. Ang.in l.ſi ſeruus. 9. ſinu- merus. ff de lega. I. Bar. inl. fi.ff. de hæred.inſt. lſi ita quis. S. idem reſſ pondit.ff. de uerb. oblig. Et ideò inquit Bal. in lj. ff. ad Macedon. ex præfatione legis colligi mentem legiſlatoris. idem ait Ant. de Butr. in clem. I. de elect. Ad quæ facit tex. in l. regula. õ. licèt in voce/ initium.ff. de iur.& facti igno. Limita tamen prædicta non habere locum, quando ſequens diſpoſitio eſt clara,& ſpecifica? quoniam tunc præfatio nihil operatur, ſed in caſu ambiguo tantum; ita Imol.in d. clem. I.de elect.& Soc. not. in cõſ. 24. in 4. vol. atque ita habentur duæ limitationes, ad id, quod Bar. colligit ex d. S. idem Iuliano. ſcilicèt, quæ in præfationibus dicuntur, cenſeri in ſequentibus repetita. Prima enim limitatio eſt, quam ponit Bart. vt non habeat locum in diſpoſitione, quæ ſequitur ex interuallo. Alia eſt, vt non procedat, quando diſpoſitio ſequens eſt multum dara & ſpeciſica, ut prædictũ eſt. Et ad prædicta vide quę pono infrà ad Bar. in l. cũm hi. ff de trãſact. Fummarium in!. legitima. Fae yact. 1 Confirmare eft Aiſponere. 2(uaußrmatio ſuperioris ſuyplet efectum formæ, deſestum ſolennitatis„E& deofestum perſönæ. SE pacto nudo donationis actio non oritur. Bar. in l. legitima. ff.de pact. BANT. in d..legitima. præmittit pro declaratione, quandam eſſe legitimam conuentio- nem, quæ à lege confirmatur, hoc eſt, Alege inducitur. Ex hoc uidetur inferri, quòd confirma I ret ſit diſponere. Ad quod uide Feli. in c. cùm ueniſſet, de teſti. Et quamuis ea ſit natura con- firmationis, vt addat duntaxàt robur& ualiditatem actus cõfirmati, ſecundum Bal. in l. ad ierſ- rem iud.& in l.nominationes, in fi. C. de appel.& utrobique citat tex. not. cum gl. in l. Aurelius. 2 Steſtamento. ff. de liber. lega. tamen confirmatio tſuperioris ſupplet defectum formę, defectũ ſolennitatis,& defectum perſouæ: ita egregiè docuit Bald. in l. ſin. per illum tex. ff. de teſt. tuto. quod tamen declara, vt per Iaſtin 1more, col. 7.ff. de iuriſd. omn. iud. uide etiam Beli. in c. inter dilectos. nu. 1 6.& 17. de fid. inſt.& ab re non ſunt tradita per Alex. in conſ. 1 21. In tribus. colu. fi. in 4. vol.& in conſ. 1 8. in 6. vol Bar actionem non oriri. Vide Doct.& præſertim Iaſ. in.§. in perſonam. col. 19. de action. Et duùm Bar. col. z. ait adnotandum eſſe, quòd quandocun- que in pacto nudo deducitur illud quod aliàs erat debitum ex aliqua Parte iuris, illud pactum roborari.vide Iaſ. latè in d.§. in perſonam. col. 9. verſi. ſed unum. Jummarium in lꝛiuriſgentium. ſfde pabt. E denominari ab attu exequenai. Bar. in l iuriſgentium, in princ.ff. de pact. BaAk. in d.liuriſgentium, in ſin. principij,ait, ci,& denominari ab actu exequendi. vide Alexan num. 3. in 3. volum. vbi citat Bar. hoc in loco. Vid hoc enim inferunt, mulierem non dici dotatam ex contractum t dotis ſecuta traditione perfi- in conſi. 13. Colu. 5. verſic. Et iſtam diſtinct. e etiam Soc. in conſi. 207. col. 2. in 1. volu. Ex promiſsione, niſi traditio ſit ſecuta. Bart. De pactis. Bar. in d. liuriſgentium.. ſed cùm nulla. ff. de pact. BaANT. in d.liiuriſgétium. S. ſed cùm nulla, proſequitur materiam pacti nudi. Tu pro iſtius tex. intellectu vide Matthæſyll. in ſing. 36. Fummarium in dliuri gentium. T. igitur. Mado pact. Ex pacto nudo oritur actio. Conftitutum eſſe contractam nominatum. Bar. in d.3. S. igitur. ff.de pact. 1 BaN. in d.l.§. igitur. dũ infert ex præmiſsis. vide tu multos caſus, in quibus ex pacto ur- do oritur actio apud Iaſ. in§.in perſonam, col. ¹13.& ſeq.iaſt. de act:on. Et quòd pactum nudum de iure canonico producat actionem, habetur in c. qualiter, de pactis. tradit Reli. in c. eccleſia. ſanctæ Marię, nu. 47. de conſt. vide eundem, in c. i. de pact. Atrende etiam, quòd pactum nudũ parit actionem de dolo, quando deficit alia actio ad damnum, quòd aliquis eſt paſſus in eo, quod ei pacto nudo fuerat promiſſum. tex. eſt memotatu dignus qui limitat totam miteriam pactorum in l.eleganter. S. ſeruus pad ionis. ff. de dol. Alex. in conſi. 41. col. z. in 3. vol.& Angel. in confi. 1. Et quid ſit pactum nudum,& alia ad rẽ hanc facientiu, vide apud Alex. in conſ. 105. Viſo dicto themate, in lib. in quo primi& ſecundi vol. conſiſia contmnentur. Bar. in d. S.igitur, in fi. ait, conſtitutum, t eſſe contractum nominatum. De hoc dicto mirabi li vide laſ in§ in perſonam, col. 2. verſi.& huius ſpecialitatis, inſtit. de action. vbi dicit eſſe con- * tra“ communem opinionem.& in 2. col. verſi. Non ommitto, quem ibi vide omninò. Et con- 2 tra hoc Bartoli documentum facit; quia idem dicendum uideretur etiam de fideiuſſore,& ta- men requiritur ſtipulatio iuribus uulgar. ſed illud ſimpliciter refert& ſequitur Iaſ. inl. ſi pacto quo, col. z. Verſi. Et tenendo. C. de pact. Fummarium in d.l.iuriſgentium.. quinimmo. F.de pact. FJluud quod deuenit in pacto dicitur quodammodò pars pretij. 2 Actionem ex uendito, quæ conſueuit eſſé bonæfidei efci Stricii iuris. „ Fià conſuetudine Vel ſlatuto alicui contractai nominato adijjcitur nomen, utrum elkcitur contraclu nominatus. . Quc ſit ratio quõd feudum alicui conceſſum, ab eo ſine cauſa auocari non poteſt. Si princeps feudum recepto pretio alicui concederet, etiam ſi uerbo indulgemus vteretur, tamen&t Venditio. Feudum an à principe ſine cauſa uaſallo poſſit auferri. 7 Quubus ex cauſis uaſallus feudo priuaripoſſit. Si uafallus commiſit felloniam contra dominum, qua de cauſa de iure eft priuandum, ſi dominus eumu pprriuauit, an ſucceſſör poſſit illi feudum auferre? „ Fieudatarius malé trattat ſubditos utrum iſta ſit iurta cauſa priuandi eum. 10 unquid iuſta ſit cauſa priuandi fendatarium quando eſt uſurarius. 11 Si dominus alienat feudum tanquam ad ſe pertinens, quod re uera ad eum non pertinebat,& conclſuo Hiat eccleſiæ non poreſi dominus illum amplius reuocare, ſed tenetur uaſallo prouidere de aliotudo de de æftimatione. 11 Si in iudicandis cauſis feudorum ius ciuile diſcrepat à iure canonico, quod nam ius erit attendendum. Bar. in d..iuriſgentium. S. quinimmò. ff. de pact. 1 BaARI. ind.J. iuriſgentium. S. Quinimmò, col. 3. in principio ait, cùm illud„t quod deuenit in pacto, dicatur quodammodò pars pretij, vel alterius rei, quæ uenire debebat in contractu, ſublato contractu tolli pactum; alio qui uerò ſi apponeretur in alijs contractibus non reſpecti uis. Hæc Bar. ſed quia tunc prima actio extenditur, ut contineat deductum in pacto nudo, ut per Bar. ideo quæro, an iſta actio erit bonæfidei? Vide Iaſ.in§. actionum, col. 17. poſt Hoind 18* atitegpe” Errin dqu innorinud naunib aepümicni rwumchlac terſeculi fudmſrcouu- aia&oblen ſtäuidlo.& BMinca den Cmetoo. gunxcſcli mcomractb / Poindeinten dutemusdrer riſigecunce- urmeonderer Bralquodfen IkbeiutKur dec&ealyradit terponganfeud wiinelechudii velamnehſ ſdamdegſerin umetaemm ddecadlalſe ⸗ awcnehnl Pruuipoßt tiaudi nui uibisex pacto tn 10ipactum nud t hell. in c. eccleli 110fpactum mu eſt paſſus ines ttotam materiam in 3.vol.& Ange. Aex in conllo 7. Deddwit MN CKeNe Con⸗ de omnind. Rr COn- de fdeiuſſore, Ru futur lal jal.ſi od 5 rum eficitur couni . nus cteretur, tam andum, ſidminun 7. J non pertintbat 5 5, Pe 7 prouidere dd 4 „ Auun. am ius rritui 11I De pactis. 2 de action. Et dùm Bar. ibi ſubiungit, hoc modo actionem t ex uendito, quæ conſueuit eſſe bo- næfdei, effici ſtricti iuris, cùm detur loco actionis præſcriptis uerbis: vide laliin 4Saetionnm, col. 17. verſi.iuxta taanc. vbi reprobat fundamentum Bar. hic, licèt cum eo teneat. Et quia Bar. deinde reprobat hanc opiaionem, dicens, iure actionem ex uendito eſſe bonæfidei: quoniam in ea ueniunt fructus. Adde benefacere ad rem glin d.§. actionum,in uoce, Experm atatione, in fin. quæ uult, certi conditionem generalem datam ædus principaliter loco actionis bonæli- dei remanere in ſuĩ natura, hoc eſt, ſtricti iuris, ut primò erat. Et ad hoc vide Bald. in l. ij. C. de pact. int. empt.& vendit. Bar.in d. 6. quinimmo. col. 5. in principio quærit ſi à conſuetudine t vel ſtatuco alicui contra- ctui innominato adijcitur nomen, vtrum efficiatur contractus nominatus. Vide ad hoc Alex. in conſi. 76. in. uol. Et dum Bar. in ead. col. ſubiungit, feudum eſſe contractum nomiaarum, quoniam à conſuetudine habet nomen& formam. Adde hoc idem uoluiſſe Baliinc. quæ in ec cleſiarum, col. 2. de conſt. Er ex hoc not. infertur, quæ ſit ratio t quòd feudum alicui cõceſſum. ab eo ſine cauſa auocari non poteſt ſecundum c. primũ de feud. ſine cauſ.non amit. Cum enim feudum ſit contractus nominatus, in quibus contractibus non eſt locus pœnitentiæ. l. ſicut, de action.& obligat. non eſt mirum, ſi princeps, etiam ſi pœniteat, illud ſine cauſa auocare nõ poſ- ſit à uaſallo.& hanc rationem affert Abb. in d. c. quæ in eccleſiarum. Ad hæc faciunt trad. per Bal. in c. 1. de nat. feud.& per Paul. de Caſtr. in conſi. 146. Viſo& examinato proceſſu de Papa Cœleſtino.& per gl. in c. Ad apoſtolicæ, in glo. pen. de re iudic. in 6. Et hoc roboratur: quia re- gula hæc, ſcilicèt, pœnitentiam locum non habere in contractibus nominatis, procedit etiam in contractibus cum principe celebratis, ut ait Bald. in l. qui ſe patris, colu. anrepen. C. vnd. libe. Proinde infert Bal. ſi princeps t feudum recepto pretio alicui concederet, etiam ſi uerbo, in- dulgemus, uteretur, tamen eſſe uenditionem, Et ad rationem, quam atculit Bal.in d.I. qui ſe pa- tris, vide eundem Bald. in.princeps. ff. de legi. Et hoc uſque adeò uerum eſt, ut ſi princeps ſta- tutum conderet, quod in contractum tranſiret, illud amplius reuocare non poſſet. tex. eſt& ibi Bar. in l. quod ſemel. ff.de decret. ab ord. facien,& latè docuit idem Bar. in l.omnes populi, colu. 7. ff.de iuſt.& iur. ubi vide omnind, quæ de hac re ibi poſui. Et vide Canonilt. in c. nouit, de iu- dic.& ad prædicta, quæ tradit Bald. in d.. qui ſe patris, vide Dec. in c. 1. de priuileg. Verùm quia tetigimus, an feudum à Principe ſine cauſa f uatallo poſsit auferri, ideò pro illuſtriori huiuſce rei intellectu, diſtingue tres caſus. Primus eſt, ſi feudum eſt conceſſum in uiam contractus„ ut prædictum eſt, ſcilicet, quia Princeps pro tali conceſsione pecuniam accepit,& tunc ſine cauſa, etiam de plenitudine poteſtatis,illud auferre nõ poteſt. Secundus eſt, quando feudum conceſ- ſum eſt in viam priuilegij,& ex pura ipſius Principis liberalitate,& tunc de potentia ordinaria ſine cauſa auferri non poteſt; de potentia uero abſoluta poteſt.& iſte eſt tertius caſus. ita not. ait Soc. in conſi. 87. colum. 3. in 3. volum. ubi habetur ctiam quibus ex t cauſis valallus feudo priuari poſsit id quod tradit etiam Crauett. in conſi. 6. An autem ſufficiat cauſa ‚quæ in Prin- cipe præiumitur? Soc. ait, eamn ſufficere, adeò quod non admittirur probatio in contrarium in conſi.ↄ9. col. antepen. in 3.vol. Quod tamen non puto uerum in feudo conceſſo peruiam con tractus: quoniam hoc modo princeps pro libito ſuæ uoluntatis poſſet tale feudum auferre, contra. c. cùm quid, cumibi not. de reg. iur. Et ideò illo in caſu etiam ſi Princeps aſſereret ſe ha- bere iuſtam cauſam priuandi uaſallum, ei non creditur, niſi probet, ut docuit Dec. in cõſi. 544. & in conſi. 60 6. Quid ſi feudum participat& de gratia,& de onere? Soci. in d. conſ. ait, hoc de- nominandum eſſe à ſua Parte potẽtiori. argõl. quæritur. ff. de ſtat. nhomi. Quid ſi vaſallus t com- mifit feloniam contra Dominum, qua de cauſi iure feudo eſt priuandus, ſed Dominus eum nõ priuauit: An ſucceſſor poterit illi feudum auferre? Reſp. quod non:& perinde eſt, ac fimihil commiſiſſet in dominum. argumento l.omnimodò, cùm 8l. C. de inoffſ. teſta.& ita inqun Al- bert. Brun. in confi. 10'pro quo benefaciunt, quæ tradit Matth. de Afflictis in tractatu Pro- thomiſcos..3 nu. 6.vbi ait, iniuriatum, qui dum uixit, non egit actione iniuriarum, cenſeri iniu- ram remiliſſe; ita ut eius filius agere non poſſet. id quod eſt memoratu dignum. Quid ſi ſeu- datarius De pactis. 9 datarius t malè tractat ſubditos, vtrum iſta ſit iuſta cauſa priuãdi eum?& dicas iuſtã eſſe; dum I 1 — modò hoc ei ter fuerit denunciatum. Quod tamen limita non procedere in feudo empto. Ora uet. in d. conſi. 6. nam tale feudum habens cauſam oneroſam non habet propriam naturam feu di, Io. Campegius in conſi. 1 1. inter conſilia Albert. Brun. vbi mulras authoritates adducit. prę ſertim Rom. in conſi. 3 6 7. Circa primum conſultationis articulum. Sed hic ſuboritur alia difi- d cultas, quæ eſt, nunquid iuſta ſit cauſa t priuandi feudatarium, quando eſt uſurarius? Dic quod licèt iſte caſus non ſit expreſsè deciſus in iure, tamen eam eſſe iuſtam canſam: ut docuit lacob. Aluaro. in conſi. 5 9.inter conſilia Alberti Bruni. Non eſt in hac re ſilentio prætereundus mira- bilis quidam eccleſiæ fauor, quòd ſi dominus alienat t feudum tanquamad ſe pertinens quod re uera ad eum non pertinebar,& onceſsio fiat eccleſiæ, non poteſt dominus illud amplius re uocare, ſed tenetur uaſallo prouidere de alio feudo, uel de æſtimatione. cap.. S. Si uerò de Mo- dijs,& ibi gl. Iacob. de Beluiſ.& And. de Iſern. aliàs. õ. fi. in c. fin. de pace iur. firm. in uſibus feud. tradit Ambroſ.de Oppizon. in repet. filiusfamilias. S. Diui. nu. 102. ff. de lega. I. vbi ſubiungit, hoc non habere locum, quando in inueſtitura appoſitum fuiſſet pactum de non alienando: quo ⁊ niam eo caſu alienatio in eccleſiam impediretur. Quid ſi in diiudicandis t cauſis feudorum ius Ciuile diſcrepat à iure Canonico, quod namius erit attendendum? Dic ius Canonicum pro- pter iuramentum. Alexand. in conſi.. colum. 3. in 5. vol. citat Bald. ita egregiè dicentem in c. 1. S. f. col. 3. de prohib. feud. alien. Et in hac feudali materia uide ſemper Curtium in conſi. 49. vbi eam latiſsimè tradidit,& in conſ. 50. quod conſiliũ fuit Collegij Bononienſis. Redeundo autem unde digreſsi ſumus, ſcilicèt ad Bartoli documentum. ſ. feudum eſſe contractum nomi- natum, vide Alex. in conſi. 126. in I. vol.& omninò Soc. in conſi. 1 5 6.& in conſi. 5 ⁷. in I. volu. vbi ait, feudum eſſe contractum conſuetudinarium,& ſtricti iuris,& eſſe ſtrictè interpretan- dumvide eundem Soc. in conſi. 16 5. eod. vol. Jummarium in d.l. iuriſgentium.. adedò autem. ſ. de paët. An per pabtum ſecundum appoſitum circa ſubstantialia contrattus primum pactum reuocatum eſſe in- telligatur. Bar. in d.. iuriſgentium.§. adedò autem. ff. de pact. Bar. in d. liuriſgentium. S. adeò autem, quærit, an per pactum t ſecundum appoſitum circ- ſubſtantialia contractus, primus contractus renouatus eſſe intelligatur? impugnatque ex mer te Guil. diſtinctionem illam, an ex interuallo eſſet appoſitum pactum, an non, ſecundum.ll. nam ad ea. ff.ide cond.& demonſtr. dicens. d. I. nam ad ea, non habere locum in contractibus. Adde quod hoc idem de. d. l. nam ad ca, tenet Bal. inl. ſingularia, col. ⁊2. ff.ſi cert. pet.& in l.ſciendum. col. 2. ff.de verb. oblig.& in l. qui bis idem, eod.tit. ſed in 1ſi diuortio, colum. 2. eod. titulo vide- tur ſentire contrarium.& idem tenet Paul. de Caſtr. in d.l.nam ad ea. De materia uerò huius quæſtionis formatæ per Bar. vide omninò Aret. in conſi. ⁊1. vbi plenè loquitur,& declarat. vi de etiam Paul. de Caſtr. in conſi. 3 30. col. fi.& Albert. Brun. in tract. de augmento, in tertia pii cipali concluſione. nu. 44. cum ſeq. Summarium in d.l. iuriſgentium. I. pactorum, ſf. de pact. Pabtum uel eſt in reom, uel in perſõnam. Bar. in d.] iuriſgentium. S. pactorum. ff. de pact. BANT. in d. iuriſgentium. S. pactorum ait, pactum t uel eſſe in rem, uel eſſe in perſonam & in dubio intelligi eſſe in rem. Pro huius rei intellectu vide Bal. in conſ.1 1 5. in 1. vol. Fummariunn in J..iuriſgentium. J. ſed ſi fraudandi. ſfade pact. Qua nam ſit Aiffi rentia inter dolum cæ fraudem. Dolus Quoimodò r³ belur. Bart. „ Auliylnun 1 BMr. nd Nexandin Con Nocsdereimi Durdwm mriord. ide 1 Ninn uti tynamuba I Har idl indeimaloun, wrun;nilqunnd undmägn :(meninmnl XGen n⸗ re ne uſt eke a aj w udo empug, . di 4 dadnauh eeonrtss adduch d„ d orito rali 8 dulurarius Dic 9 lam: ut docuit ba Dfetereundus ri dſe Dertinens ou nus Illug anplis :1.§ Si uerd deal Irm. in uſibus feu a. I. ybi fubiungi 7 Alienan do:qu duus feudorum in Canonicum pro⸗ edcentem in c. ardummcon. 49. den. Xedeundo econtracom Wmi⸗ conſ.9-n 1. Gh. eſtricke interpreru. zum reuocatum elei lum appoſttumd mpugnatôge cä- non ſecundum!- n contractibls. 3 m. pet.& in ſcieu lum.*eOdrilo De matetia ueh l uitur,& dechin 9 mrO. in tettui augmert0) 1 1 De pactis. 112 Bar. in d. l. iuriſgentium. õ. ſed ſi fraudandi. ff. de pact. BARr. in d.liuriſgentium.§. ſed ſi fraudandi, quærit, quæ nam ſit t differẽtia inter dolum, & fraudem.& proſequitur, ut ibiper eum. Vide Abb. in c. ex tenore. in q. not. de reſcript.& Feli. in c. ſi autem, col. 1. eod. ticul. Quid ſit dolus, Quid ſit calliditas, Quid calumnia, tradit Pet. de Anch. in rubrica de dol.& contum.& quo modo dolus t probetur Alex. in conſi. 10 3. in I. uol.& Feli. in d. c. ſi autem. Et in quo differant dolus,& fraus, vide Bar.& Alberi. in l. quod Ner ua.ff. depoſ.vbi multa ad rem facientia inueniuntur tam in lectura, qam in repet. Bart. Attende etiam quia dolus dicitur eſſe delictum, ſecundum gl. penul. in I.. ſi apud ſeruum.ff. de depoſ. uide.ij. in principio. ffrde crim. ſtell.id quod ad multa eſt adnotandum. dolus autem in dubio non præſumitur, niſi in tribus caſibus. Et quo modo dolus probetur, Felin. in capitulo plerun- que, in principio de reſcript. Jummarium in l.& ſuum. T. hodie. ff.de pact. DPactum plurium nocet omnibus ſi conueniunt in unum. Bar. in l. Et ſuum. S. hodie. f.de pact. BARr. in d. S. hodie, ait, Pactum f plurium nocere omnibus, ſi conueniunt in unum. Vide Alexand. in conſi. 18 5. in 2.volum.& Angel. in conſi. 208. colum. 2. Et dum Bar. ſubiungit hoc procedere in ijs, quæ communia ſunt pluribus, ut uniuerſis, alioqui uerò, ſi eſſent communia pluribus, ut ſingulis; quo caſu, ſi eſſent mille, factum omnium non nocerer uni niſi in actu libe- rationis. vide Cremen. in ſing. 21. Fummariumin l. maiorem. ſf.de pact. 1 Maiorem partem creditorum qui faciunt pattum in præiudicium aliorum, debere intelligi de maiori par te pro cumulo debiti, non pro cumulo perſonarum. Bar. in l. Maiorem. ff.de pact. BART. ind. l. maiorem, colligit, maiorem t partem creditorum, qui faciunt pactum in prę- iudicium aliorum, debere intelligi de maiori parte pro cumulo debiti, non pro cumulo perſo- narum; niſi quando in cumulo debiti eſſet æqualitas. vide Aret. in conſi. 1 26.& Ang. in conſi. 213.vbĩ tradit qui dicantur creditores,& quid poſsit opponi. Summarium in l. reſeriptum. I. ſi pacto. fde pact. 1(onuentionem liberatoriam non nouari per ſtipulationem pænalem. Bar. in l. reſcriptum.. ſi pacto. ff. de pact. BAkr. in d.S ſi pacto, colligit in ſumma, conuentionem liberatoriam non nouari per ſti- pulationem pœnalem. Vide ad hunc tex. Aret. inlex duobus,in 6 q. ff. de duobus reis. Ee an& quando ſtipulatio nouet præcedentem obligationem, vide Doct.& præcipus laſ. in l. qt ĩRo- mæ. S. Flauius. ff. de uerb. oblig.& in l.pacto quo. C. de pact. Summarium inl!item magiſtri. ede pact. 1 DTactum illorum Qui praæſunt collegijs ey uniuerſitatilus prodéſſé ee] nocere ipſi collegio.. *2 Ji rector collegij fecit quicquid potuit ut collegiu prohiberet aliquid mali Were, an propterea excuſetur. Bar. in l. item magiſtri. ff de pact. BaRKT. in d.. item magiſtri, ait, pactum illorum, qui præſunt collegijs& uniuerſitatibus, prodeſſe& nocere ipſi collegio. De hac re vide Alex.& alios doct. in l. Pręſes. C. de tranſact.& omninò Aretin. in conſi. 8 9. vbi ait, quamuis iſti adminiſtratores, in præiudicium ſuæ uniuerſi- tatis debitum liquidum remittere non poſsint, tamen poſſe pœnam remittere„in quam ali- quis incidit per lapſum termini, per glo. ſing. in c. potuit, in uerbo, expelli, de loca. Sed quæro, quid X 8 De pactis. quid ſi rector t collegij fecit quicquid potuit, vt collegium prohiberet aliquid mali agere, an xcuſetur? Reſp. quod non, ſed officio cedere tenetur: ita ſing. ait lo. Andr. inc. ad. roptereã e edo G 1b — immun. eccl. quem retulit Felin. in c. Veniens, de ſimon. Et ad prædicta faciunt trad. per Angiin l.Imperato res. ff. de pact.& aliquid habetur apud Alex.in conſ. 174. in libro in quo primi& ſecundi vol. conſilia continentur, dum agit de prælato.& Dec. in conſi. z 97. propè fi.vide omninò quæ pono ad Bar.in d. I. Imperatores, infrà eod. tit. Summarium in l. ſi cum tempore. Fde pact. Pactum cedentis an noceat ceſſionario. Bar. in l.ſi cùm tempore. ff. de pact. BART. in d.]. ſi cum tempore, quærit, an pactum t cedentis noceat ceſsionario. vide Ang. in conſi. 23 4. vbi loquitur in confeſsione.& Bal. in conſi. 10 5. in 3. volu.& Dec. in conſi. 98Et dum ibi pauldpoſt inquit Bar. ſi ceſsio eſt facta ad commodum ceſsionarij, tunc fieri non pote rit pactum in præiudicium ipſius ceſsionarij. Vide Rom. in conſ. 02. in princ.& Dec. in conſi- 107. Col. 3. Ang. in conſ. 25 8. Signor. in conſ. 2 19. col. 8. Summarium in l. ſi tibi dece. ſf.de pact. Donatio perficitur pacto nado quando in eo exprimitur cauſa. Bar. in J.ſi tibi. 10. in princ. ff.de pact. BaARr. in d.J.ſi tibi 10. in princ. verſi. in eo quod dicit non ualere tvt donationem. vide ad dicta Bartoli ea quæ tradit Alex. in l. bonę fidei, col. z.& 6. Et dum Bar. in fſ. d. ꝑrinc. ait, ho- die donationem perfici pacto nudo, quando in eo exprimitur cauſa, alioqui verò ſi ſine cauſi promitteretur. vide Alex.in lſi alienam rem. col. h.in fin. ff. de acquir. poſſeſſ.& Gorn. in conſi. 69. in 3.vol.& in conſi. 13 3. col. 2. in 4. vol. Jummarium in d. ſitibi. T. quædam. frde pact. An quilibet fidelis( hriftianus teneatur remittere iniuriam inimico. Remittens iniuriam an cenſéatur etiam damnum, quod paßus esrt remiſiſſe— An ille qui confeſſius eft peccata ſua ſacerdoti cenſeatur propterea attionem iniuriarum remiſiſſe. Darcere inimicis est magnum& honeftum genus uindictæ. Bar. in d.. ſi tibi. 10. S. quædam. ff. de pact. BaARr. in d.Jlſi tibi. 10. S. Quædam, in fi. quærit, an quilibet t fidelis Chriſtianus teneatu iniuriam remittere inimico? Dicitq́ue eum teneri odium remittere, non autem actionem iniu riarum. Idem tenet Bar. in l. non ſolùm. S. iniuriarum. ff. de iniur. vide Bal. de pac. iur. fir.§. iniu- ria. col. I.in fi.& in c. Petrus, col. 2. de homic. Abb. in c. I. de maled.& in c. I. de iniur. vbihanc eandem concluſionem confirmat,& Iaſtin 1.poſthumo, colu. pen. C. de bonor. poſſ. contrat- Et an remittens iniuriam t cenſeatur etiam damnum, quod paſſus eſt remiſiſſe? Vide Aleum- in conſi. 20. Requiſitus, in 5. vol. vbi tradit etiam quid de remittente expulſiones& deuaſti nes: de qua re vide plenè apud Beli. in c. de ijs, col. fi. de accuſ.& Bal. in cõſ. 506. in vltimo 6 vbi tradit, an remittens rem, uideatur remittere damnum,& intereſſe.& Alexan. in lj. 9. vſque adedò. ff.de iniur.& in l. non ſoluùm. ô. iniuriarum. ff. eod. tit. An autem ille, qui confeſſus f eſt pec cata ſua ſacerdoti, cenſeatur proptereà actionem iniuriarum remiſiſſe?& dicendum eſt, qude non, ſecundum Bar. in d.§. iniuriarum. Vtrum autem iniuria cenſeatur remiſſa per ſalutationè, vide Beli. in proœm. Decretal. ſuper tex. colum. 4. nu. 22. Et quoniam Bar. in d.quædam, de quo agimus,& in d.. iniuriarum, ex mente magiſtri ſententiarum ait; Odium& rancorem nõ eſſe remittendum de neceſsitate ſalutis, niſi petenti: affertque illa uerba: dimitte nobis debita noſtra, ſicut& nos dimittimus debitoribus noſtris. hoc eſt dimitte nobis petentibus ſicut& nos petentibus debitoribus noſtris dimittimus. Attende, quia fortè contrarium in foro con- ſcientiæ dicendum videretur, ſecundum illud Buangelicum præceptum: Diligite inimicos ue ſtros. atque ita tenemur diligere inimicos dũ ſunt inimici: quia qualitas adiuncta uerbo, intel⸗ ligenda rio iueni c iit ſingi wck pokulteh CEeuamenOnd 1 Enphjenſ 1 1 Hienyhjteſ 3 Kiatr duj 4 Lurherun, 1 Araphnt Baunln 1 Janiſt/ure urtalſenun 1 War üdl iß onperer u w Nermämnch 1 ncn rreyanne lusgna 3 denncen Umad Gelcene cecundj vol „ tanaün De pactis. 113 ugatloAnade. ligenda eſt ſecundum tempus uerbicui adijcitur.lin delictis. ff. de nox. n autem petentes uè- adpredicafgnt niam. Deinde confirmat dicens,& orate pro perſequentibus& calumniantibus uos.& ſic im Onl. 174. Panbun ipſo actu perſecutionis,& calumniæ. Prætereâ uidemus Chriſtum cuus actio, noſtra eſt in- ec in conſia en ſtruct o, oraſſe pro crucifixoribus ſuis in ipſo tempore paſsionis. Pariter legitur etiam Ste- 2Man hanum oraſſe pro ijs, qui eum trucidabant,& hoc idem alios Martyres peregiſſe. hoc idem Tach eccleſia, quæ in die ſanctæ paſsionis orat pro paganis, pro iudæis,& pro hæreticis. Et ſi dicatur, bene teneor orare pro inimico, ſed ei non parcere niſi perenti. Reſpondeo, ſi teneor eSionario, vide eum diligere,(ut prædictum eſt,) igitur etiam parcere: quia, qui uult conſequens, uult etiam neceſſarium antecedens. I. ad rem mobilem. ff. de procurat. cum ſimil. alioqui repugnantia ſtarent in eodem ſubiecto, ſcilicèt, odium& amor. contra l. vbi repugnantia. ff de regul. iur. Ex quibus omnibus dicendum uidetur fidelem Chriſtianum teneri odium remittere non pe- Dec in conſi.99 tenti. Et eſto quòd iſta opinio dubia redderetur, in dubio tamen tutior uia eſt eligenda. capi- runcferjnon tulo iuuenis, de ſponſal. Prætereà parcere tf inimicis, eſt magnum& honeſtum genus uin- Inc.& Dec.in con dictæ, vt inquit Seneca in libro de virtutibus. quæ uerba extolluntur à Panor. in capitulo pri- mo de poſtula. prælat. ideò tam petentibus, quàm non petentibus ueniam parcendum eſt. Quæ tamen omnia ſanctæ Rom. eccleſiæ iudicio ſunt humiliter ſubmittenda. Summarium in d.I. ſi tibi decem.. ſi paclus. ſ. de pact. WäoLaiobem. Nde 7 Emphyteoſis accepta pro ſe& filijs competit ipſis filijs ut felijs, non autem ut hæredibus. 1 zarin f döncaR,Mo 2 Si emphyteoſis est accepta proſe, filijs Sh bæredibus, neceſſe eſt ut felij ſint etiam hæredes. lioquiverò ſiſne cu 3 S: pater dicit proſe&e hæredibus, an restringatur ſolum ad deſcendentes. olſell& Corninca Licer hæc uox, hæres, ad ſolos doſcendentes reſtrinçatur, tamen neceſſe et ut etiam ſint hæredes. 1 An emphyteoſis finita quæ debet deſcendentibus renouari, renouari debeat ſöolum deſcendentibur, qui ſint etiam hæredeg illius in quo fmita eſt empbyteoſis, an non⸗ 5 Fi corceſſa fuit emphyteoſes alicui pro ſé& hæredibus ſuu maſculs, R una fæmina, utrum ita perti- neat ad ſæminam ſicut ad maſculos, an uero fuccedant ordine ſucceſſiuo? Bar. in d.lſi tibi 10.§. ſi pactus. ſ. de pact. 1 Baxr. in d.Iſi tidi decem.§. ſi pactus, propè fin. ait, emphy teoſim t acceptam pro ſe& fi· lijs, competere ipſis filijs ut filijs, non autem ut hæredibus. Vide Bar. in conti. 58. Exthema- Chriſtuanuste te- Alexand. in conſ. 8. in 3. volu.& in conſ. 19. columna ſecunda.in quinto volumine. Capr. in is Chriltianustm? confi. 5.& in conſi. 82.& Corne. in conſil. 1 3. in tertio volumine. Quidſit emphyteoſis eſt accepta pro ſe, filijs,& hæredibus è dic neceſſe eſſc, vt filij ſint etiam hæredes. Alexan. in con- ſilio 44.& in conſil. 15 1.in primo uolumine.& in conſil. 89. in quarto volumine.& inl. quod dicitur. ff. de verbor. obligatio. Quid t ſi dicat pater pro ſe& hæredibus, an reſtringatur ſo- lùm ad deſcendentes? Vide Alexand. in conſi. 334· Viſo& maturè conſiderato, in lib. primi & ſecundi voluminis.& in conſi. 8. in tertio volumine. Fulgoſ. in conſi. 23 8.& Dec. in conſil. d 411. Et ad hæc accedant multa, quæ poſui ad Bar. in l. Gallus.§. eriam ſiaà parente. ff. de liber. in cöſ. 96.jnitm 4& poſthum. vbi etiam latè tradidi. quaàmuis hæc uox, t hæredes, ad ſolos deſcendentes reſtrin ſe.& Nermülli geretur, tamen neceſſe eſſe, vt etiam ſint hæredes, nec ſufficit eo calu eos eſſe deſcendentes, uriarum remiſſſſ. aon autem actionel BaA.de pacurn Kinc. l. de jniur 3 de bonor. polſ oim ſt remiſiſſe: Vies -. aille, quico niſi ſint etiam hæredes, alioqui uerò, ſi ſimpliciter dictum fuiſſet de deſcendentibus.& ided unum longè diſtat ab alio. vide ibi omninò,& ea quæ poſui in l.vt iuriſiurandi.§. ſi liberi. ff. de oper. libert. An autem t emphyteoſis finita, quæ debet deſcendentibus renouari„reno- 1 Bar inog 1 uari debeat ſolům deſcendentibus„qui lint etiam hæredes illius, in quo finita eſt em phyteo- r OGium b3 1 ſis, an non? vide Dec. in conſi. 78. Quid ſi fuit conceſſa emphyteoſis alicui pro ſe& deſcen- t; 3 iimituu dentibus ſuis uſque in quartam generarionem, quid importet huiuſmodi conceſsio,& utrum- er ere rd in iſtis generationibus, etiam ipſe computetur, cui eſt facta conceſsio? vide Alexand. in con- 70 55 krimute 6 ſilio 125.:in quinto uolumine. Quid ſit conceſſa fuit emphyteoſis alicui pro ſe& hæredibus n 2rjipui ſuis maſculis,& una fœmina, vtrum ita pertineat ad fœminam, ſicut ad maſculos, an uerò ſuc- P cedant De pactis. cedant ordine ſucceſsiuo? Angel.in conſi. 1 84. ait, ita fœminam ſicut maſculos uocariiniſiin loco extet ſtatutum, uel conſuetudo, quòd extantibus maſculis fœminæ non ſuccedant. Jummarium in l!.niſi. ff. de pabt. An& quando liberato principali etiam fideiuſſor liberetur. Bar. in l. niſi. ff. de pact. 1 BaRr. in d.I. niſi, tradit, an& quando liberato t principali, etiam fideiuſſor liberetur. Vi- de Bald. in conſi. 4. in primo volumine. Alexand. in conſil.3 4. in ſecundo volumine. Roma.in conſi. 7 2. Vbi ait etiam, an beneficio cedendarum renunciari poſsit.& utrum ei intelligatur eſſe renunciatum per illam renunciationem generalem, de omni legum auxilio. Quid ſiprinci palis agnoſcit debitum,& interrumpit præſcriptionem, utrum fideiuſſor liberetur. vide Ang. in conſi. 3 2. 3 Jummarium in l. ſi= mus. ſ. de padi. Si monachus mutuat uel deponit pecuniam rect ei ſoluitur. Bar. in J. ſi unus, in princip. ff. de pact. BART. in d.J. ſi unus, in fi. principij ait, ſi monachus t mutuat, uel deponit pecuniam, rectè ei ſoluitur. Vide Alex.in conſi. 1 20. col. 3. in 5.vol. ad rem faciunt trad. per Bar. per illum tex.in Leum qui. S.fifff.commodat.& per Eeli. in c. cùm in iure, col. pen. de off. delega.& per Ial.in ² ff.de eo per quem fact. erit. Summarium in d. leſi unus. ſ. pactus ne peteret. ffde pact. Licot ſeipulatioper ftipulationem tollatur iſo iure, tamen pactum liberatorium per ſecundum ope repb- cationis eliditur. Pactorum uires quæ ſint. Mulier non poteſi liberare uirum pacio. Licèt ego dicam in libello, peto à te decem, quamui ſecerim tibi pactum de non petendo, tamen niſi tus ponas ex ceptionem pacu de non petendo, condemnabit te iudex. St in iudicio constat aliquid propter quod apparet actorem non habere actionem, partes iudicis ſuntu ab ſõluendo ſi apertè non qpponatur. Si aliquis fuit abſolutus cum hoc, quõd ſi denuò ſimilia perpetrabit„ reincidat in primas pænas, ſi cin- tra facit, trum reincidat in eas. Rer de facili reuertitur ad naturam ſuam. Bar. in d.. ſi unus.§. pactus ne peteret. ff.de pact. BaAkr. in d.l. ſi unus. S. pactus ne peteret, colligit in ſumma, licèt ſtipulatio t per ſtipulati nem tollarur ipſo iure, tamen pactum liberatorium per ſecundum ope replicationis elidi- Vide Franciſ. Cremen.in ſingul. 48.& dum ibi pauloò poſt Bar. ait, illug, quod non eſt, reſtaurari non poſſe: vide Koma.in conſi. 45 9. col. f. vbi citat iſtum tex. Bart. in d.§. pactus ne peteret, col. 4. verſi. pro huius declarationc, examinatt uires pactorum. tu uerò quæ ad materiam pactorum attinent, uide apud Bald. in tracta. de pactis,& Baptiſtam Caccialupum ſimiliter in tractatu de pactis.& dum ibi Bart. paulò poſt inquit, exceptionem replicatione tolli; quia opus eſt, ut opponatur id, quod ait probari inſtitu. de replic. in princ. vide Bal. in conſi. 6 2. in 2. Volu. Bar. in d. 6. pactus ne peteret, col.) ait, mulierem t non poſſe liberare uirũ pacto. Vide Rom. in conſi. 2 80.& in conſ.3 94. Aret. in conſ.5 4. colu. ſecunda. Et dum ibi Bar. infert ad ſtatutum prohibens mulieres obligari ſine certa ſolennitate, uide Iaſ.in§. actionum, inſt. de action. Et dũ Bart. b impacrun 3 dewrdtellle Brreadco Kiaenpls uncol⸗ elle chadieenlt Faedamnänte 6 Brdépe cnub ollapen ſicegeliocade 7 Brindlü ns I Debacteue Lincadnoan leip Bald'nco regoha mtelign Ceamubomn 6 abes bitesad Aarelr elin imlitulbxgu igauigckonme 1 Duünlununen 2 LUnauvalu bar haualulga 1 Lhrav drunun 4 Arteſtitr dquenl 1 arn- ud tadh.e det coacninrnd 34ede trcoon conſ Pginterco maſculos u0, ſ ulos uderni non uccedam luſſot iberetut, volumine. Rom utrum ei intelli 1 Nilio. Quid ſ pri eretur. vide An Orit pechnam, re8 erDar. per Nomtexi delega. R perlalm- per cundum op 1 petendo,tamennltt em, partes udicuſ inprimas penan puu pulario perihu re licationbel 3 d non eſt rettug X d 114 De pactis. Bar. ibi col.õ. verſi. ſum expeditus, tradit, an aliqua ſit differentia iater pactum de non petẽdo, & pactum de non agendo. vide Alex. in creditori. O. d pach Nofrit deinde B4 r. in veiſitem quæro, vtrum in pollicitatione ſit naturalis obligatio. De hoc uide lal. in rubr. ff. de uerb. oblig. nunere dectrsnco„eun licèt ego dicam in libello:Peto a te.x. quamuis tibi fece rim pactum de non petendo, tamen niſi tu opponas exceptionem pacti de non petendo, con- emnabit te iudex. Vide Bal. in l.poſtquàm liti, col. 3. C. de pact. 1 Bar. in ead. colu. ait, ſi in iudicio t conſtat aliquid, propter quod apparet actorem non habere actionem, partes iudicis eſſe in abſoluendo, ſi apertè non opponatur. Vide Bart.in poſt lega- tum, col. 3. verſic. ad unum tamen aduerte. ff.de his quib. vt indig. in Lita ſtipulatus, in fin. ff de verb.oblig.& in l.ſi Titius, vbi etiam Imol.& alij, eod. rit.& lmol. in l. iiij.. hoc autem iudicium. ff. de damn.infec. Bar. in d. S. pactus, col. pen. verſi. iuxta hoc tamen, quærit, ſi aliquis fuit abſolutus tcum hoc ꝙ ſi denuò ſimilia perpetrabit, reincidat in primas pœnas: ſi contra facit, utrum reincidat in eas. Vide Feli.in c.2. de teſti. cogen.& laſ.in lſi quis accepto. ff. de cond. ob cauſ. Bar. in d.. ſi unus.§. pactus ne peteret, in fi. colligic regulam. ſ. rem facilè t redire ad ſuam natu ram. De hac re uide Feli. in c. cum omnes, nu. 6. de conſt.& in c. cùm acceſsiſſent, col. 3. eod. tit. & in c. ad noſtram, de appell.& in c. ſi duobus, col. 2. eod.tit.& in c.veniés, poſt Abb. ibi de prę ſcrip. Barb. in conſi. 1 2 col. 2.& 3.in I. vol.& in conſi. 4 2. Col. 4. eod. vol. Et quomodò pręfata regula intelligatur, uide apud Soci. in conſi. 160. in I. vol. Attende etiam quia ui huius regulæ quamuis bona eccleſiæ ſine requiſitis ſolennitatibus alienari non poßinttamen hoc locum nõ habet, vbi res ad primam ſuam naturam reuerteretur, per tex. in c. cum Apoſtolica, de his quæ fi.A prælat. Feli. in c. cùm omnes, col. 4.verſic. tertiò probatur, de conſtit.& alium pulchrum ca- ſum ui huius regulæ ponit Bal. in 1.ſiquis decurio. C. de falſ-vbi ex hoc limitat regulam. lſiquis in graui.S. cleganter. ff. de ſenatuſcon. Syllan. Jummarium in d.l. ſ unus.. illud. Fide pacl. Dolum futurum remitti non poſſe. Liberatio alicui legata à gestis& gerendu non ualet, neque liberat à doloſa adminiftratione futura. Liberatio alicui quantumcunque generaliter hacla, etiam cum iuramento, non releuat. Si tertator aliquem liberet ab adminiſtratione etiam doloſa, non ualet. Bar. in d. l.ſi unus.§. illud. ff. ꝗe pact. BaARr. in d.. ſi unus. S. illud, air, dolum futurum remitti non poſſe. Vide Feli. in c. frater- nitatis, col. 4. de teſti.& ideò liberatio ab adminiſtratione, quæ à teſtatore fit tutori, ſcilicèt ab eo adminiſtrationis rationem exigi non poſſe, inualida eſt, ſecundum Belin. in c. ſi diligenti, nu. 3 4.de for. comp. vide Barb. in conſ. 6 6. inter conſilia Curtij.plenè tradit Franciſ. Cremenſis in conſ. 59. inter conſilia Alex. in 4.vol. Soc. in conſi. 74.in I. vol. Dec. in conſi 178. Quinimmo li beratio alicui t legata à geſtis& gerendis, non ualet, neq; liberat à doloſa adminiſtratione fu- tura, ne detur occaſio delinquendi. Raph. Bulg.in conſi. 10 3. S0c. in conſ. 73. col. 4.& ſeq. in 3. vol.& multa ſpecialia, quæ ponuntur propter delictũ cuitandum, uide apud Barb. in conſi. 641. in I. vol.& Rom.in conſi. 90.& Io. de Ana. in conſi. 80. cum ibi addit. per Bologninum. ibi enim ait etiam Ana. Tutorem, cui relicta eſt liberatio in teſtamento, nunquàm intelligi liberatum à dolo futuro. quinimmo liberatio alicui quantumcunque generaliter facta, etiam cum iura- mento, nõ releuat, niſi computũ oſteadatur ad oculum, alioqui. n. talis liberatio céſetur dolosè impetrata. Soc. in conſ. 159. col. 3. in I. vol.& in conſ 90.Sod. vol. Sic ẽt pactum de non accu ſando aliquem pro ullo crimine, non ualet, ẽt ſi eſſet iuro firmatum: quia remitteretur dolus fa turus. Abb. in c. quemadmodum, de iureiur.& ad prædicta uide omninò Alex. in cõſ 164. Pra ſuppono primoò, in 5. vol. vbi quærit ẽt, an per indirectum dolus futurus remitti poſsit. Quid P 2 —xxʒ— —— De pactis. 4 ceſtator aliquem f liberaret ab adminiſtratione etiam doloſa? dic quòd nõ ualet. Et nunquid dari poſsit cautela ut ualeat: vide hæc apud Thomam Ferratium in cautcl. 51.& ad prædica uide omnino Ange. in conſi. 8 5.& in conſi. 313. quem uide ſemper.& Bald. in margar. ſua, in hac uoce, Liberatio. vbi ponit quædam ſingularia,& memoratu digna. Dicas etiam libera. tionem de ratione reddenda poſſe remitti tribus modis: vt per Iaſ.in l. cum neceſsitatem. C. de fidleicommiſſ. Fummarium in d.l. ſi mus. S. pacia. ſede pact. Dallta non ualent quæ turpem cauſam continent. Promiſſio impia eſt, quæ ſcelere adimpletur. 3 DPoſſé non dicimur, quæ honefte non poſſumus. Bar. in d. ſi unus. S. pacta. ff. de pact. 1 BaART. in d.J. ſi unus. S. pacta, colligit in ſumma, pacta t non ualere, quæ turpem cauſam ci tinent, aut quæ utilitati publicæ reluctantur. Hinc dixit Roma. in conſi. 46 6. Pactum etiam iuratum, quo aliquis promittit non accipere arbitrum in puniendis delictis, nullius eſſe robo- ris,& momenti. Ideò autem pactum irritum eſt& inane, quando continet cauſam inhone- — 82 2 minus animæ ſuæ. Abb. in capitulo fin. de pact. promiſsio t enim impia eſt, quæ ſcelere adim- pletur. capitulo In malis promiſsis. 22. quæſt. 4. Abb. in capitulo peruenit. 2. de iureiuran. im- b poſsibilia enim eſſe dicuntur ea, quæ honeſte fieri non poſſunt. I.reprehendenda. C. de inſtit. & ſubſtitu. cùm ſimil. adductis per Socin. in conſi. 1 4. in primo volumine. vbi hanc iuris impol- I 3 ſibilitatem, impoſsibilitati facti æquiparat. nam poſſe non t dicimur, quæ honeſtè non poſſu-. mus. Socin. in conſi. 8. columna fi. in tertio uolumine. Poſſe enim eſt de genere bonorum:& idedò, qui poteſt malum, non dicitur poſſe, ſed magis non poſſe,& eſt defectus, non poteſtas capitulo principium, de pœniten. diſt. 2. Socin. in conſi. 26 6. colum. 1 8. in primo volumine.& ideò quamuis Deus omnia poſsit, tamen non poteſt facere malum; quia hoc non continerun ſub poteſtate. Hinc etiam dici ſolet, Principem, qui in malis rebus utitur plenitudine pote ſtatis, vti plenitudine tempeſtatis, non poteſtatis. Soci. in conſi. 1 64. col. pen. in I. volu. Cun igitur hæc iure impoſsibilia cenſeantur, meritò promitti non poſſunt, quoniam impoſsibilin nullam eſſe obligationem, notiſsimi iuris eſt. Jummarium in d.l. ſi unus. T. ante omnia. ſde pact. 1 Padtum factum fuper una re non eſt ad rem aliam porrigendum. Bar. in d.. ſi unus. S. ante omnia. fl. de pact. 1 BaARr. in d.l. ſi vnus. S. ante omnia, in 2. not. ait, pactum t factum ſuper una re, non eſſeai rem aliam porrigendum. Vide Rom. in conſi. 45 9. in fi.& Alexan. in conſi. 10 9. colu. 2. in 5.u lu. vbi per iſtum tex. ait, confeſsionem unius alteri nocere non poſſe. Fummarium in d.l. ſi unus. T. ſi cum mihi. f.de pact. I Anu minor ſumma ſit in maiori. Bar. in d.. ſi unus. S. ſi cùm mihi. ff. de pact. 1 BaARr. in d.].ſi unus. S. ſi cùm mihi, tradit, an minor t ſumma ſit in maiori. dicitq́; hoc non procedere negatiuè. Ad rem hanc faciunt trad. per Mar. Soc. iunio. in repet. lſecundæ, nu. ff de lega.I.vbi docuit, quomodd ſit intelligendum id: cui prohibetur, quod eſt plus, cenſeatur prohibitum, quod eſt minus.& quomodò procedat regula, quòd minus ineſt in eo, quod eſt plus. vide Dec. in l. in eo, quod plus ſit. ff. de regul. iur. Jumma- ſtam: quia quemadmodum nemo eſt dominus membrorum ſuorum: ita multò minus eſt do- I juuaſin pnauau am„ 1 Auhunteunqe 12 1 P AK. u48 nnre. iicealern dCol 0l Frc gincoa. conl ſoin 140 i KFelincdbeih dorarerpolih rscmünin dött on(1Hocolaupto trbeipoltilnt; Barin G coun RegeRilnun padacpecc 7 Dau nxi uu I ar üdlü- Ilnclerperconi duenadocafen nuxrbttere, Dacdum clrapors, Teſunlheng ¹ laar idl uicenrjid da 1 vnuu gnluj Auund 7 loft De pactis. 17 Fummarium in! contra iuri. T. ſi filius. fæde pacr. Nle cui conceſſa eft libera adminiſtratio an poſſit donare. Dicssetam 1 2 Procurator cum Tiu2 e 7 donare non poteſt. cum neceßiraen, Pat᷑tum de non petendo, an ſit donatio. F SE — ¶ 23 — 5 — .&ð Bar. inl. contra iuris. õ. ſi filius. ff.de pact. BaARr. in d. S. ſi filius, quærit, nunquid ille, cui conceſſa t eſt libera adminiſtratio, poßsit do nare? vide Alex. in conſi. 2 2. in fi. in I. volu.& in conſi. 106.in 2. volu. vbi declarat.& in conſi. 30. col. 3. in 5. volu.& in confi. 11 5. Attentis narratis, eod. vol. Abb. in conſi. 5 5. col. fi. in 1.uol. & in conſ.7.& in conſ.3 4. col. z.& in conſi. 94.in 2. vol. Feder. de Sen. in conſi.i 77. Koman. in conſ. 50. in 2. dubio.& in conſi. 5 5. Barb. in conſ. 7. col. 2. in I vol. Soc. in conſi. 4 3·in primo uol. 2& Feli. in c. dilecto, colu. 2. de teſti. Et quòd procurator cum libera,& am pliſsima poteſtate, donare non poſsitvide Decium in conſ. a0 2. immo ſi huiuſmodi procurator indebitum ſolue ret, dominium nõ transferret. tex. eſt not. in l. ſi is cui.. Flauius. ff. de ſolut.& ita inquit Fulg. in conſ.ĩ 90. col. z. propè fi. poſſunt tamen huiuſmodi adminiſtratores donare, ꝗñ ita mores ciui- tãtis expoſtulant; quia cogunt᷑ quodãmodoò donare, vt parcant pudori. hæc Bar. in d..ſi filius. — turpem cauſam 56. Pactum etial 3, nullius eſſe robo net cauläm Inhone. 3 Bar. in d.l. contra iuris.. ſi filius, in fi. quærit utrum pactum de non petendo, ſit donatio, ita widmmedo.“ vtgcarinſinnatione.vidde Alex.& alios in Uſi mulier. ff. de condit. ob cauſ. Ang. in conſ. 1 14.& K'dhe ſdercaäm in Lpacta quæ contra. C. de pact. 1.1. deiuteoranjm„ dendenda.C.dem Fummariaminliin perſönam, ſf. de pact. c.ybi banc ursim 1 Pater poreft inuriam filio illatam remittere. 1 de 4 n Bar. in J.in perſonam. ffide pactis. leſcctus, non poch 1 BaRr. ind.liin perſonam, dicit, patrem poſſe t iniuriam filio illatam remittere. Limita, niſi inptiwo volumm illata eſſet per coniunctam perſonam. tex. eſt ſecundum intellectũ Bar. in l. Lucius. ff. ſolu. matr. la hoc non conin quem ad hoc affert Rom. in ſingu. 92. incip. Tu habes, cum ibi addit. per Caſtillion. An autem ttur plenitudineh tutor poſsit facere pacem de morte patris pupilli; vide Ang.in conſi.396. colu. pen.& laſtin J. Olpen. in 1.on.( pactum curatoris. C. de pact. woniam impobi Fummarium in l. ius, ff. de pact. I1 Der pactum liberatorium potest uni ex hæredibus prouideri. Bar. in J. ius. ff. de pact. 1 Bakr. ind.lius, colligit in ſumma, per pactum t liberatorium poſſe uni ex hæredibus pro uideri. vide aliqua per Signorol. in conſ. 2¹ 7. . Jummarium in l.tres fratres. f de pact. — none.— ſuper una te,, p ratris appellatione etiam ſoror continetur. 7.10 9.colun' 1— 4.. onſi. 109O. dn Gfr quando per liberationem generalem cenſoatur facta remiſſio alicuius tam in hu, quæ pendent ex teſtamento, quam aliter. Bar. inl. tres fratres. ff. de pact. 1 BaANT. in d.ltres fratres, in principio air, appellatione t fratris etiam ſororem contineri. De hoc uide Alexand. in conſi. 4 Viſo teſtamento,& in conſ. 84. in quarto uolumine. Anchar. . in cap. canonum ſtatuta, de conſtitu. Raph. Cuma. in conſ. 117. Fulgo.in conſi.3 4. vbi limitat in maiori dcinn hoc, quòd ſoror appellatione fratris contineatur, locum non habere in fideicommiſſo: quo- rcperſecm, niam propria uerborum ſignificatio reluctatur. Vide ad prædicta etiam Dec. in conſil. 71.& h h eſ plos cn, Abb. in conſ. 3 7.& Iaſ.in l.omnes Populi, nu. 3 1. ff. de iuſt.& iur.& omninò Maria. Soci. uni.in dusut neo, conſ.. nu. 35·cùm ſequ. 7 b 3 Bar. 2 Xà d8 De pactis. Bar. in d.1tres fratres, col. I. tractat, an& quando t per liberationem generalem cenſeatur f cta remiſsio alicuius tam in ijs, quæ pendent ex teſtamento, quàm aliter. De hac re uide plene apud Bar. Alex.& alios, in l. qui Romæ. S. duo fratres.fl. de uerb. obli.& quæ ibi pono in annot ad Bar.& quæ ponam in annot. ad eundem Bar. in J. de his. fl. de tranſact. Jummarium inl. ſi cumfundum. ſf. de pact. Ad hoc ut contractus dicatur innominatus, oportet ut ſatim agatur, vel detur, Vel fiat utrunque, ali- quin uero ſi ex interuallo. Bar. in l. ſi cùm fundum. ff. de pact. BaART. in d.]l.ſi cùm fundum, colligit ex glo. ad hoc ut contractus t dicatur innominatus, oportere ut ſtatim agatur, vel detur, vel fiat utrunque, alioqui uerò ſi ex interuallo: qvia im teruallum uitiat contractum innominatum. Vide ad iſtam limitationem Iaſ. in. ſi pecumam, in princ. in 10. limitatione.ff. de condi.ob cauſ.& de iſta glo. vide Soci. in Ij.. qui præſens. ff.de verb.oblig.vbi ait, hoc dictum Bar. uideri dubium, nec bene colligi ex iſta lege. Fummarium inl. Jmperatores. fede paci. Adminiſtratores reipublicæ non poſſunt aliquem liberare paöto gratuito& expreſſö quando debitum ef liquidum, ſed negligendo petere, ita ut currat præſcriptio, poſſunt remittere. An& quando administratores reipublicæ poſſint uel faciendo uel omittendo præiudicare. Bar. in I.Imperatores. ff. de pact. BAMT. in d.l.mperatores, tradit, adminiſtratores t reipublicæ non poſſe aliquem libera- re pacto gratuito& expreſſo, quando debitum eſt liquidum, ſed negligendo petere, ita ut cur rat præſcriptio, poſſe remittere. Ad hæc& ſimilia uide Orian. in tracta. de arbitr. chart. 11. K Card. in cõſi. 9. col. 6.& attende, quia etiam ſi huiuſmodi adminiſtratores debitum liquidum remittere non poſsint, tamen poſſunt remittere collectam pauperi. Felin. in c. ſignificantibus de off deleg. Item poſſunt pœnam remittere, in quam aliquis incidit ipſo iure. glo. eſt not. inc potuit, in uerbo expelli de locat. quam ad hoc affert Aretin. in conſil. 89. Et ad rem facium aliqua trad. per Alex. in conſi. 174.in lib. in quo primi& ſecundi vol. conſilia continentur, dun agit de prælato.& per Dec. in conſi. 29 7. propè fi. In eo autem, quod ait Bart. huiuſmodi al miniſtratores poſſe præiudicare reipublicæ, negligendo,& patiendo rem præſcribi. Attend quoniam in caſu iſto opinor agi poſſe ad intereſſe contra ipſos adminiſtratores, uel eorum ie redes, vt tradit Abb. in. I. de reſtitu. in integr. dum loquitur de prælato.& idem eſſet etiamſ nollent acquirere, vt ibi per Abb.& alios. Et an& quando tales adminiſtratores t poſsint uel faciendo, vel omittendo præiudicare, uide latiſsimè per Abb.& alios in c. 1. de dol.& contu- Attende etiam, quòd prælari& huiuſmodi adminiſtratores poſſunt tranſigere,& contrahere ita ut contractus duret toto tempore, quo ipſe erit rector eccleſiæ. tex. eſt not.& ibĩi Abb.inc- veniens, de tranſact. quem extollit lo. Baptiſta Caccialupus, in tract. de tranſactionibus, in79 num. 9.& ſequ. Fummarium inl.ius publicum. f.de pact. Iut publicum naturale paëto tolli non poteſt. Turi dotandi renunciari non poteſt. apitulum renunciare nonpoſſé priuilegio honorabili, quod habet eccleſia. 61 Aliquando aliquid ſtatuitur, quia ſi aluer fieret,&ſſét contra bonos mores, E tunc padtum contra Eu non Valet. Bar. in l. ius publicum. ff. de pact.— Bakr. in d.l.ius publicum, ait, quoddam eſſe ius f publicum naturale, quod pacto tolli non oteſt. Tu adde gl. ſing. in l. exceptionem. S. f. ffNde cond. indeb.& uide. I.originé. C. ad mumicy libro 10.& Barto.& gloſ. in§. quia uerò, in authen. ut ſine prohibit. matres.& uide Slo nordn c. ſi oCckvcn gin dimcyric 1 clorabilhc ncon(acoumn.z ſtewomuflits 1gostm pid Ghgerd zefor reponcahinon niteram quan- 4 krindlis, Nos mofes,& t Goxcenesenim! nrunemabignar recerumca Ki ebquonimilett dix tetiulsCn prültgo,Abin diuid truiecau Müommninag wdtene A adiemmül Gomüarume Kradeonnul b Telfla utrunuas catur innominn Interuallo: quia lal. in!.ſi pecuni- Squi præſens.fr lege. ſo quando dbitumch diudicare, poſſe Aiquem lida lendo petere, tae ade arbitr. chan.l dres debitum lqui in in c ſigniftcani ſoiore. glo.eſtnot 39. Et ad rem u nſilia continentoti ait Bart.huiuſmoc tem præſcrdi. Ar ſtratores, veleom ro. Kidem eſſe 4 iniſtratores pobi inc. 1. de dol&o- ranſigere,& colnu . eſt not.& bi 3h e ranſactionii- — De pactis. 116 c.ſic quidam. 10. q.i.& idem eſſe dicas etiam in iure ſubrogato in locum ĩuris naturalis, cui pa- riter renunciari non licet. pone exemplum in iure dotandi, quod ſuccedit loco alimentorum, uæ quidem alimenta ſunt debita iure naturali, ſecundum Bart. in lſi quis à liberis.. parens:ff. de liber. agnoſc.& ideò huic iuri dotandrf renunciari non poteſt: ita Rom. in lij. fl. lolmatri m. Anch. in c. quamuis, in 2. not. de pact. in 6. Imol.in l.ſtipulatio hoc modo concepta-ff. de uerb. oblig.& ibi etiam Alex. col. 3.verſi. ſecund limita. Rom.in l. qui ſuperſtitis ſt de acqui.hæred. Paul. de Caſt. in conſi. 176.& Gemin. plenè in d. c. quamuis, colu. 4.vbi uidetur ſentire contra- rium.& ad prædicta, an ſcilicèt iuri naturali renunciari poſsit, vide Anan. in conſi. 50.& Alex. in conſi.z 1. col. 4 in fi:in 3. volu. vbi loquitur quando iuramentum interueniſſet. Et dum Bar. in d. l.ius publicum, ſubiungit, an pacto contrahentium mutari poſsint ca, qux pro formaà iu re poſitiuo tradita ſunt.& quid ſi effectus alicuius actus reſpicit principaliter,& directò utilita tem publicam.& quid ſi priuatam. Vide Maria. in.ſi diligenti, colu. 5. de for. comper. Paul. de Caſtr. in conſi. 3 47.& glo. in l. omnes dies, in fin. C. de feri. Imol. in c. accedentibus, quod de gitur, cùm c. præcedenti, colu. fin. de priuileg. vbi ait, capitulum renunciare non poſſe priui- legio honorabili, quod habet eccleſia.& ad rem faciunt trad. per Anch. in conſi. 22 L.& Aret. in conſ.z2. colum. 3.& generaliter, de renunciationibus legum, quæ fieri ſolent& debẽt,& quæ ſit earum utilitas, vide apud Iacobum Butrig. in tract. de renunciatione legum.& an renuncia- ri poſsit iuri publico, vel priuato, vel iuri diuino, vel naturali, vide pleniſsimè per Doct. in c. ſi diligenti, de for. compet. Bar.& Docto. in liſi quis in conſcribendo. C. de pact.& attende, quia renunciari non poteſt iuri, quod ſtatuit certam formam, Abb. in d.. ſi diligenti, colu. 3. vbi po nit etiam quatuor caſus, in quibus aliquis renunciare non poteſt iuri pro ſe introducto. Bar. in d..ius publicum, ait, aliquando aliquid ſtatuitur, t quia ſi aliter fieret, eſſet contra bo- nos mores;& tunc pactum in contrarium non tenet.& ſic ait poſſe intelligi tit. C. ne fideiuſſ. dot. den. ea enim ſecũdum eum eſt ratio, ne cauſa perfidiæ in matrimonio naſcatur. Tu dic aliã rationem aſsignari poſſe, quæ eſt, quòd in illo tit. eſt præceptum legis, contra quod operari eſt peccatum. c. z.& ibi Doct. de maior.& obed. de quo agit Anch. 56 diſt. in ſumma, in fi.vclideò eſt, quoniam ille titulus ſtat negatiusè, ut per Iaſ.in rubr. inſti. de actio. col. 3. 8 quomodò proce dat iſte titulus. C. ne fideiuſſ. dot. den. declara& limita, vt per Bal. nouell. in tract. de dote, in 21. priuilegio. Subiungit ibi paulò poſt Bart. quandoque pactum à lege prohiberi, ſeu per legem aliquid ſtatui ex cauſa publicæ utilitatis, licèt reſpiciat utilitatem priuatam;& tunc etiam iſtud Pacto mutari non poſſe. Hoc idem docuit Imol.in l. nemo poteſt. ff.de leg. primo. Contrarium uerò tenet Ana. quem refert Barb in cap. ſi diligenti, de for. comperen.& cum eo tenet etiam Barb. in c. nonnulli, per illum tex. de reſcript. in princ.& vide eundem in rubr. de præſcript. col. 6. cum Bar. tamen tenuit Aretin. in conl. z2.& idem Barb. in conſ.5 6. col. z. in 2.vol.vbi reſpon- det ad c. nonnulli. Jummarium in l. Veteribus, fr. de padt. Ambigua conuentio interpretatur contra eum, pro quo profertur 5 quèntes. num. 2. Derba dubia ſumt interpretanda contra ſiipulantem. Quæ ſt Aiſſerentia inter obſcuritatem cæ' ambiguitatem. Bar. in l. veteribus. ff. de pact. &' contra obſcurè& ambigud lo- BaART. in d.l. veteribus, colligit in ſumma, ambiguam conuentionem t interpretari con- tra eum, pro quo profertur. Vide Alex. in conſi.35. in conſ. G. Super eo. col. 1. in I. volu. S& in conſi.51. Viſo themate, in 3. volu. vbi loquitur in emptore uolente uenditorem teneri ad ſolu- tionem gabellæ.& in conſi. 8 1. Lecto& diſcuſſo, col. z. eod. vol.& in conſi. 114.Supeu eo,& in conſ. 25. eod. vol. 3.& in conſi. 42. col. 7. verſic. Non obſtante qudd teſtes aliqui, in 4.vol.& in conſ. ⸗9. Viſo proceſſu, col. 1. eod. vol.& in conſ 8 5. Vila inquiſitione, col.; eodem volu.& d 4 in conſ. — ſ N— —11 — — De pactis. in conſi.93. Clariſsime domine, in fi.& in conſi. ſequ. in fine eod. 4. volu.& in conſ. 105. colu. 2.codem uolumine.& in conſi. 13 9. in fi. in 5. Volum. vbi loquitur in contractu ſocietatis.& in conſi. 140. Colu. 2. eodem uolumine. vbi loquitur de inſtrumento diuiſionis.& in conſil. 146. colu. 5. eodem 5. volu. vbi declarat hanc regulam non habere locum in contractu mandati. vi. de ad prædicta eriam Abb. in conſi. 90. colu. fin. in primo volu.& in conſi. 3 4. columna ſecun- da. in 2. volu.& in conſi. 5 1. colu. 3. eodem volu.& in conſi. 62. colu. 6. eodem volu.& in conſi. 75. colu. 4. eodem volu.& in conſi. 9 7. colu. fin. eodem volu.& in conſi. 114.in ſecundo dubio. codem z. uolu.& contra t obſcurè& ambiguè loquentes, vide aliqua per Feli. in proœm. De- cretal. colu. I. 2. 3.& 4.& in cap. per tuas, colu. 3. de probat.& in cap. cum clamor, colu. 2. de te- ſti. Ange. in l. falſus, colum. 1 2. in fin.ff. de furt. Barb. in conſi. 6. col. 16. in primo vol.& in conſ. 15.codem vol.& in conſi. 2 5. col. 14.& in conſi. 36. colu. 3.& in conſi. 4 1. colu. 2 4. od.volu.& in conſi.6 3³. col. 8.& in multis alijs conſilijs, quæ longum eſſet recenſere. Bart. in l.locationes. C. loca. Roma. in conſi. 5.& in conſi. 10 2. colu. 2.& in conſi. 2 5 1. colum. z. Imol. in conſi. 21.& Ana. in conſi. 9 8. Areti. in conſi. 5 4. in fin.& in conſi. 84. colum. 3. Oldrad. in conſi. 95. Socin. in conſi. 43.& in conſil. 16 5. columna quinta. verſic. ſecundò hæc concluſio confirmatur, in pri- mo volu. vbi loquitur in contractu feudi. Barb. in conſi. 1 3. colum. 6. in 3. Volu. vbi loquitur in bulla apoſtolica. Corne. in conſ.5 9. in 4. uolumine. vbi ait, verba ſ dubia eſſe interpretanda contra ſtipulantem. Ang. in conſ. 198. vbi loquitur in dote. Paul. de Caftr. in conſ.3 19. Cuma. in conſilio 178. Dec. in conſ. 41.& omninò inl. ſemper in obſcuris. ff. de regul. iur. Et dum ibi ſubiungit Bar. in d. l. veteribus, quænam ſit differentia inter obſcuritatem, t& ambiguitatem. adde aliam dfferentiam, quæ ponitur per Abb.& Dec. in capitulo fin. de conſtitut: tamen lex ponit unum pro alio. xambiguitates. C. de teſti..vbi. ff. de rebus dub.& L. utrum. ff. de peti. hæ- redit. Et quid dicatur ambiguum, uide apud Bart. in l. inter ſtipulantem. S. primo. ff. de uerbor. obligat.& in Iſi quis intentione ambigua. fl. de iudic.& apud Bald. poſt glo. in Iſi quidem, col. ſecunda. C. de excep. Fummarium inl.tale pactum, ſ. de yact. Conſéſſio facla ſine cauſa non ualet. Bar. in ltale pactum, in princ. f. de pact. BaART. in d.l. tale pactum, in princip. ait, confeſsionem t factam ſine cauſa non ualere, pel tex. in l. cum de indebito. S. fi. ff. de probat. De hac re uide Alexand. in con. 4. col. 5.& in conl 53. columna ſecunda.& omninò in conſi. 84. propè fin. in I. volumine. vbi declarat quomodo confeſsio dicatur cauſam efficacem continere,& non, in materia. d. S.fi. ſubiungitque huĩuſmo. di confeſsionem ſine cauſa factam, quandoque ſemiplenæ ſufficere probationi. vide etiam ad prædicta Feli. in c. ſignificauit, col. 1. de teſti.& in c. ſi cautio, de fide inſtru.& quæ plenè pono in d. l. cũ de indebito.& attende in hac re, quia etiam ſi confeſsio ſine cauſa irrita ſit, tamen hoc non habere locum, quando facta eſt in iudicio, uel cum iuramento. vide ad hæc Marcum Anto nium Bauarium in tract. de uirtute iuramenti. Jummarium in d.l. tale pactum. I.. qui prouocauit. ſf. de pact. DPallumn de parendo ſententiæ ſi tranſactioni non pareatur, mereri executionem ſicut ſententia. Bar. in d. l. tale pactum. S. qui prouocauit. ff. de pact. BaART. in d.ltale pactum.§. qui prouocauit, inquit, pactum de parendo ſententiæ,ſi tran ſactioni non pareatur, mereri executionem, ſicut ſententia,& confeſsio. De hac re uide Angeé Imol.& alios. in l. à diuo Pio. ff. de re iudic. Jummarium in l. ſi intra. ff. de pact. Contractum iunominatum ſecuto implemento dici poſſe contracᷣtum. Düumdhabam ; Jertxkamendm Hauteſamem. — Alumm Gualiu 4 Jeumuunump. 1 BAIT ind caw. Dehacren Srrolm& Kin olmgein ficllekga&Cu idcnn'laG.num. ¹ Mändlpecum ciobglilentib in reroporf Wrindlpacum Aeſcnellenon. ünlülgen clrgincguüte mandoenand art. in Llocatione mol in conſi.?1 4 conſi. 95, Socinij nfirmatur, in pri lu.vbi loquitur in elle interpretand CON.Z19 Cuma. eTM.lu.Exdum Mi „Kardigunarem. econſtitutxamenſe 1 uttum. ff. de peti priwo.fl. de veid oin lſi quidem c cauſa non ulletY n 4.c0l.). Kin bi declarat quou- ubiungitq́ue huũü bationi. vide cir tru.& quæ plerel uſirritaſſittagel- ad hæc NMarxcun9 in ſceut ſen all endo erren aarel!„4 I 4 9 ell e! „De hacI . 1 I De pactis. 117 Bar. in. ſi intra. ff. de pact. BANT. in d.J.ſi intra, propè fi. dum ait, contractum t innominatum ſecuto implemento di- ci poſſe contractum: vide Bal. in conſi. 230. in I. vol. Fummariamin!liinter debitorem. ff.de pact. I DPadtum priuatorum iuri publico non derogat. I 3 4 2 0& Bar. in linter debitorem. ff.de pact. BaRr. ind.l. inter debitorem, colligit in ſumma, Pactum priuatorum iuri publico non derogare. Vide ad hanc.l. Bald. in conſi.507. in vltimo vol. Imol. in conſi. 5õ6. col. fi.& Felin. in c.cùm ex officij, col. 5. de præſcrip. Fummarium inlpactum. ſf.de pact. Validum eſt argumentum de contractibus ad ultimas uoluntates. Fiex testamento non adiretur hæreditas in quo eft prohibita detractio falcidiæo nihilominus ualent reli- ctain teſtamento. Pabtum quo aliquis renunciat defenſioni ſuc in cauſa ſratus& perſõnæ ſuæ non ualet. Renunciari non poteſt defenſioni. Bar. in l. Pactum. ff. de pact. BaART. in d.I. Pactum, ait, ualidum eſſe argumentum t de ultimis uoluntatibus ad contra- ctus. De hacre vide plenè apud Alber. in l. cùm quidam. ff. de uerb. ſignific.& Alexan. in conſi. 6. in I. volum.& in conſi. 76. colum. fin. in 4. volu.& Soc. in conſi. 173. Reuerende pater, col. fi. in I. volum.& in conſi. 249.& in J. ſi cognatis. ff. de reb. dub.& Doct. in l. ſi Titio aut Seio, in fi ff. de leg. ⁊.& Cuman. in conſ. 97. primo Conſultus, colum. 7.in I. volumine.& Mar. Soc. ĩuni. in conſ. 1 26. num. 28. Bax. in d.l. pactum ait, ſi ex teſtamento t non adiretur hæreditas, in quo eſt prohibita detra- ctio falcidiæ, nihilo minùs ualent relicta in teſtamẽto. vide ad hoc plenas remiſsiones per Alex. in I nemo poteſt. ff.de lega. 1. Bar. in d.I.pactum, in fi.ait, pactum, t quo aliquis renunciat defenſioni ſuæ in cauſa ſtatus,& & perſonæ ſuæ, non ualere. Vide Barb. in conſi. 47. col. 13. in 1 vol. Cæpol. in conſi. 4 1. colu. 5. Mari. in.ſi diligenti, col. 3. verſic. circa ſecundum, de for.comp. Aret.in c. cùm dilecti, de ac- cuſat.& in c. qualiter,& quando. 2. in§.debet, col. 2. cod. titulo. Anch. in d. c. cùm dilecti, vbi li- mitat hoc non habere locum ubi ciuiliter ageretur etiam de crimine, putà per uiam inquiſitio- nis, quæ quodammodò dicitur ciuilis, cùm de iure canonico mitius puniatur:& ideò renuncia tio ualida elſet Vide Feli. in c. quærenti, col. 3. de Offi. deleg. in c. tranſlato, col. 2. de conſt.& in c. cùm ueniſſent, col.. uerſi. ſecunda concluſio. de appell. vbi videas etiam Bal.& in c. ſignificã- te, eodtit. Et quod renunciari t non poſsit defenſioni, vide Ant. Corſet. in ſuis ſingul. in litera D.·in ſingul.incip. Reus non poteſt, vbi limitat hoc non habere locum in publico& famoſo la- trone, ſecundum Bal.in lprouinciarum. C. de feri.& in eo, qui fuit repertus in fragrãti crimine. & niſi is alias non haberet defenſiones, ut ibi per eum. Et ad prædicta vide Iaſ. in l.ſi quis in con ſcribendo, col.. C. de pact.& in auth. ĩubemus. z. C. de iudic, Summarium in læemptor. T. Lucius Hde pact. Qui ſabſcribit ſé ſcripturæ perinde tenetur ac ſ ipſé ſcripſiſſet. Clauſula generalts ad præcedentia nominata reſtringi debet quando ſalua ratione recti ſermonis id fie- ri potest. Si banniti rebanniantur,& eorum condinationes cancellantur Vtrum ſuſiciat eas deleri uerbo an non. Bar-. I X ᷣ d8A De pactis. Bar. in d. l. emptor. S. Lucius. ff. de pact. Bakr. in d.§. Lucius, ait, eum, qui ſubſcribit t ſe ſcripturæ, perinde teneri, ac ſii pſe ſctipſiſ ſet. Vide Feli.in c. Quoniam contraà, col. 24. verſi. quartò quæro, de probat. Paul. de Caſtr. in!, hac conſultiſsima. C. de teſta. Iaſ. in l. cùm antiquitas, col. pe.& fi. C. eod. titu.& in auth. ſi quis in aliquo. C. de eden. Ang. de Aret in rubrica proœm. inſtir. col. a. in 6. not. Barb. in conſi. 86. in2. dubio.col. 4.& ſeq. in 3. volu. Alex. in l.ita ſtipulatus. S. Chry ſogonus, in 2.& 3. col. ff.de uerbor. obli.& aliquid per Feli. in c. cùm inter, col. 3. de re iud. Paul. de Caſt. in conſ. 33 2.& Bal. in cõſi. 49.in 5. vol. Attende tamen, quoniam multæ videntur eſſe differentię inter ſcripturam, quæ to ta ſit ſcripta manu alicuius, uel ſubſcripta tamtuùm, ut tradit Ang. in conſ. 400. Bar. in d.§. Lucius, ait, clauſulam t generalem ad præcedentia nominata reſtringi debere, quã do ſalua rarione recti ſermonis id fieri poteſt. Vide Cor. in conſ. 60. in I. vol. Alex. in còſ. 17. in 1. vol.& Mar. Soc. iuni. in conſ. 1 1 2. nu. 14. cum ſequen. vbi not. infert ad prohibitionem e nationis generaliter factam à teſtatore ut reſtringi debeat ſolùm ad alienationem inter uiuos, quando prius expreſſerat actus ſignificantes alienarionem inter viuos. Bar. in d.§. Lucius, in fi. quærit, ſi banniti rebanniuntur, t& eorum condemnationes cancel. lantur, utrum ſufficiat eas deleri uerbo, an non. Vide Beli. in c. Eccleſia ſanctæ Mariæ, colu. 41. de conſt.& in c. eam te, de reſcript.& Alex. in conſ. 11 4. in I. volu.& omninò in conſi. 6 5. in 3. vol.vide eundem Alex. in conſi. 1 64. in 7. vol. vbi ponit caſum ſcitu dignum. Fummarium inl.in traditionibus. F.de pati. Paëtum appoſitum in traditionibus ualet. Bar. in l. in traditionibus. ff. de pact. BARI. in d.l. in traditionibus, colligit in ſumma id, quod habetur in tex. ſcilicèt pactum t appoſitum in traditionibus ualere. Ad hoc vide tex.& gl. in c. ſic quidam. 10. q. 1.& Doct. in c. ſignificatum, de præben. Et dum ibi in verſi. Ex prædictis aſſume, Bar. colligit tria membra: vide Alex. in l.ſi cùm dotem, col. 2. verſicu. vide ex dictis. f. ol. matr. Et dum Bar. in d. l. in tradi- tionibus, in fi. ait, quòd interdum pactum appoſitum ad excipiendum ualet ad agendum: De quod idem tenet in. pacta conuenta, in princ. ver. ſed quo quidem caſu. f. de contrahen. emy & in l. bonæfidei,& ibi Salic.& Alex. C. de pact. Summarium in!l.non impoſſibile. f.de pact. Paltum quando continet idem, quod ius commune licèt ſit nudum producit abtionem. Bar. in l. non impoſsibile. fl. de pact. BaARr. in d. l.non impoſsibile, ait, quando t pactum continet idem, quod ius commune) licèt ſit nudum, producere actionem. vide Barb. in conſ. I. col. 15. in 1. vol.& in conſi. 2 3. colu 1 2.& in conſi. 5 1. col. 14.& ſeq. eod. vol.& Alex.& alios inl. legitima. ff. de pact. Fummarium in l.ab emptione. ſde padt. Contrallus, qui conſenſu celebrantur, ſolo conſenſu diſſölui re integra. Ablatiui ahſoluti poſiti in contractibus non diſponunt. Locus non eſi pænitentiæ ubi contrabtus innominatus fit conditionalis. Clauſula congtituti qua venditor conſtituit ſe emptoris nomine poſſidere, operatur translationem domi- nij&æ debitor liberatur. Clauſula conſtituti in antiquis probat translationem poſſeſſionis. Clauſula contituti operatur ut uenditor conueniri non poſſit attioni ex uendito, ut tradat, fad conuennnn debet rei uendicatione, uel uti poſſidetis. Perſimplicem contrarium conſenſum non induci reſolutionem contractus. 9 Quand — nutmuloi a 1 Tudtu qus 72 anuuund „Aauuuu Uamus fau rnpunm unn. munt bijs ccdudſbin rrefcergli nemtansfrur” pcorkobcoorma ; Bendlben, ner. Dicabladibo dewont. luuis aew Rfdlert Ir de dotejg. Socirüän conl faciont condito ; Mindlaben conractls-nom mionem eſelice qaumübig debi Mpoltocqleche Kumränurdin 4 BWrineadlco empwr wmirege duültiteleing nnimveſen düdeagtm dn le qcaullec 1 Arann ncol uprͤruuſa rendekbumwck 6 ubime ai 1 G De pactis. 118 eneri. 3 1 dih acliipſet DHuande G quomodo res dicatur eſſe integra,& non. - bat.Pa ru.Kin Authlag Lardii conſ.g6,n &3. col ſr ven 103 32,& Bal ind Sr leripturam qu 0. 32 ſ jeltringi deberea AAlex. in cöl.l- prohibitionema onem inter uiuo nnationes cancd te Mariæ,colu.4 Win conſi..in 8 n. in tex ſcilicèt pacr mn. 10.q. 1. RX Dod colligit tria mem um Bar.in d.Linu let ad agendum: H. de contrahenel tionem. m quod ius cmm vol.& in crlaze Ede pact. ul. eCalka 9 An quan do res non eft integra,& contrabentes nudo conſenſu à uenditione receſſerunt„ſtinteruenerit ex interuallo attur contrarius retro ſimilis, ſuſficiar an non. 10 Traditio quæ ft per clauſulam conſtituti, qua aliquis conſfituit ſe alterius nomine poſſidere, etiam ſi ſit ficta traditio, tamen poſſoſſio quæ per eam acquiritur, eft uera. 11 Quamuis ſecundus emptor cui est ſatta traditio ſit præferendus, tamen alioquin eit ſi uenditor primi emptoris nomine ſe conſtituit poſſidere. Bar. in l. ab emptione. ff.de pact. BARr. in d.l. ab emptione, colligit in ſumma, contractus, t qui conſenſu celebrantur, ſolo conſenſi diſſolui re integra. Vide Corn. in conſi. 1 5.in I. vol.& omninò Dec. in lnihil tàm na- turale. ff.de regul. iur. Quid autem in eccleſia, vbi dominium rei uenditæ, donatæ, uel relictæ, in eam transfertur ſine traditione; atque ita uenditio ex ſolo conſenſu perficitur, an poſsir ſo- lo conſenſu cont rario diſſolui? Vide Iaſ. in I. fi. col. 2. verſ. pulchrum eſt. C. de ſacroſ. eccleſ. Bar. in d.l.ab emptione, in 1. not. ait ablatiuos t abſolutos poſitos in contractibus, non diſpo nere. Dic ablatiuos abſolutos reſolui in conditionem. l. a teſtatore,& ibi Doct. ff. de condit.& demonſtr.& latiſsimè laſ. col. 5. verſi.vltra ſcribentes, in recollectis, vbi rem hanc tradit per re- gulam,& fallentias. Et an ablatiui abſoluti inducant diſpoſitionem, vide Ioan. Campegium in tract.de dote, in 2 5. quęſt. ſecundæ par. ubi citat. l. fideicõmiſſa.. cùm eſſet. f. de leg. 3.& Mar. Soc.iuni. in conſ. q. nu. 8.& quòd ablatiui abſoluri, quando cadunt ſuper eo quod eſt certũ, non faciunt conditionem, tradit Dec. in c. tranſſato, in z. lectura, de conſt. Bar.in d.l. ab emptione, col. ꝛ. verſi. ſed certè non placet, ait, locum t non eſſe pœnitentiæ, vbi contractus innominatus fit conditionalis. ſed iſta opinio uidetur ueritate carere, cum contra rationem eſſe uideatur. ratio enim quare ſit locus pœnitentiæ in contractu innominato ea eſt, quia multùm debilis eſt ille contractus. de quo in l. ſi pecuniam. ff. de condit. ob. cau. Sed in propoſito caſu efficitur debilior propter conditionem. ſicedere diem. ff.de uerb. ſignif. Ad rem faciunt aliqua dicta per Alex. in l.ſi inſulam. col. z. verſ.tertiò facit. fide uerb. oblig. 4 Bar. in ead. I.& col. verſiculo ſed quæro, ait, clauſulam tconſtituti, qua uenditor conſtituit ſe emptoris nomine poſsidere, operari trãſſationem dominij, atque ita debitor liberatur. De hac clauſula uide Iaſ.in§. actionum, col. 26. inſt. de action. Attende quia ad hoc, ut ui huius clauſulæ dominium transferatur, neceſſe eſt, ut emptor probet conſtituentem poſſediſſe illa bona, de quibus agitur tempore, quo conſtituit ſe emptoris nomine poſsidere, alioqui ſuccumberet ille, qui clauſulæ conſtituti inniteretur. Et ideò cautus ſit aduocatus: ita Dec. in conſi. 247. 5 Alexan. in conſ. 9. in 4. volum. Hoc tamen non habet t locum in antiquiſsimis: quia tunc illa 10- la probat tranſlationem poſſeſsionis. Soc. in conſ. 39. Col. fI.& in conſi. 1 87. col. 5.in I. vol. Ea verò eſt huius clauſulæ& ſimilium ius& potentia, ut propria authoritate,& abſque aliqua ex- cuſsione agi poſsit contra tertium poſſeſſorem. Alex. in conſi. 70. col. fi. in 5. vol.& in conſ. 83. & in cõſi.8.& in conſi. 1 85. in 6. vol. Ant. de Fano in tract. de pignoribus& hypothecis, char. 52. nu. 1. vbi limitat hoc non habere locum, quando mortuus eſſet ille, qui conſtituit ſe alte- rius nomine poſsidere. Et ad prædicta vide omninò Iaſ.in S item ſi quis, num. 77. de action.& Cæpoll. in cautell.3 1.& Aret. in conſi. 1 26. Et dum Bar. in d. l. ab emptione, col. 3. uerſic. Nota 6& tene menti˖ ait, clauſulam t conſtituti operari, ut uenditor cõueniri non poſsit actione ex uẽ- dito, ut tradat, ſed conueniri debet rei uendicatione, vel uti poſsidetis. vide ad hoc„RX ad præ- cedentia Matthæſyll. in ſingul. 68. Alexand. in conſi. 2 7. colum. 2.& in conſi. 92. colum. 2.in I. volum.& in conſi. 25. in fi. in 3. volum.& in conſi. 2. Colum. 4. nu. 5. in 4. volum.& Salic. in l. tra- ditionibus. C. de pact. 7 Bar. in ead.l. col. 4. in principio ait, per ſimplicem t contrarium conſenſum non induci reſolu tionem contractus, vide Aret. in conſi. 21. col. 4. in 1. dub.& Paul. de Caſt. in conſi.1 33.& ſeq. Bar. in d.l.ab emptione, colu. 3. verſiculo quæro quæ faciunt, tradit, quando& quomodò res dicatur 1 2 3 — — ESEEESEE — 8 X. A De pactis. 3 gicatur t eſſe integra,& non. De qua re vide plenè apud Alberi. in l.mandatum. C. manda,.& Specul.in 1. par. tituli de iud. deleg.§.5. verſi. Goffredus. Et an præparamenta faciant deſinere rem eſſe integram, vide Bar. in l. ſi pecuniam. ff. de condit. ob cauſ. 9 Bar. in ead.ſ. propè fi. uerſic. Quæro ſi res, diſputat, an quando res t non eſt integra,& contra. hentes nudo conſenſu à uenditione receſſerunt, ſiinteruenerit ex interuallo actus contrarius retrò ſimilis, ſufficiat an non? Vide Aret. in conſi. 1 7. col. 6.& in conſi. 1 23. col. fi.& attende, quòd confirmatio ſiue ratihabitio actus nulli non trahitur retro, ſed actus incipit robur habe- re, ut ex nunc. Aret. in conſ. 1 82.& in conſ. ſequ. 10 Bar. in d.. ab emptione, in fi. verſi. vltimò aduertas, inquit, quia etiam ſi traditio, t quæ ſit per clauſulam conſtituti, qua aliquis conſtituit ſe alterius nomine poſsidere, ſit facta traditio, tamé poſſeſsio, quæ per eam acquiritur, eſt uera. Ex hoc infertur, quòd& ſi alienans in aliquam pœ- nam non incidat uendendo, niſi etiam tradat,& faciat eum uerum poſſeſſorem, tamen ſi nomi- ne emptoris ſe conſtituit poſsidere, incidit in pœnnam. Iaſ.in 1fi. in 19. quæſt. verſi. jimita. C. de I1 iure emphyt. Item quàmuis ſecundus t emptor, cui eſt facta traditio, ſit præferendus, tamen alioqui eſt, ſi uenditor primi emptoris nomine ſe conſtituit poſsidere. Iaſ. in J. fi col. pe. uerſi.ex derulbosye Gum erdan Ii We chgpeteleyi iſtis uerificatur. C. de ſacroſ.ecc. Vide ad prædicta Barb. in conſi. 8. col. 2 3.in 2. vol.& in conſ-. 6 ordetrad O 58. col. 18. eod. vol. Ad præcedentia faciunt trad. ꝓer Soc. in cõſi. 8⁰. col. fi. in 4. vol. vbi inquit dotem præſumptam eſſe ueram dotem, licèt præſumptione probetur. De qua re vide Curtium in conſi. 88.& Cuma. in conſi. 109. Jummarium in l. fi. frde pad. 1 Daclum principalis non præiudicat dofenſioni iam fideiuſſori quæſitæ. Bar. in I.ſi reus, quæ eſt.. fi. ff. de pact. 1 BART. in d.l. fi. colligit in ſumma, pactum t principalis non præiudicare defenſioni iam ſ deiuſſori quæſitæ. vide Barb. in conſi. 8 9. col. 9. in 3. vol. Jummarium in l.j. frde tranſact. Ditlio quaſi, ſignificat improprietatem,& aliquando eſt uox ueritatis ex preſſiua. nu. 2. Tranſadtio fieri poreſt quando res dubia eſi propter iudicium uel propter aliud. on de quacunque re dubia licet tranſigere. Tranſactio de cauſa criminali non ualet. Si post tranſattionem appareant inſerumenta ex quibus conſtat rem illam eſſe liquidam, ſuper quatu- quam de re dubia facta fuit tranſactio, an ex eo quòd tranſigens fuit læſus, irrita ſit illa tranſatin. Bar. in l.j. ff de tranſac. A. in dlj tangit an iſta uovquaſi tſignificet improprieratem. Tu dic hancu cem quandoque improprietatem ſignificare ut probatur in l.in id tẽpus. ff.de uſuc L in I. procuratorem, in fi. ff. de procurat. in l. itẽ Mella. ff. ad leg. Aquil. in. una§. ut hæc plenius, in fi. C. de rei uxor. actio. gl. in l.iubemus.§. ſanè. 2. in uoce, ſacrilega. C. de ſacroſeccleſ. 2 R& eſt tex. in l. quaſi. C. de non numer. pecun. Quandoque uerdò eſt uox f ueritatis expreſsiua, uc in l.j. cum glo. ff. de regul. iur.& in l. ſi ante nuptias, cum glo. ff. ſolut. matri. gl. magna& ibi Bal. inl. qui Romæ.§. duo fratres. ff de verbor. obligat. quem ſequitur laſ. inl.re coniuncti. num. 93 ff. de lega. 3.& ita ſtat in Euangelio Ioannis, quaſi umigeniti à patre. Et de huius uocis ſigni ficatione tradit Bar. in l. conſtitutus. ff. de actio.& oblig. in l. fin. f. de ſicar. in d.l. ſi ante nuptias. ff. ſolut. matrim. in liij. C. de inoffic. teſtam. Abb. in capit. ad noſtram, de iureiur.& in c. gratum, poſt glo. de offi. deleg. 3 Bar. in d.j. aittranſactionem t fieri poſſe, quãdo res dubia eſt propter iudicium uel Prole . allud. meſeiqwiäſ düt wlosirörac. qpenendlit A 1 Tuujliiſada I BWnr da. adſerum hæredem 1TÜnaltaum cannn 1 lifcim fanm ünnonyanmem — lanniuci ſ 4 Atretn mnpuſt — Ate uranun lir iſtaehe raditio, fquæ tty tfacka traditio, 9 nans in Aliquamy rem, tamen ſi non ſt. verſt imita. C. ræferendus, tamt f. col pe. uerſi De tranſactionibus. 119 aliud. De hac re vide Alex. in conſi. 15 3. col. fi.& in conſi. 204. in fi.& in conſi. 23 5.in libro in uo primi& ſecundi vol. conſilia conrinentur.& in conſi. 72. in hi.in 3.vol.& Dèc. in confi. 22. in fl. pleniſsimè lo. Baptiſtam Caccialupum in tract. de tranſactionibus. vbi tradit etiam quo tuplex ſit tranſactio: qui poſsint tranſigere,& non:& de qua re poſsit fieri tranſactio:& mul- 4 ta alia ſcitu digna. Attende, quia non de t quacunque re dubia licet tranſigere, vt in cauſa ma trimoniali.c. f vbi Abb.& alij de tranſact. neque ſuper conditione tutelæ licer tranſigere. Bart. in l.prętor ipſe.ff.de tut.& curat. dat. ab his, citat. l. in eos. ff. de tutel. quã intelligas, ut per Kom. in ſing. 46 5. cum ibi addit. per Caſtil. Et an tranſactio licita ſit in ſpiritualibus,vide Abb. in c. z. Et omninò in c. ſuper eo, de tranſact.& Damaſum in tract. de brocardis, in primo membro. nu. 29. Item non ualet tranſactio t de cauſa criminali, in qua non ingeritur pœna ſanguinis. ltran- 5 ſigere. C. de tranſact.& idem eſt etiam in cauſa mixta, in qua aliquid applicatur ob publicum intereſſe,& aliquid propter priuatum. Alex. in conſi. 8². in fi. in 1. vol. Et hunc,& alios caſus vi- de apud Doct. prædictos,& in Specul. aduocatorum, in 6. part. Quid ſi tranſactio de re dubia. quam petebam aliqua ſpeciali actione, vtruùm porrigatur etiam ad alias actiones mihi ad eandẽ rem competentes, an uerò uti poſsim alia actione, non obſtante illa tranſactione; vide Abb. in vvol. Kin conl 6 c. i. de tranſact. Quid ſi poſt tranſactionem t appareant inſtrumenta, ex quibus conſtat rem il- In rolabi inqui- Qaatevide Cudum icare defenſioniim 1 ſſua. nu.z. 1. 4 ſ liquidam ſcherq 3 71 rita ſi latrnjOi 1 All 8. 3. 3 5 eetatem. Judrh 1 in quo hæc continentur. liberalitatem t enim captioſam mn lin idtépust, e ;. 5 1 B tuertars i 1 9.. mag lam eſſe liquidã, ſuper qua tanquàm de re dubia, facta fuit tranſactio, an ex eo, quod tranſigens fuit læſus, irrita eſt illa tranſactio: Et videtur quod nõ, per tex. not. in I. Lucius, in fi. ff. ad Trebel. quem extollit Abb. in d. c. 1. de tranſact. Fummarium in l. Fmperatores. ſ Aebitor. ſf.de tranſact. Tranſactio facta cum hærede putatiuo ad uerum hæredem porrigitur. Bar. in LImperatores.§. debitor. ff. de tranſact. BaART. in d§. debitor, in principio tradit, tranſactionem t factam cum hærede putatiuo ad verum hæredem porrigi. vide Ang. in conſ. 3 5. col. 1. Fummarium in l.cum Aquiliana. ff. de tranſaci. Liberalitatem captioſam interpretatio prudentium fregit. Si factum eſt compromiſſum de fundo aliquo cum plena poteftate arbitrandi, an iite arbitrator poterit alteram partem compellere ut det alteri aliquam aliam rem, de qua non erat contentio. Jententia debet eſſe conformis libello e; petitioni. Arbitrator an poſſit manum ponere ad rem non deductam in compromiſſo. Arbiter ſiue arbitrator an poſſit in ſuo pronunciamento pacᷣtum apponereout altero ex compromittentibus ſime filijs decedente alter ſuccedat. Bar. in I. cùm Aquiliana. ff.de tranſact. BART. in d.l. cum Aquiliana, uerſi. vltimò nota, ait, attendendum eſſe illum tex. mirabilẽ, in q interpretatio prudentiũ fregit: atque ita liberatio generalis, appellatur liberalitas copioſa. ex quo, ſecundum Bar. multa decidi poſ- ſunt. Et primò quòd ad faciendam liberationem generalem nemo cogi poſsit. Ad hæc vide Alex. in J. ſi finita.. eleganter, col. ⁷. fH. de damn. infect.& eſt tex. in l. i j.§. contrarium, vbi Bal.& Alberic. ff. de contrar. iudic. tut. Alex. in conſi. 8.& in conſi. 68. col- fi. in 5. vol. Beli. in Sſieniaca uit, col. fi. de teſti. Barb. in conſi. 16. col.. in 2. vol.& in conſi. 108.in fi. Bald. in cap. ſi actem in fi. de reſcript.& in c.cùm adedò, in fi. eod. tit.& in c. ſuper literis, in fi. od. tit. Et rurſus vige Aier in conſi. 42. col. 3. ver. tertiò quia generalis, in I. vol. Et ad prædicta facit illud Philoſo h ne nere eſſe confuſionem& obſcuritatem. Et ided inquit Rom. Lndrre re non poſſe, vt inter partes fiat quietatio generalis. Et nemine berationem;tradit etiam Ial in l.ſi de certa. C. de tranſact. in conſi. 40 3. arbitros præcipe- m poſſe cogi ad huiuſcemodi li Bar. —— X d8= — De tranſactionibus. 2 poteſtate arbitrandian iſte arbicrator poterit alteram partem compellere, ut det alteri aliquã aliam rem, de qua non erat contentio.& decidit, hoc fieri non poſſe. Ad hæc vide Alex. in l. ſi ſupenverſiculo item præſtat. C. de tranſact. Card. in conſ. 15.& ſeq. Abb.in c. conſtitutus, de re ligi. dom. in c. niſi eſſent uiri prouidi, col. z2. de præben.& in c. cùm dilecti, colu. 3. de arbit. Balq. in conſi. 52. in 2. vol. Alex. omninò in conſi. 2 66. In cauſa& lite, in libro in quo primi& ſecũ di vol. conſilia continentur. Et ad rem faciunt trad. per eundem Ale xand. in conſ. 79.in 5. vol. vide ad præfata Rom. in conſi. 11 5. in fi.& Belin. in cap. cauſam quæ, colu. 2. de iudic. Et ex hoc 3 Bartoli documento illud eſt adnotandum, quod dici ſolet, ſententiam t eſſe debere conformẽ libello,& petitioni. Adde tria debere eſſe conformia, ſcilicèt libellum, probationem,& ſenten tiam; vt declarat Bal. in l.j. C. ſi plu. una ſent.& in I.fl. C. de fideicomm̃ liber.& Canoniſt in cap. licèt Hely, maximè Ana. de ſimon. id quòd non ſolum procedit in iudice& arbitro, uerum erà in arbitratore. de qua re vide Ant. de Butr. in d. c. conſtitutus, de relig. dom. Et ad præceden. 4 tia vide Soc. in conſi. 220. in 1. vol. vbi plenè tradit, an arbitrator t poſsit manum ponere adt non deductam in compromiſſo. Barb. in conſi. 3. in 4. vol. Reli. in c. conſulere, de ſimon.& quæ poſui in annot. in Bar. inl. ſi cùm. S. plenè. ff. de arbit. Attende tam en, licèt arbitrator non poßsit Sonere manum ad aliam rem, nihilominus totam rem, de qua diſputatur, poſſe uni auferre,& are alteri, hoc pacto, ut ei certa pecuniæ quantitas ſoluatur. Dec. poſt alios inl. ſi ſuper poſſeſ- ſione. C. de tranſact. Soc. autem in conſi. 104. in 4. volu. ait, in quibuſdam caſibus partes cogi poſſe ad dandum aliam rem licèt deducta non fuerit in compromiſſo: vt ibi per eum. Quær 5 vtrum arbiter t ſiue arbitrator poſsit in ſuo pronunciamento pactum apponere, vr altero ex compromittentibus ſine filijs decedente, alter ſuccedat? Vide Angel. in conſilio õ 6. vbi tene hoc fieri non poſſe. Jummarium in l. de his. ſf.de tranſact. Tranſactio de contentis in teſtamento non ualet, niſi cognitis es inſpectis uerbis teſtamenti. Juramentum habet uum ſGecifici& expreſſi ſenſus. Ditio non aliter, quid ſignificet. Suß Wcere traufigentem inipicere oculis intellectus ea, quæ continentur in testamento. Bar. in I. de his. ff. de tranſact. 1 BARr. in d.l. de his, ex qua colligitur tranſactionem t de contentis in teſtamento nonur lere, niſi cognitis& inſpectis uerbis teſtamenti, quærit nunquid huic legi renunciari poſsSit. De hac re vide cundem Bart. in l. Modeſtinus. f. de donat. Et quòd huic IJ.renunciari non poßi X communiter“ craditum eſſe ait, Imol. in I. qui Komæ.§. duo fratres. ff. de uerbo. oblig. vbi etiam Alex. Hoc tamen ibi limitatur, niſi iuſiurandum interueniſſet. hoc idem uult Alexan. in conl- 153.in libro in quo primi& ſecundi volu. conſilia continentur,& in conſi. 1 1 8. in 7. volum.3 Marcum Antonium Bauarium in tract. de virtute iuramenti. num. 5,. ſed an huic legi renunau tum eſſe intelligatur, quando in genere cuiuſque legis auxilio renunciatum eſt, uide Dec.n conſi. 5 2. num. 1 8. vbi ait, huic legi renunciatum eſſe cenſeri. contrarium tenet Eeli. in c. ſid ligenti. num. 1 8. de for. compet. vbi ait, cùm in caſu huius. l. ſpecifica ſcientia exigatur, non ſul⸗ ficere eſſe cogitatum in genere uirtute illius renunciationis factæ de quocunque legis auxilio Quæro hic, quare eſt, quòd ui iuramenti cenſetur renunciatum huic legi,& non ui renunciatio 2 nis prædictæ? Reſpondeo, iuramentum fhabere uim ſpecifici,& expreſsi ſenſus, ſecundum Bal. in lij. C. commod.& Alex. in l. fancimus. C. de teſta.& Soc. in conſi. ⁊14. in I. volu. Etan& quando huic legi rennnciatum eſſe intelligatur, vide Soc. in conſ. 200. col. fi.& in conſi. 282.& ſeq. in 1. vol. Ad prædicta uide Barb. in conſi. 48. col. 10.& ſeq. in 1. uol.& aliquid in conſi. 5. col. 1 5·in 2. uol.& in conſi. 6 8. col. I eod. uol. Capr. in conſi. 29. Corn. in conſi. 1 5 0. in 3.UuOl- 4— 5 6 0. 82 ⸗*... 8 8 82 nl⸗ * in conſi. 13 9. in 4.u0l.& omninò Soc. in conſi. 2 1 4.in 2. difficultate, in I. uol. ubi ait, ia n Par. in d. l. cùm Aquiliana, quærit, ſi factum eſt compromiſſum t de fundo aliquo cum plena itrjiolenn urcaifclkane 1 Dum ſequens 1 Trunſckioſipn 1 Mr idla cecerbhls. libe⸗ 16ſchhons, Er aunen dfdeas 2 Brindlelm hin wautboreKhuiche iten arilſqudg uquigeineciuiib Cbeunlä bi leanenſtns N ladnentg d ckoreranlte Rnnumenanadu d Raclſeulmm Nurr nu ſud De tranſactionibus. 120 Alt det Jri nem opinionem eam eſſe, ut ex hac endeiaione Leenai leen renaweiarun ho ſtePeyo. eriibeähri Heserzai Tran Sedi Rieenne uoraunälde 3 1 racham ci L wün 35 uim e. äIn econltitutgg 1 Et dum Barto. in d.lxde his, ait diſpo enoendn lus 5 un P ie Eeli)— vcolu., de ν 3 cit, in uoce illa, non aliter, t ideò ei renunciari non pol e. in hoc puncto vide Feli. in cap. cum w in„. eAd.M acceſsiſſent, colum. 4. de conſt. Et de hac uoce non aliter, vide aliquid apud Alexan. in conſi. 3. On quo pricij. lin 1 umät col.e.in 1.vol.Baliin c. S. denique, in titulo Quæ fuit prima cau. benef. amit.& Iaſ. inl. fin. col. din congin.2. in 1. VOl. Ba ung. uIIO p Aquo cum b Kte, hr ld S u 2 de iudic. 17 pen. C. de iure emphyt.* 1* ſ ehe Lfel. 4 Bar. in d. lxde his, ait, ſufficere tranſigentem t inſpicere oculis intellectus ea, quæ comtinentur de ourndi in teſtamento, alioqui uerò ſi oporteret, ut oculis corporis legerentur. De hac re vide multa Sren apud Eeli. in proœm. Decretal.in fi. Barba. in conſi. 48. col. 10.& ſeq. in I. vol. Kom. in cõſ.403. rXCnoniktin vbi per hanc.j.ait, atbitros, in quos factum eſt compromiſſum generale& plenum, non poſſe 1 arTbitro, Uerum aliquid diſponere ſuper ijs, quæ pendentà teſtamento, niſi eo uiſo.& alia tradit ſcitu digna ibi 2 Et ad præcedt in col.pen. vide etiam Ang. in conſi. 2¹ 8. in tertio dubio.& in conſi. 198. vbi loquitur in laudo, anum ponere add& plenè in conſi. 9 4.& omninò vide eundem Ang. in 1 ij. ff. quemad. teſta. aperi.& Bar. inl. ſcy- re de ſinon.&eq phi. ff de optio. lega. Et vide Mar. Soc. iunior in conſi. 1 1 6. nu. 74.& ſeq.& Soc. in conſi. 21 4. in orarornon poßt ſecunda difficultate, in 1. volum. dOUle un aue — vniin e Fummariam in l. cum hi. fede tranſact. mcdpn Dittum ſequens reftringitur à yræfatione poſita in yræcedentibus. Kid dereun. Q 2 Tranſastio ſuper alimentis fieri non poteſt niſi prætore autore. apponere, Wt Aeto in coniſio b6.ydite 1I1 Bax. in d.lcuùm hi, in principio ait, dictum ſequens f reſtringi à præfatione poſita in præ cedentibus. Vide ad hoc Ana.in conſi. 4. in ſecundo dubio. Rom. in conſ. 476. Socin. in conſi. 165. columna 3. Et ad prædicta uide quæ plenè poſui ad Barto. in litem quia. S. idem Iuliano. erbic teſtameuti. numero z. ff.de pact. 2 Bar. in d.l. cum hi, in fi. princip. ait, tranſactionem t ſuper alimentis fieri non poſſe, niſi præto- re authore:& huic beneficio renunciari non poſſe, etiam cum iuramento. Contrarium tenuit idem Bar. in l. ſi quis pro eo. ff. de fideiuſſor. Sed pro concordia dicendum eſt, Bart. hoc in loco 1.) Bar. in l. cum hi. ffNde tranſact. kamentd..... loqui de iure ciuili, ibi verò de iure canonico. Et vidè Lancilotum poſt alios in l.de alimentis. C. de tranſact. ubi maximè Dec. Et an legi prohibitiuæ renunciari poſsit cum iuramento, vide sin teſtamenon Alex.in conſi. 15 3. Viſo& ut oportet. in libro in quo primi& ſecundi volu. confi. continentur. nis in te— Barb. in conſi. 48. in 1. vol. Imol. in c. cùm contingat, col. pe. de iureiur. Et quòd in alimentis di- catur uerſari utilitas publica, ut hic ait Bar. vide Alex. in conſi. 108 Colu. pen. uerſic. Prædictum ſtatutum emanauit, in 3. volum. legi renunciati po- clLrenuncian nolf Aeuerbooblgit ienautaans Summarium ind.cum hi denu Vei mmarium in d.l.cum hi. ſ. eam tranſactionem, frde tranſact. iſi. 118 n 7ℳ0, 1 conli-1IB. Fi eccleſta uel minor uendit ex cauſa non conceſſa& ſolennitate non ſeruata an contrabtus ualeat. 2 o leolſel-.„ ſed an büe l⸗ Mulier quæ ſine qecreto contrahere non poteſf, ad ſuitamen utilitatem abſque decretopoteſt. anciatum ctt,- neeerid Bar. in d..cum hi.§. eam tranſactionem. ff. de tranſact. t L.'. X..„.. nnexignr BART. in d.. cum hi.§. eam tranſactionem, quærit, ſi eccleſia t uel minor uendit ex cauſa 81 82 cunqucke non conceſſa,& ſolennitate non ſeruata, an contractus ualeat? dicitꝗque eum tenere, ſi cõditio ecu, von une nem ſuam non fecerint deteriorem. Adiſtam quæſtionem vide Feli. in cap. tuis quæſtionibus bes, alss, col. 1 de teſti. Aret. in c. nouit, col.. in fi. de iudic. Kom. in conſi. 3 16.& in conſi. 45 3. vbi mnab Keryle 11ch, ta ſimilia attulit. Et uide laſ. ad hoc in. Barbarius, col. 3. ffide offi. prætor.& Anch. in conſ 309. nlia Ii gincw,2 R& omninò Dec. in conſi.3 31.Col. z. vbi ait, mulierem, t quæ ſine decreto non poteſt, ad ſui uti d. iqudèu, litatem abſque decreto poſſe contrahere.& multa adducit ad rem facientia Hoc idem plenè oiß docuir Feli. in c. cauſam, col. pe. de iudic. vbi deinde ſubiungit, eccleſiam ad ſui utilitatem ſine requiſitis De tranſactionibus. requiſitis ſolennitatibus alienare non poſſe; quia id pro forma exigitur. id quod præfato Bar. toli documento repugnaret. Attende tamen, Prælatum& quemlibet alium rectorem eccle. ſiæ, poſſe contrahere& tranſigere ſine ſuperioris authoritate, ut contractus duret toto tempo re, quo ipſe erit futurus rector. tex. eſt not.& ibi Abb. in c. veniens, de tranſact. Jummarium in d.l. cum hi. ſ.. qui tranſiæit. ſfide tranſabt. Tranſattio alimentorum facta ſimpliciter nonporrigitur ad habitationem. Appellatione manſionis 2 hahitationis alimenta non continentur. In alimentis an expenſæ quæ fiunt in tudijs contineantur. Bar. in d. l. cum hi. S. qui tranſigit. ff.de tranſac. BART. in d.J. càm hi. S. qui tranſigit, ait tranſactionem t alimentorum factam ſimpliciter, non porrigi ad habitationem,& ueſtiarium. contra hoc urget, quòd appellatione alimento- rum ueniunt& omnia, ſine quibus corpus ali non poteſt; ut cibaria, ueſtiaria,& habitatio-le- gatum.ff. de alimen. lega. l. cum hi..de calciario. ff. de tranſact.& ita in ſpecie ait Soci. in conſ 161. in fi.in I. vol. Et hoc idem uult gl. not. in c. Epiſcopus, in uoce victu. 10. q. 2. Sed reſponde V tur, fatendo contrarium, quando ſumus in legato alimentorum, quod eſt fauorabile, alioqui ue rò in tranſactione, quæ eſt odioſa, cùm de ipſis finiendis agatur, ut hic: ita docuiĩt idem Bart.ij I.legatis. ff. de alim. leg. Attende tamen, licèt appellatione alimentorum in re fauorabili, etiam ueſtes& habitatio contineantur tanquam ſpecies ſub genere comprehenſæ, tamen appelle 2 tione manſionis& habitationis, t alimenta non continentur.& ideò ſi teſtator legaſſet habi. tationem, propterea non cenſetur ei alimenta reliquiſſe. Alex. in conſi. 62. col. fin. in 3. vol. ſe eriam appellatione cibariorum, non ueniunt ueſtimenta, ut habetur in tex.& glo. in d. c. epiſco. pus. 10. q. 2. An autem appellatione alimentorum, ueniant medicinæ: vide Bar. in d. l. legati, & plenius in J.ſi cùm dotem. S. ſin autem. ff. ſolut. matr. vbi etiam alij Doct. tradunt. Et nunquid in alimentis t expenſæ, quæ fiunt in ſtudijs contineantur? vide Bar. in l.de bonis.§. nõ ſolum. de Carbo. edict. uide tex. in l. itẽ ſerui. S. quas impenſas. ff. de ędili. edic.& in l. in rebus.§. poſſum: ff.commod.& in J. ſicut impendia. ff. de uſufr.& in l.non omne. ff. de pœn. lega.& gl. in c. ex par te, in uoce fortè, de celebrat. miſſ.& uide trad. per doct. in l.ſi ab hoſtibus. S. ſi uir uxorem. fſ matr. Et quòd appellatione alimentorum ueniant cibaria, ueſtiaria,& habitationes, habeturi 1 fi. f.de alim. leg.& in glo. in l. ſi quis à liberis. S. non tantùm. ff. de liber. agnoſc. Et licèt ex lic de diuor. fact. apud quem, argumentum colligatur, habitationem non comprehendi, tamẽh eſt ueritas. Et de materia alimentorum vide plenè apud Paul. de Monte Pico in ſolenni reya- I. Titia cùm teſtamento. S. Titia cùm nuberet. ff. de leg. 2. . Jummarium in d.l. cum hi. ſ. ſi uni. ff.de tranſact. Fundum, qui pro alimentis legatur, ſine prætoris autoritate obligari& diuiqi non poſſé. Si hæredes emphyteotę inter ſe bona emphyteotica diuiſerunt, an dominus partem liuelli ab uno recinim e partem ab alio ſibi præiudicet. Empbyteota alienans irrequiſito domino, quamuis incontinenti hona redimat alienata, tamen caui iure fuo. Emphyteota ſi requiſito domino partem rei alienat vtrum cadat à tota re, an uerd a parte tantun alienata.. unquid empbyteoſes eccleſiaſtica& feudum ueniant in reſtitutione fideicommiſſi an non. An eæ quando feudum diuidi poſſit. Bar. in d. l. cùm hi.§. ſi vni. ff. de tranſact. Ba KT. in d.. cum hi. S. ſi uni, colligit in ſumma, fundum, t qui pro alimentis legatur, ſine Prætoris authoritate obligari& diuidi non poſſe. Et ex hoc infert,& quærit, an pari ratione plures emphyteotæ ſibi inuicem alienare& diuidere non poſsint irrequiſito domino 2Con- cluditque, hoc in alimentarijs militare: quia alienatio& diuiſio fauore ipſius alimentarij probi- bita eſt, alioqui uerò in emphyteoſi: quia domini nonintereſt, ut inter ſe diuidant, ſed bene intere mqunb7 c alnopnpir0 deuLilcpodul, 4 SDuſfdeleg adtatoute! 1RaphCh 5 ronopüäend Diwaffonte d desnontranfel- X roringriecfe in olincon. Ie quiettfcki Kinende aioqui- vohbirferloddr G anremcuncoſ Mobenrrdiulonem urimnoaqui emu Rtadyradt inadläquü 7 lUukrunae n factam ſimplie Pellatione Uime larla,& habitatio. cie ait Soci. in c 5.q 2. Sed reſpon auorabiſe alioqui docuit idemm Barr. Arefauorqbili, etian dedR umen Mpola rekaot Ver vd · 16*NAn. No. tex.& glon àce De trapſactionibus. 121 intereſt, vt in tertiam perſonam ei non obligatam, non transferant. hæc Bart. Conſidera, quòd jſta ratio Bar. non uidetur tuta: quando enim unus ex alimentarijs uenderet alteri alimentario, eius ratio ſatis concludit: quia ſubeſſet periculum, ne fame periret. ſed ubi diuĩderet,& ſibĩ debita portio aſsignaretur, tunc non ſubeſt hoc periculum:& ided ceſſat ratio Bar. Cogita. Et uide ad prædicta Alex. in conſi.; 1 7. Viſo themate, in lib. in quo primi& ſecundi volu. conſilia continentur.& omminò in conſi. 7. col. 1. in 5. vol. vbi tradit, an irrequiſito domino emphyteo tæ,& feudatarij poſsint bona eis conceſſa diuidere. Ad rẽ faciunt trad. per Dec. inc. ex literis, col. 3. de probat. Quid ſi hæredest emphyteotæ inter ſe bona emphyteotica diuiſerunt, an do- minus partem liuelli ab uno recipiens,& partem ab alio, ſibi præiudicet, ita vt amplius eorum quemlibet in ſolidum conuenire non poſsit? Vide Fulg. in conſi. 80. Quo autem pacto emphy teota irrequiſito domino alienare poſsit,& non incidat in pœnam, vide Alex. in conſi. 1o4. cũ ſeq. in ꝙ. vol.& Cæpol.in cautel. 22. Scias etiam emphyteotam t alienantem irrequiſito domi- no, quaàmuis in continenti bona redimat alienata; tamen cadere à iure ſuo, ſed eſſe dignum ex- cuſatione propter celeritatem redimendi, per tex. inc. ſi quis presbyterorum, de reb. eccl. non alien.& in c. potuit, vbi Doc. de loca. ad quod uideas etiam Ambroſ. de Oppizonibus in repet. S. Diui. ff.ide leg: I. nu. 76. Quid ſi emphyteota f irrequiſito domino alienat partem rei, utrum cadat à tota re, an uerò à parte tantùm alienatae vide Alex. in conſi. 8 9.& in conſ. 9 9. colu. ff. in 5. vol. Raph. Cuma. in conſi. 41.& Curtium in conſi. 70. nu. 9. non ab re eſt etiam intelligere, nunquid emphyteoſis eccleſiaſticat& feudum ueniant in reſtitutione fideicommiſsi, an non? Prima fronte dicendum uideretur, quòd non: quoniam huiuſmodi bona ad extraneos hære- des non tranſeunt, igitur non ueniunt in reſtitutione hæreditatis: ita enim colligit Bar. in l. ſi pa vide Barind.Llee—*† troni, in princ. ff. d Trebell. in cuius ſententiam*cõiter itum eſt, teſte Alex. in conſi. 1 1. col. 8. dct. tradunt. Et nug 1de bonis.§.no ſch Kin lin rebus§ en lega.& glinci Sus. H.ſi uir uxoren 6 habitationes,habt agnoſc. Etlicete comprehendi n ne Pico in ſolenul 7 Auidi non poſſ. vartem Auelliab unn I mat alienata, unè „ par” 4 re, an undahu miſſt an non. acommiſt in 3.vol.& in conſi. 10 I. col. 8. in 4. vol. Tamen ueritas uidetur eſſe, vt diſtinguendum ſit, ſit ne ille, qui petit fideicommiſſum de deſcendentibus teſtatoris, an non.& primo caſu bona ſint re- ſtituenda; alioqui non: ita Bal.in l. cùͦm uirum. C. de fideicom.& Alex. in conſi. 19. colu. z. in 5. vol.vbi refert Io. Andr. Nicol. de Neap.& Paul. de Caſt. ita limitantes Bart. in d l.ſi patroni. An autem,& quando feudum † poſsit diuidi, vide in conſi. 66. inter conſilia Alber. Brun. vbi etiam habetur diuiſionem fructuum fieri poſſe in feudo,& in quacunque re, in qua ſit prohibita alie- natio. Immo æquiſsimum eſtvt iudex id fieri debere præcipiat, ne conſortes ad arma prouo- centur. Et ad prædicta vide etiam Soc. in conſi. ⁰7. in 1. vol. Alex. in conſi. 60. in 3. uol.& in cõſ. 11. in 5. vol.& quid ſi ſubditi contradicunt, vide Alex. in conſ. 25. in 5. vol. Jummarium in dl. cum hi. ſ. ſi prætor, ſfde tranſac. ludex non debet omittere iurus ſolennia,& eorum omſio irritum redait id, quod agitur. . 8. Bar. in d. l. cùm hi.§. ſi prætor. f. de tranſact. B4 RT. in d. l. cum hi.§. ſi prætor, colligit in ſumma, iudicem t non debere omittere iuris ſo lennia,& eorum omiſsionem irritum reddere id, quod agitur. vide Alex.in conſi. 42. colu. 6. in I. vol.& in conſ. 100. col. ꝛ. in 5. vol. vbi ait, verba ſtatuti ad unguem eſſe obſeruanda,& in cõſi. 10 9. od. uol. Paul. de Caſt. in conſ. 328. Soci. in conſ. 76. in princ.& in conſi. 24. in I. vol.& o- mninò Dec. in conſi. 10. vbi multa ad rem facientia tradidit. Quæro an partes poſsint renun- ciare ſolennitatibus iudiciorum? vide Beli. in c. de cauſis, col. 4. de off. deleg.& an ualeat renun ciatio eorum, quæ ſunt de forma. Peli. in c. fi.. is autem, cod.tit. Jummarium in d.l. cum hi. I tranſactiones. ffde tranſact. Coram quo iudice teſtes ad perpetuam rei memoriam ſant examiandi. Ji acꝛor uellet agere et reus oſfẽrt ſeparatam ſaſcipere iudicui in ſe et lirqgare, examinatio tefriu imbeaui Citatio perſonalu an exigatur quando examinantur teſtes ad, perpetuam rei memoriam. 3 Ad boc ut teter ad æternam rei memoriam præiudicent, neceſſé eſt ut citato eo cuius intereit illorum teſtimonia publicentur. 6 (Bluar. De tranſactionibus. Bat. in d. l. cùm hi. S.tranſactiones. ff.de tranſacc. 1. BaRr. in d.l. cùm hi. S. tranſactiones, infert ex iſto tex. ad quæ ſtionem, coram quo iudice tteſtes ad perpetuam rei memoriam ſint examinandi. Nos uerò plenius rem hanc aperiamus Sciendumigitur eſt, teſtes ad perpetuam rei memoriam examinari poſſe,& debere, etiam ubi non ſubeſt timor mortis eorum. Doct.& præſertim Feli. in c. ſignificauit,& in c. Albericus, de teſti. Bar, Bal.& alij. in auth. ſi quis in aliquo. C. eod. tit. Fulgo. in conſi. 1 3 8. Maria. in cap. quo- niam frequenter, vt lit. non conteſt. Aret. in conſi. 143. col. 8. verſic. venio igitur ad tertium. Alex. in conſi. 3 48. in lib. in quo primi& ſecundi volu. conſilia continentur. vbi egregiè loqui. tur. Maria. Soci. iuni. in conſi. 1 4. vt multos alios prætermittam, cùm res ſit clara.& in præfa- tis locis habetur, quid in actore,& quid in reo perente huiuſmodi teſtes examinari. Attende 2 tamen, quia ſi actor t uellet hoc agere,& reus offerret ſe paratum ſuſcipere iudicium in ſe,& litigare, iſta examinatio teſtium impediretur. quod tamen declara, vt per Cæpoll. in caute.q². Ad quæſtionem autem propoſitam per Bar. redeundo, ſcilicèt, corã quo iudice teſtes ſint exa- minandi, dicas, quando reus hoc agit, ut ſibi paret exceptionem, licèt ipſe faciat aduerſarium citare, tamen examinatio fieri debet coram iudice ipſius rei; quoniam ipſe eſt cauſam cogri- turus, ſi actor uellet agere, neque reus in caſu iſto efficitur actor: quia petit hoc, vt ſibi pares exceptionem, neque proptered ſentit actor ullum grauamen, cùm hoc ipſum de iure communi facere teneretur, vt aiunt Bal. Ang.& laſ. in d..tranſactiones,& Bar. in l.ſi ſocietatem. S. arbitro rum, col. 5. verſicu. Vnum tamen puto aduertendum. ff.pro ſoc. quem refert& ſequitur Pet. de Ancha. in conſi. 33 2. in fin.& Rom. in conſi. 41 2. in 1. col. vbi etiam docuit, quid fieri debeat, quando iſte reus plures iudices haberet. Hoc idem latiſsimè confirmat Alexand. in cõſi. 103. in 5. volumine.& Federic. de Senis, in conſi. 23 1. quem refert& ſequitur Abb. in cap. ſi quis contra clericum, colu. 2. de for. competen.& Aretin. in conſi. r 322. col. 8. verſic. venio igiturad tertium. idem uoluit etiam in conſi. 83. colum. I.& Iaſ. in repet. l. admonendi, num. 2 14. ff. de iureiuran.& Socin. in conſi. 244. Conſiderata facti contingentia, in primo volumine. vbi& ip. ſe,& Iaſ. in dicto loco aiunt hoc non habere locum, quando teſtes eſſent ualetudinarij,& d eorum morte timeretur: quoniam tunc propter dictum periculum imminens, poſſunt coran quocunque iudice examinari.& prædicta omnia latè confirmat Aretin. in dicto cap. ſignific 3 dit, de teſti. An autem t citatio perſonalis exigatur:& dic citationem ad domum ſolitæ hur tãtionis ſufficere, quando perſona non inuenitur. Bartol. in l. iiij. S. prætor ait. ff. de damn.. int Roma.in conſi.5 44. Vide omninò Alex. in conſi. 3 48. in lib. in quo primi& ſecundi vol. cor ſilia continentur,& Abb. in d. cap. quoniam frequenter, in princip. vt lit. non conteſt. Adhoc 4 autem ut teſtest ad æternam rei memoriam præiudicẽt, neceſſe eſt, ut citato eo, cuius intereh illorum teſtimonia publicentur. Soc. in conſ. 14. in 4. vol.& ad præcedentia uide Alex. in lihac conſultiſsima. S. ſed cum humana. C. qui teſta. fac. poſſ.& in l.lege Aquilia, ſi delictum. ff.adleg Aquil. vide etiam Bar. in l.ij. C. de nau. lib. 1 1.& plenè ac diſtinctè, quæ ad materiam quorum cunque teſtium attinent, vide in tract. Alberic. de teſti. licèt dubitetur, fuerit ne Alberic. anni- vide etiam apud Curtium in ſuo tract.de teſtib. Summarium in d.lcum hi. I. ſi cum lu. feæde tranſac. 1Tutores&s' alij adminiftratores poſſünt tranſigere de re dubia. Bar. in d. l. cum hi.§. ſi cum lis. ff. de tranſact. 1 Banr. in d.l. cAm hi.§. ſi cum lis, colligit ex illo tex. tutores t& alios adminiſtratores poſſe tranſigere de re dubia, niſi lis fingatur. Ad rem hanc bene facit tex.in l.præſes, in uoce, ambitio ſe,& ibi Alex. col. z. C. de tranſac.& uide Barb. in conſi. 46. col. 7. in I. vol. Jummarium in l. qui cum tutoribur. ſf de tranſac. I An S'quando per pattum uel tranſactionem uel diuiſionem fabtam inter cohæredes cenſcatur eſſe re⸗ miſſum ius futurum. 79 Bart. —— Amuliaa 1 Luaberuun naum ſun 3 Tunſalu Juu, 1 Bar. indl qeit er o iinquoßimid 5N ABain conl LnraresC. nicum deor- ² Brrncpol agtuspetere co- Geder:qonim habereininkrume &ſr Adtemfci nöincoilan„ nentur,Kincool. tanket Kominco Crpolli Gaute⸗ Wleligereiuäte niteNkädion Mümpimacn examinati. Atu 1 dere iudicium inſe 2 Cepollin Callte, ludice teſtes ſint er⸗ cefaciat aduerfariu ſeelt cauſam cogn etit hoc, yt(ihj parti am deiare commun. Aſodetnem Sadir enR ſecpüda der cuit, Cwäderäcder dat Alexandan cſa Guitur Abb. in cg2 §. verlic. venio igtt nonendi, num 1t imo volumine. ndit ſent ualetudinari wminens, pofforte n ad domum ſolte eror ait.ff. de dani rimi& ſecundi 5 li.non contett ¹ it citato eo, cuilêit edentia uide Ndell liaſi delidunfi, — I., fuerit ne Aber 4 De tranſactionibus. . Bar. in l. qui cùm tutoribus. ff. de tranſact. BaARr. in d.l. qui cùm tutoribus, diſputat, an& quando t per pactum, uel tranſactionem, vel diuiſionem factam inter cohæredes cenſeatur remiſſum eſſe ius futurum. De hac re uide Bar. in l. qui Romæ.§. fi. in 6. q. ff. de uerb. oblig. Bal. in l.pactum, in 6. quæſt. C. de collat. Soci in conſi. z2 1 5.col. fin. in I. volu. Dec. in conſi. 79.& in conſi. 86. colum. 2.& late in conſi. 267.& in conſi. 49 5.& quomodò renunciatio juris futuri fieri poſsit, docuit Soci.in conſi. 94. in 1 vol. & ad ea, quæ de fideicommiſſo prædiximus, ſecundum trad. in d. õ. duo fratres. vide Alexan. in conſi. 20 8. in 6. volu. 1²˙2 1 Jummarium in l. poft rem. ſfe de tranſac. Poßt rem iuqicatam tranſioi poteſt ſi res eſt dubia.— Quando executio ſententiæ petitur non poteft pars contra quam agitur petere compromiſſum fieri debe- re uigore ſatuti eſponentis quæftiones compromitti debere. Tranſactio fieri non poteri ſuper re iudicata. Bar. in l.poſt rem.ff. de tranſact. BaART. in d.l. poſt rem, ait, poſt rem t ĩudicatam tranſigi poſſe, ſi res eſt dubia.& ſubinde quærit, an per ſolam negationem res dubia efficiatur? De hac re uide Alex. in conſil. 23 6. in lib. in quo primi& ſecundi volu. conſilia continentur,& in conſi. 71. col. fi. verſic. Non obſt. in 5. vol. Bal. in conſi. 25 8. in 3. vol. Abb. in c. expoſita, de arbit. ulg. in conſi. 1 20. Soc. in conſi. 4. laſ.in l. fratres. C. de tranſa.& plenè Feli.in c. 3. colu. 2.& ſequ. de teſti.cogen.& in c. ſi clericus laicum, de for. compet.& in c. coràm, col. pen. de off. deleg. Bar. in d.l.poſt rem, ait, quando executio t ſententiæ petitur, non poteſt pars contra quam agitur, petere compromiſſum fieri debere uigore ſtatuti diſponentis, quæſtiones compromitti debere: quoniam iſta non eſt quęſtio, cùm res ſit deciſa. Adde, quòd hoc idem uidetur locum habere in inſtrumentis guarantegiatis, vt tradit Qrian. in tract. de arbitr. chart. 2 5. quæſt. 50. & 52. Ad rem faciunt trad. per Alex. 8in conſi. 2 2. in I.volu. in conſi. 82. in fin. eod. vol.& omni- nò in conſi. 204. Viſa facti narratione, in fi.in lib.in quo primi& ſecundi volu. conſilia conti- nentur,& in conſi. 1 5 3. in eod. lib.& in conſi. 72. in fi. in 3. volu.& in l. ſi diuerſa, colum. 2. C. de tranſact. Rom. in conſi. 68.& in conſi. 88. Barb.in conſi. 42. nu. 12. in 2. vol. Aret. in conſi. 101. Cæpoll. in cautel. 5 7.& Eelin. in c. inter monaſterium, de re iudic.& tranſactionem t fieri non poſſe ſuper re iudicata, niſi dicatur, non obſtante ſententia, tradit latè lo. Bapt. Caccialupus in tract. de tranſactionibus, in 9. q.& laté quæ ad materiam huius ſtatuti attinẽt, vide apud ea quę Poſui in prima conſt. C. de nou. codic. conſic. Summarium in lnoneß ferendus. rde tranſac. Trauſactio facta ſuper teſtamento ad quamcunque partem ipſius teſtamenti eſt referenda. Bar. in l. non eſt ferendus. ff. de tranſact. BaAnr. colligit ex d.l.non eſt ferendus, tranſactionem t factam, ſuper teſtamento, ad quã- cunque partem ipſius teſtamenti eſſe referendam. Vide ad hanc l. Alex in conſi. 24. col. fi. in 3. vol.& Feli. in c. vſtra tertiam. de teſti.& in proœm. Decretal. col. 5. Summarium in lnulli. frde tranſact. Tranſigere eſt alienare. ldem iudicium fieri ſolet de principio principiante, quod de hui quæ ſoquuntur ab ipſo principio. Vbicunque duo ita ſe habent ut de uno ad aliud deſcendatur, unc ſlatutum in unolocum habet e: in alio. Empbhyteuta an poſſit tranſigere. Feudalu cauſa compromitti non poteſt. Prælatus& quilibet restor eccltſiæ potef ſine ſuperiori autoritate tranſigere. C 2 Bar. I De tranſactionibus. Bart. in J. nulli. ff. de tranſact. Bar. in d. l.nulli, colligit in ſumma, quòd tranſigere, t eſt alienare. Contra hoc uidetur ur. gere id, quod ait Alexiin conſi. 41.in 6. volum.& Socin. in conſi. 75.in I. volum. tradunt enim alienatione prohibita, illum actum duntaxàt prohibitum eſſe cenſeri, per quem dominium transfertur, ſi inniti uolumus uerborum proprietati. Sed reſponderi poteſt, iccircò tranſa- ctionem appellari poſſe ſpeciem alienationis; quoniam ea mediante ad actum alienationis deuenitur. nam idem iudicium fieri ſolet de principio t principiante, quod de ijs, quæ ſe- quuntur ab ipſo principio. text. eſt fingul. ſecundum Paul. de Caſtr. in I. maritus. O. de procur. Ad rem facit tex. in l. fin. C. de reb. eccl. non alien. vbi in materia prohibitionis alienationis, quę ſtricta eſt, etiam pignus prohibitum eſſe cenſetur: ea ratione, quòd eo mediante ad aliena- tionem deueniri ſolet. Hinc not. dixit Abb. poſt glo. fin. in capitulo primò de poſtul. prælato. ubicunque duo ita ſe habent, ut de uno ad aliud deſcendarur, tunc ſtatutum in uno locum haberc etiam in alio, quamuis ſubiecta materia ſit pœnalis. de cuius documenti ueritate ur- deas Decium in capitulo nam concupiſcentiam, in ſecunda lectura de conſtitu.& ad prædicta omnia uide Alexand. in conſi. 5 3. in 7. volumine. Dec. in conſi. 445. nume. 24.& in conſi. 660. Redeundo autem unde digreſsi ſumus, Bar.(vt dixi) ex glo. in d.'nulli, colligit, tranſactionem eſſe alienationem. ex eadem glo.& Bartoli documento inferri poteſt ad feudatarium, t& cm. phyteotam, nunquid poſsint tranſigere. de qua re uide Bal.in capitulo primo. ſi de feud. fuer controuer, inter uaſal.& alium. Abb. in conſi. 56 Videtur primò,& in conſi. 6 2. Illud de iure quæritur, in primo volum. Federic. de Sen. in conſi.94. Roma. in conſi. 50. in ſecundo dubio. Abb. in capitulo contingit, cofum. 2. de tranſact.& in capitulo veniens, in quarto not. eodem tiru.& omninò Relin. in c. edoceri, nu. 16. de reſcript. Scias etiam feudalem t cauſam compro mitti non poſſe: quia iuriſdictio feudi eſt Principi reſeruata. Socin. in conſi. 87. colu. 2.& 3. in 3. volu.& ibi in 6. col. An tranſactio fieri poſsit de feudo.& an uaſallus,& emphyteota irre- quiſito domino poſsint tranſigere, vide omnind Relin. in c. pen. poſt nu. 1 5.de re iud.vbi ait id fieri poſſe. Attende in hac re unum memoratu dignum, quia prælatus t& quilibet rector eccce ſiæ poteſt ſine ſuperioris authoritate tranſigere, ita ut tranſactio duret toto tempore, quo ĩpſ crit futurus rector: tex. eſt not. vbi Abb. in c. veniens, de tranſa. quem extollit Io. Baptiſta Ca cialupus in tract. de tranſactionibus, in 7. q. nu. 9. cum ſeq. Fummarium inl. controuerſia.. de tranſac. Facta diuiſione hæreditatu ex cauſa tranſactionis quilibet conueniri debet à creditoribus pro portim bus hæreditarijs. Bar. in l. controuerſia. ff. de tranſact. BaAnr. in d.l. controuerſia, ait, facta diuiſione hæreditatis f ex cauſa tranſactionis, quem- libet à creditoribus conueniri debere pro portionibus hæreditarijs. Vide ad hanc Laliqui apud Peli. in c. quamuis. col. 7. de re iudic. Fummarium in l. qui fidem. ſfde tranſac. Aunquid compromiſſum factum in arbitratorem finiatur, ſi udex aditur. Quando facta eſt promiſſio ſub pœna de non referenda quaæſtione, cum clauſula ſaluo mantnte pacto, atrum ſolui poſſit pana,& remanere debeat in ſua furmitate promiſſi. Bar. inl. qui fidem.ff. de tranſact. BaARx. in d..qui fidem, tradit, nunquid compromiſſum t factum in arbitratorem finiatur, ſi iudex aditur? vide Alex. in conſi. 72. colum. penult. in 3. volu,& in conſi. 7 1. in quinto volu & Belin. in c. ex tenore, colu. penul. verſic, fallit decimò. de reſcrip.& Alexin lpecunia, colu-f ffſi cert. pet. al. 3 Haadulriunihu hü Ahru e NAnhuuchl 1 Bluuſluſßm IDn - Autll qu Dtione 2e perin tentakuniqua fonaum qUelb, 2 Ctöpergo. Scct marum excpoler AtDomins:Dell Gomunquamabſu Ghline ltngut. nüpnäd nineqpilo tcammeec 4 lngünespaune nningn In bnybigi mana Mexdſrec O. mcqpitulo Cornr hocuian, 2 1.Volum. tra 1 Doteſt, icci iden donm donni omediante ad 1 o de poſtul. prat autum in uno loc cumenti ueritatei aſtitu.& ad prædi 5 24. R in conſi, 664, ligidtranfactionen„ ſendarumy Kem. dimo. Qde feud er. On.*. MWädere 1.jo. Mſecundèo duͤdi- S,in quarto not. eode I lalem f cauſam congy in conſi. 87. colu.ad lus, Remphyteoui u..de re iudobi- t& quilibet rectoti 2 troto tempore, qu- ertollit lo. Baptitt 8 X dA 3 4 creditoribus eninr 4 atranſactioni 4 Vde ad hancli De poſtulanao. 12³ Bar. in d.l qui fidem, tradit poſt glo. quando facta eſt promiſsio t ſub pœna de non releren- da quæſtione, cum clauſula, faluo manente pacto,utrum ſolui poſßsit Pœna,& remanere debeat in ſua firmitate promiſsio? vide omninò Aret. in conſi. 1 olum. penult.& Fulg. in conſ. 1.T2. vide etiam Barba. in conſi. 42. col. 4. cum ſequen. in 1. volu.& ad prædicta uide Antonium de Butrio, in c. cùm inter, de elect. Paul. de Caſtr. in conſi. 74. col. pen. Corne. in conſi. 51. in I.vol. & Alex. in conſi. 15 7. in 6. Volu. Jummarium in l.j. f.de poſtulan. ALeque apud Deum neque apud iudicem eſt acceptio perſonarum. Inexbibendis eleemoſynu non eſt habenda perſonarum acceptio, nu. 9. Elæemoſyna magu idetur éſſe debita conſangçuinei égentibus, quam alijs. Clericus poteft de redaitibus beneficiorum alere coniunctos ſuos pauperes. Si ad clericum ipebtlat bencſicij collatio, debet magus illud conferre conſanguineis ſus quam extranei. Eleemoſgna an ſit neceſſaria ad ſalutem. Elremoſyna fieri non debet de cibis pretioſis. An peccet ill qui eſi electus prælatus ſi non conſéntit eleclioni de ſe factæ quando eſt idonens. Bar. in Lj. in princip. ff. de poſtul. JANKr. in d. l.j. in principio ait, neque apud Deum, neque apud iudicem t eſſe acce- ptionem perſonarum. quod tamen intelligit locum habere in ijs, quæ ad iuſtitiam pertinent, alioqui verò in ijs, quæ ad gratiam: quoniam etiam Deus ipſe plus gra- tiæ tribuit uni quàm alteri. De hac re vide B. Thom. in ſecunda ſecundæ de acceptione per- ſonarum. quæſt. 6 3.& tex. in capitulo Sacrorum canonum. 6 3. diſtinct. cum concord. ibi addu- ctis per glo. Sic etiam in exhibendis t eleemoſy nis dicendum uidetur, non debere eſſe perſo- narum exceptionem. capitulo ſi cupis. 16. quæſt. 1. Sed contra hoc videtur facere illud, quod ait Dominus: Deſudet eleemoſyna in manu tua, donec inuenies iuſtum. pro ſolurione vide glo. nunquam obliuioni tradendam in capitulo quieſcamus, in verbo, poſtulat. 40. diſt. vbi optimè diſtinguit. Attende etiam quoniam eleemoſyna t videtur eſſe magis debita conſan- guineis egentibus, quàm alijs. capitulo non ſatis. 86. diſt. rradit Petr. de Anchar. in conſil. 436. Felin. in capitulo poſtulaſti, de reſcrip. Abb. in capitulo primo. de cohab. cleric.& muli. vbi tra- dit etiam an executor deſtinatus ad diſtribuenda bona aliqua pauperibus, poſsit ea ſuis con- ſanguineis pauperibus erogare. immo clericus t poteſt de redditibus beneficiorum alere con iunctos ſuos pauperes. glo. eſt in capitulo omninò. 3 1. diſtinct. Abb. in dicto capitulo primo in fin. vbi ait, clericum ex illis redditibus etiam filios ſpurios alere poſſe. quinimmo poterit e- tiam ex dictis redditibus filiam& ſororem dotare quando ſunt pauperes. Anton. de Butri.& Abb. in capitulo peruenit, de arbitr. Dec. in capitulo edoceri, de reſcrip.& Iaſ. in l.j. num. 30. ff. ſolu. matrim. Hoc idem uoluit idem Abb.in capitulo dilecto. in tertio notab. per illum tex. de præbend. vbi ait etiam ſi ad clericum ſpectat t beneficij collatio, debere magis illud conſer re conſanguineis ſuis quàm extraneis: quia carnem ſuam nemo unquam odio habuit: dum- modò aliud canonicum non reſiſtat. Item ſcias eleemoſynam potius eſſe dandam pauperi- bus loci, quàm extraneis. capitulo nullus. ⁰1. diſtinct. Bart. in lij. C. de ann. ciu. lib. vndecimo. Abb·in capitulo ad decorem. de inſtitut. Dec. in conſi. 609. in fine.& ided in quadam ſynodo Turonica, cap. 5. ſtatutum fuit, unamquanque ciuitatem ad præſtanda proprijs pauperibus alimenta obſtrictam eſſe. An autem eleemoſyna t ſit neceſſaria ad ſalutem? B. Ioan Chry- 11. ſoſtomus ſuper caput Matth. 24. Homil. 78. eam eſſe neceſſariam pulcherrimè docuit. ad quod facit optimus tex. in capitulo ſicut hi. 47. diſtinct.& quod tradit Aretin. in conſi. 48. vbi ait, eum, qui eleemoſy nam proximo, egenti non præbet, peccare. Intellige tamen eleem fſyna O b2 8A d De poſtulando. ſynam tum demðm eſſe de præcepto Cuùm ex parte dantis extat dandi facultas,& ex parte re. cipientis tanta ſit neceſsitas, vt alioqui ſuſtentari non poſsit. quod tamen declara vt per Beli. in capitulo I. numero ſecundo. cum ſequ. in addit. ad principiatum opus Abb. in decretum. Non credas tamen eleemoſy nam t fieri debere de cibis pretioſis, immo qui huiuſcemodi lar- gitate abuteretur, redargui ſolet, ſecundum Abb. in capitulo& ſi quæſtiones, de ſimon. Item cleemoſynam de ſuo fieri debere, non de alieno traditum eſt. proinde uxorem de bonis ma- riti eam facere non poſſe ait Angel. in conſi. 328. verſiculo, Non obſt. tertium. de qua re uide Bar. in lj. ff rerum amot.& inl. ſi ſponſus. ff. de donat. inter uirum,& vxorem.& eſt glo. in ca- pitulo manifeſtum. 3 3. quæſtio. 5. Et ad præcedentia redeundo, an acceptio perlonarumt eſſe debeat in eleemoſyna eroganda, uide Abb. in dicto capitulo primo. de cohabit. cleric.& mulie. Solet etiam ex prædictis inferri ad quæſtionem, vtrum beneficium conferens alicui bo no, cum poſsit eligere meliorem, peccet an non? Vide B. Thom. in ſecunda ſecundæ. quæſdo. 6 3. dum agit de acceptione perſonarum.& not. in ſumm. de pœn. di.& remiſſ. lib. 3. quæſtio. 243. Ad rem faciunt tradita per Abb. in capitulo cùm autem,& in capitulo paſtoralis, de iu re patron. Sed an peccet ille, qui eſt electus prælatus, ſi non conſentit electioni de ſe facte uando eſt idoneus? Reſpon. eum peccare mortaliter ſecundum Archid. in capitulo ſi ele- ctio, de elect. in ſexto.& alios, quos refert Petrus à Blaſio in tract. nuncupato, Directorium ele- ctionum, in capitulo quadrageſimoſecundo, tertiæ partis, tamen multi ſancti fugicbant,& nolebant eligi. Summarium in d.I.j. C. initium. ffde poſtulan. Dil'lio aut, exponitur pro copula,&. Bar. in d..j.§. initium. ff. de poſtulan. BaRT. in d. J. prima. S. initium, ex mente gloſ. ibi exponit uocem, Aut, f pro copula,&, ica ut illa uox, aut, quandoque coniungat. Tu de huius uocis ſignificatione uide plenè apul Alberi. in l. cum quidam, vbi etiam Bar. C. de uerborum ſignifica. tradunt Dyn.& alij in can tulo in alternatiuis, de regul. iur.& plenè Felin.& Dec. poſt Abb. in capitulo inter cæterast reſcript. Alexand. in conſil. 33 8. in libro. in quo primi& ſecundi uoluminis conſilia continer tur. vbi loquitur de uoce, ſeu. de qua uide etiam Bart. in J. ſi quis ita. ff. de aur.& argen. lega.& in l. generaliter. C. de ſacroſanc. eccleſ.& Rom. in conſi. 179. Ampliſsime doctor. Abb. inca- pitulo bonæ memoriæ.j. in fi.de poſtula. prælat.& hoc' eſt utile intelligere pro intellectu qur- ſtionis illius, an qui prohibitus eſt petere, cenſeatur contrauenire, ſi petit alternatiue; de qu per Dec. in d. c. inter cæteras. Summarium in d.l.j. J. ait prætor. ſfæ de poſtulan. Aon habenti aduocatum debet dari. Aduocatus an compelli poſſit ad præſtandum gratuù patrocinium pauperi. Aduocato, gui caret, dicitur magna defenſionis parte carere. Qualu& quanta ad ſummum poſſit eſſe merces laborum aduocatorum. Aduocatus qui ſuſcipit& uincit cauſam iniuſtam ſcienter, eft puniendus. Trohibitus aduocare an cenſeatur etiam prohibitus allogare in ſeripru E conſalere. Aquocati oſficium an ſit nobile. uicquid lucratur aduocatus id totum loco peculi caſtrenſis habendum eſt. Au illeo qui habuit ab aliquo ſecreta cauſæ poſſit contra eum in eadem cauſa aduocare. erxteumpo Taren bider d Debacte didelne ledorsrtec do wabuci 4 4 jünrediinis rum alclinonpal esbborum Goru Aculb Äoopuve nedum worüse zepadt Mrend ſoomcontraeuf facetet, donatio autem ad adloc ferbrüm ürbi famunintam ſcin Drabers walim c inmnnimdelhe 5 pialotmanog deh Lan ein ſpr&c cete,Ceplincnu acäueeeätbir kenevdeckein alämitteiy 7 däddnantdt lemnno bad kenutll dn wsmiütibag m conferens alicui dda ſecunde qurt 3 remiſſ.lib. 5.quæſt ulo paſtoraſio dei clectioni de ſe fid id. in capitulo ſſ ele do, Directorium eſe- an dagjedam,&. „ Aut, tpro coput& catione uide plene: junt Dyn.& alijin apitulo inter cæte ninis conſilia com Rde aur. Kargeulk Gime doctor. Abb 7 ligere pro intelleci petit Alternatiueit De poſtulando Bar. in 4.§.ait prætor. ff. de poſtulan. 124 BaART. in d.J.j. S. ait prætor, tangit illud, quod habetur in text. ibi, non t habenti aduoca- quod faciunt ea, quæ inquit Cicero in Oratione pro M uręna, dicens. 9 manos nunquam uoluiſſe aliquem eſſe indefenſum. Et ad Wenhinn a compellià dacles a præſtandum patrocinium litiganti cum mercede congrua, Honn um zenatten 5 ius aduo- cati,& qualitatem litis,& conſuetudinem patriæ, docuit Abb. in cap.1. 99 kin 3 An au- tem compelli t poſsit aduocatus ad præſtandum gratis hanrdeindnfeayori 3 i. in d. cap. 1. ſentit, eum poſſe compelli quando alioqui ille pauper eſſet fame periturus, ſi cauſam perderet. Tamen ibidem Abb. videtur tenere ſimpliciter, eum poſſe compelli.& iſta eſt benignior pars. De hac re uide Iaſin l.eum qui res. f. de procur. Aduocato tenim ſi quis caret, dicitur magna defenſionis parte carere. l. aduocati. C. de aduoc. diuerſ.iudic. Et ided quæri ſolet an& quan- do pro aduocati abſentia reo ſit dilatio concedenda. Feli. in cap. 1. in princip. vt lit. non cont. & quia prædiximus aduocato taxandam eſſe mercedem, quando cogitur præſtare patroci- nium alicui non pauperi; ideo quærendum eſt, qualis, t& quanta ad ſummum poſsit eſſe mer ces laborum ſuorum. Reſpon. eam excedere non debere ſummam centum aureorum in cau- ſa ciuili, alioqui uerò in cauſa criminali: quoniam merces laboris æſtimari non poteſt, vbi pe- riculum mortis euaditur. ſi pater. õ.fI.& ibi Bart.& Imol. f. de donat. Decius in lcreditori. C. de pact. Attende tamen circa prædicta, aduocatum non eſſe cogendum exercere officium ſuum contra eum, à quo beneficium habuit; quoniam ingratus efficeretur: ita, ut ſi ſpontè id faceret, donatio ei facta poſsit hac pro cauſa reuocari. capitulo fin.& ibi Abb. de poſtul. Quæ autem ad aduocatum pertinent, vide plenè apud Ioan. Monach. in tractatu nuncupato, De- fenſorium iuris, in S§. contra aduocatos. Scias etiam, aduocatum, t qui ſuſcipit& uincit cau- ſam iniuſtam ſcienter, eſſe puniendum. Felin. in capitulo accuſaſti, de accuſat.& aduocatus præbens malum conſilium clienti ſuo propter malitiam, aut perdens cauſam propter eius ignorantiam uel negligentiam, tenetur in foro conſcientiæ ad damna reficienda. Felin. in ca- pitulo tua nos, de homic. An autem prohibitus t aduocare, cenſeatur etiam prohibitus alle- gare in ſcriptis,& conſulere?& dicas quòd non: quoniam aduocare, eſt aliquid in iudicio di- cere. Cæpol. in cautel. 1 5 6. An autem aduocato fouenti cauſam iuſtam mentiri liceat,& fal- ſa adducere? Abb. in capitulo primo. de iuram. calumn. ait, videndam eſſe glo. in capitulo cu- pientes, de elect. in ſexto.& melius Innocen. in capitulo olim. j. de reſtitut. ſpoliato. ex quibus colligitur id fieri poſſe. Accedit ad hæc glo. not. in capitulo Dominus noſter. 23. quæſtio. 2. & Abb. in capitulo primo, nume. 10. de dol.& contum. An autem aduocati t officium ſit no- bile an non? Bald. in dicto§. ait prætor, ait eſſe nobiliſsimum,& glo. in dicta l.ͤ. S. hoc edicto. ff.de poſtul. ad rem facit tex. in dicta laduocati. C. de aduoc. diuerſ.iudic. vbi habetur aduoca- tos militibus æquiparari. Tamen in contrarium uidetur text. in I.quiſquis. C. de poſtul. per quem ait Cæpol.in dicta caut. 1 56. Honoratos uiros non decere officium aduocationis exer- cere, niſi gratis: alioqui eos inter uiliſsimos homines eſſe annumerandos. Quicquid autem tlucratur aduocatus, id totum loco peculij caſtrenſis habendum eſſe docuit Alexand. in conſ. ſecundo.in ſexto volumine. vbi multa ad utranque partem adducit. Item aduocatus ad mu- nera perſonalia non tenetur, neque pro debito poteſt perſonaliter detineri. Aretin. in conſil. 94. in principio. Quæro circa prædicta utrum aduocatus ſit dandus reo, qui notorium cri- men commiſit? Reſpon. quòd non l. defenſor,& lij. C. de defenſ.ciuit. tradit Amanellus in ſin gul. 4. An autem ille, qui habuit f ab aliquo ſecreta cauſæ, poſſet contra eum in eadem cau ſa aduocare? glo. in l. fin. ff. de poſtul. ait, hoc fieri poſſe;& ita iudicatum fuiſſe: tamen mea ſententia ualde indecens eſſet,& indecorum. Non prætermitto, aduocatum uerboſum eſſe repellendum, glo. in l.ex ea. ffl. de poſtul. per quam ait Rom. in ſingu. 739. Aduocatum uerbo- ſum officio aduocationis poſſe priuari. tum, ego dabo. Ad Jumma- .◻☛‿4 1 De poſtulando. Fummariam in di. T. fecundo loco,ſf.de poftulan, Aulier poſtulare non poteſt. Bar. in d..f S. ſecundo loco. ff. de poſtulan. BaAR. in d.l.j. S. ſecundo loco, colligit ex iſto text. mulierem t poſtulare non poſſe.& uæ ſit ratio. Tu dicas hoc non habere locum ubi de periculo animæ ageretur. Rom. in ſin- gul. 684. vbi ait, hoc eſſe documentum etiam canoniſtis incognitum; citatq́ue Archid. vtiibi per eum. Sic etiam mulieribus interdicitur officium prædicandi. Abb. in cap. 2. de iudic. ne- que poſſunt mulieres eſſe de conſilio ciuitatis, neque in ferendis legibus interuenire, neque multa alia peragere; quoniam officia uirilia communiter eis prohibentur, vt videre eſt in lu- cubr. meis in Bar. in Lj. nume. 22. ff. de legib.& dum Bart. in d. S. ſecundo loco diſtinguit inter cauſam impulſiuam& finalem,& quando cauſa præſumatur impulſiua,& non, vide adbhoc Feli. in c. ſolitæ, de maio.& obed. Jummarium in d. I.. T. remouet. ff. de poflul. Appellatione beſtia duntaxdt feram heſtiam contineri. Bar. in d..j. S. remouet. f. de poſtul. BaARr. in d.1j. S. remouet, ait, appellatione i beſtiæ, duntaxãt feram beſtiam contineri. Vide Matthæſyl. in fingul. 96. incip. Nota unum mirabile. Archid. in capitulo ſexto die, 3 diſt.& Iaſ.in l.poſsideri. S. NNerua. ff. de acqu. poſſ. Et dum Bar. ibi paulò poſt quærit, an affectus & conatus ſine effectu puniatur: vide quæ pono in annot. in Bar. in lj. ff. quod quiſque iur.&in Iſi quis uiolauerit. ff. de rer. diuiſ. vbi uide omninò. Jummarium in d.1.j. T. hoc edicto. fde poftulan. Dilio ſupraſcripta, vel ut ſupra, refertur ad ea, quæ inproximo& præcedenti capitulo ſeriptaſum, Bar. in d.j. S. hoc edicto. ff. de poſtulan. BARr. in d..j. S. hoc edicto, inquit, uocem hanc ſupraſcripta, t uel ut ſupra, referri adę quæ in proximo& præcedenti capitulo ſcripta ſunt. Vide Socin. in conſi. 2 5 1. colum. 2.in- volu.& Dec. in conſi. 3 94. Jummarium in d.l.j.. de qua re. fede yoſtul. Ad famam& honorem ſolus princeps poteft reſtituere. Bar. in d.. j. S. de qua re. ff. de poſtulan. BARr. in d..j.§. de qua re, colligit in ſumma, ad famam t& honorem ſolum Principem poſſe reſtituere.& pari ratione etiam Papam,& collegium Cardinalium id poſſe qudò ad ſ- ritualia, vel in ijs, qui eccleſiæ ſunt ſubiecti. Hoc idem tradunt Innocen. Barb.& Felin. in cr pitulo cùm te, de re iudic. Archidiac. in§. hinc colligitur, 2. quæſt. 3.& Martinus Laudenſis in primo tracta. de Cardinalibus. quæſt. 8.& in 2. quæſtio.3 3. vbi ait, hoc eſſe uerum in collegio Cardinalium etiam uiuente Pontefice. Idem ſenſit Firma. in tract. de Epiſcopo, in 3. part. quar ti lib. quæſt. 8. vbi dicit ipſe hoc locum habere ſede uacante. Et quamuis reſtitutio ad famam ſit de reſeruatis principi, tamen hoc limitatur, non habere locum, quando in conſequentiam quandam aliquis famæ reſtitueretur; quoniam id licet etiam inferiori ſecundum Abb. inca- pitulo at ſi clerici.õ. de adulterijs, colum. ſexta. de iudic. Et dum Barto. ſubiungit, an populus famæ reſtituat,& idem facere poſsint principes, qui non recognoſcunt Imperatoré: vide Ale- xand. in conſi. ſecundo. columna quarta. in primo volumine.& in conſ. 0 1. eodem volumine: & Barb. in conſ. 4 2. in 3. volu. 4. Summua 1 beriche rinaniggnie hgüͤbui gabddit ꝛKopportmoch Iceodenuum ve nrtrnem ven mugina 1dn.Ghur doneam, Km deteſiblsipp 3 BWMiudaff rerdun, ontlde Corrrum rero dudccoladei enendmgi Nrimſoniterron 4 polkh biezamin lgrürerErquod Kcäcf edend Alüne wenemnpinen mmcondnenl. De poſtulando.:2) Summarium in lcui eorum. TI. affinitatis. ffide poftul. Acfnitatem aliquam dici non poſſe niſi qurante matrimonio præterquam quò ad impediendum matri- doſtulare non deſt, monium. ageretur, un 2 Aſinis an ſu integer teilis. ttatque Archi r 3 Appellatione nurus etiam pronurus continetur. in ap deinitt Dickiopro, quidſignißcerr. 1 interuenire,n 1 K ruttuarius oppellatione domini continetur. ur, n icere chi Appellatione alienationis, etiam uſucapio continetur. loco diſtinguiti Bar. in l. cui eorum.§. affinitatis. ff. de poſtul. Knon, icd al 1 BaRr. in d.§.affinitatis, colligit ex iſto tex. affinitatẽ t aliquã dici non poſſe niſi durante ma trimonio, pręterquam quò ad impediendum matrimoniũ. De hac re vide Doct. in. fi.de verb. ſignifi. Paul. de Caſtr. in conſi. 68.& Alex. in l. ſed hoc ita. ff. de re iudic. Et de affinitatis arbore, gradu,& prohibitione matrimonij vide apud Stephanum Coſtum in tractatu de affinitate. Sed 2 hic opportunè quærendum eſt, vtrum affinis ſit integer teſtis, an non? Reſpondeo, affinitatẽ aſcendentium uel deſcendentium reddere teſtẽ prorſus inhabilem ad feréẽdum teſtimonium, afhnitatem uerdò tranſuerſalem non in totum reprobari, ſed facere teſtem non eſſe integrum: ndelianecnänci, ita Ang. in conſ. 1 94. col. 2. Et quòd affinis quilibet non ſit integer teſtis, tradit Alex. in conſi. capndeſenode,, 18. in 1. volum. vbi poſt Gul. de Cun. ait, vxorem fratris propter affinitatem non eſſe teſtem pottquertmtt idoneam.& multa ad rem facientia ibi poſita ſunt. De qua re videri poterit Alberic. in tract. dquodquiſqueiu de teſtibus in principio. 3 Bar. in d.§ affinitates, ait appellatione f nurus etiam pronurum contineri. Et propter hoc uerbum, contineri, ibi poſitum in tex. inquit, hoc eſſe ſecundum propriam ſignificationem. Contrarium verò, quòd hoc non ſit ex propria ſignificatione, plenè docuit laſ. in l. ſi quis id eaenti capitubſen,u quòd, col. 8. ff de iuriſd. omni. iudic. in conſi. notabili& in l.emanci pata, col. pen. verſicu. Quid tenendum. C. qui admit.& in lj. õ. bonorum.ff. ad Trebell. Et iſtud uerbum, continetur, pro- Priam ſignificationem non indicare, tenuit laſ.in l. Gallus S. inſtituens, colum. 4. ff. de liber.& dut ſupra, reſemi 4 pPoſth.& ibi examinat, an iſta præpoſitio, pro, tut eſt pronurus& pronepos, improprietatem confi. 251.Colum: ſignificet. Et quòd iſtud verbum, continere, proprietatem non exprimat, vide apud Iaſ. in l. ij. §. I. col. fi. f, de uerb. obligat.& Beli. in rubrica de fid. inſtr. col. 2. Et de ui huius verbi aliqua tra dit laſ.inſti. de action. in principio. col. 10. Et contra Bar. hic videtur tex. expreſſus, in l. in uen- 5 ditione, in principio. ff.i de bon. author. iud. poſsid. vbi habetur, fructuarium t appellatione do- mini contineri. De hac re vide etiam Barbat. in conſi. ⁰63. in I. vol.& in conſi. 0. col. pen. in 2. vol.& in c. nulli. col. 2. de reb. eccl. non alien.& in c. fi. ol. 1 3. de iud. Mari.in c. Item quorundã, eod.tit. de iud. ltem contra Bar. facit tex. in lalienationis uerbum. ff. de uerb. ſignific. vbi habe- d6 tur appellatione alienationis etiam uſucapionem t contineri: Et tamen hoc non poteſt eſſe ai proprieʒ per ea quæ habentur per Abb.& alios in c. I. de reſtit. in integr. vbi tradunt, pręlatum, b b Ak qui alienare non poteſt, poſſe tamen pati vt res eccleſiæ præſcribatur: igitur non eſt propriè ocen. Balb. alienatio; quoniam pariter eſſet prohibita. Vide Bar. in l.liberorum. ff. de uerb. ſi gnif.& omni- und nò vide Decium in conſi./ 7o.vbi ait uerbum, continetur, quo utitur iuriſconſultus proprieta hoc eſſe uell u tem uocabuli ſignificare.ut ſi lege cautum eſſet, appellatione ſeruorum etiam ſeruas contine- 1 Epicopoin¹, ri;& appellatione filiorum, etiam filias contineri. id quòd facit pro opinione Bar. in d. S. affi- 2.. 1... 3 3 muss reſtiutl 9 nitates. Et ad prædicta de ijs, quæ agit Bar. in d.§. affinitates, vide ſemper Alexan. in conſi. 125. Gandoin ce Attentis uerbis, in 5. volum. „9 cundu 4 Summarium in l.ex cauſa. ff. de poftul. d biungi 1- 1 Sententia iudicis quæ diminutionem flatutus non continet, extra territorium iudicis eſſẽctum ſuum non „ dſe.. veratofe: ſ porrigit. unt m- 1O2 Sententi infamiami bi D A eodem atentia quæ inſamiam irrogat, ubicunque eum infamem redait. Bar. 9G n De his qui not. infamia. Bar. in l. ex ea cauſa. ff. de poſtul. 1 BAkr. in d.lex ea cauſa, colligit exiſto tex. in ſumma, ſententiam t iudicis, quæ diminu- tionem ſtatus non continet, extra territorium iudicis effectum ſuum non porrigere. De ma teria huius legis vide Abb. in c. poſtulaſti, colu. 3. uerſic. Et generaliter, vbi Feli. de for. compet. Bar. in lj. col. pen. C. de ſum. Trinit.& omninò Bar. in l. relegatorum.§. interdicere. ff. de inter- 2 dict. Et dum Bar. ibidem ſubiungit, ſententiam, t quæ infamiam irrogat,& ſic ſtatum alicuius diminuit, vbicunque eum infamem reddere. Vide Anch. in c. canonum ſtatuta, col. pe. de cõſt. Alex. in l.ſæpe, nu.3 8. ff. Je re iudic.& Abb. in c. at ſi clerici, colu. 1 2. de iudic. vbi ait, infamiam ſequi infamem ſicut lepra leproſum ſequitur, ut etiam ait Bart. in d. l. ex ea cauſa. Et inducitur d. l. ex ea. ad probandum, quòd omnis, qui eſt infamis de iure ciuili, eſt etiam infamis de iure ca nonico. de qua re vide Inno. in c. qualiter& quando. 2.col.- de accuſat.& Abb. in c. i. eod.qit. Et quòd infamia concomitetur infamem ſicut lepra leproſum, vide Inn. in d. c. Qualiter& quà do.ij. de accuſ. Feder. de Sen. in conſi. 2 3.& Abb. in c. teſtimonium, de teſti. Jummarium in Rubrica. ffde his qui not. infam. Qucæ pæna infami ſit imponenda. Jnfamis poteft facere teſtamentum. Ad euitandam condemnationem quæ infamiam irrogat, quæ requirantur. Inſamia inducitur ex aſſidua frequentia atus, qui ſuſpitione non caret. SBoni aliquando infamia notantur ex qupenſatione diuina. Natio uitæ ante actæ ualde eſſicaxx eſt ad exculpandum accuſatum uel inquiſitum. Dignitas tanti eſt roboris F& momenti, ut communes regulas iuris tranſérediatur. erat ante infirmitatem reſidere. Bar. in rubrica. ff de his qui not. in fam. N 2 2 21 A Inſamia propriè non dicitur quando alicuius opinio læſa eſt apud maleuolos& uilos homines. Clericum non reſidentem ſi eſt infermus, debere conſequi diſtributiones quotidianas, quandb is ſolius AMr. in d. rubrica nihil dicit tu verò quære quæ pœna t infami ſit imponendas an ipſo iure vel per ſententiã infamis priuari debeat beneficioe de qua re vide Ab in cat ſi clerici col. 1 2. de iudic.& in c. antep. de teſti.& ibi etiam Feli. tradit quomo dd infamia inducatur,& quomodò tollatur.& vtrum infamis ipſo iure priuetur honoribus dignitatibus iam quæſitis, vide Abb.& alios in c. querelam, de iureiur. Et in hac re attende, in- a famem poſſe facere teſtamentum: quoniam exercere poteſt actus legitimos reſpicientesii uatam utilitatem, quamuis alioqui ſit in actibus alijs legitimis ſecundum Bar. in l.is cui. S. ſi qui ob carmen.ff de teſt. Item ſcias infamiam ſubſequentem nõ derogare ijs, quæ ab eo antea fue· runt legitimè facta. Abb.& alij, in c.præterea, de teſti. cogen. ubi etiam traditum eſt, ſi infami admittitur à ſuperiore ad accuſandum, ſiue ad dicendum teſtimonium, utrum, ex hoc cẽſcaui 3 fuiſſe cum eo diſpenſatum. Ad euitandam t autem cõdemnationem, quæ infamiam irrogarcb vide cautelas apud Bar.in l.forte. S. ſiquis alieno. eod. tit. de his qui not. inf.& Beli. in c. cmte, de re iud. vbi etiam docuit, à quibus poſsit infamis ad famam reſtitui.& an reſtitutus ab Impe ratore ſit ſpiritualium capax, an non. Quomodo autem infamia,& infamatio diffe rant vide g. not. in c.omnes, 7. q. 1.& text. in l.apud Labeonem, ibi, infamandi cauſa. ff. de iniur.& infamia t inducitur ex aſsidua frequentia actus, qui ſuſpicione non caret. tex. eſt ſingul. in d.Lapud la- beonem. S. aliud eſt appellare.& ad rem facit gl. in l.inciuile. C. de fur. Non prætermitto inta- matores hominum peiores eſſe raptoribus rerum. c. ex merito,& cap. deteriores, ö. qꝗ.&i 60 ubi agitur de fama& honore alicuius, cùm hæc ſint maximi momenti, non ad mittitur aliquis tanquam procurator contra eum, niſi habeat ſpeciale mandatum, tex. eſt cum gl. in lnõ ſolum. 5 S.f. ff. de procurat. Scias ctiam nonnunquàm bonos t infamia notari ex diſpenſatione diuina, ut nifolckaet” ſckerrDess,ge-- ernpimaitec uncttert.lec Cbeulipſe Domi cebitate. Dese GDeiod emmenlun wrjmütn mrüinepika mägramäb riuersfcfencal temiliitaferter vincer inocenei Gbe,gamro p. 5 labentor nc qlie no elelapud m. urcle keorple lrteapponume igengabtile aͤoeiden dnoreni wanteiſn uspuddonds, Kin ancſenee 7 Anteacte uile, b.in c.l. eodt dc. Qualiter&o uiLes bomines. um. atur. ianas, quandu uſi am* famiſit imponell io? de qua re vick tiam kelitraditq e priuetur honor b De his qui notinfamia. 126 ronymus. Et in re propoſita non eſt ſilentio prętereunda illa memoratu digna ſententia B. Ber nardi in epiſt. 25 5. ſcilicet, nunquam magna bona mortalibus prouenire, ſi ea non præueniunt magna mala. itaque ſi bonis detrahitur, ſi iniuſtè opprimuntur, ſi ut ſæpe contingit, inſidias pa tiuntur, ferenda ſunt omnia,& ſperanda ſunt meliora. Et proptered ſi etiam contra innocen- tem iniuſta ſententia proferatur, forti animo ſufferenda eſt: nam teſte B. Bernardo Deus eſt uindex innocentiæ,& facit iudicium iniuriarum patientibus. Et ideò tanto eam curare non debet, quanto apud Deum,& eius eccleſiam, neminem grauare poteſt iniqua ſententia. hæc habentur inc. cui eſt illata, ead. cau.& q. nam infamia t propria non dicitur quãdo alicuius opi- nio læſa eſt apud maleuolos,& viles homines: immo turpe eſt à turpibus laudari, quia vide- tur eſſe de complicibus laudantium: ita inquit Panor. in c. inquiſitionis. S. quæſiuiſti, de accu- ſat. Hic opportunè ſuboritur alia quæſtio, vtrum accuſatione uel inquiſitione pendente cõtra aliquem, poſsit ille ad aliquod beneficium eccleſiaſticum, ſiue ad ſecularem aliquam dignitatẽ promoueri videtur dicendũ quòd non.l. qui de libertate. ff. de liberal. cau.. reus. ffde muner. & honor. c. tantis Daniel, cùm gl. 72. diſt. tradunt glo. Abb.& alij in c. omnipotens, de accuſat. Io. Andr.& alij in c. meminimus, eod.tit. intellige tamen prædicta quando accuſatus uel inquiſi tus apud bonos& graues uiros inſamis efficeretur, alioqui uerò ſi apud uiles, ut prædictum eſt. d. 41 160¹.......... um Bariin lis ci’—X& in hanc ſententiam“ communiter itum eſſe ait Eeli. in d.c. omnipotens. Ratio f autem uitæ eijs, que abeo7 anteactæ ualde efficax eſt ad exculpandum accuſatum uel inquiſitum. l. non omnes. S. A barba- im traditum ettli- m, utrume hocce me infamiamin I. 1* ris, cum ibi trad. ff. de re milit. immo hæc eſt uſque adeò potens& ueriſimilis coniectura, vt ac cuſatum etiam de crimine læſæ maieſtatis excuſet. tex. eſt not. in c. in primis, verſicu. ſi uerò de crimine læſæ maieſtatis,& ibi glo. 2. q. I. id quod etiam. B. Hieronymus ad Ruſticum ſcribens confirmat, cuius hæc ſunt uerba: Non eſt facile de ætate perfecta credendum, quam uita præ- terita defendit,& honorat uocabulum dignitatis. hæc ille. id quod potiſsimum eſt conijcien- dum de viro iam ſene,& docto. c. cùm in iuuentute, cum ibi tradit. per glo.& doct. de præſum- pti. Et maximèſi is eſſet etiam in dignitate aliqua conſtitutus, ut ſenſit B. Hieronymus.nã di- gnitas f tanti eſt roboris& momenti, ut communes regulas iuris tranſgrediatur. L. quoties. C. de dignit.lib. 12. 1deſertorem. S. I. cum glff. de re milit..f.& ibi glo. de pœn. tradit Beli. plenè in c. paſtoralis, in principio. de off. deleg. Ad rem facit tex. cum gl.in c. non nos, 40. diſt. ibi. Quis enim ſanctum dubitet, quoniam apex tantæ dignitatis attollit? caſum tamen ſemper excipio, in quo iſte talis conuictus eſſet propria confeſsione, uel teſtibus„ut habetur in c. nos in quen- quam 1 De his qui not. infamia. quam. 2. q.1 Accedant ad prædicta, quæ habentur apud Abb.& alios in c. ad audientiam, de cleric. non reſid.& in c. i. de cleric. ægrot. aiunt enim clericum non t reſidentem, ſi eſt infirmus, debere conſequi diſtributiones quotidianas, quando is ſolitus erat ante infirmitatem reſidere; alioqui uerò non. atque ita deciſio colligitur à ſolitis: nam bona fama reum, uel carceratum excuſat à ſuſpicionibus contra eum exiſtentibus, vt bene docuit Crauet. in conſi. 99. Et debili. tat indicia, quæ ſunt cõtra eum, uſque adeò, ut ex eis torqueri non poſsit. idem Crauet. in conſ. 151.num. 2 1I.& in conſi. 145.nu. 24. Summarium in!-je.de his qui not. infam. Quotuylex ſit infamia. 4 Quandoque plures orationes copulantur reſpectiuè ad aliud. Bar. in l.j. ff. de his qui not. infa. BaRT. in d. Lj. quærit quotuplex ſit infamia;& ait aliam eſſe infimiam iuris,& aliam facti,& de earum efféctibus agit. vide ad hoc Abb. in c. olim, de reſcript. Iaſ. in repet. l. cun. ctos populos, col. 2. verſicu. Et ne laboretis. C. de ſumm. Trinit.& Beli. in cap. antepen. de teſti- & plenè apud Dyn. in capitulo infamibus, de regul. iur. in ſexto.& Bal.in ſua Margarita, in hac uoce, infamia. Bart. in d.j. in fi. ait, quandoque plures t orationes copulantur reſpectiuè ad aliud,& tunc requiritur utriuſque concurſus, quandoque per ſe principaliter,& tunc illa copula magis po- nitur continuatiuè quàm copulatiuè. vide Alex. in conſi. 1 10. in 3. volu.& Abb. in c. clericij. in fi.de uita& honeſt. cleric. benefacit tex. in J.j. S. Hoc autem. ff. de oper. nou. nunc. vbi haber un quòd ſi opus factum erit. tranſitur ad interdictum, quod ui aut clam.& quod in loco ſacro& religioſo,& quod in flumine publico. Et tamen iſta interdicta concurrere nõ poſſunt, ſed quod libet per ſe ſtat,& in caſu ſuo, ſingula ſingulis congruè referendo. Jummarium in l. quod ait prætor.. exercitus. fr.de his qui not. infa. Odium eſſe ampliandum ratione publicæ utilitatis. Bar. in J. Quod ait prætor.§. exercitus. ff. de his qui not. infa. BaART. in dicto S. exercitus, ait, odium t eſſe ampliandum ratione publicæ utilitatis. Quy liter hoc caſu fiat extenſio, uide etiam Bar. poſt glo. in l. quemadmodum. C. de agric.& cenſt. libr..& vide tex. in c. cætera. S. hoc ſenatusconſultum. ff. de lega. I.& Rom. in conſi. 105. Vr ſo themate. Beli. in c. tranſlato, col. fi. de conſtit.& ibi late Dec.& ex hoc etiam infertur pœm lem conſtitutionem eſſe latè interpretandam in ijs, quæ ad ſalutem animarum pertinent. cex tenore,& ibi Abb. per illum tex. qui fil. ſint legi. Et an& quando in pœnalibus fieri poſsit extâ ſio, vide Decium in l. factum ſuum.. pœnalibus. ff. de reg. iur. Summarium in d.l. quod ait. C. ignominiæ. ſf. de his qui not. infa. Non est neceſſe ad ualiditatem ſententiæ ut in ea ponatur cauſa. Bar. in d.l. quod ait. S. ignominiæ. ff. de his qui not. infa. BART. in d.]J. quod ait prætor. S. ignominiæ. tradit, non eſſe neceſſe t ad ualiditatem ſen- tentiæ, ut in ea ponatur cauſa. Adde quod immo fatuus eſt iudex, ſi eam exprimit: nam, ſiine- ptam exprimeret, ſententia inanis& irrita redderetur. Dec.& alij in J.ſi is, ad quem.ff. de acq. hæred. ld quod repugnat regulæ..vnic. in principio. C. de rei vxor. acti. Quid ſi iudex cauſam exprimit cum hac voce præſertim, uel præcipuè? Dic ſententiam ſuſtineri: quia videtur mo- tus etiam alijs rationibus,& cauſis. Abb. in c. tuam ex literis, de reſtit. in integr. Limita etiam hoc non procedere, vbi iudex uictum ab expenſis abſolueret, quia iuſtam habuit uum — Utigandi; 1 Bar.it dl are lieäbbän 1 Ac a ſ I arr id. cumnüror dd poharpoleper cl ceteltiyt ERlincquie memeconde glinlauwrgorer ekeringultone ijsrererangede 1(afſhexnuun ¹(uflinenenn ¹ Lumheae 1 lant ſpoernan 4 Tnujſcioßa B4nr id e faterj. erquo umjiudicialem I lam juris,& alin lal in repet. l cuj D.antepen. de teſt aMargaita, in hac duead No4, Rvun 1 4 4 codd àwags d' A.& Add. m c. Geuict nou. nunc.vbi badern 1 &quod in loco ſac renõ pofſunt ſedg sfa. publicæ utilitatis- a. C. de agric.&o Rom.in conſi.1i 1 cetiam inferuy 4 marum pertien 5 nalibus fleri pob 7 3. Ouid l 4—. erl qula VI 1 egr. Licthe 4 judeld . rl merl“ . n Ites r0 m häb- 4 1 vis iulta i De his qui not. infamia. 127 litigandiʒ nam iſto caſu cauſa debet afferri, alioqui iudex faceret litem ſuam Alex. in conſil. 183. col. 2. in 6. vol.& Iaſinl. properandum.§ ſin autem alterutra, col. 4. ver. vltimò. C. de iudic. Hic tamen animaduertendum eſt, quia licèt iuſta cauſa ab expenſis excuſet, tamen non excu- ſat à pœna promiſſa& conuentionali. Alex. in conſi. 4 3. in 6. vol. multos quoque alios caſus in quibus requiritur expreſsio cauſæ, vide apud Iaſ. in d.è properandum.§. illo proculdubio,& gl. magn.in l. qui Romæ.§. duo fratres. ff. de uerb. oblig. Et an& quando neceſſe ſit ad ualiditatem ſententiæ cauſam exprimere, vide Abb. in conſ. 7. in I. vol.& in c. examinata, col. 3.de iudic.& ibi Barb. in 1 3. colum. Gemin. in cqp. ſi confirmatione, in fin. de elect. in 6.& Felin.in cap.Sicut col.S. cum ſequen. de re iud. Jummarium inl. quod ait. ſ miles. frde his qui not. infam. Jnfamis non poteſt oſicium publicum exercere. Bar. in d.l. quod ait. S. Miles. f. de his qui not. infam. BaAmr. in d.l. Quod ait prætor.. miles, ait, infamem t non poſſe officium publicum exer- cere. vide Abb.in c.at ſi clerici, col. ij. de iudic. 4 Kummarium in l. Athletas. T. calumniator. ffde his qui not. inſa.. An agtor eo ipſõ quòd non probat præſumatur eſſe calumniator. Bar. in l. Athletas. S. calumniator. ff. de his qui not. infam. BaART. in d. S. calumniator, tractat, an actor t eò ipſo quòd non probat, præſumatur eſſe calumniator? dicitq́ue etiam ſi calumniator eſſe cenſetur, tamen contra hanc pręſumptionem probari poſſe per publicam famam, ut ibi per eum. De hac re vide Abb. in c. cùm contingat, col. i.de reſcript.& ibi Feli.& in ſimili vide Rapha. Cuma.in conſ.74. col. z. Aret. in conſ. 44. & PFeli. in c. quia ueriſimile, de præſump. Et dum Bar. ibi paulò poſt ſubiungit, eum effici infa- mem, qui eſt condemnatus officio iudicis, dicas contrarium colligi ex dictis eiuſdem Bart. poſt gl.in l.tutor.. prætereà. ff. de ſuſpect. tutor. vbi habetur, eum non effici infamem, qui damnatus eſt per inquiſitionem. Idem ait Panor. in c. inquiſitionis, de accuſat. Et de hac re vide glo. in J. iij.õ.prætereâ. ff. de ſuſpec. tutor.& in l.j. C. de mod. mulct.& Bar. in l. infamen. ff. de public. iud. Fummarium in l. quoniam. ffrde his qui not. infa. (onféſſio extraiudicialis facit inditium ad torturam, iudicialis uerò ad condemnationem. Confeéſſionem extraiudicialem fattam præſente parte probare. Quomodoõ reuocari poſſit confeſſio geminata, Confeſſio extraiudicialis facta coram magna hominum multitudine facit notorium&æ præiudicat. Tranſactio facta extra iudicium habet uim confeſſionis fattæ in iudicio. Bar. in J. quoniam. ff. de his qui not. infam. Baxr. in d.l. quoniam, colligit ex iſto tex. eum, qui paciſcitur, præſumi iuris interpretatio- ne fateri. ex quo infert Bar. ad confeſsionem t extraiudicialem, quæ facit indicium ad tortu- ram, iudicialem uerò ſufficere ad condemnationem:& an ex confeſsione aliquis efficiatur in- famis. Adde tu ad id, quòd confeſsio extraiudicialis ſufficit ad ſubijciendum cõfitentem tor- mentis. Abb. in c. quia graue, de exceſſ. pręlat. vbi citat Bar. in l. capite quinto. ff. de adult. Et de iſta confeſsione extraiudiciali, ac de effectu& vi cuiuſcunque confeſsionis, vide pleniſsimè apud Feli. in c. ſi cautio, de fid. inſtr. vbi etiam ait, confeſsionem t extraiudicialem factam præ- ſente parte probare.& idem docuit Socin. in conſi. 22 8. colum. I. in 1. volum. Attende etiam confeſsionem factam extra iudicium, ſi eſt geminata, idem operari, quod iudicialis confeſsio, ſecundum Barto. in l. cũm ſcimus. C. de agric.& cenſ.lib. 10. Kom. in. ſi uerò.§. de viro. ff. ſolut. matr. —— — ☛ν Qui dubitat condemnari in aclione famoſa, deber litigare per procuratorem. De his qui not. infamia. 1 matr. jn fall.3 1.& Soc. in conſ. 1 27. col. ꝛ. in 3. vol. Eeli. in c. olim, num. 1 7. de reſcrip.& in d.c.n cautio, nu. 29. verſ. fallit vltimò. An autem& quomodò t reuocari poſsit confeſsio geminata, 4 trad. Feli. in c. cùm uenerabilis. num. 4. de excep. Confeſsio autem facta in iudicio facit noto- rium,& tollit omnem inualiditatem proceſſus,& probationis, ſed non tollit nullitatem ex defe ctu iuriſdictionis prouenientem. Soc. in conſi. 108. col. pe. in 4. vol. Et an extraiudicialis con- feſsio criminis reddat infamem; Innoc. mirabiliter dixit, eam uſque adeò confitentem redde- re notatum infamia, ut priuari debeat beneficijs habitis,& inhabilitari ad habenda. Quod ta- men limita& declara, ut per Abb. in c. olim, de reſcrip.& ibißeli. nu. 4. cum ſeq. vbi tradit effe. ctus confeſsionis extraiudicialis& iudicialis, tam in ciuilibus, quàm in criminalibus.& in c. at 4 ſi clerici, quem uideas omninò, num. 1 8. cùm ſeq. de iud. Et an confeſsio t extraiudicialis facta coram magna hominum multitudine faciat notorium,& præiudicet- uide Feli. in 6. c.olim, nu. 10. Et de ui confeſsionis factæ extra iudicium in criminalibus. uide eundem Feli. c. de hoc, de ſimon. Et dum Bar.ait tranſactionem t factam extraiudicium, habere uim confeſsionis fadæin judicio: vide Aret. in conſi. 1 47. col. I.& Feli. imc. cùm te. colu. 3. Äe re iud. Qua autem cauteli utendum ſit, quando fit pax, ſeu compoſitio, ſeu tranſactio, ad hoc ut is ex iſto capite delictum confiteri non cenſeatur, vide Cæpol. in cautel. 188. Jummarium in I. furti. ſ. ſed ſi furti. fde his qui not. inf. Appellatio an ſuſpendat, uel in totum perimat efféctum ſententiæ. An per appellationem in und articulo ſuſpendatur iuriſaictio iudicio quõad totam cauſam. Vli appellatio eſi deſerta perinde eſt ac ſinunquam appellatum fuiſſet. Bar. in J. furti. S. ſed ſi furti. ff. de his qui not. infam. BARr. in d.§. ſed ſi furti, tradit, an appellatio t ſuſpendat, vel in totum perimat effectum ſententiæ. De hac re vide gl.& doct. in l. tale pactum.§. qui prouocauit. ff. de pact.& diſtingue quia inſpecto præſenti ſtatu extinguit, inſpecto autem futuro ſuſpendit tantummodo. Feli. in cap.præterea, de off. deleg.& de hoc uide plenè eundem Feli. in rubrica de appellat. Abb. inc fi. de ſequeſtr.poſſ.& pleniſsimè Barb.in c. paſtoralis. õ.ptætereã, de off. deleg.& Iaſ.& Doct i d. l. tale pactum. S. qui prouocauit. ff. de pact.& Iaſ. in 1.ff. de re iud.& in J. ſi cauſa cognita. Co tranſact. Et de appellatione extraiudiciali, vide Doct. in c. cùm ſit Romana, de appell.& A5 in c. dilecti, de maio.& obed. An autem per appellationem in uno articulo ſuſpendatur junl dictio iudicis quo ad totam cauſam, ita vt niſi prius reuocet᷑ grauamen, appellans ad citationt ipſius iudicis comparere non teneatur: vide Abb. in c. cùm nobis, de elect. Et dum Bar. ibĩ ſib⸗ iungit, quandam eſſe executionem, quæ fit à lege, ut infamia,& ea, quæ ſtatus diminutionem continet,& eo caſu ait Barto. ſententiam ſtatim ſecum trahere executionem. Adde quodhoc idem ait Bart. in lj. ff de re iud.& ibi Paul. de Caſtr. inj. gl.probat, ſententiam producere eff- ctus, qui fiunt ipſo iure. ſubiungit poſteà Bar. in verſic. tertium tempus, vbi appellatio t eſtdę- ſerta, perinde eſſe ac ſi nunquàm appellatum fuiſſet. vide Alex. in conſi. 3 5. Viſo themate, cu- I. in 1. vol. Et ideò Bar. ibi infert, quòd ſi ille eſt condemnatus, efficitur infamis retro à temp re, quo lata fuit ſententia. Sed tunc excitat Bar. quæſtionem, quid ſi is teſtimonium dixiſſet poſt ſententiam pendente appellatione,& antequam fuerit deſerta, utrum ualet teſtimonium eius, an verò tanquàm infamis reijciatur?& decidit dictum eius ualidum eſſe. Hoc idem ſe⸗ quitur Alexand. in l.. colum. i.verſiculo, Ex prædictis. ffi de re iud.& ibi Iaſtin glo. nec fingitur. verſiculo adde vbi citat glo. in cap. ſæpe, in uoce, ſententia, de appell. quæ præcisè uult idem, quod Barto. hic.& vide Belin. in capitulo teſtimonium colum. 6. de teſti.& Iaſ. in l ſi is qui pro emptore, columna 14. ff. de uſucap. Jummarium in d.l. furti. ſ. ſi quis alieno. frde his qui not. inſa. Uuruuur 1 BANT ndlü ragendumſeg GaoreclGgn,) iik lqudpud ſſerd cordigert num oscomm deladierhoch Ppadulin q gendum nibim nyolfjceq vonpoſeadcon 9 derndinco b iuerlcub Quer cmkginkccunc 1 Punauauſt Slaeaui ſeae mannetmnem atn 3 Tenpn naßerum 1 5 ANI. I 6 Sihan Ploru taenat r Kinc 1 extraiudicialé- e Feli.in dcolm 1 lem Feli c. de hoc confeſsionis fach Quaautem can 1 iſto ca pite delichu in tauſem. otum perimat etti f. de pact.& dilh t tantummodo.i ade appellat. Abi deleg.& laſ.& d ALſi cauſa cogniu: mna, de appel-g⸗ cculo ſuſpendatu appellans adcih 3 lect Et dum Bari De ſtatus diminun ionem. Adde qu 1 atentiam produc vbi appellau 1ſi.35Vil tzen ur infamis reroie De his qui not. infamia. 1²28 Bar. in d.l. furti. S. ſi quis alieno. ff. de his qui not. infa. BaART. in d. furti. 9. ſi quis alieno, in fi. tradit mirabile conſilium ei, qui dubitat condem- nari in actione famoſa, ut litiget per procuratorem,& euitabit infamiam. De qua re vide Cæ ol. in cautel. 2 8. Felin. in cap. cùm te, colum. 3. de re iud. Aliam cautelam dat idem Barto. in. infantem, colum. fin. ff. de publ. iudic. vt ſoluat ante condemnationem. Et dum Barto. in ead. 1§. pactus, inquit, legem ſimpliciter prolatam reſtringi debere, ne ſequatur abſurdum, vide Curt. in conſi. 9 4. columna 2. Fummarium in A.. furti. T. qui inſſu. rde hus qui not. inſa. fudex non poteſt partes cogere ad tranſigendum, nequè ad compromittendum in arbitratores. Bax. in d.. furti. S. qui iuſſu. f. de his qui not. infa. BaRT. in d.lfurti S. qui iuſſu, colligit exilla glo. ĩbi, iudicem t non poſſe partes cogere ad tranſigendum, neque ad compromittendum in arbitratores. Limita regulam hanc tribus mo- dis notatu dignis, vt per Iaſ.in l. quidam exiſtimauerunt, colu. 2. in vltimo not. ff.ſi cert.peta.& vide aliquid apud eundem in l. ſi quis maior, col. 4. verſicu. ultra alios. C. de tranſacti.& in auth. ſi verò contigerit, col. fI. O. de iudic. atque ita probatur, ſtatutum, ſi hoc diſponeret, eſſe contra- rium iuri communi ut per Alex. in l. ex facto. õ. ſi quis rogatus, col. 1 7. verſi. adducit. ff. ad Tre- bell. vbi ex hoc infert, caſum improprium non contineri; putà filium naturalem. Et multa uide apud Ial. in l.qui ſe patriscol. 23.. unde liber. Et iudicem non poſſe partes cogere ad tranſi- gendum latiſsimè docuit Feli. in rubrica de treg.& pac.& Alex. in l.j. S. Et poſt operis, colu. 2. in 2. vol. ff. de oper. nou. nunc. Circa id autem quod ait Bar iudicem pari ratione partes cogere non poſſe ad compromittendum in arbitratores, vide Orian. in tract. de arbitr. char. 48. quæſt. 95. Alexand. in conſi. 82. in I. volum.& Doct. in cap. ſi pater, de Off. deleg. Et ad ea quæ Bart. ait in uerſiculo Quærò utrum iuſſus iudicis delegati excuſet, vide Barba. in conſi. 20. colum.l 4. cum ſeq in ſecundo volumine. Summarium in! genero. fede his qui not. infa. Fenorantia excuſat ab infamia. Si lege cautu eſt executorem qui infra annum executus non fuerit ultimam uoluntatem, cadere inexcom municationem, utrum illud tempus currat ignoranti. Tempus praſixum non currit niſi à tempore ſcientiæ. Bar. in l. genero. ff. de his qui not. infam. Baxr. in d.. genero, colligit ex iſto tex. ignorantiam t excuſare ab infamia. Et ibi ſubiun Sit, an ignorans puniri debeat. De hac re uide Beli.in c. 2. nu. 3.de conſtit. vbi tradit etiam, an & quando præſumatur ignorantia in delictis. vide eundem in c. cm uigeſimum, de offi. deleg. & in«.2. de except. vbi habetur etiam, quomodo probatur ignorantia.& ad prædicta uide omninò quæ pono ad Bar. in lIj. ff. de legi. Et circa id, quod ſubiungit Bar. in d.xgenero, ignorã tiam non prodeſſe ignoranti, qui tractat de lucro, vide de hoc Alex. in conſ- 36. in fi. in. vol.& in conſ. 1 14. in 4. vol. Anch. in c. canonum ſtatuta, col. 60. de conſt. Cor. in conſ. 12 2. col. fin. in 4 vol.& Feli. in c. quemadmodum, col.; uerſ.ſeptimus caſus, de conſt. Bart. in d.I. genero, verſiculo vlteriùs iſta lex, quærit, Si lege cautum eſt, executorem t qui infra annum executus non fuerit ultimam uolu ntatem, cadere in excommunicationem, vtrũ ilſud tempus currat ignoranti;& decidit, quod non. Vide pro limitatione Alex. in l. fi mihi§. I. f. de leg. J.& in confi.3 6. col. 3.in a. vol. Anch. in c. canonum ſtatuta, col. 5 5.& 69. de conſti. Abb. in c. nos quidem, col. pen.& fi. de teſta. Paul. de Caſtr. in conſi. 147. col. 1. in antiquis. Et quòd tempus f præfixum non currat niſi à tempore ſcientiæ, vide pro intellectu Bal. in d. l. ge- nero. Accedit Raph. Cuma. in conſi. 1 2.& Paul. de Caſtr. in knulli, in fi. C. de epiſcop.& cleric Barb. 62 0„ * 4 8 De his qui not. infamia. Barb. in conſi. 8. col. 4.& ſeq. in I. uol. Rom. in conſi. 59. col. ⁊.in tertio dubio.& in conſi. 129 in primo dubio. Feli. in c. quærẽti, de offi. deleg.& remiſsiones in hac materia legas apud Aler. in l. quamdiu, col. f. C. qui admit.& Bal. in lſcire oportet. S. multa uerò. ff. de excuſ. tut. Oldta in conſilio 22 3. Maria. in tract. citationum, articulo 22. quæſt. 6.& vltima.& Paul de Caſtr. in conſilio 3 78. columna penultima. Summarium in l.. quid ergo.. ſi quis alieno. ſfde hir qui not. inſa. Quando aliquis ſuit neęligens petere filijs tutorem infra annum priuatur ucceſſione,&s' deuoluitur ad proximum ſubſequentem. Bar. in I. Quid ergo. S. ſi quis alieno. ff. de his qui not. infam. 4 BAN. in d. S. ſi quis alieno, ait, quando aliquis t fuit negligens petere filijs tutorem infra annum, priuari ſucceſsione,& deuolui ad proximum ſubſequentem. Vide Capr. in conſ. 14.& in conſi. 5 9.& in conſi. 63.& in conſi. 95. Fummarium in A.l. quid ergo. S. cum autem. ff. e hir qui not. inſa. V uando lex punit factumnon eſi curandum de iuris eſfectu. Testamentum falfum ſi habet formam testamenti puniri debet ut falſum quanuis nullum ſit. Falſitas ad hoc ut punibilis ſit,tria requiruntur. Falſitas puniri non poteſt niſi damnum alteri ſet allatura. Bar. in d.l. quid ergo. S. cùm autem. ff. de his qui not. infamia. BaARr. in d... quid ergo.§. cùm autem, colligit in ſumma, quando lex t punit factum, nan eſſe curandum de iuris effectu.& proſequitur hanc rem, vt ibi per eum. de qua re vide Ecliim c. ex tenore, colum. fl, verſi. Cæterum, de reſcrip. Et dum ibidem in fin. ait Barto. teſtamentum t falſum ſi habet formam teſtamenti, puniri debere ut falſum, quamuis nullum ſit propter preæ teritionem filij, uel ſimilia. Vide Rom. in conſi. 199.& Feli. in d. c. ex tenore, colum. 6.&ſeq. contra Barto. documentum uidetur urgere illud, quòd falſitas t ad hoc ut punibilis ſit, triare quiruntur: dolus, mutatio ueritatis,& quod falſitas alteri noceat: ita Petr. de Anch. in conl 24. Viſa inquiſitione. Dec. in conſi.§⁸15. fed ſic eſt, quod teſtamentum nullum alicui noce non poteſt, ergo&c. Et an falſificans ſcripruram, ex qua nullum parti præiudicium afferm ſit puniendus? vide Soci. in conſi. 62.& in conſi. 10 3.& in conſi. 104. in 1. vol.& in conſi in 3. vol.& Raph. Cuma.in conſi. 13 8. Alex. in conſ. 145.in 6. vol. Feli. in c. 1. nu. 4. de Præſum & in c. nobis, de ſimon. Et falſitatem t puniri non poſſe, niſi ſit alteri damnum allatuia, tenui Ang. Aret. in tract. maleficiorum, in uoce, Falſario. vbi ait, etiam ſi falſum ſit dolo commiſſnm non tamen eſſe puniendum, niſi alicui præiudicet, vt eſt tex. cum gl. not. in l.damus,& ibi bar Bal.& Salic. C. de falſ.& Doct. in l.qui teſtamento. ff.cod. Doct. in J.j. C. de ſep ulchr. uiol.geinl f. C. ſi ex falſinſtru.& in lij. quod falſttut. auth. vbi Bal. Attende tamen illam falſitatem eſſeu nibilem, quæ apta eſt damnum afferre, quamuis illud non attulerit. l. Si quis falſos,& ibi Bal C. ad leg. Corn. de falſ.citat..ij. in princ. ff. quod quiſque iur. ita refert Alex. in conſi. 145. n vol.licèt ipſe in caſu ſuo contrarium teneat; quia in eo falſitas non erat apta damnum afferr;· Jummarium in d. quid ergo. S. ex compromiſſo. fede his qui not. inſs. De cauſa famoſa compromiſſum fieri poteſt. Bar.in d.. quid ergo.§. ex compromiſſo. ff. de his qui not. infa. BaART. in d. l. quid ergo. S. ex compromiſſo, ait, de cauſa t famoſa compromiſſum hieri poſſe. Adde compromiſſum hoc executionem mereri ſi de neceſsitate fieret. Bald.in lj. colu. 2.C. de peric.& commod. rei uend.& in Lj. verſiculo eſt ponderandum. C. ne lice. in unaca 3. rouoc.& ad hoc vide Belin. in rubrica de re iudic. columna 6. verſiculo ſecus etiam,& in capi tulo fi. eod. titu. columna fin. Subiungit poſtea Bart. in d.. ex compromiſſo, arbitri ſententiam 8 propr 1 Jr- neud reren Äqpe”- lcqurbeich Tum Jhareinuul 1 Luathyan dm nnikknmxuut — Luenaſutem DUnunm an fubexeytze 5omicdumn 1 JAllrgnau 1 Deumnu „ Luma zeu⸗ Uuna. 1o Erultageul laalhi. I1 Lufeuſtul 12 Lunl lauumn I Omujjene nual 4 Jalkx dler nn Ij Vkx uzenaaln N uyſa. 1 ſane, ex qeun n m. 1 ere filiſtutoremi e Caprin conſi. 1 ꝛulum ſt mia. X lex tpunit faGu,n m. de qua revide8i 7 ait Barto. tetamer nöllum ſit propte- enore, colum. 6. R, c ut punibilis ſſ abett. de Anchi,, um nullum Aicuin„ ipræuudiciumqtt: in 1. vol.& inc 14 in c. 1.nu. 4depn 12 damnum alatuia ſum ſit dolo come ot inl damps&i C. de epulchruũ m illam falütateè 1 Si quis fallos di t Alex. in cops „9 129 De his qui not. infamia. propriè ſententiam dici non poſſe. Ad hoc uide Iaſ. in lj. col. 3³. in primo not. ff de re iudic.& Feli. in rubr. de re iudic. col. 6. in fi. Summariam in d. l.quid ergo. T. quantumi ſfe de hu qui not. infam. Per interlocutionem ſeu ſimplicem iudicis enunciationem quu non eſicitur infamit de iure ſed de facto. Bar. in d. l. quid ergo. S. quantum. ff. de his qui not. infam. BART. in ead..§. quantum, inquit, per interlocutionem, t ſeu ſimplicem iudicis enuncia- tionem aliquem non effici infamem de iure, ſed de facto. Vide Rom. in conſi. 20 8.& in lij. col. fi.C.qui teſta.fac. poſſ. Sunmarium in d.l. quid ergo. T. pæna, ſf. de his qui not. inſa. nlibellui criminalibus non eſt neceſſé ut concluſio ponatur. Quando partes conueniſſent inter ſe ut iudex iudicare poſſit etiam ſuper alio quam ſuper eo, quod peti- tum eft, tunc ualet ſententia, quamuir nonwſit conformus libello. Quc nam ſint connexa e dependentia. Vtrum in arbitrio iudicii ſit pænam imponere. Judex debet pænam imponere, quæ magis congruit qualitati perſonarum. Homicidium commiſſum ſine dolo mitius punitur. Miles egregius& utili in exercitu committens delictum, mitius punitur. Pana mortis an& quando in minorem commutari peſſit. SSn pæna aicatur augeri uel minui in criminibus extraordinarijs in quibus pœna non eſf Imitata. 10 Ex iufta& euidenti cauſa pæna poteſi augeri uel minui, etiam uæ poſita eſſet in ſtatuto ciuitatu Vel caftri. Qua paæna ſit iudex puniendus, qui omiſit pænas ordinarias. Quando ſratutum innouans pænam dicatur fzuorabile& comprehendat bannitos. Ommer pænæ qud ad principem ſunt arbitraric. Judea debet ſemper mitiorem pænam eligere. Ludex qui pæna ultimi fapplicij innocentem damnauit, pæœna capiti eſt puniendus. Bar. in d.l quid ergo. õ. pœna. ff de his qui not. infam. BaNT. ind.l. quid ergo.§.pœna grauior, columna ſecunda, verſiculo Tu dicas in libellis, ait, in libellis t criminalibus non eſſe neceſſe, vt concluſio ponatur: quoniam regula, quæ abet, ſententiam eſſe debere libello conformem„non habet locum in criminalibus. De hac re uide plenè apud laſ. in§. omnium, columna 24. numero 13 7. Inſtitu. de action.& hoc idem quod dicitur de conformitate ſententiæ& libelli„tradit Bald. inl.& ſi ſeuerior, in tertin 0p- oſitio. C. 1 3 1. pP C. ex quibus cauſ.infam. irrog. Item prædicta regula non habet locum etiam quando 2 partes f conueniſſent in iudi ſr eri P ter ſe, vt iudex iudicare poſsit etiam ſuper alio, quàm ſuper eo, quod petitum eſt: quia ualeret ſententia, quamuis non eſſet conformis libello ‚ſecundum Alexan in l. vinum. ff. i cert. peta. citat. lſed ſi conuenerit,& ibi Barto. ffde re iudic. id quod puto ue- ritate carere: quoniam ſuper eo, quod petitum non fuit, lis conteſtari non poteſt;&. knend lata ſuper eo, ſuper quo lis non eſt conteſtata„non ualet etiam conſenti Bar.in Iprolatam. C. de ſenten.& interloq. omn. iud. intellige 13 5 di bie⸗ conſenſum pPartium poſſet ſuſtineri, ut contractus, per tex.in l. ij. C. cõm. utri. iu 6 einekenmre eeern perra non fuerunt ‚ſunt de natura petitorum, p 1 atiua, vel ex eodem fonte naſcentia, vt docuit Bal. in I. pen. C. de R ſent. entibus partibus: ita tamen eam non ualere, ut ſenten- De his qui not. infamia. ſent. quæ pro eo quod inter. profer.& gloſ. in capitulo cuùm cauſam, in uoce, iudicium, de caul 3 poſſel.& propri.& quæ nam ſint t connexa,& dependentia, vide per Imol. in conſi.) 39.&in conſi. 1 40ο. Et ex præcedentibus infertur, iudicem, qui cognouit de matrimonio, poſſe etiam cognoſcere de dote tanquam à matrimonio dependente. Abb. in conſ. 18. n ume. 7. in 2. volu. Item fallit in cauſis matrimonij carnalis,& ſpiritualis,& in alijs concernentibus fauorem ani. mæ, in quibus non exigitur ſententiam eſſe hbello conformem; ita inquit Card in clem. ſepe, in ſecunda oppoſ. de verb. ſignifl. Item fallit, quando ageretur quanto minoris, quia iudex pof. ſet ferre ſententiam in redhibitoria: tex. eſt. in l. bouem. S. aliquando. ff. de ædilit. edict. vbi dicit Ange. textum illum eſſe notatu dignum pro limitatione huius regulæ. Item fallit præfata re- gula, quando non petitum uenit uel ex natura, vel ex aptitudine actionis intentatæ. tex. eſt. in J. contra negantem. C. de leg. Aquil.& ibi Bal. in tertia oppoſit. Item fallit, quando ſaltem in ge- nerali concluſione libelli ineſt tacita uel implicita petitio:& proptered iudex poteſt ſuper ex- penſis iudicare, licèt ſpecialis petitio earum non præceſsiſſet; ita Bal. in I.properandum.§. ſin autem alterutra. C. de iudi. Item fallit, quando id, ſuper quo fertur ſententia, tacitè uel præſum ptiuè in libello continetur. Ange. in d.l. bouem.§. aliquando. Item fallit, vt habetur per Alexi Iſi in diem. S. Iulianus, in uerbo cedere. ff de petit. hæredit.& Ang. ad limit. huius regulæ not. i Specul.in titu. de interrog. quæ fiunt ante lit. conteſta. nunc de interrogatione. Rurſus limin iſtam regulam, vt per Bald. in l. ſi ea, per illum text. C. de aduiter.& ad hanc regulam uide, qur pono ad Bar. in d. J.vinum. ff. ſi cert. pet. colu. fin.& in l. Aemilius, col. z. ff. de minor.& uide Bel in c. licèt cauſa, col. 2 4. verſ. ſecunda quæſtio, de probat. Bart. in conſ. 11 5. Abb. in c. cùm inten col.fi. de conſuet.& in c. olim, in fi. de conſtit. ro dicas, iudicem ex cauſa pœnam augere poſſe,& minuere. Eelin. in c. 1. de conſtitu. laſin li C. ſi contr. ius uel utilit. ꝑubli. Decius in c. de cauſis, colu. fin. de off. delega.& ibidem Abb. qu dicit, iudicem eſſe infamem, quando ſine cauſa uel maiorem, uel minorem pœnam imponit. 5 Nam pœna etiam arbitraria non eſt in facultate iudicis; quoniam debet pœnam f imponere, quæ magis congruit qualitati perſonarum, vt eieganter habetur per Feli. in cap. inter cæters nume.. de reſcript. quod perpetuò eſt adnotandum. Et dum Bar. in d.§. pœna grauior, ci 3. verſ. Nam quandoque fit diminutio, ait, iudicem ex cauſa poſſe pœnam minuere. Dete re,& quæ dicantur eſſe iuſtę cauſæ ut pœnæ minuantur, vide Eeli. in c. qualiter. S. ad corrigrr 6 dos, num. 17. cum ſeq. de accuſat. Et quia Bar. ponit exemplum in homicidio t commili¹ ne dolo, vt pœna minuatur, vide Cæpoll. in conſi.34. colum. 1 3.& in conſi. 36. colum. fin la in conſi. 13 7. in 1I.volum.& hæc eſt regula, ut homicidium pœna ordinaria nunquàm punir- tur, niſi ſit dolo perpetrarum.lin lege Cornelia. l. Diuus,& l.). S. Diuus. ff. ad leg. Cornel. deſr- car. Hoc tamen limitatur non habere locum in eo, qui dedit poculum amatorium alicui,&ile uel illa moritur: nam licèt poculum datum non fuerit dolo& animo occidendi, tamen quia res illa eſt mali exempli grauiſsimè punitur delinquens, vt eſt tex. in l.ſi quis aliquid. S. qui abot tionis. ff. de pœn. qui tex. reluctatur dictis Bar. in l. diuus, in fi. ff. de ſicar. quod quidem Bart. do- cumentum extulit Aretin. in conſ. 80.& Alexand. in conſ. 28 3.in primo volum. pro cuius com trarietatis declaratione, vide Paulum Grillandum in tract. de ſortilegijs, quæſt. 1 2.& circa præ dicta attende etiam, iuſtam cauſam minuendi pœnam eſſe, cenſeri, quando ille, qui eſt punien- 7 dus, eſſet miles t egregius& utilis in exercitu. Cæpol. in dicto conſ.3 6. in fine. Kurſus eſt luſta cauſa minuendi pœnam, quando ille, qui fuit laceſsitus iniurijs, refert iniuriam ſcu uerbera in- iurianti. Abb. in capitulo olim ex literis, de reſcript. nam iratus delinquens non dicitur deli- ctum incipere, ſed ille, qui eum ad iniuriam prouocauit: ita inquit Ariſt. quem refert Baldin conſ. 43. Super quæſtione, in ſecundo uol. lra enim minuit delictum. c.ſ quis iratus, cum glo. 2. q. 3. quod tamen intellige, quãqo ira eſſet ualde magna& cauſata à iuſta cauſa, alioqui uero ſi aliqui iraſcitur propter amiſsionem, quã facit in ludo. Abb. in c. 2. de maled.& in c fi. colæ de confeſſ. Kom. in ſing. ⸗08. cũ ibi addit. per Caſtill. Eeli. in c. Matthæus, de ſimo.& in edlei 1 Ip 4 Bart. in eod. S.& eadem colu. tradit, vtrum in arbitrio t iudicis ſit pœenam imponere? Tuue. b lnrdtehri liscdi rmeinm. or Jrrinca enſ rr&flli Alertnfuxde eescorſletud 1 lidekeniadc3 urss,Küden opjotbrudei togi didoeli CaltrAäBarin Rlarin gemil 12 inoftetkreD penm dia BalolijCqaib⸗ Abhacbialciai Pndiarnlocea auereperamäſar ercaul teataug Telind.ol. Vudicn onnes danäo cäonna masndg cunnal. 1 per Bäd. n W cac gyele enilerdeclu oorin gne ilu Imſtiorem pen dotem,, hab erur nckisj due primo.de rell. mmt retie Dmillm aupli del ſheäe d 44 di d tuload 4 ddatusin rar el quia iuden .CO X dilj Cilt.edicth; ltem fallit præfa Itentatæ. tex.e- quando ſaltemi „quandoſäſtemin muckexoteſtſuper Pfoperandum.9 tia facité uel præl t ndetur per Aler hulus reguſenot. De his qui not. infamia. 130 filj de reſcript.& omninò in c.ſicut ex literis, de iureiur.& in c. dilecti filij, nu.i zlcngchn& in c. cùm te, nu. 9. de re iudi.& omninò Dec. in l. quicquid calore. ff. de reg. iur.& Iaſ-in l. iquis 8 filiam, de inoff. teſtam.& an& quãdo pœna t mortis in mitiorem commutari poſsit, vide Alex. in conſ. 19. in fi. in. volu.& generaliter quando iudex poſsit mutare, vel moderare pœnamà lege impoſitam, tradit Paulus Grillandus in tract. de relaxatione carceratorum, in 6. quæſt.& 9 dum Bar. in d. õ. pœna grauior, in eodem loco ſubiungit, quomodò pœna f dicatur augeri, uel minui in criminibus extraordinarijs, in quibus pœna non eſt limitata, vide Areti. in c. at ſi cleri- ci. Sde adulterijs, col. fi. de iudi.& ibi uide Beli. Bar. in d.§.pœna grauior, in fi. ait; Nota bene materiam huius. S. vt ex iuſta& euidenti cauſa 10 † pœna poſsit augeri, vel minui, etiam quæ poſita eſſet in ſtatuto ciuitatis uel caſtrorum. hæc Bart. Adde hoc idem eundem Bar. tenuiſſe in l. fin. ff. de recept.& Bald. in l.& ſi ſeuerior. C. de his qui not. infam. licèt contrarium dixerit,& malsè in J.j C. ſi aduer. delictum, quem reprehen- dit Aretin. in c. at ſi clerici. S. de adulterijs, colu. 2. de iudi.& Aret. ſequitur etiam opin. Barto. in conſ. 13 1.& Fulg. in conſ. 1 24.& Ang. Aret.in tract. maleficiorum, in glo. in verbo, Quas ſi non ſoluerit infra x. dies,&c.& Abb. in c. de cauſis, in fin. de off. deleg. vbi idem dicit etiam in pœna uæ ex conſuetudine imponeretur.& ibi eum ſequuntur alij.& Ang. Aret. in loco præfato,& Sdone Rurſus limir 11 uide Feli. in d. c. de cauſis. vbi docuit, qua pœna t ſit iudex plectendus, qui omiſit pœnas ordi- dneglam dde do tde winor.Ruideo 115.Ad.cCamin enam imponere: Ju c. I. de conſtitu aſi lega.& ibidem ähh notem pœnam in bet pœnam imy zeliin cap.intet ca ad..Pœna grauio Gœnam minuere. D qualiter.§. adcon omicidiot comm n conſi. 36.cOlum rdinaria nunquum 0 occidendi, tame uis aliquidéo 1 Qull narias,& vide Abb. in cap. i. in fi.de eo qui cogn. conſang. vxor. ſuæ. Areti. in§. ſed quod prin- cipi, inſtitu. de iur. natur. Accedat Aret. in conſ. 1 6 4. colu. fin.& Ange. in 1ſi fugitiui. C. de ſeru. fugi.vbi docuit, quæ,& qualis eſſe debeat iſta diminutio pœnæ uel augumentum,& ibi Pau. de Caſtr.& Bar. in l.in lege Cornelia. ff. ad leg. Cornel. de ſicar.& Ang. in l. quicunque. C. eod. titu. & Iaſ. in l.& militibus, col. fi. C. de teſta. milit.& ibi etiam Alexand.& Ange. in l.ſi quando. C. de 12 inoff. teſta.& Bal. in l. cùm mulier. ff. ſolu. matrim. col. 6ö.vbĩ tradit, quando ſtatutum t innouans pœnam dicatur fauorabile,& comprehendat bannitos. De qua re uide Cæpol. in cautel. 14. Bal.in lj. C. quib. ad liber.& in c. at ſi clerici, colu. 2. de iudi.& aliquid per Eeli. in c. 1. de conſt. Abb.& ibi addita in c. afferte, in fi. de præſump. in addit. quæ incipit, Nota.& Parid. in tract. de Syndica. in uoce arbitrium, col. 4. verſi. liberum. Roma. in conſ. 429. vbi ait, iudicem poſſe, mi- nuere pœnam à ſtatuto impoſitam, quamuis iurauerit ſeruare ſtatuta.& ibi etiam tradidit, an ex cauſa liceat augere. Ad hæc accedat Iaſ.in l. admonendi, col. 8 6. ff.de iureiur.& multa tradit Feli.in d. c.. col. 1 4. cum ſeq. de conſt.& Bal. inl.cunctos populos, col. 7.in fi. C. de ſumm. Tri- 13 nit. vbi ait, omnes pœnas t quò ad principem eſſe arbitrarias.& Aretin. in capitulo qualiter& quando, columna nona. de accuſatio. vbi tradit, quid ſi lex pœenam imponens uteretur verbis præciſis, vel quòd talis pœna iniungatur,& non alia?& aliquid uide apud Barba. in conſi. 47. columna 14. in primo volumine.& in conſil. 8. in ultimo dubio. in tertio volumine.& aliquid per Bald. in conſ. 242.& in l. j. C. ſi aduerſdelict.& in capitulo cùm ceſſante, columna ſecun- da. de appella.& etiam aliquid in capitulo niſi ſpecialis, de off. delega.& Abb. in capitulo cùm ueniſſent, columna tertia. de iudic. Alexand. in conſ. 57. in fin. in 5. volumine.& Dec. in conſi. 100. in fine. illud etiam eſt præcedentibus adiungendum, ſcilicèt, iudicem t debere ſemper 1, Wle— u14 mitiorem pœnam eligere. lſi præſes, fE. de pœn.& iudicem non debere eſſe ipſa lege clemen- tiorem, habetur in§. oportet, in authent. de iudic.& probatur in l. fina. C. ne ſanct. bapt. reiter. iunctis ijs, quæ per illam I. dixit Bald. in l. cm Syllanian. C. de his quibus ut indig. et in capitu- lo primo. de teſti. cogen.& ad prædicta adde Bald. in titu. de accuſat. in addit. Specul. columna ſecunda verſic. Quid ſi iudex. vbi ait, ſi iudex pro pœna corporali pecuniariam imponerer, reum illum amplius puniri non poſſe: quoniam præſumendum eſt, iudicem ex iuſta cauſa id feciſſe, per text. in lij. verſicu. quod non arbitramur. C. de offic. ciuil. iudic. ad rem faciunt i quemſckn 15 trad. per Roman in ſingul. 79. iudex t autem, qui pPœna ultimi fupplicij innocentem damna- „.Ce ma Geld ¹„„(imo. . 15 00 lm 9 uit, pœna capitis eſt puniendus. text. eſt. in l. lulianus.§. fin. ff. ad legem luli.repet. tradit Ge- min. in capitulo ad apoſtolicæ.. ſed licèt, in princ. de re iudic. in ſexto. pari ratione ſi iudex eſt immoderatus in torquendo aliquem,& propterhoc ille moritur. debet iudex tanquam ho- R 2 micida a 7 De his qui not. infamia. micida pœnæ mortis ſubijci, ſecundum Bald. in lj. C. de emenda. ſeru. Et pro prædictorun omnium intellectu ſciendum eſt ẽt, quort ſint genera pœnarum tam in iure ciuili quã in iure c nonico, de qua re uideas Io. de Ligna. in tract. de cenſura eccleſiaſtica, nu. 4. cum ſeq. Summarium in l. Lucins Titius. frde his qui not. infem. 7 Licdi producens teftes condemmetur de falſo, tamen ipſis teslibus non præiudicat.. Teftium probatio in arbitrio iudicis permanet. Bar. in I. Lucius Titius. ff. de his qui not. infam. BaRr. in d.l. Lucius Titius, dicit, ex iſto tex. colligendum eſſe ſolenniter, licèt producens 1 teſtes f condemnetur de falſo, hoc tamen ipſis teſtibus non præiudicare. Vide Abb. in conſ. 16. col. z.& ſeqᷓ. in 2. volu. Ang. in tract. de maleficijs, in glo. in uoce falſario, col. 5. Verſi. ſecus ta men,& ibi addita.& Feli. in c. 1. col. 3. de except. Er dum Bar. ibi paulò poſt diſputat, an ille, qui eſt periurus, ſit infamis. vide glo. in c. querelam, de iureiur. Card. in conſi. 3 5. col. fi.& Beliinc teſtimonium, col. 6. de teſti. Bar. in d. l. Lucius, in fi. dicit, ex iſto tex. colligi practicam.l.teſtium. S. 1. ff. de teſti. ibi, Tu m gis ſcire debes. Vide Dec. in c.ex literis, in 3. notabili de probat. vbi ex mente Butr. ait, omni 2 freſtium probationem in arbitrio iudicis reſidere. Vide etiam Abb. in c. quoniam contras cql 17. eodem titu. Alexand. in conſi. 19. col. 3. in 4. vol. Relin. in cap. licèt cauſam, in a. not. de pi ſicut, eodem titu. Barb. in conſi. 2 9. colu. 2. in I. volu.& in conſi. 3 2. colum. 2. eodem volu.&in conſi. 47. colu. 29.& in conſi.5 4. colu. 14. eod. vol.& in conſ. 3. colu. 10. in 2. vol.& in conſi & in conſi. 7.& 8. eod. volu. Rom. in conſ.91.Col. 2. Anch. in c. canonum ſtatuta, col. 10. de con ſtitu. Barb. in d. cap. ex literis, colu. pen.& in c. ex parte. 2. colu. z. de offi. delega. Aret. in conſi 3 1. Colu. 3. Bald. in l.). S. ſi curatores. ff. de magiſtr. conuen.& Paridem in tracta. Synd. rubr. iudic. in uoce, arbitrium, colu. 4. verſi. ſi iudex. Abb. in cap. cùm Bertoldus, in 6. not. de re iudę omninò Soci. in conſ. 26 2. colu. 5.& in conſ. 1 87. in r. volu. vbi concludit, illam eſſe probai- nem perfectam, quæ inducit animum iudicis ad credulitatem. hoc idem docuit Abb. incme terea, de teſti. dicens, in materia teſtium dari non poſſe certum& inuariabile documemm, ſed totum hoc in arbitrio iudicis reſidere.& iſta eſt concluſio. Summarium inl. ictus fuftium, ſf. de his qui not. inſa. Executio fieri potest in notorijs etiam non præcedente ſententia. Aotorium quid dicatur eſſé. Ile qui crimen extra iudicium confitetur, non facit niſi ſemiplenam probationem. Damnatus per inquiſitionem an infamus eſſiciatur. Bannitus es' condemnatus de aliquo maleficio an eſniciatur inſamis. 8XG Bar. in l. ictus fuſtium. ff. de his qui not. infam. 1 Baxx. in d.I.ictus fuſtium, ait executionem t fieri poſſe in notorijs, etiam non præceden te ſententia: quia notorium habet uim ſententiæ. De hac re uide Felin. in c. eccleſia. S. Marir, col. ↄ. verſi. tertiò limita, nu. 2 1. de conſtit. vbi ſequitur Bar. hoc in loco,& Albert. Brun. in com- ſil. 19. verſ. quartò moueor.& notoria iuſtitia impedit litis ingreſſum. Soc. in conſ. 3 8. col yen in I.vol.& notorietatem operari, ut multa ualeant omiſsis ſolennitatibus, quæ alioqui exige- rentur, docuit plenè Beli. qué uide omninò in c. cùm olim, de re iudi. Abb. in c. bonæ.j. de clec. & multa ad rẽ facientia uide eleganter apud Hieron. de Tortis in ſuo erudito cõſil. poſito pol conſilia Ant. de Butr.& apud Card. Iacobatium in tract. de Concilio, lib. 7. fol. 42 3.& quid fdr catur eſſe notorium, vide Bar. in l. ‚hæredes palaàm, in princ. ffxde teſta. Abb. in conſ. 99. in 1.vol. Kin bat.& in d. cap. quoniam contra, et in cap. cùm ueniſſent, colu. I. de teſti.& in cap. in noſtrac- lu. 2. eodem titu.& in c. fin. colum. 8. de præſcrip. ⁊ 2. in cap. de cætero, colu. 4. de re iud.& ina Feellhecrun iodubin 140,8 l Kinccimte, nauſtotem e Brrin icfamer z warm Axicto zewnatosded Vide babinc pareclnäite rutyerumeri Onöbagune rumoyererrxel aickgaunmiei Duobauzdeiudie 1 Dumur nuuſ tpro Np in iure m Nata „ „nur cume 4 enn lten licèt produ te. Vide Abb. 1 u ncc 1 10, C0. 7. Ve rſi. ſec olt diſputar, an: Cllputadan ile 3·.Col. fl.& Felii ffdetelti. ibi Tum weme Butr ait,omn. C oblam COk dʒ anamin gnc. deg itKin capnnotra *,colu.4. dereiwd gi olum. 2. eodem vohu- 10. in 2. vol. K inen um ſtatuta, col. lod off. delega. Aretin min tracta. Syndi ldus,in 6. not. de ludit, ilam eſſepn dem docuit Abb. 7 nuariabile docum nonem. De his qui not. infamia. 131 &c in conſi. z. in 2. vol. Feli. in c. ex part. in fi. de reſcrip.& quotuplex ſit notorium,& quomodo differant notorium& manifeſtum, vide Feli. in c. euidentia, de accuſa.& ad prædicta uide Dec. in conſi. 11. col. 6. verſic. ad hoc fundamentum. 1 Bar.in d.l. ictus fuſtium, ait, eum, qui crimen t extra iudicium confitetur, non facere niſi ſemi⸗ plenam probationem. Sed contrarium mirabiliter uoluit Innoc. dicens, huiuſmodi confeſsio- nem reddere confitentem infamem,& proptereà eſſe priuandum beneficijs habitis,& obten- tis,& inhabilitandum ad ea, quæ de cætero habere poſſet. quod tamen declara, vt per Abb. in c. olim, de re iudic. vide Feli. in d. c. olim,& pleniſsimeè in c. ſi cautio, de fid.inſtr.& Abb. in c.teſti monium, de teſti.& remedium ad uitandam infamiam, de qua re agit Bart. in d. l. ictus fuſtium, vide per Eeli in d. c. teſtimonium,& Corn. in conſ. 2 1. in 3. vol.... Bar. in d.l. ictus fuſtium, tradit, an damnatus t per inquiſitionem efficiatur infamis. Tu dicas damnatum per inquiſitionem non effici infamem, ſecundum glo.& Bar. inl tutor.§. præterea. ff de ſuſpect. tutor. Abb.in c. inquiſitionis, de accuſ. vide eundem Abb. in conſi. 25. col. 2. in ter tio dub.in I. vol.& in rubr. de iudi. col. fi.& aliquid per eundem in c. teſtimonium, col. 5. de te- ſti.& in c. cùm te, de re iud. Roma. in conſi. 20 8. col. 2.& Card. in conſ.9 4. in 1. dubio.& an per inquiſitionem aliquis efficiatur infamis, vide trad. in J. f. C. de ſuſp. tut. in lj. C. de mod. mulc.& Bar. in linfamem. ff. de publ. iudic. Bart. in d.l. ictus fuſtium, verſ. quæro ergo, utrum exbannitus, tradit an exbannitus t& con- demnatus de aliquo maleficio efficiatur infamis, cùm ex forma ſtatuti habeatur pro confeſſo? Vide Barb. in conſ. 3. in 2. volu. Aret. in c. at ſi clerici, col. 2. de iudic. Nellum de S. Gemin. in I. par. ſecundi temporis, nu. ↄ4. Sed quid ſi bannitus maximè propter contumaciam fuerit reſti- tutus, vtrum etiam ad famam reſtitutus eſſe intelligatur. Diſtingue ut per Alex. in conſi. 254. Omiſis argumentis; in lib. in quo primi& ſecundi volu. conſilia continentur. Et quid& quan tum operetur reſtitutio à banno, vide Ang. in conſi. 28 8.& in conſ. 25 6. Et dum Bar. ibi in fi. ait de grauamine illato circa modum procedendi, vide Aret. in c. dilecti, colu. 2. verſic. ſecundò probatur, de iudic.& in c. quod clericis, col. fI. de for. compet. Fummariumin U. ff. de procurat. Procurator quid ſ. Bart. in 1). ff. de procurat. AX. in d.l.) colligit in ſumma, quid ſit t procurator,& ad quid poſsit conſtitui pro curator. Adde tu in hac materia, procuratorem, qui conſtitutus eſt ad recipiendũ, ☛ᷣ☚ confiten do non poſſe præiudicare: quoniam aliud eſt recipere, aliud confiteri ſe re cepiſſe. Doct. in liij.§. fff. i cert. pet. Sic etiam conſtitutus procurator ad accipiendam poſſeſ- ſionem, confitendo non præiudicat domino. Aret. not in conſi. 4. Vide etiam Alexan. in conſi. 130. in 4. volu.& an& quando procurator confitens ſolutionem debiti noceat domino„Vide Decium in conſi.49 3³.& Feli. in c.ſi cautio, col. pen. de fide inſtru. Jummarium in l praſens. Mde procurat. Draæſens vel abſens quis dicatur. Abſentium quinque ſunt genera. Abſens per decem annos cenſetur deſijſſe habere animum redeundi. Abſens ſiſua poſſéſſione ſgPoliatur, quilibet pro eo agere poterit ſine mandato. Abſentia an præſumatur. Bax. in l. præſens. ff. de procur. Banr. in d..pPræſens, colligit, quis dicatur t præſens uel abſens. Vide laſcin§. Rurſi us, inſt. R 3 de ₰ 8 De procuratoribus. de action. Archid. Gemin.& Philip. Franc. in c. vbi periculum, de elect. in 6.& Feli. in c. quonia frequenter, in princ. col. pen. vt lit. non conteſt.& quis dicatur abſens uel præſens ubi agitur de præſcriptione, vide latè apud lo. Franciſ. Balbum in tractatu de pręſcriptionibus in I. par. quar tæ part. in 2. q. princip. Et abſentiumt quinque eſſe genera docuit glo. in l. h. ff. de reſtitu. in in. tegr. vbi habetur etiam quomodò uigore ipſarum,& cuiuſque earum reſtitutio ſit conceden. da. de qua re uide Feli. in d. c. quoniam frequenter,& omninò. Io. Monach. in tract. nuncupato Defenſorium iuris, in§. contra ſententiam. Scias etiam abſentem t per x. annos cenſeri deſijſſe habere animum redeundi. lj. C. de incol. glo. in l. iij. eod. titu. Bart. in I. ij. G. ſi tamen. ff. de imiur. & Alex. in confi.9 I. colum. pen. in 7. volu. Item abſens non dicitur eſſe is, qui fmiliam fuam, agnatos,& conſanguineos reliquit in ciuitate, ut not. docuit Bar. in l.cuͦm ſcimus. C. de agricol. & cenſit. lib. 1 1. ad rem faciunt trad. per Ang. in conſi. 2 6 9. Statuto ciuitatis. vbi ait, dfentem ilum dici non debere, qui in loco familiam& filios dereliquit, qui ſunt pars ſui corporis, citat d.l. cùm ſcimus.& ideò ſi tractatur aliquid in præiudicium huiuſmodi abſentis, vocandi ſum eius propinqui,& amici priuſquam aliquid contra eum decernarur.]. fI.& ibi glo. ff. vbi pupi educ. debe. ſllud quoque in hac re prætereundum non puto, ſi abſens t ſua poſſeſsione ſpoſt tur, quilibet pro eo agere poterit ſine mandato. tex. eſt ſing. ſecundum lecturam* comm. y. probatam in lj. C. ſi per uim uel alio mod.& Feli. in cap. cùm olim, colu. 2. de teſti. vbi ait idem eſſe in eccleſia ſpoliata. Non tamen abſentis cauſa ita fauorabilis eſt, ut eſt minoris cauſa, ſecn dum glo. ſing. in l. nec non.§. I. ff. ex quibus cauſ. maior.& Felin. in d. cap. cùm olim, num. 84 nu. 9. An f autem abſentia præſumatur: Ang. in l. præſcriptione. C. quib. obſt. long. temp. pre ſcript. ait, eam præſumi.& proptereà aduocatum eſſe ait cautum oportere, ſi intentat præſin ptionem tanquam inter præſentes, vt probet præſentiam, alioqui deficeret in fundamento.& hoc Ang. documentum refert& ſequitur Alex. in conſi. 92. in fi. in 5. volu. ſed contrarium to- luit idem Ang. in l. emptor. C. de præſcrip. long. temp. vbi teſtatur ita in facti contingentia ful. ſe millies obſeruatum. quem ſequitur Alexan. ſibi ipſi contrarius, in conſ. 8 9. in eodem z. volu V Sed dicas pro concordia, unumquenque teneri ad probandum id, quod eſt fundamemumi tentionis ſuæ, ſiue præſentia ſiue abſentia adducatur. l. cùm actio. ff. de neg. geſt. l. non ſolum; ſed ut probari. ff.de oper. nou. nunc.& ad prædicta uide quæ habentur per glo. in uoce, praſi tes,& ibi doctores inſt. de uſuc. in princ. Fummarium in l. filiusfamilias. T. Veterani,f.de procur. Milites militantes in caftru procuratores eſſe non poſſunt. Clericus non probibetur procurare uel adminiftrare unum negocium laicorum- Clericus æquiparatur militi. 137 1 Siat Bar. in l. filiusfamiliòs.. veterani. ff. de procur. BaRr. in d. S.veterani, ait, milites f militantes in caſttis, procuratores eſſe non poſſe: idẽ que eſſe ait in militibus cœleſtis militiæ, qui ſunt cletici. Adde quòd clerieus non poteſt eſe aduocatus in cauſa criminali in foro ſeculari, etiam ad defenſionem rei. Abb. in c. 1. de poſtul Item non poteſt eſſe Vicerex uel locum tenens alicuius principis ſecularis, neque ſub ſua cuta habere aliquam ciuitatem. Abb.in c. ſed nec ne cleric. vel mon. neg. ſecul. quem ſequitur Anto nius Corſettus in tract. de poteſtate regia, in 5. par. in 93. quæſt. Attende tamen, quia Innoc. ſingul. voluit, clericum t non prohiberi procurare uel adminiſtrare unum negocium laicori; ita Innocen. in capitulo vno, de obli. ad ratio. quem ſequitur Abb. in capitulo ſacerdotibus, ſe cleric. uel monach.& in capitulo noſtra, de procurat. in capitulo ſopitæ, de cenſ.in cap. perue- 2 5„..... ⸗ nerabilem, qui fil. ſint legit.& in capitulo cùm eſſent, de ſimon.& quia Barto. in dicto§. vete rani, æquiparat t clericum militi, vide Abb. in capitulo primo. de cleric. non reſiden.& keln. in capitulo cùm ex officij colum. I. de præſcript. vbi tradit, in quibus caſibus æquiparentur.& an& quando religioſus conſtitui poſſet procurator. vide Feli. in c. cuùm.& A.nu. 15. de t, 3 ta Hd n qullau „ rauukabu 1 V mumiuca BAKI. ed. berintäowand cptidowen domneS dodt 2 Xddeqpodpre ceſſet eusol pereinconl Iprocpraoss incommunia coxiltllur de : Daunauy 1Snnununiſiu udimuma, 1 Uur nd dnde henn 2xettenendi- nolue deius. lult anad eoſ eriam ihac ſipoſtez procuj tum eſſe manda ua poſſeſsione pe ecturam comm. a 1 24e deld. vbiait ider minors cuſaſec CaD. Cum Cüm, nNom.J De procuratoribus. 132 Et an poſsit eſſe procurator ille, qui eſt inhabilis pro aliquo habili, vide Curtium in conſil. 27. nu. 25.& an procurator poſsit eſſe in cauſa is, qui principaliter eam exercere nõ poſſet: Feli. in c. apoſtolicæ. nu.. de except. Et dum Bar. ſubiungit, etiam ſi ille, qui aduocatus eſſe non po teſt, in cauſa interueniſſet, tamen proceſſum ſuſtineri, niſi is eſſet talis„qui neque pro ſe neque pro alio interuenite poteſt. vt eſt pupillus& ſeruus. Vide multa ſimilia apud Oldra. in conſil. 30. col. 3.& in ſimili caſu uide Alex. in conſ. 63.in 4.vol.& Reli. in c. cciſcitatus, verſic. valet pro- ceſſus, de reſcrip. vbi ponit ſimilem caſum,& in c. polt ceſsionem, col. ö. de probat.& alia ſimi- lia uide apud Rom. in conſ. 4 9. in 2. dubio.& Barb. in conſ. 90. col. 6. in 3. vol. Summarium in l. ſi defunctus. ff. de procura. Hodie in quolilet inſtrumento mandati ſatiſlatio domini contineri Tobet.. Procurator poft litem conteſtatam uſque adedò eſticitur dominus inſtantiæ, Vvt non ceſſet eius offcium, quamuus poteftas lius expiret. Bar. in l.ſi defunctus. ff. de procur. BaART. ex d.]ſi defunctus, dicit mirabiliter eſſe attendendum, quòd cùm hodie t in quoli bet inſtfo mandati ſatiſdatio domini contineatur, ſi Dominus decedit poſtquã procurator re- cepit inſtrumentum, non uidetur eius mandatum eſſe reuocatũ. Vide Bar. in rubr. ff. iudic. ſolu. vbi omnes doct.Abb.in c.mãdato, col. fi. de procur.& Card. in clem. fi. col. 3. eod. tit. de procu. id odkklongtengej 2 Adqde quòd procurator t poit litem conteſtatã uſque adeò efficitur dominus inſtantiæ, vt non ortere, ſiintentat du aceret in fundamern volu. ſed contraru in facti contingem won.89.in eodem uodeſt fundamer neg geſt.l.nonſ per glo.in uocey um. totes eſſenon 3 dd dericus nonu rei.Abbiil i4 2 ceſſet eius officium, quamuis poteſtas illius expiret, qui eum conſtituit procuratorem. Fulgo. plenè in conſ. 1 82. Et quid facere debeat dominus qui vult comparere poſt litem conteſtatam à procuratore, vt eius acta ualeant: Cæpol. in cautel. 1 19.& dum Bart. in d.ſ. ſi defunctus. S. qui in communi)ait, quamuis dominaus pro ſuo procuratore fideiuſſerit, tamẽ adhuc procuratorẽ cogi ſatiſdare de iudicio ſiſti, vide omninò Alex. in conſ. 160. in 5.vol. Jummarium inl. poſi liem. fede procur. I Drocurator poſt litem contetatam reuocari non poteſé. 2 FSi procurator eſicitur malæ conditionus& ſamaæ, velinimicus mandantu„Vel aliter conditionem ſuã in deterius mutet, ed ipſõ intelligitur reuocatus. Bar. in l.oſt litem. ff. de procur. BaART. in d.. poſt litem, ait, procuratorem poſt litem conteſtatam reuocari non poſſe. deinde quærit, quid in cauſis in quibus non fit conteſtatio litis? Vide Beli. in c. exceptionẽ, col. 2. verſic. tertid intellige, de excep. Et dum Bar.ibi paulòpoſt ſubiungit, procuratorem à domi no ſiue ab eius hærede ex cauſa reuocari poſſe,& quærit, quid in procuratore, qui alium ſubſti- tuit, an ab eo ſubſtitutus poſsit ex cauſa reuocari? Vide Oldra. in conſi. 50. Colum. 2. Atten- de etiam in hac re, procuratorem ad litem intelligi reuocatum, ſi dominus incipit petere, ſed ſi poſteà procurator gerit aliquod negocium ſciente& patiente domino, cenſetur ei renoua- tum eſſe mandatum. Alexand. in conſi. 12 8. in primo volumine. Item ſi procurator t efficitur malæ conditionis& famæ, vel inimicus mandantis, vel aliter conditionem ſuam in deterius mutet, eò ipſo intelligitur reuocatus,& acta per eum irrita ſunt& inania. Bar. in l. ſi cùm Cor nelius. f. de ſolut.& Feli. in c. qualiter& quando, nu. 4⁴de accuſat.& in cap. ex parte decani, nu. 42. de reſcrip. quod tamen declara, vt ibi per eum. Idem eſt etiam in procuratore conſtituro ad gerendum actum cum Sempronio, ſi uidet conditionem Sempronij ita mutatam, vt ueriſi- militer mandans id non feciſſet, intelligitur reuocatum mandatum ex hac coniecturata mẽte, per tex. in d.l.ſi cùm Cornelius. facit ratio. liſi hominem.ff mãd. vide etiam not.in I.ſiquis cùm ſciret.ffpro empt. R Fumma- I 24 I X. d — De procuratoribus. Summariumin l. aut affinitate: ſf. de procurat. Affnu non poteft cogi èſé procuratorem uel aduocatum contra afinem. Ainem tranſuerſälem inter integros teſtes enumerari. Bar. in l. aut affinitate. ff. dàe procur.. BaRT. in d. l. aut affinirate, colligit ex iſto tex. affinem t non cogi eſſe procuratorem, vel aduocacum contra affinem.& ex hoc infert, eum pari ratione cogi non debere eſſe teſtem cõ- tra affinem. Amplia, quod aliquis non cogitur eſſe procurator uel aduocatus contra ualde ami cum, nedum affinem. tex. eſt cum glo. in I.. S. ait prætor. ff. de poſtul. nam ille, qui exercet offi- cium aduocationis contra ualde amicum, à quo beneficium habuit, efficitur ingratus,& ſi ſpõ⸗ tè hoc faceret, poſſet donatio ei facta reuocari. c. fi.& ibi Abb. de poſtul. Et quoniã Bart.infert (ut prædixi) affinem nõ cogi eſſe teſtem, quid ſi affinis teſtimonium dicit pro affine, utrum ſit jnteger teſtis? Quidam uoluerunt affinem t tranſuerſalem inter integros teſtes annumerai, di centes in propoſitare affinitatem aſcendentium& deſcendentium tantũmoddò reprobari. Tu autem dicas, hos in totum repelli,& à ferendo teſtimonio prorſus excludi. lineã uerò tranſuer ſalem non in totum reijci, ſed tamen ſuſpectam reddi. hæc Ang. in cõſi. 94. col. 2.& quòd qui. libet affinis non ſit teſtis integer, tradit Alex. in conſi. 1 3.& in conſi. 8. in I. vol. vbi ſequenca Guli, de Cun. ait, vxorem fratris propter affinitatem non eſſe idoneam teſtem,& in conſi. 149. in 5. vol. Ang. in l. ſed hoc ita. ff.de re iud. Orian. in c. quoniam contrãà falſam. in uoce teſtesve?r? ſicu.quod ſuprà dictum eſt de affinitate, de probat. Alberi. in tract. de teſtibus, in princ. lalin! admonendi, colu. 78.& ſeq. ff. de iureiur. Summarium inl. ſeruum quoque. ſ publicè. ſf. de yrocura. An& quando pro reo in criminalibus procurator ſit admittendus. Fudexx debet recipere teites pro innocentia rei contumacus etiam poft publicatum proceſſum. Dater an& quando aamitti debeat pro filio. Si princeps indic præciperet ut ſententiam criminalem iniuſté latam exequi debeat, indea tenetur m Lus oſhicio cedere, quan exequi eam reluctante conſcientia. Si bannitur per contumaciam detinetur, qui paratus ſit de innocentia ſua probare, iudeæ tenetur ſiſiu re hulufinoai probationes. Sipœna eſt arbitraria ita ut iudea poſſit imponere hmãi pæuam, utru ſimpliciter ſit admittendus anma Procarator qui ſine mandato ſpeciali interuenire non poteſt Tbi de pœæna domino iniungenda agerau reijcipoteſi, licet dominus nonpuniatur. Bar. in l. ſeruum quoque.§. publicè. ff.de procur. BaART. in d. S. publicè, tractat quæſtionem illam utilem,& quotidianam, an& quando pro reo in criminalibus t procurator ſit admittendus. de qua re agit idem Bar. in. ſi nõ defendan tur. ff.de pœn. vbi habetur, reos poſſe defendi, quamuis“ cõiter traditum ſit, vbi agitur de pe · na corporali, ibi procuratorem admitti non poſſe, tamen tex.in d. ſi non defendantur, vult ꝗ admittarur defenſor. ſed quia ille tex. non probat, an hoc habeat locum in reo contumace ſe tantum in eo, qui eſt detentus, ibi, non utique ſtatim ad ſupplicium deducũtur: propterei iſte tex. in d. ũ. publicè, melius probat. Et quanuis Bar. ſentiat procuratorem admittendum eſſe ad allegandas cauſas abſentiæ, tamen dicas tu, immo iudicem debere recipere t teſtes pro innocẽ tia rei contumacis, etiam poſt publicatũ proceſſum: ita not. inquit Aret. in conſi. 80.& in col 146.& Alex. in conſi. 4 in 6. vol. vbi ait, iudicem obligatum eſſe pro innocentia rei abſentiste- ſtes productos aſſumere:& ita in facti contingentia pluries obtinuiſſe, idq́ue cõiter ſeruari.& Dec. omnind in conſilio 429.& Cæpoll. in cautel. 66.& in conſilio 29. vbi ait, etiam ſi hro- curator non admitteretur, admittendum tamen eſſe defenſorem ad allegandum pro innocètà rei; Et quilibet poteſt comparere ut excuſator,& inſtructor, Cæpol. in caut. 109. De hac i 10 3 de eunde cyl aecotione lc enrersterarum ISGdeunocebt ISeun Wloc ſexMtdocut Deci Polüadben uld s:eo godinca peu clf abiran olelmpleitradt mcniubeleeaikiwe eagiperliz erſc Qundbetpanoce 7 inconla n Koll denie mnpotetz bie kdpunij polkt:qui uaagaditium tundmaibuill 1 nhne ney ſm 1 Anruuucn „ mudi aſu 3 arltur an Fo lt4 & yelarimr emi Vnut u Lumn elſe Drocuracoren, debere eſſe telen catus contra ualde: :m ille qui exercete citur ingratus eſ Et quonũ Bart.inl 4 it pro affine utrun zteſtes annumerau imodo reprobari. li. lineã uero tranſ 4 cOla.K quòdqu n1G.bifequend em Rinconl.- 48 Iam.MuoceteKesN! tettdos mpünckſn atum yroceſſum. 1 ₰ cebeat, iudex tem 7 hare, iudex tenetu ater ſit admittendu ater/ domino niungenuu dinam an Nqun . e m Bar. inlſ rüch De procuratoribus. 133 de eundem Cæpol.in conſi. 40.& in conſi. 46.& in conſi. A7. vbi plenè habetur eriam quando ater t admitti debeat pro filio. de quo agit Dec. in d. conſi. 429. Et an& quando in eini nalibus admitti debeat procurator, vide Doctinl. accuſatores.§. ad crimen.ff. de bn 10 de ubi Alber. cumulat remiſsiuè rem hanc. Vide lmol.& alios in lxreos. C. de zernthe& egrcgoe Anch. in conſi. 272. Plenè,& lubtiliter conſideratis,& Barto. in l. Prætor. ff.de damn.in d— pleniſsimè tradit Antonius de Canario in tract. de excuſatore,& Feli. in c. iendiwme d ac- cuſat.vbi plenè,& diſtincte loquitur.& Dec.in l.& ſi nihil facile,& in l.in eo quo p eenwmnd. ff.de regul.jur.vbi habetur etiam ſi reus crimen eſſet confeſſus, eũ tamen abſolui debere, quaa do iudici conſtat de ipſius innocentia. de qua re agit Cæpol. in cautel. 25 5. lmmo ſi princeps t iudici pręciperet ut ſententiam criminalem iniuſtè latam exequi debeat, iudex ten tur mags officio cedere, quãàm exequi eam reluctante conſcientia ut ait Feli in c.conſan guinei, de ſent. & re iud. parendum eſt enim magis Deo, quàm hominibus. Hinc egregiè docuit Inno. inc. inquiſitioni, de ſent. excom. Papæ obediendum non eſſe quando aliquid præciperet, quod 70 toriè malum eſſet,& peccatum contineret. ad hoc acceſsit Abb.in c.ſi gnificauit, de offi.0¹ di. & Feli.in c. ſi quando, ubi multa cumulauit, de reſcrip. Quare multò magis dicendum eſt,prin- cipi executionem iniquæ ſententiæ præcipienti parendum non eſſe. Iure merito igitur iuris in terpretes literarum memoriæ prodiderunt, ſi bannitus t per contumaciam detinetur, qui pa- ratus ſit de innocentia ſua uelle probare, iudicem teneri ad ſuſcipiendas huiuſmodi probatio- nes, etiam ſi in loco illo ſtatuto cautum eſſet, contra ralia banna nullam exceptionẽ obijci poũ ſe: vt docuit Decius in conſi. 45 8. ad quod vide Fulg. in conſi. ⁊ 47. inter conſilia Imol.& quæ poſui ad Bart. inl. Si qua. f.de his qui ſunt ſui uel aliiur. Hic opportunè ſe ſe offert alia difficui- tas: eſto quòd in cauſa, in qua pœna corporalis ingeritur, procurator non admittatur, quid ſi œna eſt t arbitraria, ita ut iudex poſsit imponere huiuſmodi pœnam,& non, vtrum in caſin iſto ſit ſimpliciter admittendus, an non? Reſp. dicendum uideri quòd non: quoniam cauſa capitalis eſſe exiſtimatur ex aptitudine, quando apta eſt eſſe talis, quàmuis non ſit; ita Bal. in J. eos.§. ſuper his, verſiculo extra quæro. C. de appel. Pro quo facit, quia ſic etiam falſitas punitur, quando eſt apta nocere, licèt alicui non noceat. I. ſi quis falſos,& ibi Bald. C. de falſ. tradit Alex. in conſi. 6 5. in 6. vol. Pari ratione deciditur, procuratorem, t qui ſine mandato ſpeciali inter- uenire non poteſt, vbi de pœna iniungenda ageretur, reijci poſſe, licèt domiaus non puniarur, ſed puniri poſſet: quia poſsibilitas ſola conſideratur. Soc. in conſi. 23 1. colum. 3. Tamen cogi ta*quia& ſi arbitrium poſſet eſſe in corpore, nihilominus iudices debent ſemper in mitiorem ſententiam adduci.l ſi præſes. ff. de pœnn. Summarium in l. ſed& hæ. ſrede procurat. Perſonæ quæ poſſunt agere ſine mandato. Amicus poteſt interuenire pro amico. Coniundtis an ſolui poſſit. Maritus an poſſit agere tanquam procurator uxoris. Et appellatione coniunclorum non ueniunt ſpurij neque naturales. Vſhue ad quem gradum coniunéta perſonæ dicantur. Bax. inl. ſed& hæ. in princ. ff. de procur. Banr. in d.]. ſed& hæ, colligit ex iſto tex. perſonas, t quæ poſſunt agere ſine mandato. vide Bal. in c.ex parte, de reſcri. ad rẽ facit gl. in uerbo, expreſſerit, in c. z. de teſti. in 6.& Rom. inting. 613. incip. Tu audiuiſti. vbi tradit, an coniuncta perſona agere poſsit ſine mandato in Kiſieihhree 3 3 z aid ſpeciale mandatum exigit. vide eundem in ſingul.6 o. incip. yn exigendi. vbi habetur nunquid quemadmodum coniunctus pro coniuncto inter- uenire poteſt ſine mandato, ita poſsit amicus f pro amico. Et ad prædicta vide Alex. in I.j. C. und. uir.& vxor.& omnino inLexigendi. C. de procur. vbi 11. modis limitat regulam. d. l. ſed& ha, 8e De procuratoribus. hæ,& ibi tradit etiam, quæ nam dicantur eſſe coniunctæ perſonæ, adeò ut ſine mandato agere poſsint. vide eundem Alex. in conſ. 26. Circa primum, in I. vol. Et ad rem faciunt trad.per eun dem Alex. in conſi. 146. Videretur inſpectis, in Ibro in quo primi& ſecundi vol. conſilia conti. nentur. Et an huiuſmodi coniunctis t ſolui poſsit: vide Alex. in l. æpe. ff. de re iudic. Bt dic etiã patri ſolui non poſſe. glo. eſt not. quam ibi ſequitur Bar. in l. vero procuratori. ff. de ſolut. ævi. detur eſſe tex. ſcitu dignus inl. qui hominem.§. ſi gener. f. cod.tit. Et circa prædicta vide Bcliiin c. cum. l.& A. col..& ſeq. de re iudic.& in c. qudmuis, eod.tit.& Bal. in c. de cætero, de teſti. vbi loquitur in criminalibus. Rom. in conſi. 446. in primo dubio. vbi tradit, an ſi coniuncta perſo- na, vt maritus, t egerit tanquam procurator vxoris, cum non eſſet, iudicium ſuſtincatur ſultẽ ex capite coniunctionis, an non? Et conſidera nunquid tex. in d. l.ſed& hæ, in principio lo- cum habeat etiam in perſonis, de quibus habetur in§. eadem, inſtit. quib. ex cauſ. manumit. non lic. Et an& quando coniuncta perſona admittatur ad agendum pro coniuncto ſine cautione de rato,& cum iuratoria cautione, vide Soc. in conſi. 1 20. col. 2.& in conſi. 2 31. col. 2. verſicu. poſtremò,& in conſi. 25 4. col. 2. in quibus locis habetur etiam quid in negotijs, in quibus te. quiritur ſpeciale mandatum?& aliquid vide per Bald. in c. poſtremò, de appellat. vbi tradit dę pariter coniuncto,& Beli. in c. edoceri. col. 3. verſi. tertia declaratio. de reſcript. vbi agit de con. iuncto ſpiritualiter, Et quod huiuſmodi coniunctio in re propoſita non conſideretur, docui idem Felin. in§. ſunt& alij, numero 48. de reſcript. vbi latiſsimè agit de hac re. Et quod nonu- niant ſpurij, t neque naturales appellatione iſtorum coniunctorum, vide eundem Beli. in ca coràm, de offic. deleg.& Abb. in c. cùm dilectus, colum. 4. verſicu. Et ex hoc. de conſuet. Atten- de tamen, quia licèt coniuncta perſona agere poſsit ſine mandato, nihilomninus proteſtari non poterit. Feli. in c. cùm. M. Ferrarien. num./ 8. verſicu. hanc concluſionem, de conlſſtit. Bt limir not. regulam. d.l. ſed& hæ, vt locum non habeat, niſi in aſcendentium& deſcendentium affui tate, alioqui verò in tranſuerſalium: ita Ang. in conſi. 194. Et dum Bar. in d. l. ſed& hæ, ſubinn git; uſque t ad quem gradum dicantur coniunctæ perſonæ, vide plenè Alex. in d. l. exigendi& Feli. in c. nulli, col. 14:& ſequen. de reſcrip. Et pluribus coniunctis concurrentibus, quis præfe- ratur, vide Alex. in d. conſ. 26. Circa primum in fi. in 1. vol. Et ad prædicta vide Feder. in co 287. in fi. Beli. in c. in præſentia, colum. 9. de probat. Barb. in conſi. 3. colum. 1 5. in 2. vol. Ace in lj. S. ex Falcidia, col. 9. ff. ad leg. Falc.& Abb. in d. c. coram, colu. z. Alex. in l. ex facto. S.ſiſi rogatus, col. 1 5. ff. ad Trebell. Abb. in c. requiſiſti, col. 6. de teſta. in c. accedens, col. 2. de pe in c.fi.·de poſtul.& in d.S. ſunt& alij. Aret. in conſi. 26.& Barb. in d. capitulo cùm M. Ferrare de conſt. Quæro ſi coniuncta perſona agit pro coniuncta, utrum ei obijci poſsit, perſonamn qua agit, non poſſe ſtare in iudicio, fortè quia eſt bannita uel excommunicata? Et dicas qudd non, quando agitur ad ſuam utilitatem. Bar. in l. ſi conſtante. colum. 1 1. verſic. decimo& ill- mò quærò. ff. ſolut. matrim. Fummarium in J.l. ſed& hæ. S.præter. rdeprocurat. In indicijs aliquem teneri pracisè ad fattum. Bar.in d.l ſed& hæ.§. præter. ff. de procurat. BART. in d.I ſed& hæ. S. præter inquit, in iudicijs t aliquem teneri præcisè ad factum. Sed quæro nunquid aliquis præciſe cogi poſsit litem conteſtari: vide Alexand. in J. Si finita:. lulia nus, colum. 2.& ſeq. ff. de dam. infect. Summarium in l. non ſolum. T qui alieno. ſde procurat. Mandatum an poſſit probariper teftes. Bar. in l. non ſolum.. qui alieno. ff. de procurat. BAnr. in d. S. c ui alieno, col. fi. quærit, utrum per teſtes f poſsit probari mandatum? 69 . tu hac meni e- eümpnpre-ornun Mcrcxdlj,mch ul Ramivehe ucies. Eruwéne eetoretmpincih ſenosmngo ulggifceih mi& ſccundirolor coll. o collm.- qoaiber quu corl ſn x-obu frrackclonem Rote etumduuſmoditroc calmilum wneſeſ huiscocu enate 4 Cüicfer lgrigcetu d nlGälls glden im ngimaä tem müamngelener dgndericne i onesconiüeni IAcaluai hum 2 lameluuvgyn — 361 danli coniuna 6 2 lcium ſuſt lineatur- 3 &hæ „in Drincipp 4 ex cauſ. manumity mluncto ſine cauii 1lr. 2 31. C01.2, perſt 1 legotiſs, in quibu appellat. ybitradi- lnpt. vbiagit de ca conlideretur, docu cte EqaoânoAg ddeemdem Ech. McCg Choc. de conſoet.At 2 dilolninus droteſtuin nem, de conttit. tir & deſcendentium: zar.in d.ſed&hæll de Alex in d.l.elige currentibus, quin ædicta vide Fede: dolum. 15.in 2. 10 Alex.inl. ex facto nccedens, col.2.d pitulo cum M. Fen ijci pobsit perb municata? Et dici I.verlic. decimo- I 2 Cseadfcl 1 Iprr Nexand. frat. 2 110 ⁴ * dari mand 2111¹¹* 9 2 4q 5)* De procuratoribus. tu hac de re uarias fuiſſe Legiſtarum ſententias, quas refert& uentilat Abb. in capitulo primo de procur. vbi ipſe concludit probari poſſe per teſtes. Vide Alex. in conſi. 1 49. colu. 3. in J. vol.& Anchar. in conſi. 28. colum. 2. Fummarium in A.. non ſolum.. quæritur. ff. de procurat. Dictio, cæteri, quid ſienificet. Serui milites eſſe non poſſunt. Ditkio, alij, quid ſiguficet. Dittio,& cætera, quando eſt poſitain inſtrumento quid ſionificet. Bar. in d.l. non ſolum. S. quæritur. ff.de procurat. BaAKr. ind. l. non ſoluùm. S. quæritur, ait, uocem hanc, cæteri, t ſimilitudinem indicare, lo- quendo propriè. De hac re vide Iaſ. in l. quæ dotis. in q uinto& ultimo notabili. ff.ſolut. matri. ſed impropriè nonnunquàm ponitur, ſecundum Barto. in d. S. quæritur.Sic etiam dicitur, de hac voce alij, nam quandoque propriè ponitur, vt in authen: qui ſemel. C. quomod.& quand. iud. Et quandoque impropriè, vt in l.in cauſæ. ff. de minor. ibi, nulla alia actio, niſi officium iudicis. Et tamen ex hoc non colligitur, officium iudicis eſſe actionem. Et in auth. ut defunc. ſeu funer. in principio ibi, milites,& alios plurimos ſeruos: non enim includitur milites eſſe ſeruos, ut ibi in glo. immo ſerui t milites eſſe non poſſunt.I. ſuper ſeruis. C. qui milit. non poſſ. Et quid ſignificet illa vox, alij, aliæ,& huic ſimiles, vide Alex. in conſi. 3 49. in libro in quo pri- mi& ſecundi volum. conſilia continentur. Soc. in conſi. 285. in principio in primo volu.& in conſi. 104. colum. I. in 3. volu. Significat enim iſta uox ſimilia expreſsis, niſi adiecta eſſet uox, quælibet, quia tunc indicat etiam maiora expreſsis. Alex. in conſi. 30. colum. fi. in 5. volu.&in conſi. ↄ5. in J. volu. niſi eſſemus in materia odioſa ſecundum Dec. in conſi. 486. Adde ad præ- fata deciſionem Rotæ in deciſ. 7. in nouis,& Eelin. in capitulo inter cæteras, de reſcript. Limita 3 etiam huiuſmodi t voces non includere caſus ſimiles, quando per alia iura declaratum eſſet, caſum illum non eſſe ſimilem, ut habetur per Relin. in capitulo ad audientiam, de reſerip. Et de huius uocis ſignificatione, vide Dec. in c. ſedes, eod.tit. de reſcript.& Soci. in conſi.5 1. in 1. vol. Quid verò ſignificet uox& cætera, t quando poſita eſt in inſtrumento, vide Bar.& quæ ibi ad didi in l. Gallus.§. Idem credendum. ff. de lib.& poſthu.& omninò Dec. in c. nam concupiſcen tiam in prima& ſecunda lectura de conſt.& Crauet. in conſi. 3 4. Et dic huiuſmodi uocem ex- tendi non poſſe à notario in his, quæ concernunt ſubſtantiam facti. Curt. in conſi. 55.& de ip- ſius ſignificatione vide etiam Barto. inl. ea parte. ff. de uerb. ſignif. Et cæterorum appellatione omnes contineri, docuit Bar. in. ſi tibi, in princ.ff. de opt. lega. Jummarium inl. non ſolum. IT. item ait. ſrde procurat. An cancellatio hanni reftituat ad famam. Cancellatio G&reftitutio quid operetur. Bar. in d.. non ſolũm.§. item ait. ff. de procurat. BaART. in d.l. Non ſolum.§. item ait, in fiitradit, An cancellatio t banni reſtituat ad famã? de qua re vide Alex. in conſi. 2 4. Omiſsis argumentis. in libro in quo primi& ſecundi volu. conſilia continentur. vbi concludit, cancellationem hoc operari quando facta fuit ex gratia, non autem ob ſolutionem pecuniæ:& quando ille bannitus fuerat per contumaciã, vide Doct. in l. fi. C. de ſent. paſſ. ubi eſt locus proprius. Barb. in conſi. 3. col. z.& ſeq. in z. volu.& omninò Nellum de ſancto Gemin. in tract. de Bannitis, in 1 Par. tertij temporis, quęſt. 15.& ſeq. Et quid operetur f huiuſimodi cancellario,& reſtitutio, vide Abb. in conſi. vltimo in I. volu.& in c. 9. ia diligentia, vbi etiam alij doct. de elect.& omninò Ang. in conſ.256.& in conſi. 2 88. Doct. inl. Gallus. 5. Et quid ſi tantum. ff.de liber.& pPoſthum. Bellemer. in deciſ. 744.& Felin. in cap. inter quatuor, De procuratoribus. *‿ quatuor, de maio.& obed.ubi“ communi conſenſu affirmatum eſt, eum, qui reſtituitur ad es * omnia, quæ occaſione criminis perdiderat, reſtitutum eſſe exiſtimari. Jummarium in l. Pomponius. ff.de procurat. uædam ſunt cauſæ quæ fpeciale mandatum exigunt. Procurator ſine ſpeciali mandaro non poteft impetrare capturam alicuiur, neque relaxationem capni. Bar. inl. Pomponius. ff.de procur. BAR. in d.l. Pomponius, colligit in ſumma, quaſdam eſſe cauſas, t quæ ſpeciale manda- tum exigunt. Ad iſtum tex. vide Roma. in conſi. 241. col. fin. vbi declarat iſtum tex. per quem conſuluit Bar. coniunctam perſonam non poſſe facere ſine mandato, ut coniuncta perſona ex carceribus eximatur. cuius contrarium tenet ipſe in d. conſi. vide Seuer. in tract. de ſuſpect.& fugit. debitor. in 13. quæſt. princ. Vide Soc. in conſi. 231. col. z.& 3. vbi ait, ſpeciale mandatũ exigi in eximendo aliquem de carcere,& multò magis in faciendo aliquem carcerare. Rü procuratorem ſine ſpeciali mandato non poſſe impetrare capturam alicuius, neque relax- tionem capti, tradit Reli. in c. 1. nu. 21.& 22. de iudic. vbi citat Bar. in conſi. 83. In cauſa Stuij quem citat etiam Soc. in d. conſi. 23 1. Et procuratorem generalem, niſi ſpeciale mandatun habeat, non poſſe quicquàm agere, quo mediãte dominus poſsit in pœnam incidere, ait Alen in conſi. 17. in 6. volum.& Socin. in conſi. 120. colum. 3.in I. volum.& Bar. per illum text: inli rocurator. ff de condit. indeb. colum. 2. verſiculo Et per illum dixi,& Reli. in c. nouit. nu.29 cum ſeq. de iudic. id quod amplia,& reſtringe, vt latiſsimè habetur per eundem Peli. in c. 1.mu 17. cum ſeq. ut lit. non conteſt. Jummarium in d.l. Pomponius. ſ. ratihabitionis. f.de procurat. Exceptiones dilatoriæ an opponi poſſint poſt litem conteſtatam. Bar. in d. l. Pomponius. S. ratihabitionis. f. de procurat. BAMr. inl. Pomponius.§. ratihabitionis, agit, an exceptiones t dilatoriæ opponi poſi poſt litem conteſtatam. Et ex dictis Bar.& glo. ex quibus colligitur, exceptionem dilatoim quæ ſuperuenit poſt litem conteſtatam, opponi poſſe, Raph.& quidam alij reprehendunth in l. naturaliter.§. nihil commune. in quarta combin. ff. de acq. poſſ. vt refert ibi Arct. in 2. coh verſi. quartò,& Alex. ibi col.34. verſi. ſecundd,& laſ.colum. 36. vbi ſuſtinendo Bar. qui eſtur giscomm. approbatus, reſpondent duobus modis quibus limitatur hæc regula. Primo ut yo cedat quando facto aduerſarij ſuperueniret exceptio, alioqui ſi facto proprio. ſecundo ut pio cedat quando exceptio antea opponi non potuit, alioqui verò ſi anteà obijci potuiſſet. Erpio iſta ſolutione facit, quia etiam ſi peremptoria poſt ſententiam opponi non polsit, tamen hoc fallit, ꝗñ anteà non potuiſſet opponi, ut quia nondum orta fuiſſet; Iaſ. in l.j. colu. 3. C. de iu. & fact. igno.& ibi Bar. qui hac ratione mouetur. Et attende Bart. qui uult, actum primum fi- ctum poſt litem conteſtatam haberi pro litis conteſtatione.& proptereà Rom.in lſi inſulam in 1. q. Bar. reprobat Bar. ibi. quem Iaſ. ſuſtinendo ibi. limitat iſtud dictum Barto. vide Feli. inc. cum. M. ßerrarien. col. 5. de conſt.& in c. paſtoralis. Fummarium in l.licètin popularibus. I ea obligatio. ſf. de procurat. Obligatio ex contr attu mandati parit actionem mandati. Bar. in l.licèt in popularibus. õ. ea obligatio. ff. de procurat. BaART. in d.§. ca obligatio, colligit in ſumma, obligationem f ex contractu mandati paté re actionem mandati. Iſte. S. ſemper adduci ſolet ad hoc, quòd obligatio eſt mater actionis: de quo vide Iaſ.inſt. de action. in principio colum. 2.& actionum omnium naturam& nomen, & quæ wenll qunuraimtun um. B. 48 ſdäperenon proc- mae.wit pwalcat onlit etwirbiincco M 7 I kurvmmguun 2 Vnnanrunmac Ba 1 Dar hdgitem tanum, Creahoc Gur tlalrsinl eguurs alwe Tuuw wndäöndece eReawdid, oncekentankecgn 2 Varinägien cauſam Ppellcöori ceun volcondin cogieur. Adh nen om in lngul og wandaramadrcl De procuratoribus. 135 & quæ ad intellectum carũ attinent, vide apud Baptiſtam. à 8. Blaſio, in tract. de actione,& eius natura, vbi ſigillatim actiones omnes, quæ in iure inueniuntur, recto ordine enarrantur. Jummartum in d.l. licèt. T. ſi plurcs. ſf. de procurat. eum, qultegk i. hütun Ague rrlaxatiunm 1 Drocurator unur nonpoteſt eſſe& abtoris& rei. 1”. Bar. in d.l licèt. S. ſi plures. ff. de procurato. BART. in d.l. licèt in popularibus. S. ſi plures. colligit ex iſto text. Vnum& actoris t& rei procuratorem eſſe non poſſe. Limita hoc,& declara ut per Paul. de Caſtr. in confilio 7 7.vbi agit de pulchro caſu. qux ſpeciale mn tat iſtum tex. per tconiuncta perlon 5 eIn tract. de lulped Fummarium in l.mutus. I. pæna. ffde procurat. ait, Peciaſe manl DProcurator ad agendum poteſt etiam deſenſionem domini ſuſcipere, non procuratorio, ſed defenſorio Iquem carcerare. nomine. licui eni 8 Bar. in I. Mutus,. pœna. fl. de procurat. ſepecile mandatm- BaART. in d. 8. pœna, ait, procuratorem t ad agendum poſſe etiam defenſionem domini enam mCdere,aR Ne, ſuſcipere non procuratorio, ſed defenſorio nomine. Vide Maria. in c. I. colum. 1 2.& ſeq. de Par per Nomtekn. mut. petiti. Et limita hoc procedere in procuratore actoris, alioqui uerò in procuratore rei: KFelinc. nWuit.u: quia licèt ſit conſtitutus ad agendum, tamen non cenſetur conſtitutus ad defendendum. caſus reundem Pclinen eſt mirabilis inc. conſtitutus, de procur. ita inquit Rom. in ſingul. 1 1 5. incip. ſecundò. Jummarium inl. qui proprio.. item quæritur. I deo procurat. uud. 7 Keſiitutio in integrum an rectituatur res an uerò altio tantum. Trocurator in prima cauſa non tenetur ad proſéquendam cauſam appellationis. rat. Bar.in J. qui proprio.. item quæritur. ff. de procur. qiltoriæ opponiſ 1 BAR 1. in d.§. item quęritur tradit, an reſtituto tin integrum reſtituatur res an uerò actio eptionemdilt tantum. Circa hoc quæro, utrum reſtitutio in integrum facta reſpectu capitalis extendatur ẽt vexcep hendou ad uſuras inde ſequutas?& dic quod non, ſecundum Abb. in conſi. 3 5. in 2. volu. per tex. not. m im vij dea 3— 1.fI. S. Lucius Titius. ff. de cond. indeb. quæro ſi Eccleſia mihi fundum uendidit, Rego caſtrum retert di aret 1 uendidi: deinde eccleſia reſtituitur, an ego quoque aduerſus uenditionem caſtri ſim reſtituen uſtinendo Bar.qu qus Reſp.ſi venditio caſtri facta fuit occaſione emptionis ipſius fundi, reſtitutionem mihi eſſe rbæc regularbim concedendam ſecundum Abb. in c. auditis, col.fi. de reſt. in integ. 0 proproo·ſecun 2 Bar.in d.§.item quæritur, ait procuratorem t in prima cauſa non teneri ad proſequendam tei obijci potui a cauſam appellationis. Hoc ĩdem ait Alex in conſi. 25 8. Viſo proceſſu, in libro in quo prim& oni non hobeii ſecundi vol conſilia continentur. Si tamen uuſt, poteſt: quia eadem eſt cauſa, ſed inuitus non Iain.)οε ε cogitur. Abb. in c. non iniuſtè, de pProcur. Attende tamen quòd per d. S. item quæritur, tradic ſ 8. 17... j uult, actumpih; Rom. in ſingul. 608. procuratorem, qui habet mandatum ad litem extinctam ‚cenſeri habere mandatum ad reſuſcitanda per reſtitutionem in integrum. Fummarium in d.1. qui proprio. ſ procurator. ſf. de procurat. Ambaſciatores an teneaniur dare principi ea, quæ ſibi dantur ab eo ad quem accéſſerunt. 1 Bar. in d. lqui proprio.§. procurator. fide procurat. BaART. in d. l. qui proprio. S. procurator, inducit iſtum text. ad quæſtionem de ambaſciato- docura 11 ribus ſiue oratoribus, utrum teneantur dare principi, à quo miſsi fuerunt, ea, quæ ſibi donan- a nnls tur à principe, ad quem acceſſerunt? de qua re agie Barto. in lſi uerò.§. item quicquid. ſ. ſolut. masi, matrim. vbi decidit quòd non. vide Bald. in conſi. 37 8. in 5,volum. Et ex hod inferr Oldra. ad ſimilem — — Procurator non potest facere conditionem domini deteriorem. BART. in d. lignorantis, colligit in ſumma, procuratorem t non poſſe facere conditionen domini deteriorem, ſed meliorem.& ſubiungit quoſdam caſus. in quibus conditio domiaiſ deterior per procuratorem. De hac re vide pleniſsimè Abb.& Feli. in c.i. vt lit. non conteſti Abb.in c. cùm olim, de cauſ.poſſ.& propri. in quibus locis habetur, an& quãdo factum proa. ratoris, ſiue negligentia, ſiue dolus, ſiue quicquam aliud nocear domino. An ille cui mandatur ut cauſem cognaſcat, poſſit proferre ſententiam. 4 BART. in d.. qui procuratorem, tangit, an ille, cui mandatur fvt cauſam cognoſcat po9 ſit proferre ſententiam;& an illi, cui committitur executio, videatur commiſſa cognitio;& remittit Bar. ad ea, quæ tradidit in l. à diuo Pio. ff. de re iudic. Vide ibi latè Iaſ. col. 47.& Feli im c. 1. col. 5. in fi. de præſump. in c. de cæterò, de re iud.& in c. paſtoralis. S. quia uerò, colum. 1.& ſeq. de off. deleg.vbi Abb. Et dum Bar. ibi in principio ait, procuratorem datum ad agendu, intelligi datum etiam ad litem finiendam. Adde, quod procurator conſtitutus ad agendum, cenſetur etiam conſtitutus ad defendendum.& quomodd intelligitur, vide ſuprãà in annot in Bar. in l. mutus.§. pœnam. ffrleodem titulo. 8X De procuratoribus. ſimilem quæſtionem in conſi. 1 29. dicens: ſi Archidiaconus locat fructus ſui Archidiacona. tus, ad conductorem ſolos fructus pertinere, non autem id quod Archidiacono in ſuo iocun. do aduentu præſtari ſolet. quæ omnia faciunt contra conſuetudinem Dominorum Veneto- rum, qui uolunt, ut ſui Oratores eis exhibeant munera, quæ habuerunt à principibus apudj quos functi ſunt legatione. Summarium in d.l, qui proprio. S. ſi duobus. Erde procurat, An&r quando iuris procurator contra alium agere poſſit. Bar.in d.I. qui proprio. S.ſi duobus. ff. de procur. BaARr. in d.J. qui proprio.§. ſi duobus, tradit an& quando unus t procurator contra aliũ agere poſsit? De intellectu huius. S.vide Aret. in conſ. 66. col. 2.& ſeq.& ad declarationem vi- de Pau. de Caſt. in conſ. 76.& Abb. in c. non iniuſts, de procurat. Jummarium in!.ignorantis. ſfide procurat. Bar. in l. ignorantis. ff. de procurat. Fummarium in!l ad rem mobilem. ſrde procurat. Cui committuntur ſequentia, utaentur etiam commiſſa antecedentia. Bar. in l. ad rem mobilem. ff. de procur. BARr. in d. l. ad rem, colligit in ſumma, cui committuntur t ſequentia, videri etiamci miſſa eſſe antecedentia. vide Imol. in conſi. 3 3. Aret. in conſi.9ↄ 1. vbi colligitur limitatio.&ſ de Corn. in conſi. 247. col. 9. in 2. vol. Ad rem faciunt trad. per Abb. in c. in cauſis, deelett. i ait in mandato non ſolùm expreſſa contineri. ſed ea etiam, quæ ſunt pręparatoria,& vicinac- preſsis. præſertim, quando ex non expreſſo ad expreſſum deueniri ſolet. vide ad prædichg; pono infra in annot. in Bar. in l. ad legatum infrà hoc eod.tit. Jumwariam in l. qui procuratore. ff.de procurat. Bar. in l. qui procuratorem. ff. de procur. Fummarium in lprocurator. ff.de procurat. DProcurator cum libera, poteft omnia facere, quæ ipſe dominus facere poteſt. Quid poſſit procurator cum libera,&æ an eandem uim habeat quam habet ipeciale mandatum. Procurator cum libera, poteſt donare. Trocurator cum libera, ſi ſoluit indebitum, non transſert dominium. Si conſtituens procuratorem promittit ſe ratum habiturum quicquid per procuratorem geftum fueri,un ex hoc Videatur cum libera conſtitutus. 7 Pyrocura- whaſlempun ſc adobbcb.Banct kKuuxhlbillerCd endeg vc heden, eniohed edte zeladidaprocu CCaarRntra z Pudenndem Klin den poleconurd Kurcvchnnegonp Iolulfemrocu venm leaderigend fcho wnyreiddcatc 4kncoolioin 4 plkrRurſ Nrocuraor lui cnuis jedkadoy genticondi ann getum dert A 4 4 maſ hi 8 d anm 9 3 6 unfamcuäl W aulmeugerenah meinreleimsscl. mchnle sſiba, Ktls ulA T 8 auchicuco nüie em 1 Domianm ſa De procuratoribus. 136 Dom bwin 5 Pyocuratorem conftitutum cum clauſula, ut poſſit 4, quæ poſſet jpſẽ conſtitueng, poſſe éltlam, quæ ſpe- ciale mandatum exigerent. b 4“ Mum Var e Uerunta Dnncpbu,„ Siprocurator fuerit conſtitutus cum clauſala, ut poſſit quicquid uiderit expedire, an poſſit ca, quæ conſti 2 4 Drocurator contn &a declarationen ſle acere condition dus condro domioi! AcNNNOACONR adofactun pio ino. 3 equemtia, videric i colligitur limital in c.in cauſis, decz preparatotia&i olet. vide ad prædiʒ vt cauſam cogndi6 grur commiſſa cog bi late l.0470 is.§. quia verd,ch torem datum aih conſtitutus adi rul, rideſupräinè 7 teſt. el ſpella 4 mulauh 9 hanr nuuummugh 1LL fh tuens poteft. Bar. in l.procurator. ff. de procur. BART. in d.]procurator, colligit in ſumma, procuratorem t cum libera poſſe omnia face re, quæ ipſe dominus facere poſſet. Dicas tamen eum non boſſe beneficium acceptare, niſi ad hoc ſpeciale mandatum habeat. Feli. in c. nonnulli, col. 0. de reſcrip. Limita deinde iſtam. I.procedere in eo, qui mandatum cum libera habet ab homine: quia poteſt ea facere, quæ in d.l. exprimuntun alioqui uerò, ſià lege mandatum haberet: quia non poteſt hæc facere, ut ha- betur per laſ.in l.in. not.ff. de offi. procur. Cæſar.& in rij·õ·fi. col. pen. ff.ſi cert. pet.& in là di uo Pio. õ. ſi emptor, verſiculo ſecundò quærit. ff. de re iudic. vbi hac ratione reprehendit Alex. in duobus locis. Hanc tamen differentiam& limitationem refellit idem Iaſ.in lj. col. 3. verſic. ſecundò ſubtiliter. C. de tranſact. Et ad rem hanc quid poſsit t procurator cum libera,& an eandem uim habeat, quam habet ſpeciale mandatum, vide Iaſ.in l.iuſiurandum quod ex con- uentione. õ. h. de iureiur.& quomodò& per quæ uerba concipiatur mandatum cum libera, vi- de laſ. ia l.ſi procurator, in tertiò not. C. de procurat.& in d... in principio. col. fi. ff. de offi. pro cur. Cæſar.& in l.tranſactionem. C. de tranſact. Et qui habeant liberam,& plenè de hac re vide apud eundem laſ. in l.præſes. C. de tranſact. Et dum Bar. ibidem uoluit procuratorem t cum li- bera poſſe donare, dic contra, quia immo etiam ſi eſſet cum libera& ampliſsima poteſtate con ſtitutus, donare non poſſet. Alex. in conſi. ⁊2.in I. vol. Dec. in conſi. 40 2.& Soc. in conſi. 4 3. in I. volu. Item ſi procurator eſt conſtitutus cum libera ad accipiendam poſſeſsionem aliquarum rerum, ſiue ad exigendum, non poteſt confiteri ſe illas res habuiſſe:& ſi confitetur, eius con feſsio non præiudicat domino: quoniam aliud eſt habuiſſe, aliud eſt confiteri. Aret. not. in cõſ. 4.Alex. in conſi. 130. in 4. vol. Eeli. in c. cum olim.j. de offi. deleg.& in c.ſi cautio, col. pe. de fide inſtr. Rurſus procurator t cum libera ſi ſoluit indebitum, non transfert dominium. tex. eſt not. in lſi is cui. S. Flauius. ff de ſolut. Bulg. in cõſi. 90. col. z2. propè fi. Et dum Bar. ibidem in d.ipro curator, quęrit, Si conſtituens procuratorem t promittit ſe ratum habiturum quicquid per pro curatorem geſtum fuerit, an ex hoc uideatur cum libera conſtitutus; Bart. tenet affirmatiuam partem, ſed Abb. in capitulo cùm contingat, de tranſact. ait huiuſmodi mandatum ad ea„quæ ſine ſpeciali mandato fieri non poſſunt, non dilatari.& ideò non complecti, ut tranſactio fieri poſsit, uel compromiſſum. nihilominus Alex. in conſi. 13 3. in 6. vol. ait, procuratorem conſtitu tum f cum clauſula, ut poſsit ea, quæ poſſet ipſe conſtituens: poſſe etiam ea, quæ ſpeciale mã- datum exigerent. ad quod faciũt trad. per Bal. in l.j. in fi. C. de bon. mater. De hac re vide Abb. in c. intelleximus. col. 3.& ſeq. de iudi.& in conſi. 1 8. in 2. vol. Rom. in conſi. 94. col. 5.& Alex. in conſi. 1 86. Viſo& diſcuſſo, in libro in quo primi& ſecundi vol. conſilia continentur. Quid autẽ ſi procurator t fuerit conſtitutus cum clauſula, ut poſsit quicquid uiderit expedire. Vide Bal.in tit. de pace Conſtan. S. nomina, in fi.& Ana. in c. 2. Ie iuram. calum. in 6. in nouell. Quid ſi .......„. 1 dictum fuit procuratori; facias, ut uis? vide Bax.& ibi poſui in l.creditor. S. Lucius. ff. mand. vbi 3 1 æc vide Bal,in Ifi. col. I.& in. ſi liberam. C. quod cum eo.& in d.l.ſi procurator. C. de procur. vbi Iaſ.& »an donare, an 22. Colu. pen.in I. volum. Abb. in conſi. 10. col. fi& in conſi. 88. in i.volum.& in c. fin. colum. f. de dilat.& Aret. in conſi. 66. colum. 4.& in conſ. 100. col. fi. Summarium in!., mandata. ſide procurat. Drocurator generalis ſine liberaonon poreſt trauſtgere. 2 Aamini- I I De procuratoribus. Adminiftratores debitum liquidum remittere non poſſunt. An x quando prælatus poſſit tranſigere& compromittere ſüůper lite, quam habet nomine cccleſiæ. DPpelatus& quicunque restor eccleſiæ potest de rebus ipſius eccleſiæ tranſigere& contrahere ſine ſa. perioris autoritaté. Pralatus nocere poteft enormiter in iure quæſito eccleſia quando res redit adlius commune. Bar. in l. Mandato. ff. de procur. BAR. in d.l. mandato, colligit, procuratorem t generalem ſine libera non poſſe tranſige- re. Et ex hoc infert ad tutores, curatores,& huiuſmodi adminiſtratores. De hac materia ui- de doct. inl. præſes. C. de tranſact. Et in quibus caſibus poſsit tutor tranſigere,& liderationes facere debitoribus tradit Abb. in conſi. 59. in I. vol.& ad prædicta vide Ang. in LImperatores. ff.de pact.& aliquid per Alex. in conſi. 1 74. in libro in quo primi& ſecundi vol. conſilia conti- nentur, vbi loquitur de prælato. Et Dec. in conſi. 297. propè fin. Attende tamen, licèt hu. juſmodi adminiſtratores f debitum liquidum remittere nõ poſsint, nihilominus eos remittere poſſe pœnam, in quam aliquis incidit propter lapſum termini. Aret. in conſ. S 9. per gl. ſingin uerbo, expelli, in c. potuit, de loca.vbi Ant. de Butr. nam rector eccleſiæ poteſt accipere cam nem ab emphyteota poſt biennium, atque ita ei pœnam caducitatis remittere;& tamen hi iuſmodi rectores liquida remittere nõ poſſunt, per tex. in d.j.præſes. de qua re vide Deciumi conſi. 13 8. col. 1. An autem poſsint compromittere, uide Rom. in conſi. 15.& Anch. in coi 283.in ultimo dub. Et an& quando prælatus t poſsit tranſigere,& compromittere ſuper lie, quam habet nomine eccleſiæ, vide Abb.& alios in c. contingit, de tranſact.& in c. edoceri, dð reſcrip.vbi Beli. plenè Abb. in conſi. 6 2.& Io. Baptiſtam Caccialupum in tract. de tranſactin quæſt. vbi inter cætera inquit, prælatum, t& quemcunque alium rectorem eccleſiæ poſſedt rebus ipſius eccleſiæ tranſigere,& contrahere ſine ſuperioris authoritate, quò ad hoc ut cor tractus duret toto tempore, quo erit futurus rectorillius eccleſiæ, per tex. not. in c. ueniens uh Abb. de tranſact. id quod memoratu digniſsimum eſt. Et an& quando prælatus comtraher do debita obliget ſucceſſores, uide egregiam diſtinctionem apud Ange. in conſi. 245. Atta- de etiam quia prælatus t nocere poteſt enormiter in iure quæſito eccleſiæ, quando res recdtiul ius commune. Feli. in c. pen. propè fi.de præſcript.& Crauet. in conſi. 13 5. nu. 8. circa pa- dentia animaduertas, mandatum habentem ad tranſigendum& componendum cum gelue li poteſtate, debitum gratis remittere non poſſe. Alex. in conſ. 22. Viſo inſtf̃o, in 1. vol. Fummarium in l.ad legatum. Fde procurat. Cui committuntur conſequentia, uidetur commiſſa antecedentia. Bar. in lad legatum. ff. de procur. BaART. in d.l.ad legatum, colligit in ſumma, cui committuntur t conſequentia,videri c miſſa eſſe etiam antecedentia. Et iſta eſt materia. l. ad rem mobilem, ſuprà eod. titulo de qus egimus paulò ante. ideò vide quæ ibi poſui ad Bar.& Oldr. in conſi. 22 5. col. 4. Card. in conſi 40. Feli. in c. cũm. I.& A. col. 3.& in c. ſuborta, col. 2.& ſeq. de re iud.& in c. cùm te, colu.7. eoc. titulo.& omninò Rom. in conſi. 46 1I. vbi limit.& ibi etiam tradit, mandatum de reducendo rẽ ad minus pretium, non includere mandatum de emendo.& pulchrum exemplum vide apu Paul. de Caſt. in conſi. 3 2 6. col. 3.& in conſi. 301. Summariumin! procurator totorum. frde procurat. Procurator generalis ſine ppeciali mandato uendere non poteſt. Bar. in l.procurator totorum. ff. de procur. Bakr. in d.l.procurator totorum colligit in ſumma, procuratorem t generalem d li era, V nnäur En FHunma neuui Mj 70 kull Bar. 1. dl wocl rmeyvenn n hheymne:, eteletlr Srboccollg ganntbechſe x fautuwwingetägade Aedeadion. 1Traſu Trunie- 1 Wrr Edlii eni pudecemſic cpamteolm 4 w Kepertcuiſ Komnho feandin memmum qonodh ine T6aKalgudper alü ſio eamcum donſaolininRhn Wuadnpaher 8 1 4u aleg Uarlan haler neyn bahet mne eetket ere c b n trahen. us commune Ta non poſſe trui 1 . De hac maten lgere,& liberati ungin Ilmperato di vol. conſilia ca nde tamen, liceti ominus eos remitt on d per gl ſing dotektaccipere ca wirere;&R uen h. Cate BNèe DeCum .1IS R MChenc- ompromiterelipa“ anſact.&in c. edocei aintract. de trarſasi ctorem eccleſſeyi date, qud ad boct rtex.not.in c. Ueli ndo prælatus ca nge. in confi. 241 leliæ, quando 15 f. 3. nu.. Cl pponendum Cum io inſfo n 1ad 14 grAt. ½ 8 De procuratoribus. 8 137 bera, uel ſine ſpeciali mandato uendete non poſſe, niſi res tempore perituras. Vide Roma. in 2 5... conſi. 11 5.& Anch. 284. in ultimo dubio. Fummarium inlprocurator quipro euictione. ff.de procur. Procurator qui pro euictione promiſit, tenetur finito oſſicio. Bar. in l.procurator qui pro euictione. ff.de procur. BAKT. in d. l. procurator qui pro euictione, colligit in ſumma„procuratorem tqui pro euictione promilit, teneri finito officio. De hac re vide plenè Soc. in conſi.1 54.8 Abb.in cõſ. 16. in 1. vol.& in conſ. 23. col. I. eod. uol. Et dum Bar.ibi paulopoſt procedit inueſtigando an & quando procurator finito officio teneatur; Et diſtinguit, aut procurator exprimit, ſe aliquid agere procuratorio nomine, vel tanquam procuratorem,& nihil ſibi quæritur,& tunc finito officio non tenetur:& hunc dicit eſſe caſum. l. fi ff.de inſtitor. Aut ſibi quæritur,& tunc cede- re tenetur. Ex hoc colligitur limitatio not. ad d.l. fin. vt non procedat, quando inſtitor ſeu pro- curator ſcriberet, ſe pecuniam recepiſſe: quia tunc etiam finito officio tenererur.& pro intel- lectu huius inueſtigationis de qua agit Bart. hic,& in d.. fin. vide laſ. in§. actiones, columna 8. & ſequ.de action. Jummarium in l. ſi reus. ſ. de procurat. Praſes Prouinciæ poreft cogere vt pecunia apud ædem ſacram deponatur. Bar. in. ſi reus. ff.de procur. BART. in d.Jſi reus, quærit, quia dicitur in d..præſidem t prouinciæ poſſe cogere vt pe- cunia apud ædem ſacram deponatur, an hoc poſsit etiam delegatus præcipere? Vide Belin. in cap.cùm te.colum. 4. de re iudic. Et dum ibi in fin. ait Bar. ſi reus, vt euitet pœnam, vult ſolue- re,& non reperit cui ſoluat, eum debere id agere iuſdicentis authoritate. vide Ana. in conſi. 5. & omninò Alexand. in conſi. ↄ2. colum. 4. nume. 8. in I. volum. vbi declarat hoc Bartoli docu- mentum quomoddò intelligatur. vide eundem inl. non hoc, colu. 3. C. vnd. legit. Aret. in conſi. 16 2.& aliquid per Bal. in conſ. 2 5. in ultimo dubio. in I. volu. Et an& quando oblatio& depo ſitio pecuniæ, quam facit debitor, excuſer eum à mora, velà pœna, vide Fulgo. in conſi. 1 39.& in conſ. 20 1. in fin.& Bart. in l. acceptam. C. de vſur.& latè Ant. de Fano in ſuo pulchro tract. de Pignoribus& hypothecis, in tertio membro quiatæ par. nu. 97. Jummarium in liprimam. ff quod cuiuſque uniuer. nom. Qua collegia ſint licita& approbata, E quæ non. Bar. in lj.in princ. ff.quod cuiuſq; uniuer. nom. ANT. in d.lj. in princ. quærit, quæ collegia t ſint licita& approbata,& quæ non. Vi- de plenè, quæ ad rem hanc pertinent apud Reli. in c. accedentes, de pręſcrip. Et dum Bart. ibi paulòpoſt agit, ſi aliqua gens uellet ſe ponere in loco aliquo,& ibi caſtrum ſiue ciuitatem ædificare, an poſsit: vide plenè de hac re Decium poſt Abb. in c. 1. in 2. articulo principali de priuileg. Summarium in d. j. J. quibus autem, ffr quod cuius que uniu. nomi. Quæ diſférentia ſit inter atlorem& Hndicum. Syndicus unde dicatur. Hndicus an poſſit inſiurandum deferre. Sndicus propriè inſtituitur ab uniuerſitate,& procurator à domino. A àb 3 imponendo t grauamine ſufficiat maior pars uniuerſitatis, 4 cluditur ex cauſa neceſſaria id fieri poſſe, alioqui verò ex uolũtaria. Quęro quandotuniuerſtas 1 Quod cuiuſq; vniuer. nomine. Bar. in d.lj.. quib. autem. ff. quod cuiuſque uniu. nom. BaAxr. in d..j.§. quibus autem, agit de differentia quæ eſt inter actorem, t& ſyndicum. Vi de Bulg. in conſi. 9.& Alex. in conſi. 42. Viſis& ponderatis, col. antepe. in a. vol. Et dum Bar.ibi ſubiungit, vtrum mandatum ſuſtineatur, quando in nomine fuit erratum, vt putà; vniuerſita conſtituit aliquem procuratorem vel ſyndicum, cum dicere debuerit, actorem;& concludit ſu ſtineri. Vide Alex. in d. conſ. 2.& hanc Bar. deciſionem refert& ſequitur Iaſſin lſ pecuniam, col. 12. verſ. adde ſeptimò. f.ſi cert. pet.& in lj. 6. acquirimus, col.ſi.ff de acqu. poſf.vbi propter hoc ponit regulam, ſcilicèt uerba impropriè accipienda eſſe, vt mandatum ſuſtineatur. Et di- citur ſyndicus t à ſin& dico, quaſi ſingulas cauſas dicat, Abb. in rubr. in cap. i. de ſyndic. cui ſit æquiparandus ſyndicus ciuitatis uel cõis, dicas, eum, quando eſt legitimus adminiſtrator, ſimi- lem eſſe tutori.I. munerum. S. defenſor. ff.de muner.& honor. Si uerò eligitur ſiue habet manda tum æquiparatur procuratori. litem eorum..ſi actor, infrà. eod. tit. An ſyndicus poſsit tiuſiu- randum deferre? vide in l. iuſiurandum.§. defenſor. fi de iureiur. Si duo ſunt ſyndici vel defen- ſores,& eorum alter moriatur, vel abſens ſit, vtrum alteri ſalarium accreſcat? vide in 1.). C. dele gation. lib. 10.& Bald. in l. binos. C. de aduoc. diuerſ. iudic. vtrum ſyndici finito tempore offej fui, antequam alij eligantur, cauſas incœptas proſequi poſsint? Alber. in lj. vt cauſ. poſt puben. & vide Bar. in J.j. S. fi, ff, de procu. Et quis ſit ſyndicus,& vnde dicatur,& differentiam inter ſyn dicum& actorem,& huiuſmodi genus alia, vide apud Specul in tit. de his qui alie. nom.in iud interuen. S. ſyndicus,& ſeq.& qualis,& à quibus, vbi,& quomodo poſsit fieri fyndicus,& mu ta alia ad rem pertinentia habentur in titu. de ſyndico.& de differentia inter ſyndicum& aci rem, de qua hoc in loco agit Bar. vide glo.& Bar. in l.neque pignus. C. de negot geſt,& Specu. 1 in titu. de actore ab uniuerſ. Syndicus t autem proprie inſtituitur ab uniuerſitate,& procur- tor à domino. glo. in c. ſi quis ergo.. q. 7.& inſt. de curat. in fin.& doct. in d. rubri. de ſyndic. Ad quem verò ſpectet conſtitutio ſyndici ciuitatis, vide Bar. in I.procuratores. C. de decurion. Et an in eius conſtitutione ſcribi debent nomina conſtituentiumè vide inl. fi. O. de ven. re. ciui Abb.& alios in d. c.. de ſyndic. col. 3. verſic. vltimò quæro.& in c. f. ol. fi. de procurat. in qui bus locis etiam docuit, an in creatione ſyndici requiratur decretum& authoritas ſuperiorisa non. Quæ autem ſolennitas exigatur in agendis negocijs uniuerſitatis,& quæ in eorum reu catione, vide Dec.& alios in c. cùm omnes. de conſt. Summarium in d.lij. J. quod ſi nemo. ſf quod cuius. uniu. nom. Vniuerſitas& pupillus an æquiparetur. DPro neceſſitatibus niuerſitatis imponi poteit collecta. An in imponendo grauamine fufficiat mator pars niuerſitatu. Quando zmiuerſitas eſt debitrix pro colleciu ſiue alia ex cauſa utrum vnur ſingulariter qui ſit deili Tniuerſitate poſſit ad ſolutionem totius debiti iure compelli. Bar. in d..j. S. quod ſi nemo. ff. quod cuiuſ.vniuer. nom. BARr. in d.j. S. quod ſi nemo, agit, an uniuerſitas t& pupillus æquiparentur. de hac re ui de Soc. in conſ.⸗ 5. in 3. vol.& omnind in conſi. 65. in 4.volu. Bart. in d.§. quod ſi nemo, ait, pro neceſsitatibus t vniuerſitatis imponi poſſe collectam non autem ut alicui fiat donatio. Vide Alex. in conſi. 10 1. in I. vol. in conſi. 34. in 4. vol.& in cõſ. 2. in 5. vol.& Feli. in c. cùm omnes, col. 1 I. de conſt. Sed utrum ad tale debitum illi teneantur, qul de nouo efficiuntur de illa uniuerſitate? vide tex.& ibi Bar. in l. prouidendũ. C. de decurio. ib. 10. Bar.& alios in I. ciuitas. ff.ſi cert. pet.& Crauet.in conſi. 5 5. vbi ait eos teneri. An autem in quando ſinguli de uniuerſitate obii gantur. Vide Barto. Imol.& Kom. in l.iiij.§. actor. ff. de re iudic. glo. in l.aliud. S. refertur-ff,de regul. iur. Bald. in J. ij. capitulo quæ ſit long. conſuet.& in l. Etiam. C. de execut. rei iud. ubi con eſt 44 1 Mur uuxſuuu B. 1 Mar. udlü- nauoum.Iided nuriritordeii calaupiesdtans 1 Lunkallgun i hylinu. 1 Vnmunminn „(uumautft ul 7 dulaudtanm / Luulhufugen : Bm bunſtujde 9 Inuuu algjd 10 Lgangifuhng M laußmauif llue muſſtun drunuſgue un rem,& Vyrer 1m wol Pr. d om b n, Itputs, ni Cdorem: K⸗ tor Lan n acqu.of 8 du.poſſabi 1 um ſuſtineatur, 8 ap. 1. de ſyndica us adminiltraro tur ſuue habet mi ndicus pobiit tiu unt ſyndici velde- at? vide inl.jC. mito tempore oſſi at caupoſt puber Sſerentam inter hr 8Cldle. noman ioch den Fce,Rm Amter yndcom Kah de negot gekt Kön unluerlitae,& proc Gt. in d. rudri. de h urstores. C. de decn leinl. C. de vent oLf.de procurat. Kauthoritas ſupen 8,&quæ in corun nuu ſi gulurite uß I 1 1— 9 Quod cuiuſq; vniuer. nomine. 138 eſt debitrix pro collectis, ſiue alia ex cauſa, vtrum unus ſingulariter, qui ſit de illa uniuerſitate: bit ad ſolutionem totius debiti iure compelli?& dicas quòd non, niſi ij, qui coguntur eſſent ſyndici vel conſules, ad quos huiuſmodi debitorum exactio pertinet nam elapſo tem pore exi gendi, ipſi poſſunt ad ſolutionem coerceri. ita inquiĩt Petrus de Vbaldis in tract. collectarum. Quod ſcitu dignum eſſe cenſeo: quia ego uidi contrarium ſeruariſcilicèt, quia quilibet de uai uerſitate compellebatur. Et in d. tract. plenè habentur quæ ad materiam collectarum pertinẽr. Attende circa prædicta, quia aliud poteſt uniuerſitas facere in ijs, quæ tangunt homines uni- uerſitatis vt uniuerſos,& aliud, ſi tangunt eos ut ſingulos, vide Felin. in c. eam te, de reſcript.& Decc. in conſi. 486. Jummarium in l. ſi municeps. ſf. quod cuiuſque uniu. nom. Adtor uniuerſitatu non dicitur eſſe actor ſingulorum. Bat.in l. ſi municeps.ff. quod cuiuſque vniuerſ. nom. BaARr. in d.l. ſi municeps, colligit in ſumma, actorem uniuerſitatis t non dici eſſe actorem ſingulorum. Vide Dec. in conſi. 6¼.& Anch. in conſ. 204. col. 3.& Alex. in l. ſed ſi hoc. S. qui ma numittitur. ff.de in ius uocan.& dum glo. ibi quærit, an illi de uniuerſitate poſsint eſſe teſtes in cauſa uniuerſitatis, vide Feli. in c. inſuper, de teſti.& in c. veniens. eod.tit. Jummarium in l. nulli. fe quod cuiug. uniu. nom. Quando collegium non habet caput tunc collegij laicorum caput efi poteſtas ciuitatu, clericorum uerò eſt Epiſcopus. Drum in negocijs uniuerſitatu necéſſe ſit vt duo partes conſentiant.& uide nu. 3.& 4. vlilimit. Contumacia est delictum. Multa ob in tantem neceſſitatem conceduntur, quæ alioquin non concederentur, Quando inſtat periculum negotia ſunt magus expedienda, quam differenda. Jummi Pontificu elettio magni eſi ponderis. Tura totius collegij aliquando in uno ſolo retinentur. ro Legato ufüfrucku greęur ſi grea ad numerum peruenit, Vt grex non intelligatur, perit legatum 11 Dhbi de confirmando oficiali uniuer Iitatu agiur, tunc omnium ſuffragia penitus exiguntur. 12 Dbiduæ uniuerſitates tanquam duo corpora ad agendum aliquid congregantur, tunc requiritur maior parg urriuſque uniuerſitatu 3 Bar. in Lnulli. ff. quod cuiuſque uniuerſ. nom. BANr. ind.l. nulli.in 2. not. colligit, quando t collegium non habet caput, tunc collegij lai⸗ corum caput eſſe poteſtatem ciuitatis, collegij uerò clericorum eſſe caput Epiſcopum. Vide Abb. in c. cùm non ignoras, de præben.& in c. ex literis, colu. 3. de conſt.& ibi Barb. colu. 1 3.& dum Bar. ibi paulòpoſt, quærit, quis ſit ordo decurionũ: vide Alex. in Lomnibus. ff.ad Trebel. & dum agit poſteà, an requiratur decretũ ſuperioris, vide Alex.& alios poſt eum in J.j.§. ſinaũt. ff. eo. tit. ad Trebel. Abb. in c. 1. de ſ yndic. col. 3. verſ. vltimo quæro,& in c. fl. col. fi. de procur. Bar. in d.l.nulli, in fi. quærit cum gl. vtrum in negocijs uniuerſitatis t neceſſe ſit, vt duæ partes conſentiant,& quomodò maior pars intelligatur. Vide omninò Abb.& Dec. in c. prudentiam, de off. deleg. Sed)vt plenius hæc res accipiatur, quæ pulchra,& utilis eſt, in primis ſciẽdum eſſe arbitror, vt ẽt dixi iam anteà in lucubr. meis, in expediendis negocijs uniuerſitatis ſaltem duas partes uocandorum præſentes eſſe oportere, ſecundum gl.in c. bonæ, de poſtul. præla. Io. And. & doct. in cap. 1. de his, quæ fiunt à maio. par. cap. in c. licet,& in cap. bonæ, de elect.& habetur inl.nominationum. C. de curial. lib. 10. conuenientibus autem duabus partibus uocandorum tunc illud quod à maiori eorum parte decernitur, validum eſt,& nõ alitet. l. quod maior Dars ſfrad municip.& ibi Barto.& eſt text. in l.fin. C. de Prædi. cur. lib. 10.& ita intelligit illam l. Bar. 8 2 in l. ₰ 2 Quod cuiuſq; uniuer. nomin. 3 in l.omnes populi. ff. de iuſt.& iur. idq́ ait glo. in J. aliud.§. refertur. ff. de iure iur. Limita ttamen not.hoc non habere locum, vbicunque periculum graue, vel neceſsitas imminet; quoniam eo calu uocatis uocandis ad diem& locum certum tota vniuerſitatis poteſtas ad ſolos præſentes recidit, licèt ſint numero pauciores; nam ob bonum publicum, vt imminentia pericula tollan. tur, vel vt ſuccurratur neceſsitati vniuerſitatis, ſoli præſentes poſſunt negocia expedire,& le- ges tranſgrediʒita ſing. docuit Bar. in l. cùm nauarcorum. C. de nauic. lib. 1 1 Hoc idem ſeruatur 4 etiam in pręlaturis f eccleſiaſticis, cùm enim de magno periculo agatur, ſi mora cõmitteretur. c. cùm inter, de elect. quando inſtat tempus electionis, tunc unus etiam ſolus comparens alios in mora conſtituit,& ipſe ſolus poteſt eligerc. c. fi. 45. diſt.& ita uolunt Doct. in c. cùm olim, de elect. licèt Abb. contrarium ſenſerit,& malè. nam ipſe huic rationi innititur, nunquam poteſta- tem maioris partis deuolui ad minorem, niſi propter delictum, c. gratum, de poſtul. prælat. ſed illa ratio fragilis eſt ſecundum Anto. Roſel. in ſua monarc. char. 5 3. quia ſecundum eum contu 5 macia t eſt delictum. J.omne delictum. ff. de re milita. hoc idem ait Jaſ.in l. ſiue noſtrum. ff. deii lit. iur.& in l.omnibus.§. ſi procurator. ff. ſi quis iuſd. non obtemp. dicitur etiam maleficium, ſ. cundum Iaſ.in l.j. S. hoc iud. ff. eod. tit.& negligentia graue peccatum eſt. c. officij. ²24. qu. 1.pr quo facit quoniam contumacia eſt ſufficiens cauſa, vt contumax excommunicetur. gl. eſt. ſing in c. duo.ↄ6. diſt. Sed non niſi pro peccato mortali excommunicatio ferri poteſt, igitur contu macia eſt peccatum mortale; ita colligit idem Abb. in c. I. de iudic.& idem affirmat Iaſ. in di j. S. hoc iudicium. ff. ſi quis iuſd. quibus ſic ſe habentibus, concludit Roſell. decens eſſe, Vt pn pter huiuſimodi peccatum poteſtas contumacium ad non contumaces dcuoluatur; quiaili pars, quæ imminenti uniuerſitatis periculo curat occurrere,& maior& ſanior pars extimatun c. I. de his quæ fi. à mai. par. capi. quemadmodum etiam traditum eſt in ſimilibus caſibus, muln 6 ob inſtantem t neceſsitatem, ſiue periculum concedi, quæ alioqui non concederentur. c. quo. niam, vt lit. oon conteſt. facit. l.j. quand. lic. ſin. iud. uind.& quæ habentur in I. ait prætor,§.ſide bitorem.ff. quæ in fraud. credit. Kefellitur ẽt alia ratione illud Abb. documentum, qui dixital- quem non niſi ex delicto priuandum eſſe hac eligẽdi poteſtare, per tex. in d. c. gratũ, de poſttl præla. Nam ille tex. non facit ad rem, ibi. n. habetur hoc ſolum, quod uolentes iterare election jam deletam uitiò perſonæ, priuantur iure eligendi propter hoc delictum. Sed ibi nõ negani quin alia quoq; ratione poſsint hoc eodem iure eligendi carere.& ideò qui uenire negliam & occurrere imminenti periculo, ipſi ſe ipſos à ferẽdis ſuffragijs excludunt. c. cùm nobis dm, de elect. atq; ita conſequẽs eſt, vt eorum poteſtas ad ſolos præſentes recidat, vt prædictumd 7 Quando f enim inſtante periculo magis expedit, vt negocia terminentur, quàm differanturil à minori parte fieri poſſe docuit Ang. in J. ij. S. ſi duo. ff. de carbo. edicto. facit ad rem. lcumii S. eam tranſactionem.ff. de tranſact.& ſi de hac re legislatores interrogati fuiſſent, proculdu- bio hoc idem reſpondiſſent, ne reſpublica pericliterur. ideò iſte caſus pro expreſſo habendus * eſt, ſecundum glo.“ cõmu. approb.ial. tale pactum. ff. de pact. prætereà hoc ipſum in maioribus Chriſtianæ reipubl. negocijs vetuſtiſsima probat conſuetudo, quæ ipſarum legum uiribuseſ 8 ſubnixa. Videmus. n. in electione f ſummi Pont. qua inter Chriſtianos nullam maioris eſſe pol· deris nemo eſt qui neſciat, c. vbi periculum, de elect. in 6. quamuis in ea ſaltem duæ partes præ- ſentium Cardinalium exigantur. c. licèt, de elect. tamen non modò ſoli præſentes licet numero ſint pauciores abſentib.& contumacib. ſed ẽt unus ſolus, qui ſit pñs, iure poteſt Papã eligere,& in eo ſolo ob imminens periculum ne tanta electio differatur,& data aliorũ Cardinalium cotu- macia virtualiter totius Collegij poteſtas retinetur, per tex. in l.ſicut, hoc eod. tit. quod cuiuſc; uniu. nom.& ad rem facit elegans tex. in. ſi optio. ff. de opti. Iega. ibi, cum tota familia ad unũhi Stichum reciderit. hoc idem ſentit gl. in l.neratius. ff. de uerb. ſign.& in c. i. de elect.& ita in pro poſita re concludit glo. in clem. ne Romani. S. porrò. de elect. in uoce, omnes. in cuius ſenten. * tiam coõĩter itum eſt, vt ibi habetur apud Card.& Imol.& apud doct. in d. c. licèt,& in d.c.vbi periculum. facit glo.& ibi Abb.& alij in d. c. gratum, de poſtul. prælat. Inno. in c. cuùm nobis, de clect. Abb. in conſi. 1 5.& in conſ. 3 8. in 2. vol. Aret.& Iaſ. in l. ſi grege. ffide lega.¹ Acccdam— iuauünuzat orrurxciCncln mrur Cut Imirarl Toch wadita regil lcdorun cooueber erur:mamuncom itqpemenoltR Bemcſägritcan qwodmäohjideg v KperCaula- Iin cautelag Etar cocgegarnnenc cpalorlbinprinc vemyanewedlas quan5ziteli Acerinlomabls fra 4 D Biuiſtlammſefe 1 Nemer Cardnadbu ſnntena. — llaunuyune 1 luſngleuußf 1 7 ullm mune ner 3 Hlcnin hn 3 Rer ſtatun nn malpunjta „ Hunuh pyn er Quod cuiuſq; uniuer. nom. 139 el re iurI; 8 man i hæc trad. per Abb. in c. cùm in Vintonenſ.in· not. eod.tit. de elect.& per Rom.in conſi.⸗ 2.co teltas ad cn vn 9 lu. 3. in fi-& in conſi. 3 66. col. 2.& Dec. in c. nullus, col. 3. de elect. Limita t tamen hoc quod præ lnentia dunde diximus.ſ.iura totius collegij in uno ſolo retineri vt procedat ſolùm quando ſubeſt ſpes, quòd negocia ex wän alij in locum deficientium ſubrogentur alioqui uerò vbi nulla eſt ſj pes, vt hodie eſt in Senatore 1 Hoc 59 Romæ, qui ſolus eſt,& nulla eſt ſpes vt alij ſenatores creentur: ita dicunt Alber. Bal.& Ang. in e non ambigitur. fl de legi. id quod memoraru dignum eſſe cenſeo. Prætered attende quia con 10 tra prædicta uidetur tex. in Tfiſt.quib. mod.uſufruc. amit. vbi legato dühſeu gregis, ſi grex octin ccumi ad numerum peruenit vt grex nõ inrlie Ke henitieade de Mieedic chern de ue —— „depoltu pott dinalium licèt minor contumacib. præſens eſſet, imdl er ui sinp 2 Kenon j 1 Prala ſalis, quæ licèt ſit penès habentes iuriſdictionem epiſcopalem, tamẽ nuſquam legitun, in aliquo lecundum eumc Concilio duas partes uocandorum interfuiſſe, ſed longè minorem, nihilominus data aliorum due noſtrumſfd contumacia, Concilia lla, vt legitima& uniuerſalia ab omnibus recipiuntur,& omnes ea uene etiam maleficiun rantur. Quare limitatio prædicta ueriſsima eſt,& memoratu digniſsima. Limitatur etiam alio coftcija qu.„modo prædicta regula, quæ vult maiorem partem præſentium ſufficere quando duę partes uo municetur gl eſt.ſin 1 candorum conuenerunt, vt non habeat locum, vbi de confirmando t officiali vniuerſitatis age i dorebigtur com retur: nam tunc omnium ſuffragia penitus exiguntur. tex. eſt ſing. in§. fii in auth. de defenſor. ci dem aftrmanlin à uit. quem extollit Rom. in ſing. 95.& in ſing. 6⁰01.& in vtroq; loco uide ibi addita per Caſtil.& NMA decens KeNy Feli inc. ſignificauerunt, nu. 10. de iudi. Alias etiam limitationes ad prædicta,& maximè ad d. l. ces deucuatur; qux uod maior, vide per Beli.& Dec. in d. c. cùm omnes,& Dec. in d.kaliud.§. refertur. ff. de regul. Rſaniot pas esm iur.& per Card. lacobatiũ in tract. de Concilio, lib. 6. pag. 35 4. Et ad præcedentia uide Cæpol. n umilibus caſidi I 2 in cautel. 29. Et attende, quia vbi duęt vniuerſitates tanquam duo corpora ad agendũ aliquid n concederenturq congregantur, tunc requiritur maior pars utriuſq; uniuerſitatis, vt per Abb.& alios habetur in tur in Lait prætot c. paſtoralis, in princip. de reſcrip. Quoniam autem Bar. in d. l. nulli‚ in fi ait, licèt ſufficiat maio- documentum, quié rem partem) vel duas partes eſſe præſentes, tamen omnes debere uocari. Vide Præ poſin cap. tcwin dc.grati,ie quanto. 6 3. diſt. Beli. in d. c. cũm omnes, col. 19.& ſequ. de conſtit. Feder. de Sen. in conſi. 65.& DolentesiterarecC Alex.in l.omnibus. ffad Trebell. 100 us comparen: Kum. Sed ibi nôn- Jummarium in l. planè. ff.quod cuius. uniu. nom. en qui uenire neg 1160 qul d ₰ 8 1 ladunt. c. cum nob recidat, Vt prædt Si uni ſoli commiſſa eft elelio, eum ſ ipſam eligere poſſe. emo ex Cardinalibus ſuo ipſius nomine alteri uicer ſuas demandare poteſt, etiam ſt iuſto impedimento rräͤike foret derentus. 20 entur duame Jle qui non potert per ſe aliquid agere, neque minus poreſt per alium. dicoo. facitad kem,, Jus ſingulare non eſt trahendum ad conſequentias. rrogati fuiſgent, 3 Kullum in iure inter eum qui per ſe uel per alium Facit, aiſcrimen reperiri. aſus pro erprelh 6 Electio debet eſſé pura, ſincera& gratuita. tered hoc ipluma 7 Aeceſſitatu tempore iura legitime oſfenduntur. wipſarum keum2 Nemo ad Pontificatum cooptari poreſt niſi prius i Cardinalatus dignitate refulgeat. n08 nullam malolbo Quomodo Pontifex procreetur. in ea ſaltem Gen,° Sttantummod) unus(ardinalu permanet, anit ad Pontificatum cooptari debeat. ertes cr I Mens hominum adea quæ rarò contingunt iuru interpretatione non porrigitur. 3 tbapie—. siute pott M Bar. in lplane. f. quod cuiuſque uniu. nom. ee JlorüCMdiD. 41 aa allohn Uc 1;0:; G1:... nic Hicgan BAkT. ex glo. in d.planè, colligit, ſi uni ſoli commiſſa eſt electio, t eũ ſe ipſum eligere poſſe. — Kinin E hoc infertur per Ang.& alios alibivtrum Cardinalis, ad quem recidunt iuratotius collegij, 4ibi ug Ceäse 94 ei contumacibus ſolus adeſt in conclaui tempore electionis, vt uidimus in præcedenti n Kincldee, pe lucubr. poſsit ſei igere ai — nois lucubr Poſsit ſeipſum eligerc? Ex Abb. ſententia in c.· gratum, de poſtul. prælat. reſpondendum voce,o, cehöhn Silgie fieri non poſſe: quia is ambitionis crimine non careret. tamen ipſe idem Abb. inc. — cèt de elect in fi.remedium tradidit dicens, Cardinalem hunc totius ſacri Senatus nomine al- pre L A S8 3 teri — Quod cuiuſq; uniuer. nomige. teri eligendi poteſtatem concedere poſſe, qui tãquam ſenatus antedicti compromijſarius eun dem eligere non prohibebitur, dummodd electio illa fraudis ſuſpicione careat. poterat glo. a ferre, tex.& ibi trad. per eundem Abb. in c. f. de inſti. Sed aduertendum eſt, non niſi nomi 2 tius Collegij compromitti poſſe: nemo. n. ex purpuratis t patrib. ſuo ipſius nomine alteri uices ne to ſuas demandare poteſt, ẽt ſi iuſto impedimento foret detenrus, vt ex mente Anch. decidit phi- lip. Franc. in c.vbi periculum, de elect. in 6. Et proptereà falſa redditur diſtinctio quædam, qua in propoſita difficultate utebatur. Dec. in c. licèr, de elect. vbi ait, ſi ille commifſarius iſtum Car dinalem nomine totius uniuerſitatis eligeret, id licere, alioqui uerò ſi nomine iplius Cardinaiis hoc faceret: nam ex prædictis dico hoc ultimum caput euenire non poſſe. Redeũdo igitur ad rem, de qua agitur, concludit Abb. hunc ſolum Cardinalem, ẽt ſi in eo totius collegij poteſtas retineatur, ſe ipſum tamen eligere non poſſe, ſed in alium compromittere poſſe, à quo ipſe de. mum eligi non prohibetur. Verùm, vt inueſtigationis huius fiat illuſtrior intellectus, operæpre cium eſt, vt iſta quæſtio acerrimè diſputetur. Et ideò cõtra Abb. arguitur: nam re gula iuris eſ 3 eum, qui non poteſtt aliquid agere per ſe, id& per aliũ facere prohiberi.l. pupillus. ff. de autho tutor. j. milites. õ. 1. ff.de re milit. c. ſicut. 46. diſt. c. icer. 2. de teſt.& quamuis contrarium qum- doq; reperiatur, illud ſpecialiter, hoc autem cõiter uerum eſſe perhiber gl. ad quam accedità: chid. in c. epiſcopus gubernationem, 8 8. diſt.& Inno. in c. qm apoſtolicam, de Offi. delega. cun igitur illi caſus ſpeciales ſint, in alijs regula inuiolara remanet. l. omnis diffinitio, cum glo.ſ b reg. iur. ſed in caſu noſtro is ẽt totius collegij nomine ſe ipſum eligere non poſſet, ut uiſumeh ergo ſtantib. prædictis eum nec per alium id poſſe, reſpondẽdum eſt niſi hoc à iure exprelſim eſſe intueremur. Nec obſtaret, hoc in nonnullis alijs caſibus expreſsè cautum reperiri: quian notiſsimum eſt, ius ſingulare t non eſt trahendum ad conſequentias.. ius ſingulare. ff. de legci ſimil. Et ſi quiſpiam hoc licere contenderet; quia iſte Cardinalis à compromiſſario totius cæ- tus nomine eligeretur: Reſpondeo primò, quòd& ipſe pariter eodem nomine ſemetipſumas ſedem Petri cooptaret.& tamen non poteſt, ergo iſta ratio ad tollendam ambiguitatem hui quæſtionis ſufficere non uidetur. Rurſus Si replicaretur, Cardinalem hunc, ſi ſeipſum ad Por- tificatum eligeret, ambitionis nota infici, alioqui uerò quando à tertio eligeretur: reſpondei 5 poſſet, in iure nullum inter eum, qui per ſe, t uel per aliũ facit, diſcrimen reperiri. c.qui peraii de reg. iur. in 6. cum cõcor. Et ſi adhuc inſtaretur, quemadmodum ſitotus Cardinaliumas- in aliquem compromitteret, ille unum ex compromittentibus ualeret eligere, ita idem, Wui do totius ordinis poteſtas penès eum ſolum reſidet, iudicandum eſſe: Reſpondeo, argumsni hoc non procedere.ſ.totum collegium tale quid agere non prohibetur, ergo idem poteſteii is, in quo totius collegij authoritas cõtinetur: quia data inſtantia argu. corruit. ſed totumcolt- gium Cardinalem hũc eligere poſſet,& tamen quãdo is eiuſdem collegij iura adeptus elb ſip. ſum eligere non poteſt, vt ſuperius concluſum extitit;ergo&c. Prætereà, quando oës amplibi mi patres in aliquem compromitterent, fraudis abeſſet ſuſpicio; quia cùm unanimiter in eum oës conſenſerint, non magis uni, ꝗᷓ alteri ex patribus iſte compromiſſarius deuinctus eſetrali- quin uerò vbi unus ſolus ei magnam adeò poteſtatem præberet: quia hmõi electio fraudiſt- 6 ſpicione proculdubio non careret. Sed electiot debet eſſe pura, ſyncera, gratuitaq́;: pura x nimo, ſyncera ex prouidentia, gratuita ſine pretio, teſte Cardinal. in c. 2. in fin. de elect.in 6-er- g0&c. vbi enim maius periculum ingeritur, ibi cautius negociãdum eſt. d. c.vbi periculum. Pa tet igitur concluſionem hanc Abb.& ſequ. dubitabilem reddi, contra quam tenet Roſelin d. tracta. Defendendo tamen illam dici poſſet argm̃ in contrarium adductum, ſcilicet neminem per alium facere poſſe, quod per ſe ipſum non poteſt, non habere locum, niſi quando lud fie- ret nomine illius, qui id facere prohibetur. Bar. poſt Dyn. inl. Ariſto, in fi. ff. quæ res pignobl poſſ.ſed iſte compromiſſarius cuùm totius collegij iuribus fruatur, illum iure proprio, nonait jpſius particularis nomine ad ſedẽ uocaret;& talis electio ab uniuerſo collegio facta diceretur vt in ſimili eſt elegans tex. in Ixvnum ex familia.§. I.vbi Bar. ff. de leg. I.& hęc fuit Abb.intẽto⸗ ſi rectè inſpiciatur in d. cap. fin. de inſt. Ratio autem diſcriminis ea eſt: quia inter eum, be . 8 Kroſtcimconc) Mdiccmc cebkta Tarlnna niteſaomOla rhanlonem bnc ingertſocunet iideicetouoCO ſe GWoudſous natoum eigend ſerhoncſolum d' elogerepoléeh commüraſerm&. dinsiir nferuas cllontoccapite S Srrtano vonrgcee vlriwiCrrdida denancallbers niteinenur ttecypuxinon pol äcnecaudum üde wenidnofaaun Cnünäen gec 1 rehabärmmnuden ceäert unn r mine ppleus Caid le„Redeüdoi 1 otius collegij don e poſſea quoiyi r intellectusopen nam re gula turi pupillus.f de au uis contrarium ou .ad quam accedi mde off delega, cl Acrido, cum go ff dou poler,Wulume ni doc aiure epd Cautum repern.. d läus ſingrlaredes ompromiſſario toi- emnomine ſemetii dam ambiguitater n hunc, ſi ſeipſum- ertio cligeretur:rc- nen reperiri c. qul ſitotus Cardinait ret elgete it ider c. Reſpondeo, Alg ctut, ergo idemi ou corrvit ſed tou dlegi uraadenu Quod cuiuſq; vniuer. nomine. 140 3: 1 ſe ando & qui accipit, differentia debet enalile cd ar 1 hedie hats, 3 zhiceen a l d Punie aliquid per alium meo quidem nomine fieret,i Ameip 0 factũ eſſe omni 1eueddlen er alium.& hoc elcctioni ac præmemoratis iuribus repugnaret, alioqui autem in ho an 1 romiſſarius uniuerſi collegij uice, nec non& iure proprio eum eligeret. hic eteni A auneig accipientemq́; manifeſtũ diſcrimen eſſe dignoſcitur, quod in ſemetipſum eligen neetaunae rdaisſub ecti dantis,& recipientis impoſsibilis eſt e at eleni ech zwdies ne⸗ uimus:nam ẽt ſi non ut ſui ipſius, ſed ut principis uices gerens iuc Hutaga hi 1 10 Patti cularis cauſa ab eo decidi non poteſt.l.qui uriſdictioni.ft.de zie ſt ninnl er 3 Pere e igit & hic cõcludendum eſt. Et ex his multa in contrarium adducta dheriu refe datufe 3 nd quoq; poſſet regulam in contrarium adductam in caſu neceſsitatis zoudn dan ei nis 7 off. conſ. neceſsitatist enim tempore iura legitimè Ceeeehieredren bes is l 8 4 & poſth. cum concor. de quibus per Dec.in lquæ propter neceſsitatem.fi. de reg 3& per Feli. in c. cùm acceſsiſſent, de conſt. Sed uno tantùm Cardinali ſuperſtite cætetis uita functis ne ceſsitatem maximam inſtare nemo penitus diffiteretur,vt per Ang. in d.nulli ff. quod cuiuſq; uniuerſ. nom. col. 2.& per Paul. de Caſt. in ſicut.. decuriomibus. ff. eod.tit. ergo&c. Seterum reſponſionem hanc ubi alij omnes Cardinales ex hac uita non migraſſent ſec abeſſe fortè con- tingeret, locum habere haud poſſe concedimus. Non prætermitto iſtam concluſionem Abb. videlicèt totius collegij poteſtatem penes unũ ſolum reſidere, duobus modis contingere poſ- ſe: vno ubi ſolus Cardinalis in conclaui cæteris abſentibus cõtumacibusq́; reperiretur, quo ca ſu totam eligendi facultatem ad hunc unum recidere iura uoluere, vt diximus,& tunc dici poſ ſet, hunc ſolum aliquem ex Cardinalibus abſentibus, vel etiam ſeipſum forma ſuperius tradita eligere poſſe,& huiuſcemodi teneret electio. Altero. ſ. vbi oẽs, uno excepto, cum morte uitam commutaſſent,& tunc ẽt ſi iura à memoratis authoribus adducta ſentiant in eo ſolo totius or- dinis iura conſeruari, vt ex mente aliorũ affirmat Philip. Franc. in d. c. vbi periculum, tñ iſta con cluſio in hoc capite mihi non mediocriter ambigua uideretur: quia per conciliare decretũ ſub 8 Stephano Pontifice emanatum uidetur ſancitum, neminem ad Pontificatum t cooptari poſſe, niſi prius is Cardinalatus dignitate refulgeat. c.oportebat,& c. nullus. 79. diſt. habetur per lo. de Ana. in c. ad liberandum, de Iudæ.& per Dec. in d. c. licèt, tradit Firma. in tract. de epiſcopo, in 1 8. q. primæ par. ſecundi lib. vbi ẽt de mente Abb. ſubiungit, exceptionem hanc electo Pon- tifici opponi non poſſe: licèt ego contra. quicquid tñ de hoc ſit, Papam de gremio eligendum eſſe, iure cautum uidetur, quamuis nonnulli contrarium ſenſerint.& in d. c. licèt,& in d. c. vbi.& hoc in Vrbano factum eſſe nouimus, qui erat A rchiepiſcopus Bar. Si igitur eligendum in Pont. Cardinalem eſſe oportere exiſtimamus, quomodò unus ſolus ſuperſtes electionem Pont. habe re poſsit, non uidemus, ĩpſe. n. ſeipſum eligere non poteſt,& licet alteri eligendi facultatem cõ- cederet, tamen cum nemo alius reperiatur, cercum erit, non niſi eum eligi poſſe,& ſic iſta ele- ctio, appellari electio non mereretur, quia in uno ſolo non cadit, cum ſit unius é multis optio, vt per Alb. de Roſ. in rubr. ffi de opt. legat. immo neq; inter duos omninò ęquales daretur electio, quæ in pluribus tantummodò locum haber, quorum unus tanquam præſtantior alijs præpona tun vt probatur in lxcum aurum. S. ſed ſi argenti, cum Sl. in uoce optio, de aur.& arg. lega. iunct. not. per Rom. in ſing. 487. Reſponderi poſſet, quæ in contrarium adducuntur regulariter uera eſſe, ſed hic ſuadente neceſsitate cùm unus tantum Cardinalis ſuperuiuat, iura trãſgredi licere, vt ſuperius dictum eſt.& ſimilia latè habentur per Reli. in c.cũm acceſsiſſent, de conſt. Licèt igi tur cõiter electio dicatur unius de pluribus optio,&c. tamen contrarium urgente neceſsitate non improbatur. Cogitabam inſuper, ſi hic ad ampliationem huius mareriæ alia conſideratio adhiberi potuiſſet.(pPræſuppoſita illa cõcluſione pro uera. ſ. PDont. eligendum Cardinalem eſſe oportere) cùm unus tantùm ſuperſit,& conſequenter ſolus eligibilis, ac Pontificiæ dignitatis capax reperiatur, an is ipſo iure cenſeatur electus? Et in primis iſta opinio non abſona uidebat. argõ. tex. in I.ſi oprio,& in l. ſi tibi. S.1 ff. de opt. lega. vbi quando ſerui legata fuit electio, ſi unus ſolus ſupereſt, cum alius optari non poſsit, ille purè legatus cenſetur,& ibi Bart. per illum text. 8 4 opinatus Quod cuiuſq; vniuer. nomine. opinatus eſt, ita& de cõſiliarijs qõnem decidi poſſe, qui per extractionem de ſacculo electores conſtituuntur, vt ſi eorum unus tantùm è ſacculo extrahendus ſuperſit, is& pro extracto habea tur,& iure ad electionem procedere non prohibeatur, cùm ſolus iuris eligendi capax reperiat Vnde in propoſito caſu idem dici poſſe uidebatur:& ita in hac quæſtione ſentit Dec.in c.nul lus, nu. 10. de elect. contrarium tamen uerius eſſe cenſeo, vt is. ſ.totius collegij nomine eligatur, 9 quod modo ſuperius declarato fieri poterit. nã, vt Pontifex taà dicto collegio eligatur, pro for. ma traditum eſt in d. c. licèt,& alijs iurib. uulgat. Sed forma omninò ſeruanda eſt, licèt rario for mæ deficeret, vt per Aret. in c. nouit. de iud. col. 6. in iuribus autem in contrariũ adduciis nulla eligendi forma tradita fuit, ſed ne legatum illud inutile redderetur, perinde eſt ac ſi purè factũ extitiſſet.& hoc eſt, quod ibi tradit Bar. ne. ſextractio foret inutilis, uno ſolo capace exiſtente— illum ſolum pro extracto habendũ eſſe. ſed hic licèt electio in uno fieri non potsit, ueruntamen forma legis quantùm fieri poteſt ſeruanda eſt, ẽt ſi formæ ratio deficeret, vt prędiximus.& hec uera eſſe uiderentur ſequẽdo opinionem illam..neminem, qui Cardinalis non ſit, Pontificen eligi poſſe, licèt difficile admoduùm uideatur talem electionem ambitionis ſuſpitione carere, 10 Prætered, quid ſi ille ſolus Cardinalist ſuperſtes tanto regimini minime idoneus ſit? dicemu ne eum nihilominus omninò eligendum eſſe? per d. c. oportebat. profectò hæc interpretati abſona videretur: quia ex mali creatione Pont. vniuerſalis eccleſiæ ſtatus facillimè perturbm poſſet, capite. n.langueſcente, ẽt cætera membra non niſi malè ſe habere poſſent.& proptete licèt d.opinio uera eſſet, tamen d. c. oportebat, intelligèdum eſſet, quando Cardinalis idoneu eſt alias ſecus, per c. In nomine Domini. 2 3. diſt. una. n. pars iuris ab alia declaranda eſt. lvtiih vbi Ang.ff. de peti. hæred. Si verò contrariam ſententiam, quam nonnulli approbarunt, ample cteremur.ſ.eum etiam, qui Cardinalis non ſit, eligi poſſe, tum uitandæ ambitionis cauſa, dicen dum uideretur, hunc totius collegij nomine aliquem idoneum eligere debere, aut forma ſupe rius tradita,& ipſum eligi poſſe, dummoddò ambitionis ſuſpitio abeſſet. Sed aliud dubiũ adhu excitandum eſt, an. ſ.iſte caſus de uno tantùm ſuperſtite à decretis, quæ hoc ius Cardinalib. ii buere, fuerit ueriſimiliter cogitatus,& comprehenſus?an uerò, vtpotè non cogitatus, cenſeauu omiſſus& relictus in antiqui iuris diſpoſitione, ſecundum l. commodiſsimè. ff. de lib.& poſthe & Lſi uerò. S. de uiro, cum ibi traditis. fB. ol. matr.& eum probari uidetur cogitatum nonffuil tum quia iſte caſus inſolitus eſt, immo præter omnium opinionem, ſedtalia nunquam cent I1 tur cogitata, arg.l. fiſtulas.. frumenta. ff. de contr. empt. mens enimt hominum ad ca, Cuanu contingunt, iuris interpretatione non porrigitur. c. coram, de off.deleg.per quem text.itai Soc. in conſi.i 26. col. 2. in 4. vol. ergo&c. tum etiam quia non eſt ueriſimile legem, quæ ind- gendo totius mundi capite maioris partis Cardinalium ſuffragijs non fuit contenta, ut commi niter fit.l. quod maior pars.ff. ad municip. ſed duarum ex tribus partibus ſententias exigitytth re tanti ponderis maturius cautum ſit, candem poſteà voluiſſe, ſi iſte caſus contingeret, elecio nem hanc ab uno ſolo fieri debere. Et hæc coniectura confirmari poſſet: quia nuſquam lexco modo interpretanda eſt, vt poſsit à ſapiente redargui.l. Saluius Ariſto. ff. de lega. præſtand. qun propter fortè non inconueniens eſſet, ſi diceretur, caſum hunc tanquam incogitatum à legeo: miſſum fuiſſe,& ideò huiuſmodi electionem fieri debere ſecundum formam traditam in dcln nomine Domini. tamen caſum hunc nunquam eſſe uenturum uel facilè credendum eſticumim dies Cardinalium numerus magis, ac magis augeatur. , Jummarium in lillud.ſfquod cuiuſc;ue uniu. nom. I Epiſcopus quicit etiam canonicus in actibus ad capitulum pertinentibus tanquã canonicus ſedere debet. ſ Bar. in l.illud.& in l. item, in princ. ff. quod cuiuſqueuniuerſ.nom. Bakr. in d.lillud,& in Litem, quæ ſimul legitur, colligit rationem mirabilẽ ex iſto tex-quir hoc vult,vbi aliquis cõſideratur, vt talis, non eſſe curandum, quamuis aliàs etiam habeat quai 1 tates. ibi,tanquã decurio. Tu ex hoc inferre potes ad Epm,t qui eſt ẽt canonicus, vt in actib.a capitulum pertinentibus tanquam canonicus ſedeat, vt habetur apud Feli.in c.3. de Prehae, Jummnar efuu Plir niurſuu Brir nllcuvir 1 3* x pO lutſiemuane 1 ueneſu⸗ſubn n Duumujturgum 4 Nalzuunumma Baraa. 1 BM. K“Sc rnemumenennden iscorſerwarr. cont geegecfGekge vot citgrad hunc jedipeomtummca- 2 Brridi hingihg Gibemnepdbhinc. Rarſrümm cepopo eſeinelegeur jie P tuonbibe, Kruncc xmayüidcequaperbe cpiubbem enlm0, ſaumm iee inr nn b meqpaderom din waunmximadh. on poſsit uerunta- Nd prędiximus.& is non ſit, Pontin nis ſuſpitione cara idoneus ſit: qicen do hæc interpreta facilime perturb⸗ 1 4+ d* epoſert Rproptere r mdo Caränasdode Iia dedaranda e.un aill approdarunam eambitionis cauſa,dà edebere, aut formal et. Sed aliud dubüt uæ hoc ius Cardin enoncogitatos c9 liſimè fl.de lib.& etur cogitatum no ſedtalia nunquam hominum ad ea leg. pet quem tekt erilimile legelq 2 * fauorabilibus,& tunc clerici comprendantur, alioqui uer . 3 on tun contenta 3 tibus ſententider te caſus contingec poſſet: quia nuſqu ſto. flde legepne g uam incogttln m ſormam tfadtam- fac 1 7., uſu muã cänunli tancqud e 4 8 cecderdund& ſeq.& non ab re ſunt trad. per Abb. 7 2 5 Quod cuiuſq; vniuer. nomine. Jummarium in ſicut. ffquod cuius. uniu. nomi. Pro debito uniuerſitatis ſinguli conuenirinon poſſunt. Bar. in. ſicut, in principio. ff. quod cuiuſque unĩu. nom. BANT. in. ſicut, in principio ait, pro debito t uniuerſiratis ſingulos conueniri non poſſe. de hac re vide, quæ poſui ſuprà in Lj-in principio hoc eod. titulo, num. 4. Attende tamen quia ſi uniuerſitas eſt obligata ad aliquid faciendum, ut puta)ſi bapa mandat capitulo, ut aliquem reci piant in canonicum, tunc perſonas ſingulares teneri. diſtingue tamẽ ut eleg. habetur apud Soc. in conſ.9 5. col..in 3. vol. Vide etiam Abb.& Feli. in c. cam te. de reſcrip. Fummarium in d.l. ſicut. ſ. in decurionibus. fr quod cuiuſ. uniu. no. Licdt perſonæ mutentur, tamen uniuerſitas ſemper eadem perſiftit. Quat perſönis populus conftituatur&gens. Virum unus ſölus qui remanſit& ad quem recidit ius totius uniuerſitatis poſſit conſtituere pndicum. Si collegium clericorum uacat, Chriſtum uel uniuerſalem eccleſiam poſſidere. Bar. in d.]J. ſicut.§. in decurionibus. ff. quod cuiuſque uniu. nomine. BaART. in d.l. Sicut. S. in decurionibus, colligit in ſumma, licèt perſonæ f mutentur, uniuer ſitatem tamen candem permanere. Item ſi unus ſolus remanet, in eo ius& nomen uniuerſita- tis conſeruatur. contra hoc videtur tex. expreſſus in J. fi ff. quib. mod. uſuf. amitt. Vide Ialtin.ſi grege. ff. de lega. 1.& quæ plenè poſui ſuprà in l. nulli. num. 2. hoc eod. titulo. vbi etiam habetur not. limitatio ad hunc tex. in§.In decurionibus, non ſemper uniuerſitatis ius in uno ſolo retine- ri ſed in eo tantùm caſu, in quo ſubſit ſpes, ut alij in locum deficientium ſubrogentur. Et dum Bar. in d.§. ſubiungit, quot perſonis t populus conſtituatur,& gens, vide Bart. in l. prætor. ff.de ui bonor. rap. Abb. in c. 1. de elect.& Dec. in c. nullus, eod. tit. An pretio uel mercede corruptibi les dici poſsint de populo; vide Abb. in capit. z2. eod.titu. de elect. An autem clerici de populo eſſe intelligantur, vide Beli. in c. t. col. 3. de tregu.& pac. Et in hac re diſtingui ſolet, an ſimus in o in odioſis fecundum commu- nem opin. de qua per Feli. in cap. eccleſia ſanctæ Mariæ. nu. 74. de conſt. vide eundem Belin. in capitulo cam te. num. 42. cum ſeq. de reſcrip. In quo differat populus à plebe, habetur in§. ple biſcitum. inſt. de iur. natur. Et an ludæi appellatione populi contineantur, vide tex. ſing. in au- then. de quæſtore, in principio, ibi ciuitas noſtra populoſa diuerſis hominum turbis.& glo. in c. ius quiritum prima diſt. Bar. in d.. in decurionibus, quærit utrum unus t ſolus totius uniuerſitatis poſsit conſtituere ſyndicum. Vide conſi. 3 8. colu. fi. in 2. volu.& Præpoſ.in c. non eſt.§. ius poſui ſuprãà in l. nulli. num. 2. hoc eod. tit. Bar. in d.§. in decurionibus, in fi. ait, eccleſiam poſsidere. Vide Bal. in con in conſi. 15 8. col. 3. Cæpol. in tract. de „qui remanſit,& ad quem recidit ius Abb. in conſi. 2 5. in quarto dubio.& in uerò. ſexta diſt. Et ad rem faciunt, quæ ſi collegium t clericorum uacat, Chriſtum vel uniuerſalé ſi. 43 8. col. 2. in I. vol.& in cõſ. 63. in 4. vol. Kaph. Cuma. ſeruit. ruſtic. prædior. in tit. de ſeruit. iuris piſcan. col. 13. in conſ. 6. in fl. in 1. vol. Fummarium in 1.j. 15 de neo. geft. An tacitum mandatum eliciatur ab eo, qui eſt præſens& tacet. Tacens in iudicio præſumitur conſentire. Quando aliquis ert uocatus ſimpliciter, ſibi non nocet in oneroſis tacendo. Si creaitor eft praſens E tacet quando uenditor uendidit rem ſibi obligatam non Videtur propterea ſibi præiudicare. Tacens in Luacunque uniuerſitate quando trastatur aliquia, praindiciale ita peccat, ac ſi conſenſiſſer. 6 Soctum De negocijs geſtis. monuit. „ Jllud quod a maiori parte fit,yræualet. 2 Dproaitores ueritatis dicuntur, qui eam tacent,&) iudicantur hi ac ſi mendacium loquerentur. „ Deritas ommia uincit. 10 Eacenſetur eſſe uerior& melior ſententia quæ plurimorum ſufiagijs conßrmatur. 11 Magis quodcunque ſcandalum tolerari debet quam quod ucritas relinquatur. 12 Conſiliarij principum quando ueritatem non conſulunt tenentur. 13 Cardinales quare ſunt ita appellaii. 14 Cardinales quomodo amtiquitus nuncupabantur. 11 Eyiſcopi non autem Cardimales in Apoſtolorum ordinem poſiti fuerunt. 15 Epiſcopi quandoque ſacerdoter apostolicæ adminiſtrationis participes eſtciuntur. 17 Cardinales antiquitus dicebantur 0 onſiliarij Papæ. 12 Cardinalis nomen quando repertum fait. Bar. in 1j ff de negoc geſt. Anr. in d.Ij. tradit, an tacit um mandatum † eliciatur ab eo, qui eſt præſens& tnc ⁸ taciturnitatem nunquam haberi pro conſenſu, quando agitur de præiudicio tacentis. Socin eod. vol.& in l. iæpe col. 2 5. fl.de re iud.& Barb. in conſi. 71. col. 2. in 4. vol. Attendh Vide Alex. in conſi. 79. in 4. vol.& in conſi. 3 2.in fi. in 5. volu.& in conſfi. 1 20. colu conſi. 2 1. in I. vol. nec etiam quando aliquis tacet eo præſente, cui debetur reuerentia. Ae in l. ſi cùm dotem.§. eo autem tempore. fl. olut. matrim. Feli. latè in cap. cauſam matrimonijt offi deleg.& omnind in cap. nonne, de præſump. vbi tradit regulam cum fallen. Item vbi reqi ritur conſenſus pro forma ſiue ad actus perfectionem ſemper intelligitur de conſenſu exput ſo,non autem tacito. Alex. in conſi. 11 4.olum. 3. in 5.volum. Io. Campegius in tract de dot in 5. par. quæſt. 81. Tamen tacens t in judicio præſumitur conſentire,& eius ſibi competemi mittere. Crauet. in conſi. I.Item pater, qui eſt præſens quando filius eligitur decurio, tenem tanquam fideiuſſor ad omnia, quæ malè geſsit. text. eſt not. in lij. ff. d municip. Arer.inen 91. in fi. Er ad prædicta vide glo.& doct. in l. filiusfamilias.§. inuitum. ff. de procurat. glouln adopt.ff.de adopt. Bar. plenè& ibi laſ.pleniſsimè& ordinatè in l. quæ dotis. ff. ſolu. matrſma & Feli. in c. 1. de maior.& obed. ubi habetur quàmuis quando t aliquis eſt uocatus ſimplci ſibi non noceat in oneroſis tacendo, tamen quando uacatus fuit ut in aliquo negocio animm ſuum explicet, tacendo cenſetur conſentire,& affrmare: hæc Felin. Ad præcedentia accedun trad. per Feli. in c. cùm omnes, de conſt.& Abb. in conſ. 40. in 2. vol.& in c. non iniuſte, deyi curat.& Lanfranc. de Orian. in tract. de arbitris. num. 43. in 1. par.& nu. 1 3.in 5. par.& Dane 4 ſum in tract. de brocardis, in primo membro. nu. 48. Ad hæc accedat, quia ſi creditor eſt prex ſens& tacet, quando debitor uendidit rem ſibi obligatam, non videtur proptereà ſibi præiui care. ideò enim tacuit; quia ſciebat ius ſuum ſibi faluũ eſſe.l.ſicut. A.non uidetur. ff. quib. mod- pig. vel bypot. ſolu.& quid ex hoc inferatur, vide apud Aret. in conſi. 92. ucl 93. col. 5.& Aer in conſi. 20. colum. pen. in 3. vol. Et in hac materia taciturnitatis non eſt ſilentio prætereunch- 5 tacentem in quacunque uniuerſitate t ſiue eccleſiaſtica, ſiue ſeculari, quando tractatur al⸗ quid præiudiciale, ita peccare ac ſi conſentiret: Iaſ. in d.l. quæ dotis. nu. 89. ff. ſolut. matr. Vide Abb.in cap. in cauſis. de elect. Et ita expreſsè docuerunt Innoc.& Abb. in cap. 1. de his que fiunt à mai. par. cap.vbi quemcũque de collegio ſiue capitulo ad liberè loquendum cogi,&to tis uiribus eum debere reſiſtere, ſi quid aduerſus honorem uel utilitatem ſuæ uniuerſitatis agt tur, apertiſsimè tradiderunt, eumque citra peccatum mortale tacere non poſſe: quoniam qui de collegio ſunt, in ijs, quæ ad uniuerſale commodum pertinent, ex ui officij tacere non pol⸗ ſunt. argumento d. c. primi. uerum ſi is, qui loqui tenetur, ſileat, in ſui præiudicium ontende cenſetur. V Socium à periculo E& danna contingente conſocio fuo ad quod alioquin teneretur, non teneri ſi eum pr m pr. mmusiritele- Rrd- rreneltfu Vancliecereoles duetwferertamte faiwenon qulum erbosdcumeild Hem nneumllohi ocberentatcle aün Kdeedenctitte veK leqgiwodeſt usadoneglgend iconl'r ncDom exadgetoneque ppo Rabigerhiümat: dceri Deinterema mütomröqli hab Relinailet qur clercusnaio.ponin nfernem lios quo- 9 Anh eiss erimom u wannue un iynant. Ppntaidlt hih 1o&de e eia dserien cenkenneſe derig, tam. um ditngen ur. K dreſens Rcac u.AONM.LO.MY 1.M. N a.7. Atte- rmudicio tacenté. do debetur feuetentia. dp. cauſam warſim- cumfalen Item iu Ieitur de conſenb ampegius in tratti re,& eius ſibi comp lieitur decurio- 1æ dotié f.Lolu.mi 9 — du tu ü zuis eſt uocatusi w Jaliquo negochh 1LDld cenſetur.J.de ætate. S. qui tacuit. ff. de interrog. act. c. poſt præſtitum, de conſtit. in 6.& prædi- ctam concluſionem ſequitur Abb.in c. dilectus. 2. de ſimon. in c. ueſtra de loca.& in c. in cauſis, de elect. Et ad rem faciunt trad. per Bar. in trac. repræſal.& per Iaſ. in I.j. col. f. ſf. de off. aſſeſſ.& er Alex. in conſi. 49. in I. vol. vbi uult, ſocium tà periculo& damno contingente conſocio ſuo, ad quod alioqui teneretur, non teneri ſi eum præmonuit ne ad locum iilu m accederet. Ad hæc accedant ea, quæ dixit Dominus Moyſi. Prouide de omni plebe uiros ſapientes timentes Deum in quibus ſit ueriras. Et ZLach. 8. Veritatem diligite.& Paralip.caꝑ. 29. Nolite neglige re, vos enim elegit Dominus, ut ſtetis coram eo pro ſalute populi. Et ſi forte diceretur, eun ſaltem tacere poſſe quando uidet cõtrariam ſententiam à maiori uniuerſitatis parte amp ecti: tum quia quod à maiori tparte fit, præualere ſoler. l. quod maior. ff ad municip. idedò inanis eſ- ſe contradictio, tum etiam quia illa opinio, quæ à pluribus approbatur, melior eſt iudicanda, quamuis iniuſta eſſe uideatur. c. prudentiam, de off. deleg. prætereà multoties odium quęritur. Et ideò dementis eſt fruſtra niti,& odium quærere. Quare dicendum videretur, eum ſaltem illo in caſutacere poſſe, in quo ſe nihil prodeſſe poſſe opinatur. Reſpon. veriorem adhuc eſſe diuerſam ſententiam, ut omninò quilibet de uniuerſitate liberè loqui debeat, cum enim ad of- ficium eorum, qui ſunt de uniuerſitate ſpectet, ut liberè loquantur, quod ſentiunt, ut in præce- dentibus dictum eſt, illud ſequitur, ut is qui ſuſcipit officium illud, conſequenter etiam onus ei dem annexum fſuſcipiat: ſed tales ita ſunt proditores f ueritatis, eam tacendo, ac ſi mendacium loquerentur. c. nolite timere. 1 1. q. 3. Similis Alex. ſententia eſt de teſte in l. argentarius. S. cm aũt. f.de eden. citat tex. in c. 1. de crim. falſ. facit c. quiſquis metu. I1.q. 3. vbi ille qui uult noce- re,& ille qui prodeſſe negligit, æquiparantur. nam quando aliquis à lege uel à pacto eſt obſiga tus ad non negligendum, ita omittendo tenetur, ac ſi committendo delinqueret, ſecundũ Ang. in conſi.7². Hinc Dominus per Prophetam, eos, qui tacent, increpat dicens: Non aſcendiltis ex aduerſo neque oppoſuiſtis uos murum pro domo Iſraehut ſtaretis in prælio in die Domini. Et alibi per Eſaiam ait: Clama ne ceſſes. Non prętermitto illud Oſeæ 4. Non eſt veritas neque ſcientia Dei in terra, maledictio& mendacium inundauerunt, propterea lugebit terra& intir- mabitur omnis qui habitat in ea. Neque huic ſolidiſsimæ concluſioni reluctatur illud, quod prædiximus, ſcilicèt quando maior pars uniuerſitatis contrarium ſentit, uana eo in caſu futura eſſet eius oratio. quoniam reſpondeo, eum omnino confidere debere, ſe inuictam uericatem proferentem alios quoque in ſuam ſententiam eſſe adducturum. argumento l. Si in tres. ff. de arbitr. Veritas t enim omnia uincit. c. conſuetudo, 8. diſt.& labium ueritatis firmum erit in per petuum. Prouerb. 1 2. tranſumptiuè in c. qui ambulat. quæſt. 5.& ſemper ueritati locum eſſe ait iurisconſultus in l. fin. ff. de probat. nam ueritas eſt finis omnis iuſtitiæ. J. eos. S. 1. C. de appell. ideo ſuper omnia eſt amanda, ut docuit Soci. in conſi. 8. in principio in r. volumine. Et quantæ dignitatis ſit ueritas habetur plenè apud Alberic. in l. cum ita legatum.ff. de cond.& demonſtr. 10& de effectibus ueritatis, vide Dec. in l.ij. colum. 2. C. de eden. Neque repugnat illud, t quòd ea cenſetur eſſe uerior„& melior ſentencia, quæ plurimorum ſuffragijs confirmatur. d. c. pruden- tiam. nam diſtinguendum eſt, aut maior pars in notorium ipſius uniuerſitatis damnum con- ſentit,& tunc eum tacere non poſſe, extra quæſtionem eſt, teſte Bar. in d. tract. repræſal.& alij 8 quæ prædiximus. Aut caſus dubius eſt,& eo etiam in caſu, unuſquiſque tenetur animi ſui ſen- tentiam cxplicare: quoniam ab eo eiuſmodi ratio audiri poſſet: qua cæteri à ſuis opinionibus reuocarentur. poſtquàm autem dixit quod ſenſit, ſi contraria ſententia à maiori parte ample- ctitur, tunc credendum eſt eam eſſe meliorem, quæ pluribus placuit.& ĩta procedit. d. ſru dentiam, atque ita in nullo caſu eum tacere poſſe concludendum eſt. Ad id quod deehe 5 8 trarium afferebatur, de odio ſiue periculo liberè loquẽtibus imminente relponſum eolligtur ex tex. in d. c. nolite timere. 11. q. 3. vbi hæc habentur: Nolite timere eos, quioccidunt corpus ne fortè timore mortis perterriti liberè non dicatis,& reliqua. Ad idem eſt tex. in d.c uis nis metu. ead. cau.& quęſt. Quiſquis metu cuiuſlibet poteſtatis ueritatem occultat ira ,1 10 a0 ſe Prouocat, magis enim timet hominem quàm Deum. hinc dixit Chriſtus, qui arnar aliud plaſ quàm De negocijs geſtis. 142 De negocijs geſtis. 11 quam me non eſt me dignus. Matth. 10. ideo magis quodcunque t ſcandalum tolerari dede quàm quòd ueritas relinquatur. c. qui ſcãdalizauerit. de reg. iur. Et pro ueritate melius eſtlup⸗ plicium pati, quàm pro adulatione beneficium adipiſci.c. nemo præteritorum. 11.q. 3. Qurre concludendum eſt omninò tacentem peccare. Et utinam Principes huiuſcemodi peccatores in eorum conſilijs non haberent, ſunt enim Principes hac in re ceteris hominibus infoœliciores: quia rarò ueritatem audiunt. proinde infinita propè damna oriuntur, ad quæ reficienda ipũ 12 conſiliarij.tenentur t vt ex mente Innoc. docuit Abb. in c. ſicut dignum, de homicid. Belia. inc 1. de off. deleg. Bal. in l. quoniam. C. de appell.& Cæpoll. in caut. 3 5.& in caut. 21 5. Exhoc ſcti- tum eſt in c. tanta. 86. diſt. malè conſulentem pœnas dediſſe,& rectè conſulentem.& præſen. tis uitæ ſubſidium,& æternæ remunerationis præmia conſequi. Huc oculos intendant§. R. E. Cardinales, quorum onus præcipuum eſt, aſsiſtere ſummo Pont. ad regendam uniuerſalemec. cleſiam, ſciantq́ue ſe obſtrictos eſſe ad liberè proferenda cõſilia, ſolum Deum;& vniuerſale bo num præ oculis habentes, atque ideò neceſſe eſt à principibus laicis non pendere, ſed à ſouec- cleſia. cui uni ſunt aſcripti& obligati. hinc dixit B. Antoninus in 3. par. ſuæ ſummæ rit. 211. c. S. 2. iampridem eccleſiam Cardinales Alemanos creare non conſueuiſſe, ne Imperatori ſecten eccleſiæ aperirent. debent igitur liberè& intrepridè loqui,& ſe opponere tanquàm munm pro eccleſia Dei,& potiſsimùm his temporibus, quibus(proh dolor) Chriſtiana reſpublicata procellis hæreticorum& infidelium agitatur, ut ferè in profundum demergatur, alioqui ſcian ſe Deo eſſe rationem horum omnium reddituros. nam uæ illis, qui fugiunt cum uident lupum 13 uenientem,& non curant de ouibus Chriſti.& potiſsimum Cardinales, t qui hoc nomenpn meruere, quaſi ut quemadmodum cardo oſtium moderatur, ita& eorum bono conſilio uniu ſalis eccleſia ſit regenda. teſte gl. in c. z2. de off. Archid.& lo. de Ana. in c. adliberandam, dell- dæis. faciunt trad per Archid. in c. ſacroſan. 2 2. diſtin. ſunt enim cardines mundi, ſuper quibus uniuerſi orbis machina uoluitur. Io. de Lign. in tract. de bello,& Mart. Laud. in 1. tract. de Carc- .& in 2. q. 8. oſtium autẽ, cui firmiter debet inhęrere, ipſe eſt Chriſtus, qui dixit ſe eſſe oſtiũ vt habetur lo. 1o. idque ut per eorum recta conſilia,& ſancta opera regnum cœlorum fidelibu aperiatur:ita inquit. B. Antoninus in 3. par. ſuæ ſummæ tit. 2 1. Et quãuis Cardinales nomẽè hoc non ſemper habuerint, tamen in antiqua lege à diuino numine dignitatis eorum fuit inſtinm 14 ſubſtantia,& ſacerdotes leuiticit nuncupabantur, de quibus loquens dominus in Deut: oy aiebat. Si difficile& ambiguum apud te iudicium eſſe proſpexeris, uenies ad ſacerdotesſuii: ci generis,& ad iudicem, qui fuerit illo tempore, ipſi enim iudicabunt ibi iudicij ueritatemte- ex ijs enim Deus ea, quæ ibi conſtituebat, in nouo quoque teſtamento obſeruari mandauti ut loco ſacerdotum leuiticorum Cardinales, loco autem iudicis qui eis præeſt, ſummus Donti fex inſinuaretur. ita hæc Deut. uerba declarantur in c. per uenerabilem. S. rationibus. quibii ſint legit. iuncto. c. fundamenta.§. decet, de elec. idque docuit Bal. in l. reſcripta. col. 2.C. de pre cib. imper. offer.& latiſsimè Roma.in conſi. vlti. in ſermone quem habuit ad Cardinales, inch. Vos eſtis lux mundi.& hæc ſententia“ frequentioribus ſapientum uotis comprobatur, utur dere eſt apud Arch.& Io. And. in d.§. decet. Abb.& Hoſt. in c. ex geſtis, de cleri. non reſi Abbiim d. S. rationibus,& ibi Card. Alex.& Alberi. in dictionario in uoce, Sacerdos,& Mart. Laudiind. tract. primo quæſt. 26. ſucceſsiuè autem poſt Chriſti aduentum purpuratos patres etiam AhDo ſtolorum uices gerere ſatis exploratum eſt, quibus Dominus Ieſus dixit: Vos eſtis ſal terræ,& lumen mundi. Matth. 5. tranſumptiuè in c. quoniam uetus. 24. q. I.& ſint lucernæ ardentesin manibus uoſtris. Luc. ¼ 2.& in c. qui ſanctus, de pœni. diſtinct. I. quemadmodũ enim ante Chri- ſti paſsionem Apoſtoli eccleſiæ regimini incumbebant unà cum eo qui ſolus principalis erar in eccleſia ſua. c. legatur. 2 4. q. 2.& qui uerus erat Pontifex. c. Dominus. 56. diſt. ac quemadmo dum poſt Chriſti obitum eccleſiæ cura onerati fuere cum Petro, qui ad ſummos paſcendi gre is labores fucrat aſſumptus per illa uerba: Paſce oues meas, de quibus in cap. ſignificaſti„vbi Abb. de electita hi ſupremi ordinis antiſtites in hoc Apoſtolorum onera ſuſtinentes, cum Papa Chriſti uicario,& Petri ſucceſſore regimini Chriſtianæ reip. inuigilãt, c. bonæ, de poſtui 8 C utendu y un(rctul ruars Elprolic arcrirarchiepleo, (opwiguncp A 16seceqnt. Rce-dun. urKckcdadſun morngregid dce dewondraur, Cndi ducbreredmalſegi rm cnſlo orsfere ertrexpuadyoteod Anclbl crdnalause ſojicuiteenunpen fitckenim,Kbocine aque dConcilodamn eslncmyroun manielk Cmncliun Gnl Neninmekſmühac denaesmdlnerin — ddtncernüg kinenaniu dietamm ahn 683. ulos intendanté ndam uniuerſälen Deum;& vniuerfi pendere,ſedaſo- ue ſummæ, tit. 2l. nnelmperatoriſeci dere tanquam mun drittiana reſublicat De negoci)js geſtis. 143 Choc latè affirmat Rom. in d. conſi.vltim.& lo. de Turre crem.in.lbro de poteſt. eccleſiaſti ca. c. 80. Et ſi forte obijceretur, Apoſtolos Chriſto non aſtitiſſe,ut cũ eo ardua iudicarent, ſicut larus poſitum eſt, immo Chriſtum ſolum quæque difficillima expediſſe,& Apoſtolos illum magiſtrũ& dominum appellaſſe, ut euangelicæ atteſtantur ſcri⸗ pturę. Reſpõdetur, id ratione diuinitatis factum fuiſſe, cuius uirtute iudicium Chriſti decipi nõ rogatos deo, Apoſtolos triplici modo conſiderandos cſſe. Primo quatenus Chriſto ante paſsionem aſciſtebant. Secundo quatenus mortuo Chriſto, priuſquam tamen ſe diuiſiſſent, cum Petro ec- cleſiæ curam habuerunt. Tertio autem quando poſt aduentum Spiritus ſancti, ac de ipſius prę cepto per orbem diuiſi prouinciã quiſque ſuam, uel regnum ad prædicandum ſorte aſſumpſé- runt. Cardinales igitur Chriſti uicario aſsidentes primo& ſecundo modo, Epiſcopi autem ci- uitates, uel prouincias moderantes alio modo Apoſtolorum uicibus funguntur: ita not. B. Antonin. Archiepiſ. Elor. in 3. parte ſuæ ſumm.tit. 21„S. 2. Et latius Io. de Tur. cre. in d. loco. Epi ſcopus igitur quò ad quid Apoſtolorum uices gerere concedimus, cum ſuæ diœceſis curam wergavur Mocviſci... . WnkKloopiſcin 6 exerceant. Sic etiam ſacerdotes f quandoque apoſtolicæ adminiſtrationis participes efficiũ- Dun wm uderdhe e,Cpbocnowen, rum bono conſiiou nc. adliderandam, 6 lines mundi ſuperq .Laudin I.tract. Ausui Gritſeeſt egnum cœlorumfi auis Cardinales ho- tatis corum füiti ds Gominus in Deu enies ad ſacerdot ibi iudicij uetita nno obſeruari ma cis præeſd ſumm lem. 5. rationibb el rpuratos pand girit: Vos cits mC 1 a lUl„*,4 4 9 quiac Jpleio 8 uibosM del, Le 17 tur, ut eſt quò ad ſacramentorum adminiſtrationem. c. abſit. I f. q. 3. 1dem& de concilio legiti mè congregato dicendum eſt. c. ſi quis presbyter. 2. q. 4 ſed ex his non tollitur, immo apertius demonſtratur, Cardinales propriè in hoc ampliſsimo officij ſui culmine Apoſtolorum onera ſuſtinere, cùm ad regimen totius eccleſiæ deſtinati comperiantur. c. bonę, de poſt. præla.& co- rum conſilio totus ferè orbis terrarum gubernetur, ut per Io. de Lign. in trac. de bell. Aæc enim erat præcipua Apoſtolorum cura, Actu 15. immo& hæc prima fuit eorum cura. prius enim Apoſtoli Cardinalatus, quàm Epiſcopatus onera ſuſtinuere, cum antequam per orbem ut epi ſcopi diuiderentur, Petro aſsiſtentes ut Cardinales uniuerſali eccleſiæ inuigilarunt, ut ſuperius fuit oſtenſum,& hoc in concilio Conſtan. apertè fuit deciſum. nam inter alia lo. Hus documẽ ta quæ à d. Concilio damnata fuerunt, illud quoque fuit reiectum, in quo habebatur, Cardina- les ſanctam Apoſtolorum uitam non degentes eorum ſucceſſores iure dici non poſſe. ex quo manifeſtè Concilium ſenſit, Cardinales qualeſcũque ſint, omninò Apoſtolorũ uices obtinere. Nec mirum eſt, ſi multa ab Apoſtolis gerebantur officia, tum quia pleni erant ſpiritu ſancto,& ſcientia eis mirabiliter infuſa, tum etiam quia meſsis ob Chriſtianorum paucitatem modicare- periebatur: nunc autem cum meſsis maxima ſit, arque illa fancti Spiritus documenta non ui- geant, diſtincta eorũ officia comperiantur, ſeiunctimq́ue adminiſtrentur, ut diximus,& in quo libet officio Apoſtoli repræſententur. Quod autem de Cardinalibus ſuperius traditum eſt, id latiſsimè comprobat Rom. in d. conſi.& B. Anto. in loco præmemorato,& Ioan. de Tur. crem. vbi etiam in c. 83. ait, ex hiſtorijs liquere, poſt Apoſtolorum quoque diuiſionem Petrũ ſibi non nullos collaterales, coadiutoresq́ue retinuiſſe, uidelicet, L.inum, Cletum& Clementem, qui de- mum ei& in pontificatu ſucceſſerunt. ldemque ſentit etiam. c. Si Petrus. 8. q. 1. licèt glo. ibi ua riauerit. ex quibus omnibus colligi poteſt, eccleſiam nunquàm fere ſine Cardinalibus rectam fuiſſe. Et priuſquam Cardinales t hoc nomine uocarentur, conſiliarij Papæ dicebantur. ita B. Gregorius Theodoricum uirum eloquentiſsimum nuncupauit, ut in c. eccleſiaſticis. 12.. 2. ſic& Pelagius Papa in c. in parochia, 6. q. I.& eodem nomine in Melden. Concilio dicti fuere & rectè quidem, cum nomen hoc aſſeſſoribus principum, ut ipſi ſunt, ualde conueniat.) conſi⸗ liarios. cum gl. C. de aſſeſſ.& ita eos appellatos fuiſſe probat Rom. in d. conſi. vltimo 3d da accedo, quamuis non defuerint, qui eos urbis diaconos,&presbyteros nuncupatos fiiſcacfe iraneeliiender Io. de Tur. crem. in primo libr. de poteſt. eccleſiaſt. c. 83. Nomen autem ſinid, †Cardinale vontiani. Xxvij. P. 18G lali ſirit ſi Aeln Peeien fuiſſe zoertum uidicdiai Papæ Marty risq; temporibus„qui fuit ſub peratore po rliti aſcenlionem, 23 6. annum. huius ſentétiæ fuit Archid. in c. ubi De negocijs geſtis. ndt* —— eitten ubi periculum, de elect. in 6. inquiens; Pontianum in urbe propter baptiſma& ſepulturas i niend 3 nuex Cardinales inſtituiſſe. idem quoque ſenſit Cardinalis in clem. ne Romani. S. porrò de elec. ſuh. 3305 11 Iisrie. 90 zur iungens, illos tale officium amplius non exercere. Et hic nolo ſilentio præterire ipſius Donrtia Fuerat etiam in Concil. Baſil. in 2 3. ſeſsione ſancitum, Cardinales plures 24. eſſe non poſſe,& non niſi unum de ciuitate aliqua ad dignitatem hanc euehi poſſe. Verùm omnes ad prædici ſententiam acceſſerunt, hoc. ſ. in libera ſummi præſulis uoluntate poſitum eſſe. Redeundo ap nhſei u tem ad prædicta, nonnulli uoluere hoc nomen, Cardinales, initium habuiſſe ſub B. Marceld, rigeznpin qui fuit circiter 3 1 4. annum poſt Chriſtum, eumq́; 2 5. Cardinales creaſſe aiunt: ita lo. de Tu alinum— crem. in d. loco. blerique alij autumãt ſub B. Sylueſtro originem habuiſſe, qui fuit circiter 315 annum poſt Chriſtum. in hanc ſanè ſententiam adducuntur, proptereà quòd in donatione i V ſtantini nulla de Cardinalibus habetur mentio, ut videre eſt in c. Conſtãtinus, 96. diſtin. venn generali ſynodo ſubſequuta,& per Sylueſtrum eundem coacta, tunc Cardinales adfuiſſe per T; Quunſyerendlil hibent, ut in c. præſul. 2. q. 5.& in c. à ſubdiacono, ↄ3. diſt.& ita ex prædictis concludit Abbeni V nmum. nitemporibus 23 6. Cardinales extitiſſe, teſte Card. in d. S. porrò. idque quoniam eorum nume. aitʒieat naas rus in mero ſummi Pontificis arbitrio reſidet, ut per Philip. Frãc. in d. c.vbi Periculum,& Man Ilrgumn efe Laud. in 2. tract. de Card. q. 2. quamuis Alberic. in rubrica. f. de ſtat. hom. dicat. decens ac rato. inl6 g nabile eſſe, ſi iſte ampliſsimus ordo 72. numerum nõ excederet,& hoc diſcipulorum cxempa aur bumn zicducön Lommaun in rub. C. de ſum. Trin.& in ſuo dictionario in voce, Cardinalis,& Oldr. in conſ. 65.& Martin na ſuper decr. in uoce, Cardinales. Rom. in d. conſi. ultimo. Mart. Laud. in 1. trac. ꝗe Card. qu¹ & in 2. q. 18.& Barb. in trac. de præſt. Card. in I. qu.& communiter alij ſcriptores conſentium quãuis Io. de Tur. crem. in d. lib. c. 8 3. teſtetur, ſe apud Gotifredum Viterbien. legiſſe, Cleum qui Lino in Pontificatu ſucceſsit, ſeptem diaconos cardinales inſtituiſſe. Cęterùm prædictan rimis placuerunt. Vt eò autem redeamus, unde digreſsi ſumus, cum. S. K. E. Cardinales a nomine quaſi principales in eccleſia Dei appellentur, ſic enim ſacerdotes principales antiqu- tus nuncupabantur. c. paſtorali. 7. quæſt. I.& c. reſatio cum glo. 21. q. 1. Rurſus cùm Papæ Cm ſiliarij ſint, quibus proferendæ ueritatis onus incumbit, ut prædictum eſt. Et rurſus cunn locum Apoſtolorum,& in locum ſacerdotum leuiticorum ‚vt iam anteà probauimus, ſintit fecti, quos ipſe Dominus ad liberè proferendam ueritatem obitrinxit, concludendum eſha : Atutum dijonen nuler unuunemm emna Statutumeorrectrumul 4 Srlkauuun mntuerann rillinglauuug un : JHaanundſmnd un Daxinc 1 Aur iclatpredr, Kann(cirnen nduciu dbmindernnäce- potiſsimùm ſeiuncta omni humana gratia uel timore ſua debere proferre conſilia cùm frii ces uniuerſi orbis, teſte. B. Bernardo, in quarto libro de cõſideratione. idq́ue latè probaute in rub. de maior.& obed. ſed de ijs hactenus. eüd. Jummarium in l. ſi quis abſontis. frae neg. geſt. 2 anuldenn Quicunque negociorum geftor tenetur adreddendam rationem. newmüeaen dcin V 1 Bar. in l.ſi quis abſentis. ff.&e negoc. geſt. V 1 han rinomrd V mmrde itedra BART. in d. ſi quis abſentis, ait quemcunque negociorum t geſtorem teneri adredden- rrütäüxmrxerzi dam rationem. uide Alex.in conſi. 79. in 4. vol.& in conſi. 110. col. ſiin 3. vol. vbi ait. quemcui mnoprrdümhune que adminiſtratorem ad reddendam rationem teneri excepto patre, qui filium habeat in ote calgri tolilenn ſtate, qui pro adminiſtratione bonorum aduenticiorum ipſius filij rationem reddere non com wenle cclyehat, pellitur. vide eundé Alex. in.j.ff. de eden.& Soc. cõſ. 26.& cõſ.z1 3. Et actio negociorũ gelb 6 mconſiz npi 1 rum competit etiam pro impenſis utilibus factis pro inuito. Soc. in d. conſ. 26. col. pein 1.volu eenkellne Hune Mamtincon. 6 Quid ſi plures ſunt negociorum geſtores, utrum in ſolidum, an verò quilibet pro ſua partett mrancelizrai ſctra in lll neatur? vide Bar. in l. ſi cui. ff.e negoc. geſt. Summarium inl-ait prætor.. negocia: frde nego. gest. aiei Aldem co, ... 1 1 l.l. Aumerus pluralis an uerificetur in uno. 6 cals Sid 1 Bar. in kait prætor.§. negocia. fide negoc. geſt. w, eſh( ed dein Uüper BaRr. in d.§. negocia, tangit quæſtionem illam, vtrum numerus t pluralis ueriſiceturin denneal usralr uno? um con t elle nonnu rrum omnes ad pu tum eſſe. Redeun abuiſſe ſub B.Man aſſe aiunt: ita lod ſe qui fuit circite àquoòdin donatioh dtinus, 96. Giſtin. ne Cucdinales adfuiſſe ds concladit Albe dra CON..R Mard udn 1acde Cardg aſcrptores conlen Vuerdien egille, C uiſſe Ceterum predi cum§.K. E. Cardind erdotes principalés: 9. Rurſus cumba ſctum eſt. Ft rutſi antea probauimo mrit concludendu oferte conſilia cin neidcue late pro- — 60.& in conſi. 72.in primo dubio. Ana.in conſi. 2 7. col. 3. Barb. in n fi.de conſt. Feli. in c. cũm inter, col. 3. de re iudic.& in rubrica de ctum trahi non debere, docuit Alex. in con ſe ſine conſenſu duorum conſanguineorum, non ſuffice De negocijs geſtis. 144 unod eumqᷓue uerificari ait. idem habetur in glo. in principio inſtit. de iur. perſon. in uoce om. nes,& in§. I. in uoce, negociorum, inſt. de oblig. quæ ex quaſi contrac.& in princip.inſt. de vi bon. rapt. in uoce, utilis, adde multos alios tex.& authoritates ad rem faciẽtes ‚quas colligit laſ. in auth. Si qua mulier. C. de ſacroſ. eccleſ. col. 9. uerſi. puto contrarium.& latius tradit idem laſ. in. ſingularia.ff. ſi cert. pet. vbi ait,ſtatutum in duabus perſonis uerificari in una.& latiſsimè tra dit in I. Gallus. S. quod ſi is. in I. not. ff de liber.& poſth.& in iſtis locis concludit pluralem ſer⸗ monem ſecundum propriam ſignificationem exigere duas perſonas, niſi rationis identitas & effectus aliud ſuadeat, ſcilicèt ut etiam in uno ſolo uerificetur, uel cauſa uitandæ contrariet-- tis, uel abſurditatis, ut ibi per eum; maximè in d.õ. quòd ſi is. Item pluralis ſermo ubi plures nõ ſunt, verificatur etiam in uno. Mar. Soc. iun. in cõſ. 3 9:nu. 3 3. Immo in multis caſibus ſtricte in- telligendis, in quibus etiam in pluribus uerificari poſſet, verificatur in uno, ut per laſ. in conſi. 145. col. fiin I. vol.& de hac re vide Feli. in c.plerunque, de reſcrip.& omninò in c. omnes le- ges, in addit. ad princ. opus Abb. in decretum. nu. 8. Fummarium in dl. l. ait prætor. T. hæc uerba. ſf.de nego:gest. Statutum ſuper vero ad illud quod ſecundum fictionem inducitur, porrigi non debere niſi fpecialiter exprimatur. Statutum diũponens mulierem uel minorem contrahere non poſſe ſine certa ſolennitate, non habet locum in procuratore ſuo contrahente. Statutum correttorium ullo pacto ad caſum fictum trahi non debere. Si Ktatutum prohihet contrahi poſſé ſine conſénſu duorum conſanguineorum, non ſucfiere contractum ffe ri illis præſentibus&] tacentibus. Itatutum diſponens de lucro dotis, locum habet in dote praſumpta. Bar.in d.l.ait prætor. 6. hæc uerba. f. de neg. geſt. BARr. in d.J. ait prętor.§. hæc uerba, colligit ex iſto tex. ſtatutũ t ſuper uero ad illud, quod ſecundum fictionem inducitur porrigi non debere, niſi ſpecialiter exprimatur. Adde quòd l. ſi quis maior. C. de tranſac. quæ loquitur in maiore iurante, non habet locum in minore iurante, quamuis iuſiurandum fingat eum eſſe maiorem, ut per Bar. in d. l.ſi quis maior, col. 1.& ibi laſ. col.fi. citat.. fin.& ibi Ange. C. de his qui uen. ætat. mpetr. Et quoniam in d. S. hæc uerba, infert Bar. ſtatutum in caſu uero ad caſum fictum non dilatari, vide Iaſ. in I. Gallus. S. quid ſi is, in 3. not. ff. de liber.& poſthum. in 1.& 2. lectura, vbi limitat hoc non procedere, quando fictio eundẽ caſum inducit.& de hac re vide Iaſ in l.non dubium, col. 9.& ſeq. C. de legib. lIdeò ſtatutum t di ponens, mulierem uel minorem contrahere non poſſe ſine certa ſolennitate, non habet locum in procuratore ſuo contrahente, ut per Iaſin I.. S. acquirimus, col. z2. verſi. q. ff. de acqui.poſſeſſ. Et ad prædicta uide Doct. in c.at ſi clerici, vbi præſertim Feli. de iudic.& pleniſsimè an caſus ve „ rus ad fictũ porrigatur, vide trad. in d.l. Gallus.§. Ert quid ſi tãtum. Rurſus circa id, quod de ſta- tuto prædictum eſt, ut caſum impropriu col. 4. in. volin Lemancipata, col. 2. C. qui admit.& in l.j. S. lex Falcidia.ff. ad leg. Falci. Cæpol. m) vel fictum non comprehendat, vide Alex. in cõſii 5. in conſi. 4. col. ꝑe. Barb. in conſi. 12. col. 2. in 1. vol.& in conſ. 1. col. 1 7. eod. vol. Card. in cõſ. c. nam concupiſcentiam, col. ſponſal. col. 4. Abb. in c. fi. od. tit. Aret. in conſ. 1 3 1.& in conſ. 16 3. col. 2. Et ſtatutum correctorium ullo pacto ad caſum fi- ſ.2 24. incip. Proſpectis his in li imi n1. 224.. zCol. 2. in libro primi& ſe cundi uol. quod quidem conſilium repetitum eſt in conſ. 40. in 3. vol. Vide etiam ad Per dene tia Soc. in conſi. 1. in 1„vol. ubi limitat regulam prædictam non habere locum quando caſus ue rus u caſus fictus duiparantur: quoniam tunc caſus fictus continetur. Vide etiam Alex. in conſi. 114. Col. pe. in 5. vol. vbi ponit pulchrum exemplum: ſi ſtatutũ prohibet, t contrahi pot- re contractum fieri illis præſentibus,& tacentibus. — idd De negocijs geſtis. tacentibus. Et circa præfata uide eundem Alex. in conſi. 76. in eod. 5. vol.& aliquid per Sac in conſi. 16 5. in 1. vol. Salic, in ltranſigere, col. 3. C. de tranſact, Cor. in conſ. 69. in 3. vol.& eli in c. cùm dilectus, col. 2. de cleric. non reſid.& in c. inſinuatum, de ſimon. Ex præcedentibus z poteſt inferri an ſtatutum diſponens de lucro dotis, locum habeat in dote præſumpta.ſqumm mulier præſumitur dare ſecundo viro;& dicitur eam in ſtatuto contineri: quia eſt dos uera li cèt præſumptione probetur. Soc. in conſ. 88. in 4. vol. De qua re vide Raph. Cuma.in cõ.1o, & Io. Crotum in repet, capituli Raynutius, de teſta.& omninò Curtium in conſ. 78. Fummariumin dil.ait prætor. T. apud Marcellum. ffide neggeſt. 7 Manaatum uerum Titij uelputatiuum domini non impedire actionem negociorum geſtorum. Bar. in d.l.ait prætor.§. apud Marcellum. ff. de nego. geſt. 1 BaANT. in d.lait prætor. S. apud Marcellum, dicit, mandatum t verum Titij, uel putatiunn ammtienitst domini non impedire actionem negociorum, vide Soc. in conſ. 26. col. 4. in-j. vol. Fummarium in l.ſi pupilli. de nego. geſt. K Rip D F. 8 Leſ perkäünchenn tum an donnnus, an uterque. Bar. in d.l.ſi pupilli. ð. ĩtem ſi procuratori. ff. de nego. geſt. Legocium ad nos pertinet duaobus modis ſcilict re ipſa, uel cura,& ſollicitudine. noclrrnitadienen, 4* 41 — TI,. Ginilisſpecdem Bar. in. ſi pupilli, in princ. ff. de neg. geſt. Tasuh anl —»....—.. 47⸗ 3 ⸗. NOW mCOM0. 72 1 Bakr. in d.. ſi pupilli, in principio in primo notabili aĩt, negociumt ad nos pertinere d gundvermärnted bus modis, ſcilicèt re ipſa, uel cura& ſolicitudine. Vide quid ex hoc inferat Aret. in conſi.a merstrbiiendere col. 6. in quarto dubio.& in conſi. 1 5 5. col.. Et dum Bar. ibidem in ultimo notabili inquit a bebemiange hoc ut obligetur ille, ad quem negocium ſpectat, cura& ſollicitudine neceſſe eſſe, ut eius co eummitinegfütt templatione geratur. Vide Bal. in conſ. I. col. 2. in 5. vol. menuräkalcn Jummariun in d.. ſi pupilli. C. item ſi procuratori. ffde nego. geſt. ünniniegon ocu do aliqui hit nomine alieno uel ob alterius utilitatem utrum obligeturi trah miuntäewm R 2 2 1 0 0 lt 1 0„,.: Quando ali quis contralut nominè aliénou r getur ipſé contrabens u- V rmoiid— — 7 1111 7 7 8.. 8. duiſo eei cr Nome I BaAnT. in d.]. ſi pupilli. S. tem ſi procuratori, quærit quando aliquis contrahit t nonne nad alieno, uel ob alterius utilitatem, utrum obligetur ipſe contrahens tantuͤm, an dominus,anul aman que? Vide latiſsimè Soc. in conſi. 154. V annit 8 3. de: 4„„.. nul. Summarium in A.l ſi pupilii. T. ed& ſi quis negocia. f.de nego. geſt. ungäntd 3 1 36231 edntesgene Jlle qui gerit negocia animo deprædandi, tenetur actione geftorum negociorum. 1 nmälbä . 1.. Uang 3 1 4 Daam. Bar. in d.. ſi pupilli. õ. ſed& ſi quis negocia. ff.de nego. geſt, namh . if. 4.....„ Tlecpern BaARr, in d.I ſi pupilli. S. ſed& ſi quis negocia, ait, eum, qui gerit t negocia animo depræ npergqid — dandi) actione negociorum geſtorum teneri. Et paulòpoſt quærit quomodo probabitur c 7 deprędandi animo acceſsiſſe. Ad hoc vide aliquid apud Bar. in c. pe. in ſecundo not. de cnl 7 Wlaknn & Bal. in conſi. 2 4. col. 4.in I. vol. huad Fummariam in d.liſi pupilii. H. fed ſi ego, f. de neg. geſt. I derr. Dar. Quod meo nomine gertum non eſi, ratum habere non poſſum. nn er indl uxll An& quando ratihabitio æquiparetur mandato. eain uncſ 4 An ratiſicari poſſint geſta a procuratore reuocato, albtäai do t Bar. in d.J. ſi pupilli. ẽ. ſed ſi ego. ff.de negoc. geſt. n onl n prin BaAKr. in d.J ſi pupilli. ſed ſi ego, in 1. not. ait, quod meo nomine t geſtum non eſt z19 eaenen wun, 0) ere, De negocijs geſtis. 14 din; habere non poſſum. Hoc idem ait Bar. in l.j. C. qui admit.& in ljS. ſed ſi is. ff. de ui& uiĩ arm.& elwon rnr 5 hac ratione ego audiui à Curtio iuniori ſe obtinuiſſe in contingentia facti contra quoſdam du- 1 4 3..... 8—.. atin berprimnd Tesscu Ppoliati fuerant à quibuſdam Papienſibus in ciuitate Papiæ,& ideò petebãt ncom dtineri.*. AMpeal 4„ 3 indicaſſet, videretur illud ratũ neri:quidl ea condemnari debere, ed quod cum huiuſmodi maleficium non uindicaſſet, videre ze umainch habuiſſe.& ipſe ex prædictis obtinuit: quia ciuitas ratum habere nõ pPoterat, quod ſuo nomine u eſtum non erat. Et ad prædicta uide Alex. in conſi. 58. in I. vol.& in cõſi. 69. propè fi. in 3.vol. ze in conſi. 165 ol. 5.& omninò in col. pen. limita prædictam regulam, vt procedat quo ad 29 gel. 9„ 4½—.. SSes commodum meum, quia ratum habere non poſſum, quod meo nomine geſtum nõ eſt, alioqui riin um geſtorum uerò quò ad præiudicium meum. Bar. in J ſi fundus. S. I. ff. de pign. tradit Ant. de Fano in tracta. 2 de pignorib.& hypot. in ꝙ. mem bro ſecundæ par. princip. nu.) 6.& an& quando ratihabitio t Set æq uiparetur mandato, vide Fulg. in conſ. 15 4.& ex præcedentib. infertur, actum ymrie meo 1 dici 8. ſed huiuſmodi ratihabitio lo- erum Titii m ego ratum habui, dici eſſe meum. Soc. in conſ. 1 5 8. ſe rum Titij uel pura geſtum, quem eg 5 14inr.ol cum non habet, niſi res ſit integra, ſecundum Alexiin conſ. 11 0.in I. volu.& in conſ.3 4 8 lid. primi& ſecundi vol Et quid ex hoc inferatur vide apud Dec. in Tcontractus. nu. 25.ff. de reg. iur.& ratihabitio retrotrahitur,& mandato æquiparatur, hæc eſt regula quæ tũ fallit in multis uün⸗ caſib.vt per Feli. in c. ſicut tuis, nu.. de ſimon.& Soc.in conſ. 1 26. in vol. Attende etiam in re propoſita ratihabitionem,& retrotrahi,& fieri poſſe de geſtis ab habẽte generale mandatum, quamuis in illis ſpeciale mandatum exigeretur, ſecundum Alex. not. in conſ.7 8. col. 4.& 5.in 5. vol.·& in conſ. 2 6. in 6. vol. in quib. Iocis limitat hoc non habere locum in trib. caſibus. Et primò quando ex hmõi ratihabitione auferretur ius illi quæſitum, contra duẽ fit ratihabitio. vt ait gl. in c. ratihabitionem, de reg. iur. in 6. dum citat tex. in c. ex parte decani, de reſcrip. Item non ha- bet locum in quocunq; caſu, in quo ceſſat æquitas.& ratio eſt, quia ratihabitio æquiparat᷑ man dato per fictionem, ſed fictio nunquam habet locum ubi ceſſat æquitas, vt ait Bart. in J. ſ is qui pro emptore.ff. de uſucap. igitur.&c. Secundò non habet locum ubi tempore quo fit huiuſmo n„ di ratihabitio,ille non potuiſſet actum illum facere. tex eſt ſing. in l. bonorum. ffrrem rat. haber. 55— Tertiò non habet locum quando res non eſt integra, vt prædixi,& in eo ſtatu in quo erat, quan laur qſe emmnden do actus ab initio fuit geſtus. hęc Alex. in d. conſilijs.& multa ſcitu digna in materia ratihabitio nis habentur apud Bell. in§. ſunt& alij. col. 2.& 3. de reſcr. quem uideas ſemper. An aũt ratifica 4 3 ri t poſsint geſta à procuratore reuocato, vel falſo procuratore? Vide Feli. in d. c. ex par. decani. bn. nu. ʒo. eod. tit.de reſcri.& omninò in c. cauſam, nu. z. de iudic. ſed nunquid actus, qui nullius eſt ouis contralitt roboris& momenti ratificari poſsit? Reſpon. duas eſſe ratihabitionis ſpecies: vna eſt ꝗñ ratum uman dominu) habeo, quod meo nomine,& rite geſtum eſt,& iſta ratihabitio retrotrahitur ad tempus actus geſti,& poteſt fieri ẽt parte abſente,& non dicitur nouus actus. Altera eſt qũ ratificatur actus nulliter geſtus,& iſta ratihabitio ualida eſt, ſed non retrotrahitur.& dr̃ nouus actus in quo ea- jumtadnospeninen inferat Aret. in coni ultimo notabili incu neceſſe eſſe, ut eiu mourgef. dem ſolennitas requiritur, quæ iam inde ab initio in actu nouo exigebatur. hæc Areti. in conſi. 127. Bart. in l. l̃des palàm.§. ſed quid poſt. ff.de teſta.& Soc. in conſ. 92. col. 6. in 3. vol.& qũo, rum. quando,& in quibus caſibus ratihabitio fieri Poſsit,& de illius uiribus& ualiditate, vide plenè o gekt per Dec. inl ſemper qui non prohibet. ffide regul. iur. ad quem ſemper recurre. 5 * negocii znim 3 F ummarium in d. l. ſe pupilli. ſ R Titij.ff.de negoc. geſt. Guomo 30 ph 1 Di impenſa eft neceſſaria& tunc fiue dominus ratum haberet, fiue non, poreſt negociorun geſtorum mkccu douor adtione conueniri, quæ ad dominum Pertinet reipſa. Bar. in d.l ſi pupilli. õ. ſi Titij.ff. de neg. geſt. 1 Baxx. in d.3lſi pupilli.§. ſi Titij,ait, vbi impenſa f eſt neceſſaria, ut ef. Pore peritura.& tunc ſiue dominus ratum haberet, ſiue non, poteſtn ne conueniri, quæ ad dominum pertiner reipſa. Vid 4 vol.& in conſ. 46. in primo dub. eod. uolu. Jummarium in d.l. ſi pupilli.. item qucritur. rde neg. geſt. 1 1 Rarihabitionem nibil operari circa productionem altionur negociorum gertorum. xt gelum 9 T Bar. quia alioqui res eſſet tem egociorũ geſtorum actio e ad hoc Barb. in conſ. 71. col. 2.& ſequ. in 1 1 1 7 1 . De negocijs geſtis. Bar. in d.l.ſi pupilli. ð. ĩtem quæritur. ff. de neg. geſt. BAKT. in§.item quæritur. eiuſdem I.ait rarihabitionem t nihil operari circa productionem actionis negociorum geſtorum, ſed tantum hoc facere, vt negocium, quod alioqui meum non erat, meum efficiatur. Vide Aret. in conſ. 1 28. colu. j.& dum Bart. in d.§. in fi. ait, negocium dici meum naturali ratione. vt ſi tu conſanguineum meũ ab hoſtib. redemiſti, ad quem redimendũ ego tenebar naturali rõne, vide Barb. in conſ. 71. col.2. in 4. vol.& in conſ. 46. in I. dub. eo. uol Summarium in d.I. ſi pupilli. ſ uideamus, ſf. de n90. geſt. cemo ſine aclione experitur. Bar. in d. l. ſi pupilli.. uideamus. ff. de neg. geſt. BART. in ead.J. S.videamus. verſi. venio ad verſiculum quãquam, ait neminemt ſine acto- ne experiri. De hac regula uide Bar. in l. abſentem, col. 2. fl.de pœn. vbi habetur an ſententia ua leat ſine actione legitima præcedente. De qua re uide Soc. in conſi. 26. in 1. volum.& omnind Aret. in conſi. 8 5. colum. 2. ubi not. diſtinguit; Aut iudici, ut iudici conſtat nullam competer actionem,& ſententia eſt nullius momenti. Aut non conſtat,& tunc ualida eſt, per text. in l po. ſthumus.§. ſed& ſi quis. ff.de inoff. teſtam.& uide Bald. in l.ij. colu. fi. C. de re iudic. licèt Pau. d Caſtr. in l.j in princi. ff. ad Trebell. indiſtinctè dicat, ſententiam non ualere.& quæ exceptiones contra ſententiam opponi poſſunt, uide plenè in tract. Io. Mon. nuncupato, Detenſorium iaris S. contra ſententiam. vide&t Inno. in trac. ex ceptionum, in tit. de exceptionib. contra ſententũ Jummarium in l. ſi autom. I. item ſi fundum ſf. de nego. geft. Obreptionem eſſ quando aliquis ut procurator alicuius petit ꝗ conſequitur, cum non ſit procurator. Bar. in l. ſi autem. S. item ſi fundum. ff. de neg. geſt. BARKT. inl. ſi autem.. item ſi fundum, colligit ex iſto text. obreptionem t eſſe, quandodi. quis ut procurator alicuius petit& conſequitur, cùm non ſic procurator. Quot modis dicar quis falſus procurator, tradit Bal. in l. falſus. C. de fur. Reli. in c. ex parte decani. nu. 3.& in cim & alij. nu. 3 2. de reſcri. Et an pœna falſi teneatur, uide Ang. in d.l. falſus, colu. 2. C. de fur. Quili quis gerat ſe in iudicio tanquã alicuius procurator illo ſciente& patiente, utrum ex tacitven ſenſu illum procuratorem conſtituere uideatur: vide plenè apud Alex. in repet. l. ſæpe: ffder iudic.& Felin. in d. c. ex parte decani. nu. 16. Fummarium in d... ſi autem. S. ſi quocunque: ff. de nego. gert. Compenſatio tollit actionem ipſo iure. Bart. in d. l. ſi autem. S. ſi quocunque. ff. de neg. geſt. BaAr. in d.I.S. ſi quocunque, ait, compenſationem t tollere actionem ipſo iure. vide el- in c. ſuborta, col. 2.& ſeq. de re iud.& Paul. de Caſtr. in conſi. 325. col. z2.& in hac re ſcias com- penſationem communiter non fieri ipſo iure, ſed facto hominis. Soci. in conſ. 1 7.in 3. vol. Sed compenſatio fit ipſo iure quò ad impediendum curſum uſurarum. glo. eſt“ comm. appro:inl ſi conſtat. C. de compeſ.tradit Soci. in conſ.ↄ9. col. 2. in I. uol. Item fit compenſatio cum debi. to neceſſario quò ad legata, alioqui uerò quò ad donationes inter uiuos.& aliqua alia ad tem facientia tradit Soc. in conſi.9 3. col. pen. in 1. uol. Summarium in l. VPomponius. ſf. de nogoc. gefſt. Qucex mera alicuius uoluntate pendent, fieripoſſunt etiam abſente parte. 2 3 An quand aliquis poſſit uenire contra id, quod ſemel ei ylacuit. Quomodd negocium utiliter geftum debet pro rato haberi apud iudicem. rnäkuimäbd ck Uebtàdegh fonpohiumeiumu lcetCicaslodderom Kregiuin.Rqumm derexnm eisg odolmirsiones dpr — Brrneadlcoluef getun cberor mroh Dunma 4 Ahiarunnumunltn, Brri 1 Ann idgbaren duchminictefecum Kcd:cereulli. 8 1 Näui Kluimung ntruen M tneminemtſigea* ubetur an ſententi in I. volum& omm ſtarnullam comper ldeltpertexti 1p dereinlicllicet Dau. lere.&quxexceptior Dato, Defenloriumiu- drionib. conttaſenten 1 3 „cum non ſtt procupatn 6 ogem felle, qumd or. Qot modsò lecani. nu. 3.&in 7 colu. 2C. de fur. te, utrum ex tac vin repet-lſæpt 1 1 a r De negocijs geſtis. 146 Bart. in lPomponius. fl. de neg. geſt. BaAr. in d.Pomponius, colu. 3. verſic. Item ex eo, quod pendet, colligit ea, quæ ex me- ra alicuius uoluntate t pendent, fieri poſſe etiam abſente parte. Ex hoc infert Bart. in authen- ſacramenta puberum, colu. 2. Verſic. Nota ſignificarionem. O.ſi aduerſ. uendit. contractum pu- beris iuramento firmatum, habere locum, etiam ſi pubes iuraſſet abſente parte de non contra- ueniendo ipſi contractui: licèt Iaſiibi col. 9. verſi. ſum in tertia contrarium lennſat.& ad præ- dicta faciunt trad. per Alexand. in. qui in aliena. ũ. fin. f. de acquiren. hæred. vide Beli. in cap. cum M. Ferrarien. col. 1 5. de conſtitu. Barb. in conſi. 1 8. colu. 2. in primo volu.& Aret. in conſi. m. 2.& ſeqn..„. 1 1 i bonponius col,s uerſcccitca hoc glo. tradit, an& quando aliquis f poſsit uenire contra id, quod ſemel ei placuit,& econtrà quãdo aliquis approbare poſsit, quod ſemel repro- bauit. De hac re an& quando aliquis poſsit factum ſuum oppugnare, uide doct. inl. poſt mor- tem.ff.de adopt. Abb.& alios in c. noſti, de elect. in c. diuerſis, de cleric. coniug.& in c. veniens, de fil. presbyt.& ubicunque de periculo animæ ageretur, poteſt aliquis uenire contra confeſ- ſionem propriam etiam iuramento firmatam. Feli. in rubr. de ſponſal. col pen. uerſi. vndecimò licet. Circa illud uerd an aliquis poſsit approbare quod ſemel oppugnauit, vide trad.in c-exeo, de reg. iur. in 6.&e quamuis regula ſit, quòd non, tamen limitatur multis modis, vt per Bar. in J. per legatum.ff. de his quib.vt indig.& latè per Feli. in c. Capitulum. nu. 22. ge reſcript.vbi ponit octo limitationes ad prædictam regulam. vide etiã Feli. omninò in c. examinata, col. 2. de iudi. Bar. in ead.l. col. 7. uerſic. venio aduerſiculum Queinadmodum, tradit qũo negociũ utiliter geſtum debet pro rato haberi apud iudicem, vide ad hoc Soc. in conſ. 1 26. in 4. vol. Jummarium in l. ſed an ultrò. I bhu autem. Frde neg. geſt. Suſicere negocium utiliter geſium eſſe reſpectu dominij, licèt efféclum utilem non habuerit. Bar. in l ſed an ultrò. S. is autem. fl.de negoc. geſt. BART. in d.§. is autem, colligit in ſumma, ſufficere negocium t utiliter geſtum eſſe reſpe- ctu domini, licèt effectum utilem non habuerit. vide ad declarationem huius rei Alex. in Lſæ- pe. colu. 25. ff.de re iudic. Jummarium in l. ſi negocia. ff. de neg. geſt. cociorum geſtor tenetur de dolo& culpa. Bar. inl. ſi negocia. ff. de negoc. geſt. BAxr. in d.liſi negocia, ait negociorum t geſtorem teneri de dolo& culpa.& dum ibi infertur ad quæſtionẽ de equo dimiſſo in paſcuis, an& quando dimittens teneatur, uide Corn. in conſi. 2 8. in 3. volu. Summarium in l. Pomponids. lib. 26, f. de negoc. geſt. Vbi unus eſt quaſi contrattus inſgicitur initium, obi uerd ſunt plures, cuiuſque per ſe inſpici ſolet. Bar.in d.l. Pomponius lib. 26. ff.de neg. geſt. BART. exd.l.Pomponius, ita colligit, ubi unus eſt quaſi t contractus ubi uerò ſunt plures, cuiuſque per ſe initium inſpici ſolet. Attende tu illu nil ab initio, ex quo habetur, ubi aliquis incipit uno animo aliquid agere, deinde alio animo a- git, dicuntur plura negocia.& propterea ille tex. hoc modo facit optimè ad illam not. deciſio- nem Bar. in l.ij. f. de priuat, delic. ubi ait, ſi aliquis animo uulnerandi uulnerat aliquẽ, deinde ex ſuperueniẽtibus uerbis illum occidit, eum teneri de uulnerato,& de occiſo. quod documentũ T inſpicitur initium; m tex. diligenter, ibi, 2 eſt per- 4 2 De negocijs geſtis. eſt perpetuò menti tenendum: quoniam iſte de homicidio facto ex propoſito condemnarina poſſet: nam propoſitum fuit quò ad uulnera duntaxàt, non autem quò ad mor Jummarium inl. eum actum, ſf. dé negoc. geſt. 7 Feruus qui factus eſt liber, non tenetur de ante geſtu. Bar. in l.eum actum. ff.xde neg. geſt. BaARr. in d.l.eum actum, ait, ſeruum, t qui factus eſt liber non teneri de an in ſimili caſu trad. per Dec. in c. quanto in tertio notabili. de iudic.& dum ibi Bar. quæ dicuntur eſſe negocia connexa,& quæ ſeparabilia. Vide Imol.in co ĩbi in fi.tradit Bart. ſi probatum eſt aliquem geſsiſſe negocia in ſeruitute& in li do dubio.& Iaſ. in rubrica. C. qui admit. col. 2. nu. 6. Fummarium inl. at qui natura. I. cum me abſente: ſf. de neg. gest. An per fæmam publicam dominium probari poſſit. Quomodô fama probari debeat. Quando factum dicatur eſſe antiquum, E quando non. An in cauſã euictiond teneatur aliquu reſpondere poſitionibus faciu fuper dominio euincentis. Bar. in l.at qui natura.§. cùm me abſente. ff.de neg. geſt. BaARr. in d. S. cùm me abſente, tradit, an per famam t publicam dominium probari pal ſit? Attende circa hoc Bar. documentum, quoniam in primis quærendum eſt, quomodoò fam publica probari poſsit. Et quoniam difficilis eſt probationis, ideò inquit Soc. in conſi. 54. Cl pen. in 3. vol. ſi multi teſtes deponunt ſe publicè ita dici audiuiſſe, talis fama dic cienter probata, tamen Alex. in conſi. 8 3³. in 3. volu. ad hoc ut fama probetur, deb minare aliquos, à quibus ĩta publicè dici audiuerunt, licèt poſteà dicant etiam ab bus non recordantur. vide etiam Alex. in conſi. 15 9. col. pen. in. vol.& in cõſi. mninò Feli. in c. cùm oporteat, nu. 1 8. de accuſat. An autem dominium ſola fama qua re agit Bar. vide Barb. in conſi. ꝗ1.& in conſi. 50. col. 4. in I. uol.& in conſi. G. & in conſ. 8. col. 2. in 2. uol.& in conſ. · 8. col. 25. eod. uol.& in conſ. 70. col. 2. eod. conſi. 2 7.& in conſi. 42 4. colu. 2.& Aret. in conſi. 1 5. colu.& in conſ.3 7.& in 7 4²4 5 3 4 conſi. 103. in I. dubio. Alex. in cõſi. 146. Videretur inſpectis, in lib. in quo primi& ſecundi uol conſilia continentur,& in conſi. 70. In cauſa uertente, in 3. vol.& in conſi. 2 4. col. fin. in 5. uolu- vbi habetur, famam probare dominium in antiquis. idem tradit Alex. in d. conſ. 8 hoc probationis genus ſufficit ſecundum aliquos in factis excedentibus 40. annos. Alexinchi 116. col. fi. in 5. vol. vel ſaltem. l. quia hodie uita hominis breuior eſt, quàm eſſe ſol non militat hoc tempore illa præſumptio, quemcunque præſumi uiuere uſque ad centum an- 3 nos. Hæc ait Alex. in conſ. 90. in 6. vol. ubi tandem concludit, qñ factumt᷑ dicatur pleniſßsime Fe & nom hoc totum in arbitrio iudicis reſidere. de qua re uide Dec. in cõſ.428.& lin. in c. veniens, de teſti.& Curt. in conſi. 82. nu. z.& ad præfata. vide Iaſ. in l.cuùm a C. de iure delib.& Soc. in conſi. 36.& in conſi. 89.& in confil. 86.& fama proba & iuriſdictionem in antiquiſsimis tradit Soc. in conſi.1 87öin 1. uol.& Alex. in conſi. 101.colu- 5. in 7. volu. Accedat ad prædicta, famam, quòd aliquis fuit in poſſeſsione alicuius malam fidem noui poſſeſſoris,& ideo præſcriptio impeditur. Soc. in d. conſ. 187. . N.. 3— Bar. in d. S. cùm me abſente, tradit, nunquid in cauſa 4 poſitionibus factis ſuper dominio euincentis, quia ſi negat, cogitur deie 5”— ſibi ipſi præiudicat. vide Corn. in conſi. 16 1.colu. 16.in A. Volumine.& dt nſ. 139. R& dum bertate, nonu men apparer diſtinctè ferendam eſſe abſolutionis ſententiam. vide Ang. in conſi. 15 5.in ſecl. euictionis t teneatur aliquis reſpondete rare, ſi verò affirmat aum ibi in fin. ait Bart- temn. tegeſtis. Vice b paulò poſtagt itur eſſe ſuf ere teſtesm alijs, degi V 1O I. in d V 2 Et quomodoò fama t probari debeat, vide Alex in conſi. 19. In cauſa appellationis, in.ubo- probemde col. 6. cil uol. Roman conſ. 42 Ki 3. in 3. uol.& ebat.&ided .7 eſſe antiqui liquis. col.;. ri dominium rei, probate licet Sannd n . atfimm nſuun namn Jhad BEc B97 reülön iclesein lail c 6 vni Vonunſche umchi 1 5 ch rauſernnohi unn;dü etolora. Eidgpodck onnaa kulgeadeopiulege GiCmencodS). 1 Sialquu nit dtuin ſuuna nammn/ 2(anctrtutneturtun B. I Mr idlnam Perigponüiteumſol rden jibeellin cle aumg eimendoal lluiktaenmaenne oatimin nüsdjß Eleglor comidiaddt. wridinnnhn daranliigäg. ſvanidoKahhCunann duepro wümmendah petiS liläehc usrelalicilg eld 1 quando iuldé neri deantegelig dum ibi paulopn molin conf. 3 90 te Kim liderrare, Sein conſi. 5) f. drmunio euincentii. . ndominium proban dum eſh quomodh- dutt Soc.in conſi.)4 sfuma dictur eſſe obetur, debetevke tetiam ab ai, JKin cöſi. 1oläà- ppellationisin⸗ mſolafama prob Lin conſi.. col 0.C0l. 2.C0d.u0l9 onſ. 7. Kin coll- quo ptimigſa conſ.. 4. Colfni x. in d. conſ. 3’ übus Hamnadh quam elle ſol 1 — ſque adr ediczureſes aumt dicattfcii- De negociſs geſtis. 147 licèt ſtipulatio, vel actio ex empto, uel pro euictione non com mittatur niſi in re petita,& reli- qua, vt ibi per eum. Vide Alex. in conſi.. in 3. vol. Summarium in d.l. atqui natura. T. non tantum. ſf. de neg. geſl. 7 Maulieri ſoluto matrimonio ratione dotus ab hæredibus uiri ufuras præſtari non debere. . X Bar. in d.l. at qui natura.§. non tantuùm. ff. de neg. geſt. BARr. in ead. J.§. non tantùm, ait, mulieri tſoluto matrimonio ratione dotis ab heredibus uiri uſuras præſtari nõ debere: quia ſunt uſuræ prohibitæ— Vide tu de hac re Alex. in conſi. 26. col. z2. in 4. uol. in conſi. 74.in 5. vol. in conſi. 3 1.& in conſ.z200. in 6. Volu. Ang.in I. Titia. ff. ſol. matri. Rom. in conſi. 45 4. in fin. Soc. in conſi. S8.& in conſi. 103. in volu. Abb. in conſi. 38. c0 * lum. fin. in 2. uolu.& Crauet. in conſi. 79. nu. 3. fic etiam“ communiter in hanc ſententiam itum eſt, ut mulier non poſsit pecunias dotales deponere,& ex eis lucrum percipere ſine periculo damni; quia eſt uſura. Soc. qui ait hanc eſſe communem opin. in conſi. 11I. in tertio uolumi- ne. id quod eſt contra abuſum quendam, quem multoties uidi: putant enim multi, dotem eſ⸗ ſe uſque aded priuilegiatam, vt ex ea uſuræ percipi poſsint, ſed malè ſentiunt. Vide ad prædi- cta Crauet.in conſ. 89.. I Summarium in l.nam&& eruiug. ff de negoc. geſé. 1 Fi aliquus fuit datus in obſidem ab aliquo,& propterea oportuit eum ſöluere pecuniam dt ſé ab illa ca- ptiuitate redimeret, poterit eam ropeiere ab eo. 2 Carceratus tenetur ratam habere uenditionem eorum, quæ pro redimenda eius captiuitate, uendita funt. Bar. in l. nam& Seruius, in princ. ff. de nego. geſt. 1 BaART. ind.l. nam& Seruius, in princ. ſi aliquis fuit datus in obſidem t ab aliquo,& pro- ptered oportuit eum ſoluere pecuniam ut ſe redimeret ab illa captiuitate, poterit eam repete- re ab eo. vide Feli. in c. ſignificauit, in 3. notabili de ludæ. vbi ex ijs infert, eum, qui ſoluit pecu- niam pro redimendo aliquem à captiuitate, poſſe eam repetere, etiam ſi ille hoc expreſsè pro- hibuiſſet,& contra expreſſam illius uoluntatẽ ſoluiſſet. idem ait Dec. in conſi. 5691.vbi hoc do- cuit etiam in multis alijs ſimilibus expreſsis.& de hac re uide plenè eundem Dec. in l.inuito. ff de reg. iur. cum ibi addit. Vide etiam ad hæc Bal. in c. ex reſcripto, de iureiur. col.j. in e. ſciſcita- tus, de reſcrip.& in rubr. de his quæ ui met. cau. col. 4.& pro hoc Bartoli documento uide tex. & ibi Alex. in.iij..fi. ff. de cond. ob cauſ.& Abb. in conſ. 69. in 1. vol.& in conſi. ⁊21. in 2. vol.& 2 omninò Raph. Cuma. in conſ. SI. vbi ait, carceratum t teneri ratam habere uenditionem eorũ, quæ pro redimenda eius captiuitate uendita ſunt. Et dum ibi in d. loco Bart. infert ad aliam quæſti. Si aliquis eſt captus in ciuitate iſta pro repręſalijs conceſsis propter factum ſui commu nis, velalicuius perſonæ, vt poſsit repetere ab eis, vide Doct. in l.ij.§.i. f. de uerb. obli. ubi limit. quando iuſtè fuit exactus. Et dum ibi paulòpoſt. Bart. agit de capto, qui aufugit,& alij ſoluunt pro eo, an ſit locus repetitioni: vide Abb. in conſi. 7. col. z.in 1. dubio. in ſecundo uol.& in cõſ. 49. Colu. 3. eod. uolu. Summarium in d.l nam&e Seruius. I. mandato. fde neg. geſt. 1 I NFle qui geſſui negocium per alium tenetur ad intereſſe, ſi imprudenter illum elegit. 2 Di aliquis ad aliquod officium elegitur, ex quo is eleclioni de ſ factæ conſentit, cenſetur hateri ſeeſſe peritum g& idloneum. Bar. in d.J. nam& Seruius. S. mandato. ff.ide nego. geſt. 1 B ARr. in d. l. nam& Seruius. S. mandato, ait, eum, qui geſsit t negocium per alium teneri ad intereſſe ſi mprudenter illum elegit. Vide Rom. in conſi. 41 4. in tertio dubio. Ad rem fa- ciunt, quæ habentur communiter apud glo.& docto. in lij.ff. quod quiſque uir. vbi traditum 3 eſt, De negocijs geſtis. eſt, imperitiam aſſeſſoris electi à magiſtratu nõ excuſare magiſtratum, quominuũs faciat litem ſuam. Sed prædicta limitari poſſunt, vt non habeant locum quando electus fuit uir approba-. tus,& in ſimilibus expertus,& ad quem communiter recurſus habebatur: quia tu excuſatur, ſecundum Ang. in l.terminato. C. de fruct.& liti. expenſ. Salic. in l. f. C. de pœn. iudic. qui malè iudic.& Alex. in conſi. 1 9. col. fi. in 7. volu. vbi multa affert ad rem hanc facientia. At- 2 tende tamen, quòd vbi aliquis ad aliquod officium f eligitur, ex quo is electioni de ſe facte d. 2 2 7 1 7 conſentit, cenſetur fateri ſe eſſe peritum,& idoneum: proinde ſi non eſt talis, tenetur de impe⸗ ritia propter illum tacitum conſenſum, ſecundum glo. not. in d. liij. ff. quod quiſque uir.& pro. Ptered fortè in re propoſita dici poſſet, etiam ſi malè eligens teneatur, ramen poſſe repetete electo damnum,& intereſſe, quodipſe ob illius imperitiam paſſus eſt. Fummarium in l. ſiue. ff. de nego. geſt. Ex quo aliquu puniri debet, præmium conſequi non debet. Pæna& præmium quandoque ex eodem facto oriuntur. Bar. in. ſiue. f, de negoc. geſt. BAT. in d.J.ſiue, colligit ex iſto tex. ex eo, ex quo aliquis punirit debet, præmium co ſequi non debere. Vide glo. not.& ibi Barb. in c. dilectus. j. de reſcrip.& Feli.in cap. dilectus. eodem tit. nu. 5. vbi multa ponit exempla. ſed hic fortè dici poſſet, hoc locum habere quun præmium principaliter ei daretur, alioqui uerò ſi in conſequentiam, vt in ſimiſi caſu aiunt do in l. quod fauore. C. de legi.& ad prædicta uide Felin. in c. intelleximus, in princ.& quæ poluii Barto. in litem in poteſtate. f. de his qui ſunt ſui uel alie.iur. nu. 3.& quòd pœna t& præmiu quandoque ex eodem facto oriãtur, docuit glo.& Bar. in I. decrero. ff.ide ſuſpect. rutor. Ad pß cedens autem Bartoli documentum faciunt trad. per eundem Bar. in l. tutela legitima.§. 1.“‘ legit tut. vbi inquit, delictum nunquam immunitatem tribuere delinquenti.& ided infen, alicui datum eſſet onus intuitu honoris eidem iniuncti, ſi is propter delictum honore priumn eum tamen propterea onere non priuari. ad hæc accedunt tradita per Feli. in c. dilectus, 9 5·cum ſeq.de reſcrip.& in c. intelleximus, de iudic. Jummarium in!. ſi ego. rde nego. geft. Folutione facla gestori ſoluentem non liberari, nec dominium acquiri creditori, niſi ratibabitiontun Bar. in. ſi ego. fl. de neg. geſt. BaART. in d.J. ſi ego, colligit in ſumma, ſolutione t facta geſtori ſoluentem nõ liberari te dominium acquiri creditori, niſi ratihabitione ſecuta. Vide Aret. in conſi. 95. colu. fin. Alem in conſi. 1 8 4. columna fin. in. volu. vbi ponit exemplum. Curt. latè in conſil. 48. colum. 155 Paul. de Caſtr. in conſi. 81. colum. 3. Et dum Bart. in d.j. ſi ego, tradit an ubi aliquis ſoluit uniu daret alteri, poſsit iſtud mandatum reuocare; vide Barb. in conſi. 89. colu. 9.in 3. volu.& dum Poſteà Bart. remittit ſe ad glo. in d.l.ſi ego, attende glo. illam, dum ait, eum qui permittithbi tempus infra quod debet aliquid petere, cenſeri repudiare illud, vide Soci. in conſi. 63. col.3ii I. volu.& in conſi. 1 6. in 4.volu. Jummarium in l.cum alicui. ff. de nog. geft. & deſtructione domorum,& in ſ Si poteſtas ciuitatis condemnat aliquem in puhlicatione bonorum Eæ poteſtas commiſit officiali dt turrim diuideret& deſtruerit, bonus ſit turris communis cum alio an ualeat talis diuiſio. Bar. in l. cùm alicui.ff. de neg. geſt. . 4. jauem BaAkr. in d.cum alicui, in fiponit quæſtionem: ſi poteſtast ciuitatis cõdemnat aum in pu⸗ nc eligens 6 iarerl Füicdiot 5 umſ 4 Vrnagi 1. BE. BAnI adlerdu — 1 urenarhree-od abcihuoeinc Sunm vruſtfltnnunn 1 Frcter ut unnenpa reruuunIſmiem ha 1 Auxntaurm yefi 5 I Arrids Ttiu itgwonochobabin llnuemmdecgog poldericnl1in canlilnol& De ichtdnkeiendenſs db olöu epeämne Nmguilanmnfr p ihinen gundd eere. Joeknor. nin dagmn m vehilme üipepllele A dllindoenir lleret ere:quaelt 1 7 edcoar dealinenist. 8 h.C. de 4 d tem hanc ſele 0 s electioni de d 2 talssrenerur e uod quiſque ur, amen polſe reher dedet, prawium cc Ebeimci.Slec oclocum hudese Aur Ntiaimii cxu ounn0 in princ.& quxpal qudd pœnat& prn K.de ſuſpectamor.à in lrutelalegitimag, lmquemi. Rideon rdelictum honoren per kell in c.dlech dtori niſ ratilulin ri ſoluentem nöſſ 5colurt in conſi.9 ” 149 atè in conſi. 48. jit an ubialiqub”- 8 1 4 ,89. colu.9.In 4 m ait, eumm qui 7 de Soci i conli- 1 Jenne dumörul, 2 hulum„FTl — ..— De negocijs geſtis. 148 in publicatione bonorum,& deſtructione domorum&in iſtis bonis ſit turris communis cum alio,& poteſtas commiſic officiali, vt turrim diuiderer& deſteueret, an ualeat talis diuiſio?& tenet eam ualere. Vide Ang. de Aret.in tract. maleſiciorum, in glo. Et eius bona publicam us, col.A. Sed quid ſi domus eſſet communis,& ille qui maleficium com miſit haber partem infe- riorem, nunquid illa pars ſit deſtruenda contradicente domino parcis ſuperioris? Vide Barcol. Brixien.in trac. quæſtionum dominicalium, in 43.q. Fummariam inlex duobus. ff de nogo. geſt. Naociorum geſtor expenſas uoluntarias répetere non poteſt. Bar. in l. ex duobus. in princ. ff. de neg. geſt. BART. in d.lex duobus, in princip. colligit in ſumma, negociorum t geſtorem expenſas voluntarias repetere non poſſe. Vide Rom. in conſi. 41 3. colu. 3.& in conſi. 426. vbi loquitur in ſocio, in fi.& Soc. in conſ. 26. Jummarium in d.l.ex duobus. I. Titium: ff. de ncgo. geft. Expenſa ſactæ intuitu pietati repeti non poſſunt. Frater poſt mortem patris an poſſit à fratribus petere ut cmmunibus eæpenſis qoctoretur, quandta- ter uiuens ſimules fecit expenſas pro fratre. Alimenta uxori præstita à marito, qui non habuit dotem, an poſſint repeti. Bar. in d.l. ex duobus. S. Titium. f. de negoc. geſt. BaANT. in d.§. Titium, ait expenſas t factas intuitu pietatis repeti non poſſe. Subinde quæ- rit quomodò probabitur expenſas huiuſmodi factas fuiſſe pietatis cauſa. Vide eundem Bar. in Iſi paterno. C. de nego. geſt.& in l. Neſennius, infrà hoc eod. tit. Abb. in c.. de inf.& langu. ex- poſ. Alex. in conſ. 143 in fi. in ². volu. vbi loquitur de expenſis factis à patruo pro nepote.& ia conſ.i 10. in. vol.& Dec. in conſ. 2 1. nu. 7. vbi loquitur de expenſis factis à fratre.& ait fratrẽ in dubio cenſeri expenſas facere animo reperendi.& hoc locum habet etiam ſi frater fratrem ab hoſtibus captũ redimeret: quia præſumitur id feciſſe animo repetendi. Dec. in conſi. 628. Nanquid autem frater t poſt mortem patris poſsit à fratribus petere, ve communibus expen- ſis doctoretur, quando pater uiuens ſimiles fecit expenſas pro fratre?& dicas eum non poſſe hoc petere. glo. eſt.not. in l. qui originem.ff. de muner.& honor. quam extollit Paul. de Caſtr. in ſuo ſingu.nu. 7. Tamen frater renetur fratrem egenum alere, ſecundum glo. inl. ſi quis à li- beris.& ĩbi Bart.ff. de liber. agno. quam ad hoc citat Paul. de Caſtr. in ſingul. 5.& l. qui filium. ff vbi pupill.educ. Alber.in trac. de teſti.in princip.poſt numerum 1 3. Immo frater tenecur in caſu indigentiæ alere fratrem etiam malè merentem reſpectu patris, neq; pater poteſt hoc pro hibere: quia eſſet contra ius naturale. Cæpol.in caute. 247. Sed circa prædicta quæritur, quid de alimentis t uxori præſtitis à marito, qui non habuit dotem, vtrũ præſtita eſſe cenſeantur ani mo repetendi, an non? Abb. in conſ. 85. in 2.vol. ait, ea repeti non poſſe, quando maritus prote ſtatus non fuit, ſeilla eo animo præſtitiſſe. Quid ſi aliquis præbuit alimenta ei, quem putabar eſſe filium ſuum cùm non eſſet, an huiuſmodi expenſas à filio putatiuo, velab eo, qui uerus eſt pater, conſequi poſsit? Bar. inl. j.§. competit. ff.ſi mul. uentr. nom. 4 Jummarium in!. qui aliena. J. uno Tefendente: fde nego. geft. Expenſæ fabtæ ab uno ex ſocijs in cauſ ſeruitutu pradij communui ab alio ſocio repeti poſſumt actions négociorum geſtorum. Sententiam prædio dari,& c Pronuncisri, prædium ſeruire, vel prædio ſeruitutem deberi. iena§. vno defendente. ff de neg. geſt. zn d.S. vno defende ligit i 28 fA* 118 j Banr ind. S.vno defenden te,Colligit in ſumma, expenſas factast ab uno ex ſoci js in cavſa 1 4 ſeruitutis — 2 Bar. in d.§. vno defendente, dicit ex iſto tex. adnotandum eſſe, ſententiam t prædio dani, „8X d 1 2 3 De negocijs geſtis. ſeruitutis prædij communis, ab alio ſocio repeti poſſe actione negociorum geſtorum. Addt ſed eti debet ille, qui eas fecit, cæteris creditoribus anterioribus præferri.l.interdum. ff. qui potiwin quòd expenſæ factæ ab aliquo pro conſeruanda re obligata, non ſolùm repeti poſſunt, pign. hab. tradit. Ant. de Fano in tract. de pignoribus& hypothec. in 3. membro ſeptimæ pan nu. 21. Quid ſi duo ſocij habent rem cõmunem, quæ indiget refectione,& unus uelit eam ref. cere, alius uerò reluctetur nolens contribuere, cautela eſt, vt ille ſuis ſumptibus reficiat,& peti ab altero partem expenſarum: nam ſi recuſabit, ille poſt quatuor mẽſes amittet Partem ipſu rei ad ſe pertinentem, quæ reficienti applicabitur. Cæpol. in caut. 85. ĩded libellum concipi poſſe,& pronunciari ſententiam, quæ contineat, prædium ſeruire, ie prædio deberi ſeruitutem. Adde quòd per iſtum tex. Bar. in lij. colum. 5. verſi. quicquid.ffdę verbo.obliga.ait fundum ipſum dici præſcribere, licèt mediante domini ſcientia. de qua reibi agit Iaſ.col..verſi.ſucceſsiuè. Fummarium inl!. Nſennius. ſf. de neg. geſt. Prote ftatione animum proteſtantis declarari. Onus alimentandi non ſgectare ad ſclium. Eyxtraneus qui dotat feliam, quam pater dotare tenebatur, cenſetur donare. Neæeociorum geftorem in dubio exiſtimari pendere de bonui illius cuius nogocia gerit. Quædam ſunt perſonæ quibus aliqui tenctur ex neceſſitate. Bar. in l. Neſennius. ff. de negoc. geſt. BARr. in d.]J. Neſennius, in primo notabilii ait, proteſtatione t animum proteſtantis deci rari. vide Aret. in conſ.. col. 1.& Barb. in conſ. 41. colu. 4.in 3. vol.& quid ſit proteſtatio, qu- tuplex ſit,& quis ſit eius effectus,& plenè quæ ad rem hanc pertinent, vide apud Bart. Alexi alios in l.non ſolum. S. morte. ff.de oper. nou. nunci.& in J.j. eod.tit.& multa ſcitu digna in mi ria proteſtationis uide apud Bald. in ſuis ſingul in verſic. Proteſtatio. Bar. ibi paulòpoſt, ait, onus alimentandi f non ſpectare ad filium:& idedò mater præbenal menta filio cenſetur habere animum repetendi. Collige ex hoc Bar. documento, quò d-ui- quis facit id, quod facere non tenetur, vel ad quod alius tenebatur, dicitur facere animorie- tendi. Vide Soc. in lj. col. J. verſi. Poſtremò. ff. ſolu. matri. vbi uidetur ita intelligere. l.& ideo de in rem uerſ. Sed obſt.. vnic. 6. accedit. C. de rei vxor. actio. ibi enim habetur, extraneumtii dotat filiam, quam pater dotare tenebatur, cenſeri donare, niſi ſtipuletur fibi reddi.& delac re uide Bar.& alios in l.ſi quis à liberis.§.ſi mater. ffiꝗe liber. agnoſ.& in l.alimenta. C. de neg. & quæ ibi ponam.& Alex. in conſi. 1 10. in. volu.& Raph. Cuma. in conſ. 87. vbi ait, alimena præſtita nepoti à pacruo, qui eius negocia adminiſtrabat, repeti poſſe. Et dum Bar.ibi ſubun- git, librum rationum probare in ijs, quæ pendent à wera uoluntate noſtra, vide Barb. in conſi 4¹·Colu. 4. in 3. vol.& in conſ. 46. col. 3.in 4. vol. Et an liber rationum cuiuſcunque perſonæfr dem faciat,& an& quando edi debeat,& an in totum, an in parte, de qua agitur, ſit edendus? vide plenè per Birma. in tract. de gabellis.in 4. par. num. 2. cum ſequ. 1 Bar. in d.l. Neſennius, verſic. Item no. quòd geſtor, ait geſtorem t negociorum in dubio ext ſtimari expendere de bonis illius„cuius negocia gerit. contra iſtam deciſionem tenent Alex Imol.& Aret. in lj.ff. ſol. matr. quos etiam ibi refert Iaſ.in 6. col.& vide ad hanc quæſt. Romain conſ. 8. in z. dubio.& in conſ. 2 55.& in conſ. 426. vbi loquitur in patre, qui recepit dotem pto filio. Bal. in conſ. 13 7.vbi loquitur in auia materna, quæ alimenta præbuit nepti, cuius bona 4b auia paterna adminiſtrabantur, in 5. vol. Dec. in conſ. 21.c 0l. 4. Barba. in conſ. 46. in I. dubio:in 4 vol.& Alex. in conſ. 10 3. col. fi. in 3. vol.& an alimenta à patre filio debeantur, qui portionem bonorum conſumpſit,& alia ad rem, de qua agitur, facientia, vide apud Dec. in l. iura ſangur- nis. f. de regul. iur.& Barb. in conſ. 46. col. 3. in 4.volu. Bar. — d genuunr'en 4 Thwen 31 junr ndlqulgt Kce nie alinlesaco lanrdtenddeue doqhe tadouno m pämcJ.n pemeig dbitie Tdronliquctenusel gamliperwcrxeici 1 pwsio attde rml adtoclickes Decing Xeamdriniguamttab nimenkur ppoſtain Dbnegeutänbroſis rrrersKali drenfc equpeajchelitdemgo L b luiung vranem 1 hnr nüldhend- wnenuſeninon 0. nc Knccra gg. 1 Kaunon uinn cumibiaqdh. De negocijs geſtis. 149 u rgei oſerr,” Bar. in d.l. Neſennius, propè fi. ait, quaſdam eſſe perſonas, quibus aliquis tenetur ex neceſsita- intand unen 5& ron dille cenſetur expendere de bonis proprijs, non autem de bonis illius, cui tenebatur, 3 menbtoſ dan*† lcs proteſtetur: tamen Doct. comm. in lj ff ſol. matr. in gl.in uoce, ſemper, circa.I fi. de dot. 4 romiſſ concludunt, qudd licèt pater ad dotandam filiam diuitem teneatur, ſitamen expreſſa umpt bus efcig 4 darrs uoluntate conſtaret, eum de bonis ipſius filiæ dotem præbere, intelligitur de bonis filiæ, Samittet non autem de bonis proprijs dotem præbuiſſe. Dum uero ſubiungit Bar. quid de expenſis 4 naaj ctis circa perſonam ex mera uoluntate, vide Aret. in cõſ.1 60. col. z2.& Soc. in conſi. 16. in 1. u Itiam f prædio0 Fummariumi inl. qui ſine uſuris Mde negoeft. d, prædium ſeruit 5. verl. quicquid uſcientia. dequan 1 HQua ſit differentia inter pænam& uſuram. 2 An C quando paæna exigi poſſit. Bar. in l. qui ſine uſuris.ff(ide negoc. geſt. 1BART. in d.j: qui ſine uſuristradit, quænam inter pœnam, t& uſuram ſit differentia. De hac re vide Iaſ.in l.lecta, col. 3. ff. ſi cert. pet. Rom. in conſi. 204. in ſecundo dub. Bar. in I. ita ſti⸗ pulatur. S. alteri. ff. de uerbo. obligat. Item ſcias, quando pœna eſt im poſita, ut pœna, tunc quan- doque fit nouatio,& unum tantùm peti poteſt alioqui uerò ſi eſt impoſita ſicut uſura.Bar.in d. I ita ſtipulatus, col. 17. in decima oppoſ. ultimæ par. Hic opportunè quæri poteſt an& quando pœna exigi poſsit, videtur dicendum pœnam legalem ſemper exigi poſſe, conuentionalem ue- rò nom niſi quatenus eius intereſt, cui promiſſa non fuerunt ſeruara. ſed quæſtionem ſcitu di- gnam ſuper hac re excitat Petr. de Anch. in conſi. 144. Apud antiquos,& Io. Baptiſta Caccialu 2 pus in tract. de tranſact. q. 1 5. nu. 3.& 4. vbi tradit etiam an& quando t pœna exigi poſsit. Et imum proteſtanbt ad hoc uideas Dec. in§..de conſt.& Abb. in c. dilecti, de arbitr. Non prętermitto, pœnam adie uidſit proteta—X ctam dationi quantitatis non tenere ſecundum“ comm. opin. legiſtarum& canoniſtarum, quo ewideapud Banui niam cenſetur appoſita in fraudem uſurarum, ut uidere eſt inl. cùm allegas. C. de uſur. idque mulna ſcitu digui plenè aperuit Ambroſius de Vignate in tract. de uſuris, num. ↄ1. cum ſequ. Et quod uſura dica- tur pœna,& alia ad rem facientia, vide apud Soc. in conſi. 1 5 4.in I. volu. Et uſuram& pœnam ided materpra æquiparari docuit idem Soc. in conſ. 174.in I. vol. documento-quot icitur facere anin, lta intelligere& babetunextran Bar. in l.oluendo. ff, de neg: geſt. Derur(bircdät BaART. ind.ſoluendo, colligit in ſumma, inuitum t& ignorantem liberari poſſe, ſed illi 4 lmenraCi actionem auferri non poſſe. Vide pulchrum caſum ad rem hanc pertinentem apud Petr. de Kin 35 vhichs Anch. in conſi. 28 5.& Soc. in conſi. 2 5. col. pen. in I. vol. Et dum Bar. proſequitur diſcutiendo, lcon 4. Bart an& quando in inuitum poſsit beneficium conferri, vide plenè Dec. in l.inuito. ff.de regul. iur. ſe. EI* Dabi cum ibi addit. Et ad prædicta. ſ.in inuitum non poſſe beneficium conferri, adde hoc locum ha poſtra, vide 1 bere, quando aliquod ius irreuocabiliter ei acquireretur, alioqui verò, ſi reuocabiliter: ita do- n cuiuſcunxuen cuit Ang. in§. item nobis,inſt. per quas perſon. nob. acquir.& Dec. in lj. C. qui admit. Et uide e qua ag tur, quæ poſui ſupra ad Bar. in l. nam& Seruius, in principio hoc eod.tit. dum agitur de eo, qui po- . teſt ſoluere pro inuito„& contrarium proteſtante,& eum redimat à pœna corporali. Et ad negocioumme prædicta faciunt trad. per Specul.in titulo d xia gerit. Summarium inl. ſoluendo rde neg. geſt. Jnuitum& ignorantem liberari poſſé. Koeegnar Ur demn a efene eeedneintl e Sal.S. 4. verſiculo Sed quid ſi infirmus,& quæ tra deciſone lbo it Koma. in conſi. 29 2. Et quis dicatur inuitus, vide Barto. in l. inuicus. C. de procurat.& inl. zead hancqoe 9„ uer dotis. ff. ſolut. matrim. Et quæſit differentia inter inuitum,& renitentem vide apud Beli. re, qui fectpi 9 in c.lator, columna ſecunda de re iud. tre, G cuüW — j, Cull 1.. xbuit nept 16 Jummarium in l. ſi communes. frde nc. geft. e.in co 49, quip T Serudt non poteſt defendi pro parte. Fi De calumniatoribus. Bar. in Iſi communes. f.neg. geſt. BaN. in d. ſi communes, ſoluit contrarium.. ſi cum uno. ff.ſi ex nox. cau. ag. vbi ſeruus tnã oteſt defendi pro parte.& dicit, hæc ideò eſſe, ne ſequatur inconueniens, ut aliquis poßit h. Pere pro parte ſeruum,& pro parte æſtimationem damni. Iſtam ſol. Bart. ſequitur laſiin li S.& harum, col. 3.& in l. ſtipulationes non diuiduntur, col. 1 7.& inl. in executione.§. pro pance ff.de uerb. obligat. Sed Ruinus in§. Cato, eod. titulo, col. 9. uerſi. ſed ad hoc, iſtam ſolutionen multis confutat argumentis. Summarium in lmandaſti. ffde neg. geſt. IQui contemplatione procuratoris gerit negocium, quod ſpettat ad dominum ſolum, uigore mandatien. tra dominum actionem non habet. Bar. in J. mandaſti. ffIide negoc. geſt. 1 BARr. in d. l. mandaſti hoc ait in ſumma. Qui contemplatione t procuratoris gerit ne. gocium, quod ſpectat ad dominum ſolum, uigore mandati contra dominum actionem nonui bet. vide Aret.in conſ.29. col. 10.& Ang. in conſ. 322. Summariam in Rub.& in lprimam. ſ. de calumn. * Huis ſit calumniator. 2 Quur ratione magni amoris e affeclionis excuſatur à calumnia. 3 Couiecturæ excuſant à pæna praæſumptæ calumniæ. An&h quando calummia purgari poſſit. Lucubrat.in rubricam.& in I.primam. ff.de calumni. R8E materia huius tituli,& quis ſit t calumniator,& quot modis agitur de calumniaal 9, eam puniendam;& nunquid calumnia,& temeritas idem ſint,& multa alia adm — hanc pertinentia, vide per Bar. in J. j. C. de calumniat.& in Lj. ff. ad Turpill.& perli laté in S. quadrupli. col. pen.& ult. inſt. de act. vbi tradit etiam„qũo ſit concipiendus libelli hac materia.de qua re tradit Ang. de maleſic. col. 56. verſic. Quæro, ſuper verbo, nec nnd querelam, vbi etiam aperit quomodò probetur calumnia. Et de hac re vide Bar. in L.poi dum.§. ſinautem alterutra. C. de iudic. Et attende unum, quod non eſt obliuioni tradendun 2 ratione magni amoris, t& affectionis excuſatur aliquis à calumnia. quamuis enim accuid, qui non ſuſtinet querelam, puniri debeat de calumnia, tamen hoc non habet locum wqundb pater uel mater occiſores filij accuſarent; quia ratione affectionis magnæ à calumnia exculm tur, Feli. in c. 2. de calumni.& ad prædicta uide plenè trad. per Paulum Grillandum in traade relaxatione carceratorum in titulo de calumniatoribus. Et inter cætera in re propoſitaſcis accuſatorem, qui per unum teſtem probauit, excuſari à calumniæ pœna, quæ à iure imponitur, non autem à ſpeciali pœna, ad quam ipſe ſe, niſi probauerit, obligaſſet. Abb. in c. cùm dllecli 3 uerſiculo tertiò oppo. de elect. Sic etiam coniecturæ t excuſant à pœna præſumptæ calumnlg. tex. eſt not. in c.. in fi. de elect. in 6. De calumnia uerò punitur aliquis tribus modis. Primo et officio iudicis mercenario,& tunc pœna in ſententia abſolutionis eſt exprimenda:&ita inteli gitur..j. C. de calumni. vel per totam illam diem, quoniam tanto tempore durat officium iudi cis in acceſſorijs, ut habetur in c. cùm appellationibus, de appell. in. Secundo punitur calum niator officio iudicis nobili,& hoc fieri poteſt etiam diù poſt prolatam abſolutionis ſententuu; argumento l. nullum. O. de teſti. tradit Bart. in lij. 6. publico. ff. de adulter. ad rem facit gloſing in§. fi 2.q. I.& quod tradidit Ang. in lillicitus. ũ.veritas. ff.i de off.præſid. Tertio puniri pote per uiam accuſationis, ſicut de quoliber alio crimine. glo.& Abb. in c. 1. de calumni. Calſus al- tem exceptos in quibus poteſt aliquis ſine metu calumniæ accuſate, enarrat Abb. in capitub 2.od.titu. ubi etiam inquit, calumniatorem ſimilitudine ſupplicij eſſe puniendum.& quomo- 8 145„ ᷑aAm SeI E d 8. 5 8 0 dò puniatur, docuit etiam Iaſ. in l. Et ſi legibus. Q. ſi contr. ius. uel util.public. Et an& Pan ca er iik eqlim emnt3 Gülgeitk Lerer 1 Amum abara 40 I nr Wdlanns ele. Ticeatuninco 44 I Labmiiſtan Un Dari An Ndlomne 1 dlodertocinen uonotet, mre D Wündncnnt Rän g d 1 In 4 lu unurlang nmmear beuau ru ſolun, uigore mauli Procuratoris gen unum actionem I ge calumni. l agitur de calum lnt,& multaaliaas fl ad Turpi.& concipie ndusude ſoper verbo, ne re vide Bar. inl- obliuioni trade uamuis enim à- oababetlocum, ngne calummi um Grillandums- xtera in e plo 1 qux ziurein ſlet. Abbäinc-- 4 calumnia t purgari poſsit, Deia integrum reſtitutione. 150 & quæ hac in re præſumptio exigatur, vide apud Iaſ- in liiij..· Con demnatum. ff.de re iudic. Et an calumnia ipſo iure irritet tranſactionem an non, aperit idem Iaſ inl. ſub prætextu. C. de tranſact. Et dum Bart. in l.j.§. ſed& conſtitutio, agit de eo qui cor rumpit iudicem, uel aduerſarium,& dicit ita reum, ſicut actorem eſſe puniendum, vide Felin. in c. cum uenerabilis, colum. 5. de except. Fummarium inl. generaliter. I. ſi igitur. ff de calumnia. Afctum eſe puniendum, licèt non ſequatur effectus. Bar. in l. et generaliter. S. ſiligitur. ff. de calumniat. BaAT. in d.S.ſi igitur, colligit in ſumma, affectum t eſſe puniendum, licet non ſequatur ef- fectus. Adde tu Rom. in ſing. 32 8. ubi ait, textum hunc eſſe ſing. ad probandum, qu 0d iudex, qui accepit pecuniam ut iuſtitiam non miniſtraret, quamuis pœniteat re integra, mihilominus eſt puniendus. De hac re, hoc eſt, quando& in quibus caſibus affectus ſine effectu puniri de beat, vide regulam cum fallent. apud Feli. in c. 1. de præſumpt.& quæ poſui ad Bart. in I.ſi quis uiolauerit. ff. de rer. diuiſ.. Summarium in l. annus. ſfde calumnia. Annum in hac action aà die ſcientiæ computandum ſe 2. Bar. in l. Annus. ff. de calumn. BaANT. in d.. annus, ait in ſumma, annum t in hac actione à die ſcientiæ computandum eſſe. Vide Alexan. in conſi. 173. colum. fl. in 5. vol. Fummarium inl.,omner. f. de in integ. reſtit. Cauſa poteft eſſe uera&] non iusta, ès econtra. Bar. in l.omnes. ff. de in integr. reſt. Anr. in d.l.omnes, ait cauſam t eſſe poſſe ueram,& non iuſtam,& contrà. Adde quod exhoc infertur, exceptiones eſſe in ſpecie exprimendas: quoniam al ter ſciri 2 8 non poteſt, an ueræ ſint& iuſtæ. Vide Bald. in conſi. 1 5 35. colu. 2. in 5.Volu.& Alex. omninò in conſi. 28. in I. volum. Jummarium in! ſcio. de in integ. rerfti. In his, quæ conceduntur ſacundum ius commune, curari de minimis, alio qui uerò in his quæ contra ius commune ex ſpeciali priuilegio permittuntur. Bar. in J. ſcio. ff. de in integr. reſti. Bakr. in d.ſcio,aitin ijs, quæ conceduntur t ſecundum ius commune, curari de mini- mis, alioqui uerò in ijs, quæ contra ius commune ex ſpeciali priuilegio permittuntur. Sed contra hoc uidetur facere text. in 1j.S. ſunt qui putant. ff. ne quid flum. publ. vbi minimum damnum de Iure communi non conſideratur. Item quamuis propter deteriorationem emph teota poſsit expelli, alioqui tamen eſt ubi deterioratio modica eſt, licèt hoc non ſit e aer. 9 communce; atque ita eſt contra hoc Bart. documentum. hæc habentur apud laſ in authen. qui rem. C. de ſacroſ. eccleſ. verſiculo limita,& in Jlij. colum. 3 2. quæſt. 42. C. de iure emph 61 men pro hac regula ſcilicèt, ut ius commune etiam minima curet ‚vide text in c. Si dban 8 prio, de præben. in 6.& trad. per Iaſiin d. auth. qui rem, col..in glo in uerbo, oteſt vbi ban 13. caſus, in quibus unus numus conſideratur.& in Iſciendum. ff: qui ſatiſd 3 Roiin in 1 5 in eccleſiarum, col. 14. uerſi. quarta declaratio, de conſt. vide in zpoſtil alcxin rubei fe dlur⸗ matri. 1 Beneficium reſtitutionis tranſit ad hæredez& alios fuüccéſſöres uniuerſales. 2 DPriuilégium an&: quando dicatur perſonale uel reale. 1 1 7 2 5 1 BaRkL. in d.l. nemo, ait in ſumma, non videri t rem perdidiſſe, qui ad eam poteſt rel Dein integrum reſtitutione. matr. Imol.in c. coram fœlicis, de reſti. in integ. Et an& quando de minimis habeaturcura,3i de pleniſsimè Ant. Corſet.in tract. de minimis. Fummarium inl nemo. h. de in integ. reslit. 7 onuidetur rem perdidiſſe, qui ad eam poteſt reſtitui. Bar. in l.nemo.ff. de in integr. reſtit. lini, ex hoc ad illam deciſionem inferri poteſt, ſcilicèt, ubi res fuit uendita cum pacto redimendiſ redimitur, dicitur eſſe eadem res patrimonialis, quæ fuit anteà,& omnes ſuas retinet qud. tates perinde ac ſi nunquam alienata fuiſſet: ut not. docuit Dec. in conſi. 88. Et pro tenuit. cultate. citat Barto. in lin diem. ff. de aqu. plu. arcen. Et idem ait Mar. Soci. iuni.in conſia nu. 30. Et dum Bar. ait prædictam regulam procedere per fictionem, ut indicat uerbum, iis tur, quod in d.l. nemo, poſitum eſt, vide omninòo Dec.in I.qui actionem. ff. de reg iur. Jummarium inl.nonſolim. ſ. de in integr.reft. Bar. in l. non ſoluùm. ff. de in integ. reſt. BaART. in d.l.non ſolum, colligit ex iſto tex. beneficium freſtitutionis tranſire ad hæredh & alios ſucceſſores uniuerſales. Vide Alex. in conſi. 1 16. colum. 2. in 5. volum.& omnino y in conſi. 15 3. col. antepe.& ſeq. in I. vol.& Aret. in conſ. 6⁷. col. 6.& dum ibi paulòpoſt aitha beneficium non acceptatum ad hæredes non tranſmitti. vide aliquid per Socin. in conſi. 18 col. 4. Et quia Bar. in d.l.non ſoluùm, opp. de priuilegio perſonali, Vide pro ſolutione euni Bar. in Jj. col. z. ff. de conſt. princip.& quæ ibi poſui ad eum. Et de hac re vide Barto. in L- tali. f. ſol. matr. Et an& quando priuilegium t dicatur perſonale, uel reale, vide Alex. in côlt in 1. vol.& Soc. in conſi. 5 8. in I. vol. vbi tradit an& quando tranſeat ad ſucceſſores.& euntm Soc. in conſi. I1 5. col. 5. cod. vol. Et dum Bar. ibi ſubiungit, Si minor decedit hæreditatenis. ta,hæredem eius petere poſſe reſtitutionem ad adeundam hæreditatem. vide Socin. Nonl- 177.& Fulgoſ. in conſi. 85. Jummarium in l. qiuus..de in integ. reſft. Vna praſumptio tollitur per aliam. Bar. in J. Diuus. ff. de in integr. reſt. BaART. in d. I. Diuus, in ſecundo notabili ait, unam præſumptionem t tolli per aliam. Vi de Aret. in conſi. 3 8. colum. 2. vbi certa tollit incertam.& de hac re vide Bald.in I.non ignomm. C. qui accuſ.non poſſ. Feli.in c. literas, col. 2. de pręſumpt.& ibi Abb.& in c. accedens. de ciim falſ. Quid ſi duæ contrariæ præſumptiones concurrunt,& una aliam non ſuperat. Vtrum inux cem ſe elidant. Abb. in c. cùm inter. R. de elect.& in c. mulieri, de iureiur.& Iaſ.in l. is poteſtif de acquir. hæred. Et ad prædicta vide Iaſſin l ſi quis in fundi uocabulo. ff. de leg. 1. inl. qupd in rerum. 8.ſi uſufructũ.& inl. licèt imperator. eod. tit.& in l. Titia. S. idem reſpondit. ff de uet oblig.& Mar. Soc. iuni. in conſ. 89. nu. 42. Fummarium in lo h ff. de in integ.reftit. Abſentiarum quot ſant genera. Abſentibus cauſa reipublicæ multa priuilegia ſunt conceſſa. An abſens propter delittum teneatur dimittere procuratorem in cauſa. 7 4 — Egrco ſa rntdeminaat n lwpllterm eorll ſtedclin et mnnt Ranun,qoorian R doggle nait eu Irende cam gdd dum dolnginlgect rm directruto m rKDoſaqururceim mairellgyquancbn irirKirni,lleter cr:qlolimm uldhe ; Wudcol rer rrennrdmnitere proc aöthr ngin on.. Gnrlirconpareronr luilt, ſibealboealer wckenrr ewer u veincleimas de udt 4 Mrnellkendchu witedoäml algjeneen nu Cauo Waſ,. 1Ppel, Kutad tn 4 mc De in integrum reſtitutione. An contumax appellans audͤiatur. 4 Contumax qui à Aifinitiua ſententia appellare non poteſt, an poſſit appellare à condemnatione expenſa- rum propter contumaciam facta. Verus contumax etiam dicitur.— Contumax etiam dicitur ille, qui Micentiatus recedit a iudice. uiag Bar. in l.inter minores, quæ eſt.. fi. ff. de in integr. reſt. Eam Doteſt 9—.... 1.. lin. in cap.. cum paco 8* 4 BARr. in d.J fi. quærit, quot ſunt generat abſentiarum. Vide Felin. in cap. quoniam fre nnes ſuas rar lenter, in principio col. pen. ut lit. non cont.& aliquid in c. cùm Bertoldus, col. 3. de re iud.& Stuas rrne quentetzin Pffllcip0 1Lle ſenee Erd 8fi.. Et pi omninò lo. Monach. in tract. nuncupato, Defenſorium iuris, in§. contra ſententiam. Et dum „IF. Etp. d eeee e o Bax. ſubiungit, quomodò abſenti ex probabili uel neceſſaria cauſa ſubueniatum. vide ultra præ- fata Aret. in conſi. 10⁰ 4. col. 3.& in conſi. 61. col. 6. Ad illud uerò, quod ibidem ait Bar. in fauo rem t abſentium cauſa reipublicæ, dicas eos multis priuilegijs perfrui, ut ſunt Oratores Et n5 ſolùm ipſi ſed etiam eorum comites eadem priuilegia aſſequuntur badminiſtrantes,&ibi Bar. ffde excuſ.tut.ſed limita hoc ſing. non habere locum quando data opera huiuſcemodi officia affectarunt, quoniam propter hoc non debent talibus priuilegijs gaudere: ita docuit KRom. in ſing.5 91. vbi tradit etiam qui ſunt ij, qui ex huiuſmodi affectatione abſentes eſſe cenſeantur. Attende etiam, quòd licèt abſentes ſint fauorabiles, tamen fauorabilior eſt cauſa minoris ſecũ- dum glo. ſing. in l. nec non. S. I. fl. Quib. ex cauſ. minor. quæ ait regulam hanc negatiuam eſſe ue ram, vbi reſtitutio minori negatur, multòmagis abſenti. hæc Feli. in c. cùm olim. nu. 8.& 9. de teſti. Proſequitur deinde Bar. dicens, eundem fauorem deberi etiam infirmo; quæ tamen om- 9 nia intelligic, quando iudex ignorauit, alioqui ſi hæc impedimenta ſciuiſſet; quia ſententia eſſet aum b) paulopoſtu irrita& inanis, niſi eſſet ſententia interloquutoria de mittendo in poſſeſsionem ex primo de- der Socin, in coni creto: quoniam ualida eſſet. Vide ad hoc Eeli. in c. 2. col. 6. verſi. Et ex hoc collige, de teſti. Ennn n. Soci. iumincaj t indicat uerbun, ft de reg ur. 2 tionis tranſire adbe 1S.yolum.& omp- ſdeproſolutioneel 3 Bar. in d. l. fin. col. 3. verſiculo uenio ad tertiam abſentiam, tradit, an abſens t propter delictum actevide bmoin rteneatur dimittere procuratorem in cauſa,& an& quando ſit ei reſtitutio concedenda, vide clevide Ses.in ad hoc Ang.in conſi. 6 3.vbi ait, carceratum, qui citatus fuit pro aliquo debito, pro quo per- adſucceſſores.& ſonaliter comparere non tenebatur, ita dici contumacem, ſi non comparet, ac ſi in uinculis nõ lecedit hæredt fuiſſet. Vide ad hoc Alex. omninò in conſi. 84. col. 2. in 3. volum. vbi tradit eriam an carcera- tem. vide Socn tus dicatur abſens ex iuſta& probabili cauſa. Et ad prædicta vide Aliquid apud Abb.& Aret. in c. intelleximus, de iudic. 4 Bar. in ead.l.& ead. colu. verſic. Venio ad quintam, quærit, an contumax i appellans audiatur. De hac re vide Doct. in l.ij. C. quor. appell. non recipi. laſinl. prætor ait. ffrde oper. nou. nunc. & in. plerique. ff. de in ius uocan.& aliquid in I.properandum. S. lin autem. colu. 5. C. de iudic. & ibi in 2. colu. uerſiculo quintò nota, limitat prædicta, ſcilicèt ad hoc, ut aliquis dicatur contu- maxw neceſſe eſſe, ut pars aduerſa eius abſentiam expreſsè accuſet quò ad hoc ut contra eum tã- n tidliye: quam contra contumacem procedi Poſsit, alioqui uerd quò ad effectus, q uĩ ipſo iure à lege in- lonr io1ao. ducuntun ut ibi per eum.& practicam procedendi cõtra contumacem uide per Abb.in c. pro vide Bald. u ut, de dol.& contum. Multas tamen alias ſpecies contumacię enumerat idem laſiin Lſancimus, b.& in— w 5 col. 2. uerſi. extende. C. de iudi. Nunquid autem contumax t qui à diffinitiua ſentétia appellare m non ſupeſat. ſ non poteſt, appellare poſsit à condemnatione expenſarum proper contumacianm 33 Talbehlr in. Pe facta? vide al. in d.. ſancimus, col. 5.in 5. quæſt. Et quamuis contumax communiter non audiatur appel- bdlo. f deleg 3 lans, an per uiam querelæ proponens iniuſtum grauamen à parte ſibi illatum audiatur? vide 6 Abb. in c. dilectus, de ſequeſtr. poſſ.& fruct. Et dum ſubiungit Bar. Quis dicatur t uerus conru- mavaitque illum eſſe, qui inuentus dixit ſe nolle uenire. Vide Soci, in conſi. 19 5 eolh.ig1. vol. Iaſ. in l. qui Romæ, nu. 1 3. fl. de uerb. oblig. Alex.in 1.ſi mora, uerſi. fallit quintò ff ſ Aur 8 atr vide glo. in clem. unic. de dol.& contum.& quod habetur in c. ſunt quorum. 2.& Her⸗docr. . 1 L⸗ 4 auiuimodi notorium contumacem, ſi appellar, 106 17 21r ſA l. 1 1- 4 uicè ait ſe nolle uenire, non debet amplius citarh li- 1 ¹ cêt 7 —+ S Quod metus cauſa. cèt trina citatio exigeretur. Abb. in c. conſuluit, de offic. deleg.& in c. 1. de iudic. Dicit 3 2. in primo dubio. Et dum Bar. ibidem in pe. colu. verſ. quartò quidam eſt fictus contumag ₰ lint ſpecies contumaciæ, docuit Jaſ.in l. ſancimus. C. de iudic. Summarium in rub. ſf. quod mot. cau. Cuius qualitatis metus eſſe debeat. Metus quomodoò probetur. Quomodo ſit formandus libellus in actione metus. Licèt actus metuffactuz irritus ſit, tameneft mtellendum quando metur à parte, nond iudice fa illatur. enſſolum metus quem aliquis habet in ſe, ſed etiam in filium, ſäxcit ad reſcindendum adtum. Metus dicitur ſſE illatus non mod) quando re ipſa fit, ſod etiam quando adeſt ſuspitio. Sa quæ propter metum non fiunt, habentur pro fablis. Metus reuerentialis an ſuſſiciat ad abtum reſcindendum. Blanditijs metum& uim inférri. Renunciatio bene ficij metu facta, non ualet. Sicut dolus non excufat niſi ſet ralis, qui cadoret in prudentem uirum ita metus non excuſat niſi cul- ret in conctantem uirum. Actus motu factas an ratificetur ſ ceſſante metu adimpleatur. Interuentus conſanguineorum& amicorum an punget metum. An excuſetur qui aliquem metu occidit. Exceptio metus& uiolentiæ tollitur ſHatio triginta annorum. Ji teftator in graui infirmitate conſtitutus propinquorum precibus legat, huinſmodi logatum muſr ctum eſſe dicitur. 3 DPreces importunæ factæ ab his quibus debetur reuerentia, metui æquiparantur. Bar. in rub ff. quod met. cau. ANT. in d. rubrica ponit ſolùm uerba ipſius tituli. Tu uerò circa materiam huiust tuli, attende multa, quæ hoc in loco dicere operæprecium eſt. Et primum cull qualitatis metus f eſſe debeãt, ad hoc ut ea, quæ metu facta ſunt, reſcindantur, docut Iaſ. in S. quadrupli, col. 8.& ſeq. inſti. de action. ubi diſtinguit, an intenterur actio, an officiũ iud cis. Et de hac re vide Ang. in conſi. 2 1 5.& omnindò in conſi. 21 8. col. 2. Cæpol. in cautel.2 0. & 251. Soc. in conſi. 4. col. 5.in 3. vol. Feli. in c. cauſam matrimoni), de offi. deleg. Dec.in conl. 209.& omninò inl.in omnibus cauſis. f. de regul. iur. vbi pleniſsimè aperit, quæ ad rem peri nent,& quæ inter maſculum& fœminam ſit differentia. de quo uide laſ.in Linterpoſicas. Cde tranſact.& in. fi. uerſiculo circa primum. C. de iur.& fact. ignor.& ad præfata uide Mar. Socmn iuni. in cõſ. 77.& quomodò t probetur iſte metus, habetur in locis præmemoraris,& per fus not. in conſi. 19 1.& Raph. Cuma.in conſi.6 8.& Crauet. in conſi. 49.& quando probetur, ue præſumatur metus legalis, vide Anch. in conſi. 299.& maiorem fidem habendam eſſe duob ..—..— 0⸗ teſtibus de metu deponentibus, quàm mille negantibus,& de libera uoluntate dicentibus,d cuit Ial. in d. S. quadrupli. col. 10. uerſi. vltimò pro nunc.& Barb. plenè in conſi.5 4. in ehn in conl ur tetü contumax ille, qui illicentiatus recedit à iudice, ut per Abb. in d. c. 1. de iudic.& inl. deſtitiſſe ffeod.titu. quod tamen intellige, quando fuit citatus ad totam cauſam ſecundum Abb. in d. prout, de dol.& contum.& in c. fi. de dilat. Et quis ſit uerè& propriè cõtumax, vide apud Ang in conſi. i 8 7.& in conſi. 206. Ad prædicta facit, quòd licèt oblatio realis exigeretur, tameni creditor ait ſe nolle recipere, tunc etiam uerbalis ſufſiceret, ut tradit Paul. de Caſt. in d.l.quiho mæ in principio. Et verum contumacem eſſe illum, qui dixit ſe nolle uenire, vide Card. in conſ geld . 3 3 5 3 4 ait, eum, qui ad domum citatus eſt, dici fictum eſſe cõtumacem, vide Ang. in conſ. 1 86. Et qut i 1 Z —=— ³½ 8 1 ucuf 4cole rdlceganlod debleirnun decn eimiteprpolapoider n reghit leim un dKStoWtin opllöe Aizzol dikbenrern ferntceroernmadh dereerbüutualcuibs 7 cinblütes)qur pr boscaüsfcerguliudl mernnxeGüonb bonoru dodetameuinetls ec nalcnthacioglenas lorrin fdeiuteiuru, unnnjibellin ÄSadn nc dncheui — Simound Rüaddedgiem aae 1 cwenon unddeleno pricaii Gaüulape d Wumusne twe lo ranno Kammin e1 uäthäiknät 4 5.de relerpaicel Quod metus cauſa. 172 in conſi. 60. col. 5.c0Od. vol. Et Ial. in d. S. quadrupli col. 11 tradit quomodd hac in re ſit forman dus t libellus. de quo uide Specul. in titulo de his quæ ui met. ue cau. vbi plenè de actibus me- tu factis traditum eſt. Et unum teſtem de metu dicentem ſufficere. tradit Cæpollin d cautel- 150. Item ſcias quod niſi proteſtatio fiat de metu, creditur contrahentes liberẽ contraxiſle,ne ceſſaria enim eſt proteſtatio, cùm id facilè fieri poſsit; ita Bal-in tract. ſchiſmatis, poſito in rubri CaC quis.aliqpteſtar. prohib. quem refert& ſequitur Iaſ. in l. qui in aliena.-fin. colum. 79. in glo. 2. ff. de acquir. hæred. Item ibidem colum. 29.in glo. in uerbo non fieri, ait, etiam ſi actus metu tfactus irritus ſit uigore huius titulitamen hoc eſſe imelliendum uando metus Par te, non autem à iudice fuit illatus, qui nihil iniuſtè agere iuris interpretatione cenſetur. de qua re vide Bar. in l. creditor, in ultima quæſt. ff. ſolut. matr. ubi tradit an ſolo iudicis præcepto me- tus incutiatur, an uerò reſiſtentia exigatur. Et metus ſemel factus præſumitur ſemper durare, ſecundum Ang. in lad inuidiam. C. quod met. cauſ. quod intellige donec uiget poteſtas illa ter rendi ſecundum Iaſ.in d.l.qui in aliena.§. f. colum. 8.& in d.l. interpoſitas. Item non ſolùm me- 5 tus, t quem aliquis habet in ſe, ſed etiam in filium, ſufficit ad reſcindendum actum. Aret. egre a dar, parte, nond iudte ind ndum actum. giè in conſi. 14. colu. 1 2. Et idem uidetur eſſe etiam, quando metus eſſet penès cõſanguineos. Bar. in l. de pupillo. õ. ſi quis ipſi prætori, in ↄ. quæſt. ff. de oper. nou. nunci. Feli. in c. eccleſia ſan- ctæ Mariæ, nu. 1 27. de conſt. Et ad præcedentia vide Barb.& Feli. in d. c. 1. de offic. deleg. Hoc - 5etiam in re propoſita potiſsimùm attende, ſcilicèt, metum t dici eſſe illatum, non modò quan- do re ipſa fit, ſed etiam quando adeſt ſuſpicio, aliquem metu compelli ad aliquid faciendum. tex. eſt not. in l. nouiſsimè.. ſi quis compulſus. fl. quod falſ. tut. aut.& ita inquit Alexan. in conſi. 98. in 3. vol. vbi habetur etiam an ex ſolo armorum terrore metus incutiatur. Et quid ſi arma fuerunt depoſita, utrum ad huc metus perſeuerare exiſtimetu nan non. Metum quoque indu- ci ex terribili uultu alicuius potentis, docuit Dec. in c. quia quæſitum, colu. 2. de offi. deleg. vbi ns um excuſit af7 citat Bald. Et ea, quæ propter t metum non fiunt, haberi pro factis inquit Dec. in d. l. in omni bus cauſis. ff. de regul. iur. illud etiam non eſt ſilentio prætereundum ſcilicèt metum mortis,& metum perditionis bonorum æquiparari. Bar. in l. pen. ff.de condit. ob turp. cauſ. Abb. in c. Ab- bas, de his quæ ui metus ve cau. fi.& Mar. Soc. iuni. in d. conſi. 77. atque ideo pro tutela bonorũ ita licita eſt occiſio, quemadmodum eſt etiam pro difendenda perſona, ut latè poſui ad Bar. in 8 Lut vim. ff.de iuſt.& iur. nu. 6. An uerò metus f reuerentialis ſufficiat ad actum reſcindendum, auſmodi legatun „circa miterig- jm— m eſt. Etpum 10 ranno ſecundum Bal.inl. decernimusi 4 mnt reſcindun, 118. f. ff. de dol. Sicut enim dolus f non excuſat niſi ſit talis, qui caderet an non, vide Iaſ. in d. õ. quadrupli inſt. de actio. Et in l.pactum quod dotali, col.fi. O. de collat.& Feli. in cap. i.& in cap. cauſam matrimonij, de offic. deleg. Et ex quibus huiuſmodi metus præ- ſumatur vide ſing. apud Aret. in conſi. 24. Colum. penul. Attende unum aſiud ſcitu dignum, ſci- 9 licet blanditijs t merum& uim inferri. Abb. in d. c. Abbas. colu. 1.& idedò mulier dicitur uim paſſa ab eo, qui eam, uel auro, uel multis blanditijs inducit ad ſibi conſentiendum in actu uene- reo. Ang. in auth. de lenon.& Paris de Puteo in tract. de ludo. nu. 44. Adde ad præfata aliquem priuari cauſa ſua propter metum illatumà potentiore in iudicio. glo. in d. c. 1. de offi. deleg. Itẽ quamuis metus hoc ſolo non probetur, quòd rem uiliori pretio dedit, tamen alioqui eſt in ty- n fi.C. de ſacroſ.eccl. Renunciatio t beneſicij metu facta fieret metu propter fratrem in uinculis exiſtentem. Dec. in c. 2. C. de tranſact. ubi ait, idem eſſe, quando aliquid de facto timere- non ualet,& idem eſt etiam ſi col. 3. de reſcrip. vide Iaſ.in l. ij tur. An autem matrimonia metu interueniente contracta ualeant, vide glo.& doct. in l.a diuo. Nio eiraihedheden Cæpol.omninò in cautcl. 1 48.& quæ pono in. ſi mulier, in principio. in- rà eod.tit. An carcer inferat metũo dicitur in l. qui carcerem, infrà eod. titu. Item ſi per metum compuli, te, ut aliquid mihi tradas, non potes intentare remedium..ſi quis àſe fundum, ad leg ... 8. 1 5 5 8' li ui.vbi ponam.& vide Bal. in c. de appellationibus, de appell. ubi ſub dubio ait, contrail- as perſonas, contr- ari acti ſole p as, contra quas non datur actio de dolo, non dari actionem quod met. cau.J. ſioleum. in prudentem uirum, ita dilectus, de his quæ ui me. ur ſententiam proferat, uelut de- claret metus non excuſat, niſi caderet in conſtantem uirum. Abb. in c. cùm ue cau. Quando autem princeps mandaret Iudici ſub pPœna, ; 3. 6 1 BaKr. in d.l. metum autem colligit in ſumma, metum t in hac actione probandum eſt Quod metus cauſa. claret confinia, non dicitur metus illatus: quoniam iſte metus eſt bonus, ut per Dec. in cõſ. 12 colu. 4. Nunquid actus metu f factus ratificetur ſi ceſſante metu adimpleatur, uide Atet, inn conſi. 14. colum. pen.& text. not. vbi Bar.& Bald. in lij. C. quod met. cau. Raph. Cuma. in cou 68.& Abb. in c. ad audientiam, de his quæ ui met. ue cau. Quid ſi iuramentum appoſitum eli contractu facto metu interueniente? diſtingue, aut illi contractui lex reſiſtebat, ut puta in mix re uendente rem dotalem,& tunc iuramentum non obligat. Aut lex ualiditati contractus non refragabatur,& tunc iuramentum obligat, ſed abſolutio eſt concedenda: Abb. in c. cùm con. tingat, de iureiur.& Jaſ. in auth. ſacramenta puberum. C. ſi aduerſ. uendit. vbi aperit etiam angi 13 qua ſit inter ius ciuile,& ius canonicum differentia. An autem interuentus t conſanguineon, & amicorum metum purget? vide non nihil ſcitu dignum apud Ang. in conſi. 215. R omnin) in conſi. 21 8. colum. 2.& Ial. in l.pen. ff. de condit. ob turp. cau. ubi alia quoque docuit ad ren hanc facientia. Illud autem in primis eſt attendendum, nullam ſpeciem metus excuſare alqqi à peccato mortali.c. ſagris,& ibi glo.& Abb. de his quæ ui met. cau. Et ibi pariter habetur ui aliquis excuſetur ſi propter metum uel propter neceſsitatem famis participaret cum excõôm 14 nicato. An autem excuſetur qui t aliquem metu occidit, ut putaà, quia ei dominus ſuus mor, minabatur, niſi illum interficeret, eumque excuſandum eſſe docuit Barto. in 1 ij. ff. de non quod de iure ciuili procedere, non autem de iure canonico affirmat Abb. in d. c. ſacris. Ité ſc 15 exceptionem t metus,& uiolentiæ tolli ſpacio 30. annorum, laſ. in conſi. 72.in I. vol. Et quo plex ſit metus,& quis ſit iuſtus metus, vide trad. in I. metus. C. quot met. cau.& ad prædictag nia vide Abb. in c. cùͦm inter. R. de elect. vbi tradit etiam, an inſtantiſsimæ preces principism tum inducant. Denique illud perpetuò eſt adnotandum, ſi teſtator in graui infirmitate con 16 tutus propinquorum precibus legat, huiuſmodi legatum metu factum eſſe dici: quia tim derelinqui, ſi negat ea, quæ petuntur. Crauet. in conſi. 10. col. fi. nam teſtamentum huiuſmei ualde ſuſpectum eſt, ut per Alex. in conſi. 3 3. in 3. vol. Soc. in conſ. 163. col. 3.in 1.vol.& ipci 20. in 3. vol.& in conſi. 2 8. col. fi. eod. vol.& in conſi. 22 9. ubi late agit de hac re,& in conſian col. 8.& ſeq. in 3. vol.& Dec. in conſi. 43 9. ſolent enim teſtatores in graui infirmitate conti- ti à cõſanguineis uexari, ut ait Bar. in extrauag. ad reprim. in uoce, nõ obſt.& Soc. in conſm; 17 col. 3. in 3. vol. ad rem facit, quoniam preces f importunæ factæ ab ijs, quibus debetur rarrm tia, metui æquiparantur quò ad reſcindendum actum factum ob huiuſmodi preces. Scœuici- 263. Col. J. in I. uol. de qua re vide Feli. in c. 1. de offi. deleg& ideò ſi hæc locum habemtꝗe betur reuerentia; multò magis ubi infirmus timet derelinqui.& prædicta deciſio memordis potiſsimùm procedit, quando teſtator pluries recuſauit uelle teſtari: nam ſi poſteà teſtarur ditur id feciſſe, ut ſe redimeret à uexationibus. Soc. in conſ. 98. col. 3.in 3.vol. Summarium inliſti quidem. f quod met. cau. 7 TPater cenſetur magis amare nepotes ex filijs quàm ipſos filios. Lucubrat. in l. iſti quidem.ff. quod met. cau. 1 Quauyvis Bar. in hac.J. nihil dicat, collige tamen ex glo. patrem t cenſeri magis amare te- potes ex filijs, quam ipſos filios: ita Ludouic. Bologn. in conſi. 49. col. antep. inter cõlilia Ales in 4.vol. Curt. iuni. in cõſ. 1 69.& alij quos refert,& ſequitur Mari. Soc. iuni. in conſ. 127.nu.⸗ Summarium inl. metum autem. ſf. quod met.cau. Metum in hac actione probandum eſſé periculi inſtantis, non autemn fuſpcati de fuuro. 4— Bar. in l.ꝛ metum autem. ff. quod met. cau. ericuli inſtantis, non autem ſuſpicati de futuro. ſed contra hoc multa uidentur urgere, qu- tradidit Iaſin l.ij. C. de tranſact. licèt de iſto textu mẽtionem non faciat,& nonnulla, quæ bn Summar 1 Luenennuifeamiman Darin I BWar dlmeum ertuilerlberem. Vice coneasf Rtcum bar. PorefacpeeVideRon Iplkadtecceditec Kauandaliustereerur Lammrumnd Aehun numnnf Narmäla Ur Neaden, nerRineuänadiin de centnuge non gun mcenn etluipane conkeljc See Umdiy Lunruindi mmetus excufere ddi pariter haberu rticiparet cum exd dei dominus ſuus 1 Quod metus cauſa. 153 &e de materia huius. l.& quomoddò probetur metus, qui cadat in æ in præcedenti lucubr. diximus, vide Alex. in conſ. 98.& in cõſ. ſi. 42.in 3. dubio. ſuprà in præcedenti lucubra. conſtantem uirum vltraca, quæ in 99. in 3. vol.& in conſ. 156. viſo proceſſu, in 5. vol.& Dec. in con SFummarium in di!.metum. I animaduertendum ff. quod met. cau. , Populus G umiuerſitas poteſt metum inſerre,& delinquere. Bar. in d. l. metum.§. animaduertendum. ff. quod met. cau. BA R 1. in d. l. metum.§. animaduertendum ait, populum, t& alias uniuerſitates poſſe me- tum inferre,& delinquere. Vide Ang. in conſ. 16 5. Et an& quando uniuerſitas dicatur delin- quere,& quomodoò puniatur; vide Feli. in c. dilectus ſecundo de ſimon. Et ad hoc ut puniatur de delicto, neceſſe eſt, ut habito tractatu deliquerit. Feli.plenè in c.cm omnes, de conſt.& om nind vide Alber. Brun. in conſ. 28.& Curt. in conſ. 20. nu. 43.& in conſ. 21. nu. 6. An autem uni uerſitas poſsit excommunicariʒ multi dixerunt quòd non, cùm non habeat animam,& ideò eã puniri non debere; quoniam pueri, mulieres& aliæ perſonæ punirentur, quę non deliquerunt, balitryh tamen in contrariam ſententiam“ communiter itum eſſe docuit Oldra. in conſ. 6 5. incip. Hic dd mdcäcri lté agitur de duobus, de qua re vide Feli. in c.dilect.de excep. n.7z in 1-0. Eq et cau.&adprædi mæ preces princiyi graui infirmitate um eſſe dici: quin tceſtamentum huill col.3. in I. yol&i de hacre,& in con ui inRrmiaxe co- bit.& Soc. in co- guidus debetur modi preces. æclocum babe cta deciſio men nam poſteäte in 3.vol. Fummarium in d.l. metum autem. II. ſed licèt. fequod met. cau. 1 Licere mihi pecuniam accipere ut te à uiolentia illata liberem. Bar. in d.l. metum autem.. ſed licet. ff.quod met. cau. BART. in d.l. metum.§.Sed licèt, ait in ſumma, mihi liceret pecuniam accipere, ut te à uio- lentia illata liberem. Vide Signor. in conſ. 167. col. 5.& in conſ. 79. col. 3.& in conſi. 1 62.& in conſ. 245. Et dum Bar. ibi ſubiungit, neminem teneri alium iuuare: quia pecuniam pro hoc poteſt accipere. Vide Rom. in conſ. 1 17.& in ſimili caſu Bal. in lj. in princip. ff. de off. præfec. vigil. Ad hæc accedant ea quæ poſuimus ſuprà ad Bar. in l.vt uim. ff. de iuſt.& iur. ubi agitur, an & quando aliquis teneatur opem ferre ei, qui uim patitur. 1 Fummarium in d.l. metum autem. l. ſod quodp rætor: ff. quod met. cau. Aegocium non dicitur perfeltum niſi ſecuta numeratione uel traditione. Bar. in d.l. metum autem. S. ſed quod. ff. quod met. cau. BARNT. in cadem J.§. ſed quod prætor, ait, negotium † non dici perfectum, niſi ſecuta nu- meratione uel traditione. Sed contra hoc uidetur eſſe glo. in uerbo perficere, in l. contractus. C. de fide inſtru.quæ ait, contractum emptionis perfectum eſſe ſtatuto pretio, licèt numeratio non ſequatur, tunc enim contractus adimpletur,& perfectum eſſe dicitur id, quod ex quali- bet ſui parte conſtat.jj.ff.de orig. iur. Jummarium inl,xtat: ff quod met. cau. Credior quiper uim abftulit rem uel pecuniam, ammittit omne ius, quod habet in re. Bar. in I. extat. f.quod met. cau. BaRr. in d.l.extat, ait, creditorem, t qui per uim abſtulit rem uel pecuniam, amittere o- mne ius, quod habet in re. Vide Feli. inc. 1. nu. 26. de iudic. vbi tradit, an& quando, creditor Poſsit debitorem capere uel ei res aufferre,& ijs ſimilia facere. Quid ſi aliquis eſt ne ue- rè,ſed credirum probare non poteſt, utrum poſsit quocunque modo bona debitoris acci pere? idq; fieri poſſe ait Alex. in conſ. 1 25. col. 2. in a. volu. citat Innoc.in c. quia plerique, de immun. eccl. quem extollit Bal. in l.j. C. de teſt. 1 . Summa- V Quod metus cauſa. Jummarium in l. ſi cum exceptione. T. hæc autem actio. ff. quod met. cau. Actio quod metus cauſa, eſt arbitraria. Sententia diſfinitiua eſt illa, quæ negocium principale decidit. s Ab exccutione facta appellari non poteſt, ſed a pronunciatione de exequendo. 8 Bax. in lſi cum exceptione. S. hæc autem actio. ff. quod met. cau. 1 Bakr. in d. S. hæc autem actio, dicit in ſumma, hanc actionem t eſſe arbitrariam, Kidey iudex non reſtituentem, quod eum reſtituere oportebat, poſt primam ſententiam condemna in quadruplum. Circa iſtum. S. vide Iaſ.in§. quadrupli, colu.. verſic. in ea glo. inſtit. de action vbi refert& ſequitur ferè omnia, quæ hic habentur per Bar.& ponit etiam aliqua ibi in 2. oyl & dum Bar. ſubiungit, quomoddò in huiuſmodi actione ſit formandus libellus„Vide quæ poli 2 ſuprà in rubri. Poſteà Bar. tradit, ſententiam t diffinitiuam eſſe illam, quæ negocium princi. le decidit. ad quod uide omninò Alex. in conſi. 192. Viſis actis, nu. 9. cum ſeq. in libro primiꝭ ſecundi vol. Attende tamen ſententiam uim habere diffinitiuæ etiam ſi totum negocium nan diftiniat, ſed tantùm partem ſubſtantialem, vt not. dixit Bal.in Ij. C. quand. prouoc. non eſtm ceſſ.verſic. decimò quæro nunquid. vbi citat tex. ſing. in l. intra utile. f. de minor. Alex.in cã 182. in 6. vol.& quæ dicatur merè& pursè diffinitiua ſententia, vide apud Iaſ. in L.Imperiun col. 3. verſ. ex prima. ff. de iuriſd. omn. iudic. 3 Bar. in dicto S. hæc autem actio, propè finem ait, ab executionet facta appellari non polh ſed à pronunciatione de exequendo,& tangit trad. in l.ab executione. ff. de appellatio. Vi V Felin. in cap. quò ad conſultationem, colu. õ. de re iudic. Bald. in conſil.1 44-in 2. volumine, in conſ.3 5. in 5. volu. Summarium in dtl. ſicum exceptione. T. ſed& ſi qui.. quod met. caut. 2 Vbi factum eſt in obligatione, ex legus diſpoſitione obligatus præcisè ad fatum compellitur. Bar. in d.lſi cum exceptione. S. ſed& ſiquis.ff. quod met. cau. 1 Bak.. in cad. 1§. ſed& ſi quis, colligit ex iſto tex. ibi acceptilationem t omnindò facrer V neatur, vbi factum eſt in obligatione ex legis diſpoſitione, obligatum præcisè ad factuman. pelli. Sed contra hoc dici poſſet, quia in iſto. õ. ideo præcisè ad factum compellitur, qumim aderat facultas faciendi, quo caſu ſiue ſimus in diſpoſitione legis, ſiue hominis, ſemperdèi- gatus cogitur præcisè ad factum, quando adeſt huiuſmodi facultas, vt tradit Ioan. And. nas- dit. Specul.in titu. de rebus eccleſ. non alien.§. fin. in addi. incip. Non fuerunt iſti libelli.&ad rem faciunt, quæ habentur apud Bar. in I.certi conditio, verſicu. Not. ergo iſtam glo. ff ſi cen. peta. vbi qui tenetur ad fundum, quem poſsidet, ſoluendo intereſſe, non liberatur, quando adeſt facultas. prætereà hoc eſſet contra tex. in l. Celſus. ff. de arbitr. atque ita hoc Bartolido. cumentum redditur dubitabile. Jummarium in l. ſi mulier. ſf quod met. cau. 7 Metus iufté illatus facit ut actus illo interueniente confectus reſcindi non poſſit. Bar. in J.ſi mulier, in princip.ff. quod met.cau. 1 BaRx. in d.lſi mulier, in princip.ait in ſumma, metum fiuſtè illatum facere, ut actus ilo interueniente confectus reſcindi non pPoſsit. Vide Alex. in conſi. ↄ9. In caſu prædicto, coliiin- 3. uol.& Feli. in cap. cùm inter. col. 10.& ſeq. de except. Jummarium in dl. ſi mulier. I. ſ dos. ff. quod met. caut. 1 DBDotu contrattus metu fattus nullius eft roboru E nomenti. Qarruaylhicſ— (unmfabmm In Jandufu ufte en 3 Danmnatus ityeryetuum ) Aneaxcrtusob uumy nfamumei quummn 1n L uſapumidu lim unyonuile 1I Larrnaudnu’yn 3 1 Uan üdlquiin camaancero nullibe Abdianſco inprmo mutaadtentancfäcjenr Mb dbdincpaccecen vücherfluminenrceri vo tcaln Kproy moditereigötnen omddeninedrndm 1 net. cau. elſeabiraim lententiam coc mea glo inſit den am aliquaibiin libellus, vide qur ux negocium oin im ſeqfin lbrop 3 totum negocium nd.prouoc. noneh, deminor.Alex.in⸗ pudlaſ nllmperi, 3 Kdaappellainon ⸗ Quod metus cauſa. 154 Bar. in d.J. ſi mulier. S. ſi dos. ff. quod met. cau. BaARr. in d.J.§. ſi dos, ait, dotis contractum metu factum t eſſe nullius roboris& momen- ti. Quid autem in matrimonio metu contracto, an ualeat? an ſit nullum ipſo iure? an— beat relcindi?& quid in matrimonio dolo interueniente contracto 7 vide glo. in là— 10. ff de ritu nup.& matrimonium metu contractum irritum eſſe pi iure ait Iaſ.in oreheſi, columna prima. C. de tranſact.& eſt text.& ibi Docto. in capitulo veniens, de ſponſal. idque habetur apud Alexand. in conſi.ↄ9. colum. i. in tertio volu.& de hac re uide Cæpoll. omnino in cautel. 148. Summarium in l. qui in carcerem. ff. quod met. cau. Carcerem inferre iuſtum metum ſſé. Sicarceratus liberatur, non dicitur eſſe liber quando filum pro obſide reliquit in carcere. Carceratus tenetur ratam habere uenditionem eorum, quæ pro redimenda captiuitate ſunt uendita. Si carceratus uolens contrabere poneretur extra carcerem, adhuc contractus non tenet. Carceratus an poſſit eſſe teſtis in his, quæ in carcere committuntur. (arcerem frangens uel fugiens an peccet. Ficarceratus fiut iuftè condemnatus ad mortem, an eo caſupoſſit fugere ſine peccaro. Damnatus ad perpetuum carcerem an ſit capax eorum, quæ ſibi in teſtamento relinquuntur. An carceratus ob ſuum maleficium eximere de carceribus ſit cauſa pia. ff. de appelltio. I0 Cenſanguinei qutueneno carceratum pro maleſicio capitali interficiunt, dit euitetur infamia, puniendi 1144in z. polum ſant ut paricidæ. 11 Carceratus detentus pro debito poteſt contrahere matrimonium. eet. caut. kum eimpelitur. 1 .Cau. dnem fomründf. præcisè adfact mcompelltur, ue hominis, ſen vtradit loan-àt en fuerunt iliilh t. ergo iſtam goi ſe, non liberl 3 arque ita hocha 2 6 Bar. in l. qui in carcerem. ff. quod met. cau. BANT. in d.]l qui in carcerem, ait, carcerem t inferre iuſtum metum,& promiſsionem fa- ctam à carcerato nullius eſſe roboris,& momenti. Vide Barto. in l. qui à latronibus. ff de teſta. Abb.in conſ 60. in primo volu. Roma. in conſi. 3 16. Cardin. in conſi. 13 7. in primo dubio.& multa ad rem hanc facientia uide per Kapha. Cuma. in conſi. 58.& Fulg. in conſi. 5.& in conſ. 176. Abb. in cap. accedens. de procur. Amplia regulam huius. l. ve locum habeat etiam in eo, qui habet filium in carceribus: nam actus ob talem cauſam factus à patre irritus eſſet. Aret. in conſi. 1 4. colu. 1 2.& proptereà ſi carceratus t liberatur, non dicitur eſſe liber, quando filium pro obſide reliquit in carcere. Felin. in cap afferte, de præſumpt. I. imita regulam huius. l.vt lo- cum habeat in eo tantùm, qui poſitus eſt in carcere publico; Bald.& Imol.in d. l. qui à latroni- bus. Item limita niſi contractus ſit utilis carcerato, quoniam tunc ualidus eſt. Bal, in rubrica. C. de reſcind. uend. verſiculo, Et hoc uerum niſi contractus ſit utilis carcerato quem ſequirur Dec. in conſi. 69 1.& ideò carceratus f tenetur ratam habere uenditionem eorum„quæ pro redimenda captiuitate ſua uendita ſunt; Rapha. Cuma. in conſi. 81. poteſt etiam procurato- rem conſtituere adſe defendendum. Ioan de Ana.in cap. ſignificauit, de Iudæ.& Doct. in ca- pitulo veritatis, de dolo& contuma. Et dum Bar. ſubiungit, ſi carceratus f uolens contrahere extra carcerem poneretur, adhuc contractum non tenere, uide Abb. in dicto capitulo acce- dens, in tertio not.& Bald. conſi. 247. in ſecundo uolumine. An autem carceratus poſsit fa- cere teſtamentum, tradit Bart. in d. qui à latronibus.& Rapha. Cuma. in conſi. 44. vbi loqui- tur in damnato ad perpetuam carcerem an teſtari poſsit.& an& quando carcerati confelsio ei noceat, vide apud Kapha. Cumalin conſi. 157. Nunquid carceratus poſsit f eſſe teſtis in ijs, quæ in carcere committuntur? vide Alberic. in tract. de teſtibus, in capitulo quando teſtes re- pelluntur ratione domeſticitatis. num 17. cum ſequ. Quid ſi carceratus citatus pro aliquo de- bito, pro quo perſonaliter non tenetur comparere 1 b—„Vvtrum dicatur eſſe contumax, ſi non com- paruit? reſpond. illum eſſe conrumacem perinde, ac ſi non eſſet in uinculis. Ang. in conſi. 65. de hac re uide Lai. ia lj§. in ius uocan. ff. de in 1us uocan. An autem carcerem t frangens, V 2 uel ONͤ8SXS8* Quodmctus cauſa. uel fugiens peccet,& in foro conſcientiæ redire ad carcerem teneatur? Felin. in c. enu. 644 ..... conſtit. Vide Rapha. Cuma. in conſi. 10 5.& dicas eum, quando iuſtè detinetur peccare. Dec in l. quod à quoquam. ff.de regul. iur.& iuramentum de redeundo ad carcerem, eum obligate ait Abb. in c. ſicut& infraà, de iureiur. Si uerò iniuſtè detentus eſſet, iuramentum nõ obligaret: quia ſeruari non poteſt ſine interitu ſalutis æternæ. glo. ſing. in uoce, per uiolentiam, de reil- dic. Immo ſi talis, qui iniuſtè fuit captus, non fugit,& frangit carceres, cum poſsit, pœna cap. tali eſt puniendus. vide in conſi. 1 2. col. 2 5. verſicu. tertia ratio, inter conſilia Alber. Brun uide ad præfata Abb. in. à nobis, de apoſt. Quid ſi carceratus t fuit iuſtè condemnatus ad moreen, an eo caſu poſsit fugere ſine peccato? Bart. inl. relegati. ff. ꝗe interd.& Abb. in cap. 1. deteſſ. cogen. cum ibi addit. Attende etiam hac in re, in qua agitur utrum aliquis iuſté uel iniuſt fuerit detentus, quòd ſi carceratus ut exeat de carceribus fideiuſsionem præſtitit de iudici ſiſti,& iudicata ſoluendo, dicitur conſentire capturæ,& amplius de eius iniuſtitia dicere n poteſt. Soc. plenè in conſi. 1 1 3. in 3. vol.& ideò cautum eſſe debere aduocatum, vt ſaltemſi reſeruet ius dicendi de nullitate capturæ, ait Socin. 99. in 4. uolum. An autem damnatust perpetuum carcerem ſit capax eorum, quæ ſibi relinquuntur inteſtamento? vide Imol.inli ff.de public. iudic.& Felin. in cap. qualiter& quando.. ad corrigendos, nu. 1 2. de accuſat,ſ etiam habetur, carcerem perpetuum appellari ultimum ſupplicium, ſecundum Bart.in lyy gramma. C. comminat. vel epiſt. de qua re uide Ioan. de Ana. in cap. I. colum. 1 3. de collu.- teg. An carceratos t ob ſuum maleficium eximere de carceribus ſit cauſa pia?& indiſtin hoc eſſe pium opus, docuit tex. inl. ſed ſi ideò. ff. ſolut. matrimo. de quo uide Barto.& aliosi authen. contra rogatus. C. ad Trebell.& argumenta ad utranque partem colligit Ioan. Camy- gius in tract. de dote, in 1 2. quæſt. ſecundæ par. vbi ipſe concludit, pium eſſe. Tamen fonds ſtinguendum eſt, an iuſtè uel iniuſtè ſit detruſus in carcerem. Illud etiam ſcias, conſangi 1o neos, t qui ueneno carceratum pro maleficio capitali interficiunt, vt euitetur infamia,y niendos eſſe ut paricidas. Belin. in cap. cùm iuramen. de homic. in fin. citat Bald. in l.j.ff. deln homin. Redeundo autem ad rem de qua agitur in d.l.qui in carcerem, ſi quæratur an ea ge aguntur à carcerato ualida ſint, an non? Innocen. in cap. cùm locum, de ſponſal. diſtinguiar ſunt de ijs, ſuper quibus iſte in carcerem eſt detruſus,& quoniam hæc fiunt metu, nonukr d.j.ſiquis in carcerem. Aut actus ſunt diuerſi, ut puta aliquis eſt detentus pro debit dam 11 poterit contrahere t matrimonium, ex quo non fuit carceratus, ut contraheret matrinmnümm: ita Abb. in d. cap. cùm locum, vbi etiam tradit, an matrimonium ab eo contractum, quiiinor ptus ab hoſtibus ualidum ſit. Et an carceratus in carcere publico, vel priuato deſinat yobi dere, vide apud Iaſ. inl.ſi is qui pro emptore, nume. 11 5. ff. de uſucap.& ibi nume. 3 32 e- rantur priuilegia carceratorum. Et quotuplex ſit carcer, uide plenè apud lIoan. de Anxinct pitulo à nobis, de apoſt.& in cap. ſignificauit, colu. 4.de ludæ.& Bald. in authen. ſi captiuii epiſc.& cleric. — Fummariumin l. non eſt ueriſimile. ff. quod met. cau. Vbi præſumptio eſt contra aliquem, qui probare debebat, aſſicitur duriori probatione. Derißſimilitudo dicitur cognata naturæ. Teſtu qui dixit ſe non recordari de hus, quæ ueriſimiliter recordari debet, ſuſpettus eſt de facſi. Deriſimiliudo una quæ alijs ueriſimilitudinibus coadiuuatur, plenæ ſuſicit probationi. An contra præſumprionem iuriur probatio admittatur. Licèt aliquid præſumatur, illud tamen non ſuficit neque proficit niſi allegetur. Probatio iuris non admittit probationem contrariam.— Vbi agitur de alterius præiudicio, non ſuſficit præſumptio. ſéd probatio eft neceſſaria. Qualitas requiſitaa lege debet probari in fpecie, E& non ſuſicit iuru præſumptio. Bar. in l.non eſt ueriſimiſe. ff. quod met. cau. BART. in d..non eſt ueriſimile, hoc ait in ſumma. Vbi præſumptio t eſt contra Aiain drworiiocuamenc cſKruot. Rtepdec veäcentbosdelber zsmilrarecolit. emmyyſecſtcumid Inlilcies œæepoterri ] krudloneſtuerin- ruraditgutut bi rapreimpronem irse ciggimyrelimprioi- Ihzirqukefrmat pedles linegumdkrelm enkeinemmbincui ninlbenzämtiin de aduocatum, tlelt An autem dannm tamento? videlnq ddos,nu. 2cde accuſ ſecundumbmal ..colum. 13. toh lt cauſa pia? Rndl quo uide Baroo.Au- em colligit loani um eſſe. Tamenie letiam ſcias, conl t euitetur infam tat Bald.in lijff. w.ſiquæratut ane „deſponſdl. ütm echuntmetu, nd tentus pro debi ontraheret matl eo contractumꝗ , vel priuato déi cap.K bi nume- deapud loan. cet ldin authenſich f. iprobatumt. tt, ſaſheuuu 7 Ä ficn pihauun. 9 tur. 8 itmaſn- Kcor 4 inptio te 3 7 8 etiam ſcias, vbi agitur t de alterius præiudicio nõ ſufficer Quod metus cauſa. 155 obare debebat, afficitur duriori probatione. Ex hoc Bartoli documento rectè infertur, quemadmodum maior exigitur probatio in ijs, Aerdelinſüenein reluctantur, Ita Lier Lm robationem exigi in ijs, quæ ueriſimilia ſunt.& ideò in ca u illo teſtes probant, qui alioqui nõ ſufficerent. Dec. in conſi. ⸗ 96. nu. 7. Veriſimilitudo t enim dicitur eſſe cognata naturæ,& pro- tered ueriſimiles probationes uel coniecturæ cæteris præferuntur. Bald. in conſi. 1 80. Mor- tuo filio, in 3. uol. Felin. in c. auditis, de præſcript. Crauet. in conſi. 5.& teſtis qui non ueriſimile dixit, non probat. Alex. in conſil. 2. colu. pen. in 7. volu. nam ea, quæ diſtant à berfündi habent imaginem falſitatis. Bald. in I.. C. de ſeru. fugit. Socin.in conſi. 1 49.col. pen. in 1 volu. Hinc tra- ditum eſt teſtem,t qui dixit ſe non recordari de ijs, quæ ueriſimiliter recordari debet, ſuſpectũ eſſe de falſo, vt declarat Crauet. in conſil. 9.& teſtis uariantis dicto ueriſimiliori ſtandum eſt. Soci in conſ. 25 1. col. I.& 2.& quamuis probatio ueriſimilis iure non concludat, debet tamen concludere coram bono uiro, qui de facto& æquitate procedit. Aret. in conſi. 126. citat Bald. inl. ſolam. C. de teſti. in fin.& ueriſimilitudo f una, quæ alijs ueriſimilibus coadiuuatur, plenæ ſufficit probationi. Bald. in l.ſi creditores, in antiqua lectura. C. de fideicommif. vbi meminit Ariſt. in primo Ethic. qui ait, vera omnia conſonant, falſa autem citò diſſonant. hoc idem ſe- quitur Soci. in d conſi. 149. colum. penul.in primo uolumine. Et ad prædicta uide Alexand. in conſi. ↄ9. colu. fin. in 3.vol. proinde quamuis pręſumptio communiter plenæ non ſufficiat pro- bationi, alioqui tamen eſt in ijs, quæ ſunt conſona ueritati. Bar. in l.ij. in princip. col. 2. ff. de ex- cuſat. tutor. Attende etiam magis credi duobus teſtibus de metu deponentibus, quàm pluri- bus dicentibus de libera uoluntate, vt dixi ſupra in rubrica. ad quod uide etiam Præpoſit. in c. ius militare, col. 1. diſt.. Et dum Bar. ſubiungit, quando aliquis dubitat ſibi poſſe uim inferri, eum poſſe officium iudicis implorare, ut uim prohibeat. de hac re vide Bart.& quæ ibi poſui in l.illicitas. õ. ne potentiores. ff. de offi. præſid. Bar.in d.l non eſt ueriſimile, ſubijcit nunquid contra præſumptionem iuris t probatio admit tatur.& diſtinguit ut ibi per eum. Vide Alex. in conſi.ↄ9. infi. in 3. vol. Bulg. in conſi. 1 66. Et cõ tra præſumptionem iuris& de iure, non admitti probationem, hoc ideò eſt; quia magis elt fi- ctio, quàm præſumptio. uide Aret. in conſi. 147. Præſumptio autem iuris& de iure dicitur eſſe illa, in qua lex firmat pedes& facit ius,& quæ probationes contra eam admittantur vide apud Feli. in c. quanto, de præſumpt.& contra huiuſmodi præſumptionem admittitur probatio per confeſsionem partis, in cuius fauorem præſumptio eſt. Feli. in c. quoniam contra. num. 5 1. de probat. Item admittitur probatio in contrarium per indirectum, ut declarat Dec. in confi. 64. col. 3.& Socin. in conſi. 19 1. col. 3. in I. volu. Et quomodò contra huiuſmodi præſumptionem probatio admittatur, tradunt Doct. in auth. Sed iam neceſſe. C. de donat. ante nupt.& canoni- ſtæ in c. is qui fidem, de ſponſal. Attende tamen in hac re, quia licèt aliquid t præſumatur, illud tamen non ſufficit, neque proficit, niſi allegetur. tex. eſt not.& ibi Barto. in J. ſi adulterium cum inceſtu.§. idem Pollioni. ff. de adult. Soc. in conſi. 1 49. Col. 4. in 1. uol.& Petr. de Anch. in conſi. 3 88. colu. 2. vbi ait ad rem facere illud, quod de notorio dici ſolet: nam etiam illud non ſuff- cit, niſi allegetur, ſecundum glo. ſing.in clem. appellanti, de appellat. Ad præcedentia accedat, præſumptionem tiuris non admittere contrariam probationem, quando lex pręſumit ſuper fa cto certo, vt putà ſi quis reuertatur à captiuitate: quia pręſumitur, immo fingitur eum nunquã fuiſſe captiuum, alioqui uerò ſi pręſumptio eſt ſuper facto incerto, vt declarat Damaſus in trac. de brocardis‚in primo membro, nu. 0. Quid autem ſit præſumptio, quot ſint præſumptionũ ſpecies,& quæ recipiant contrariam probationem, vide apud Spec.in 2. par. tituli de pręſump. §. I.& 2.& Abb. in c. quanto, de præſumpt. nobiles præſumptiones poſuit glo.& Bar.in. me- rito. ff. pro ſoc. de qua re multa exempla ſcitu digna ponit Crauet. in conſi.i 51. nu. 6.& unam Præſumptionem, quæ eſt utilis, tradit Barto. in l. ſi uentri. S. in bonis. ff. de priuileg. cred. illud e præſumptionem ſed probationem cur, de ſenten. excommun.& Abb. in æſumatur, tamen hoc non haber locũ V 2 in præ- qui pr eſſe neceſſariam. capitulo cùm nobis, de teſti. glo. in cap. ſ clicet, de offic. deleg.& ided licèt quilibet bonus eſſe pr 9 nu. 7. de clect. Adde quòd qualitas t requiſita à lege debet probari in ſpecie,& non ſufficitii. 1 1 1 1 X Quod metus cauſa. in præiudicium tertij. Abb. in c. cùm in iure, de offic. deleg. Dec. in conſil.5 28.& in cap. Oſius ) ris præſumptio. Et ideo ſi ſtarutum imponit pœnam rapienti mulierem honeſtam, non ſuthict honeſtas præſumpta, quæ de quacunque perſona conijcitur, ſed probatio huius qualitatis el neceſſaria. Cæpoll. in conſi. 57. Sed contra hanc deciſionem mea ſententia urget text. iunch glo. in authen. ſed cũm teſtator. C. ad leg. falcid. vbi tex. vult, eum, qui prohibet falcidiam non eſſe ignarum patrimonij ſui.& glo. ibi, ait, hoc ſem per præſumi, arque ita ſufficere.& qualit. tem à lege requiſitam ſola præſumptione poſſe probari aperit Beli. in c. Quoniam, nu. 5. de of ordin. vbi ait, ſi ſtatuto cautum eſt, eum, qui ciuem occidit, acrius eſſe puntendum, quàm ſſ. renſem trucidaret,& incognitus occidatur, præſumendum eſſe, illum eſſe ciuem. Simiſiteri ſubſtitutus pupillariter dicit ſe admittendum eſſe ad hæreditatem ex pupillari ſubſtitutionet non appareat, an defunctus deceſſerit in pupillari ætate, an uerò in adulta, præſumitur pro eo, niſi contrarium probetur,& ui huius præſumptionis locus eſt ſubſtitutioni, abſque eo quòda ter probet iſtam qualitatem, quæ eſt fundamentum intentionis ſuæ: ita Soc. in conſi. 8 9. col in I. uol.& Caccialupus in repe. I. precibus. C. de impub. nu.5 6. Cogita. Item ſcias præſumprii em ſiue legem, quæ innititur præſumptioni, locum non habere in foro conſcientiæ. Baldiiinl cùm qus. C. de iur.& fact. ignor. Feli. in c. ſi cautio, nu. 50. de fide inſtru.& in foro conſciemn ſemper tutior præſumptio eſt ſumenda. Feli. in c. auditis, colu. 1 8. de præſcript.& ideò in fon poli uſura eſt præſumenda, vt tutior uia eligatur. Crauet. in conſi. 48. Jummarium in d.l.non eft neriſmile. T. ſi fœnerator, ſf quod mot. cau. Factum metu alicuius uerecundiæ moaicæ oſrio iudicus reſcinditur. 2 Bar. in d.. non eſt ueriſimile. S. ſi fœnnerator. f. quod met. cau. BART. in d. l. non eſt ueriſimile. S. ſi fœnerator, hoc ait in ſumma, factum t metu alicuiusir recundiæ modicæ officio iudicis reſcindetur, non autem per hanc actionem. Vide Barbann conſi. 1. col. 43. in I. vol. ubi citat hunc tex. Jummarium in J.non eft uergfimila. J. ſ qud. foquod mer. cauſ An ille qui indebité detruſuis fuit in carcerem poſſit ibi recomendari pro alio debito uero. —. Bar. in d.l. non eſt ueriſimile. S. ſiquis. ff. quod met. cau. BaRkr. in ead. J. S. ſi quis, quærit, an ille, qui indebitè detruſus t fuit in carcerem, poßii recomendari pro alio debito uero? Vide Corn. qui alleg. hunc tex. in cõſi. 5 1. col. 2 8. in 190- Soc.omninò in conſ.ↄ9. in ꝙ. volu. Paul. de Caſtr. in conſi. 30.& in Iſi cum aliena,& ibietum Alex. ff. de iudic. Alex. in l. ſi finita, in princi. colu. 3. ff. de damn. infec.& in l. ſed eximendii ne quis cu. qui in ius uoc. Anch. in conſi. 439. col.fi.& in conſ. 291. per totum,& in conſſ.11⁰ in fi. hulg. in conſ. 176. Bal. in conſ. 86. in 3. volu.& in conſ. 04. in 4. uolu. Quid ſi captura non fuit rite& legitimè facta, ſed de debito conſtat, an reuocari poſsit? Reſpond. non poſſe: qunm iterum capi poſsit; ita Kom. in d. 1ſi finita. in princip. Paul. de Caſtr. in conſi. 3³ 7. in fi.& Firn- in tract.de Epiſcopo, quæſt. 49.in 3. par. primi libri. Summarium in Rubr. fede dolo malo. Ad hoc ut dolus ualidus ſit, eſt neceſſé quòd fallere poſſit prudentiſſmum hominem. Dolus quando dedit cauſam contractui, uel imgreſſui religionu, Vel matrimonio, an hæc omnia nalis irrita& mania. Dolus an præſumatur. Xanquam in eo dolus eſſé præſämitur, adcuins utilitatem non cedit actus, quem ſccit. Dolus excluditur multu ex cauſis Econiecturi. 6 Lucubrat. Kl urnchl welur ä unm omulspontkei ritakin onenoz n erſterscekeci Knc rieaäcicuütnem dnaiquocdreum deprelmmp Küol cit Kcimiinconlnuis Rconlecturb. CTauetéloco ceke Liilrd ſrchll Ecolsfalsdiferunsſ quirqemubacio de dobn deetunltkbeo corrny Purgrxpobit. Cxpolin LCanna Auulkun, ummnin 16,8 ahessenen Lucubrat, in rubricam. ff.de dolo malo. em bunr 1 wwolün UCubltat.„II.( 3 obatio uemd IIRXCà hunc titulum attende, quia requiritur dolus, t qui fallere poſsit prudentiſsi- entenl 1r mum quemque, Iaſ.in linterpoſitas, col. 1 verſic. ſicut non. C. de tranſact. nam ſicut prohib rde ten 2 metus debet eſſe huiuſmodi, vt in conſtantem cadat, ita dolus debet eſſe talis, vt in enaſofhelül rudentem cadat, vt dixi ſuprà in rubri. Quod met. cau. Item ſcias, etiam ſi iuramentum firmet 0 urdcen. Am contractus inualidos, hoc tamen non procedere, vbi adeſt dolus: quia nec contractus, nec iu⸗ „Wonian du.ſh 2 ramentum ualet. glo. in l.j. C. ſi aduer. uend.& quando dolus t dedit cauſam contractui, vel in- 1 alendumqun greſſui religionis, velmatrimonio, an hæc omnia reddat irrita& inania, vide apud Abb. in c. Lll — emuem-Smm cuùm dilectus, de his quæ ui met. ue cau.& in c. cůͦm dilecti, de empt.& uende elus non de- I ma lubſtirun bet alicui prodeſſe communiter alioqui uerò ubi contra aliquẽ ageretur, qui fuiſſet particeps ltapreſumiruryn doli; nam eo caſu dolus prodeſt excipienti, non autem agenti; quoniam in pari cauſa turpitu- onlab queco au cdinis potior eſt cauſa poſsidentis. Damaſus in trac. de brocardis, in primo membro, nu. 21. An do Hoc in conſ. 99, 3 autem dolus t præſumatur?& dicas communiter non præſumi, ſed probari per coniecturas, a.Item ſcias preum quarum nonnullas ponit Feli. in c. ſi autem, de reſcr. Et quomodò probetur dolus,& uiolentia, Dchnſcientie. Bad tradit Alex. in conſi. 103. in 1. vol.& Doct. in l.ſi quis cùm aliter. ff. de uerb. obli.& Abb. in c. ſu- u Rinforoconſcien 4 per literis, de reſcrip.& in c. cùm cauſa, de empt.& uendit.& nunquam in eo dolusf eſſe præſu- DreſcnhrKidedat mitur, ad cuius utilitatem non cedit actus, quem fecit. Feli. in c.tertio loco, nu. 2. ge præſumpt. ſed ĩn aliquo caſu præſumitur ex actibus præteritis. Feli. in c. cum in iure, de off. deleg.& in c. fi. de præſump.& dolus dicitur interueniſſe, vbi eſt enormis læſio,& ex qualitate perſonæ. Mari. 5 Soc. iuni. in conſi. 77. nu. 46.& in conſ. 1 29. nu. 68.& dolus fexcluditur etiam multis ex cauſis, & coniecturis. Crauet. in conſ.d. quem ſemper uideas. Et ad prædicta uide Feli. in c. 1. de offi. deleg. Quid uerò ſit dolus,& quid calliditas, vide apud Anch.& alios in rubr. de dol.& contu. au. Et dolus,& fraus differunt, ſicut genus& ſpecies. Abb. in c. ex tenore, de reſcrip. Attende etiã quia quamuis actio de dolo non detur filio contra patrem, neque ſeruo contra dominum, ne- que humili& plebeo contra poſitum in dignitate, tamen traditur cautela, qua uti debent iſti ta les ut agere poſsint. Cæpol. in caut. 107. Jummariam inl.j. T. non fuit. fe de dolo malo. I Vonus eſt dolur, qui committitur aduerſus hoftes publicos. Et. Cau. um fmetu Acdi tionem. Vide Ba cauſ. 7 debito uero. Bar. in 1.§. non fuit. ff. dÄe dol. mal. u. 1 BaRx. in d.§. non fuit, ait in ſumma, bonum t eſſe dolum, qui cõmittitur aduerſus hoſtes giit in carcerem/ publicos. Hinc infert ad quæſtionem, vtrum ille, qui fecit pacem cum bannito, qui poterat im- n cöfi.51colab Pune offendi,ſi eum offendat puniatur de pace rupta?& decidit quòd non. Vide in hac re ple cum alemsi nas remiſsiones apud Alex. in l. quid ergo.§. ſi quis duos. ffide leg. I.& omninò Arch. in c. vtilẽ. in Lſedeice 22.. 2. quem ſequitur Gemin.in c. os in quemquam. 2. q. I.& Feli. in c. afferte, de præſumpt. der totum,&nr 5 d prædicta uide glo. in c. cupientes, de elect. in 6.& plenè Corſet. in ſingul. 77. Hæc autem ucho. Qudicht le0 intelligenda eſt in eo, qui fecit pacem antequam iſte eſſet bannitus. Bar. in J. qui ſeruũ, in princ. ff de uerb. oblig.& Dec. in conſi.; 52. nu. 9. nam ſi primò fuiſſet bannitus,& deinde fa RKeſpondnonhi jnconl.7int9 ciendo pacem promiſſæ fidei fœdus inijſſet, crederem eum teneri. in conli/, Jummarium in l. eleganter. ff de dol. mal. 1Si dolus dedit cauſam contraslui, contractus nullius eſt roboru&] momenti. h, Bar. in l.& eleganter. ff. de dol. mal. mmmu, uhn Banxr. in dl.& eleganter col.2.inquit,ſi vmum, 13. I GX eleganter, col. 2. inquit, ſi dolus dedit t cauſam contractui, contractum ip- 9 ins dülüe eiſe fhe Innnendi quod tamen declara, vt ibi per eum. Vide quæ de hac Olui ſuprã in rubr. hoc eod. titu. it irri— pio iure‚i P cod. titu. Amplia, ſicut dolus reddit irritum contractum ipſo iure, ita K1, u! v 4 Lkian De dolo malo. 156 AX 8 contrarium colligitur, quia quamuis neget actionem de dolo dari, non tamen propterca col⸗ De dolo malo. etiam irritam reddit ſtipulationem ſuper eo interpoſitam licèt ſit ſtricti ĩuris, ſecundum glo& jbi Alex. in l ſi quis cùm aliter. ff.de uerb. oblig.& ex dictis Alex. ibidem, dum citat Bart. in Lü rætextu, colligitur idem eſſe in tranſactione ſuper contractu bonæ fidei interpoſita: quiai- rita fit ipſo iure propter dolum in ea interuenientem. Et dum Bar. ibi proſequitur diſputando an& quando dolus irritos reddar contractus, vide Iaſ. in§. actionum, col. 6. verſi. in ea glo inſi de action. vbi tradit qualis eſſe debeat dolus interueniens etiam in teſtamento, vel lege, velſin tuto, uel matrimonio,& alia multa ſcitu digna, de quibus diximus ſuprà in rubrica. Attendet men, quia dolus dans cauſam ingreſſui religionis, non reddit ingreſſum ipſo iure nullum. ten. eſt ſingul. in capitulo conſtituit, 20. quæſt. 3.& dum Bar. in d.l.& eleganter, colu. 4. ſubiungt, contractum dolo interueniente confectum ita demùm eſſe nullius momenti, ſi hoc uelit decę. ptus. vide Iaſ.in d. S. actionum, colu. 8. verſicu. ultimò eleganter. vbi habetur etiam, nunqui deceptus cogi poſsit declarare, velit ne ſtare contractui, an non. vide Felin. in capitulo dit. ctus, i. de reſcript. Summarium inl.& eleganter. I. ſéruus. ſf.de dolo mal. Qui non ſéruat paltum ad quod naturaliter, non ciuiliter eſt obligatus, tenetur læſo actione de dolo. Bar. in d. l. eleganter.§. ſeruus. ff. de dolo mal. BaART. in d. l.& eleganter. S. ſeruus, ait in ſumma, Qui non ſeruat t pactum, ad quod nan raliter, non ciuiliter eſt obligatus, tenetur læſo actione de dolo. Ex ijs infertur, quando aliqi patitur damnum, tunc ex pacto nudo actionem non oriri, ſed de dolo. atque ita limitatura ferè inanis redditur regula illa, quæ habet, ex pacto nudo actionem non oriri. cuius rei mem nit Iaſ. in l. iuriſgentium. S. ſed cùm nuda. ff.de pact. vide eundem in.§. in perſonam, colum.i inſtitut. de action.& in l.l. lecta, col. 8. ff. ſi cert. peta.& in l.ſi conuenerit, columna quintaſſis iuriſdict.omni. iudic. Vide Dec. in cap. I. de iudic.& in conſi. 7.& Felin. in cap. tertio locoo lumna fin. de præſumpt. Bald. in l.cùm mota. C. de tranſact.& omnino Alexan. in conſi. 1o 2. in 3. volu. vbi citat hunc textum. Summarium in d. l. O eleganter. J. idem Pomponius. f de dol. mal. Simplex mendacium non præſumitur dolosè dictum. Aliquu non tenetur qui affermat aliquem eſſe idoneum, S' tamen contrarium eſt. Mendacium dicere pro tuenda falute propria uel alterius an licitum ſit. Simpleax mendacium non praſumitur dolosè dicium. An& quando uitietur reſcriptum in quo fuit expréſſum mendacium uel tacita ueritas. Bar. in d.l.& eleganter..dem Pomponius. ff. de dolo malo. BART. in d.& eleganter.. dem Pomponius, colligit in ſumma, ſimplex t mendacium non præſumi dolosè dictum:& ideò non inducere actionem de dolo, niſi cauſa ſui lucri aliqus mentiatur. Ad hæc accedit Alex. in l. dolum. C. de dol.& Felin.& Dec. in cap. ſi autem, de ſe ſcript.& adducitur iſte tex. ad probandum, aliquem non teneri, qui affirmat aliquem eſſe ico· neum, t tamen contrariũ eſt in caſu. ſ.cùm oſtendimus.. f ff. de fideiuſſ. tutor. Sed intellige pie dicta quando ille eſſet approbatus ut idoneus à deputatis ad approbandum,& nõ aliter, ſecmn dum Fulg. Alex.& Jaſ.in J. ſi uerò.§. qui pro rei. f. qui ſatiſd. cogan. Attende tamen, quia dê cùm oſtendimus. S. fin. ponit regulam generalem, ſcilicèt affirmantem teneri, nequc ex hoc tex ſequens eſt, vt alia actione non teneatur: quia poteſt teneri, non tamen de dolo.& iſte uice⸗ tur uerus intellectus,& ſenſus huius.§. Poſtquam hic agitur de mendacio, non ab re eſt intell —— ile d,ee erlili 300, enede gere, nunquid mendaciũ t dicere pro tuenda ſalute propria, vel alterius liceat? Et dicendl elb ..—.. J⸗ non licere. c. nequis arbitretur. 22 q. 2. vbi glo. ait, hoc eſſe mortale peccatum in homünd,de 3 ecti — — 3 Erits wntcumett Lunrersö cneo Dn B3A. IAqüs Gaaioe eocouedtn 4 1 Senuiruntaunenn : Sushunadumyſſt : Ahjuftauſuuſh zu 1 Aur idlſicleum cumgeraaorem ſetert lice dunddrspudſaquetund hlas wlethonbaminijite vhroüidrin mreraleglelti Aäecedne derdödicami luamäjuühenmnlüe nen cndeniuntOh emkpälgimnde ehrhammen onadu lecueaioren licui ſanal b dollta: 9 irau G rlequtträhn col Soxerdin eagal 2 3 iba etur etiam Iu de Felin. in capiuht 3 tur leſo aeimi,l ttpactum adqudt sinferuun quandot o. atque ita lmmtn on oriri. cuius rein in perſonam, coluÜ i, columna quint in in cap. tettio loc Alexan. in con.- dol. mal. umeſt. ltacita ueritar. m 3 Et quid ſit t ſequeſtratio, quotuplex ſit, De dolo malo. 1 57 fectis in imperfecs uerd eſſe ueniale. tamen glo. in ſumm. 1 4.diſt. indiſtinctè inquit non lcce re minus malum facere, ut maius euitetur. Et B. Bernardus hoc idẽ confirmat in c. 43. de inte⸗ riori domo. dicens, per nullam fallaciam defendas alterius uitam. De hac re ead neue olimin fſ. de reſcript.& in c. ſicut& infrà, col. pen. de reſcrip. qui idem ſentit licèt Barb.i 3 in a dit. contra hoc afferat. l. cum pater. S. Titio fratri. f. de legat. 2. Et quoniam Barto. in ſumma 4 huius.§. ait, ſimplex t mendacium non præſumi dolosè dictum. cõtra hoc uidentur facere quę 1„J.„ habentur apud Abb.& alios in c. ſuper literis„de reſcrip. ubi Tüin moelteiu ea zü tum, ſine dolo eſſe non poſſe, alioqui uerd, ſi largè ſumeretur. d hoc ldſeru Ahef 5 nem illam, An& quando uitietur t reſcriptum, in quo mürerdef de men ehum⸗ ue dnes ueritas. atque ita uidetur corruere Bartoli documentum, quod Pnbiee men dncſaue Persſe matur ſine dolo: quia immo ſtrictè ſumptum, ſine dolo eſſe non poteſtex prædictis. Vmheae dacium facit, ut mendax doloſus cenſeatur. Bar. in d.l. dolum. C. de dol.& Alexan. in conſi.¼⁷. col. 3. in 3. vol. Et mendacium dicitur eſſe peccatum contra naturam. Soc. in conſ. 1 3. col. 4. n I. vol. Et ideò mendacium eſt ſufficiens indicium ad ſubijciendum mendacem quæſtionibus & tormentis. Soc. in conſi.5 4. col. pe. in 3. Vol. Bar. in J. ſi quis affirmauerit. ff. de dol. mal. BaAKr. in d.I.ſi quis affirmauerit, ita inquit; contra mentientem de ſubſtantia hæreditatis datur actio ex eo cõtractu ſi interceſsit, alioqui verò datur actio de dolo. Vide lmol. in cõſ. 70. Fummarium inl. holeum. ſf. de dolo malo. Sequeter non tenetur rem reſtituere niſi lite finita. Sequeſ'rum an obtineri poſſit niſiprius conſiet de debito per publicum inſtrumentum. Sequeftratio quid ſit,& quotuplex,& quomod' ſit concedenda. d= ◻ Bar. in l. ſi oleum. ff. de dol. mal. — BANT. in d.J. ſi oleum, ſic ait; Sequeſter t non tenetur rem reſtituere niſi lite finita, uel cum per adorem ſteterit. Vide Abb. in c. examinata, col. 4. de iudic. Et dum Bar. ibi ſubiungit, quando res apud ſequeſtrum depoſita eſt. quamuis perdatur poſſeſsio, nõ tamen commodum ipſias poſſeſsionis amitti, vide Abb. in d. c. examinata, col. 4. verſ.& primò.& ibi plenè Feli. qui 2 loquitur in materia ſequeſtri, vbi nu. 1 3. tradit, an ſequeſtrum t obtineri poſsit, niſi prius con- ſtet de debito per publicum inſtrumentum ut tenuit Bar. in llitibus. C. ꝗe agric.& cenſit. libr. I1. nam alij uoluerunt ſufficere, etiam ſi aliter quàm per inſtrumentum de debito conſtet. Ta- † men omnes conueniunt oportere, ut ante omnia debitum ſit liquidum. Abb. in c. dilectus, de ſequeſtr. poſſ.& fruct. in fi.cum ibi addit. per Barbat. Id, quod facit contra multos iudices„qui ſequeſtrationem concedunt antequàm debitum probetur. poteſt tamen iudex ex officio no- bili ſequeſtrationem alicuius rei facere, quando ſubeſt dubium, quòd partes ueniant ad arma. ſed neque hoc fieri debet, quando liqueret alteram partem poſsidere: quia ei fauendum eſt,& altera pars eſt actrix conſtituenda. Curt. in conſi 9.& de hacre vide Abb.& aljos in c.olim ex literis, de reſcrip.& hæc faciunt etiam ad decidendum, quid ſi debitor eſſet ſu ſpectus de fuga. & quomoddò ſit cõcedenda,& pleniſsimè quæ ad rem hanc pertinent, vide apud Pranciſcum Cunt. in tract. de ſequeſtris.& Angel. Peruſin. pariter in ſuo tr act. de ſeq ueſtris,& Abb. omninò in d. c. dilectus, de ſequeſtr. poſſ.& fruct. An autẽ& quã- do ſequeſtratio fructuum alicuius fundi ſit concedenda, vide Alex. in conſ.i 63.in 6. vol. Jammarium inl. ſed eo ex dolo. ſ. de dolo. ſde do. mal. Reckores de eorum dolo proprio tenentur. Bar. in. ſed& ex dolo. S. de dolo. fr. qe dol. mal. 1 Banr. ind.§. de dolo, ait, Rectores t de eorum dolo Proprio teneri. Vide Feli. in cap raheranA Ccl ⸗ 1117 Venerabilis, col. 2. de re iud. C. ₰ De dolo malo, Summarium in larbitrio, ſf. de dolo malo. Acrio ap dolo eſt arbitraria. Bar. inl. arbitrio, ff. de dol, mal. 1 BARr, in d.l. arbitrio, in principio colligit ex iſto tex. actionem † hanc eſſe arbitrariam g ideò contra non reſtituentem iuratur in litem, quando non reſtituitur res ſecundum præcepi iudicis. hæc Bar. Ex his uerbis Bart. iunctis ijs, quæ habentur inl. in actionibus. ff. de in lit lür. infertur contra iudicem malè iudicantem, non iurari in litem; quoniam requiritur hic, ad hoc ut iuretur contra non reſtituentem, commiſſum eſſe in non parendo iudicis præcepto den reſtituenda, id quod reluctatur ijs, quæ docuit Bald. in I. j. C. de ſent. ex peric. recitand. vbi unt contra iudicem malè iudicantem poſſe iurari in litem. Vide ad hoc Bal. in lj. in 14. oppol0. de ſent. quæ pro eo quod inter. profer. Jummarium in d. arbitrio. T, dolo cuius, ſf.de do. mal. r An eæ quando aduerſuüs cauſam ſiue litis inſtantiam peremptam ſit reſtitutio in integrum concedanli Bar. in d.. arbitrio. S. dolo cuius. ff. de dolo malo. 1 BaRI. in d.]I. arbitrio. S. dolo cuius, tradit an& quando f aduerſus cauſam ſiue litis inſti tiam peremptam ſit reſtitutio in integrum concedenda,& quando datur actio de dolo. Vit ad hoc Alex. in conſi. 72. col. 1. in 3. vol. Rom. in conſi. 174. colu. 2.& in conſi. 2 20. Colu. 4. cmn ſeq.& in conſi. 22 6. colum. 2. Et an& quando reſtitutio in integrum contra iudicem concei tur, vide Feli. in c.cùm cauſa, de offic. dcleg. Jummarium in l. cum à te. f de dolo malo. 1 Jb⸗ 2ui dolo ſuo eſt abſolutus, altione prima conueniri poteſt. Bar. in l. cùm Aà te. ff. de dol. mal. 1 BaRr. in d.. cum à te, inquit, eum, qui dolo t ſuo eſt abſolutus, actione prima comurnij poſſe,& contra exceptionem rei iudicatæ de dolo replicari. Vide laſ in repet. l. admar columna quarta. ff. de iureiur. Jummarium in l.rem quandam. ffde do. mal. 7 Qui rei tuæ uenditionem impedit, tibi attione de dolo, uel i factum tenetur. Bar. in l. rem quandam. ff. de dol. mal. 1 BaRx. in d.. rem quandam, inquit, eum, qui rei ttuæ uenditionem impedit, tibi actione de dolo uel in factum teneri. Vide Bal. in conſi, 06. in 3. vol. — Jummarium in Ruh. ffde minor. Contra caſum A fortunam non datur reſlitutio in integrum. ui non dicitur læſus quando euentus eſt dubius. Quando diuiſio bonorum fit ſorte, ſelaſio enormis contingeret, peti poteſt reformatio diuiſionis. Siinter duor de ſummo Pontificatu foret contentio, eam ſorte dirimi poſſe. In beneficialibus ſorti non eſt locus. Sors non eſt quicquam mali. Sors admitti ſolet ad lites dirimendas. In temporalibus poſſümt hominer iudicio ſortis ſe ſabijcere. Puber minor 2 i. annis ſi in contrattu iurauit non contrauenire ratione minoris atatis, licèt ex eo cn- tractu læderetur, tamen reſtuutionem in integrum petere non poteſt. OCOASAA o Minor „7¼, wnntumvun mus 19 Iluurununhanſu A“ 4 nylltutuut! 20 guuub in nhnn rnnunnle anns dl- vAinaunueun 21 AAnnrupnnn) nu 12 Nnvitanii 1 eſ A adcompru- ¹ Nuranſſi ania M V enun laurientimn ſtem den 11 Lacdbtat SAlrc Drerinr tonemiin negf ninor cum far eicoridgr.gupteres cum elgirlewacmerria on (anmndekeradfem fc 1 Annümndtunéglsfquur icolein70lKincon. ur dalgwadeibiampn qum en iun nelumgr lhruliienszcl ei nenenledmm iSe. Kal anderdmams do edrellaK ondsn lonis lma reniumalnln De minoribus. Io Minor proximus pubertati non obligatur iuramento. 11 Reftitutio eft in primum gradum repoſitio. 12 Minor beneſicio reftuutionis in integrum ſine iuramento renunciare non poteſt. anbirein 13 Reſiitutio in integrum oſſücio indicis nobili efi concedenda 4 Minor ætas fauorabilior eſt adimpetrandam reſtitutionem in integrum, quam ſit abſentia. t. dent 17 Siminor delitum confiteatur, neque alioquin conftet eum éſſe culpabilem niſi ex propria confeſſione, po- teſt restitui aduerſus huiufmoqi confeſſionem. ludicis Dræcc 16 Minori, mulieri& ruflico iura facilo ſabueniunt. 1 deric zecitand/u 17 Minorinopſuccurritur ſi ei fiat ſolutioa Tobitore iuſſu iudicis. galinlijin 14 cpn 19 Minori quando ſit deneganda in integrum reſtiturio. 3 2. 1 Mmor ugintiqun que annis ſi eſi doctor inris, non eſt in integrum reſtituendus. 2 uando petitur reſtitutio, utrum necéſſaria ſu litis conteſtlatio. 21 Mmor utgintiquinque annis dicitur eſſe qul Li annum 21. in integrum cmat,*2 Minor 2 i. annis an poſſit eſſe de conſilio ciuitati. 23 Minor an poſſit cogi ad compromiſſum uigore ſtatuti. as caulam ue licsin aur actio de dolo. in conſ220. colua 1 ntra iudicem com aione primac- in repet.l.adi nem impect, i 4 Pulfau- reformatu luſſ 4 9!) Au nuctall, 65 21 Mior uenditori ſcienti denunciare non tenetur, quando contra eum agere uult de euictione. Lucubrat. in rubricam. ff. de minor. xxv.an. IRca materiam huius tituli attende t contra caſum& fortunam non dari reſtitu- tionem in integrum. Bald. in l.ait prætor. S. fin. infrà eod. tit. vbi ex hoc infert, ſi frater b minor cum fratribus ſuis ad diuiſionem bonorum ueniant,& ſorte deterior pars ei contingat, proptereà eum reſtitui non poſſe; alioqui uerò ſi ſpontè partem illam peiorem elegiſſet. Item à ſententia ſortis& fortunę appellare non licet, ſecundum Bal.in 1.f. in principio C. comm. de lega. ad rem faciunt trad. per Iaſ.in l. de fideicommiſſo, in z. not. C. ꝗe tranſact na n aliquis non dicitur lęſust quando euentus eſt dubius,& ſe habet ad damnũ,& ad lucrum. Alex. in conſi. 8. in 3. vol.& in conſi. 34. in 1. vol. Et ideò, ſi annua penſio ſiue annui reddicus emun- tur ab aliquo ad eius uitam pro certo pretio, qui emptor tantùm uiuat, ut multò plus habeat, quàm fuerit dictum pretium, contractus eſtlicitus ratione incertitudinis uitæ illius, ſecundum Alber. in liubemus, col. 4. verſiculo quid de tali contractu. C. de ſacroſ.eccl. vbi ait ita fuiſſe iu- dicatum à collegio Bergomenſi. De qua re vide Dec. in d. L. de fideicommiſſo,& Abb.in qu. 4. incip. Augerius.& Bal.& alios in. ſi ea. C. de uſur. Abb.& Io. de Anan. in c. in ciuitate, de uſur.& Ambroſ. de Vignate in tract. de uſuris, nu. 241. Limita tamen prædicta t quòd ſi diuiſio bonorũ fieret per breuia,& ſortis infœlicitate læſio enormis contingeret, peti poſſet reformatio diui- ſionis ſecundum Bal.in l. maioribus. Q. comm. vtri. iudic. quem refert,& ſequitur Philip. Franc. in rubri. de appell. col. 5. Ad ea quæ de iudicio ſortis prędiximus, accedat Bal. in d.-.ſi duobus. C. comm. de lega. vbi Bal. iudicium ſortis, fortunæ iudicium eſſe perhibet, cuius dux eſt Deus, teſte Seneca cap. 7.in epiſt ad Lucilium.& iudicium ſortis, ait ſeri: quia cùm fortuna& muta ſit& ſurda, conſequenter quoque inexorabilis eſt. facit. C. ſors. 26. q. 2. hinc& Matthiam ſorte electum fuiſſe lcegimus, ut relatum eſt in cap. cleros. 21. diſt.&à ſapientibus acceptum eſt ſi inter duos de ſummo pontificatu foret contentio, eam ſorte diri- mi poſſe, ut videre eſt apud Card.in conſ.i 50. Qiæſitum ſæpe fuit à me, in fi. poſt redditũ con filium.& FEeli. in c. capitulum, col. pen. in f.. de reſcript. Sed contra prædicta uidetur urgere text. in c.fi. de ſortileg. vbi habetur, ſpiritualia ſorte non eſſe dirimenda. ideò glo. ibi ait,electionem fieri non debere, niſi illis modis, qui traduntur in c. quia propter, de elect. in quibus ſors non cõ memoratur.& ita decidit Bald. in d.l.ſi duobus. colum. 3·verſic. ſed nunquid electio Papr. ad duen. Feae zer lele in uinfmoh dserſie lega. t.idem uoluit Archid in d. c. ſors.& in neficia Ibus t ſorti non eſ elocum docuit Carq.in c. licèt cauſam, colum. fi. de probat. qaem ſequitur Reli. in d. c. capitulum, col. fi.& in d. c. licèt. Accedit ad hæc not. documentum lo. And. in d. c. Bal. finceritate munitum cen- Deminoribus. in d. c. licèt cauſam, quem ſequitur Fœli. in d. c. capitulum, nu. 49. aiunt enim, rem in faco conſi- ſtentem ſorte dirimi non debere, alioqui uerò ſi in iure foret contentio. Neque reluctatur 6 ſortem non eſſe quicquàm mali; quia uerum eſt in ſe, ſed eius uſus reprobatur, ne propte aſsidiuitatem mortales ad idolatriam delabantur, ut inquit glo. in c. 1. de ſortileg. Non obſta etiam ſortem electionis ſuper Matthiam cecidiſſe, quoniam illud diuino Spiritu cooperant: factum fuiſſe nouimus:& ideò non eſt trahendum ad conſequentiam, ut per glo.& Abb. ind c. fi. de ſortileg. citat. c. non ſtatim.& c. non exemplo. 26. q. 2. Non obſt. quæſtionem Pomtifc tus ſorte decidi poſſe: quia dupliciter reſpondetur. Primò enim dicimus, duobus de pomii tu certantibus, utrunque eorum in quaſi poſſeſsione illius dignitatis in ſuis obediẽtijs reperin, quò fit, ut quilibet eorum ſupra ius poſitiuum exiſtat, ut per Card. in d. conſi. 1 50.& per Feln, in d. c. capitulum. Proinde non obſtante iuris diſpoſitione poſſunt ui tantæ poteſtatis conten tionem corum ſorte dirimere. Prætereà etiam reſponderi poteſt hoc eo in caſu, ob ſpecialen rationem tolerari, ſcilicèt, ut aliquo modo ſchiſma ob uniuerſale commodum fidelium exii- 7 guatur. nam t ſors admitti ſolet ad lites,& diſſenſiones dirimendas, ut inquit Panor. in d. omm de ſortileg. ſed iuriſdictionem, in qua exigitur induſtria perſonę, ſorte, principaliter dari non ſe docuit idem Panor. in c. quoniam, de offi. deleg.& proptereà ubi Papa eſt eligendus, ſossii eſſet ullatenus admittenda: quia cadere poſſet ſuper inhabilem. Proinde cura fideliumm deberet committi tanto diſcrimini. Et ad prædicta vide Ana.& Barb. in c. 1. de ſortileg.&h der. de Sen. in conſ. 28 4. vbi examinat quid ſit ſors. Quare ex prædictis concludendum uidetu 8 in temporalibus t poſſe homines ſe iudicio ſortis ſubicere. d.l.ſi duobus,& l. ſed cùm ambol de iud. iunctis ijs, quæ prædiximus. ad quæ accedit Roſell. in monarchia, fol. antep. uerſiculh ſortes alioqui autem eſſe in ſpiritualibus, niſi(ut prædictum eſt) ſed hoc quoque, quodint poralibus dictum eſt, non ſine dubio pertranſirẽ, ubi de danda iuriſdictione ageretur, pery 9 dicta. Sed de ijs hoctenus. Attende etiam in materia huius tituli, puberem t minorem 2a. nis, ſi in contractu iurauit non contrauenire ratione minoris ætatis ſiue alia, licèt ex eo conm- &u læderetur, reſtitutionem in integ rum petere non poſſe, etiam ſi iuramenrum ſimpliic- interponatur: auth. ſacramenta puberum, vbi Iaſ. C. ſi aduerſ. uẽ dit.& ibi Iaſ. col. 4.& ſeq mt quid de impubere doli capace. de quo vide glo.& Abb. in c. ex literis, de ſponſal. Et ſi inam- re reſtitutio tollitur per illam auth. credẽdum eſt idem multòmagis eſſe in maiore. Tamimmd I0 minor f etiam proximus pubertati non obligetur iuramento, contra Bar. in d. auth. ſannmel- *† ta, tenuit Fulg. in conſi. 23 7. vbi ait in hanc ſententiam“ communiter itum eſſe,& ibi aitmos- rem, qui iurauit non contrauenire contractui ratione minoris ætatis, non prohiberi contrav- nire alia de cauſa. ſi uerò iurauit non contrauenire quacunque de cauſa, diſtingue ur peremm I1 in d. conſi, Item ſcias reſtitutionem t eſſe in primum gradum repoſitionem, quoniam tantum dat reſtitutio, quantum fuerat ablatum per læſionem. l. quod ſi minor.§. reſtitutio, infrà eodti ubi ponam. Et proponi poteſt coram quocunque iudice etiã pedaneo. J.f. O. vbi& apud quo 12 Item minor t beneficio reſtitutionis in integrum ſine iuramento renunciare non poteſt. Ba. in l. pen. C. de pact. An autem certioratus renunciare poſsit,& vtrum quando interuenit ura- mentum certioratio exigatur. laſ. in d. auth. ſacramenta, col. 1 4. verſi. tertiò principaliter. Nun quid credatur notario affirmanti ſe certioraſſe, uel declaraſſe minori quid importet benefccii reſtitutionis in integrum? vide laſ.in l.ſi duo patroni.§. idem Iulianus. colum. 3. verſiculo Ego iuxta. ff. de iureiur. vbi docuit, an etiam in multis alijs notario teſtanti ſit habenda fides. Nol 13 eſt ſilentio prætere undum reſtitutionem t in integrum officio iudicis nobili eſſe conceden dam. Bar. in lj. colum. 5. verſic. officium. ff. de iuriſdi. omn. iudic. ided quamuis petens partem uſurarum, quæ debentur officio iudicis mercenario, ſi deinde ſors ſit ſoluta, aliam partem uiu- rarum petere prohibeatur, cùm principale ſit extinctum; tamen cùm reſtitutio officio iudici nobili conceditur, quod actioni æquiparatur, quamuis principale foret extinctum, ad huc po- teſt petere acceſſoria.l.ſ. õ. Lucius,& ibi glo.& Bar. ff de condit. indeb. de qua re vide Abb. in .. 8... 5. 3 ¹ J. conſi.3 5,in 2. vol. ltem ita rectè colligi ſolet. Minor non reſtituitur, igitur neque malor. 8 3 iuamzuuimoüpäenn iitun domigiom pon p Wendaſut venänod tauemadn ſeccueta ſernindun wkomm KNeincofſe- 2 ccker quülbrril perigusnſkenu ing3 uolitlchnl.o. Vlb- ISmnduumaloquilerdlie trgunnefiundgclegante. HutlHeurum expreſſma- cncctturretuno, unoo itwanänconle 6, eriſok lem ienel elhn — — — S ½ — — —2 —j — — = = modum fideſium inquit panor ind drincipalter dari i naeſt eligendus on oinde cura fdeliam banc.1.ge ſortlega Sconcludendum ude bus,&R Lſed cum am hio, folantep.uerſu doc quoque, quodi tione ageretunpe Heremt minorem? c ala, cétexeo c- iutamentum umf ibi L. col. 4 R s de ſponſal Ex eſe m maiore. I. ra Bariin dauth. itum eſſe, Kid von probident cauſa, diſtinguel- ſrrionem, quohe Or.§.reſtirotiom neo.f C. bider enunciare no¹ 4 m qpando inen 20 de reſtit. ſpoliat Minor f autem 25. annis dicitur eſſe De minoribus. 159 14 nec non, in principio⸗ff. ex quib. cau. maio. Et minor t xtas fauorabilior eſt ad impetrandam reſtitutionem in integrum. quam ſic abſentia. Soc. in conſi. 1 3.Col. 9.n 1. volu. Aret. in conſi. 103. col. 2. ubi Salic. reprehendit, qui inl.j. C. de reſt. mi. contrarium ſenſerat„Ein conſi. 62. col. 2 Itꝰ fauorabilor eſt reſtitutio, quæ fit ratione minoris ætatis, quàm 1 ila quæ fit exclau- ſula, ſ qua mihi ĩuſta cauſa. Curt. in conſi. 5 8. Attende aliud ſoitu disnum,& nunquam obliuio- 15 ni tradendum: ſi minor t delictum confiteaturn neque alioqui conſtet eum eſſe culpabilem, ni ſi ex propria confeßione, poteſt reſtitui aduerſus huiuſinodi confeſsionem. Ang. in llcertum. Sn pupillo. ffide confeſ. cuius documentum, ut ſingulare, ſequitur Alexiin conſi. 11I z.im 3.vol. & in conſi. 80. in 7. vol. vbi ait, idem eſſe etiam quando minor ſe matrimonium cum aliqua cõ traxiſſe confiteretur,& alioqui matrimonium non probaretur: nam aduerſus confeſsionem nu t 6õ iuſmodi eſſet reſtiturio concedenda ſecundum Alex.in d. conſi minori, t mulieri,& ruſtico iu- ra facilè ſubueniunt, eosq́ue deceptos fuiſſe facillimè comjcitur, quando enormis eſt lœſio. Mari. Soc.iuni. in conſi. 144. nu. 3 2. Attende mirabilem fauorem æratis minoris: nam ſi minor emit rem cum pacto, ut res loco pignoris apud uend torem remaneat, donec pretium ei fue- rit ſoiurum, huiuſmodi pactum reijcitur,& nihilominus tenet em ptio: quia poſtquam ei fuit ac- quiſitum dominium, non potuit obligari, id quod incredibile uideretur, cùn uno&eodem té- pore facta fuit uenditio& pactum, niſi haberemus text. ſing. in 1§ fin. ff. de reb. eor. Minori 17 t aurem non ſuccurritur, ſi ei fiat ſolutio à debitore iuſſu udicis. text. eſt ſing. inl. ait prætor. S. permittitur,& ibi Kom. infrà hoc eod. tit.& ad hoc illum tex. extollit Paul. de Caſtr. in ſing. 13. & Alex. in conſi. 1 5. in 2. volum. vbi declarat. Sed Paul. de Caſt. in lij. ff de iudic. imitat hoc pro cedere, quãdo debitor iuſſus ſoluere prius huic iudicis præcepto reſtitiſſet, alioqui uerò ſi abi- que aliqua reſiſtentia ſimpliciter ſoluiſſet: quia tunc ſpontè ſoluiſſe præſumeretur:& hoc idẽ uoluit in conl. 2 90. Viſis his. vbi ſubiungit neceſſe eſſe, ut etiam ſolutio fiac incontinent pec 18 mandatum alioqui uerò ſi ex interuallo, ut ibi per eum. Et quando ſit neganda t minori in in⸗ regrum reſtitutio, eleganter docuit Bal. in lj. in 24 oppo. C. qui admit. ubi ait, quotieſcunque lex uel ſtatutum expreſſam facit mentionem de minore ſiue⸗-lia perſona, cui à iure communi conceditur reſtitutio, nunquam aduerſus huiuſmodi ſtatutum reſtitutionem poſſe concedi. idem ait Alex. in conſi. 16 5. nu. 5. in 6. vol.& ibi tradit etiam alios caſus, in quibus reſtitutio ne- Qari ſolet. Item, ſi ſemel reſtitutio fuit conceſſa, iterum in eadem cauſa reſticurio ſine aliqua ſu Perueniente cauſa concedi non poteſt. J. f. 0. ſi ſæpius in integr. re ſtit.poſtul. Et ſi line cauſa cõ 19 ceditur, nullius eſt roboris& momenti. Dec.in conſi. 4 36. Item minor t 25. ſi eſt doctor iuris, non eſt in integrum reſtituendus. Bar. in l. ſed& probari. ff. de excul. tut. Mar. Soc. iuni. in conſi. 69. nu. 49. Rurſus, ſi minor renunciat beneficium eccleſiaſticum„& alteri conferatur, petere non poteſt reſtitutionem in integrum, vide Abb. in c. ex parte, colum. 7. de ſponſal. An autem beneficium reſtitutionis in integrum aduerſus hæreditatem non aditam ad hæredes tranſmit- tatur, an none vide Raph. Fulg in conſi. 8 5. Nunquid reſtitutio facta minori ſuper probaciom- bus iam publicatis proſit aduerſario ſuo, qui eſt in maiori ætate conſtitutus? vide not. Soci. in 2⁰⁶ conſi 10. in a. vol. Quando petitur t reſtitutio utrum neceſſaria ſit litis conteſtatio: domin de Rota in deciſi.ↄ.in nouis. An& quando minor æquiparetur prodigo,& contrà, vide Bart.in 1.ſi curatorem habens. C. de in integ. reſt. minor. Et an priuilegia de uno ad alium extendantur. Feli. in ccum non liceat, col.3. de præſcript. An minor qui fuit læſus in cauſis ſpititualibus, in quibus maior exiſtimatur. poſsit petere reſtitutionem in integrum, Abb. in d. c. ex parte. col. 6. „qui agit annum 25.1. ſi maritus.§. mino- rem. ff de adulter.& habetur in l. ad rempublicam ff. de muner.& honor. vbi Alber.& ibi tra- ditur, quando annus incœptus habeatur pro completo. An autem aliquis fuerit minor, uel ma ior tempore contractus, dic eum fuiſſe maiorem iuris interpretatione cenſeri ſecundum 3lo 22 Optimam inl. ſi minorem. C. de in integ. reſt. Minor t 2 5.annis nunquid eſſe hoſi de COnldslio ciuſtatis, uel habere officium aliquod; in quo agatur de adminiſtratione reipublicæ? Abb. in d. c·cum uigeſimum, de offic. deleg. Si minor contrahit, ad quẽ probatio ſpectet, rem eſſe uerlam in ipſius ——ʒy De minoribus, 23 in jpſius minoris utilitatem. Soc. in con. 11 5.col.fi in 1.volu. vtrum autem minor tcogi poßit ad compromiſſum uigore ſtatuti, quo cautum eſt, inter cõiunctos fieri debere compromiſſum neccſſarium: Et an peti poſsit in integrum reſtitutio, Alex. latè in conſi. ultimo in 6. vol.&cę hac re vide quæ poſui in 1. conſt. C. de nou. cod. confic. Et minoris bona non incidunt in com⸗ miſſum, quamuis non ſint ſolutæ collectæ, etiam ſi facta ſint proclamata, quibus Præcipiaru, bona non ſoluentium infra certum tempus incidere in commiſſum. Alex. in conſi. 3 1.in 5. 24 Item minor f uenditori ſcienti denuntiare non tenetur, quando contra eumagere uult de ei- ctione, quamuis regula ſit in contrarium; ita ſing. dixit Bal. in lj. C. de peric.& commod.re.uii & Aret. in conſi. 26. vbi de huius documenti ueritate ſubſiſtit. Et minor 2 5. annis renuncias oteſt beneficium eccleſiaſticum ſine curatore. Crauet. in conſi. 90. Item ſcias minorem, ai ſunt elapſi decem anni poſt minorem ætatem cenſeri ratum habere contractum etiam nullum J. fi. C. ſi maio.& Soc. in conſi. 147. col. 4. in I. vol. Jummarium in l. denique. ſde minorib. Princeps potest minori adminiſtrationem bonorum fuorum concedere. Bar. inl. denique in princ. ff.de minor. BARr. in d.l. denique in principio ait, Principem t poſſe minori adminiſtrationem bom ſuorum concedere, non autem id poſſe iudicem inferiorem. vide plenè Alex.& Aret. inbm re. ffxde acquir. hæred.& Alexand. in l. bonorum, col. 1. C. qui admit. Et dum Barto. infertnſ pariter fieri non poſſe à ſtatuto, niſi ſtatutum eſſet ciuitatis, quæ ſuperiorem non recognoſi quia ipſamet ſibi eſt princeps. Vide Alexand. in conſi. 1 5. colum. 3. verſiculo Et ſatis eſt in volum.vbi ait geſta ab his, qui de facto ſuperiorem non cognoſcunt, teneri perinde ac ſidſi mo principe facta eſſent. Jummarium in d.l. denique. I.. ſi quis. frde minor. Minor quomodò poſſit restkuui aduerſus ſententiam quæ habet neceſſariam conſequentiam ab alhdl non reste gesto. Bar. in d. l. denique.§. ſi quis. f, de minorib. BaARr. in d.l. denique. S. ſi quis cum minore, tradit quomodò minor † reſtitui ytas- uerſus ſententiam, quæ habet neceſſariam conſequentiam ab alio actu non rectè gebbyic Alex. in conſi. I4 1. col. 3.in 5.vol. Jummarium in d.l. denique.. minorem. ff.de minor. Minor ætas inipicitur de momento ad momentum. Bar. in d.l. denique. S. minorem. ff.de minorib. BARr. in d. S. minorem, ait, minorem t ætatem inſpici de momento ad momentum. Vice Ang. in conſi. 404. Et cùm tempus de momento ad momentum inſpiciatur, ided ualdè cauel dum eſt ab amiſsione temporis, quod eſt cunctis rebus precioſius: nam teſte Seneca inch prima, Omnia ſunt aliena, tempus autem noſtrum eſt. proinde à ſapientibus eſt acceptum bo- neſtam eſſe ſolius temporis auaritiam. Et multa de amiſsione temporis tradit Io. Baptiſta Cac cialupus in tract. de ludo. num. 16. Et dum Barto. tangit in d. S. minorem, an& quando anm incoœptus habeatur pro completo, vide Feli. in c. cùm uigeſimum, de offi. deleg.& Firma om- ninò in tract. de Epiſcopo, in 3 1I. quæſt. primæ par. ſecundi libri.& Iaſ. in l. diuortio, nu. 7 fb matr. Dec.in c.cùm in cunctis, de elect. Summarium in d.l. denique. T. ſedutrum. de minor. Minor filius familias aduer ſiu obligationem ſuam reftituendur eſt, etiam ſi iuſſu patris contraa Ili, præterquam in mutuo. Eæx condemnatione executio contra hilium hieri non poteft. ſilium fieri non pot Ba AiaGan Gum, Lumma 1 Jlur reilnendu un Rri 1 Hnr ineadlSſed&n bitäwnderunciando. Pr voninpbm,ſideomnino Im Dungetm jſtaueiih Nuuyxlicd unnluuna 3 1Un nälärrenen onämadcucenna emnnansxtmumele 1 biainlamdln n6ac 1 mor 25. annis renn 2 tem ſcias minoren ontractum etiam nu ddwiriſtradionembo ene Nlex.& Aretein Et dum Bardo infer“ eriorem non recogy verſiculo Etſatsch teneri perinde acl enſcquentiam d 4 2 minor reſtitu actu non recté 1 or. ö. mento ad monen 3 ſoiciatuf, 4 4 nam teſtedèns zentibusektach 9 mde I contractum, uel quaſi contractum continere, aduerſus quem minor eſt reſtituendus. Quid ſi cum minore geſtum non eſſet, tamen læſus reperitur? Vide eundem Bar. in l. Aemilius, coſu. 2. infra eod titu.& in l.cùm filiusfamiliaàs.. in hac. ffide uerb. obli gat. Et dum ibi Barto. in d. lL.ait V V prætot verſiculo Venio ad verſiculum, ait„dicendum uideri, minorem non poſſe debitorem conuenire; vide Rom. in conſi. 80. 2. 1. 7 illatumà iudice debere exprimere. Adde caſum, ut iuſtificabitur ex nouiter actitandis, beli. Et dum Bar. ait, appellare licere à ctè iudicauerit; vide ad hoc& ad prædicta Matthæſyl. in ſing. 39. Roman. in ſin b S peruenit,& in c. conſtitutus, de appellat.& Ana. in conſi. 26. Bar. inorem ,, git, ſi appellatur ab interlocutoria lata in co ofidetgi ram iudice appellationis. vide tu Alex.in d Klalinl duori 26. Et dum Bar.ibi propè f.. d. ait prætor, genti, ſed ultra procedit, utrum iudicium ualeat, vide Beli. in.ſi ubo De minoribus. 160 Bar.in d.l. denique. S. ſed utrum. ff. de minorib.— BART. in ead.. S. ſfed utrum, colligit in ſumma. minorem 1 liliumfamilids aduerſus obliga tionem ſuam reſtituendum eſſe, etiam ſi iuſſu patris contraxiſſet, præterquàm in mutuo. Adde in hoc textum hunc eſſe ſing.ut per Ial:in J. ſingularia. num. 29. ff ſi cert. pet. Et attende, quo- niam pater, qui tenetur pro filio tanquàm fideiuſſoruſque ad peculium conueniri poteſt, non excuſſo prius filio. Bar. in lcuͦm filiusfamiliàs, in princ. per iſtum tex. ff. de uerb. obligat. vbi Iaſ. col. 3. verſſſecundò. vbi limit. r Bar. in d.§. ſed utrum, oppo. dicens, ex condemnatione t executionem contra lium fieri non poſſe: deciditque eum ſaltem carcerari poſſe. De hac re uide Barto. in 1.S1 filiusfamilias. ff.lol. matr.& in tract. de carceri. in 4. quæſt.& Ang. in j.f. de except. rei uend. Et ad prædicta uide Iaſſin§. actiones autem, col. ꝛ. inſt. de actioni.& in l.j. C. qui admit.& in lſeruum, col. pen. C. qui teſta.facer.poſſ. Cæpol. in cautel. 30.& Alex. in conſ. 6 1. Viſo proceſſu,col. r. in 5.Volu. Et dum Bar. in d. S. ſed utrum, col. fi.opponit, dicens, ſublata obligatione principali nõ remanere acceſ ſoriam. De hac re habetur etiam in l.cùm filiusfamiliàs,in princ.ff. de uerb. oblig. vbi gl. Bar.& alij. Et dum Bar. in fi. d.6. ſed utrum, tradit, an filia poſsit in dote inſtitui; vide Barb. in conſ. 2. col. 6.& ſeq. in I. volum. Jummarium in d.. denique..ſed& hæres. ſfde min. Minor eſt reũtituendus aduerſus negligentium adbibitam in non denunciando. Bar.in d.êdenique. ſed& hæres. de minor. BaARr. in ead. 1.§. ſed& hæres, ait, minorẽ t eſſe reſtituendum aduerſus negligẽtiam adhi- bitã in non denunciando. Pro declaratione an ei reſtitutio concedatur aduerſus conditionem non impletam, vide omnino Aret. in conſ. 6 7. col. 3. Fummarium in l.ait prætor. frde minor. Dickioogeſtum, poſita in edicto, ommem contrattum uel quaſi contractum continet. Fle qui appellat ab interlocutoria, iniuriam& grauamen ſibi ilatum à iudice debet exprimere. Bar. in l. ait prætor. fi de minor. BARr. in d.l.ait prætor, in principio ait, uocem hanc, geſtum, t poſitam in edicto, omnem Bar. in d.j ait prætor, tradit, eum, t qui appellat ab interlocutoria, iniuriam,& grauamen ſibi in quo licet appellare ab interloquutoria, pro ut per Alex. in l. recuſare.§. ſi quis alio. colum. 3. ff. ad Tre diffinitiua etiam ſi iudex nullam iniuriam fecerit, ſed re- 8.775. Bal. in autem ibi paulòpoſt ſubiun V ntumacem tunc poſſe alias nouas cauſa, afferri co- Jrecuſare.§. fi. col.. ff.ad Trebell.& Ana. in d. cõſi. in princ. inquit, ſi iudex nõ Pronunciauit ſuper emer rta, de re iud. Fummarium in lait prætor. I.hodie. ſf de minor. Rer minoris ad licitationem ſiue ſubhaſtationem uenai debet. Bar. 3 1 1 d De minoribus. Bar. in d.l.ait prætor.§. hodie. ff. de minor. BaARr. in d.I. ait prætor.§. hodie, ait, res minoris t ad licitationem ſiue ſubhaſtationem uendi debere. Vide Imol. in conſi. ↄ9. in ſeptimo dubio. in J.licitatio, in apoſtil. ff. ꝗe publi x Bald. in authen. hoc ius porrectum. C. de ſacroſ. eccleſ. Et dum Barto. agit, an minor ſit reſſ. tuendus contra uenditionem factam per licitationem: vide Barto. in U ſi tempora. C. de fidiin ſtru.& iur. haſt. fiſc. lib, 10. in fi. Summariam inl. ſi ſine. Sntem eæ in. ſrde minor. Dilationes iudiciales uel legales currunt minori ipſò iure. Bar. in l.& ſi ſine. õ. item& in eremodicijs. ff.de minor. BANT. in d.l.§. Item& in eremodicijs, inquit, dilationes t iudiciales uel legales curreren nori ipſo iure, licèt reſtitui poſsit, vide Bar. in 3. fI. col. 2. ver. oppono& uidetur. C. in quib. en in integr.reſt. non eſt neceſſ. Et ad rem faciunt quæ habentur per eundem in l. nam& poſtelſ ſi minor, col. 3. verſ. quæro quomodò probabit. ff. de iureiur. in hac materia ſcias, minoremaà ſentem eſſe fauorabiliorem ad obtinendam reſtitutionem, ut docuit Aret. in conſ. 10 3. colun vbi redarguit Sali. in l.j. C. de reſt. minor. qui contrarium affirmauit. vide eundem Aret. in cy 161. col. z2.& Soc. in conſ. 15 3. col 9. in I. vol. 1 Jummarium in l.minor etiam. æde minor. Minor an ſit reſiituendus aquerſus ueram contumaciam er dolum. Bar. in I. minor etiam. ff. de minor. BART. in d. l. minor etiam, tradit, utrum minor ſit reſtituendus aduerſus ueram contum ciam,& dolum. vide Alex. in l.vbi exigitur. ff. de eden. Jummarium inl ſi ex cauſa. T. nunc uidendum. f.de minorib. Minor non eſtrectituendus aduerſus delittum dolo commiſſum. Minoribus quomodò ſubueniatur in deliclis. Bar. in l. ſi ex cauſa. S. nunc uidendum. ff. de minor. BARr. in d. S. nunc uidendum, colligit in ſumma, aduerſus delictum t dolo commilium, minorem non eſſe reſtituendum, niſi ut habeatur pro confeſſo,& tranſacto. Vide Balincii 30.in I. volum.& Bulg. in confi. 61. Et dum ibi Bart. paulòpoſt ſubiungit, quid ſignificettci- tutio illa, ut habeatur pro tranſacto,& tradit cautelam pro beneficio minoris, ut ibi per eun. quam cautelam declara melius, ſcilicèt, quando aliquis uult litem habere cum minore aiqui petiturus ab eo, tutor, uel curator, uel procurator minoris quærere debet tractatum conco- diæ& tranſactionis,& offerre aduerſario aliquid minus, quàm in ueritate habere deber&ec- ſet uia iuris conſecuturus, ita ut ipſe aduerſarius conſentiat. poſteã minoris aduocatus dicui nolo ſtare huic tranſactioni, ſed ſi aliquid habere debes, pete: nam hoc modo ſi minor col⸗ demnabitur, habebit reſtiturionem in integrum, qui in d. tranſactione habebitur proträſasu- ſi verò cauſam uincet, melius erit pro eo,& iſtam cautelam pro memorabili& notatu digm tradit Cæpol in cautel. 6. incip. Quando aliquis litigat.& Franciſc. Crem. in ſing. 28. Obriu ſemel. vi ait, ſe in facti contingentia obtinuiſſe;& poſtea inueniſſe Bald. hoc idem dicentem in lij. col. 2. C. de reſcind. uend. Sed iſta cautela fuit Rom. in ſing. 308. Volo tibi dare cautelam- ubi ait, caſum hunc eſſe ſingulariſsimum. Reli. poſt Bal. in c. fi. col. 2.verſi. ſed pone, de proba- Cæpol.in cautel. z. Et dum Bar. ibi proſequitur, quomoddò minoribus t ſubueniatur in del vide Aret.in conſi.67. colu.. Et attende, quia minoribus 1 8. annis ſubuenitur in delcs,q fiunt in omittendo. auth.ſi captiuis. C. de epiſc.& cleric. tradit Bar. in lſi quis in tantam,en ö 1 9 Ire-ererelumn els — Clis lapiu. grrnndrde 8 wadcärdenüdem ragem pamen conranun dkiusſenguni,podinm nacn deolerbls docton, qpandonon libealexaodi maplera ceboniaih Eummarunu⸗ 1 Anſtnſmegun Brrindlſere 1 Banr Kreadlgdincom drndm Kcdimwolilernra lormämcllec Rfn wünätmeonmllun vumma lntiardnuanga Dr. ndgſänd erlem Vrat B417 wartare deb des uellegales cun euidetur. C. jn quid dem in lnam& pol ateria ſcias minore- Aretin conſ. o;.co ride eundem Aret.in aduerſus ueram c eliGum ſdolo 9 Ltranſacto. Vi diungit, quid ſgi gcio minorss,u habere cummhd ere debettracunu ueritate habete ea minorisaiue- De minoribus. 161 C. vnde ui. Vide Bar. in.j. aduerſus, col.fi ff. de oper. no. nunc.& quia Bart. in d.S. nunc uiden- dum, in fl. it, nonne eſt in dolo, eò ipſo quòd negat ueritatem: Solue tu oppoſitionem illam, vt per laſ-in.j. S. nunciatio, col- J. verſi. circa id. f. de oper. no. nunc. Jummarium in A.l. ſieæx cauſa. C. Papinianus, ſede minor. Monachur eximitur à yatria poreftate. Monachus an deſinat eſſe ciuus. Bar. in d.lſi ex cauſa. S. Papinianus. ff( de minorib. BANT. ind.lſi ex cauſa.S§. Papinianus, ait, monachum t eximià patria poteſtate. Vide o- mnind Soc. latè in ‧j. col. 3. ffide vulg.& pupill.& Feli. in c. dilectus. ⁊. num. 17. de reſcrip. vbi inquit, hoc eſſe uerum quò ad ea, quæ concernunt commodum ipſius monachi, alioqui in ijs, in quibus de ipſius incommodo ageretur. Similiter etiam limitatur hoc non habere locum. quando de damno monaſterij ageretur: quoniam quò ad ea non cenſetur exemptus à patria poteſtate per ingreſſum religionis. Eeli. in c. ludæi, 2. in fin. de Iudæ. An autem † monachus deſinat eſſe ciuis,& alia priuilegia ſua perdat? Et dicas, quòd non: quoniam ingrediens reli- gionem aſcendit,& ideò non debet deſcendere. Feli. in d. cap. dilectus, nu. 1 7.& quamuis huic concluſioni reluctari uideatur glo. in cap. I. de purg. canon. quæ ait monachum perdere nobi- litatem, tamen contrarium fuit iudicatum in Rota, ea ratione præcipua; quoniam nobilitas eſt ius ſanguinis, quod immutabile eſt. l.ius agna. ff. de pact. ita refert Petrus Lenauderius in tracta. de oneribus doctorum, quæſtio.5 4.& quando monachus pro mortuo habeatur,& quando non, vide Alexand. in conſi. 28 2. in lib. primi& ſecundi volum.& Abb.& Io. de Ana. in cap.ſicut.z. de homicid. Fummarium in d. ſ ex cauſa. ſ. ſi in ommiſſum. frde minor. Aduerſas commiſſum uectigal minor eft reſtituendus. Bar. in d. I. ſi ex cauſa. S. ſi in commiſſum. ff.de minorib. BaARr. in ead.J.. ſi in commiſſum, ait, aduerſus t commiſſum uectigal minorem eſſe reſti⸗ tuendum. Sed immo uidetur dicendum, bona minoris non incidere in commiſſum, quamuis ſolutæ non ſint collectæ,& facta ſint proclamata, quòd bona non ſoluẽtium infra certum tem pus incidant in commiſſum. Alex. in conſ.; 1. in 5. vol. Jummariuminl. uerum. T. ſeiendum. ff.de minor. Minor debet reſtitui cauſa cognita. Bar. in l.verum.§. ſciendum. ff. de minor. BaANT. in d.§. ſciendum, colligit, minorem 1 debere reſtitui cauſa cognita: idedò in libello narrare debet ſe minorem,& læſum. Vide ad hoc Dec.in conſ.3 89. col. 4. Summarium in d. l. verum. II. item quæritur: ſf de minor. éi duoſunt priuilégiati pari priuilegio ille præfertur, qui tractat de damno uitando. DPriuilegiatus non debet uti Priuilegio contra pariter priuilegiatum. Licèt minor conftituat debitorem in mora ſine interpellatione, hoc tamen locum non habet contra alium minorem. TPriuillegiatut an uti poſſt priuilegio contra eum à quo eit priuilegium conſecutus. Bar. in d.l.verum,§. item quæritur. ff. de minorib. BaANT. in d.1S§. item quæritur, colligit in ſumma, ſi duo ſunt priuilegiati pari priuilegio, X eum De minoribus. eum præferri, qui tractat de damno uitando. exemplum uide apud Paul. de Caſt. in conſi.i 1) & hoc idem tradunt Doct. in auth. quas actiones. C. de ſacroſanc. eccleſ.& Rom. in conſi. 179 nu. 6.& in conſi. 369. de qua re uide omninò Abb. in capitulo in præſentia, nu.;. cum ſequdt Probat.& in cap. fi. de ordin. cognit.& Belin.& Dec. latiſsimè in d. capitulo in Præſentia colu. 22. Jaſ. in l. Marcellus, colci. 8. verſic. limita. ff. ad Trebell.& Dec. in. in re obſcura. ff. ge reg. inr 2& priuilegiatum f non uti priuilegio contra pariter priuilegiatum, uide quid ex hoc decida Feli. in d. c. in præſentia, col. 10. verſic.& per iſtam glo.& Alexand. in Ij.§. ad municipium. fral leg. Falc.& quid decidit Barbat. in conſi. 1 5. incip. Deum inuocent adiutorem, in 3. UoOlu. Kin conſ. 8. col.. verf. Sextò faciat. eodem volum. Vide etiam Ang. in§. item ſi. col. 10. uerſic. Tor 3 tiò. Inftitu. de except. Ex hoc etiam infertur, quamuis minor t conſtituat debitorem in mon ſine interpellatione, hoc tamen locum non habere contra alium minorem. Paul. de Caſt: inco. ſilio 12 5. in I. volu. ſic etiam in ſimili caſu à contrario deciditur, an criminoſus à pariter crimi noſo repelli poſsit: ita, vt paria delicta mutua compenſarione tollantur. de quo habeturinl cùm mulier,& in J. viro,& uxore. ff. ſolu. matrimo.& in cap. cùm dilecti, de except.& ad prædi 4 cta uide Mari. Soc. iunio. in conſ. 74. nu. 2 1. An autem priuilegiatus t uti poſsit priuilegio con tra eum à quo eſt priuilegium conſecutus? uide docto. in cap. fin. de fruct.& lit. expen. Attend etiam in hac re, priuilegiatum, qui ignominiosè exercet id, à quo ſuum oricur priuilegium; y puta, ſi miles ignominiosè militaret, non poſſe uri priuilegio ſuo. tex. eſt not. in I, ſed& milie S. qui nimirum. ff. de excuſa. tutor. Jummarium in l. ſi apud ſfe de minor. 1 Priuilegium ætatis eſt potentius priuilegio Velleiani. Bar. in l. ſi apud. ff. de minor. 1 Bak. in d.I. ſi apud, ait, priuilegium t ætatis eſſe potentius priuilegio Velleiani,&n qua, vt ibi per eum. Vide in ſimili caſu tex. in l. cætera.§. ſed.& ſi quis. vbi Paul. d Caln& Aret. ff. de legat. primo. 8 Jummarium in!.in cauſæ. laprima. I interdum, ff. de minor. I Reſitutio in integrum ert in rem ſcripta. Bar. inl. in cauſæ. j. S. interdum. ff.ide minor. Bakr. in d.§. interdum, ait, reſtitutionem in integrum t eſſe in rem ſcriptam, ideò dᷣuin ſubſidium contra eum, ad quem res peruenit, licèt cum minore non contraxerit. Adde quda iſtum tex. adducit Bar. in I ſi tertius.. ſi quis priuſquam. in 2. q. ff.de aqu. plu. arcen. ad probar- dum, quòd officium iudicis tranſit contra ſingularem ſucceſſorem. Jummarium inl.in cauſ. la ſecunda, frde minor. I Auxilium extraoralimariumin fub ſidium introductum, non concurrit cum ordinario. Bar. in l.in cauſæ. ij. ff(d de minor. BakT. in d.lin cauſæ, z. in princip. ait in ſumma, auxilium t extraordinarium in ſubſidium introductum, non concurrere cum ordinario. Vide Felin. in c. ſignificauit, col. 1. in quartono- tabili.& col. 3. in princ. de teſti.& in c. paſtoralis, col. 3. verſic. dum firmat Abbas, de except.& egregiè Dec. in conſi.22. vbi dicit, hoc uſque aded eſſe uerum, ut remedium uni conceſſum in ſtatuto ad alium non porrigatur. vide laſ.in§. præiudiciales, col. 8. inſti. de action. Jummarium in d. in cauſæ. laſecunda. IT. idem DPomponius. ffde minor. I Licere contrahentibus ſe circumuenire, dummodb al ſit dolus. — Bat. lip cuis 4 zu. ſthbobee trob hl De dn— onſciet e dang eruk ſino ctrad ltra d I 3 Ipheanſ gamnun- 4 0 aſrr 1 2 Bru'eo 1 1 Idlmiotalter 91 nmntmzikuumhnrne mrebrityertertſs Gmn amgbeklogincwn Lummartum 1 Tmucanſium lret tertu 1 Luylatcn i guunulufuuni. Mrindlmior 1 Br ud. Sed&ber probocngdpol duusſem rapyeltrcnéibletam qon zan ol epkee harbi H HaldeCalkin cons- dolinenlKinconl,, rocktntidra iektune eerngumdorpelcio e uhcn peengm u ſimäeam c n Gmiannoſegincgit ächniser conl. Lunn⸗ 1 Er ſunui keun ddlug de, mcpgpiia 1 Ce erin in 3 3 ſ Accepto ſe noincin 4 di tehcoll.; cundio wer unnaru . dniüinin bene man ern ntur. de quo dn dide except.& adn uti poßiit Driuleg truct.Klit expenan am oricur priullegin eeltnotinlſed an 7 2 uilegio Velleiani, 8 ais. vbi Paul. 80 rem ſcriptamit contrett. 4 aqu.plurarce- 1 De minoribus. 162 Bar. in d.l in cauſæ. 2.§. idem Pomponius. ff.de minorib. BARr. in d.l. in cauſæ. S. idem Pomponias, tradit, licere contrahentibus t ſe circumueni- re, dummoddò abſit dolus,& deceptio non ſit ultra dimidiam iuſti pretij. Dicas hoc non pro- cedere in foro conſcientiæ. Dec. in c. 1. colu. de conſt.& an& quando contrahentibus liceat ſe inuicem decipere, uide eundem Dec-. in lſi quis in conſcribendo. C. de pact.& qua cautela uti debeat deceptus citra dimidiam iuſti pretij, vt contractus keleindienan, aut iuſtum pretium ſuppleatur vide apud Thom. Ferrat. in cautel. 4.vbi multa adducit ſcitu digna. Fummarium inl. minor autem magistratus. ff. de minor. Minor magiftratus contraſententiam maiorum non restituit. Bar. in l. minor autem magiſtratus. in princ. ff. de minor. Bar. in d.l. minor autem magiſtratus. in princip. nihil dicit. Tamen ex tex. colligitur, mi noremt magiſtratum contra ſententiam maiorũ non reſtituere. Limita regulam huius. ut non rocedat in pœnitentijs iniungendis, in quibus minor immutat pœnitentiamà ſuperiore iniun ctam. glo. eſt ſing. in c.tempora pœnitudinis. 2 6. q. 7. Rom. in ſing. 454. Summarium in A.l. minor autem. I. ſed& pro. ſf. dæ minor. n una cauſa non licet tertiò prouocare. Quando appellatio efi probibita à ſententia, an aliquo caſi antequam fêratur ſententia liceat appellare à grauaminibus futuru. Bar. in d. l. minor autem.§. ſed& Percennio Seuero. ff. de minorib. BaARr. in d. S. Sed& Percennio Seuero. colligit in ſumma, in una cauſa t non licere tertiò prouocare, ſed poſt duas ſententias peti poſſe reſtiturionem in integrũ. Ex quo habetur, ſubla ta appellatione, ſublatam non eſſe reſtitutionem in integrum. Vide Soc. in conſi. 24 2.& in cõſ- 299. in 1. volu.& plenè Barb. in conſi. 44. in 3. vol.& in conſi. 9. in I.uolu. col. 4. Kom in conſi. 90. Paul. de Caſtr. in conſi. 31 7. aliquid per Aret. in conſ. 16 1. colu. 4.& Bal. in conſ. 48. in I. uol.& in conſi. 44.& in conſi. 96. in 5. uolu. Ex& prædictis ſumitur cautela, ubicunque appel Ntio eſt prohibita, ibi reſtitutionem in integrum eſſe petendam. Cæpol. in cautel. 180. Sed quæro, quando appellatio t eſt prohibita dà ſententia, an aliquo caſu antequam feratur ſenten- tia‚liceat appellare à grauaminibus futuris? vide Ang. in conſi. 188. Accedat ad prædicta unũ aliud ſcitu dignum, vbi prohibita eſt appellatio,& quęcunque exceptio, tamẽ prohibitum eſſe nõ cenſetur poſſe principaliter agere de nullitate; ita not. docuit Bal. in I. C. ne lic. in una ead. ſent.& clarius Aret. in conſi. 75 Col. pen. Summarium inl. DPapinianus. ff- de minor. Ex ſoparatus de uno ad aliud non infertur. Bar. in l. Papinianus. ff. de minor. BaARr. in d.I. Papinianus, colligit regulam illam, ſcilicèt, ex ſeparatis t de uno ad aliud non inferri. Adde tex. in l. inter ſtipulantem. S. ſacram, ibi, ſed hæc diſsimilia ſunt. ff.de uerb. obliga. & tex. inl. ſed ſi accepto. ff. de iur. fiſc. Vide Bal. in l.ſi maritus. C. de don 3 Card.in c. ſi inter, colu. 3. de ſponſal. Paul. de Caſtr. in conſi primi& ſecundi uolum. at. inter uirum& uxor. 1.3 16. Alexand. in confi. 78.in lib. Fummarium inl. quod ſi minor. I.. reſtitutio. ſf.de minor. 1 Per reſtitutionem omnia reponuntur in priſtinum ſtatum. b 2Rrſlituto minore an cenſeatur reftitutus aduerſarius ad probandum. 1 De minoribus. Bar. in l. quod ſi minor.§. reſtitutio. ff.de minor. neri ad fructuum reſtitutionem. Et an& quando reſtitutus recuperare debeat fructus perce. ptos, etiam ſi bona fuiſſent publicata, vide Dec. in l.in condemnatione.§. cùm uerbum. f dene 2 gul. iur. An autem ex hoc poſsit inferri, quòd reſtituto t minore cenſeatur reſtitutus aduerg. 1 2 5 1 2 3 1 — rius ad probandum, vide Bar. in lj.§. nunciatio, in fi. ff. de oper, nou. nuncia. Et quod reſtitues ſit in priſtinum ſtatum reponere, ut quod abſtulit læſio, reddat reſtitutio, vide in l.fi. C. de ſen paſſ.& in l.videamus.§. in Bauiana. ff. de uſur.& Abb. in c. querelam, in fi. de elect.& in C. prar⸗ rea, de uſur. vbi tradit, quæ nam ſit differentia inter uerbum, ſatisfacere,& uerbum reſtituen & in rubr. de reſtit. in integr. vide etiam Bar. in l. qui proprio.§. item quæritur. ff. de procuna- quotuplex ſit reſtitutio, vide Barto. in l.cum quis. S. ſi quis pro reo. ff. de ſolut.& in 1.j. 6.in frs quæſtio.& dum Bart. in d.§. reſtitutio, quærit, quid ſi pecunia ſoluitur perdituro? Vide Ateu in conſilio 8 1. Summarium inl. patri pro filio. ff.de minor. In guibus caſibus fpeciale mandatum requiritur, coniunctaperſona admittitur, hipratendit prim intereſſe 5 Coniundta penſona proteſtari non poteſt. Coniunétaperſona agere poteft pro minore in caſibus, in quibur non requiritur ſGpeciale mandatn. Bar. in J.patri pro filio. ff. de minor. BaNr. in d.é: patri pro filio, colligit in ſumma, in caſibus, in quibus requiritur ſpeciale mn datum coniunctam perſonam admitti, ſi prætendit proprium intereſſe. Ad iſtam l. uide ae Alex. Soc.& Iaſ. in J.ij. ff. ſol. matr.& Soci. in conſi. 2 3 I. col. 2. in I. vol. Attende etiam, quiſer regula XI. recipit limitationes. Alex. in Iexigendi. C. de procur, vide Feli. in cap. ſunt& qlim 42. de reſcri. vbi pleniſsimè agit de hac re.& coniunctam perſonam f proteſtari non poſecu cuit Eeli. in c. cùm. M. Ferrarien. nu. 5 8. de conſti. Quæ autem dicantur coniunctę perlmat- dit Alex. in d.l. exigendi,& Feli. in d. c. ſunt& alij. nu. 5 7. cum ſeq. vbi quid de coniundioneſii rituali,& quid de ipurijs& naturalibus an dicantur coniuncti. Et animaduertendumebqu- niam hoc non habet locum niſi in affinitate aſcendentium,& deſcendentium, alioqui ueron affinitate tranſuerſalium. Ang.in conſi. 194.& ad præfata uide, quæ poſui ſuprà ad Barinlſi & hæ. f. de procur.& lo. Andr. in c. conſtitutus, de reſtit. in integ.& ibi Abb. in recolſectisbu- menſibus. Et dum Bar. in d.l. patri& filio, ait, coniunctam t perſonam agere poſſe pro minote in caſibus, in quibus non requiritur ſpeciale mandatum, uide Aret. in conſ. 2⁰. col. 5. Ad exoqui prædixi, accedat, patrem pro ſuo intereſſe admitti debere, quãdo contra filium pro aliquoci mine ageretur. Imol. in l. accuſator.§. ad crimen. ff. de public. iudic. Ang.in l. ſeruum quoque ꝑublicè. ff. de procur. Bar. in l. prætor,in princip. ff. de damn.infect. Cæpol. in conſ. 40.& inci* ſilio 46.& in cautel. 66. Jummarium in l.etiam. ſ. ex cauſa. ffde minor. Siper reſtitutionem reſeinditur unum capitulum ſententiæ, catera firma remanent, ſi illinon ſin conneéa. Bar. in l. etiam.§. ex cauſa. ff.ide minor.. BaART. in d. S. ex cauſa, ait, ſi per reſtitutionem f reſcinditur unum capitulum ſententiæ, cætera firma remanere, ſi illi non ſunt connexa. Ex hoc Barto. documento,& ex dictis per go- ibi, colligitur tot eſſe ſententias, quot ſunt capitula. id quod facit ad materiam.. ſi idem cum eodem. ff. de iuriſd. omn. iud.& dum Bar.opponit de l.in hoc iudicio.ff. famil. erciſ. ſoluit ibiag de connexis, hic de diſiunctis. Iſtam ſolutionem ſequitur gloſ. in lj. C. ſi aduerſus Leusuun d& Panorm. 1 BaARI. in d.§. reſtitutio, colligit in ſumma, per reſtitutionem tomnia reponi in priſtinnn ſtatum. iſte tex. affertur à Rom. in conſi, 5 4 ad probandum, vbi titulus, ex quo aliquis ſe tt. tur, redit ad non titulum, uel habet ortum ex cauſa irrita, eum qui poſſedit rem extali titulo te. vhumä Goudid ilſte 1 dummarum 1 Mnxeäyſ mademyn Br jald 1 r- idcogri- abirun elmuiceni. reeomywmillm feiic Bdilndeininegr. tertam miorepropterc queriu,lccodemtiue nnrin'efdfecommiloC Inaprimain aloluAleran (losin enclunine Lumm. unmnuun ſeaumun 1 dann ndller erlinnm ſie Lun „„, limrn ſetundn Ni v4r. indmi mionem f dun mnltig wuah ühapemane 3 andhn perdere, 3 3 d uide laſ in elg dellrei dugt. Lelreil düi. remnde degite 5 ggerhn, Guxritur. f de pu deſolu Kinlig rerdiuro? Viddeg uttitur, ſ pretendityn 1 nitur Herial mandun 1 atrequiritur ſpecit eſſe. Adiſtam Luid B.Attende etiam eFeliin cap.um at proreſtarino- tur coniunctę p di quid de coniu nimaduertendu endentium, alol · . poſui upräaii di Abb. inter nam agele pole 1 in conſz6.colſt contra ftlium p- Angin Lſerung. Cæpolin eni De minoribus. 163 &e Panorm. in cap. cm intereſt, de re iudic. vbi Felin. ponit regulam cum fallentijs. Vide etiam Card.3in conſ. 74. colu. 2. in fi. Abb. in cap. dilectus, in 3. notabili de cauſ. poſſ.& propri. Soci. in conſi 85. colum. 3.in I. volu. aliquid per Barb. in conſi. 10. colu. pen. in 1. volu.& Eeli. in.cùm Ioannes, col. 1 I. de fide inſtrum. Fummarium inl. minor 2·1. annit adito: ſf. de minor. Ainor ætas probatur ex aſpectu iudicis. Bar. in l. minor 25. annis adito. ff.de minor. BARr. in d.J. minor 2 5. annis adito, concludit, minoremt ætatem probari ex aſpectu iu- dicis, qud ad hoc ut onus probandi contrarium, in aduerſarium transferatur, qui poterit pro- bare contrarium. De hac re agendum erit in l. de ætate, infrà eod. tit.& quia Bart. ait, hunc eſſe unum caſum, in quo iudex iudicat ſecundum conſcientiam ſuam cùm iudicet ex aſpectu. Ad rem hanc uide, quæ plenè poſui ad Bar. in I. illicitas. S. veritas. f. de off. præſid. vbi eſt locus pro- prius. Et dum Barto. proſequitur diſcutiendo utrum ſoluentes minori ſint excuſati, an non, ſi- non allegant minorem ætatem, uide Paul. de Caſtr. in conſi. 290. colum. penult.& Bald. in l. fal- ſus, colu. penult. C. de furt. Fummarium in l. ſi minor 24·. annu filioſa. C. minores. ſf. de minor. Minor ed ipſõ qudd compromittit in arbitrum, leſus uidetur. Bar. inl. ſi minor 2 5. annis filiofa.§. minores. ff. de minor. BANr. in dicto§. minores, colligit ex iſto tex. minorem, t eò ipſo quòd compromittit in arbitrum, læſum uideri. Limita hoc non procedere, quando ſtatuto cautum eſſet, inter affi- nes compromiſſum fieri debere: quoniam læſus non diceretur, cùm ſit uſus iure communi. Bal. in lfin. C. de in integr. reſtitu. Item limita hoc non procedere, quando minor com promit- teret cum minore propter conditionis æqualitatem, per ea, quæ poſui ſuprà in l. verum. S. item quæritur, hoc eodem titu. ad quæ me remitto.& hanc limit. ad iſtum text. non nulli tradide- runt in lde fideicommiſſo. O. de tranſact. Vide etiam ad prædicta Panorm. in conſi. 21. colu- mna prima:in 2. uolu. Alexand. omnino in J.ſi plures. ff. de pact. Aret. in conſi.78.& Bal. in con- ſilio 96. in 5. volumine. Jummarium in. ſi in emptionem. ſf. de minor. Prqpter intereſſe affectionis minor eſi reftituendus. Bar. in l. ſi in emptionem. ff.de minor. BaARr. ind.J.ſi in emptionem, colligit in ſumma, propter intereſſe t affectionis minorem eſſe reſtituendum. Vide Bal.in conſi. 3. col. 3.& in conſi. 27. in I. vol. Jummarium in l. minor 2 1.anni omiſſam. ffde minor. AMinorem eſſe reſtituendum ut omiſſam allegationem ſiue probationem iterum inducat. Bar. in l. minor 2 5. annis omiſſam. ff. de minor. BaRkr. in d.lxminor 25. annis omiſſam. ait, minorem eſſe reſtituendum, t vt omiſſam alle- gationem ſiue probationem iterum inducat,& proptered Bart. ſubiungit cautelam, ut minor non litiget per procuratorem, quem ſolus iuramento interueniente conſtituit: quoniam ro- pter iuſiurandum perderet beneficium illius.. minor. citat authen. ſacramenta. C. ſi auerctden dit. De hac re uide Iaſ. in dicta authen. ſacramenta, colu. 1 9.& ſequ.& Imol in e itulo cuͤm contingat de iureiuran. Feli. in cap. exceptionem, colu. 3. verſ. fallit ſextò de exce 1.& Areti. in conſ. 20. in fi. Attende etiam iſtam cautelam, quam tradit Bar. quia eſt olennis Uuntr 24 titulũ. C. qui legit. perſon. ſtand. in iudic. non hab. vt non procedat, ſi illa perſona interueniẽte, X 3 iuramento De minoribus. juramento procuratorem conſtituiſſet. Et dum Bart. dat exemplum in d. l.meor, quando m nor omiſiſſet opponere aliquam exceptionem declinatoriam, vide Iaſiin LelegMter, 8.ſgus poſt, col. 2, ff. de condit. indeb. Summarium inl. auæilium. ffde minor. AMinor reftitui non debet aduerſus dolum praæſumptum infuturum. 1 BaANT. in d.]. auxilium, ait, minorem t reſtitui non debere aduerſus dolum præſumptmm Qua crimina ſint atrocia,& quæ leuia. Bart. in l. auxilium. ff. de minor. in futurum. Vide Raph. Cuma. in conſi. 74.& dum Bar. in uerſicu. contra hoc opp. de haclij ait, minorem non eſſe reſtituendum aduerſus dolum præſumptum in futurum, ſed aduerſisqi lum præſumptum in præteritum: vide Alex. in conſ. 10 3. col. ö. in I. vol. 2 Bar. in ead. l. quærit, quæ ſint t crimina atrocia,& leuia. De hac re uide eundem Bar. in laa 4 4 1 ſolùm. S. ſi mandato meo.ff. de iniur. Salic. in l. non ideo minus, nu. 1 1. C. de accuſat.& tradlini atrox. inſtitu. de iniur.& per Ioan. Monach. in tract. nuncupato, Defenſorium iuris, in§. comn priuilegium,& Felin. in capitulo cùm illorum, num. 1 5. de ſenten. excomm. vbi concludit,e hanc in arbitrio iudicis reſidere. Summarium in l. Aemilius. ſfde minor. Der nouam denunciationem ſiue proteſtationem de ſoluendo, uidetur éſſe remiſſa prima mora. Fudex ferre non poteſt ſententiam, quæ non ſit conförmu libello. uando alicui committitur cauſa cum claufula, 2i ſola facti veritate infpecta procedat, ſenteniuu let, etiam ſi non ſit conformis petitioni. Bart. in l. Aemilius. ff. de minor. Dæ intellectu huius l. Aemilius, uide omninò Curt. in conſi.5 8. Bar. in d. Aemilius, ynye principium colligit exillo tex. per nouam t denunciationem ſiue proteſtationem de ſollem videri remiſſam eſſe primam moram. Attende, quoniam hoc uidetur eſſe mirum, vt ieul aliquis agit ad propriam utilitatem ad conſtituendum debitorem in mora maiori umſeſe intérpellando, contrarium effectum operetur, ut in eius præiudicium uertatur, cimyidt mora purgetur. de quo uide Iaſ. in l. ſi ex legari cauſa, columna penultimna, verſicu. tertolng ff. de uerbor. obligation.& animaduerte, quia text. in d. l. Aemilius, non præſupponit peto. lam ſecundam interpellationem recedi à prima, ſed præſupponit etiam ſi fiat denunciatioidi quòd uenditor denunciando. vide Iaſ.in l.vinum, colum. 8. verſic. ſecundo loco. ff. ſi cen yer & omninò Imol.in conſ. 10. Bar. in dicta l. Aemilius, propè fin. ait, regulam illam, qua cauetur, iudicem t ferre non pole ſententiam, quæ non ſit conformis libello, non habere locum in principe, qui id poteſt fuce re ex plenitudine ſuæ poteſtatis. Hoc idem tenent Anto. de Butr.& alij in capitulo licet Heb de ſimon.& Archid. in capitulo ſecundo, de reſtitutio. ſpoliat. in ſexto. quibus adde Speculin titu.de actio.& petit.S.ſupereſt, verſiculo ſed nunquid.& Ioan. Andr. in capitulo mandatum, de reſcript. Et hanc limitationem ſimpliciter ſequitur Alexand. in l.vinum. ff. ſi cert. peta. qlo- niam princeps non tenetur ordinem iudiciarium ſeruare,& eius ſententia huiuſmodi ordine non ſeruato ualida eſt. tex. eſt in capitulo ad petitionem, de accuſat. quem not. Bal. pro ſingul in capitulo ſecundo. de non firm. fidel. Et rario, quam ponit Barto. in fine prædicti documem- ti,ex qua colligitur, quando alicui committitur f cauſa cum clauſula, ut ſola facti ueritare inpe- cta procedat, ſententiam ualere, etiam ſi non ſit conformis petitioni: dicas pro ea facere quo docuit Anto. de Butr. in c. 2. de iuram. calum. per illum tex.& trad. in lcerti conditio.S·ſi num- mos.fH.ſi cert. pet.& uide Alex.& Iaſ.in d.l. vinum,& Dec. in conſ. 11. col.ſ.& plenè de 1 hulh ules ſxice rrntss ¹. 8(xecail; xn un ek. idee tonelopelitrelocuon Reriessnpunede rec geacüt cadam apheles isRciurspan bosli cRoOWaS.lerd Ium haleimmyyr gumm 1 Juinnena u uemer lguümanni an curn Ban. 1 Sar idlminpr:;, ioiucieni, onhedere„ mmeltenionem. Kdidg däcütmul ernäin denddodn ine, cerſis olumprelin 1 ntrahocopp.(ett tuturum, ſed aduet vol. uide eundem Bar n Lde accuſat,& tral tenlonum luris in.⸗ comm évbiconcludi emiſnprimanuni. ecka procedat, ſena Barn dl.Xemüüi oteſtauionem del etur eſſe mirumy in mora maior lcium uertatuf, aultima, verſicu- 5, non præſuppu eriam ſi fiat denlm ſecundo loco f f, judicem tfene 2 Gpr ncipe, qullch rincip Arbi dceß De minoribus. 164 clauſuſæ uide per Rom. in ſingu. 78 3. incip. Quid important uerba, cum ibi addit. per Caſtill. & Feli. in c. olim, col. f. de accuſat. Summarium inl. intra utile. frde minor. Ainterlocutoria quæ quaſi totam cauſam dirimit,& in alijs præiudicium parit, appellari poteft. An G quan dopen Wet⸗ appellatione fuper interlocutoria, ſententia lata ſuper diſtnitiua mandari poſe ſit executioni.. Bar. in l. intra utile. ff. de minor. BART. in d.. intra utile, in principio ait, ab interlocutoria quæ quaſi totam cauſam diri- mit,& in alijs præiudicium parit, appellari poſſe:& pendente appellatione officium iudicis quieſcere ſuper principali. Vide Bald. in conſi. 190.in 1. volu. Abb. in conſ. 30.& in conſ. 38:in 1. volu.& dicas, appellantem ab interlocutoria, debere in ſpecie cauſam grauaminis exprime- re. clem. appellanti, de appellat. Dec. conſ. ‧8 7. Et an ſufficiat notorietas, vt appellans excu- ſetur ab allegatione huius grauaminis, tradunt Domini de Rot. in deciſ. 7. in nouis. Et dum Bar.ibi propè fi. ait, ſi pronunciatur malè iudicatum, irritum reddi quicquid poſt appellatio- nem factum eſt. Vide Feder. de Sen. in conſ. 16 3. colu. 3. Et an& quando pendente t appella- tione ſuper interlocuroria ſententia lata ſuper diffinitiua mandari poſsit executioni. Felin. in c. veniens, in princ. de teſti.& circa prædicta attende, quoniam appellatio ab interlocutoria non deuoluit cauſam appellationis ad ſuperiorem, niſi poſtquam per iudicem appellationis audi- tis,& citatis partibus fuit recepta,& inhibitio ſubſecuta. c. non ſolum, in princip. de appella. in 6. c. Romana. õ. ſi uerò, cum ſeq. eo. tit.& lib. tradit Alber. Brun. in conſi. 54. Col. fi. Jummarium inl. minor 2 5. annis cui. ſf. de minor. Stipulationem per quam nouatur astio iudicati, non habere paratam executionem. Jnftrumenta quæ habent executionem paratam eæ förma ſiatuti, ita demuùm procedere, ſi debitum eſt liquidum contra eum contra quem fit executio,&) non aliter. Bart. in l. minor. 2 5. annis cui. ff.de minor. BANT. in d. l. minor 2 5. annis cui, colligit ex iſto text. ſtipulationem, t per quam nouatur actio iudicati, non habere paratam executionem, ſententiam uerò diffinitiuam habere para- tam executionem. Ad id, quod inſtrumenta non habent paratam executionem: vide Ange. & aliquid apud Alexand. inl. ſi cuùm dotem. S. eo autem tempore, columna tertia. verſiculo, Item not. quòd in actione de dore. ff. ſoluto matrimo.& inl. ait prætor. S. 1. ff. de re iudic.& Barba. in conſi. 42. colum. 1 3. in primo volumine.& Ana. in conſi. 50. columna tertia. Socin. in conſi. 23 1. col. 5. uerſic. circa quartam, in 1. vol. vbi tradit etiam, quid ſi ſit inſtrumentum iura- tum, vel guarentigiatum,& an ſtatutum diſponens, quòd inſtrumenta publica exequantur, ſit contra ius commune.& ibi col. 7. tradn, quæ requirantur ad hoc, vt uigore huiuſmodi inſtru- menti habentis executionem paratam poſsit aliquis capi. Vide eundem Socin. in conſilio 40. columna fin. eodem uolu.& Aretin.inl. more, colum. prima. ff. dòe acquiren. hæred. Et in hac re attende, inſtrumenta,t quæ habent executionem paratam ex forma ſtatuti, ita demùm proce- dere, ſi debitum eſt liquidatum contra eum, contra quem fit executio,& non aliter. Alexand. in conſi. 33 4. in lib. primi& ſecundi uolu. Bald. in l ij. C. de execut. rei iudic.& Socin. in conſilio v.in I. volu. An autem ſimul peti poſsit liquidatio& executio: vide eleganter Socin. in conſi. 89.in 3. uolu. Quæro nunquid ſtatuto concedente executionem paratam inſtrumentis, idem ſit etiam ſi non adeſt inſtrumentum, ſed teſtes examinantur,& corum dicta rediguntur in ſcri- ptis probantia inſtrumentum fuiſſe confectum,& conceſſam fuiſſe executionem illius debiti? Alex. in conſi. 93. in fi. in 6. uol. tenet hoc operari eundem effectum ac ſi ipſum inſtrumentum produceretur. Tñ uide eundem Alex. in.fi. in glo. in uoce, depoſitionib. C. de edic. diui Adri. toll& dum Barto.in d.. minon ait, ſententiam habere executionem paratam, attende, ſi ex ſen- 4 tentia De minoribus. tentia agitur actione iudicati uel in factum, tunc proceditur ordinariè per uiam libelli„R litis conteſtationis, alioqui uerò ſi peritur ſimpliciter officium iudicis: quia tunc proceditur ſun- marisè, vt per Bar. in l. infra,& ibi pono in lucubr. ff. de re iudic. Fummarium inl. de atate:ſfede minor. Aetas quomod) probetur per teftes. Quui ætatem probare debeat. Aetas incipit à puncto natiuitati. Fi testes teſimonium dicentes de ætate adducant ſe hoc ſcire, quia ſunt uicini, uel conſænguinti, faſficiat. Aetas quomodò probetur ex aſpecta. Quando teſiu ex aſpoctu dicit illum fuiſſe talu ætatis, ſi interrogatus quid ſit aſpetus tanti tempuni, reshondet neſcio tibi dicere niſi quòd eſt aſpebtus tanti temporis, hoc ſujſicit. 7 Fi teftes dixerunt celebratum fuiſſé contractum Seruio& Titio praſentibus, E&sν deinde interrugn quibus præſentibus reſpondeant, nullis, eos non eſſé contrarios: quia intolligitur eorum dictum, ul lus præſentibus, niſi prædiciu. ToßLes, qui debebant examinari jip er duobus capitulu,& interrogati ſuper uno, cum ab eu petenu nunquid aliud ſcirent, reſponderunt, nihil aliud ſcire in praſenti cauſa: quia debet intelligi ſpera pitulo ſüper quo interrogati fuerunt, non aut em ſuper alio. „ Cui probandi onus incumbat. X ½ d8d* 8 Bar. in J. de ætate. ff. de minor. 1 BART. in d.. de ætate, col. 3. uerſi. venio ad ſecundam q. quærit, quomoddò ætas t probe tur per teſtes. Vide Felin. in cap. quoniam frequenter, in princip. nu. 23. vt lit. non conteſt&n c.in præſentia. de probat. Bar. in l.ij.ff. de excuſ. tut. vbi etiam Nicol. de Neap.& in lexcuſnu cod. titu.& Specul. in 2. par. tituli de probat. S. 1. verſ. reſtat uidere,&§. 3. verſ. quartò,& vurſe 2 pen.& quis ætatem t probare debeat, vide Salic. in I‚. minorem. C. de in integr. reſtitu.&bm Eeli. in d.c.in præſentia. An autem minor ætas probetur per dationem tutoris, vel curmm factam inter alias perſonas? vide Alex. in conſi. 2 1. in I. vol.& dum Bar. in d. l. de ætatz ſin- 3 gitætatem t incipere à puncto natiuitatis, qui modicus eſt,& non clarus: quia fit inaculo. Vide Paul. de Caſtr. in conſ. 140. in 1. dubio. Et circa præfata quomodò ætas probandi,& quis eam probare teneatur, vide Bar.& Bal. in l. cùm te. C. de probat. Archid.& Anchinchto tempore, de reſcrip. in 6. Specu. in tit. de actore, in princ.& maximè in verſi. Si quæris. Etu contractibus, vel iudicijs, velarbitrijs aliquis præſumatur maior, uel minor, vide Bal.in!j.C. quis ignor. rem minor. Bar. inl. muto. ff.de tute.& Io. Andr.in c. infamibus, de regul.iurin5 dum Bart. in d. I.& col. proſequendo rem hanc circa modum probandi xratem, ait, ſuffcetejſ 4 teſtes t de ea teſtimonium dicentes adducant, ſe hoc ſcire, quia ſunt uicini, uel conſanguinei Hoc idem ſequitur Iaſ.in lj. col. 3. verſic. Aduerte. ff. ſi cert. pet. vbi alia cumulat.& vide remi- ſiué Alex. in l.non tantuùm, colij. O. vnd. legit.& Feli. in c. literis, colu. 3. de præſumpt.& Comin conſ. 2.in 3. volu. Dicit poſteà Bar. ibi paulò poſt præcedentia, ſi teſtis, qui dixit de quotitar anni, interrogatur quo anno natus eſt,& reſpondeat, neſcio; hoc debere intelligi, ſcilicetix- ſcio dinumerare quotitatem dicti anni ab illa numeratione, quam feci, vt teſtis à contrarietate ſeruetur. Vide Alex. in conſ. 42. col. fi. in 3. vol. Beli. in c. quoties, col. 3. de teſti.& in c.cum cau 5 ſam, cod.tit.& Aret. in conſ. 93. Circa probationem t uerò quæ fit ex aſpectu, de qua etiamüi agit Bar. vide aliquid apud Ant. de Butr. in conſ. 46. col. 3.& quatenus Bar. in d. l. ꝗe xtatech⸗ A ait in co quod cognoſcibile eſt per aſpectum, ſecundum communem hominum notitiam 1 tionis redditionem ſufficere, quando teſtis dicit ſe uidiſſe, quamuis illud conſiſtat in udico intellectus. Vide Decium in conſ. 54. col.fi. In eo autem, quod eſt cognoſcibile per aſpectum 3..— 1m non ſecundum hominum peritiam, ſed ex arte, tunc ait Barto. aſpectum non eſſe ſutiieide ratio 16ʃ 154” ude ee eet e,0 0 Ve 1 ſn palaolte oocynendBe Khtn nicorle74.11. Aunireroaat, byiar vbilkgreknns:uan eqlo üitermib.No au Mclie.ereredcöchem dgenodLa 1c S Nodzaaddtadöpec. dnteamiariliperdu Vwälcrerdreyondenm Do ergquo Inenrognit qurdolurarin rack det 42Cenin7oldeinc colacktliKnc.fraten descrlecetelripKom Brinead&colperſc / Tonusincundat. Debacre wilrcimm gin Joinn nrixcpdiadtemtuncm ncnnlid ln- enan gale 1 1 Lumaht) nuan dlur ie derim de 0 ulat un — unerrüin De minoribus. 165 rationis redditionem in teſte, ſed debere aſpici per iudicem, ſiue peritos, quibus ĩudex cõmiſit. vide ad hoc Aret.in conſi.8 3. col. 8.& in conſi. 43. col. 7.& ſequ.& de modis probandi minorẽ ætatem, vide omninò Alex. inconſi. 49. in 5. vol. 6 Bar. in d. l. de ætate, col. 6. ait, quando teſtis ex aſpectu t dicit illum fuiſſe talis ætatis: ſi inter- uucini, uel cunſanpuun „ ſit Jgectun kantij tem 7 2 3„ dur,& deinde mtamn dligtur eorun dutun der und, cum ab eu hetey rogatus, quis ſit aſpectus tanti temporis, reſpondet; neſcio tibi dicere niſi quòd eſt aſpectus lode temporis: hoc ſuffic ree. Et idem eſſe eriam ſi ſimpliciter reſpondet, neſc io. Hoc idem ſequitur laſ.in l. ſtipulatio iſta. S. hoc quoque.ffde uerb. oblig.& in lj.ol. 3.fi:ſi cert. pet·& Pi10 hoc Bartoli documento facit, quod tradidit Aber. in l. non erit. S. dato. in gl.j. ſf. de iureiur. vbi 3 G uſg Aum Seio Re Lirlo præſentibue Be eindg 7 voluit, ſi teſtes dixerunt t celebratum fuiſſe contractum Seio& Titio præſentibus, Et deinde interrogati quibus præſentibus, reſpond ant nullis, cos non eſſe contrarios zquia intellignur eorum dictum nullis præſentibus niſi prædictis. Quius deciſionem refert& ſduirur Alexbi, & in d.l ſtipulatio iſta.ff. de uerb. oblig.& ad rem faciunt tradita per Ang. in fortioribus termi nis in conſi. 274. Thema ſuper quo petitur. vbi ait, teſtes dicentes celebratum fuiſſe contra- ctum,& interrogati de præſentibus, reſpondent nullis, probare, quamuis deinde reperiatur ali quos fuiſſe præſentes: quoniam eorum dictum intelligendum eſſe perhibet. nullis præſenti- bus, quos uiderimus. pro quo Ang. conſilio benefaciunt trad. per Bar. in J.j. S. ſi quis neget col. 1. verſic. Prætereà. ff. quemad. teſt. aperi.& quæ habentur hac in J.per Bar.& per Bald. in l. data Quu debet mtli ſu opera, colu. 1 8. C. qui accuſ-non poſi.& in lj. in princip.ff.ſi cert. pet. Accedat ad hæc deciſio quomodoò ætas ti 33 tlit non contel e Neap. Kinkexc §.3 Fell. quarto- inintegt. redtito mem tutoris, vo Bar. in d.l. de æt' clarus: quia fti modd xtas proh at. Archid.& Al- in verſi. S qurn del minor, vide 1 famibus,de tegl 3 bandi xratemall nt vicini, velcol⸗ 8 Io. And. in addit. ad Spec. in tit. de teſti. S. nunc uidendum, in ultima addit. de teſtib. i qui debe- bant examinari ſuper duobus capitulis,& interrogati ſuper uno, cùm ab eis peteretur, nũquid abud ſcirent, reſponderunt, nihil aliud ſcire in præſenti cauſa: quia debet intelligi ſuper capitu- lo ſuper quo interrogati fuerunt, non autem ſuper alio. Prætereà hoc idem confirmatur ex ijs, quæ uoluit Bar. in tract. de teſti. in glo. in uoce, rem aliquam. Vide ad prædicta Alexan. in conſi. 42. col. pen. in 3. vol.& in conſi. 1 80. in fin. in 5. vol.& in conſi. 116. in 4. Vol. Felin. in c. cùm tu, col. 2. de teſti.& in c. fraternitatis, col. 5.ſed ultra. de teſti.& in c. cum cauſam, eod. tit.& in c. ſe- des, col. 4.de reſcrip.& omninò Dec. in conſi. 1 1 8. in fl. Bar. in ead. l.& col. verſic. ſumus expediti de ſecunda quæſt. principali, quærit, cui probandi 9 fonus iacumbat. De hac re vide Abb. in d. c. in præſentia, col. 0. verſic. ſed quæro, de probat. vbi Dec.in nu. 48. in glo. in voce, ſecundæ. Et uide quæ poſui ſuprà in lucubr. huius. l. de ætate, in princip. vbi ad rem hanc multæ citantur autho citates. Vide etiam Bal. in co nſi. 6. in 3.uol & in conſi. 41 8. in 2. vol. Imol.in confi. 114. Abb. in c. 1. de regul. Aret. in conſi. 8z. col. pen.&. Alex. in conſi. 143. col. pen.& fin. in 5. uol. Summarium in lectiam ſf de minor. 8..*... Quomodò& quando aduenſus præſcriptionem reſlituatur ille, qui erat in utero. Bar. in l. etiam. fr. de minor. BaARr. in hac Ltradit, quomoddò,& quando aduerſus t præſcriptionem reſtituatur ille, qui erat in utero;& diſtinguit, vt ibi per eum. Et dum ſoluit contrarium. l. Aemilius, dicens eum habeti pro nato,& contra eum currere præſcriptionem,& eſſe reſtituendum ac ſi natus eſſet, & hoc in præſcriptione legali. Hanc ſol. ſequitur Iaſ. in l. cũm filiusfamilias.§. in hac, colu. 2& ſeq. fl. de uerb. oblig. ſed reprobat rationem Bar. hic,& aliam tradit, quia mitius agitur cum le- ge, quam cum homine.& dum Bar. quærit, an contra minorem currat præſcriptio ſtatuaria, ui de Ro m.in conſi. 38.in 2. dubio.& Anch. in c. canonum ſtatuta, colu. 5 2.& ſequ. de conſtitu.& Corn. in conſi. 74. in 4. volu. Jummarium inl. inter. ſf. de minor. Denunciationem eius gui non habet ius denuncianai, non conftituere aliquem bonafidei. De capitis diminutione. Bar. inl. tutor. ff. de minor. BART. in d.l. Tutor, colligit in ſumma, denunciationem f eius, qui non habet ius denun. ciandi, non conſtituere aliquem bonæfidei. Vide Nicol. de Neap. inl. ſi id.ff. quod fall uu authen. ubi idem tenet. 1 Jummarium in l amiſſione. T. qui deficiunt. fede capi. diminu. Bannitus ab aliqna ciuitate uel Regno an perqat ea, quæ ſant iuris ciuilis Romanorum. Bannitus qui ex forma ſiatuti non habetur pro hoſte, neque poteſt impunt oſfendi nonperdit ea„que ſim propria pſius cinitatis. Bar. in J. amiſsione.&. qui deficiunt. ff. de capit. diminut. AANRI, in d.. qui deficiunt. tradit, nunquid bannitus t ab aliqua ciuitate, uel regy perdat ea, quæ ſunt iuris ciuilis ciuium Romanorum, an uerò ea tantùm, quæſu propria ipſius ciuitatis. De hac re vide Alex. in conſ. 2 3.& in conſ. 2 5.& in conſ in 1.vOl.& in conſ. 2 5 8. in lib. primi& ſecundi vol.& in conſ. 116. in 3.volu. Corn. in conſi-j & in conſi. 5 5: in 2. volum. Et quæ plenè poſui ad Bar. in J. ſi qua. ff. de ijs, qui ſunt ſui uelali.i vbi latẽ materiam bannitorum explicauimus. Et dum Bar. ait, bannitum, t qui ex forma ſtu ti non habetur pro hoſte, neque poreſt impunè offendi, nõ perdere ea, quę ſunt propria ipi ciuitatis, Vide Cæpol. in conſi. 76. col. 2.& Alex. in conſi. 1 14. col. 1. in 1. volu. Attende unn ſcitu dignum in re propoſita, quòd etiam ſi bannitus ex forma ſtatuti poſsit impundè offeni tamen delictum, quod in eius perſona committitur, nõ eſt laudabile, ſed tantùm eſt tolerabi & ideò is non poſſet ad dignitatem promoueri. Dec. in l. bona fides. ff.de reg. iur. citat Bal,i Decuriones,in fi. C. ex quib. cauſ.infa. irrog. Fummarium in l. tutelas. ſfde capi. diminut. ACbilis delinquens maioripæna eft puniendur quam popularis. Si rater imstituat filios fratris an etiam intelligatur de naturalibus ſenſiſſe. In dubio ea praſumptio debet capi, per quam delinquens acrius puniatur. Bar. in l. tutelas. ff. de capit. diminut. BaARr. in d.I. tutelas, quærit, ſi ſtatuto cautum eſt, nobilem t delinquentem maiotipan eſſe puniendum, quàm popularem: vtrum baſtardus dicatur nobilis? Vide Alex. in conſlain 1. vol. Feli. in proœm. decretal. colu. 2.& in c. in præſentia, colu. 9. de probat. Barb. in conſi.⸗7 col. 2 5. in I. vol.& in conſi. 1 8. col. 5. in 2. vol. Ant. de Butr. in conſi. 5 5. omninò Alex. in lexſr- cto. S.Si quis rogatus. f. ad Trebell. Capr. in conſ. z2. Bal. in c. nonnulli, de reſcrip.& in conſ. 6; in 5. vol. ubi tradit, an ſi frater inſtituat filios fratris, intelligatur etiam de naturalibus ſenlile Angel.in conſi. 40 t.& in conſi. 19 1.& Anchar. in conſi. 3 89. Attende unum aliud notatud gnum, quòd occurrit in themate propoſito per Barto. nam ipſe ait, ſi nobilis eſt acrius punien dus, quàm plebeus, quid dicendum ſit de ſpurio? ſed ego quæro, utrum in dubio delinquens præſumatur nobilis, an plebeuse Et prima fronte dicendum uideretur, eum præſumi plebeum ut mitius puniatur.J. interpretatione. ff.de pœn. cum ſimil. Ad rem faciunt trad. in l. merſtott pro ſoc. ubi habetur illam præſumptionem eſſe ſumendam, per quam uitatur delictum. Tamen uerior uidetur eſſe diuerſa ſententia per ea, quæ in ſimili caſu aiunt Doct. Si ſtatutum diſponi, eum, qui occidit ciuem eſſe acrius puniendum, quam occidentem forenſem,& incognitus oc- cidatur, conijciendum eſſe eum, qui occiſus eſt, fuiſſe ciuem. id quod uidetur mirabile, ut in du bio t ca præſumptio capiatur, per quam delinquens acrius puniatur, tamen ita inquit elrinc- quoniam, num. 5. de off. ordin. vbi alleg. Ang. in l. ſi cum exceptione. S. in hac. ff. quod met: cau tex.in lj. vbi Bar. f. ad municip.& ipſe addit Doct. in rubrica. ff. folut. matrimonio quæ kaſh nunqu 1 Humul a nunummnd- n MAuyyſlu ndmnu aͦ „ Nuhdl nunn unn 1 1 uuſtiuguamnn B 1 n ndlkegnuma ummuin eendese lidiquidtadedichder dewedorodögkrClcde ärismeimmadCud douicobgränacüſl a rncipahnugn Li Kpxeimanlus-xceſi nun Ercoauem quude nnlteniipole kgeru 1aalten tacte Decine diacam cumfeqde le arinxneackaei g uucumuuiiniſung Warial A dälanjurse ceoppanmegichnm, umanbüſmüpent entenicedenin 3 kanquambenipy, Handerlgnüore us, quinon Penlic Auc inu. Aemonrun offen, ſumquiuan I apit. diminu, alqqun ciuitate, ua vero catantum,qu Lin conſ.25. Kin co- .Volu Com in conl leiscuiſunt ſuuelal utum, tqwiexforma! ea qus ſum propra- .In 1. volu. Attende ti poſiit impunè che ſed tantum eſt tole de reg iur. citatl „ e 2* 7 delinquentemm lis? Vide Alexi- 1 de probat. Barb- 1.55·omnind 3R li, de reſcrip&n tiam de natufdl 4 r. ramel tull Fauc 7 ahac.f De capitis diminutione. riſimile, propè ſola iuris præſumptione probetur. Fummuarium in llegatum ff. de capit. diminut. Fratres minores quamuis aliquid habere in proprio Vel communi non poſſint„tamen legata ei relicta pro alimentis poſſunt habere. Fratres minores an poſſint inĩtitui hæredes hoc pabto, ut bona illa uendere teneantur,& pretium in ſuo⸗ neceſſarios uſas conuertere. Bar. in l. legatum. ff. de capit. diminut. B2 r. in d.l. egatum, ait, fratrest minores quamuis aliquid habere in proprio uel commu ni non poßsint, legata eis relicta pro alimentis habere poſſe: ſed legatum annui redditus non, quia aliquid habet proprietatis. Vide ad prædicta Alex. inl. ſi Stichum aut Pamphilum.§. 1. ff. de verbor.oblig.Et circa eorum incapacitatem attende, quia uſque adeò ſunt incapaces hære- ditatis, ut etiam ſi ad Cardinalatum promoueantur, tamen ſuccedere non poſsint: ita inquit Lu douic. Bologn. in addit. ſuis ad tractat. Matthæſyl. de ſucceſsionibus ab inteſtato, in tertio arti- lo principali, nu. 41. Quid ſi inſtituantur t hæredes hoc pacto, vt bonailla uendere teneantur, & precium in ſuos neceſſarios uſus conuertere? vide lIoan. Crot. in repet. l. primæ. ff. de leg. 1. nu. 27. Ex eo autem, quod ait Bar. d. fratres incapaces eſſe annui redditus, infertur hæredem tu ta conſcientia poſſe legatum annuum factum dictis fratribus retinere. Petr. de Anch. in conſi. 1 99. adde in hac re Dec. in c. in pręſentia, de probat.& per locum a ſpeciali vide Beli. in c. cùm dilecta.nu. oo. cum ſeq. de reſcript. Videas etiam circa prædicta Fulg. in conſ. 1 8%.& de eorum capacitate,& incapacitate vide Abb. in conſ. 2 7. in 2. vol.& in conſ. 6 3. eod. vol. Jummarium in 1fi ſf.de capi. diminu. (apitis diminutionir tria ſunt genera. Bar. in l. capitis, quæ eſtl. fi. ff. de capit. diminut. BaARr. in d... fi. ait, Iuriſconſultum ibi ponere tria genera t capitis diminutionis. Hoc in loco opportunè pulchrum dubium excitatur, ſi pœna capitis à lege uel ſtatuto imponeretur, utrum huiuſmodi pœna ſit intelligenda, ut caput amputari debeat, ita ut ſequatur mors, an ve- rò uerificari debeat in pœna capitis ciuili, de qua in hac.l. agitur& iſtam interpretationem tanquam benigniorem eſſe acci piendam docuit Io. Andr. in c. quando, de iureiur. in cuius ſen- tentiamꝰ communiter itum eſſe ait Alex. in conſ. 10 4.in I. vol. Quod tamen limita, quando ſta tutum pœnam iniungit in alio caſu, quàm ſit de iure communi, quia aliter eo caſu dicendum eſt ut per lmol in lij·ff. de public. iudic. Attende quia Feli latè de hac re diſſeruit in c. ex literis, 16 6 nunquam eſt obliuioni tradenda, quoniam prima fronte contrarium diceretur, tũ ut benignior hat interpretatio ad minorem pœnam imponendam, tum etiam, quia qualitas requiſita à lege deber in ſpecie probari. lo. And.& alij in c. 1. de bomic.& tamen ſufficit qualitas præſumpta, ut delinquens maiori pœnæ ſubijciatur. qua in re vide omninò, quæ poſui ad Bar. inl. non eſt ve- f. f. quod met. cau. vbi agitur an qualitas requiſita ſpecificè ſit probãda, an uerò col. 12.& ſeq. de conſt. ubi tenet, pœnam capitis intelligendam eſſe de pœna mortis naturalis, non autem ciuilis. pro qua opinione uidetur tex. cum gl.in l.j. vbi doct. C. de eunuch. ibi enim habetur in tex. eum, qui aliquem caſtrat, eſſe capite puniendum. Et tamen gl. ibi& doct. aiunt pPœna mortis naturalis eſſe puniendum. Vide eundem Belin. in capitulo qualiter. 2.§. ad cor- rigendos, in fin. de accuſat. Fummarium in rubrica. rquibus ex cau. maior. Jnpeditus an teneatur mittere procuratorem.. Bar. Quibus ex cauſis maiores. Bar. in rubrica. ff. Quib. ex cau. maio. vide laſ.in l.ij.S. I.& ſeq. ff.ſi quis caut.& Dec. in conſ. 13 8. col.fi. Jummarium in lij. ſf quibus ex cau. maio. Clauſula generalis, ſi qua mihi iusta cauſa, quid importet. Quamuis hæres poſſit prætendere ignorantiam reſebtu contractuum defuncti, atque ita ui huius claß læ generalis ei prouideatur, hoc procedit quando ſe defenderet, non autem quando ageret. Creditores eius qui confitetur pecuniam numeratam, uel dotem in eorum præiudicium elapſo temyang ponendi, habent restitutionem in integrum ex hac claufula generali. An eꝝ quando reftitutio in integrum competat hæredi minoris ex perſona ipſius minoris. Bar. in lj. ff. quib. ex cauſ. maior. BaART. in hac. lj S. hæc uerba, agit de ui illius clauſulæ t generalis: Si qua mihi iuſta cai videbitur.& ibi multa colliguntur in apoſtil. Tu ultra ea, quæ ibi adducuntur, vide remißi Iaſ.in§. rurſus, colum. 7. in glo. in voce, Reipublicæ inſtit. de action.& ibi Io. Fabr. col. 8. veſ ſed quæritur. Et cui competat,& alia ad rem facientia, vide apud Iaſ in l. admonendi. colai fi ff. de iureiur.& Bar. in l. Pantonius, in principio. ff.de acquiren. hæred.& Curt. iuni. in conl incip. Memoria.& Ial. in d. l.admonendi, col..& ſeq.& in J. j. C. qui admit. Bar. in lj. C. den milit.& in J. ſi infanti, col. fi. C. de iur. delib.& in l. qui duos. ff.de reb. dub. colum. 1.& 2. verſn Tamen.& rurſus Iaſ. in l. cùm antiquioribus, col. 2. de iur. delib. Bar. in l. filiusfamiliàs.§. inke ff.de uerb.oblig. vbi laſ col. pe.& fi. Et ex ibi traditis per Bar.& per laſin 2. col. collige, qum 2 uis hæres t poſsit prætendere ignorantiam reſpectu contractuum defuncti, atque ita ui huis clauſulæ generalis ei prouideatur, hoc procedere quando ſe defenderet, non autem quund ageret: quia debet ire inſtructus. vide laſ:in repet. d.l.admonendi, col. 6. vbi ait, ſempuym- pter inſtrumenta de nouo reperta reſtitutionem eſſe concedendam contra ſententiam,ſe tranſiuerit in rem iudicaram.& ibi in col. ſeq. agit, an perpetuò reſtitutio competat, mudim fra quadriennium continuũ.& ibi col. 2 2. verſi. reaſſumo. Et creditores t eius, quicmfietut pecuniam numeratam, uel dotem in eorum præiudicium, elapſo tempore opponendirden reſtitutionem ex hac clauſula generali. Soc. inl.j. colu. 16. verſi. illud. f. ſol. matr. Et an reſiuip in integrum peti poſsit ex eo, quòd teſtator, cui petens ſucceſsit, ignorantia ductus non alit hæreditatem per ſpacium 40. annorum. Alex. in conſi. 306. in libro primi& ſecundi volubim & quando reſtitutio in integrum competat hæredi t minoris ex perſona ipſius minoris. Soci conſi. 77.in I. vol. Et an reſtitutio in integrum, quæ peti debuerat infra quadriennium, hei poſsit elapſo quadriennio ex capite ignorantiæ. Socin. in conſi. 66. in 4. volum. Et quodexito capite peti poſsit etiam contra præſcriptionem completam docuit Alex. in conſi. 39. colin 5. vol. Et an reſtitutio minori ſit concedenda, ſi tempus ei decurſum eſt poſt pubertatemuibe ius clauſulæ generalis. Curt. in conſi.5 8. Summarium inl.ab hoſtibus. ff quibus ex cauſ⸗maio. 1 Bonis abſentis procurator eſt conflituendus. Bar. in l.ab hoſtibus. ff. quib. ex cauſ. maio. BaANT. in d.l. ab hoſtibus, ait bonis abſentis t procuratorem eſſe conſtituendum. vice Aret. in conſi. 1 3 5. Hoc idem tenet Alexand. in conſi.1 46. Videretur inſpectis, in lbro Pnm & ſecundi vol.vbi ait, quamlibet comunctam perſonã petere poſſe talem procuratorẽ&cura- torem,& quas actiones intentare poſsit huiuſmodi procurator. Et attende quoniam in dubio cebet N hac materia vide Bar. in l. quæſitum. ff. de re iud. An impeditus t teneatur wittere procuratorem,& quomodò probetur impedimentum,& an proteſtatio exigauut) Baar Sli wkbe rxm jcliceoe Pclaskaink wio Tauddgpedan iktnu bGberemediſeacde dü m deGioheNeS 1 Bameodgc Saelſ vmpon:qut quunäen dieeverloräleetttn niaekiraearon periter pud eling-ec Iqootenyoredeelle Kincinne, Rdum Bar pr tewealemdeeretfturionen ſidingittericm qodi- colm dikädeion Ra wrüm eltunbomahläai temgregimn Kdl n dsculmn iudlein. dummarum Quibus ex cauſis maiores. 167 mpecdi debet dari ille, qui ab inteſtato eſt ſucceſſurus.Soc. in conſi. 23 ꝙ col. pe. in 1.vol. Non— cust enenu eſt dandus aliquis, qui ſit minor 25. annis, neque is, qui hoc affectat; quia redditur ſuſpectus/ſe de protekaoen talis ſuſpicio probata honeſtate perſonæ remouetur. Dec. in conſ575. Et quibus ſolennitati- olt bus curator bonorum ſit conſtituendus,& quas actiones intentare poſsit,& quas nõ, vide Ang. in conſi. o.& omnindò in conſ. 19 3. vbi tradit in quot. caſibus curator dari poſsit, ac de ordi- ne eos dandi,& de eorum poteſtate. Fummarumindi=ab hoſtibus. T. ed quod ffquibus ex cau. maio, *.. unctictgue itau hun„e uandb agerr. 1 Nemedium reſcindens quidſit,& quid reſciſſörium. reudium elayſ tm 2 Traæſcriptio habet duo tempora, quia quandoque mmcipit in praſentia,& finitur in abſentia. Bar. in d.J. ab hoſtib. S. ſed quod ſimpliciter. f. quib. ex cau. maio. 5. kuaunn BART. in dll. ab hoſtibus.§. ſed quod ſimpliciter, col.. verſiculo His expeditis, tradit quid 1 ſit remedium t reſcindẽs,& quid reſciſſorium. Vide plenè,& clarè de utroque apud laſ.in. rur is:Siqmmii inl ſus col. 2.·& ſeqq. inſt. de action. vbi ait etiam an ſit proprium nomẽ actionis iſta actio reſciſſoria. dd lumüüinta a. quòd quædam eſt inſtitutoria,& alia reſtitutoria, ut ibi per eum. Et de omnibus iſtis actioni ucundur riderem bus& remedijs, ac de cuiuſque natura& proprietate uide pleniſsimè Baptiſtam à. S. Blaſio in . d loadrcol. tract. de actione,& eius natura in ſecunda actione cum duabus ſequen. llnlahunic, Bar. in eod. S. col. 6. verſic. Mihi videtur ſic dicendum, agit de præſcriptione t habente duo „& Cunc.juniine „ner dengneme tempora: quia quandoque incipit in præſentia,& finitur in abſenria,& tunc currit tempus à admit BaxinljC Hdie reuerſionis ſiue reſtitutionis,& reliqua, ut ibi per eum. quandoque cœpta in abſentia,& fi- dub. colum. l.& nita eſtin præſentia,& tunc non datur reſtitutio. Vide cumulata, quæ ad hanc difficultatem in fliusfamiliÜsſ pertinent, apud laſiin§. neque. col. 1 2. inſt. de action. vbi refert Bar. alibi contrarium ſenſiſſe in laſin 2colcolige, I. quo tempore. C. de reſtit. milit. Ibi enim indiſtinctè firmat opinionem Bulg. hic verò cum di- gefundi, ucbenu ſtinctione. Et dum Bar. propè finem ait, ſi aliquis eſtlæſus una die, an& quomodò habeat pe nderet,nonauter tere eadem die reſtitutionem. Vide ad hoc Alexand. in J. fin. colum. 2. ff. de feri. Et quoniam ,C0.6.vbi dt, ſe ſubiungit theoricam, quod illud reſtaurat reſtitutio, quod abſtulit læſio. Vide Iaſ. in d. S. rurſus, am contra ſenex colum. 16. inſt. de action. Et an& quando reſtitutio etiam facta contra ſententiam condemna- ſitutio compeia toriam reſtituat bona ablata in alium tranſlata,& fructus perceptos,& primam dignitatem,& liores eius, q locum prælationis,& alia multa ſcitu digna, vide in annot. in Barto. quas poſui inl. ſi qua. ff. tempore oppor de his qui ſunt ſui uel alie. iur. 16.f. ſolxmatr. Ri Summarium in l. Talianus. T. eum quoque. ſfæ quibus ex cau. maio. jgnorantia ductiè 18 limig ſecmt 1 Abſens ex cauſa Reipublicæ reftituendus eft. p 2 Abſenvium quinque funt genera. hnaj Ml der 8 10 quudin Abſens ſi à ſua poſſtſſione ſpolitur, Quilibet pro eo agere poteſt ſine mandato. erat iin 4.volum Eiſ Bar. in l. Iulianus. S.eum quoque.ff. quib. ex cau. maio. uit Alex-in i 1 Banx. in d. S. eum quoque, ait in ſumma, abſentemt ex cauſa rei publicæ reſtituendum e ſſe melt poſtpu eumque percipere debere commoda, perinde ac ſi eſſet præſens. vide Aret. in conſi. 6 7. col.4 in fi.item abſens cauſa reipubicæ non debet fieri reus, ut poſt Suetonium ſcribit Soci. in quo- dam conſilo non impreſſo, incip. Eleganter. Et quis dicatur abſens cauſa reipublicę vide laſ.in aio. Icùm quidam.ff. de acquir. hæred. Attende„quia licèt abſentes cauſa reipublicæ ut ſunt orato- res multis priuilegijs perfruantur, tamen illi, qui huiuſmodi officia affectant, non poſſunt illis priuilegijs perfrui, ſecundum Rom. in ſing.⸗91. vbi tradit etiam, qui ſint illi, qui ex tali affe- .„ 2 Statione abſentes eſſe præſumantur. Et abſentium quinque eſſe genera docuit glo. in lfi ff „ ſer onktine de reſt. in integr.vbi habetur etiam, quomodoò uirtute cuiuſque earum reſtitutio ſit conceden m da, de quo vide Beli. in cap. quoniam frequenten in principio colum. pen. ut lit.non conteſt.& ole. 1 10 ſe dem fw omnino Ioan. Monach. in tract. nuncupato, Defenſorium 1uris, in§. contra ſententiam. Atten- 6 0 de etiam ..... amt *† poſſeſſorem iſto caſu præſcribere, docuit Cæpol. in cautel. 46.In contrariam uerò ſententim 2 re non poſſe, contra Bar. hic. Ex hoc inferri ſolet ad quæſtionem illam, nunquid ſtatutum ſc . 1 z0 chll. * c. malæfidei poſſeſſor, de reg. iur. id quod“ communiter approbatum eſſe teſtatur Alexiin col G-- Onibus ex cauſis maiores. de etiam in hac materia abſentiũ, quia ſi abſens t ſua poſſeſsione ſpoliatur, quilibet pro eo zge. re poterit ſine mandato. tex. eſt ſing. ſecũdum lectur. comm. approb. in lj. C. ſi per uim, uelgii mod. tradit Feli. in c. cùm olim, col. 2. de teſti. ubi idem eſſe ait etiam in eccleſia ſpoliata. Non tamen abſentis cauſa ita fauorabilis eſt, ut eſt cauſa minoris, ſecundũ glo. ſing. in l. nec non. e-. infrà eod. tit.tradit Feli. in d. c. cùm olim inter nu. 8.& 9.In quibus autem abſens cauſa reipubl cæ differat à minore,& cui ſit magis fauendum, Iaſ.in d. l.cùm quidam. ff. de acqu. hæred.&inl non quocunque.§.ſi ex bonis. ff,de leg.1. Fummariumin l. denique. ſfe quibus ex cau. ma. Pisꝛio poſtlinimij non habet locum in his, quæ ſunt facli. Bar. in L.denique. ff. quibus ex cau. maio. BaANT. in d.. denique, ait, fictionem poſtliminij t non habere locum in ijs, quæ ſunt fasi An& quomodò procedat fictio in ijs, quæ ſunt facti, uide Bart. in 1.. S. 2. in principio. vbi Ab- Ralij. ff.de acquiren. poſſeſ.& in l.verum. ff. de regu. iur. in l. non dubium. C. de legi.& in leu hæredes. ff. de acqui. hæred. Fummarium inl.nec utilem. ſf. quibhus ex cau. maio. Bickio ceſſat, ubi ceſſat æquitas. Bar. in l. nec utilem. ff. quib. ex cauſ. maio. BaRT. in d.J. nec utilem, colligit in ſumma, fictionem ceſſare, vbi ceſſat æquitas. Demn an uerũ ſit,& an iſte tex. hoc probet, vide laſ.in l.ſi is, ꝗ pro emptore, col. ⁊ 5.& ſeq. ff. de ul Summarium inl.ait prætor. S. ylanò. fæ quibus ex cau. ma. Debitorem in actione perſonali poſſe præſeribere contra creditorem. Statutum denegans attionem creditori poſt lapfum 1 0. uel 2 o. annorum, an ualeat. Bart. in lait prætor.§. planè. ff. quib. ex cau. maior. BaART. in d.§. plane, ait, debitorem t in actione perſonali poſſe præſcribere conmceito rem: quia huiuſmodi præſcriprio ex ſola negligentia non petentis currit:& ĩded in i ci non habere locum. c. malæfidei poſſeſſor, alioqui verò in præſcriptione fundi, quæ à poſts ne præſcribentis cauſatur. Iſtam diſtinctionem Bar. hic ſequitur Iaſtin§. rurſus, col. 10.infiint. de action.& hanc eſſe comm. Doct. ſententiam ait Soc. in conſi. 40. col. fi. in I. vol. Et male:d communiter itum eſſe ait Alex. in conſi. ↄ6. in 4. vol. vide eundem in cõſi.5 1. in 5. vol.&in d 39. in 6. vol. Felin. in c. fI. òe præſcript. Dec. in conſi. 5 59.& Mar. Soc. iuni. in conſ. 44 vbi rh tur communem opinionem eſſe, malæfidei poſſeſſorem in actionibus perſonalibus prelcrbe⸗ negans actionem creditori poſt lapſum 10. vel. 20. annorum, ualeate in qua Bar. reperitur li ipſi contrarius. Eius enim ualiditatem affirmauit in I.ſequitur. S. ſi uiam. ff. de uſucap. quemſ- quitur Soc. in conſi. 6 3. col. 3.in I. vol. Et ad rem faciunt trad. per eundem Soci. in conſi. 12⁰ col.pen. in I. vol.& Jaſ. qui multa affert pro hac opinione in§. 1. nu. 99. inſt. de action. Contra- riam uerò partem docuit idem Bar. in l.omnes populi, in 3. quæſt. princ. ff. de iuſt.& iur. pere- 7 7.——.—*.. 7 1 69. in 3.vol.& in d. conſ. 5 1. in 5. vol.& in conſi.1 72. in 6. vol. ubi inquit à mille annis irah nionem hanc eſſe confirmat am,& in conſi. 28.& in conſi. 12 2.& 12 3, Limita tamen hanc 4 tentiam non procedere in duobus caſibus, ut per Alex. in conſi. 21 8. in fin. in 6. volu. De hacl 1 1... 1.. tl videndus eſt etiam Rapha. Cumain conſi. 90. ubi in uno caſu tenet ualiditatem huius bn Abum deles poſlaenm rconoccä qlld,de rum onulete. E d ¹ eponddKadprafranid Bdammuad depreſci Immru Duunn nnnaluran Daxin dla 1 nnr idlätprecr cknprenyorecbtun. c quonim hbes chlu falonbpae cerere ladocr Lummaunn. 1 Kanhſerſe uema nite Nainlledl DMNI nülKeüghe mer Wrcilaangunäole 7achl Khin äclKinc dunnaun) un ud, 4 Uhauch Vitnentn 1 nnäl 1 8. dolirn Quibus ex cauſis maiores. 168 d güeme 7 odialjCl run& bene probat. Et ad rem faciunt trad. per eundem in conſi.; 47.&r per Fulg. in confi. 1 23. Et huius ltatuti inualiditatem affirmauit Petr. de Ancha. in conſi. 5.& in conſi. 25 8. Imol.in conſi. d Soſnginlnec 44.& in ſuo eleg. conſ. 1 23.ubi etiam ipſe teſtatur communemopinionem eſſe, ut ſtatutum nõ autemadſens caſ valeat. ſed Ant. Roſell. in ſua monarchia poſtquam tractauit de concilijs, quærit nunquid ſtatu amffdeacqu ber 1 tum, uel lex, uel princeps tollere poſsit ius diuinum*& tangit iſtam quæſtionem in uerſi. poſt⸗ dxred quam retulimus. vbi animaduertendo prædictam Bart. contrarietatem in d. omnes populi, & in d. S. Si uiam,& in l. ambitioſa. C. de decret. ab ord. faci. concludit pro concordia opinionũ, ſtatutum ualere, quando huiuſmodi præſcriptionem induceret propter bonum aliquod ciuita tis, ut putà, quia præſumpſerit fraudem, ucl ſimulationẽ in huiuſmocdi contractibus:Sin caſu iſto procedat opinio Bar. in d. S. ſi uiam,& in d. l. ambitioſa. Si uerò hoc non fit ob aliquam pu- blicam utilitatem,& tunc non ualere ſtatutum,& iſto caſu locum habere opi. Bar. in d.l. omnes . populi. Sed contra hoc, ac etiam contra ultimam limit. Alex. in d. cõſi. 25 8. in 6. vol.vrget, quia deumin ß, que ſun ſi ſtatutum ex defectu poteſtatis commumiter facere non poteſt, ut poſſeſſor malæfidei præſcri Kiin principio.ybi bat, neque hoc fancire poterit præſumendo iſtas fictiones,& uerba concipiendo, ut ait Alex. in dum.Cddelegi. Kin d. conſi. nam hoc modo fieret fraus legi de modo ad modum contra ea, quæ habentur. in l.non dubium. C. de legi. poſſet enim ſemper ſtatutum facere per indirectum, quod directò non po- 4 teſt, contra. c. cùm quid, de reg. ur. in ſexto. Et propterea tutiorem puto eſſe opinionem, lta- tutum nonualere. Et ubi agitur de periculo animæ ſemper tutior uia eſt eligenda. c. iuuenis, de ſponſal.& ad præfata vide omninò Raph. Cuma. in conſ. 67.& pleniſsimè loan. Branciſcum Balbum in tract. de præſcriptionibus, in 14. q. princ. Et quę ego poſui ad Bar. in d. l.oës populi. bi ceſtt aquits. Summarium in d. lait prætor. T. deinde. ffquib.&;x cau. ma. col..& ſeq ff. d Dilatio potei petipro aduocato quando eſtlongo tempore abfiuurus. 8 Bar. in d.l. ait prætor. S. deinde. ff. quib. ex cau. maio. BaARr. in d. kait prætor.§. deinde, in fi. ait, dilationem t peti poſſe pro aduocato, quando abas eſt longo tempore abfuturus. Vide Beli. in c. i. ut lit. non conteſt.& in c. 1. de dilati.& Barb. in — cap. quoniam Abbas, colu. 6. de off. delega. nam ſi aliquis caret aduocaao, dicitur magna de- aior. fenſionis parte carere. l. aduocati. C. de aduoc. diuer. iudic. hreſcib ere co Summariuminl. ſed es ſi per praætorem, ſf. quib. ex cau. maio. rrit: Kideh Quando ſtat per iudicem ut instantia alicui non currat. L nchar Bor. in l ſed& ſi per prætorem. ff. quib. ex cauſ-maio. ione m 3 eir BaAKr. in d.]. Scd& ſi per prætorem, in principio nihil dicit ad declarationem huius text. a.. in§.„ muen ex quo colli gitur quando ſtat per iudicem, ut inſtantia t alicui non currat. Vide Alex. in conſi. *.Coln 1.O, 72. Col. 1.& fi.in 3. vol.& in conſi. 71. in 5. vol. „ontrariam ueröb contrarlam u in cöſ. 1in, Jummarium in dil. ſed& ſiper procuratorem. I aduerſus. ff quib. ex cau. maio. c juni.in co Akſens eſt reſiituendus quando procuratorem dimittere non potuit. voc. jum.in Consh. öp in.; ibus perlonib Bar. in d.l.ſed& ſi per prætorem.§. aduerſus. ff quib. ex cau. maio. 19- 1.—. ilam nunquidt— BaXT. in d.l. Sed& ſi per prætorem.§. Aduerſus, ait abſentẽ t eſſe reſtituendum, quando atein quaba- I procuratorem dimittere non Potuit. De hoc, ſ uiam ffde uleßt torem non dimiſit, vide Feli. in c. accedens. 2. ut lit. non conteſt. 1 nSocj-l e,; ere uden ge Kinl Jummarium in A.l ſe d Ex ſi per prætorem. I quoties. ſf. quib. ex cau. maio. au. 99.II.-h-... 1 4 nofich uhi⸗ Vacapione reſciſſa tempus abſentiæ tantum reſcinduur. „ tur 1.... arum dſert uu Bar. in d.liſed& ſi per Prætorem. quoties. ff quib. ex cau. maio. .auità Il i luui n aa2 BaARrT. in ead.I.§. quoties, ait, uſucapione t reſciſſa tempus abſentiæ tantùm reſtitui. At- 3 vl tende, quoniam hoc Bar. documentum hmitatur non habere locum, quando totum cominodũ aufertur Quibus ex cauſis maiores. aufertur propter particulare impedimentum:ita ex dictis Bar. colligit Alex. in l. ſtita eiſem verſ. uſtimò nota. f.de uerb. oblig. vbi Bar. docuit, ſi data eſt mihi menſis dilat bandum,& in fine menſis acta probatoria pereant, alium menſem concedi debere. Summarium inlecum miles. T. ſi is qui. ſf. quib. eæx cau. maio. I Doſ completam uſucapionem etiam poft rem alienatam aduerſus utrunque reſtitutio eſt concedendi. Bar. in l. cùm miles.. ſi is qui. ff. quib. ex cauſ. maio. BaARr. in d.§. ſi is qui, ait, poſt completam uſucapionem, t etiam poſt rem alienatamal uerſus utrunque reſtitutionẽ eſſe concedendã. vide Paul. ꝗe Caſt. in conſ. 8. vbi ponit pulchui caſum. Et ad declarationem vide Alex. in j.filiusfamilias. S. Diui, col. 3. ff. de leg. 1. Summarium inlabeſſe.fe quihus ex cau., maior. I Abſens cauſa reipublicæ dicitur eſſe,ab eo tempore quo urbem is egreditur, uſque quo reuertatuy. Bar. in I Abeſſe. ff. quib. ex cau. maio. BaRT. in d.l. Abeſſe, inquit, eum dici abeſſe t cauſa reipublicæ ab eo tempore, quo urben cgreditur, uſque quo reuertatur. vide Feli. in c. quàm ſit, de Iudæ. in 2. not. Jummariam in!. u⁰ qu reipublicæ. fe quib. ex cau. maio. 7 Fiabſens procuratorem dinnſit, praæſens noneſt reflituendus. Bar. inl. is qui reipublicæ. ff. quib. ex cau. maio. Bakr. in d.I.is qui, ait, ſi abſens t procuratorem dimiſit, præſentem non eſſe reſtituens ſed contra hoc oppo. quia etiam ſi abſens procuratorem non reliquiſſet, præſens non eſt n tuendus. Circa iſtam oppoſ vide laſ.in§. rurſus, col.. inſt. de acti. Et dũ Bar. ibi paulòpoſt ſi jungit, quando res petitur certa rei uendicatione, non poteſt petitor pronũciari dominusſ tantùm effici poſſeſſor. vide Beli. in c. illud, col. pe. verſ ſexta concluſio, de præſcrip. Fummarium inl. ſi qua militi. fequib. ex cau. ma. Quando ſuhueniatur magis abſenti qudm minori. Bar. in l.ſi qua militi. ff. quib. ex cau. maio. 10 ad Dro. 1 1 1 1 ſtipulatus dum Getelem ſuerbanclcoclmerm rerbum dirumen dad 8 Gdedaſddoena eriumuoltdichargte . Wuindgrerfndge farreidindomenytihe üdanrdincpachla. Aumrumn⸗ : Ulr uyrmeruun nul BaART. in d.. ſi qua militi, dicit ibi eſſe caſum, in quo magis ſubuenitur f abſenti, qummi nori‚ an autem hoc ſit communiter uerum, vide Aret. in conſ. 04.& quæ poſui ſupra hœccul tit. in lucubrat. in l. Iulianus.§. eum quoque propè fi.— Lucubrat. in rubricam. ff de alien. iudic. mut. ca. fac. D materia huius tituli vide Abb.& alios in c. 1.& 2. eod. tit. Jummarium in lj.ff de alie iud. mut. cau. fac. I Qui rem alienat cauſa mutaudi iudicium, tenetur ad intereſſé. 2 Condemnatio fieri deberet de damnis e intereſſe. Bar. in Lj. fl. de ali. iud. mut. cau. fact. BaRT. in d.Jj. in principio explicat mentem iuriſconſulti in hoc edicto, dicens, quirem t alienat cauſa mutandi iudicium, tenetur ad intereſſe. Et quia inter cætera habetur intem alienationem, quæ fit in potentiorem, complecti potiſsimùm in hoc edicto, iccircò ſcias, qux uis regulariter prohibita ſit alienatio in potentiorem, hoc tamen limitari quatuor modis utin dit Matth. de Afflictis in tract. de iure prothomiſeos, S. 5. nu. I. Vide etiam Felin. in c. z. nu4c præſumpt. qui ait, prohibitum alienare in potentiorem, non cenſeri prohibitum alienare ini- lium, quamuis potentior ſit. Et dum Bart. ſubiungit, mirabilem eſſe ſolutionem illius glo-qur uult condemnationemt fieri debere de damnis& intereſſe, vide Alexand. inl. edita, colum- C.de eden. Et quia Barto. ibi in fl qecidit, alienationem factam in clericum contineri in hui, edicti prohibitione, quia durior aduerfarius conſtituitur, idem tenuit Soc. in conii. 264,cclu I. in I. vol. vide etiam quod in ſimili caſu inquit Abb. in cap. 2. colum. I. verſi. in eagl. codtiuu Et qui dicantur eſſe potentiores, vide in titu. O. ne lic. potent.& in Specul. in titulo de ceſk cl ca principium in verſi. quod intelligo.& in titulo de his quæ ui met. cau. propè fin. Thu umma Mxiin dlqui 1 197 udlquierum, niipaſtdinerlkenen Lummaua Wernnauen ick ſte toen tnrn. Dain. 12 kKn ldgu innhis dlbau fact 1 1 an De alien. iudicij mut. cau. facta. 169 Fummarium inl. quia etiam. F. opus quoque nouuum, ſf. de alien. iud. mut. cau. fac. Fi ego habeham publicianam contra te pro quadam re, quam ſane titulo poſſidebas, tu eam uendiciſti cui- — k. r ö .maiy dam ey tradidifti, atque ita contra eum qui habet tuulum G& poſſéſſionem uincere non poſſum, tu te- que ren lue nhauti ekeuat nerur ex hoc edicto. 4 alo. 2 Sipromiſi tibi ſub pæna qpus non ſhacere infundo meo, t iſia obligationon tranſcar ad emptorem, quo- dam poſtrem lleer modo intelligatur. n conſd.„i do,. 13.fr döai bontn Bar. in l. quia etiam. S.opus quoque nouum. ff. de alien. iud. mut. cau. fac. 13 deleg.. t BaART. in d. S. opus quoque nouum̃ ait, ſi ego habebam publicianam t contta te pro qua- nuſpus quo neuena dam re, quam ſine titulo poſsidebas, tu eam uendidiſti cuidam& tradidiſti, atque ita contra eũ qui habet titulum,& poſſeſsionem uincere non poſſum, tu teneris ex hoc edicto. iſtud Bartoli abeo tem ore documentum ſimpliciter refert& ſequitur Iaſ.in§. ſed iſtæ, col. 5. inſt. de action. ubi illud extol- nenot horagun lit tanquam ſingulare. Et quia Barto. ſubiungit idem eſſe in petitione hæreditatis, vide Iaſ- uun omninò in§. actionum, inſt. de action. colum. 3 7. verſi. aliam ſingul. limit. vbi quamuis hoc di- ctum dicat eſſe memoratu dignum, tamen de eius ueritate dubitat, propter aliud contrarium 9 jpſiusmet Bartoli documentum, ut ibi videre eſt, qui inſolurum relinquit hoc difficilè funda- mem noneſenſ mentum. Ibi tamen aliud ſing. ait poſſe teneri.ſ. contra eum, qui pro poſſeſſore, uel pro hęrede T le teltte Poſsidebat, ſi dolo alienat, competere petitionem hæreditatis, perinde ac ſi poſsideret, licèt cõ Emſet prælensnondh trarium uelit hic Bar. cogita,& vide omninò Iaſ. in d. S. actionum. dũ Bar. bi paulöyne Bar.in d.. verſ. ultimò glo. inducit, argumentum colligit, ſi promiſi t tibi ſub pœna opus non pronũcinri doni facere in fundo meo,vt iſta obligatio non tranſeat ad emptorem. Vide Cæpol.in trac. de ſerui. de præſcrip. vrban.prædior. cap. 2. col. 2.& in fi.& Iaſ. in l.fl. f, de ope. nou. nunc. Jummarium in d. l. quia etiam. ſ. ex quibus. fde ali. iud. mu. cau. fac. r ludex qui per imperitiam malè iudicauit, conueniri poteſt ad intereſſe expenſarum. henitur abſenti Bar. in d.l. quia etiam.§. ex quib. ff de alie. iud. mut. fac. quæ doſui ſupr 1.— 4 ,,. I1 BaNr. in d.l.quia etiam. S. ex quibus, ait, iudicem t qui per imperitiam malè iudicauit cõ- ueniri poſſe ad intereſſe expenſarum.vide Bal.in c. 1. S. iudices, de pac.iura. firm. mut. ca. Jummarium in lecum miles. fede alie. iudi. mut. cau. fac. r Actarem in quem facta eft alienatio cauſa mutandi iudicium exceptione poſſe repelli,& eum qui ceſſit, agere teneri. Bar. in l. cùm miles. ff. de alie. iudi. mut. cau. fac. ·. X ·..... ·. ·. 1 Bax. ind.l.cum miles, colligit ex iſto tex.actorem, t in quem facta eſt alienatio cauſa mu 1r tandi iudicium, exceptione poſſe repelli,& eum, qui ceſsit, agere teneri. Ex hoc infertur, hunc voc edicto, 4 1 titulum habere locum etiam in actore.& hoc ſequitur Abb. in c. 1. col. f.. eod. titu. vbi ait, in fa- nter cæterute— cultate rei eſſe excipere uigore huius tituli,vel petere intereſſe. Et dum Bar. ii in fi. ait, ceden- oc edictocciche tem agere compelli ex neceſsitate:& ideò alteri cedere non poſſe. idem ait Abb. in c. 2. colu. witar perunres I. verſ.ſi verò, eod. titulo. . li.-D 64... -— dum lr Jummarium in. fi. fede alie. ind. mut. cau. fac. eri prohibin ,,-, 1 3 rorem T 1 Jo omnibus atlionibur qua poſſéſſöribus competunt, ſi eſt in poſſeſſione ille, cui facta eſt alienatio, liedt bh di lein alioquin poſſit agere, tamen iſto caſu agere non poterit. 41 1„ 1 ¹ 5 nticel...„. 2. ⸗ Jericum curi Bar. in ſi quis iudicij, quæ eſt l.f. ff. de alie. iud. mut. cau. fac. . 1 nuit 5oc-— 9.„ 2 ,7... 2 ue e nas⸗ c45 AR 8 n d.l.fi. propè fi. ſic ait jIn omnibus actionibus, quæ poſſeſſoribus competunt, ſi — d ntiube n poſſeſsione ille, cui facta eſt alienatio, licèt alioqui poſsit agere, tamen iſto caſu agere nõ b ens m 3 poterit. De arbitris. zooſe oterit. Iſtam. J. ſing. limit. ſequitur Alex. in. ſi prius, col. 1, verſi. Item pręmitte. rde operno utuag ncſclioss nunc.& Iaſ.in S. æquè, col.. verſ. reperio, inſtit. de action. Summarium in 1.j.f. de arbitr. 7I In quibus conueniant, S in quibus non, iudicium E& compromiſſum. 1 P AN T. in d. lj. quærit cum glo. in quibus conueniant, t& in quibus non Conuenin S iudicium,& compromiſſum: vide Orian. in tract. de arbitris, char. 41. q.35. videcii Soc, qui citat hunc tex. in conſ. 195. col. 1.in I. vol.& arbitri magis æquiparanturiu dicibus delegaris qum ordinarijs; ideò ad inſtar eorum regi debent ſecundum Feli.in chi Bar. in I.]. ff. de arbitris. EE re iud.& arbitri poſſunt iudices appellari largè. Abb. in conſ. 3 3. nu. 5. in 2.vol. Fummarium inl. e compromiſſö. ſfde arbitr. 7 A ſententia arbitri non oriri exceptionem rei indicatæ, ſed pacri. 4 X d8 31— 1. Slelue, 3 ure loco 3 1.& 2. Et limita rurſus hunc tex.vt non habeat locum in arbitris, t qui ſubroganturà jure lo In omnibus caſibus in quibus oritur ablio ex ſententia arbitri hodie appellari poteſt. Bar. in l. ex compromiſſo. ff. de arbit. BaART. in d.Jex compromiſſo, ait, à ſententia f arbitri non oriri exceptionem rei iuli tæ, ſed pacti. Limita iſtam legem non habere locum, ſi ex forma ſtatuti laudum poſſetma dari executioni ſicut ſententia: quia ſi arbiter te abſoluiſſet„haberes exceptionem reiiudt tæ: ita Paul. de Caſtr. in l.pecuniam, columna prima. ff. ſi cert. pet.& Felin. in capitulo extem re, col. penul. de reſcript. Bart. in d.J.ex compromiſſo, verſicu. vltimò ſcias, inquit, in omnibus t caſibus in quibuoi- tur actio ex ſententia arbitri hodie appellari poſſe. De hac re uide latè eundem Barto. ili0 cod. titu.& Orian. in tracta. de arbitris, chart. 29. quæſt. 2 8.& 30.& Alexand. poſt Bart,&al' in J. nemo poteſt, colu. 6. ff. de lega. 1.& in l.arbitro.ff. qui ſatiſda. cog. uide etiam Felin,jqy ſuper his, nu. 14. de accuſat. Fummarium in l. Labeo ait. ſ. tametſi ff. de arbitr. Ab initio nemo cogitur arbitrium ſaſcipere. Peiſona coniundta utrique litiganti coditur acceptare compromiſſum. Arbitri fubrogantur d iure loco indicum. Siin comprorsſo facto in arbitratorem apponerentur hæc uerba, eligentes eum t honum uirun, yis cipuò non habito reſpectu in alium, an tunc impediatur reduci ad arbitrium boni uiri. Bar. in lI. Labeo ait. S. tam etſi. ff.de arbitr. BaRr. in d.§. tam etſi, colligit in ſumma, ab initio neminemt cogi arbitrium ſuſcipereſti poſt ſuſceptum cogi explicare. Limita iſtam regulam, vt non habeat locum, quando partes lid pœna ſtare ſententiæ non promiſiſſent; quia tunc arbiter non cogitur pronunciare. vide Alex in lj. colu. 2. ff. de lega. 2. vbi ait rationem eſſe, quia non ſtaretur ſententiæ,& eſſet inefficaei quo non producit actionem. Et quid de iure nouo, vbi parit actionem? quid de iure canonico & quid in eo, qui ſumpſit arbitramentumꝰ? Rurſus limita iſtam. l.in eo, quod prædictum eſhſij cèt, neminem cogi ab initio arbitrium ſuſcipere: nam hoc non procedit t in perſona cõiunci utriq; litiganti, quæ cogitur acceptare compromiſſum:ita ſing. ait Bal. per illũ tex. in l.§. qua- uis. ff.vbi pupil. educ. dch. quẽ extollit Branc. Cremens. in ſuo ling.&. incip. nemo cogitur. N quando aliquis dicatur arbitrium ſuſcepiſſe, vide apud Orian. in trac. de arbitris, in char. 3.00l bus iudicum: ita Barb. in c. paſtoralis, in princ. de reſcri. uolens in caſu illius cap. arbitri, de qui bi l rlufetrmoe 84 Im unſimn lenumg , Aluuhu myojt älea te 1 IMr NälPzäus doteaqweirqpiddeer abrtsp qredione C Oriindtndfloo92 rera tuirice abb c rrisſdnonarbtra nil 2 IGdeiuei Rrdum Bari terſiceabb ncRol,2 0 zain mleump;abitrum colpennolKlocidem Berindgirqui,wonachun eumemdim bdlinnade 8 ¹ Alli ahu ttef pu nuuttraſm ml onn 1 1 3, 1. ndlſaliai miwinhlän zkedenin duamuis Jpri Annchjioumd cau rice Alexin cr Lari poteſt. iri exceptionem r ttatuti laudum pcl cxceptionem u Felin. in capituloe us fcaſibus in qu ate eundem Ban Alexand. poſt Ba g.uide etiam he eer eum t Bonumu um bamun. 1 ogi urbitrium ij 8 1 t locun,qunnih Dearbitris. 170 lbĩ agitur, cogi poſſe ad compromiſſum fuſcipiẽdum, ea ratione, quia loco indicum ſubſtituun tur.& uide Barb. in c. ſuſpicionis, col. ů. de off. deleg. vide etiam Alex.in conſ. S1. in 5. volu. vbi docuit, quando aliquis dicatur arbitrandi onus ſuſcepiſſe.& an poſtquam illud ſi uſcepit, renun ciare poſsit. Et quid ſi non apparet de acceptatione, ſed de renunciatione, nunquid poſsit ite- rum acceptare. Nunquid autem quando eſt præſens is, in quem fit compromiſſum 3 videatur acceptare, vide Barb. in c. ſuper eo, col. 4.& ſeq. de off. deleg. Et dum Bar. in fin. d.õ. quærit, ſi in compromiſſo; facto in arbitratorem apponerentur hæc uerba: eligentes eum ut bonum uirũ, præcipuè non habito reſpectu;in alium, an tunc impediatur reduci ad arbitrium boni uiri?& impediri ait. cuius documentum extollit Rom. in ſuo ſingu. 50. vide authoritates hoc idem ſen tientes ibi in addit. Caſtill.& Imol.in conſ. I.& Aret. in conſ. 6. col. 4. in ſecundo dubio. Adde, arbitrium boni uiri dici eſſe illud, quod aliquis faceret in rebus proprijs, vel ſibi fieri uellet. Dec. inlin perſonam.§. generaliter. ff. de reg. iur. Fummarium in l. Paædius. ſede arbitr. Compromiſſum in liertum& in inſamem fieri poſſe. Aonachus an poſſit eſſe arbiter. Bar. in l. Pædius. ff. de arbitr. BARrT. in d.I. PDædius, colligit ex tex. compromiſſum t in libertum,& in infamẽ fieri poſſe. Poſtea quærit, quid de excommunicaro. Vide Specu. in tit. de arbitris.. fi.& Orian. in tract. de arbitris in quæſtione, Qui poſsint eſſe arbitri. Et an religioſi& fratres minores, uide eundem Oria.in d.tract. fol. 10. q. 2.& ſeq.& Alex. in L. x facto.§.ſi quis rogatus. ff. ad Trebell. Et de ma teria huius.l.vide Abb. in c. per tuas, eod. tit. Attende etiam quoniam fœmina eſſe poteſt arbi- tratrix ſed non arbitra, niſi habeat iuriſdictionem, vt regina, uel comitiſſa: Abb. in c. quintaual lis, de iureiur. Et dum Bar. in hac. l. Pædius. S. in ſeruum, quærit an monachus t poſsit eſſe arbi- ter vide Abb. in c. f.. col. 2. de procur.& multa per Soc. in conſ.3 8. in I. volu.& per Bal. in conſ. 42. in I. vol.eumq́; arbitrum eſſe non poſſe ſine licentia ſui ſuperioris tradit Soc. in conſi. 101. col. pen. in 3. vol.& hoc idem ait in fratre.. Franciſci idem Soci. in conſ.99. eod. 3. uol. Et quia Bar. in d.6. inquit, monachum& ſeruum æqui parari, dicas tu, eum eſſe magis ſimilem filio, quã ſeruo, ſecundum Bal. in tract. de ſubſtitutionibus, in I par. nu. 14.& 15. Jummarium inl. ſedſi ita. ff de arbitr. Arbitri quibus data eſt poteſtas procedendi ſimul& ſoparatim inſoliqum, tenentur ſimul procedere quando cauſam ſimul cognoſcere cæperunt. Bar. inl. ſed ſi ita. ſf. de arbit. BA. in d. l. ſed ſi ita inquit, arbitros, t quibus data eſt poteſtas procedendi ſimul& ſepa- ratim inſolidum, teneri ſimul procedere, quando cauſam ſimul cognoſcere cœperunt: quia quamuis à principio unus tantùm procedere potuiſſet, ramen alioqui eſt, quando ſimul cœpta eſt cauſa. vide Alex. in confi. 9 3³, in 7. volu. Jummarium in!, ſed etſi in eruum. f.. ſiquu iudea. ſy.de arbitr. Ju iudicem ordinarium alicuius cauſa compromitti non poteſt. Bar. in l. ſed etſi in ſeruum. S. ſiquis iudex. ff. de arbit. BaR. in d. l.§. ſi quis, inquit in ſumma, in iudicem t ordinarium alicuius cauſæ compromitti non poſſe. Vide Bal.in l. ſiquis ex conſenſu. C. de epiſco. audi.& Orian. in tracta. de arbitris fol. 9. Feli. in c.literas, de præſumpt.& ibi Barb. in 2. colum.& Ang. in conſi. 11 8. in z. dubio.& de hoc) an iudex ordinarius aſſumi Poſsit in arbitrum,& arbitratorem, uide Felin.in d. cap. literas, 2 col. 2. De arbitris. col. 2.vbi uidetur uelle aliquam eſſe differentiam inter ius ciuile,& ius canonicum.& lbi dick quòd ſi aliquis iudicaſſet ut arbiter, poteſt denudò iudicare ut iudex ex nouis Probationibu. vide Iaſ. in auth.Si uerò contigerit, in 5. not. C. de iudic.& latẽ Alexand. in l.& poſt Operis.Hde ope. nou. nunc.& hac in re, ſcilicèt, quæ ſit differentia inter ius canonicum,& ciuile, Orinnin d. tract. in ſecunda par. nu. 14. cum ſeq. ait, iudicem ordinarium de iure ciuili arbitrum eſſe non poſſe, ſed arbitratorem; de iure autem canonico arbitrum quoque eſſe non prohiberi. Quid ſi in terminis iuris ciuilis factum fuit compromiſſum in iudicem ordinarium tanquã in arbitih & poſteâ priuſquam feratur ſententia ille deſinat eſſe iudex, utrum ui huius com promißipot rit ferre ſententiam? dic quòd non, ut per Soc. in conſi. ↄ9. col. 5.in 3. vol.& per Orian. in èi co, vbi etiam ait, quid ſi factum fuit hmõi compromiſſum in aliquem, qui poſteà efficitur ulea ordinarius, utrũ deſinat eſſe arbiter propter ſuperueniẽs impedimentũ?& decidit nõ deſiner Jummarium inl. ſi de meis. ſ.recepiſſe. ff. de arbitr. * Fle eſt arbiter qui inter partes oſſicium iudicu aſſumit, non qui amicabiliter componit. Bar. in liſi de meis.. recepiſſe. ff. de arbitr. BaRT. in d.ſi de meis. S. recepiſſe, inquit, eum eſſe arbitrum, t qui inter partes offici iudicis aſſumit, non qui amicabiliter componit. Vide Beli. qui hunc tex. citat in c. nonne, co de præſump. in verſ.ſecunda regula.& Rom. in conſ. 265.& Card. in conſ. 116. in princip.â- 2. q. Et quæ ſit differentia inter arbitrum& arbitratorem cum omnibus quæſtionibus adm hanc pertinentib. vide pleniſsimè apud Abb. in c. quintauallis, de iureiur. Et dum Bariin eodh in fi. ait, Tu qui es arbiter procura ſemper componere ſi potes, alioqui uerò ſi eris iudex: q hoc ad iudicem non ſpectat. Vide Barb. in conſ. 41. col. 19.& feq. in 1. vol.vbi multa docuiſſ cialia pro pace.& uide omnes in c. ſi quando, de off. deleg.& Feli. in rubr. de treg.& pac. Jummarium in d.l. ſi de meu. S. ex compromiſſ. ffde arbitr. Arbiter quid facere debeat quando ſibi non liquet de cauſa. Bar. in d. l.ſi de meis.§. ex compromiſſo. ff. de arbitr. BaAk. in ead. S. ex compromiſſo, tradit, quid facere debeat t arbiter quãdo ſibimalqhet de cauſa,& qũo poteſt ei non liquere. Vide Orian. in tract. de arbitris, fol. 1 7. q. 1 2.&kAlne. eccleſia.. Mariæ. col. 9.& fi. de conſti.& Bal. in c. ſuper co. 2. col.fi. de appellat. Jummarium inl. itemſi unur. S. ſi multo post. ſy.de arbit. Dittio multò poſt, quomodo intelligatur. Bar. in lItem ſi unus. S. ſi multò poſt. ff. de arbit. BaR. in d..item ſi unus.§. ſi multò poſttradit, quomodèò intelligatur t iſta uov multo polh vide Abb. in conſ.; 3. Col. 4. in 4. dubio. in 2. vol. Jummarium in d.l. item ſi unur. ſ. item ſi plures Frde arbitr. Quando plures arbitri reperiuntur an& quomodò poſſit unur ſine alio ferre ſententiam. Bar. in d. l. item ſi unus.. item ſi plures. fide arbitr.— Ban. in d. l.item ſi unus.§. item fi plures, tractat de plurib. t arbitris, an& quomodd poßint unus ſine alio ſententiam ferre. Vide plenè Orian. in d.tracta. de arbitris, fol. 17.& ſequ. ꝗ139 15& Abb. in conſ. 64. in princ. col.. in I. volu. Imol. in conſ. 11 3.& ſeq. Vide Romaxin feper l. primæ. col. fiſuprà eod. tit.& Signorel. in conſ. 104.& de hac re uide Alex. in cõſ.9 3. in 7'0l & quomodò arbitri ſi diſſentiant, pronunciare po ſsint,& quot modis dicantur eſſe diſcordeʒ & quid ſeruandum ſit, docuit Soc. in conſ. 54in I. volu. Et dum Barto. in§. idem Pompone 1 Dannunum 1 jaduaurmitin im Datä 1 SMnedlS olere oſlenkeime 99cdom aubietumt. lüdimngt ienendum ger ſelabirzuile C Balinegpatlralöinpnpc Aretincon JooolffAt requepamsStaperplure mafiatmſer deſeg (ergrehiims)mequam Ruchmürtumelte 1 Doauin nraluenen 1 vmr mälitemu dlogunen dſende tumnter mende 1 chtumurſicioi don. llegk ͤubbr ebuincybi detcclum Pretis nonnulls Carüme rerunetamahſenie loea ratione alienribug Ualj 19 4 doltez efciu aele decidit a r cnponit. 1 8 qüüinrer partesoff ttexcirain cnonne,- nconſ. Iain drinch nibus quxſtionibt: reiur. Et dum Bari Juiuerò ſt eris iude .vol.vbi muſta do- rubrdetreg.& pac rbitr. ditr. biterquãdoſit: ris,fol.17.G.12 de appellit. 1 arbit. bit. . 1 igatur riſtauohl- Dearbitris. 171 refert intellectum Oldr. quem dat huic tex.in quadam ſua diſputatione, dicas hunc intellectum defendi à Dec.in c. 3. colum. fi. de offi. deleg. Fummarium in d.l.item ſi unus. T. ſi in duos. ſede arbitr. Si duobus arbitris poteftas ſſumendi tertium incertum tribuatur, non ualet compromiſſum. Bar. in d. l. item ſi unus.. ſi in duos. ff. de arbitr. BaARr. in d.I. Item ſi unus. S. ſi in duos, inquit, ſi duobus arbitris poteſtas aſſumendi ter- tium incertum tribuatur, non ualere compromiſſum, alioqui uerò ſi certum. Vide aliquid per Bald.in cap. cùm ſpeciali, colum. 2.& ſeq. de appell.& in conſi. 97. in 5. volum. An autem in ar- bitratore poſsit dari poteſtas eligendi tertium incertum, dicas, hoc ualere ſecundum Rom. in ſingul. 1 63. incip. Tu habes. Fummarium in all. item ſi unus. ſ. ꝓrincipaliter. h de arbitr. Sii duos compromittitur ſimpliciter, comp romiſſum ualet, et ſi diſſenſerint, poſſunt cogi elegere tertium. Bar. in d.l.item ſi unus. S. principaliter. ff. de arbitr. BaART. in ead.]. S. principaliter, ait, ſi in duos compromittitur t ſimpliciter, compromiſſum ualere,& ſi diſſenſerint, eos cogi eligere tertium, cuius authoritati parebitur. Vide Aret. in cõſ. 99. Colum. 2. ubi etiam tradit, an iſte tex. locum habeat in duobus arbitratoribus. Et dum Bar. ſubiungit, aduertendum eſſe circa huius tertij electionem; quia non coguntur partes eum eli- gere, ſed arbitri, uide Orian. in d. tract. de arbitris, fol. 14.& ſeq. quæſt. 2.& Card. in conſi. 86.& Bal.in c. paſtoralis, in principio col. 2. de reſcrip. vide Beli. in c. ſuſpicionis, col.. de offi. deleg.& Aret. in conſ. 100. col. fi. Attende tamen, quoniam arbitratores tertium eligere non coguntur, neque partes, ita per plures eccellentiſsimos uiros conſultum fuiſſe ait Bald. in c. 1. de inueſt. in ma. fact. quem refert& ſequitur Aret. in conſ. 99. Quid ſi arbiter, qui pro tertio eſt eligendus (ut prædiximus) antequam de diſcordia conſtet, eligatur, Dec. in conſi. 475. colum. fin. inquit laudum irritum eſſe. Jummarium in!.in tres. feæde arbitr. Duo arbitri contradicente tertio iudicare poſſunt, alioqui uerò eo abſente. ⸗ Bar. in d. l. item ſi unus.§. Celſus. ff. de arbitr. BART. ind.litem ſi unus.§. Celſus, inquit duos arbitros t cõtradicẽte tertio iudicare poſ⸗ ſe, alioqui uerò eo abſente. Et ratio in tex. ponitur, quoniam abſens poſſet alios in ſuam ſenten tiam trahere. attende, quia hæc ratio non uidetur eſſe principalis, ſed alia, ſcilicèt, quia exer- citium iuriſdictionis non habent inſolidum, ut per Feli. in cap. cauſam matrimonij, col. fi. de off. deleg. Ex his duabus rationibus& ex deciſione huius tex. poſſet oppugnari gl. in uoce, decem diebus, in c. vbi periculum, de elect. in ſexto. quę ait, electionem ſummi Pontificis abſentibus& ſpretis nonnullis Cardinalibus factam ualere, quando in ea duę partes trium partium interue- nerunt etiam abſentibus annumeratis.& cum glo. ibi ſenſit Philip.& Archid. quæ quidem opi nio ea ratione confirmari poſſet, quia, ſi huiuſmodi electio facta fuiſſet illis præſentibus& cõ tradicentibus ualida eſſet. cap. licèt, de elect. igitur idem eſſe debet etiam illis abſentibus.J. qui poteſt inuitis. ff. de regu. ĩur. vel dicamus abſentes in ijs, quæ à maiori parte geſta ſunt, haberi pro contradicentibus ſecundum glo. vbi laſſin reſcriptum.ff. de pact. atque ita urget etiam ar gumentum, ſed deciſio huius text. reluctatur huic ſententiæ, quia duorum arbitrium ualet ter- tio contradicente, alioqui verò abſente.& idem confirmat ratio huius deciſionis, quia abſens poſſet alios trahere in ſuam ſententiam. quo caſu ceſſat. d.. qui poteſt inuitis, ut ibi affirmat gl. comm. approb. argumẽto. l. duo extribus. ff. de re iudi.ſimiliter etiam alia ratio milit at, quòd omnibus in ſolidum non competit hoc us eligendi. I 3 Summa- De arbitris. Fummariuminl. qualem. fy. de arbitr. Prator poteſt cogere arbitrum ut iudicet, non autem quid iudicare debeat. Si arbitrator tempore 1 romiſſi dixiut quomodõ uolebat laudum ſuump roſerre‚ idque compromittnt non latuit buiuſmodi arbitramentum uim habet propriæ tranſactionis. Bar. in l. qualem. ff. de arbitr. BARr. in d. J. qualem, colligit in ſumma, prætorem t cogere poſſe arbitrum, ut iudicet, iã autem quid iudicare debeat. Item ſi aliquis ad iudicandum aliquid certum eligitur non uajete compromiſſum. Vide Socin. in conſi. 27. ubi optimè declarat hunc tex.& inter cætera Incun, licèt à principio compromiſſum non ualeat, factum compromiſſum poſſe partes cum arbitro conuenire, ut certum arbitrium proferat. ibi in fin. ſentit Socin. contra Barto. hic, ſcilicèt compromiſſum tenere: In arbitratore aunm quod eligi potsit, ut certam ſententiam proferat, tenuit Rom. in ſing. r 40. incip. Si comprom titur.& Soci. in d. conſi. 27. vide eundem Rom. in conſ. 41.& in conſi. 176.& Alexand. l conuenerit, colum. 1·& ſeq ff. de re iud.& om ninò in 1j.. poſt operis. ffide oper. vou. nunc, uerò arbitrator t tempore compromiſsi dixit, quomodò uolebat laudum& arbitrium ſun proferre, idq́ue compromittentes nõ latuit, huiuſmodi arbitramentum uim habet Propriæn ſactionis,& neutra partium prætextu grauaminis poſſet recurrere ad arbitriũ boni uirriitah ſingul. in l. uenditor. C. de reſcind. uend. quem extollit Rom. in rubr. hoc eod. tit.& lo. Bapii Caccialupus in tract. de tranſactionibus, in 3. quæſt.& ibi in 12. q. nu. 1 3.& ſeq. ait, ſi arbitmn tum fuit à partibus approbatum antequam latum eſſet, uel poſtquam latum eſt, ſed nondu uiſum& intellectum à partibus, utrum aliqua partium poſſet petere reductionem. Summarium inl, quid tamen. ſf.de arbitr. Aon uidetur prolata ſntentia ſi forma compromiſſi non efi ſeruata. Huid operetur claufula, qudòd arbiter poſſit indicare ſomel ee pluries,&g quoties ſibi placuerit. ut arbiter certam ferat ſententiam, tamen pat unccimy Quando plures quæstiones fuerunt ſimul compromiſſæ utrum debeant omnes ſimul terminari. Bar. in l. quid tamen. ff. de arbitr. BaART. in d.l. quid tamen, colligit in ſumma, non uideri prolatam eſſe t ſententim iſbt. ma compromiſsi non eſt ſeruata. Ex hoc limitatur id quod dici ſolet, eum, qui actumunto mine alieno, ſi fecit actum nullum, impediri denuò illum agere: quia functus eſt offico tol- fi ut Proponis. C. quom.& quand. iud. ut non procedat quando actus eſſet nullus tanqum ir ctus contra formam& ſubſtãtiam mandati: quia eo caſu iterum ille actus fieri poterit, peritü text. Et ita limit. Bald.in l. qui ſalutem. ff. de iureiur.& in I.poſt aditam. C. de impub. alio tumel modo,& melius fortè intelligitur Barto. in dicta l. ſi ut proponis, in prima colum. vide Des in c. in literis, colum. z. verſicu. 3. de offic. deleg. Et in re propoſita ſcias poteſtatem arbitroi uſque adeò à compromiſſo pendere, ut ſi extra compromiſſum iudicetur, ſententia nullaelb& de nullitate dici poſsit, etiam ſi promiſſum fuiſſet de nullitate non dicere. Soci. in conſz.c 4.in 3. vol. uide eundem Soc. in conſ. 20 2. in 1.vol.& in conſ. 104. in 4. vol. Dico amplius cits præmiſſa, ubi arbiter compromiſsi formam excetsit, illud arbitrium uſque adeò nullius eſſe w boris, ut ratum haberi non poſsit: Dec. in conſi. 434. Bar. in d.l. quid tamen, in principio colligit ex iſta. l. quid operetur clauſula, quòd arbiter ol ſit iudicare ſemel& pluries,& quoties ſibi placuerit. dicens huius clauſulæ ui poſſe arbitrum, uel arbitratorem iudicare ſemel in uno capitulo,& poſteà in alio, non autem pluries ſuper eo- dem capitulo. Ad rem hanc uide aliquas concord. apud Alexand. in l. ſi diuerſa, col. ³. detram ſact. Et vide omninò Orian. in d. tract. de arbitris, fol. ↄ.& ſeq. quæſt. 16.& Feli. in cpraſentu colum. fl. verſi. extra glo. de teſti.& Card. in conſi. 29. Bald. in cap. olim ex uiteris, colum.2 del ſcrip.& in d.c. præſentata. fulg. in confi.] 44-in fi Anch. in conſ. 44. col. fi.& Signor. in eehar cjulkarbler Sunman Lutnumrutulluii 1 Duntesiu unn utuant Lücemit eiunim i 1. idlquidem rumuidkribblerece fuer bicei;ludexpr dider eum cncemmareiu torakrinconl,9.infhn 2 Radsübingtbardic ricela unbriafdeüun localmellrseerund cemmältgermanlu n iremenum Conein eerdtarädum, 8 enRern üumin llera reniden donannisſldindenn ¹ detimonimm lit Chenua g ecred Cauiacarlnon offe oper.pou.nu ucum&R arbitrium dm vim habet droprt adarditrboni vir? rhoc eod it.& lo. N2 a. 13.& ſeqaidſſ ai am latum eſt, ſecdm eductionem. vreer ſhi plaruerit. des ſmul rernimuri. meſſet ſentent det,eum,qui a na functus eſt or us eſſet nullus ti le actus fteri obe am. C. de impuhd in prima columſe ſcis potelteni cetur,ſentenla”, licere. Sock'm an n4 v0. Dico Kmni uque ded nllb t chudlsquddh 9 -eenſſealo Juſule ul uls ſ juries W- ¶ꝗ d mautem Pllre- alf querlocd 34 (6& Fel. ln he * er lteriSco Ine elorll olf&Sg 3 De arbitris. 172 Ethoc idem, quod hic ait Bar. de ui clauſulæ præfatæ,& quid operetur, ſequitur etiam Specu. intit. de arbitris, verſic. ſed pone actum.& hoc procedit niſi eſſet tantùm unus articulus, uel una clauſula, vel quando dictum eſſet, quòd poſſet ſemel& pluries iudicare,& iudicatum mutare, & corrigere, vt not. docuit Anton. de Butr. in c. quintauallis, de iureiur.& Roma.in repet.huius rubricæ de arbitr. col. 17.— Bar. in d.l. quid tamenm in princip. in verſic. Quærit glo. tractat quãdo plures t quęſtiones fue runt ſimpliciter compromiſſæ, vtrum debeant omnes ſimul terminarie Et diſtinguit ut ibi per eum. De hac re uide Orian. in d. tract. de arbitr. col. 9.& ſeq. in 16. quæſt.& Beli. in c. cùm inter, col.5. de re iud. Abb.in c. paſtoralis. S. quoniam, in fi. de reſcrip.& in c. 1. in 3. not. Paul. de Caſt. in conſi.321. in fi.& Fulg. in conſ. 1 20. col. 2. Mihi autem uidetur ubi plures quæſtiones fue- runt ſimpliciter compromiſſæ, quòd unum dumtaxat compromiſſum eſſe dicatur, atque ideò eodem tempore terminandum eſſe: ſi uerò in ſpecie iſta quæſtio,& illa compromittuntur,& tunc cùm plura ſint compromiſſa, poſſe diuerſis temporibus diffiniri l. ſcire debemus, in prin- cipio.ff.de uerb. obliga.— Summarium in d.l. quid tamen. I.. ſi arbiter. fde arbitr. Qui pronunciat nihil uideri debitum, uidletur abſoluere debitorem. Didtum teflu non uitiar: quando cit, iam ſunt anni decem, 2t mihi uidetur. Qui deponit de iudicio intelectus iurkto cum ſenſu corporit, illius teſtimonium tenet. Bar. in d.]l. quid tamen.§. ſi arbiter. ff. de arbit. BAx. in d.l. quid tamen.§. ſi arbiter, hoc ait in ſumma. Qui pronunciat t nihil uideri debi- tum, uideri abſoluere debitorem. Ad hoc uide pulchrè Ant. de Butr. in c. cũm inter, in fi. de cõ- ſuet. vbi dicit; ſi iudex pronunciat exceptionem rei non obſtare petitioni actoris, ex hoc ſatis uideri eum condemnare in petitis. quod quidem documentum tanquam ſing. refert& ſequi- tur Alex. in conſi. 79. in fin. in 5.vol. In d.§. ſubiungit Bar. dictum t teſtis non uitiari, quando ait, iam ſunt anni x. vt mihi uidetur. vide Iaſ. in rubrica. ff. de iureiur. colu. 2.& 3. in 4.limit. Et dum progreditur Bar. inferendo ex hoc ad medicos& peritos, qui adhibentur ad iudicãdum utrum mulier ſit prægnans, uel utrũ cicatrix ſit permanſura, vide omninò Aret. in confi. 6 4. col. 3.vbi optimè declarat hoc Barto- li documentum,& Corne. in conſi. 2 2. colu. pen. in 4. vol. Attende demum concluſionem Bar. circa hæc dicta teſtium, quæ ea eſt quòd aut teſtis reddit cauſam per uerbum, uidetur, vt pu- tà, mihi uidetur, Titium iam annis x.poſſediſſe.& hoc nõ ualet. Aut dicit, ego uidi Titium poſ- ſidere,& ita præmittit ſenſum corporis, ſcilicèt uiſum,& interrogatus, quanto tempore, reſpõ- det x. annis, vt ſibi uidetur,& tunc iſtud dictum ualidum eſt. Pro hoc Bartoli documẽto.ſ.illius teſtimonium ſuſtineri, qui deponit iudicio intellectus t iuncto cum ſenſu corporis, benefaciũt trad. per Cyn. Bal.& Sali. in l. teſtium. C. ꝗe teſti.& Io. Andr. in addit. ad Spec.in tit. de teſti. uerſ. Quid ſi depoſuit de credulitate.& Ant. de But. in c. quoties, de teſti. Bal. in l. data opera, col. 10. C. qui accuſ.non poſſ.& in l. ſeruus legatus. S. quicunque, per illum tex. ff.de legat. 1.& in l. con- uenticulam, col. 6. C. de epiſc.& cleric.& in l. ſiue poſsidetis, colu. 3. C. de probat. Alex. in conſi. 109. col. antepe. in I. vol.& in cõſi. 15. Viſo proceſſu, col. 4. eod. vol.& omninò eundem Alex. qui citat Bar. in hoc§. in conſi. I 52. Viſis diſpoſitionibus, in lib. primi& ſecundi uolu. nu. 5.& in conſ. 1 6 6. Animaduerſis his, nu. 1 8. eo. lib. ubi de uerbo ad uerbum refert hoc Bar. documen tum.& in conſ. 2 90. Ponderatis his, nu. 5.cum ſeq. eo. uol.& in conſ.3 26. In cauſa,& lite, col. 2. eo. vol.& omnindò in conſ. 54. col.. uerſi.& licèt, in 5. vol.& in conſi. 1 49. Viſo proceſſu, col. 1. eod. uol. Felin. in d. c. quoties. Cępol. in conſi. 3 2. col. 5.& ſeq. Barb. in conſi. 29. col. 5.in 1. uol. Card. in conſi. 6. Corn. in conſi. 162. in I. vol.& Dec.in conſ. 84. col. 4. in fi.& in conſ. 25 6. Et pPræcisè circa hoc Bar. documentum uidendus eſt Soc. in conſi. 14 3. col. 2.& in conſi. 1 21.Col. 3·in 1. uol.& Tyndarus in tract. de teſtibus, in 6. cap. num. 3. 65 4 Sunema- De arbitris. Jummarium inl. ſi cum dies. ff. de arbitr. 7 SFi per arbitrum Sletit quo minus daretur ſententia, cogitur pati denud in ſe compromitti. 1 — — 1 Bar. in J.ſi cùm dies. ff. de arbitr. Bakr. in d. ſi cùm dies, in princip. hoc ait in ſumma. Si per arbitrum ſtetit quominlę 4 retur ſententia, cogitur pati denuò in ſe compromitti. Ad declarationem huius tex. uide 4 in conſi. 404. Jummarium in dil. ſi cum dies. ſ. plenum ſf. de arbitr. Compromiſſum generaliter non porrigitur niſi ad ea, de quibus eſt indicatum. Bar.in d.l. ſi cùm dies. õ. plenum. ff. de arbitr. Bau. in d..ſi cùm dies..plenum, ait, ompromiſſum t generaliter nõ porrigi niſi ad en; quibus eſt iudicatum, non autem ad ea, de quibus eſt ſpecialiter actum. dicas illud tamenm porrigi ad futura. Vide Roma.in conſ. 40 3.& Barba. in conſ. 3. in 4. vol.& in conſ. 75. cod.uu Fummarium in dil. ſi cum dies. J. ſiarbiter, ſf de arbitr. m ea ciaitate ferenda eſt ſententia, in qua factam eſt compromiſſum. Bar. in d.. ſi cùm dies. S§. ſi arbiter. ff. de arbitr. Bakr. in eadem.§. ſi arbiter, inquit, in ea ciuitate t ferendam eſſe ſententiam, in qunt ctum eſt compromiſſum, uel in continentibus ædificijs. vide Orian. in dicto tracta. de arb fol. 1 7. q. z.& Bal. in c. præſentata, col. 2. de teſti. Summarium in d.l. ſi cum dies.. intra quantunrſfe de arbitr. Vhbi et pæna ee non dies, admittitur purgatio moræ uſque ad litem conte ſtatam. Jnpaæna legali locus eſt pænitentiæ uſquc ad ſententiam, alioqui uerò in alijs. Bar. in d. l. ſi cùm dies. S. intra quantum. ff. de arbitr. Bax. in eadem. S. intra quantum, hoc ait in ſumma, vbi eſt pœna, t& non dies, admitiun purgatio moræ uſque ad litem conteſtatam.& deinde ſubiungit mitius agi cum lege, qum cum homine. Limita hoc, vt per Matthæſyl.in ſingul. 8. vbi durius agitur cum lege quimam homine. Vide Rom. in conſ. 424. Et in re propoſita ſcias, terminum triennij ad finintimliẽ à lege ſtatutum, non habere uim termini dilatorij ad probandum, neque citationis pernii- riæ ad ferendam ſententiam, alioqui uerò eſt in termino iudici ſtatuto à partibus: namilex: minus habet uim dilationis ad probandum,& ultima dies termini pro citatione ad comprer- dum in ferenda ſententia, ut not. declarat Bar. in l. admonendi, colu. 3. f. de iureiur.&ibilalin repet. col.3 7. verſ. ſecundò principaliter. Item in pœna t legali locus eſt pœnitentiæ uſqueal ſententiam, alioqui uerò in alijs. Bar. in l.eum qui. ff. de iuriſd. omni. iud.& dum Bart.in da- quòd ſi quis ſpontè recipit, petitio pœnæ tollitur. quæro quæ ſit ratio, quòd pœna peti nonyo teſt, vide Bar. in l.ita ſtipulatus, in 10. quæſt. primæ par. princi. ff. de uerbo. obligatio. Attend; unum ſingulare in his terminis, quando compromiſſum eſt factum cum iuramento de nonc traueniendo,& cum promiſsione pœnæ,& altera pars ſit condemnata ad aliquid dandumu faciendum infra annum, alia uerò infra biennium; ſi primus non ſeruat laudum exequendoi- lud, ad quod infra annum tenebatur, tenetur ad omnia promiſſa,& ad pœnam,& alterapus remanet libera, neque amplius ad aliquid aliud tenebitur. Matthæſyl. in ſingul. 0. incip. Notu magnum periculum. Jummarium in l. elſus. ſfde arbitr. Mitius agitur cum lege qudàm cum homine. Lucubrat. in l. Celſus. ff.de arbitr.. VID adiſtam I. Alexand. in l.ſi mihi, colu.j. ff de leg. I.& Angel in conſ. I. Et quoniamer 1 iſto tex.& glo. colligitur regula, mitius agi t cum lege, quàm cum homine; Limita hoc uni Unikhuu. 1 Br. nällabeoi renuietovogriode qudndlpotekmn Ormnuadeabbit wlüwih, Kibicohu pwrogi cneein 1 conpromilum Tpron ioouaké.Poogan nntſemernie:nan lo nod’comppmibi,quii rrazutuiceretin eius co pmilmertictumtem tepsane cmpwm. 3 Nunquidarrem dies cam cnl o antempusgrn wmenmütelmitrionesa dir egRrmpanen in dnsrineng 1 Vnimadamſecm) duen ein onſ.zga 4 dm zncldencon emncjganingea f nprumi 4 rüt 1 ⁴ 8 1 eſſe ſementamig n. in dicto tracta des Litr. 2 faram. F. . tR&non des add tius agi cum leg itur cum legeo 3 triennij ad fin que citationis- oàpartibus:I ro citatione adi 13.f.de jureiu us eſt pœnitemm jud.& dum Bar o, quod pœm. uerbo. oblign,- cum iuramento 1 ata ad Iiqucte 5 ruat laudumelegs cad— lia ingul ſolt 4 bere locum in cĩtatione, quæ fit a lege, cum qua durius agitur quã cum citatione hoĩs, ut decla rat Matthæſ.in ſing. 8. cum ibi addit. per Caſtill. vide Eeli. in c. conſuluit, in princ. de off. deleg. Fummarium in l. Labeo Ffde arbitr. Lict ſententia non ualeat, tamen Valet prorogatio diei, quæ intelligitur facta cum omniburs qualitati- bus præcedentibus. Si compromiſſum prorogatur poftquam erat extinctum quo caſu,prorogatio eſt nulla, utrum ſi non ualet ut prorogatio, ualeat faltem tanquam nouum compromiſſüm. Dies compromiſſi an computetur in tempore ipſius compromiſſi. Arbiter qui lege uel à partibus poteſtatem hahet prorogandi, quantum s quoties prorogari poſſit. Qualitas appoſita in primo actu qui ad huc uiget, non cenſétur in ſecundo actu repetiiaã. Si hideiuſſor primo praſtitus erat doncus,& poftea efioitur non ſoluendo, nunquid alius qui ſit idoneus dari debeat. Bart. in l. Labeo. ff. de arbitr. BANr. in d.l. Labeo, in principio colligit ex iſto tex. quòd licèt ſententia t non ualeat, ta- men ualet prorogatio diei, quæ intelligitur facta cum omnibus qualitatibus præcedentibus, de quibus nihil poteſt mutari. De hac re vide Imol. in conſi. 1 I. Alexand. in J.lecta. ff. ſi cert. pet.& Orian.in tract. de arbitris, colum. 2. in uoce prorogatio. Beli. in cap. 2 col. 14. de ſponſal. Aret. in l. ſi mihi,& tibi. colum.. ff. de uerb. obligat.& Bald. in conſi. 4 3 6. in I. volum. ubi tradit, an prorogatio facta eſſe intelligatur cum iuramento, quòod primò fuerat appoſitum. Quæro hic ſi compromiſſum t prorogatur, poſtquam erat extinctum, quo caſu prorogatio eſt nulla, utrum ſi non ualet, ut prorogatio, ualeat ſaltem tanquam nouum compromiſſum? Variæ de hoc fue- runt ſententiæ: nam Imol. inquit, ſi interpoſitum eſt iuramentum, prorogationem habere uim noui compromiſsi, quia iuſiurandum habet uim clauſulæ omni meliori modo. Soc. autem cõ- tra, ut uiderè eſt in eius conſi. 99. in 3. vol. vbi etiam habetur, ad hoc ut ſciri poſsit, ſit ne com- promiſſum extinctum tempore prorogationis an non, ſciendum eſſe à quo tempore incipiat tempus currere compromiſsi, an à die compromiſsi, an à die acceptationis. uide ibi apud eũ. Nunquid autem dies t compromiſsi computetur in tempore ipſius compromiſi, vide Ang. in conſi. 404. An tempus prorogatum dicatur eſſe dem cum primoꝛ& regulariter idem uidetur, tamen multæ limitationes ad hoc traduntur, ut uidere eſt apud Feli.& Dec. in cap. de cauſis, de offic. deleg. Et an prorogatio actus faciat illum actum eſſe nouum, an non. Dec. in conſ.9 3. Et in hac materia prorogationis illud potiſsimuùm attédas, prorogationem compromiſsi eſſe par- tibus intimandam ſecundum Bal. in l.eos.. apoſtolos. C. de appell.& Curt. in conſi. 3 1. cum ſe- quen. Dec. in conſi. 39. alioqui nullius erit roboris& momenti, ſecundum Alex. in conſi. 6 3.in fi. in 3·vol.& in conſi. 34. in I. vol. Et arbiter, t qui à lege uel à partibus poteſtatem habet pro- rogandi, quantùm& quoties prorogare poſsit, vide Alex. in conſi. 21 2.in libro primi& ſecun di vol.& Iaſ.in l.ut inter diuinum. C. de ſacroſ. eccl. Et de multiplici genere prorogationis vide remiſsiuè apud Reli. in c. ad petitionem, nu. 1 3. de accuſat. Et dum Bar. in d.. Labeo.§. ſi per fi- deiuſſorem, inquit. fideiuſſores præſtitos in primo compromiſſo debere iterum in prorogatio ne promittere. Ex hoc uidetur inferri qualitatem t appoſitam in primo actu, qui ad huc uiget, non cenſeri in ſecundo actu repetitam. ad quod uide Rom.in conſi. 459. in col. fi. Attende cir- ca prędicta quoniam abſque aliqua noua promiſsione fideiuſſores uidentur obligati etiam pro tempore prorogato, ſecundum Dec.in conſi. 0 3. Sed quid ſi tempore prorogationis debitor principalis erat ſoluendo,& poſteà non ſoluendo efficeretur? iniquum certè uideretur, ut fide iuſſot teneatur.& ideò quod nullo modo facta prorogatione fideiuſſor teneatur, docuit Soci. mepache 1 lndsbenuidin ¹ 1ndkollin c. de cauſis, de offi. deleg.& in c. I. num. 4. de iure- ehacre uide omninò Alex. in conſi. 72. in 6. vol.& Ang. Alex.& alios in l.ſi unus.§. I. ff. de pact. Barto. in. Lucius. 2.8. Paulus. ff. de fideiuſſor. Doct. in c. Conſtitutis, eod. tit. de fideiuſſ. & Dec. Dearbitris. 173 6 1 + 8 ◻ Dearbitris. & Dec. in d. ca. de cauſis. Quid ſi fideiuſſor t primo præſtitus erat idoneus,& poſtea efficitur non ſoluendo, nunquid alius, qui ſit idoneus dari debeat? Diſtingue, ſi ille, qui tenetur dare f. deiuſſorem eſt obligatus iure actionis,& liberatus eſt præſtando fideiuſſorem, qui tempore fideiuſsionis erat idoneus, licèt poſteà non ſoluendo efficiatur, alioqui uerò ſi officio uddic teneretur. Aret. in conſi. 13 3. Jummarium in l.iem proferre. S. ſi hæredis. ſede arbitr. Compromiſſum non tranſit ad hæredem compromittentis, niſi id ſit ſpecialiter actum. Bar. in l. diem proferre§. ſi hæredis. ff. de arbitr. BaRr. in d.l. diem proferre.§.ſi hæredis, ait, compromiſſum t non tranſire ad hæreden compromittentis, niſi id ſit ſpecialiter actum, effectum autem ſententiæ arbitri ad hæredẽ un ſire. Qud autem ſit in arbitramento, uide apud Bar. in J. ſi quis arbitratu, circa fi. ff.de uerb.0h ligat.vbi laſ. colum. 16. Verſic. ſeptimò. Et ratio huius rei ponitur per Abb. in c. fi. de arbitr.& rurſus quæro, dicitur hic, ad hæredem compromittentis non tranſire compromiſſum: qii contrà, an compromiſſum factum ſub nomine dignit atis trãſeat ad illius ſucceſſorem, in quen factum eſt compromiſſum? vide Barto.& quæ ib i addidi in l. qui liberis. S. hæc uerba. ffe uulga.& pupill. Fummarium in d.l.diem proferre. S. Harii fde arbitr. Kententiæ arbitri etiam iniquæ parendum eſi metu pæœnæ. Aſententia arbitri appellare non licet. Quando arbiter poteſt cognoſcere de iure&s de facto, indicare tenetur ſecundum formam iuris Statur ſententiæ arbitri etiam imiquæ. Bar. in d.l. diem proferre.§. ſtari. ff. de arbitr. BaRr. in d.l. diem proferre.§. ſtari,ait, ſententiæ t arbitri etiam iniquæ parendum eſim tu pœnæ. Vide Orian. in tract. de arbitris, fol. 17. quæſt. 2.& Bald. in cap. præſentata, clm⸗ de teſti. Et limita hunc text. ut habeat locum quò ad ipſam partem tantùm, alioqui eri’uo ad ipſum arbitrum: quia ſi malè iudicat, facit litem ſuam,& pars habet regreſſum canraiuc cem, ut uidere eſt apud Iaſ. in l. ſi quis in conſcribendo, colum. 4. in 9. not. C. de pact. Deuau- tem huius uerbi, ſtare, quid ſignificet, vide Abb. in cap. poſt ceſsionem, de probat.& dibec Et iſtam regulam quòd à ſententia t arbitri appellare non liceat, limitat Soci. in regula ſi contra regulam huius.§. urget, ubi enim adeſt magna læſio,& ubi eſt dolus, ibi obſtat exceyti etiam reſpectu pœnæ, igitur& hic debet obſtare. Vide Alex. in conſi. 46. Viſis& accuratẽ cn ſideratis, colum. 3. uerſic. confirmatur, in I. volum. Attende etiam in hac re, Eum, qui arbitrium euidenter iniquum obtinet, ſi eo perfruitur, mortaliter peccare ſecundum Fulgoſ.in conſ 147 col. 6. inter conſilia Imol Et an& quando dici poſsit de iniquitate arbitrij, etiam nonobſtana iuramento de non contraueniendo, uide Abb. in conſi. Ixxvij. col. pen. in 2. uol. Angel. omninb in conſ. 1 72.& in conſi. 25 3.& Abb. in c. quintauallis, de ureiur. ubi multa utilia in re propol ta aggregauit. Vide etiam omninò Alex. in. qui Romę.§. duo fratres. ff.de uerb. oblig. BEt quo moddò fieri poſsit, ut reductio non petatur, vide Cæpol. in cautel. 199.& Thom. Ferrar.in cal- 8. Et dum Bar. in d. S. ſtari, ait, quando arbiter t poteſt cognoſcere de iure& de facto ,ſed iudt care renetur ſecundum formam iuris, hunc eſſe arbitrum;& ſi tulit ſententiam contra ius non eſſe ſtandum eius arbitrio. adde Feli. in c. cauſam quæ, colum. penul. de re iudic. ubi approba hoc Bartoli documentum.& latè tradit, an ſententia iniqua ſit nulla ipſo iure, ibi in 3.& 4 co & Bald. in conſi. 43. colum. fi. in 5. volum. Vide Aret. in conſi. 8. col. z. Barb. in capitulo ne inne taris, colum. penul. de conſt. Abb. in conſi. 41. in I. vol.& in c. cùm dilecta, colum.. de reſcript Orian in tract. de arbitris, fol. 22.& ſeq. quæſt. 1. Imol. in d. cap. quintauallis, colum. 14. hean . in conll. nliig öordnede Funmna mn Allh laun zanrunenſe tuu ſimmanbusmag Pal. 1 SM. Ndlden, rerdam non bllere,” uSfd. 7qurlé a riquiaaiquieampLs- Wbiaok nguis&inco Alexin conf. oC.inbre penuli„ralu-biintere Plb,nilqpetai: quiac comrraum enet Salicine nbauscenſenprllem. ahrethevaſrmannbu 2 ümemid.lem doclt 3 iekelineämpluce naßschecelenäm gn mimerciRgunna Saueguurde 3 unmarn 7 Xe bir famminfhn non tranſite ad hen e arbittij ad hæred’ du, circaff.ſf de uen Adbinc.fge arbit e compromiſſum, lius lucceſlorem ind 1 lbers.8. hæc uerba. lum formam un niquepuenèume cap. præentaxa,C tantum, aMocul bet regreſſum 9. hot. C. de pac nem, de probat nitat Soci. in teg dGolus ibiobta dſ. 46.Vils&am nhac re, Eum qdu- ndum Fulgolihe⸗ 4 8 8 id negantibus. Idem docuit Dec. in conſi. De arbitris. 124 in conſi. 2 3. in tertio dubio. Feli. in o. V. col. fi. in ultima fallen. de conſt.& in c. fin. col. 9. de præ- ſumpt.& inc. I. col. 3. de re iud. Barb. in conſi. 44 col.. in I. vol.& in conſi. 40. col. 8 in 2.volu. Alex. in l.cum hæreditas. f. ad Trebell.& in conſi. 22. Viſo titulo, colum. pen. in 5. volu. Aret. in jn J. la v FrdliseArer⸗i 1.Eum qur.§. ſi filius.ff.de acquir-hæred.in fin. Et quia Barto. in decſione propoſitæ quæſtionis opponit contra. d. tex in hoc.§. ſtari, ubi ſtatur t ſententiæ arbitri etiam iniquæ,& reſpondet hoc ideo eſſe, quia compromiſſum factum fuit ſimpliciter: ſed in quæſtione propoſita dictum fuit, ut ſecundum formam iuris ſententiam proferrec. Attende tu quoniam iſta ratio diuerſita — 5— 3.... 4 1 tis videtur ueritate carere: nam ſimpliciter compromittendo intelligitur tacitè actum, ut iudi candum ſit ſfecundum formam iuris communis, non autem municipalis. Cæpoll. in cautel. 99. vide omn nò Abb. in conſi. 77. in 2. vol. igitur ex preſsio eius, quod tacite ineſt, nihil debe tope rari..iij. vbi omnes doct. ff. de leg. 3. Vide omninò Abb. in d. c. cùm dilecta, col. 4.in gl. in uoce, — iuris ordine, de reſcrip.& Feli. omninò in c. cauſam, col. pen.& fi. de re iudic. Fummariuminl diem proferrę. ſ.ſ plures fr.de arbitr. Ji arbitripares numero dſſentiunt, eorum ſententia non ualet. Teſflibus ajfirmantibus magis creditur quam negantibus. Bar. in d.l. diem proferre.. ſi plures. ff. de arbitr. BaANT. in d.]J. diem proferre. S. ſi plures, ait, ſi arbitri t pares numero diſſentiunt, eorum ſen tentiam non ualere, alioqui uerò ſtatur iudicio partis maioris. Vide Orian. in d. tract. de arbi- tris, fol. 1 7. quæſt. 1 2. Et dum Barto. ibi paulòpoſt quærit, ſi teſtes diſcordant in ualore alicuius rei quia aliqui eam plus,& alij minus ualere aiunt, quibus ſit ſtandum. Vide Aret. in conſi. 65. vbi not.diſtinguit,& in conſi. 8 3. colum. fi.& Beli. in c. cùm inter, col. 5.8& 8.& ſeq. de re iudi.& Alex. in conſi. 206. in libro primi& ſecundi volum. in conſi. 46. in 3. vol.& in conſi. 107. colu. penul. in 4. volu. vbi inter cætera inquit, ſi teſtis dicit rem ualere centum,& plus, illam uocem, plus, nihil operari: quia eſt ambigua. Vide etiam eundem Alex. in conſi. 29. col. 2. in 7. volu. contrarium tenet Salic. in d.-ij. C. de reſcind. uend. colum. 1 5. quem ſequitur Feli. in cap. paſto- ralis. nu. ö. de reſcript. Item Alexand. in conſi. 1 10. colum. 5. in 1. volum.& in conſi. 54.in 6. vOl. ait, teſtibus affirmantibus ualorem alicuius rei eſſe uttra 400. magis credẽdum, quàm teſtibus 539.vbi citat glo. in iſta. l. diem proferre. S. ſi plures. vide Feli. in c.cùm. P. Manconella, in fi. de accuſa. Et quamuis regula ſit, teſtibus t affirmantibus magis eſſe credendum, quàm negantibus, tamen hoc fallit in multis caſibus, ut per Feli. in c. in noſtra, de teſti. Et quomodò hæc procedant& declarentur, vide Decium in l.in omnibus cau- ſis. nu. 9. ff. de reg. iur.& Abb. cum ibi addit. in c. cùm in tua, de teſti. Jummarium in d.l. diem proferre. T. fiquis litigatorum, ſede arbitr. Arhiter ſententiam ferre non potefi abſente parte. Bar. in d.l. diem proferre. S. ſi quis litigatorum. ff. de arbitr. BaART. in d.l. diem proferre.§. ſi quis litigatorum, ait, arbitrum f ſententiam ferre non poſſe abſente parte, niſi d ſpecialiter actum ſit. Quærit deinde, quid in arbitratore?& remittit ſe ad l. Si quis arbitratu.ff. de uerb. oblig. ubi uideas Barto. in 2. colu. verſi. quæro quid.& Alex. in lj. colum. 3. ff. de leg. 2. Jummarium in d.l. diem proférre. S. coram ſfe&e arbitris. Coram dicitur fieri ſi eſ præſens G& intelngit. Praſens an poſſit dici is qui non intellexit. An præſentia alicuius faciat ut ille ſciniſſe existimetur negocium cui interfiut. Si ſiatutum exięit præſentiam propinquorum& amicorum, illi propinqui E amici debent negocium perſpicue intelligere. Bar. 2 De arbitris. Bar. in d. l. diem proferre. S. coram. ff. de arbitr. BaART. in ead. l.8. coram, hoc ait in ſumma, coram t dicitur fieri, ſi eſt præſens Kintelligt & non aliter. Vide Iaſ.in l.ij.õ. fi. col. a. f. ſolut. matr. De huius uocis ſignificatione vide lo. And & alios in c. vt circa, de elect. in ſexto. Ad quæſtionem autem ad quam infert Bart. de norxro qui ſcripſit actum fuiſſe præſentibus talibus,& teſtes dicebant ſe nihil ſcire: proptered Bard ait, illum notarium malè ſcripſiſſe. Vide Alexan. in conſi. 70. colum. 4. in I. volum.& omninonn conſi. 73. colum. I. eod. volum. ubi citat hoc Bartoli documentum. Aret. in conſi. 64. colum, in ſecundo dubio.Reli. in procem. Decretal. colum. 6.& omnindò in c. cùm cauſam, inter nu. & 26. de teſti. Et an præſens t poſsit dici is, qui non intellexit, vide Bart. in J.§. fi. ff. de autho tut.& multa ad rem facientia tradit Alex. in l. i. õ. fi. ff. ſolut. matr. ubi ait in hanc Bartoli opinio * nem communiter itum eſſe.& in Ij. colum. 20. fl. ſi cert. pet. Cæpol.in conſi. 6 1. colu. 3. Bat in conſi. 29. colum. 1 5. in I. volum.& in conſi. 7. Dominum inuocent. colum. penul.in 3.uolo & in c. cauſam matrimonip colum.. de offi. deleg. laſ. in d.I ij. 6.fi.ſf ſolut. matrim.& in linmm ff.de in ius uoc. Bal.in l.teſtium. C. de teſti.& in capitulo I. colum. I. de inueſt. int. domi.&u fal. Et diſtinctionem, quam facit Barto. in d. 1j.§. fin. ff. de author. tutor. refert& ſequitur la franc. de Orian. in cap. quoniam contraà, in uoce, teſtium depoſitiones, colum. 6. de probat! an præſentia t alicuius faciat, ut ille ſciuiſſe exiſtimetur negocium, cui interfuit, Dec. in conl 630. Quid ſi in inſtrumento dicitur N. donaſſc. M. mille, utrum præſumatur M. ibi fuiſſe pr ſentem an non? vide Soc. in conſi. 68. in 4. volum. vbi tradit an& quando præſentia præſun- tur. Et circa prædicta ſcilicèt, eum dici præſentem, qui etiam intelligit:& ideò cum dicin aliquo præſente, ſubauditur,& intelligente; vide Barto. in l.ij. C. de erro. aduoc. vbi infett ci econtra ut ille non dicatur præſens, qui non intelligit. Vide eriam Abb. in c. ex parte, de ce non reſid.& omninò Card. in c. fi.de maio.& obed. vbi citat Bal.in rubrica. C. qui admit.&ij Bal. citat gl. ſing. in l. tutor, f.de bono. poſſeſſ. ad hoc, quod ſi ſtatutum texigit præſentiampy- pinquorum& amicorumilli propinqui& amici debent negocium perſpicuè intelligers i- qui præſentes fuiſſe non intelliguntur. vide Ant. de Butr. in d. proœm. Gregor. in§. ſanè gem dem Ant.& Imol.& alios in c. auditis, de elect. Et de hoc videtur text. expreſſus cum gloinm. ce, ipſo præſente, in cap. in primis. 2. q. 1. ibi enim habetur in text. ipſo præſente,& gl. ſiſingi & intelligente, quoniam alioqui præſens non diceretur.& Barb. in c. in præſentia, de laln And. in c. in præſentium, de teſti. in 6. Summarium in l. ſi quis rem. f.de arbitr. Paæna quæ apponitur loco contemptus peti potest ſimal cum principali. Bar. in I. ſi quis rem. ff. de arbitr. Baxr. in d.I. ſi quis rem, ait, pœnam, t quæ apponitur loco contemptus, peti poſſe iml cum principali. Pro huius. j. limitatione vide Bar. in l.ita ſtipulatus, in ulrima par. in f. opyff uerb. obligat. Et ad iſtum tex. vide Orian. in tract. de arbitris, fol. 2 1.& ſeq.in uoce, ulterius.& Card. in conſi. 2 9. col. 1. verſi. Et not. ubi limitat hanc. l. Vide aliquid apud Rom. in conſi.332 col. 2. in ſecundo dubio.& in conſi. 538. Jummarium in l.ita demum.. ſed ſi quidem. fde arbitr. An tacita conditio natiuitatem actionis impediat. Bar. in l. ita demum.. ſed ſi quidem. ff. de arbitr. BaART. in d.§. ſedſi quidem, agit, an tacita t conditio natiuitatem actionis impediat. ii Bal. in rubrica. C. de inſt.& ſubſt. Et ſcias conditionem ſubintellectam non facere actum con ctionalem niſi ſit expreſſa, ut ex multis concludit Feli. in c. 2.in princ. de ſponſal. Funlma- Sum 1 decuſtmie main Awindlm 1 Nr Irdlaondit peijſedbeculiſlsco fumgennbtde caulat rrmiidcendum. valett rum. obinerlkerögcolu ſcdincdentexllin Iqucti ſcilcr ecunltuus cn ndiranne vüiporektern lh ſtepacrilede abenheinangal itenckeeimmnculan Druumxrnän Neränc antin ljslcea 5 0 umatrim Kinlä de muelt int. doni- tot. tefert& ſecuiu es, colum. 6. de prch culmrerfuit, Dec.in dumatur M. ibi füi uandopræſentin de ligit:&ided cum!. erro. aduoc. vbi iis bb. inc. ex partod ubrica C. qui admi 3 texigit præſentiu erpicue intelligen Cregorans.ſané terpreſſus con go præſente,& G. in præſentia,è ontemptus, penn in ultima paxint, . ſeqpin uocdl „c dapud Rom-et, tr. De arbitris. Lucubrat. in l. non diſtinguemus. ff. de arbitr. AD I.non diſtinguemus, in principio. vide Alex. in 1j. col. 3. ff. de legar.. Jummarium inl. non diftinguemus. S. ſacerdotio, ſfde arbitr. 4 in J. 4— um Ronn 1 Sacerdos poreſi eſſé arbiter. Bar. in d.. non diſtinguemus.§. ſacerdotio. ff. de arbitr. Ban. in d.Lnon diſtinguemus. õ. ſacerdotio, ait, ſacerdotem t arbitrum eſſe poſſe. quod in- telligit in ſimplici ſacerdote, non autem in monacho uel alio regulari. Et de his an poſsint eſſe arbitri, Vide Orian. in tract. de arbitris, fol. 4& ſeq. in uoce, hactenus,& fol. 2. in verſi cu. quæ ro, in fin. Et vide ad hunc tex. quæ docuit Belin. in cap. præſentata, colum. 2. de teſti. Barbat. in conſi.3 9. colum. 5.& ſequ. in 1. volu. Bald. in d. c. præſentata,& in conſi. 3 8. in 5.volum. ubi lo- quitur in fratre minore. Card. 3in clem. 2. q. 19.& 21. de reſcrip. Anch. in conſi. ultimo, Spec. in tit. de arbitr.S. f.& Orian. in d. tract. in quæſt. Qui poſsint eſſe arbitri. Alex. in conſi. 80. in 5. volum. Vide omninò Soci. in conſi. 9 9. in 3. volum. ubi ait, fratres ſancti Franciſci arbitros eſſe non poſſe, neque arbitratores ſine licentia ſui ſuperioris. et idem ait etiam in monacho, in conſi. 10 1. cod. vol. 3. Jummarium in d. non diftinguemus. ſ Iulianus. ff. de arbi. De cauſa meri&; mixti inperij, uel&e cauſa ftatur compromitti non poteſt. Bar. in d. l.non diſtinguemus. S. lulianus. ff. de arbitr. BART. in d.l. non diſtinguemus. S. Iulianus, hoc ait in ſumma. De cauſa t meri& mĩxti im- perijvelde cauſa ſtatus compromitti non poteſt. De hoc, an ſcilicèt,& quando compromiſ- ſum fieri poſsit de cauſa ſtatus& libertinitatis, vide apud Rom. in conſi. 26 2. Incip. idem vide- tur mihi dicendum. valet tamen compromiſſum in cauſa criminali qud ad præiudicium par- tium. Abb. in c. literis, colu. 3. in fi.de præſcrip. Limita, ut non poſsit principaliter cognoſcere ſed incidenter, laſ. in I. quoties, colum. I. verſic. Tu dic. C. de iudic. Et dum Bart. ſubiungit, hoc ſcilicet de cauſa ſtatus compromitti non poſſe, procedere tantum in arbitro, alioqui verò in arbitrarore: quia poteſt etiam ea de re tranſigi. vide Rom. in conſi. 11 5. inci p. Viſo compro- miſſo. ſed de hac re vide Doct. inl.tranſigere. C. de tranſact. ubi habetur, compromiſſum de iu re& de facto fieri non poſſe ſuper cauſa criminali, in qua non ingeritur pœna ſanguinis. Et idem eſſe etiam in cauſa mixta, in qua aliquid applicatur ob publicum intereſſe,& aliquid ob Priuatum, tenuit Alex. in conſi. 82. in fi. in I. volum. Jummarium in d.l.non ditinguemus. ſ. de liberali. fede arbitr. Statutum quod. præcipit cauſas compromitti, non eſt porrigendum ad caſus mixti imperij. Bar. in d. l. non diſtinguemus. S. de liberali. ff.de arbitris. BaRr. in eadem J.. de liberali, inquit, ſtatutum quod præcipit cauſas compromitti‚ non eſſe porrigendum ad caſus mixti imperij,de quibus compromitti non poteſt, ut uiſum eſt in§. præcedenti. Ex hoc infert Dec. in conſ. 44. ſtatutum cogens compromiſſum fieri debere inter affines, intelligendum eſſe de cauſis compromiſsibilibus tantm. Quidſi ſtante iſto ſtaruto dubium oritur, utrum cauſa illa ſit compromiſsibilis an non, poterit ne altera ipſarum partium petere ſuper hoc dubio compromiſſum fieri debere an non: idqᷣue peti poſſe, ait Soc. in conſi. 300. Col. 3.in I. vol. Sed quia uiſum eſt ſuprà cauſam ſtatus compromitti non poſſe,& cauſam mixti imperij, an ſaltem incidenter cognoſci poteſt ab arbitro? idqᷓue fieri poſſe, ſing. docuit Rom.in ſing. 46 6.& de hoc ſtatuto vide quæ latè poſui in prima conſt. C. de nou. codic. cõlic. Sumnma- 1 De arbitris. Summarium indl non diſtinguemus. I. ſi ſeruus. ſfde arbi. Compromiſſum fabium à ſeruo,non ualet. Bar. in d. l.non diſtinguemus.. ſi ſeruus. ff. de arbitr. BaART. in cad.1. ſi ſeruus, colligit hoc in ſumma; Non ualere compromiſſum faaum ſeruo,ↄ nec arbiter cogitur proferre ſententiam. Vide Pet. de Anch. in c. canonum ſtatuta coli 99. de conſt. ubi in pulchro caſu citat hunc tex.. Summarium in d.l non diſtinguemus. T. dieg. ſf. de arbitr. I Siditum et in compromiſſo de prorogatione, iſta conuentio prorogationem non facit niſi ſequatur i 1 ſus iudicis.. Bar. in d.l. non diſtinguemus.§. dies. ff. de arbitr. BART. in ead. l.§. dies, ait, ſi dictum eſt in compromiſſo t de prorogatione, iſta conueni prorogationem non facit niſi ſequatur iuſſus iudicis. Vide Anchar. in conſi. 88. vbi adaun hunc tex.ut ibi uidere eſt. Summarium in l.non diſtinguemus. S. cum in plures. ſ.de arbitr. Dicꝛio quilibet diſtribuit attum in quemlibet ſeparatim. Bar. in d. l. non diſtinguemus. S. cùm in plures. ff. de arbitr. BaART. in ead.I.§. cüm in plures, colligit ex iſto text. uocem, t quilibet, diſtribuere aqu in quemlibet ſeparatim:& vocem, omnis, coniunctim. De hac re vide Orian. in tract. deabi in ulti. quæſt. Soc. in conſi. 50.& confi. 54. in I. volum. vbi agit de materia huius. S.& Signur in conſi. 103.& Eulg. in conſi. 40. in ſecundo dubio. Cæpoll. in conſi. 1 4. col. 5. Alber. in ym ſtatut. quæſt. 9. col. 2. Et vide quod ex hoc infert Iaſ. in l. ſi mihi& Titio. col. 5. ver. decimê am- plia. ff. de uerb. oblig. Limita tamen prædicta niſi natura rei repugnet, ut per Bar. in l. hormiu lo. ff. de hæred. inſtit. Et ad rem hanc vide quæ pono ad Bar. inl. ſi pluribus. ff. de legat⸗ Fummariumiin d.l.non diftinguemus. H. cum quidam. ſfde arbitr. Arbiter ſi eſkicitur inimicus partis contra petitionem pænæa obitat exceptio doli. Procurator qui ſlicuur inimicur mandantis, eo 1pſo cenſétur reuocatus. Bar. in d.J. non diſtinguemus. õ. cùm quidam. ff. de arbitr. BaART. in ead.1S. cùm quidam, hoc ait in ſumma. Arbiter t ſi efficitur inimicus partoci- tra petitionem pœnæ obſtat exceptio doli. Adde quod pars proteſtari poteſt ne arbitretuns ſi deinde ſpreta proteſtatione arbitrabitur, obſtabit exceptio abſque eo quòd aliquid probe tur de iniquitate laudi. Feli. in c. ſuborta. nu. 6. de re iudic. vtrum hoc, quod exiſto§. colligtuu locum habeat etiam in arbitratore? vide Orian. in tract. de arbitris, fol. 41. quæſt. 34.& alcqui apud Bal. in c. conſtitutus, in fi.de reſcript.& Feli. in d. c. ſuborta, col. 4. Et dum Bart. ſubiungi, prædicta uera eſſe quando inimicitia ſuperuenit abſque culpa partis, alioqui uerò ſi eius cl. pa; quia per eum factum eſt, quominuùs arbiter ſententiam diceret: hoc ſequitur Aret. in i- §. fin. in 3. colum. ff de uerb. obſig. vbi quædam ſimilia adducit. ſed obſt. quæ docuit laſinlie reditas, col. I. verſi. nota tamen. O. de his quib. ut indig.Et ad pręfata de inimicitia ſuperueniei te vide tex. not. in l.pater.§. cùm à patre. ff. de teſtam. tutel.& in J. in confirmãdo. ffde confim. tutor. Et ad rem facit illa deciſio. quæ habet t procuratorem, qui efficitur inimicus manqdantb- eo ipſo reuocatum eſſe cenſeri, ut per Bar. in l. ſi cùm Cornelius. ff. de ſolut.& Feli.in c. ex paltẽ decani, nu. 42. de reſcript. ita etiam legatum intelligitur reuocatum propter inimicitiam ſuble 1.*. 3 U quentem inter teſtatorem& legatarium. quòd tamen intelligas quando inimicitia ex defectu 4 5 legatarl „ts vo dechs jcorigi 2 Gdan Komibe jacreg't3 eulrrä fubiyelm clp- aclmnimmon 1II url. Deincoi nicrehuitsde ch⸗ laderence Kcd cnern mnornüea 162 Badin cqpärann. Kein enuumo le isbicketerinboc 2oinpänouollmile, Sumurun 7 anmderdie,enm Darind. I ar Readloqgeln rgalkeräümmdekegr ddacbitmeteralegg. lleiithegrezide 89 Hn muhen ſmle De arbitris. 176 legatarij contingit, alioqui uerò ſi culpa teſtatoris.text. eſt ſin 8. in 1 cum tabulis. 6 T. fl de his bitr. quib. ut indig. Rom. in ſingul. 196. incip. Tu habes. vide Bart. in l.à filio. õ. Seio. ff. de adim. leg. re Aret.in conf.92. col. a.& in conſi. ultimo col. ꝑen. ſed utrum per confeſsionem peccatorum te comprowifun A ſtatoris cenſeatur odium remiſſum? vide Alex. in conſi. 9 1. in 7. vol. Fummarium in dil,non diſtinguemus.. de oſficio, ſfde arbi. Arbiter nihil poteſt ultra id quod ei fuit in cmpromiſſo conceſſum. Bar. in d. l. non diſtinguemus, S. de officio. ff.de arbitr. BaRr. in ead.l.§. de officio, colligit ex iſto tex. Arbitrum 7 nihil poſſe ultra, id quod ei fuit in compromiſſo conceſſum. Attende arbitrorum poteſtatem uſque adeò à compromiſſo mo- derari ac regi. ut ſi extra compromiſſum iudicetur, ſententia nullius ſit roboris& momenti,& de nullitate dici poſsit, etiam ſi promiſſum fuiſſet de nullitate non dicere. Soci. in conſi. 95. colum.. in 3. volum. immo huiuſcemodi pronunciamentum conſenſu partium ratum haberi non poteſt. Dec. in conſi. 43 4. Äe hoc tamen vide Alex. in conſi. 84. in 5. volum. Et pro decla- ratione huius. S. de officio, uide Orian. in tract. de arbitris, fol. 3 8. quæſt. 26. Felin. in c. cauſam, Learbitr. col. 2. de re iudic.& in e.vno delegatorum, de offi. deleg. KRom. in conſi. 3 8.& in conſi. 141.& in conſi. 1 75.& in conſi. 40 3. Imol. in conſi. 20.& in conſi. 106. col. 2. Anch. in conſi. 1.& in conſi. 26 2. Barb. in c. quintauallis, de offi. deleg.& in conſi.. in 4. volu. Fulgoſ. in conſi. 73. colu. 4.& arbitr. Ang. in conſ. ultimo Alex. in conſ. 23 6. In cauſa& lite, col. pen. in libro primi& ſecundi uolumi . nis, ubi citat tex. in hoc.§. de officio, vide eundem Alex. in conſi. 84. in 5. volu.& Soci. in conſi. ulibet, diſtribuer 20. in primo uolumine. b le Orian. in tractè teria huius.§.& 5 14.0j.Aberin Arhiter dicere deberſententiam per quam lu fiiatur. tio. col. er. decin t utper Barän vdo luribusR.de kg, I BaRT. in ead. l.§. quęſitum, ait, arbitrum t dicere debere ſententiam per quam lis finiatur, „ nec poſſe per alium delegare, niſi hoc ſibi fuerit commiſſum. vide Rom. in conſi.3 3. in primo d arlitr. dubio. ubi hunc tex. allegat.& Fulg. in conſi. 1 3. colum. 2.& 4. Et dum ait Barto. arbitrum non No P. poſſe alteri delegare, vide Alex. in conſ. 1 3.in I.vol Jummarium in l. ſi duo. S. ſemel, fede arbitr. „ An cs quando pæna ſemel 2ammiſf amplius committatur. effcitur iinic Bar. in l. ſi duo.. ſemel ff. de arbitr. eſtaripoteſtnen J. drogatione, iachn t. n conſi.38.bia Fummarium in dl.non distinguemus. I quæſitum. f.de arbi. Bar. in d. l. non diſtinguemus.§. quæſitum. ff. de arbit. arbitr. add in BAR r. in d. S. ſemel dicit, an& quando pœna t ſemel commiſſa amplius commitrarur vi- ue 6 4 eribir de Barbat. in conſi. 50. col. 9.& ſeq. in 2. vol. di a 2 Jummarium in! ſi pupillus. fr de arbitr. kt— 1DTupillo compromittente non cqgitur arbiter ſententiam dicere niſi fideiuſſor interceſſerit. . dnsn Bar. in l. ſi pupillus. ff. de arbitr. — cbg urdoc x Banr. in dlſ pupillus, hoc ait in ſumma. Pupillo t compromittente non cogitur arbi- 1.(cd...=.— ta de vimictulh ter ſententiam dicere, niſi fideiuſſor interce jume ſ 1 G interceſſerit. An autem& quando maior habens curato- mädotc rem poßsit compromittere, vide Orian.in tr 7 conhl 15 2 act. de arbitr. fol. u. 2. Et ad materiam huius.§. vi 1 1.. 5 4 nimicuee de Bar. in conſi. 47.& Bal.in conſi. 96.& in conſi. 44 1. in fi in ficitul nc 4 44 5.Vol. cue feline Summarium in lſi fériatis. frde arbitr. rer iumui, 1 Arbiter an e; quando poſſit pronunciare diebus feriatis. ⁸8 4 De arbitris. Bar. in J. ſi feriatis. ff. de arbitr.— BARr. in d..ſi feriatis, agit an& quando arbiter poſsit t pronunciare diebus feriatis. R dicit arbitratorem non poſſe diebus feriatis proferre ſententiam. ITu dicas, arbitratorema amicabilem compoſitorem poſſe pronunciare diebus feriatis etiam in honorem Dei, quando huiuſmodi arbitramentum fit per uiam cõcordiæ& tranſactionis, alioqui verò ſi fieret per ui ſententiæ. Specul. in titulo de arbit.& arbitra. õ. f. verſiculo in forma autem. Abb. in cap. ſce feri.& Bald. in conſi. ꝗ70. in I. volum.& ita ſubiungit etiam Bart. in d. l ſi feriatis. Et dum Ban. ait, ferijs in honorem Dei renunciari non poſſe conſenſu partium, vel iudicis authoritate,ſi de Orian. in tract. de arbitris, fol. 1 6. quæſt. decima.& aliquid fol. 24. q. 6.& fol. 3³ 9. quæſt. 31.5 Alexand. inl. ex facto. S. ſi quis rogatus, z. colum. 1. in fl. fl. ad Trebell. Et de hac re vide quæpe ſui ad Bar. in l.j. ff. de feri. Fummarium inl. non ex omnibus. de arbit. Arbiter poteſt mulgtare contumacem. Bar. in l. non ex omnibus. ff. de arbitr. BaRr. in d. l. non ex omnibus, in fin. principij ait, arbitrum f poſſe mulctare contumac vide Salic.& Alexand. in l.fin. C. de eden. Et quia etiam in§. cùm arbiter, eiuſdem. l. Barto.pni quitur hanc materiam mulctandi, tu de hac re ſcilicèt, an& quando arbiter poſsit mulctare, de Bar.& doct. in I. ff. ſi quis iuſdicen. non obtemp. Attende, quia hoc in loco concluditus bitrum poſſe mulctare quando partes hanc ei poreſtatem conceſſerunt. nam contra hoc un re videtur, quia mulctare eſt iuriſdictionis: et ideò qui iuriſdictionem non habent, muſin non poſſunt, ut per Iaſ. in d. ¹j. col. 4.& ſeq. in ſecundo intellectu. ſed arbiter iuriſdictionemi habet, neque priuatorum conſenſus poteſt eam illi tribuere, igitur mulctare quoquomochii poteſt. cogita ſi dici poſſet, arbitrum eo caſu iuridicè poſſe mulctare non ex ui iuriſdiciun ſed ex ui conſenſus ipſarum partium. Item concluditur hic, quòd ſi arbitro non eſt cunceli poteſtas mulctandi à partibus, mulctare non poterit. Sed huic concluſioni reluctatur: una bitria redacta ſunt ad inſtar iudiciorum, ſed iudices mulctare poſſunt, ut traditum eſt idligs tur idem poſſe debent& arbitri. De hac materia latè tradunt Doct. in d.l.. vbi ponun mulas fallentias. Limita etiam prædicta ut non habeant locum in arbitro electo ex diſpoſticte iuis uel ſtatuti: quia tales poſſunt mulctam indicere. Abb. inc. ſuſpicioni, de offi. deleg. Jummarium inl. cum lege. fæde arbitr. Minor 2 o. annis arbiter eſſe nonpoteſt. Bar. in l.cum lege. ff. de arbitr. V BART. in d.I. cum lege, ait, minorem t xx. annis arbitrum eſſe non poſſe. Vide Abbaè Felin. in c. cùm uigeſimum, de offf. deleg. Jummarium in l. de rebus. ffde arbit. Sententia arbitri non eft porrigenda niſi ad res in libello contentas. Bar. in l. de rebus. ff. de arbitr. BaART. in d.J. de rebus, inquit ſententiam t arbitri non eſſe porrigendam, niſi adres inl⸗ bello contentas, vide Rom. in conſ. 40 3. col. 2.& Soc. in conſ. 220. in 1. vol.& omninò Aleri conſ. 48. col. 3. in J. vol. vbi arguit ad partes,& demum concludit, arbitrum ſuper non perii arbitrari non poſſe. Et dum Bar. in d.. de rebus, oppo. de l.licèt. C. de iudic. vbi in non proleci tis non obſt. exceptio rei iudicatæ, vide Feli. in c. pe. col. 6. de exception. Jummarium in liinter(aftellianum. ſgde arbitr. Ju his quæ habent cauſam continuam non ſuſicit ab initio factum, niſi perſcuerantis falſequatur. Si hit legarum alicui ſi monaſterium ingreditur,&æ ille poſt ingreſſum exeat, an tale legatum teneat · An ille qui conſccutus eſt immunitatem propter numerum duodecim filiorum, illam amittat ſi Ain aliqui filiorum moriantur. Ba. wneideäcbeten üggene fdin. Vü woräkerium ngräͤtu. g Gügrepuyedi oe abe.Nidecvamcpede zocurlomndrinteg eRiwmoritem yropt FanneKernchdtg diadät per Bobenin jnpreionenaniiunm adradcäalideomoin nndfkanem& Dar js ereeskde acquin in oceccwonicpsinc.ſ Abiäneem Kiprice ponllbwaèmarimonis . um mniſm faclun Inp. 1 dunpnmülim fumef udiqh temenn un 191 88) adiran, 1 em. Adb incn dlüterts Rat veliudicis aethori 6 Kfolz gu IEtdehac tenilegn 2 doſſe mulctare connn diter eiuſdem. Vam 3 arbiter poßit multt dc in loco concudi unt. nam contrah m non habent, n arbiter iuriſdicti aulctare quoquom e non ex ui iuriſci ſrarditro non eſt c Duſioni reloGtaxot: dt traditam et end.). Wi pot eleco ex diſpo oni, de offf dele Henon polle. 1. De arbitris. 177 me. Bar. in linter Caſtellianum. ffde arbitr. 44 2.1 B AIn. in d.l. inter Caſtellianum, colligit ex iſto tex. inijs, quæ habent t cauſam continuam, non ſuffcere ab initio factum, niſi perleuerantia ſubſequatur. Vide concord. apud Barbat. in conſi. 60. col. 1 4. in I. vol.& in conſi. 5 3. col. 1 8. in 2. vol. Bald. in J.ſicèt. colum. 2. in 4. quæſt. C. loca.& in c. conſtituto, col. pen.& fi.de appell. Et ad rem hanc faciunt multæ deciſiones ſcitu dignæ, in ea quęſt. ſeilicet quãdo qualitas aliqua exigitur, utrum ſufficiat illam ab initio adfuiſ- 2 ſolicèt poſtea deficiat. Vide Bar.in L.ex facto, in principio. ff. de uulg.& pupill.& in l. præcipi- mus.§.fanè. C. de appellat.& Angel.in l. Si quis hæredem. O. de inſtit.& ſubſt. vbi quærit, quid ſi fiat legatum t alicui ſi monaſterium iagteditur,& ille poſt ingreſſum exeat. vide eundem Angel.in conſi. 4.& in conſ. 4.& Feli in c. in præſentia: num. J. de probat. nam uerba de- bent intelligi de effectu permanente, ut eſt tex. not. in 1 S. fim.ff. quod quiſque iur.& in l. pen. §. docere. ff. equis eum qui in ius uoc. vide Soc. in conſi. 76. in I. vol.& omnindò Abb. in conſi. 69. in I. volum.& concluſionem hanc tunc potiſsimum ueram eſſe arbitror, cm perſeueran- tia effectus reſidet in eius poteſtate, cui illa qualitas uel conditio fuit iniuncta, vt de illo, qui monaſterium ingreditur. Ad hæc accedant trad. per Angel.& lmol.in l. in ſubſtitutione.ff. de uulga.& pupill.vbi quæritur, an legatum factum filiæ, ſi erit uidua, locum habeat, ſi deinde nubat. Vide etiam quæ habentur in l.reprehendenda. C. de inſtitu.& ſubſtitu.& quod eruditè docuit loan. Andr.in regula decet, in mercurialibus. vbi in illa quæſt. an ille qui t conſecutus eſt immunitatem propter numerum 12. filiorum, illam amittat, ſi deinde aliqui filiorum mo- rianturę& concludit quòd non.& de hac immunitate uide latè lo. de Anan. in conſ. 105. cum ĩbi addit. per Bologninum. Vide etiam quod conſuluit Paul de Caſt. in conſi. 2 45. ſecundum impreſsionem antiquam.& uide glo. in uerbo, ſufficit, vbi Bar. in fin. C. de indict. uidu. toll.& ad prædicta uide omninò Alber. in ſecunda parte ſtatut. quæſt. 108. vbi ſolenniter examinat hanc difficultatem,& Bar.& omninò Iaſ. in d. l. ex facto, in princ. ff. de uulg.& pupill.& Iaſ. in l. jS. veteres. f.. de acquir. poſſ. vbi ait ſufficere qualitatem requiſitam ab initio adtuiſſe. vide gl. in uoce, canonicus, in c. ſtatutum,& ibi Anch. de reſcri. in ſexto.& eundem in proœm. eiuſdem bri& in clem.& ſi principalis, de reſcript. Videre poteris etiam loan. Brunellum in tract. de ſponſalibus& matrimonijs, concluſione z2.in 4. dubio. nu.. Fummarium in l.de hus. ſf. de arbitr. Compromiſſum fabtum ſimpliciter, nonporrigitur adlites futuras. Si compromiſſum fabtum eſt de omnibus litibus uertentibus&& quæ uerti poſſent occaſione relictorum in aliquo teſtamento, utrum comprebendat etiam ſideicommuſſum quod debetur ſub conditione. Bar. inl. de his. ff. de arbitr. BaAkT. in d.l.de his, colligit ex iſto text. compromiſſum factum ſimpliciter non porrigi ad lites futuras. vide Socin. in conſi. 27. col. pen.& in conſ(. ⁊5 1. col. 14.verſ-circa quintum, in I. vol. vbi habetur, hoc locum habere ſolùm in compromiſſo ſimpliciter facto, alioqui uerò ſi in eo etiam futura complecterentur. Attende tamen quia licèt compromiſſum hoc etiam fu- tura continerettamen arbiter non poteſt de illis pronunciare antequam ſint in eſſe productæ, & mota ſit quæſtio. ita Roma. in conſi. 403. colu. z.& Paul. de Caſtr. in conſilio 73·Colum. 3. Circa prædicta quæro ſi compromiſſum t factum eſt de omnibus litibus uertentibus,& quæ uerti poſſent occaſione relictorum in aliquo teſtamento, utrum comprehendat etiam fideicõ- miſſum, quod debetur ſub conditione? vide plenè apud Socin. in conſi. 25 1. col. 1. cum ſeq. in primo uolumine. denique ſcias clauſulam illam, quòd intelligatur uerti lis& quæſtio de o- mni& eo toto ſuper quo fuerit pronunciatum, quæ poni ſolet in compromißis ‚reſtringen- dam eſſe ad iudicata ſuper litibus uertentibus,& quæ oriri poſſent, alioqui uerò ſi neque lis agebatur, neque ſuberat dubium, ut ageretur: Caccialupus in tract. de tranſactiomibus, quæſt. 1 8. nu. 10.& de uihuius clauſulæ uide Soci. in 7. conſi. Angeliin conſ. 18. colu. penult.& loan. Bapt. De iudicijs. conſi.·20. in conſ. 83.& in conſi, 299. in primo uolu.& in conſi. 104 in 4. volu. Beliiin.16 verſ.clauſula, de reſcrip.& omninò Iaſ.in 1.j. C. de tranſac. Jummarium in l. ſi derre ſua. fde arbitr. I In re ſuu nemo poteſt eſſe arbiter. 1 7 1 à1 8= Bar. inl. ſi de re ſua. ff. de arbitr. BAR. in d.l.ſi de re ſua, ait, in re ſua neminem t poſſe arbitrum eſſe. An autem fideiul poſsit eſſe arbiter in cauſa in qua interceſsit, uide Orian. in d. tracta. de arbitr. quæſt. 10. R l. quid apud Abb. in conſ. 6. col. penul. in 2. uol. Feli. in c. cùm olim, in princ. de Præſumpt,&ii Abb. colu. 2. in 5. notabili. Summarium in!.debet. ſ. item ſi prædixerit. frnaut. caup. Si nauta proteſtatur ut unuſquiſque ſéruet res ſuas, ille non tenetur. Bar. inl. debet.§. item ſi prædixerit. ffnaut. caup. ſtab. AKT. in d.S. item ſi prædixerit, colligit ex iſto tex.& glo. ſi nauta t proteſtatur, ut uni B quiſque ſeruet res ſuas, eum non teneri.& an illi debeant conſentire proreſtationin non? Bar. diſtinguit ut ibi per eum. Tu de intellectu huius.§. vide Bar. in l. non ſolum morte, col. 4. verſic. ſed quæro an etiam. ff. de oper. nou. nunc.& Reli. in c. cùm. M. Berrarieu col. 1 8. in fi. de conſtit. . Fummarium in l.j.ſfde iudic. Eius qui habet iuriſaibtionem&) tribunal, Veliuriſaictionem tantum poſſé prorogari iurifaictiunn, In quibus caſibus prorogari poſſit iuriſdligtio,&) in quibus non. Clericos& uaſallos prorogare non poſſe iuriſcicionem alterins qudm cpiſcopi& Domini. Vbi ſactum eſi compromiſſum in aliquos tanquam in arbitros E arbitratores ex modo proceuua gnoſci debere utrum procedant ut arbitri uel ut arbitratores. Jlle dici poreft habere tribunal, qui habet ꝛuriſdittionem ordinariam. Bar. in J.). ff de iudic. Anr. in d. lj. colligit in ſumma, eius, qui habet iuriſdictionem t& tribunal, veliwit 2 dictionem tãtùm, poſſe prorogari iuriſdictionem. Vide in hac re Rom. in ſing 149 A incip. VItimò dico tibi.& Beli. in c. P.& G. de off. deleg. Et an prorogatio iuriſcicio⸗ nis illius iudicis, qui ultra certam ſummam iudicare non poteſt, poſsit fierià parribus, itautiil dicari poſsit de maiori ſumma Bald. in L.certa ratione. C. quand. prouoc. non eſt necellidfei non poſſe ait: ſed Salic. eum redarguit,& bene iudicio meo.& latè de materia prorogatioui iuriſdictionis uide apud Alberic. in rubr. huius tituli.& Spec. Aduoc. in 1 2. diſt. Et in quib.ter ſibus prorogari poſsit iuriſdictio,& in quibus non, tradunt doct. in l ij. C. qui pro ſua iurſſ ber quos actus,& modos dicatur iuriſdictio prorogari, habetur apud Bar.& alios in.ſi coniÜ nerit. ff.de iuriſd. omn. iudic.& ad prædicta uide Abb.& alios in c. ad petitionem, de accuſatà Innoc.in c. olim.3.de reſt. ſpoliat.& Specu.in tit.de except.& replicat.õ. 4. uerſi. ltem not. lice etiam Feli. in c. inquiſitioni.. fi. col. 6. de accuſat.& attende„prorogationem fieri non poſſeim legitimatione alicuius, quia eſt de reſeruatis principi. Maria. Soci. iun. in conſi. 142. nu. 2.&de multiplici genere prorogationis, uide remiſsiuè apud Feli. in d. c. ad petitionem, nu. 13. Bart. in d..j. inquit, clericos& uaſallos t prorogare non poſſe iuriſdictionem alterius quam Epiſcopi,& Domini. vide Dec. in c. cæterum, colu. 1. de iudic.& ibi Abb. colu. 5.& in cf di- genti, colum. 6. de foro compet.& Bal. in conſi, 1 27 Col pen. in 3. uol.& ad prædicta, ut he 3 aukänecum 7 10 MerncCl9 1 fulumiairnuii I r Vdlconfent Rettons-eiquseiu adtpcdeninl.jcol.,& bes unenita eroayji lincquanimcomarun im nii ge gongnim iwnmkenperkei poler eaaoocNoekne Lum 1 Lies lauiima lelt un hutſ. dlean nhn ut caup ſl alrat proteſtatu conſentire protetai rride Bar. in nonſi lin c.cum. M herna 1 pronxari uurjſi copi c Domini. atorer ex modo proct nem t& tnun in bacre Rom i- etan prorogrol gi Herid pardes rouoc. non eſtcect I 1 — De iudicifſs. 178 Bar. vide Feli. in cap. cùm acceſsiſſent, colu. 8. de conſtit. Et dum ibi ſubiungit Bar. ad cogno ſcendum utrum partes in iudicem conſenſerint, inſpicienda eſſe antecedentia& ſequentia.&x quibus hoc declarabitur. vide Roma. in conſi.9 1. colu. 3.& Barb. in conſi. 8 3. ol. 4. in 3. volu. & in conſi. 1 2 1I. colu. z.& ſeq. in 3. vol. Bar. in eadem J. verſi. Nota iſtam glo. ait, vbi factum eſt compromiſſum tin aliquos tanquam in arbitros& arbitratores, ex modo procedendi cognoſci debere utru m procedãt vt arbitri, vel ur arbitratores. vide Ansel ſeruus plurium.§. fI. ff de leg. I.& Alexan. in conſi. 1 3. Ex te, colu. 3. in 1. vol. heeue ahe eerſe en ad ſequentem, exponit, eum dici præeſſe t tribunali, qui habet iu- riſdictionem ordinariam. Adde quòd huiuſmodi iuriſdictio ordinaria ſiue procedat à lege ſiue à conſuetudine prorogari poteſt etiam ſub conditione. Abb. in c. ſignificaſti, col. 1. de for. cõ⸗ et. Et dum Bar. ſubiungit de iudicibus chartularijs, vide tu quomoddò hiant,& de illorum iu- riſdictione apud Ang. in conſi. 93. vbi tradit an& quomodò eorum poßit uriſdictio proroga ri;& an teneat emancipatio coram eis facta;& an coram eis fieri poſsit inſinuatio donationis. vide Bal. in conſi. x0 5. in 3. vol. Et quoniam Bart. ibi in fi. quærit nunquid in prorogatione ex- preſſus uel tacitus conſenſus requiratur, vide Abb. in c.ſignificaſti, colu. 6. verſic. Nunc uenio, de foro compet. vbi ait etiam quid de conſenſu epiſcopi, qui requiritur.& concluſionem Bar. ſequitur Reli. in c. cum olim, in princip. de reſcrip.& Abb. in conſi. 6 1. in quæſtione, col. 2. in I. vol.& Aret.in c. i. col. pen. de iudic. Fummariumin l. conſenſaſſe, ſf. de iudic. In ſententia debet poni iſta clauſula, Viſis petitione,& reliqua, ne iudex ignorare uideatur neceſſaria. Bar. in l. conſenſiſſe. ff. de iudic. BaART. in d.. conſenſiſſe, verſic.& ideò, ait, practicam eſſe, vt in ſententiat ponatur: viſis petitione,& reliqua, ne iudex ignorare uideatur neceſſaria,& ſententia ſit irrita& inanis: vide ad hoc Alex. inl. ij. col. 3.& ſeq. C. de eden.& Abb. in c. prudentiam, in princip. col. fi. de off. de- lega. tamen iſta uerba,viſis&c. communiter non probant niſi in quibuſdam caſibus, vt per Fe li in c. quoniam contra. num. 17. de probat. Et dum Bar. tangit in uerſ. venio ad ver.& ſi iude 5 non mihil de prorogatione, attende, iſtum text. eſſe elegantem ad probandum proroga- tionem ſemper fieri poſſe niſi ſpecialiter prohibita reperiatur, ait Salic. in l.ſi de certa ratione. C. quan. prouoc.non eſt neceſ. Summarium in d.l. conſénſiſſé. J. legati. Rde iudic. Qui ex legationi uel teſlimonij uel alia non poteſt. legitima cauſa ad alium locum ſe tranſtulit, ibi conueniri Bar. in d.l. conſenſiſſe. ũ.legatis. ff de iudic. BaART. in d.]. conſenſiſſe.§. legatis, hocait: Qui ex cauſa legationis t vel teſtimonij uel alia legitima cauſa ad alium locum ſe tranſtulit, ibi conueniri non poteſt. Attende tu d ſfe- rentiam, quæ eſt inter ius reuocandi domum„R declinandi forum, vt per Abb. in capitulo fina. in tertio notabili. de foro compet.& ibi in columna penult.& fin. latiſsimè inſtat in mate- ria huius. S.& ſequ. Jummarium inl.non uidetur, la prima. ſf.de iudic. Si ex forma citationu apparet citatum non teneri comparere, eo caſu citatus non poteſt coi. Bar. in I. non uidetur.j. ff. de iudic. BART. in d.l. nõ uidetur.·. in princ. ait, ſi ex forma citationis apparet, ciatun t nonteneri 2 comparere, De iudicijs. comparere, vt putà ſi in citatione diceretur, Talis presbyter, eo caſu citationem e gere. vide Barb. in conſ. 62. col. 3.& 5.in I. vol.& Ant. de Prato in quodam conſilio inſitoco ſilijs Barb. in fi. in r. vol. col. 5.& ibidem uide etiam Aret. in conſi.incip. In themate ſupradich & Feli. in c. cũùm ordinem, colu. 5.& ſequen. de reſcrip.& in c. ſi duobus, colu. 3. de appellride etiam Alex. in l. ſi eum, in princip. ff.ſi quis caut. Et dum ſubiungit Bar. an ille, qui præſensnon um nonco, compellitur iudicium ſuſcipere, dicatur latitare: vide Rom. in conſi. 45 4.& quia ibi Bartiinf. d. Inon uidetur infert ad bannitum, qui ex forma ſtatuti habetur pro confeſſo, ſi poſted often dit, quod ſi præſens fuiſſet, iudicium ſuſcipere non compelleretur, eius bannum declarabitu nullius eſſe roboris& momenti. De iſta illatione Bar. uide Aret. in conſi. 147. Vila conſider. tione.& nunquid propter contumaciam pœna mortis imponatur, vide Bal.in c. 1.Siin unoct pac. iuram. firm.vbi concl'dit, imponi poſſe. Summarium inl. li nulla. ſfde iudic. Li inter patrem es filium in eius poteftate exiſlentem an poſſit eſſe. 7 Bar. in l. lis nulla. ff. de iudic. I Bakr, in d.I.lis nulla, inquit, eam ſummario non indigere, ex qua colligitur, litem tint pPatrem& filium in eius poteſtate exiſtentem eſſe non poſſe, niſi in cauſa caſtrenſis peculi, alijs certis caſibus. Vide Rom. in ſingul. 61 5. incip. De iure ciuili.& dum proſequitur Bari cens litem eſſe poſſe, vt dotet filiam. Vide Bal. nouell. in tract. de dote, in 6. par. in 16. priuiley & ſeq. Et an pater cogi poſsit ad dotandam filiam nuptam? vide Bar. poſt gl. in Lobligamus a lege. ff.de actio.& oblig.& Paul. de Caſt. in l.ſi ſocer. ff. ſol. matr. Quid ſi pater legauit milet liæ ſuæ,& poſteà eam nupſit cum dote quinque centũ, an pater ſit liberarus ita quòd alaqi que centum peti non poſsint?& eum propterea liberatum non fuiſſe aiunt doct. dicentesq. X ſum eſſe in l. Lucius.j. f. de leg. 2.& in hanc ſententiam“ communiter itum eſſè ait Soc.in can 101. col. I. in 3. vol.& dum Bar. in eodem loco ait, litem eſſe poſſe cum patre ut filium emni pet; De hac re uide glo. notatu dignam in l.j. C. de emend. propinq.& an& in quibus alſu pater compelli poſsit ad emancipandum filium, vide apud Cæpol. in cautel. 11 5. Jummarium in l. ſi quur ex aliena. ſf.de iudic. I In dubio debet quu comparere, ex coptionem declinatoriam fori opponerc. 2 Juadex luclicarę non potest an fua ſit uriſdlictio. Bar. in J. ſi quis ex aliena. ff. de iudic. I1 Baur. in d.lſi quis ex aliena, hoc ait in ſumma. In dubio f debet quis comparere, eice ptionem declinatoriam fori opponere. Ad iſtam l. vide Barb. in conſi. 50. col. 5.in I.voldbb in c. cæterùm, col. fi. de iudic.& in c. cùm ordinem, col. 6.& ſeq. de reſcrip.. Bart. in cadem I. ait, iudicem t iudicare non poſſe, an ſua ſit iuriſdictio, quando iudici alqqid applicaretur, vt decima, vel ſportulæ: quia iudex in cauſa propria uideret᷑; alioqui uero po- ſe. vide Alex. in conſi.. in 5. vol.& Anto. de Prato in quodam conſilio inſito conlilijs Barbi. fiin 1. vol. col..& Bal. in conſi. 277. in I. vol.& ad prædicta vide Feli. in c. ſuper literis, col. verſic. fallit octauò de reſcrip. Summarium in l. cæcus. ſf de iudic. Cacus retinere poteſt iuriſdibtionem quam habet ante cæcitatem. 2 Cacus non potet cogi aa ſoluendum collectas uel onera perſonalia. Attenditur id quod communiter fölet contingere. Bar.in l. cæcus. ff. de iudic. ritem 1 Ban. in d.l. cæcus) ait, cæcum retinere poſſe t iuriſdictionem, quam habet ante cæcit ed 1 Prultzun in lene : Hitknuudhſus-funi 1 Warr Idlſiqub- reiuccconox erimitalcl kgagrino Knlſiqubi- il quendenteilclioe pen Helcteuidetunor daKincosg.loän Väradie düioguer. A dein cngadid tmgalenginähe De iudicijs. 179 kae M d. 5 ⸗. dwomandund ſed eam adipiſci non poſſe. An autem cæcus poſsit eſſe teſtis in ijs, quæ uiderat ante cæcitatẽ, ncip.h denael a de Bar. in l ad teſtium.§. 1. ff. de teſta. Ang. in I. ſi non ſpeciali. C. de teſti. Abb. in cap. 2. Äe con- 1 4 1...—J..⸗. See.. 1.. ¹. obu hjcean dieth& omnindò in c. cùm cauſam, de teſti. Feli. in c. 1. in fi. od. titu. de teſti.& in c. cùm nobis, ar. an il d e qul quptaa col. 2.& ſeq. de reſcript.& quomodò cæcitas probetuntracit Bar. in l. mutus. ff. de erd hal 1.4& guubihe 2 infan. fur.& cæcum t cogi non poſſe ad ſoluendum collectas, uelonera perſonalia, traditum e conkelo,ſ e in l.j.& ibi Bar. C. qui morbolib./ 0O. Etan& quando cæcus poſsit eſſe teſtis, vide apud Abh. z6& alios in c.præterea, de teſti. vbi Abb. nu. 6. aitcæcum, qui habet notas contrahentium uoces oſſe deponere ſuper contractu ſeu uerbis prolaris à contrahentibus, quamuis Angel. in d. ſi vicebalinc. i non ſpeciali, dicat, talium dicta plenæ non ſufficere probationi: quia in uoce decipi potuerũt. 8%⁹ tamen contraeum eſt“ communis opinio: quoniam etiam uiſus decipi poteſt, fallitur enim uandoque. c. nec aliqua. 27. qu. I.& habetur in c. cauſam matrimonij de probat. Sed attendi- 3 tur tid quod communiter ſolet contingere, vt habetur in I. non epiſtolis,& in I. neque natales. C. de probat.& vide omninò Salic. in I.teſtium. C. de teſti. colu. S. verſic. quæro ſextò,an cæcus admittatur ad teſtimonium. vbi latéè. An autem cæcus teſtari poſsit?& dic eum teſtari poſſe ſecundum formam traditam in l. iubemus. C. de teſta. 8& in l. hac conſultiſsima. C. qui teſta. fac. poſſ. Item teſtari poteſt ſecundum normam traditam à ſtatuto expreſsè diſponente de cæco, Bar.& Aret. in l. quæramus. ff. de teſta. cæcus autem à poſtulando repellitur, ne auerſa ſella po- ſtulet. 1j. S. caſum. ff. de poſtul. duacoligitun lten cauſa caltrenlipeu Kdum proſequinn Sin 6.par.in 16 pi npoſt glin loblig idſi pater legauin deratus ita quòdi ſe aunt doct. dica er itum eſſe ait Soci cum parreut blium &n Kmpüdds Fummarium in l. ſi qui posted. ſfde iudic. 1 DPriuilcgium fori ſuperuenicns pendente iudicio, non eximit aliquem à iuriſdictione. 2 Siclericus aliquis eſſicitur poftquam fuuit condemnatus pro crimine, iudex laicus poreft exe qui pænam. Bar. in Jſi quis poſtea. ff. de iudic. 1 Bakr. in d.. ſi quis poſteà, hoc dicit in ſumma: priuilegium t fori ſuperueniens penden te iudicio non eximit aliquem à iuriſdictione. vide Alexan. in l. ſi ſeruus plurium.§. ſi quis. ſf. de lega. primo.& inl. ſi quis in fin. ff. ſi quis cauti. Ex hoc infert poſted Barto. ad quæſtionem de ncand.I). illo, qui pendente iudicio effectus eſt clericus,& remittit ſe ad ca, quæ plenè docuit in J.j.ff. de pœn. De hac re uide tu not. conſilium Oldrad. in conſi. 4. incip. Quòd clericus. Imol. in coniil. 148.& in conſ. 49. Io. Andr.& Abb. in c. uno, de oblig. ad ratio. licèt illa ſit lectura Anton. de ere. Butr.vbi latè diſtinguitur. Feli. xemiſsiuè in cap. fi. nu. 2 9. de conſtitu.& in cap.propoſuiſti, vbi Abb. de for. compet.& idem Feli. in cap. ex tenore, verſfallit 1 1. de reſcript. Iaſ. in l.cùm quæ- dam puella, in princip. colu. 2 ff. de iuriſd. omn. iud. vbi ſing. limit.& vide quæ poſui ad Bart. in d.l. cùm quædam puella.& omninò Barb. in tracta. de præſtantia Cardinalium, quæſt. 2. vol. 1. iis compate berſ ie Vide etiam Dec.in conſi. 1 30. Et ubi non in fraudem clericus eſt effectus, tunc iudex ſecularis non poteſt procedere etiam quò ad bona ſecundum Imol.in conſ. 108.& in cõſ.I 9. Ad præ- elcrip..73. 1..... dio, quandoid- 2 dicta. Et quia Bar. in d.l.ff. de pœn.ait, ſi clericus t efficitur aliquis poſtquam fuit condemna- iderci; 1u, tus pro crimine, iudicem laicum poſſe exequi pœnam, ſubintelli gitur facta prius degradatio- auidel ſio crlh ne ab epiſcopo. ſed cautela eſt,vt epiſcopus non faciat degradationem, atque ita in protectio- fi 6 l ne eccleſiæ permanebit. Attende unum memoratu dignum in re propoſita, quòd ſi delinquẽs elein clope ante delictum perpetratum feciſſet uotum ingrediendi religionem, tunc ſi poſteà efficitur cle ricus, nunquam poteſt à iudice laico iudicari; quoniam uotum retrotrahitur: ita Bal. in 1j. C. an ſeru.ex ſuo fac.etſi hoc aliter probari non poteſt, ſtatur eius iuramento ſe d. lj. ff. de pœn. id quod mirabile eſſe uidetur. Fummarium in l. deſtitiſſé. ff de iudic. 1 Verbum hoc dofiſtere, eam uim habere ut deſiftens non dicatur eſſe is„ Lui Aifért, ſed qui in to- tum ceſſat. cundum Ange. in u be Z 3 Buar. ubi multa aggregauit.& præſumptiones, quibus aliquis cenſetur factus clericus in fraudem. I 1 1I 1 2 Judex non poteſt eſſe is, qui in eadem re haber aliquod interéſſe. De iudicijs. Bar. inl. deſtitiſſe. f. de iudic.. BAR. in d.I. deſtitiſſe, colligit ex iſto tex. uerbum hoc, deſiſtere, f eam uim habere ut del ſtens non dicatur eſſe is, qui differt, ſed qui in totum ceſſat. Ad hanc l. vide Bald.in c. intemn ſita, col. 2. de appell.& de huius uerbi ſignificatione uide tex.& ibi trad. in.ij. ff. ad Turpilat tende etiam quòd deſiſtere ab accuſatione dicitur actor, qui eſt contumax in termino libin fixo ad accuſandum. Bar. in l. Papinianus. õ. ſi quis. f. de inoff. teſta. Summarium inl. inſalæ ltaliæ. fede iudic. Jnſula quæ eſt in prouincia, eſt parg illius prouinciæ. Bar. in l. inſulæ Italiæ. ff. de iudic. BART. in d.l. inſulæ, ait, jnſulam t quæ eſt in prouincia, eſſe partem illius prouinciæ.& ii I infert ad quæſtionem, de qua ibi per eum. vide Reli. in c. licèt cauſam, in primo notabili dem bat. inſulæ ſunt illius portus in quo ſitæ ſunt. l. Cæſar. ff. de public.& quid ſit inſula, uide inqi ſula. Inſtit. de rer. diuiſ.& in l. adeò. S. inſula.& ibi glo. ff. de acquir. rer. dom. vide etiam notii inſula. ff. de uerb. obliga. An autem appellatione inſulæ contincatur quodlibet ædificiumul apud Bar. in J. quominus, in pen. quæſt. ff.de flumin. Fummarium in lcum praætor. ff. de iudic. Quod quibuſäam probibetur, cæteru uidetur eſſe permiſſum. Bar.in l. cům prætor. ff. de iudic. b BaART. in d.J. cùm prætor, hoc ait in ſumma. Quod quibuſdam t prohiberur, cæterut tur eſſe permiſſum, hinc ſumitur illa regula vulgaris, Vnius incluſionem eſſe alterius excui nem. Limita iſtam l. non procedere quando lex utitur aliquo termino ratione uſus frequeny ris: nam tunc unius incluſio aliud non excludit, immo fit extenſio, ſecundum glo. in c.Linw- ce, præſidentes, de reſcrip.& Iaſ. in repet. l.admonendi, nu. 107. ff. de iureiur.& Feli. incpabo ralis, de iudic. Kurſus limita iſtam l. vt procedat ſoluùm, quando unum exprimitur,& lium- Ginò omittitur, alioqui uerò ſi unum exprimitur in ſpecie,& aliud poteſt in uerbis æmalls contineri: quia tunc non cenſetur omiſſum, vt not. declarat Alex. in conſi. 75. col.iucu. Rurſus limita,& dic incluſionem unius non eſſe excluſionem cæterorum„quando culmä: voluntate diſponentis. laſ. in l)j.. adipiſcimur. ff. de acquir. poſſ. Fummarium inl. ſi ſliufamiliar iudex. ffde udic. Judex qui per imperitiam malè iudicauit condemnmari poteſt ut religioni iudicantu uidebitur. Bar. in J. ſi filius familias iudex. ff. de iudic. BaA. in d.I.ſi filius familiàs, colligit in ſumma, udicem, t qui per imperitiam malè iude uit, condemnari poſſe, vt religioni iudicantis uidebitur. Si autem dolo malo iudicauit, cov demnabitur in totum. Vide aliquid apud Soci. in conſilio 2 4. colu. 3. in I. volu. An autem quando imperitia aſſeſſoris aſcribi poſsit magiſtratui, qui eum elegit, vide apud Alexiin col- 19. in fin. in 3. volu. Quid ſi iudex errat in iure, vtrum dicatur eſſe in dolo uel errore periohe ritiam, Crauet. in conſ. 8. nu. 1 4. ait, eum eſſe in dolo. Adde ad prædicta, aduocatum, quiyt- ——..: 1, Fell. dit cauſam propter imperitiam, teneri in foro conſcientiæ ad damna reſarcienda parti- Fel cap.tua nos, de homic. Summarium in. Julianus. ffde iudic. uiſuccedit uni ex luigatoribus deſinit eſſe iudex. farsmnel lutuuser 1 In. ndlüleng, ſocoeicseſfeſumendun qundoywadocnich coret amilé iadle aduoeduer,d Jum I Clnuluraurdin ſuun Dar ¹ ar ndlülongis vigfnepobtne Chler aezgadüdendhe meKaaadereſr Banen näch— eltenebcnsnonn onekcit KDxc re) fean 8 G mda ancl ridel den Atracöinlijge lh Ontumax nee.. M urin em illus prouinci- win primo notabii quid ſit inſula, uit er dom. vide etum r quodlidet ædic Itprohibetun cæn nem eſſealteriust no ratione uſus ffe ecundum qoiinc ejiureiur.&A- m exprimitor, oteſt in uerdis nconſi. 75. co crorum, quaè „ .„“ 2 udicautu uideun er imperiimm,e In dolo mabiui I De iudici¹’js. Bar. in l. Iulianus. ff. de iudic. BAN. in d.. Iulianus, ait, iudicem, qui ſuccedit t uni ex litigatoribus, deſinere eſſe iudicem. & ex hoc infert Bar. tres habentes rem communem, vt ſi inter duos lis oriatur, tertium qui ha bet rem communem cum eis, iudicem eſſe non poſſe. Vide ad declarationem huius rei Bal in conſi. 26. col. pen. in I. vol.& ſcias, iudicem facilè, vt ſuſpectum repelli poſſe, ſecundum glo. in c. cùm R. canonicus, de off. delega.& ideò iudex t non poteſt eſſe is, qui in eadem re habet ali- quod intereſſe, vt dicitur in hac lege, ſed neque ille, qui in eadem prouincia habet caſtra, ſeu bona, ſeu uxorem, ſeu matrem: ita inquit Albert. Brun. in conſ.5 2. citat..ſi eadem. ff. de off. aſ- ſeſſ.& lhi qui, cum ſequ.ff. ex quib. cau. maio. Quinimmo poteſt iudex tanquam ſuſpectus re moueri, quando ut priuatus habet cauſam conſimilem. tex. eſt in capitulo cauſam,& ibi Abb. & alij, de iudic. Et ex quibus cauſis iudex ut ſuſpectus remoueri poſsit, vide apud Ioan. Mo- nach. in tract. nuncupato, Defenſorium iuris, in§. contra iudices& Innocen. in tracta. exce- ptionum, in titulo de exceptionibus contra iudicem.& omninò uide in re propoſita Albert. Brun. in conſi. 31. 180 Jummarium in. ſi longius. ffde iudic. Jadex non eft diutius expectandus, ſed alius loco eius eſt ſumendus. Bar. in I. ſi longius. ff. de iudic. BAR. in d.l.ſi longius, in princ. inquit, iudicem non eſſe diutius t expectandum, ſed alium loco eius eſſe ſumendum.& idem ait Bart. fieri debere in aduocato. Tu uerò ſi uis ſcire ‚an& quando pro aduocati abſentia dilatio ſit concedenda, vide Beli. in cap. I. in princip. vt lit. non conteſt. nam ille qui aduocato caret, dicitur magna defenſionis parte carere..aduocati. C. de aduoc.diuerſ.iudic. Jammarium in. ſ longiur. T. ſi filius, fde iudic. I Alonachus qui eft in ſtudio anpoſſit agere ſine conſenſu Abbatu. — — 8 X Bar. in d..ſi longius. S. ſi filius. ff.de iudic. BaART. in d.3ſi longius. S. ſi filius, in fI. quærit cum glo. utrum monachus, t qui eſt in ſtu- dio, agere poſsit ſine conſenlu abbatis?& decidit, poſſe, quando licentiam ſtudendi habuit ab abbate; quia uidetur ei hæc omnia conceſsiſſe. De iſta quæſt. vide Felin. in cap. cùm dilecta. nu. 78. colu. z. de reſcrip.& in c. ex parte, col. 2. de accuſat. Abb. in cap. de multa, de præben.& glo. in cap. non dicatis. 1 2. qu. 1. vbi ait etiam monachum poſſe facere eleemoſynam pauperi eſurienti de bonis monaſterij abſente abbate. de qua re uide Abb. in cap. clerici, col. 1. de uita & honeſt. cleric.& Dec. in l. ſeruus, in fi. C. e pact. Et quia Bar. cum glo. facit mẽtionem de mo nacho exiſtente in ſtudio, ideò opportunè quærendum eſt, an& per quantum tempus poſsit monachus abbatem cogere ad præſtanda ſibi neceſſaria ad uictum& ſtudium, vide Abb. in conſil. 88. in I. volu.& circa prædicta attende quia monachus uſque adeò dicitur non habere uelle neque nolle, vt multi uoluerint eum naturaliter obligari non poſſe; quamuis Abb. con- trarium ſentiat in conſ. 105. in 1.volu. Jummarium in l. hæres abſens Fde iudic. Hæres ſequitur forum defundti. An e quando priuilegiatus ſuccedens non priuilegiato poſſit uti priuilegio ſao. Priuilegiatus poteit uti priuilégio fuo pro tempore futuro. Res cui onus aliquod eſt annexum, obligata permanet, licèt in alium trangsferatur. Aemo plus iuris in alium transferre poteft, quam ipſe habet. Clerici& ſacerdotes non tenentur ſoluere tributa. 7 Exceptionis De iudicijs. 7 Exccptionis ea eſt uis, 2t præter caſum exceprum omnia excludantur. Vbi poft nonnulla in ſpecie prolata& expréſſa, ſubiungitur claufula generalu, tune erba ill ing. ftméte, ampliſſimè que,& omni prorſus reſtrictione ſeiundta eſſe intelligenda,& Luoſcunqur 3 nullo prorſus excepto continere. „ Vbi lex non diflinguit, nec nos dihtinguere debemus. 7o Eccleſia eſt immunus tam in acquirendis, quam in acquiſitus. I1 DPlar& minus Sbi ſubeſt eadem ratio, diſferre non ſolet. 12 Anmua triburaſänt ſolucnda de bonu eccleſiæ poſt annexum onus acquiſitis. 13 Clauſala in fine poſita,&ct ad omnia præcedentia referenda. 11 Juper bonu eccleſiæ nullæ exattiones imponi poſſunt. 71 Vbicunq ae priuilegiatus fuccedit, eo caſu augumentum huius iuris adip rentis, ſed a lege ipſa& à ſao priuilegio. T5 Cui datur aciio multò magu datur exceprio. 17 Mutatione perſönæ priuilegium quoque mutatur. 13 Driuil atus contra coæqualem priuilegio uti non poteft. 19 Bona omnia quæ à principe grauantur, æſtimari debere ut æqua lance onera ſustineantur. 20 Bona fterilia de libro æſtimationum ſant delenda. 21 Sicut reg eccleſiatica quando fit profana, a ſolutionem exactionum laici DPrincipu indiſtinfi⸗ omnd leretur, ea ratione quòd mutatione perſönæ prinilegium quoque mutari ſolet. 22 Tributum a DPyincipe exigi non poreft niſi de bonu ſubiettis eius imperio. 23 Si imperator ab eccleſia tributum petat, an ei ſoluendum ſit. 24 Laicus neque clericus alienare poreſi bona ad docimas obligata fine illo onere. 27 Lex canonizata quæ canonibus contraria ſit, non est in foro canonico obſeruandi. 25 Quemadmodun perſöna à principio ita affici porest ul cum illo onere etiã clericatum ſuſcipiat, uuum 27 In dubio pro religione eſi reſpondendum. 22 Caucant principes ne inde mniuria oriatur, unde iura naſci creduntur. 29 Driuilegium quodeſi clauſum in corpore iurit, non intelligi fublatum quamuis generaliter fulluiſu priuilegia. Bar. in l. hæres abſens. ff. de iudic. BaARr. in d.†hæres abſens, hoc dicit in ſumma: hæres t ſequitur forum defunci ncy teſt proprium priuilegium allegare. Limita ut per Feli. in c. cuùm ſit, col. ö. in 6. limit.deimc- pet.& de hac re uide eundem in c. quia G. nu. 5.vbi etiam omninò uideatur Areri. coſa cęir- dic.& aliquid apud Rom. in conſ. 500. Anch. in conſi. 2 44. de quo agit Feli. in d. c. cum ſtcl- 9.& Bal in conſ. 416. in 2. vol.& an& quando priuilegiatus t ſuccedens nõ priuilegiatopobi uti priuilegio ſuo, vide Bal.& lat. in auth. quas actiones. C. de ſacroſ. eccl.& Feli. in c. de qum- nu. 46. de præſcrip. Et ex hoc inferri poteſt ad illam quæſtionem, vtrũ eccleſia teneaturadii uendas gabellas pro bonis quæ ei relinquuntur,& huic ſolutioni erant ſubiecta? de quaqu-e ſtatim agendum eſſe cenſeo.& an ſtatutum diſponens eccleſiam teneri, ualidum ſit?& ecch ſiam non teneri docuit Reli. in c. eccleſia. S. Mariæ. nu. 83. cum ſeq.de conſtit. Iaſ latè in placet C.de ſacroſ.eccl. Dec.in conſ. 496.& latiſsimè Barb. in conſ. i. in 3. volu. ſed Soc. in conſi. ,⁰ 4. Volu. ait“ꝰ communem opinionem eſſe, vt eccleſia teneatur. Tamen ipſe loquitur ſtante ſt tuto bona eſſe tributaria. ſed fortè etiam eo in caſu hęc opinio non eſt tuta, vt paulò poſt bi ciemus.& ad prædicta uide Abb. in conſ.3. in conſi. 6. in conſi. 8. in conſi. 26.& in conſi. 37 primo volu.& conſ. 1 3.& in conſi. 100. colu. I. in 2. Volu. Ange. omninò in conſ. 24.& in conl: 206. Bald. in tracta. de pace Conſtantiæ, num. 1 9. cum ſeq. Paul. de Caſtr. in liubemus, in pri- cip. colu. 2 in f. C. de ſacroſ.æccl.& in lj. C. de epiſco.& cleric. Feder. de Sen. in conſ 207.Fel- in c.verùm, de foro compet. in fin.& Firma. in tract. de gabellis,3in ſeptima par. nu. 1 9. cum ſeg Petrum de Vbaldis in tractatu collectarum in prima additione.& loan. Lup. in vtraus bber iſcitur non à poteſtate trau Jhoche erialeg ; däͤptule amdegeted . Ar nun mam eereun, Aul Teriooconondd wi icwodet meuumad IIqacedolrendC egeimmanes Irdrum- trrergo necckſätere anreroorereunin8dc Gdecimoencum quandi ſttuicre qumquim cui mlier gleer 6,9.. bit ta.Dolceadem conurie J memoratcnſini quem dümranne qmfe derrgin ideo cdmitah lüdeniPrneralcc ſeämeipekein anaconNanohes deperumeſſ ings acelmellasine Eaintennen Velaktncperdls 2dGla dn jh; düreg ut bi be Mreain de Dlüiner, 2 „₰ III „ feitur nona Datehanne era ſuftineantur. let. 3 ve. uanda. lerucatum ſuſcipiu muis generalter ſu- tur forum defmn t Col. G.in b.jim oigeatur Aren zoit Peliin dco edens nô ptiuikg Leccl.& Fel jnet Drncipij maiun De iudici)js. libertate eccleſiaſtica. Ex ijs enim omnibus colligi poteſt quæ nam ſit doctorum opinio circa jmmunitatem bonorum eccleſiæ. nam in collectis perſonalibus, ſiue quæ perſonis pro rebus imponuntur, res videtur eſſe ſatis perſpicua in fauorem eccleſiæ. Quando autem prædia ſunt tributaria,& onus eſt certum& ordinarium, cùm bona ſunt affecta, crebrior immo ferè om- nium eſt ſententia, ut eccleſia teneatur. Verùm ut toto conatu defendatur cauſa eccleſiæ, cau- ſa Dei, opinor ſaltem diſputatiuẽ ſuſtineri poſſe, hoc etiam in caſu immunitatem aulex d dici priuilegiatum poſſe uti priuilegio ſuo pro tempore futuro:hoc eſt poſtquàm bona tribu taria in eccleſiam deuenerunt. Nec numeroſę illorum, qui contrarium tenent, authoritates me deterrebunt, cùm non ex authorum numero, ſed ex rationum ui ius ſit conſtituendum.l.j.. ſed neque. C. de ueter. iur. enucl.& ſcriptum ſit Exod. ² 3 Non acquieſcas multorum ſententiæ aut Aueritate declines. Et pro illuſtriori huius quæſtionis intellectu, aideamus in primis, quæ l ne ea, quibus contrarium ſentientes potiſsimùm innituntur. Primum omnium aiuat eſſe tex. qui nemini non clarus uideri debeat& expreſſus in cap. tributum. 23. 3.vbi allato Chrilti ſoluen tis tributum exemplo, hoc apertè videtur contra eccleſiam eſſe ſancitum. Eodem aiunt acce- dere textum in ca. ea enim. S. item prædium. 10. q. 2. ex quo colligitur, prædium, quod propter onera fiſcalia inutile redditur, eſſe ab eccleſia alienandum. quare(ut inquiunt) patet, de præ- dio eccleſiæ à fiſco tributum exigi poſſe, alioqui non alienaretur, quòd ea ratione inutile fit. Tertio loco non ab re videtur tex.in cap. ſi quis laicus. 1 6. qu. 1. quo cautum eſt, rem cui onus aliquod eſt annexum, obligatam permanere tam& ſi in alium transferatur. Quattò eſt text. in d. l. placet. S. poſtremò. C. de ſacroſ. eccl. vbi traditum eſt, eccleſias ab oneribus ordinarijs haud eſſe immunes. tributum autem eſſe onus ordinarium ibi iuris interpretes tradiderunt; ſequi- tur ergo ut eccleſia teneatur. Ad rem facit. lj. C. de indict. libro decimo ubi bona obligata cũ annexo onere etiam in fiſcum tranſeunt. Et hoc de eccleſia ipſa ſenſit. fi. C. de exact. trid. libro decimo ſecundum quandam glo. interpretationem, ad quam Bar. acceſsit. Et huiuſmodi con- ſtitutiones, quanquàm ciuiles, uidentur canonicis legibus approbatæ, ut uidere eſt in c. gene- raliter.. placet. 1 6. q. I.vbi tota. d.I.planè, eſt relata,& conſequenter inter canones uidetur aſci ta. Pro hac eadem contra eccleſiam opinione multæ rationes afferuntur, quarum non nullas memorare conſtitui, quæ magis uidentur urgere. Aiunt enim neminem t plus iuris poſſe in alium transferre. quà m ipſe habeat: maximè ne iuri alterius derogetur. l. id quod noſtrum. ff. de reg. iur. Et ideo cùm iſta bona ſint huic oneri obligata& affecta, non debent in præiudiciũ fiſci lberari. Prætereà ſic colligunt argumentum, lex& pactum æquiparantur, et 1deò quod per pactum fieri poteſt, etiam à Principe, qui eſt lex uiua.§. f in auth. de conſul. fieri non prohi- betur. c. quæ contra mores. 8. diſt. ſed ſic eſt, quod unuſquiſque pacto ſe ipſum ad onus reale ac perpetuum poſſet aſtringere, quod proculdubio ſemper rei ſuæ eſſet annexum etium eccleſia ſuccedente,iſi quis ita. C. de pact. int. empt.& uend. c. vtrum, de cond.oppol.c. cùm dilectus, de donat. tradit Socin. de hac ipſa re loquens in d. conſi. 12.in 4. vol. igitur hoc idem poteſt à le- ge uel à Principe rebus ſibi ſubiectis iniungi, nullo habito diſcrimine in quem deinceps illa bo- na ſint tranſitura. Et prædicta cõfirmantur: quoniam ſi ſtatutum laicæ perſonæ uinculum ali- quod adieciſſet,& is poſteà ad ordines clericales foret euectus, cum illo uinculo clericus effi⸗ ceretur, ſecundum Io. And. in c. ſine culpa, de reg. iur. in 6. in mercurialibus. ideò multò magis hoc debet locum habere in onere ipſis rebus iam pridem annexo; quoniam fortius affici po- teſt res quàm perſona, ut per Soc.in d. conſ. 1 2. Et ſi alioqui diceretur, aiunt facilè poſſe contin gere, ut laici omnia ſuorum Principum onera ſuſtinẽtes, facilè ad inopiam redigantur. id quod ob utilitatem publicam non videtur eſſe ferendum, ſecundum Bart. in l.reſcripto. ff.i.de muner. & oner. Addit etiam aliam rationem Barb. in d. conſi. i. in 3. vol. ſcilicèt, clericos in magnis ne- ceſsitatibus poſſe ad onera perſonalia coarctari,igitur multò magis bona, cùm perſona ſit alijs rebus pręferenda, ut ibi Per eum adducitur Cæteruùm ijs non obſtantibus contrariam partem üe deiebin ſuſtineri poſſe arbitror, eamqꝗ́ue eſſe magis piam,& fortè etiam ueriorem. Situr enim Eſdræ 1. cap. 7. Kegem Anaxerſem huiuſmodi legem conſtituiſſe. Vobis notum facimus, 181 ..* De iudicijs. 6 facimus, de uniuerſis ſacerdotibus, t& miniſtris domus Dei, ut uectigal& tributũ& annong non habeatis poteſtatem imponendi ſuper eos: atq; ita hic de tributo in ſpecie agitur. Rnuſ habito diſcrimine abſolute præcipitur, ut nullum grauamen ſacerdotibus imponatur Haci & Pharao confirmauit, qui cùm Aegypti regiones emeret, easque imperio ſuo ſubijceret, e ram ſacerdotũ excepit, eamq́ue liberam eſſe religioſiſsimè iuſsit. Geneſ. 27. id quod nihil liu indicauit, niſi ſacerdotes cum eorum bonis in omni gente liberos eſſe oportere, ut declan text. in cap. tributum.. quamuis. 28. q. 8. Neque obijciatur, prędicta eſſe intelligendaſolumi oneribus, quæ bonis iam acquiſitis ab eccleſia imponuntur, alioqui verò in acquirendis, unc quæſtio noſtra. Quoniam reluctatur illa uox liberi, qua omne prorſus impedimentum reiſ tur, ut habetur. in cap. I. in uoce, liberè,& ibi Io. Andr.& Gem. de reg. iur. in 6.& in c. cum E. ſcopus, de offi. ordin. ubi Archid.& Ioan. And. Prætereà velle inter bona acquiſita& acquira da diſtinguere, videtur eſſe contra tex. in cap. ea enim. 10. q. 2. vbi præcipitur bona acquinn & acquirenda perinde intacta eſſe cuſtodienda, ac ſi de domo ipſius eccleſiæ ageretur. ſeda ne onus rei annexum, in qua ædificatur eccleſia, intelligitur iuris interpretatione ſublatum, habetur in cap.i. de cenſi.& in c.comperimus, 14. q. 6. igitur&c. Hæc eadem ſententia cont matur per tex. in c. non minus,& in c. aduerſus, de immunit. eccl. Ex quibus colligitur, etiam magna neceſsitas urgeat, uel publica utilitas id ſuadeat, laicorumqᷓue facultates ferendis on bus non ſufficiant, tamen haud fas eſſe onus aliquod imponere bonis eccleſiarum, ad id bon ficis maximi non accedente conſenſu. cùm igitur Papa non cõſentiente, quæcunq; exactioy penitùs prohibeantur, iure merito non eſt inueſtigandum bona ſint ne affecta an non,& om ſint ne realia an perſonalia, ſed utrum Papa conſentiat an non; nam ea exceptionis t eſt uun præter calum exceptum omnia excludantur. l. quæſitum. S. denique cum gl. ff. de fund. intuu ſed ibi ſolus conſenſus Papæ excipitur, quo interueniente immunitas non uiolatur, idediia buſcunque ferendis oneribus aliqua alia non eſt facienda diſtinctio. Ad quam concluſona accedit tex. apertus, ſi eius uerba non uiolantur in c. I. de immunit. eccleſ. in 6. ibi enimdebr- nis tam eccleſiæ acquiſitis, quàm acquirendis agitur,& tamen in ſpecie& taleæ& collaæ demùm exactiones omnes, qualeſcunq; illæ ſint, excluduntur& uetantur. Exploratiarmi- ris eſt, vbi poſt nonnulla t in ſpecie prolata& expreſſa, ſubiungitur clauſula generaliumir ba illa indiſtinctè, ampliſsimèq;& omni prorſus reſtrictione ſeiuncta eſſe intelligenzo'un- cunque caſus nullo prorſus excepto continere: ita docuit Alex. in conſi. 25. in 6. oll Soclin conſi. 3. col. fi. in 3. vol.& in conſi. 3 2. col. 5.in I. vol.& not.& in conſi. 1 25. col. fi. uasdbad rem facit tex. in c. ſolitæ, de maio.& obed. poſſent quoque multa alia iura præcedenttèa gregari, ut eſt tex. in clem. 1I. de iur. immun. in c. prædia. 1 2. q. 2. qiiæ quidem pro hac immoc tate uidentur expreſſa, quicquid ibi glo. dixerit. nam ubi lext non diſtinguit, neque nosit’e mus diſtinguere.. ij. ff. de off. præſid. maximè cum ſimus in ijs, quæ religioni fauent.'ſuntyo- ſonæ. ff. de religioſ.& ſumpt. fun. Et pro ampliſsima iſta clericorum immunitate eſt tevqut cerari non poteſt in d. c. Ea enim. 10. q. 2. quem ſuprà enucleauimus. vbi deciditur eccelm 10 f uti priuilegio ſuæ immunitatis ĩta in bonis acquirendis, ſicut in iam quæſitis, diſponens in per quæcunque bona eccleſiæ non minus Mæſa eſſe cuſtodiẽda, quàm ſit ĩpſa eccleſia. quecqy dem domus eccleſiæ(vt prædiximus,) non ſoluùm grauari non poteſt, ſed etiam onus, quoti iam anteà erat annexum, diſſoluitur,& res libera fit. Proinde ſatis intelligere non poſſumou ratione ducti aduerſantes innixi tantùm uerbis, ſed non rationibus capituli ſecundum canor- cum,& capituli ſancitum. 23. q. 8. fateantur eccleſiam ad tributi onera non teneri pro bol quibuſdam, ut eſt hortus, manſus, et id genus alia, quamuis res iſtæ eſſent prius certo tribul rum oneri obligatæ; alioqui uerò pro aljs eccleſiæ prædijs ſentiant. Nam conſtat lwccbn documentum omni prorſus ueritate carere, cùm eadem ratio, quæ viget in horto, pariter 4 geat in alijs eccleſiæ bonis; ſ. quia Deo dicata ſunt. ſunt enim hæc omnia uniformiter ad ulu miniſtrorum eccleſiæ ſeruientium deſtinata, ſiue ſit hortus unius iugeris, ſiue ſit prædium 2 I1 torum iugerum. nam plus t& minus, ubi ſubeſt eadem ratio, differre non ſolent. l. quæ den Tal. awgiiuderctni— dos jchünderemil„ feicreßkopdlem rogueeche dcde amr erdiiwe pwopiondt „Khdecconddondon. Derorftrbreſébler rurboclenupelkééoch canrhwchulmceb crerrr qu'immoteferi bilmucenturgerigen cbenntmcberpan Plüm oeiutzubioctorss. clkauomürecrderrüne rötemnlſigiryi Gnl gin inlquenule jermetgnmünshe ünmänndererna enrltmar Sondcen ebionar tndn rennu. 3 nüßi ſthonlentenn Notonwänah— jceonolütlern o Klcch Dona acquiftaga d precipitur boma seccleli eccleſie agereun nerpretatione li Iec eadem ſentennn A quidus colligirn, lue tacultates ferend mis eccleſiarum aii tiente, quecunqen at ne affecta an non, nea exceptionis t cum gl ff de fund as non uiolatunidi o. Ad quam cond ecdelin 6. ibien pecie& leæ& col letantt. ExNoran ar clauſcagenerd acta eſſe intellige nconſi. 25.in b. conſi.12. colf malia iura pfæct r quidem pvi n ditinguit ſe tentiæ, quæ tot iuribus eſt ſubnixa, rationes quoque ualid De iudicijs. 182 ta ff. de rei uendic..qui ſcit,& ibi glo. not. ff. de uſur. Iaſin l. ſerui electione.. cuùͦm fündus. ff. de leg. I. Quinimmo dico à legis æquitate longè diſtare, ut una& eadem eccleſiæ ſubſtantia, quã- uis in pluribus ac diuerſis rebus conſiſtat, diuerſo iure cenſeatur ut eſt tex. memorabilis in ca. cognouimus,& ibi glo. 12.. 2.ſi enim uolumus obijcere ea, quæ in contrarium ſupra fuerunt allata, ſcilicèt, rem affectam tranſire cum onere ſuo,& neminem dare poſſe plus iuris, quàm ip ſe habeat,& iuri alterius non eſſe derogandum; certè hæc omnia pariter contra hortum& · mã ſum uehementer urgebunt. Veruùm, ſi ea fauore eccleſiæ reijciuntur, ut videre elt in d. cap. ſe⸗ cundum canonicum.& in d. cap. ſancitum, cur diuerſa in alijs eccleſiæ bonis ſententia profera- tur, non video. Idq́ue præſertim cuùm etiam ipſe leges Cæſareæ non modo non reluctentur, ſed immo potiſsimùm faueant ampliſsimæ quantitati bonorum, quæ donantur eccleſijs, ut eſt tex. aureus in.ſinimus, in auth. de non alien. Pon. eccl. vbi habetur optimam eſſe menſuram inijs, quæ donantur eccleſijs, rerum donatarum immenſitatem. Quòd ſi dicatunille hortus ſiue mã- ſus tanquam dos eccleſiæ ad alimenta unius ſacerdotis eſt neceſſarius, illa uerò tot iugerum multitudo videtur eſſe inanis, atque hanc eſſe huius diſcriminis rationem: Reſpondeas, licèt eum, qui ĩta diceret, nihil aliud agere quàm ut Dei coarctet eccleſiam, ne ultra quàm unum aut duos poſsit habere miniſtros, qui uiuant in pondere,& menſura, tam& ſi rectores illius eccle- ſiæ ſint epiſcopi, ut nihilominus neque hoſpitales eſſe ualeant, neque eleemoſynas pauperibus erogare, neque eccleſiam ruentem reſtaurare.& id genus alia, quæ omnia à legibus pontificijs exactiſsimè præcipiuntur miniſtris eccleſiarum. c. mos eſt. c. de redditibus,& c. quaruor, 1 2. q. 2.& huic concluſioni non reluctatur immo fauet text. in d. cap. ſancitum, in fi. dum ibi habetur, 12 annua t tributa eſſe ſoluenda de bonis eccleſiæ poſt annexum onus acquiſitis: quia in fi. dici- tur hoc uerum eſſe bapa conſentiente; nam tunc eccleſiæ immunitas non uiolatur. nec obij⸗ ciatur illam clauſulam de Pontificis conſenſu eſſe referendam ad clericos, qui ad exercitum uo carentur: quia immo referri debet ad omnia præcedentia. vt per Ang. in conſi. 28. icem cum ibi ſimul de tributis exigendis,& de clericis ad exercitum uocaris agatur, conditio illa pontifi- cis conſentiẽtis debet pariformiter ilſa duo determinare. l unica.. ſin autem. C. de caduc. toll. 13 liam hoc iure, ubi doctores. ff. de uulg.& pupill.& qualitatem uel clauſulam t in fine poſitam eſſe ad omnia præcedentia referẽdam, dummoddò id fieri poſit nõ uiolata ratione recti ſermo nis, habetur in lj. in principio iuncta. l. doli. ffde ſeru. corrup.& ibi Bar. idem voluit Alexand. in conſi. 48. in I. vol. quem uideas,& Dec. in conſi. 2.& Mar. Soci. iuni. in conſi. 1 39.& hoc ſatis exploratum eſt,& in multis locis àa Doct. traditum. Prætercd ita cogimur interpretari, ne alio- qui in multa inconuenientia incidamus, quæ ex præcedentibus colliguntur. Neque urget, ſi fortè replicaretur, illam aduerſatiuam, ſ uerò, aduerſari præcedétibus,& ideò ſi accederet iul- ſus Pontificis, etiam hortus& manſus grauari poſsit, de quibus in principio illius tex.traditum eſtigitur de alijs prædijs intelligendum eſt, ut etiam ſine Papæ licentia ad ſolita obſequia te- neantur. Reſpondeo textum illum præſupponere, Papam nunquam eſſe tributa conceſſurũ pro horto& manſo, ſed pro alijs prædijs facilè poſſe, ut eſſet pro bello infidelibus inferendo. ideò noluit ille tex. negare quin aſſentiente Pontifice grauari poſsint: quia tunc eccleſiæ im- munitas non læderetur. neque uoluit concedere, ut ſine licentia Pontiuicis exigantur, dicant g10. ut libet. Huic immunitati etiam ius ciuile uidetur fauere, ut colligitur extex. in auth. Irem 14 nulla communitas. C. de epiſc.& cleric. ubi ſcriptum eſt; ſuper eccleſiæ bonis t exactiones ul- las im poni non poſſe. quiquidem ſermo ita indifinitè prolatus tam de ord narijs quàm de ex- traordinarijs eſt intelligendus. tum quòd dixit, quaſcunque, igitur nullam excepit, argumen- to. c. ſolitæ, de maior.& obed. tum etiam quòd iſta auth. corri 6 git. l. placet§. poſtremò. C. de ſa- .1... 5 8 8.. 3. 8 4 croſ.eccl. ut ibi,& gl.& Cyn. docuerunt. Qui quidem. S. poſtremò, de ordinarijs oneribus tra- debat, qui ſi ab iſta auth. corrigitur conſequens eſt, ut tributorum uetetur exactio. Huic ſen- iſsimæ non deſunt. In primis enim n transfertur, eum pro tempore fu- „Cui res eſt obligata. Et iſta ratio refellit dico, iure cautum eſſe, ſi res alteri obligata in priuilegiatul turo uti poſſe priuilegio ſuo, etiam ſi iuri illius derogetur 2 1 De iudiei)js. refellit ferè omnia argumenta, quę in contrarium adducũtur, ſcilicèt, neminem poſſe plusjſur transferre, quàm ipſe habeat:& rem eſſe affectam,& ideò ſine onere annexo in alium maln 15 non poſſe,& reliqua. Quia ubicunque priuilegiatus f ſuccedit, eo caſu augmentum buiudnnn adipiſcitur non à poteſtate transferentis, ſed à lege ipſa,& à ſuo proprio priuilegio. de 4 tex eſt ineuitabilis in J.cùm quidam.§ ſi debitores. ff. de uſur. vbi debitores, quorum bom 4 ſoluendas uſuras minores ſemiſsibus erant obnoxia,& ad iſtud dumtaxaèt certum onus 3 n amplius tenebantur, cogi poſſunt pro tempore, quo fiſcus ſucceſsit, ad ſoluendas uſuras ſem ſes, cùm hoc ſit ſpeciale fiſci priuilegium, ut uſuras ſemiſſes à debitoribus exigat. Sita pet 1 lum tex. docuit Bald. in authen. quas actiones. C. de facroſ. eccl. Attende diligenter deciſlonen huius text. quæ ponit gladium ad radicem: nam ibi bona erunt affecta,& ad certum& ſtatui onus obnoxia,& de præiudicio debitorum agebatur, qui iure nunquam tale aliquid cogitai Et tamen pro tempore futuro priuilegiatus utitur priuilegio ſuo. Et ſi hoc facit agendocu tra debitores illos iampridem obligatos, multò magis poterit uti priuilegio ſuo contra pri 16 pem tributa ſolita exigentem: quia cui datur actio, t multò magis datur exceptio. l. inuitis cui damus. ffide regul. ur. Et in hac re fiſcus& eccleſia æquiparantur, ut per Imol. poſt Barinl ſi hominem. ff. de fideiuſſor. Immo ualidiora ſunt priuilegia eccleſiæ quàm fiſci, ut ex infradũ dis conſtabit. Ad rem facit memorabile documentum Bar. in l. Paulus, in fi. ff. de acquir. hær 17 ubi ait, mutatione perſonæ t priuilegium quoque mutari. Et ex iſto tex. hunc in modumen ſito confunditur illa diſtinctio Ang. in conſi. 24. ubi ex mente ferè ſcriptorum omnium dilt xerat inter onus certum, declaratumq́ue,& illud, quod poſteâ erat declarandum. nam ein in d. S.onus erat certum& declaratum, ut uſuræ minores ſemiſsibus deberentur,& tamenc trarium ibi eſt manifeſtè ſancitum,& rectè, cùm hoc non proueniat à iure transferentis, R priuilegio ſuccedentis. ad quod facit glo. not. in c. renouantes, 2 2. diſt. vbi docuit fauoreſe dotij ſeu religionis non eſſe inconueniens, ut iuri alterius derogetur. Veruùm, ſi aduerſispre dicta fortè diceretur, eſto quod hoc priuilegium eccleſię com petat, hoc tamen non procece contra fiſcum tributa principis exigentem, cùm fiſci& eccleſiæ priuilegia æquiparentu lin. 18 C. de ſacroſ. eccl. Bald. in I.j. C. de uſur.& fruct. lega. ſed priuilegiatus f contra coæquabn en uilegio uti non poteſt.l.ſed& milites. S. coæqualitas. ff. de excuſat. tut. Reſpondeo Prinum ec cleſiæ non eſſe fiſcum uſque adeò exequandum, ut hæc duo æquiparentur: multi emiſimar ſus in quibus fiſcus longè ab eccleſia diſtat, quos retulit Cur. in conſi. 0. ad quos iludquoque accedit, quòd in dubio contra fiſcum,& in dubio pro eccleſia eſt reſpondendum.Iunuso. ff.de iur.fiſc.& d.l.ſunt perſonæ. ff. de relig.& ſumpt. funer.& quamuis ego ſuperius hncitcc- rim æquiparationem, tamen in propoſito caſu maior eſt ratio in eccleſia quam in fiſco. emte gatur coæqualem in priuilegio poſſe uti priuilegio ſuo, quando alter tractat de damno uiui- de hoc eſt tex. in l. veruùm.. fl. f. de minor. ubi Bar.& alij& in l. Marcellus, colu. 4. ffad Trebel & in. ſi minor 2 5. annis filiofamiliàs. ff. de minor. Dec. in l. in re obſcura. ff. de reg. iur. de qpur vide etiam Reli. in c. in pręſentia, nu. 54. de probat. Sed in propoſito caſu eccleſia tractat de di no uitando, ut tributorum exactiones euitet. igitur& cætera. Item dico priuilegiatum utinol poſſe priuilegio contra alium priuilegiatum niſi quando utriuſque priuilegium concurit ſx per eodem, ſed quando uni competit fauor priuilegij in eo, de quo agitur,& alteri nomnoni telt uti aliquo priuilegio in hoc: ita Barto. in auth. quas actiones. C. ꝗe ſacroſ. eccl. Abb.&al in d.c. 8in præſentia. ſed in re noſtra priuilegio immunitatis ſola eccleſia utitur ut tributanonſ uat, fiſcus autem ea uolens exigere nullum in co priuilegium prętendit, ſed utitur iure comol ni, igitur&c. Prætereà attendendum eſt, omnia fiſci priuilegia dumtaxat locum habere in iß quæ principi laico ſunt ſubiecta, in ijs uerò quæ iuriſdictioni eccleſiaſticæ ſunt ſubiecta, flcu utitur iure priuatæ perſonæ,& nullo penitus gaudet priuilegio. c. ſemel Deo dicatum, de reg ĩur. in 6. c. nulli liccat. i 2. q. 2. ad quod faciunt tradit. per Bal. in lexemplo, in principio appars tos C. de probat.& per Alexand. in auth. ſi quis in aliquo. C. de eden.& per ea, quæ latiuspolo in Lfi. C. de eden. in verſ. quintò reſtringe. idqᷣue in ſequentibus rationibus clarius opeau 21s NA aqgeuige vrim ncWngdoc durmcmdelco qd nin Rdeokeeslich nedaudeccelumpen equerdeltligrumino- rnr.qumubenimteco- nüteperoqgo fuc ſardevallaeripotett chusſetuselsff, dema minemslinlem qle mrorietäduwerto, ccll ſAuiabocleumoneſt, un eimhlisriipr ettunn dnnam likuctsa nor mederlädicicnidur — 9 1 deuünnt Somedlecn, nad dun mitaſtmao cn totum hoc Gelenmu cetur tum qigi driuilegio ſüo conn 3 nur exceptio li durzut der lmolgotl xquum fiſci utenin auluSinfiff de cgi ſtotexrhuncinmodr ſcri Dtorum omnimn d declarandum. in Sdeberentur,&m ce transferen diſt.vbi docuit fauÜ t.. Vcruüm, ſi adue: vhoctamen non y riuilegaxquiparen u tconta coxcd- tut. Reſpondeoy arentur: moltie nſi. 1o. ad quos reſpondendun muis ego fuperl ccleſia quam in8 ler tractat ded arcellus, col bſcuraff de tegll- to caſu ecclelulu- ndico priuitgin rnunllegiumn le ſterie „Aterlo 0 agitupRdte, C. de ſactolecu 13 10 3 ſ . umtaxat 9 — f aſtice. 1 Deo dicau 114 me. ES. C! o oloyin plch, erempl0, b Del- E 1 44. otbi 21 amplius non producat. Prætereà ſicut res t eccleſia ſtica De iudicijs. 183 derandus. Redeundo ad primum, dicimus id probari in J. forma. ff. de cenſi. in l.pen. C. immun. nemi. conſ.lib. 10. tradit Innoc. in cap. grauem, de ſent. excom.& Petrus de Peruſio in tract. de collectis, nu. 8. Secundum uerò ſcilicèt fructuum quantitatem principaliter eſſe attendendam, traditum eſt inl. ſi fundus, cum glo. ff.de impen. in reb. dot. fact. facit text. in l. ſi pendentes.§. ſi quid cloacarij.ff. de uſufr.& inl. quæro. fl. de uſufr. leg. Bald. in I. ad inſtructionem. C. de ſacroſ. eccl.& in auth.defuncto. C. ad Tertul. Imol. in l. apud lulianum.§. hęres. ff. de leg. 1.& à ſimili elt tex. in l. qui bonis,& ibi Bar. f. de ceſſ. bonor. Illud autem quòd potiſimum redditus ſiat in exi gendis tributis conſiderandi, docuit Alex. in conſi, 4. in 3. vol.& Bal. inl. prædia. C. de fideicõ. 20 Hinc perhibent doctores bona t ſterilia de libro æſtimationum eſſe delenda: ita Bald. in d. l. rædia,& Petrus de Peruſio. in d. tract. His hunc in modum expoſitis ac pręfixis, illud ſequitur, ut clerici ad tributa non teneantur, immo pro tempore futuro ſua perfruantur immunitate: quoniam fructus ſingulo quoque anno ſunt noui, uſufructusq́uc unius anni ab alterius uſufru- ctu,tanquam neſcio quid nuper productum ſeiungitur, ac ſeparatus eſſe dicitur. l. ſi uſufructus mihi. ff. de uſufr. leg. l. ff. de uſufru. accreſ. cùm igitur pro tempore futuro, hoc eſt, poſtquàm prædia ad eccleſiam peruenerunt, fructus ex eis naſcentes nouum quid eſſe intelliganrur, con- ſequens eſt, ut grauari non poſsint, quòd ſub dominio ac iuriſdictione eccleſiaſtica producun- tur. quamuis enim hæc onera à præterito tempore cauſam trahant, tamen formam non habét niſi tempore, quo fructus colliguntur, proindè cùm tunc extra iuriſdictionem laici principis ſint ab eo nulla fieri poteſt exactio, cùm res ipſa ſtatutum mutauerit: idq́ue argumento.l. Sti- chus ſeruus meus. f. de manumiſteſta.& l. penul. C. de imp. lucr. deſcrip. lib. 10. Et ita hac eadẽ ratione motus ſimilem quæſtionem decidit Bald. in l.fin. C. ſin. cenſ.cuius deciſio magno huic rationi eſt adiumento. ceſſat enim illa ratio, bona eſſe affecta,& ideò tranſire cum onere ſuo: quia hoc uerum non eſt, tum ratione priuilegij ſucceſſoris, vt dixi,& infra latius aperietur, tũ etiam ipſius rei, hoc eſt fructuum intuitu, quibus tributa potiſsimùm imponuntur. Neque obij ciatur, cùm hi fructus à proprietate obligata naſcantur, æquum eſſe, ut ipſa quoque proprietas, quæ laicæ ſubiectioni fuit affecta, ſimul in his oneribus conſideretur: quoniam ſi à iure ponti= ficio abhorret, ut plures& diuerſæ res poſtquàm ad eccleſiã peruenerunt diuerſo iure cenſeã- tur. cap. cognouimus, in fi. 1 2. quæſt. z. habetur in cap. cQm in tua, de decim.& in termic is eſt glo. in c. dilectus. 3. de præben. multò magis abhorret ut una,& eadem res diuerſo iure cen ſea- tur, cùm iſta ſit maior connexio quaàm prædicta. facit..eum qui ædes. ff. de uſucap. cm taq 1e totum hoc uel laicum uel eccleſiaſticum ſit iudicandum, cui dubium quin eccleſiaſticum iudi- ceturè tum quia principalis intentio oner:n ferendorum ad fructus dirigitur, igitur id eſt at- tendendum, ut aiunt doct. in Iqui exceptionem.ff.de cond. indeb. Bald.& alij poſt gl. in Luenia, de in ĩus uoc. tum quòd totum à ſua Parte digniori regitur,& eius naturam nanciſcitur. c. cum in dubijs, de conſecr. eccl. uel alt. c. d 10,& ibi Gem. de off. deleg. in ſexto tradũt doct. inl. j. fl. de verbor. obligat. qu2amobrem totus fundus à fructibus ſub eccleſiaſtica ditione productis,& ei ſubiectis, tanquam à ſua parte digniori eſt moderãdus. Et quemadmodũ ſi ſterilis efficeretur, de libro æſtimationum eſſet delend.- ut ſupcà ſuit iure concluſun, ita poſtquàm in eccleſiam fuit ranſlatus, ac nouum ſtatum, ac priuilegium fuit adeptus, debet quodammoddò ſterilis iudi cari, quadam(ut ita dixerim)ſuperuenientis iuris ſterilitate, cùm ad laicorum utilitatem fructũ exactionum laici principis indiſtinctè compelleretu nd hiepnolara 3 lluriomdm vilegium quoque mutari ſolet, ſecundum B in l.P Uius Kanaecuü dan crne Meſoned Ueirano in6 Kriae gubn 5 Seeatn au uSan fin. de acquir. hæred.& doct. in J. Ooln H. f. de public.& Firman. latè in tract. de gabellis, in 7. par. princip. nu. 2 3. ita Profa- aa cùm De iudicijs. na cùm ad eccleſiam peruenerit, poteſt indiſtinctè ab eccleſiäſtico principe grauari,& Anem iibzbi rnchn ne prætereà, præſertim cùm tributa non alio iure quàm ſubiectionis cxigantur, ſecũdum Paul. nnibrerihim 22 ad Rom. cap. 13. Subditi eſtote, ideo enim& tributa præſtatis&c.& proptereà tributum vuxei in nnus, principe exigi non poteſbniſi de bonis ſubiectis eius imperio, vt docuit Barto. in lj. columge ulbenck— nſa O. de mul.& in quo loc. libro 1 I. Oldr. in quodam tract. circa materiam munerum, ad quema dmreüt depüg ceſsit Soc. in conſi. 11 9. in I. vol. Et profectò ualde indecorum, ac reprehenſibile uideretu,ſ in Mei concederemus de rebus eccleſię ac Deo dicatis ullo pacto à laico principe tributa exigi polt 1 Poſtremò prædicta obiectio confutatur per tex in l cũm quidam.§. ſi debitores. ff.de uſur. qã ſupra uentilauimus. ubi quamuis uſuræ exigantur ſuper re affecta,& obligata, tamen in ess en. Eeinam u— 1 1* gendis pro futuro tempore priuilegiatus utitur priuilegio ſuo. Nunc illud ſupereſt, utqy wchet ſe .... 6 b Uſ. hæc ſententia firmior oſtendatur, adducta in contrarium confutentur. Primum igit ar nonc-. mn kürnſecl 23 ſtat tex. in c. ſi tributum. I I. q. I.vbi Ambroſ. ait: Si imperator f ab eccleſia tributum peta-ij Milwiſſums im e 1 E eſſe ſoluendum, hoc enim eſt monere non eſſe reſiſtendum imperatori, cum potentiorſit, u wmirymcüttn autem ut id iure fieri debeat,& hãc fuiſſe mentem Ambroſij liquet ex c. magn umpibi ſubſequi lrchrcoinlCco ti, vbi inquit, hoc fieri debere exemplo Chriſti, qui triburum Cæſari non negauit. conti ſwisicqpenecdei autem Chriſtum non ſoluiſſe, quòd teneretur, ſed ne ſcandalum fieret, ut habetur Matth. int erdlbowr dedet in c. iam nunc. 28. quæſt. 1.& per glo. in d. c. magnum. Rurſus hanc fuiſſe mentem Ambrolſt aansedanonteperun eo etiam apertè colligitur, quòd in eodem loco ait, etiam ipſa eccleſiarum prædia quandhi ue Keveidoadveidume jmperatore uendicarentur, ei eſſe concedenda. certo autem certius elt, imperatores niſb- cmdekrſedadtocrm in uendicandis prædijs eccleſiarum habere poteſtatem, ut ibi in d. c. ſi tributum, gl. aperiiii ramimmuniatbofäler ſenſit, dicens hoc ipſum non iure permittente, ſed de facto tantuùm fieri poſſe. id quod etiami ungondebeteorunc tex. in fi. innuit: Non dono, ſed non nego. quaſi dicat, ſpontè non do quæ iuris ſunt eccleſii urtiudiporeeunc ſed ne ſcandalum fiat, non nego. quapropter hoc eodem modo ſunt etiam uerba Ambrolſi nliskeen ennianm eodem loco de tributis ſoluendis Cæſari intelligenda. Volui enim Ambroſium uidere inin- ocderumcm ſcundun te,& eſt Tomo ſecundo libro 5. epiſt. 3 2. vbi Ambroſius non recta uia ſed per cuniculosſus Küncaceretpg reſpondet Arrianis interrogantibus, num ceſſurus eſſet unam eccleſiam im peratori? qumu kejmzgiliscpiuj opinor, ipſi mox ſe ſperabant inuaſuros. Ambroſius ita reſpondet ‚Vt neque ſe ĩd facuuund- lln emconnackerch firmet, neque item obſtaturum, ſed tamen longè maiori ſtudio pro eccleſia, quàm Proerhur, poltvchlxrbömaerilim aut pro agris luctaturum. Reſponſio igitur Ambroſij ea denique eſt, ut nihil hoin hed benaenmgrisafecemen Atrianis petebantur, ſe ſpontè daturum intelligeretur. ubi uerò neceſſaria eſſet cbcioſema- rcim ira ne oclei le dare tributa& agros, quàm ipſas eccleſias. Et ita nihil contra nos eſt. nam& Lobmledu ewimsſeäingedollüs ſtuprum filiarum, quàm hoſpitum Angelorum. Quare tex. in d. c. ſi tributum, ita exolli 1o im rzugie ſtram diſputationem coadiuuat, cùm ibi colligatur, tributa non de iure, ſed de kacoinpan eemmnn d ri eſſe ſoluenda. Hac eadem ratione reijcitur tex. in c. tributum. 23. q. 8. ubi limiliter ni 1 e mmettranlchm lum uitaretur, non autem ui obligarionis tributa ſoluantur. Vel dicendum eſt, caà cletich 3 ſlan fcein u tè perſolui, ut pax& quies ab imperatoribus conſeruetur, ut habetur in d.text: ii pro 35 enlbemzgit quiete, ſed iure obligationis nequaquam, ut ex illo Pharaonis exemplo ibi allato colenn uerswiriofſi Et profctò niſi iura illa ita(ut prædiximus) intelligantur, totam eccleſiarum immunlm 1 rheie ahejchn eucrterent; quoniam non de ſolis prædijs, quæ tributaria erant priuſquam ad eccleſiam 10 buünominm ſirent, ut noſtra diſputatio exigit, diſponunt, ſed indiſtinctè de prædijs eccleſiar duin. rli dere anen hiun, jpſimet aduerſantes conſentiunt ſuper prædijs, quæ iam ſunt eccleſiæ acq uiſita, à kucbp b tuam gue tcon pibus onera imponi non poſſe. ſimiliter ab exemplo Chriſti tributum ſoluentis tota aüt lopin 160 rum immunitas deſtrueretur, niſi intelligatur, ut prædiccum eſt: quoniam dici non heit le unaß nriuig pe⸗ ſtum pro prædijs anteà tributo affectis perſoluiſſe, cùm ipſe nulla penitus prædia poſi 5 aronie ch d ogaud Et ideò ſi hoc exemplum Chriſti cõtra nos faceret, ſacerdotes omnes etiam nulla prædia u 4 eilunra hni ſidentes ad tributi ſolutionem poſſent iure compelli, conſequens eſt falſu m,& impium ,iu totm r 4 taque & anrecedens neque hoc aduerſarij dicere auderent. Ad tex. in c. ea enim.§. tem jehet. üd ergo mäprin 10. q. 2. vbi habetur, prædium, quod propter onera fiſcalia inutile redditur, alienaride oier 1 kew Nearrienn Reſpondeo textum illum eſſe intelligẽdum de oneribus à fiſco de facto uel alio quæſito coc a em dicjn impo 1tl5) det 8 reprehenlbic uie ricipettiuraenn hridcpe tiidunzenin De iudicijs. 184 impoſitis, alioqui ille tex. ſe ipſum incontinenti corrigeret, contra. l. non ad ea. ff. de cond.& de- monſt.in illo tex. in principio fancitum eſt, iura omnia eccleſiarum tam acquiſita, quàm acqui renda perinde inuiolabiliter eſſe cuſtodienda, ac ſi de ipſa domo eccleſiæ ageretur, quæ dubio procul libera eſt& immunis, ut ĩam inde à principio huius diſputationis late probauimus.& & propterea iſte.§.item prædium, neceſſarid ita eſt exponendus, ut non refragetur huic eccle- ſiæ immunitati. Ad. cap. ſi quis laicus, 1 6. q.. Reſpondeo, ibi conſtitutum eſſe, ut neque laicus debitores de 1 24 t neque clericus alienare poſsit bona ad decimas obligata ſine illo onere, idq́ue nullo nobis eſt L SOdliparo amenin unc ng unc lludlupen, r nht. Drimum iet.n deccleli tibunumn Kor cum potenturl excmagnum bidi Tiani non negant. red uthadetur Man efuiſe mentem Am- Ceſiarumprædaqu rius eſt, imperators cli cributum g.r teri poſſe. id quode 1 do quæ iuris ſunten Retiam uerba An Amdroſium uider aun ſed per cunici Jeſiamiwperatori? t, wrecve ſeidſaf o ecdeln quam) e eſt, ut nibübo neceſſariaelſet nos eſt. nam& c.itributum, iu ze iure,ſed deſi 7.. d.Ubiſicit .— Clnn niam c erityn V 1 1¹4 40 in- ulla Pen, 19””.... neseium adl as admodum t perſonaà principio ita affici poteſt impedimento, cum ibi agatur de decimis quæ ſoli Deo,& eccleſiæ debentur, hic uerò de tribu tis, quæ hominibus ratione ſubiectionis tribuuntur. Quid enim refert ſi ibi eccleſiæ unius bona cum annexo onere decimarum in aliam tranſirent eccleſiam? Non obſt.. placet,& l. ad inſtru- ctionem.C. de ſacroſ.eccl. cum alijs conſtitutionibus iuris ciuilis; quoniam dicimus in primis leges illas fuiſſe correctas ab auth. item nulla communitas. C. de epiſc.& cleric. Prætereâ laico- rum principum cõſtitutiones in bona eccleſiarum ſtatuere nõ poſſunt, auth. caſſa. C. de ſacroſ. eccl.tradunt doct. in lj. C. eod. tit.& in l.omnes populi.ff. de iuſt.& iur.& in cap. eccleſia ſanctæ Mariæ,& in c. quæ in eccleſiarum, de conſtit. Et ijſdem rationibus tollitur obiectio.l.primæ. C. de indict. lib. 10. quæ debet intelligi de priuilegiatis ipſi Cæſari ſubiectis, per prædicta, quę bre uitatis cauſa non repetuntur. Minus urget illud, quod d.I. placet, inter canones uidetur aſcita, quæ de uerbo ad uerbum eſt relata in cap. generaliter,. placet, 6. q. 1. cum non ad finem legis condẽdæ, ſed ad hoc tantum referatur, ut paſsim intelli geretur, etiam ipſos Cæſares clerico- rum immunitatibus fauere uoluiſſe: quare, quod ibi ad cſericorum fauorem eſt commemora- tum, non debet in eorum odium retorqueri.. quod fauore. C. de legi. verba enim(ut nouimus) narratiua diſponere non conſueuerunt. j. ex hac ſcriptura,& ibi doctores. ff.de donat. Dico am- 25 plius, legem canonizatam quæ canonibus contraria ſit, ut iſta foret, non eſſe in foro canoni- co obſeruandam, ſecundum glo. not.in c. I. in uoce, tractatus, de reb. eccl. non alien.& lo. And. & alios in c. z. de reſcrip.& Feli. latè poſt Abb. in c. ſuper eo, de teſti. Proinde, cùm multi ſint ſcriptores, qui illius capituli generaliter, mentionem fecerint, nemo tamen auſus unquam fuit, illum textum contra cſericorum immunitatem afferre. Ad illam autem rationem, quæ in pro- poſito caſu potiſima exiſtimatur, neminem plus iuris in alium transferre poſſe, quàm ipſe ha- beat,& rem prius affectam cum annexis migrare oneribus, ſatis in præcedentibus eſt reſpon- ſum: cum ſupra late docuerimus, id uerum eſſe inſpecta dumtaxat ipſius transferentis poteſta te ac iure, ſed inſpecto illius priuilegio in quem bonatransferuntur, dicimus iura etiam in præ- iudicium alterius augeri ex priuilegio ſuccedentis, qui pro tẽpore futuro ſua immunitate gau- dere non prohibetur.& hoc ius non dicitur eſſe tranſlatum, ſed nuper productum,& in lucem editum, ut eſt tex. in l.cm quidam.§. ſi debitores. ff. de uſur. quem latè ſuprà excuſsimus,& in l. fiſcus. f. de iur. fiſc. ex quibus tollitur regula l. id quod noſtrum eſt. ff. de regul. iur. Nunc ratio- nem illam diluamus, quòd quemadmodum pacto poteſt dominus rebus ſuis eiuſmodi onus in iungere, quòd rebus ipſis in eccleſiam quoque tranſſatis non minuetur, ita idem etiam à prin- cipe fieri poſsit. Reſpondeo, fallax eſſe hoc argumentum; quoniam ubi dominus paciſcens re bus ſuis onus imponit, quamuis deinceps eccleſia rẽ illam cum annexo onere adipiſcatur, pro- ptered tamen dici non poteſt læſam eſſe clericorum immunitatem, nec libertaté eccleſiæ coar Ktatam, quæ a contractibus non eſt immunis; quod ſecus eſt, quando bona eccleſiarum à iure ciuili ſeu A laico principe ad tributi ſolutionem cogerentur, quæ quocunque iure debent im- munitatis priuilegio gaudere, ut in principio dictum eſt.& hanc ſolutionem ſeniit Abb. quam- uis non ita clarè in conſ. 26. in fi. in I vol. quicquid in alijs concluſionibus ibi tradiderũt. Et ex hoc refelluntur multa, quæ latè cumulauit Barb. in conf. 1. in 3.Vol. Ad rationem illam, quẽ- ſa nuen Pe anennt fir diinin 4 cùm illo onere etiam dericatum ſuſcipiat, ſcdtes— P„1n cOnfi. 2In 4.vol. Reſpondeo, perſonam ſemper illam& eadem eſſe, emper eadem dici non poteſt, cùm fructus ſuper quibus potiſsimùm hæc onera im po- nuntur, ſint diuerſi,& proptereà grauari non poteſt pro tem pore quo eccleſia poſsidebat. Ad 1 illud De iudicijs. illud verò quòd poſſet adeò magna bonorum quantitas transferri, ut laici attenta clericon immunitate inopes fierent. Reſpondeo, ex quo laici principes in res eccleſiæ nullum p habent imperium, non licere de maiori ad minorem quantitatem colligere argumentum au in utroque caſu cadem ratio deficientis uigeat poteſtatis. c.cùm inferior, de maio.& obed 4 tereà dico, à legibus Cęſareis non abhorrere, magnam bonorum ſecularium quantiraxenii donationis iure in eccleſias transferri; ut conſtitutum eſt in§. ſinimus, in authen. de non alen reb.eccl. vbi habetur optimam eſſe menſuram in ijs, quæ donãtur eccleſijs, rerum donaxann immenſitatem. Item explorati iuris eſt, ipſas leges huiuſmodi donationibus multa priuile conceſsiſſe, ut uidere eſt in l. illud, in liſancimus,& in l.fi. de ſacroſan. eccleſ. id quod factuman fuiſſet, ſi hæc bonorum incrementa, quæ è clericorum manu eccleſijs acquiruntur, laicisyit cipibus diſplicuiſſent. Et ex ijs ſatis percipi poteſt, opinionem hanc fore ueriorem, uel 2 27 culdubio tutiorem eſſe, cùm in dubiotpro religione ſit reſpondendum. l. ſunt perſonæ. f din leg.& ſumpt. fun. Et ſi hoc in caſu, in quo ferè omnes conueniunt contra eccleſiæ immunit videmus, quàm difficile ſit eorum intentionem ſuſtinere, tunc uel facillimè concedendumch b in quocunque alio caſu deferendum eſſe clericorum priuilegijs,& eorum immunitati, quam hodie(proh dolor) paſsim hæc iura eccleſiæ contemnantur. ſed caueant, qui hæc aguntah ultore. nam ſi neglecto ac uiolato quocunque Deorum culeuſ legimus imperia eſſe diminn & interdum etiam abolita, ut ait Valerius de neglecta religione: quantò magis ſi ueri Dein gio contemnetur, diuina excandeſcit ira? Hinc legimus Baldaſſarem Aſsiriæ regem grr pœnas dediſſe, proptereà quod uaſibus ſacris uti non perhorreſcebat. Quapropter&n Gieruſalem, hoc eſt Dei eccleſiam intuentes,& cum Hieremia lacrymantes dicere iure Peh rimus: Quomodò ſedet ſola ciuitas, Princeps prouinciarum facta eſt ſub tributo. Et ĩdehn 28 ueant principes, ne inde iniuria oriatur, t vnde iura naſci creduntur.l. meminerint. O.vndii ex prædictis omnibus ad iſtam l.hæres abſens,& tradita hic per Bart. colligi poſſunt muledt clarationes pro intelectu quæſtionis, de qua in hac. lagitur, ſcilicèt, an& quando priultgins ſuccedens non priuilegiato uti poſsit priuilegio ſuo. L5 BR 29 Bar. in ead. l.hæres abſens, poſt gl. ſubiungit, priuilegium, t quod eſt clauſum in coparius non intelligi ſublatum, quamuis generaliter ſublata ſint priuilegia. De hac re vide frluc cèt ratione. nu. z2. de for. comp.& Mar. Soc. iuni. in conſ. 1 3 1. nu. 46. vbi multa cumulsqeebte V uitatis gratia prætermittuntur, cum ibi uideri poſsint. fe et em Sunmarium in dl.!.heres alſens. J. ſi quis tutelam, ffde iuldic. 1 Quomodô aliquis forum ſortiatur ratione contrattus uel quaſi 0 o1g! 2 An in contrattibus ſit locus remiſſioni..Iii.*51 4: ASWib) Bakr. in d. l.hæres abſens.§. ſi quis tutelam. ff. deriudic. tradit, quomodoè dliquis nm 1 †ſortiatur ratione contractus, uel quaſi contractus. De hac re vide latiſsimè apud Abb ine col. 10.& ſeq. de for. compet.& Felin. in c. licèt ratione, eod. titu. Et vbi forum aliquis ſatiuni quando in uno loco habet domicilium,& in alio haber originem, vide Dec.in cõſ.30/ Erq ſit forum,& quot habear ſignificata, docuit Abb. in rubrica de for. comp.& Felin ine diedu 2 2. verf. d. concluſio, de reſcrip. Et dum Bar. in d.§. ſubi ungit, an in contractibust ſit locus vem ſioni, vide laſ:in lj. fH. de eo quod cert. loc. Abb. in c.ff. col. 1 3. de for. comp. vbi tribus mocbt mitat.& ibi Peli. in r0. col. verſeſt autem, addit multas alias limitationes ad deciſionem ba hic.Et ad prædicta uide Imol. in conſ.3 5. col. 2. Et ad declarationem huius tex. in d.§,ſi quili telam, vide omninò Kom. in ſing. 470. incip. Florentinus. ictot 4 Bar. in d.l.hæres abſens. õ.ſi quis tutelam. ff. de iudic. Ali. u Jummarium in l.hæres abſens. I proinde ſrde iualic. Quando quis ſortiatun forum ratione quaſi contractus. 29121,01 3:12ib den Br aeſiujmnmſt , ſa pdun ubunnlie lllni unbimtuuldus iſtat deſllenzuilaqus I Zn dlüdebio eſedurorem dblend Kinqp qudal coolülra Gicegbialunie Cdecon ſoumlaberlibconteltar precepuwicnnfeſdm& iscoemenidideggo üin abeumquitebitun conffer encumale calrith u digoaturltsuis on3 ols Rcda Gondue contra ecclelle a tacillme concedenl Leorum immunitaig alcant,qui hcagn, Swosimperizellä quanto magisteil larem AGirix fegr ſcebat. apropn crymantes diceteiu eſt lub tributo. R ut. meminerint art.collgi poſfunt: eryn&quando pri dd eddanſamm co- a. Debactewid 46Vbi multa cu gae udic. 2 „. zndkc. ge ludic 2 mdt, quomotBd e jatiimezpll- Etvbi forum lpe Decinc3 De iudicijs. 185 Bar. in d.l. hæres abſens.. proinde. ff. de ĩudic. 94 BaAr. in d.l.hæres abſens. S. proinde ſi merces, hoc ait in ſumma: ſupraà dictum eſt quan- do quis ſortiatur t forum ratione quaſi contractus, nunc quando ratione ueri contractus. Ad .... 8-. iſtum tex. vide Franciſc. Cremens. in ſingu. 12 3. incip. Noſti quòd nemo. vbi ait, creditorem, qui eſt bannitus à patria ſua, poſſe conuenire debitorem ſuum ubicunque illum inuenerit.& de hoc eſſe glo. in l. vſuras. C. de ſolut. Vide ad prædicta Imol. in conſi. 3 5. colum..& circa ea quæ inquit hic Bart. vide Felin. in cap. cùm dilectus filius, colu.. in prima declaratione, de re- ſcrip.& Barb. in conſi.52. colu.. in ſecundo uolu. Et ad hoc ur aduena conueniri poſsit in lo- co contractus, multas limitationes tradit Abb. in d. c.fin. col. 2. de for. compet. Ad lllud autem quod ait Bar. in d.§. proinde, verſic. Quid ergo dicemus de roncino(ut ipſe ait) uendito ab ad- uena ſeu peregrino, vt poſsit conueniri in loco contractus, vide Feli.in d. c.cùm dilectus filius, col. 7. in ſecunda declaratione. de reſcrip. Fummarium in l. ſi debitori. ff.de iudic. jm confeſſum ferendam non eſſe eententiam. (oufeſſio fata in iudicio tollit omnem nullitatem proceſſus& probationi. Ad hoc nt condemnatus habeat dilationem quatuor menſium, vel confeſſus decem dierum, neceſſé eſt ſa- tiſclare de ſoluenda illa quantitate in tempore ſtatuto. Bar. inl. ſi debitori. ff. de iudic. BaART. in d.J. ſi debitori, ait, in confeſſum t ferendam non eſſe ſententiam, ſed ei dandam eſſe dilationem ad ſoluendum. Adiſtam. l. uide Felin. in rubrica de re iudic. colum. 3.& ſequ. & in cap. quod ad conſultationem, colum. õ. cum ſequentibus. de re iudic.& de hac materia uide glo. in.unica. C. de confeſſ. Et dum Bar. ſubiungit: Aut datus eſt libellus,& tunc confeſ- ſio uim habet litis conteſtationis,& poteſt ferri ſententia. Aut libellus non eſt datus,& tunc fit præceptum in confeſſum,& datur ſpacium decem dierum,& reliqua. Pro confirmatione hu- ius documenti uide glo. fi. in lij. C. de lit. conteſt.& ibi Bar. col. fi. vbi ſe referendo ad iſtam legẽ ait, eum, qui debitum confitetur præcedente libello actoris, haberi pro conteſtante litem.& ſe cundum Paul.de Caſtr. ibi, huiuſimodi confeſsionem habere uim probationis& ſententiæ.& ibi ponitur utilitas huius confeſsionis. Si verò libellus non præcedit, habere uim ſimplicis con feſsionis, nec datur diffinitiua, ſed fit præceptum de ſoluendo ut ibi per eos traditum eſt. Et ſic eſſet pulchra quæſtio, quid in confeſſo confeſsione, quæ inducit conteſtationem litis,& pro bationem,& ſententiam, utrum detur quadrimeſtre ſicut alijs in I. ij.& fi. C. e uſu. rei iud. an ve rò habeatur pro ſimpliciter confeſſo, ita ut ei detur tempus..dierum tantùm, ſecundum con- ſuetudinem, ut hic habetur?& ex ijs quæ tradit Bar. in hac. l. ſi debitori, colligitur, confeſſum eſſe deterioris conditionis, quàm ſit conuictus,& condemnatus, contra ea, quæ habentur apud Dec.in c.at ſi clerici, in 6. not. de iudic. Accedat ad præcedentia, confeſsionem t factam in iudi cio tollere omnem nullitatem proceſſus,& probationis, non tamen tollere nullitatem proue- nientẽ ex defectu iuriſdictionis& incumbentiæ iudicis, ſecundum Soc. in cõſ. 1 8. col. pe. in 4. vol. Et de quacunque confeſsione quid operetur, vide Feli. in c. ſi cautio, de fid. inſtr. Bar. in ead. Jverſi. vltimò not. inquit, ad hoc ut condemnatus t habeat dilationem quattuor menſium, vel confeſſus x. dierum, neceſſe eſſe ſatiſdare de ſoluenda illa quantitate in tem pore ſtatuto. Limita hoc non procedere in eo, qui euidentiſsimè diues& locuples eſt: quia ſatiſ- dare non tenetur, ſecundum Iaſ. in l. debitoribus, col. 0. verſic. circa glo. ff. de repud. ſic etiam in ſimili caſu docuit Abb. in c. inſtitutis. z. de appella. dicens ſi in promouendo aliquem ad ali- quod officium examinatio exigeretur, eum, qui notoriè idoneus eſt examinari non debere. Et quia hæc exceptio præſtandę fideiuſsionis eſt dilatoria, ideò poſt litemn conteſtatã opponi non poſſet: cùm enim anteà non fuerit obiecta, cenſetur remiſſa; cùm ita demum præſtari debeat, ſi petatur à parte. Jaſ-in l. uniuerſa, col., in 1. 0t.& colu. 3. 0. de precib. imper. offeren.& dum AA Bar. De iudicijs. Bar. in ead.liſi debitori, propè ff. ait, dilationem, quæ datur iudicatis, dari miſerati Ex hoc uidetur præſupponere, quòd ſi miſerationis cauſa non daretur, non deber natus ad præſtandam cautionem aſtringi. de quo uide apud Alex. in l. ſi conſtant Onis Cauſa rem capi& carcerari. vide laſ.in l.ſi arrogator, col. 20. ff. de adopt. Summarium in! non poteſt uideri. ffde iudic. 1 et condem. e.§. quoit in princ. ff. ol. matr. ſubiungit denique Bar. infra illud tempus quatuor menſium poſſe Gchin 1 Quod, poft litem conteftatam accidit non acceſſorium ad primum, in dicto iudicio non uenit, Fad pun noua inſtantia. 4 2 Cautur eſſé debet Aduocatus ut articuli ſui concludant contrattum fuper quo agitur, factum eſba captum iudicium, alioqui fuccumberet. Bar. in lnon poteſt uideri. ff. de iudic. 1 Bax. in d.I. non poteſt uideri, hoc dicit in ſumma: Quod poſt litem t conteſtatam acij non acceſſorium ad primum, in dicto iudicio non uenit, ſed opus eſt noua inſtantia. Ch iſtam. l. uide omninò ſingulare Bartoli documentum inl. ſi prius, in 5.0ppoſff. de opetn *⁵ nunc. vbi' omnes tradunt aliquem poſſe agere confeſſoria, ſi in proceſſu appareat de com dictione partis, quamuis de illa à principio non appareat.& tamen ut confeſſoria comprs debet eſſe aliqua cõtradictio uel inquietatio. atque ita iudicium ibi uires ſuſcipit à facto facilè ad primum accedere non poteſt. Subiungit deinde Bar. cautum eſſe debere aduoci 2 tut articuli ſui concludant contractum, ſuper quo agitur, factum eſſe ante cœptum iudiin alioqui ſuccumberet. Ad hoc uide Alex. in conſi. 3 9. col. z in 5.vol.& Bal. in conſ. 23 inu & dum Bar. ibidem quærit exemplum huius. lkvide exemplum apud Alexand.in Conſi. 3 in in 5.volu. Opponit poſteaà Bart. de. l.ædiles.§. idem ſciendum. ff.de ædilit. edict.& de lj6d *† judic. Tu dic, illam. Jprimam huic non reluctari ſecundum communem intellectum terb autem quòd contradicat, pro clariori ſolutione uide Bar. in d. S. item ſciondum, vbitadtill- ſtrius documentum. Opponit deinde Bar. de. l. quæſitum. ff. de pecul. Amplia ut perblinki de action. in princip. col. pen.& ibi Ang. Aret. in diſtinctione uerò quam ſubiun-git hs qum- do defectus eſt ex parte actoris,& tunc ait Bar. aut ſuperuenit ius ex cauſa de prærrio,èix- nit in hoc iudicio. Limita hoc non procedere quando coram delegato iudice ameretus pro- pter dolum impetrantis iudicem contra eum, contra quem tempore impetrationindemta bebat controuerſiam. Bald. in l.præſcriptione, colu. penul. C. ſi contr. ius uel util pubidlin S.omnium, colu. 1 3. verſic. vnum tamen, inſtit. de action. vbi etiam tradit, quid ſit de coqputem pore cœpti iudicij erat dominus,& deinde deſijt eſſe dominus. Vide ad prædicta Bando inlü Titius. ff. de uerb. oblig. Jummarium in l.de eo autem ſfde indic. 1 Hares adeundo hæreditatem an quaſi contrabere uideatur cum legatarijs tantum, an uerd ctuntis creditoribus. 2 Doelbitor legans ſimpliciter creditori, id totum ultra debitum reliquiſſe cenſetur. In neceſſitatibus nomo liberalis exiſtit. Hæreditas nibil aliudl est quam fucceſſio in uniuerſum ius defuncti. A primordio tituli pofterior formatur euentus. ,, heraeiu Si ſilius familids contraxit ſocietatem, E) deinde emancipatus in ea perduret, cum tunc lleratn uoluntas, utrum ilta perſcuerantia uim habeat nouaæ ſocietatu. Hæreditas ad fihum defertur iure continuationu non iure deuolutionisr. 3.. Laum Frater legando ſorori cui in bonu paternu fupplementum legitimæ debebatur, praſumitur Hodl compenſaudi. t X A Bar. in l. de eo autem. ff. de iudic. — ntrahe 1 Banr. in d.lide eo autem tradit, nunquid hæres t adeundo hæreditatem quaſi 9 deauu re . u enlegauad errurcl 6 fſeer el Jdä, co Ag riare ero no 1 wer brau wmrn ſrüumn euin donöte hadetll 1 umffatarnqlec kgrslicpiele credtor beliqgidb nmmck flc éosuiueidu dd urerusuowotate pl0 mitioparis lunta ernn qullbers leiwsorglvereceſtri z laum nmoconpenlt conkaſätradeumeltin! delcgas-Kinaurh.prer flim ſam awpromibi cecebiſe aiutlj en, grum ipkrfect: here penndumcmm debito d- foncet Nurunqpecice onhete cuncredhorh gütenaaadtiori daaoredieddege 10 iua den amuni, K Sper quo aprtu 9 Per Luo agituy, fuhm 1 Mtlitem ſcontelaen duseſt noua lnltan 3, J. phoſfh den Droceſlu appareqt- men ut confelſorn cr nibi uires ſuſcipit aſi utum eſſe debere ai veſſe ante cœptuni ol& Bal in conſa ud Alexand. in coll de ædilt. edict.&t amunemintellectun item ſciendum, vbi pecul. Anphn Rp ro quamſodiungy Sexcauſa depr- delegato iudice npore impetran contr. ius uel ur im tradit,quidiit Vide ad predit arir tantum, unr ¹ 6 6 F. ecenſetu 9 Tüul- verdurtt, dan mi. gnuul räur 2 huan,69 Ä d her editeo. 7 2 De iudicijs. 186 re uideatur cum legatarijs tantùm, an uerò etiam cum creditoribus?& in hac uidetur reſide re ſententia, ut cum legatarijs tantùm: quia ipſi incipiunt actionem habere tempore aditio- nis, creditores uerò non agunt ex quaſi contractu, qui celebratur tempore aditionis, ſed ex contractu antea celebrato cum defuncto. Hæc Barto. cuius documentum nunquam eſt obli⸗ uioni tradendum, vt ex infra dicendis conſtabit. Vide eundem Bart.& Iaſ. in l. cùm res.§. I. ff. de leg. I. vbi idem habetur, ſcilicèt, hæredem adeundo hæreditatem quaſi contrahere cum le⸗ gatarijs tantùm. idem conſuluit Raph. Cuma. in conii.1 76. incip. Statuto Papienſi cauetur. li- cèt Bal.in rubr. C. qui admit. in 8. quæſt. ſentiat, quaſi contrahi cum utriſque.& idem uidetur ſentire Bar. in l.apud Iulianum.§. fi. f. quibus ex cau. in poſſ. eat. De qua re uide Raph. Cuman. in conſi. 176.& omninò Mari. Soci. iun. in reper. l. cùm filius familiäs.in 3 par. nu. 8. fl. de lega. primo. vbi agit de intellectu.êl.ex maleficijs. õ. hæres. ff. de actio.& obliga. aitq́ue ex illo tex. pro- bari, hæredem adeundo quaſi contrahere ſolùm cum legatarijs, vt etiam hoc in loco ſenſit Bar. Et hoc idem, quod dicitur de aditione, dicendum uidetur etiam de immixtione hæredis ſui, per tex. in d.l.apud lulianum. S. fin. iuncta.l. ſeq. Ex ijs opportunè inferri poteſt ad pulcher- rimam difficultatem, quæ quandoque in facti contingentia excitatur. Tu ſcis„ quòd debitor t legans ſimpliciter creditori, id totum ultra debitum reliquiſſe cenſeri, atque ideò utrunque de beri quãdo debitum eſt uoluntarium. l creditorem.ff. de leg. 2. l.quanquam.& llicèt. C. ad leg. Falc.alioqui uerò ubi debitum eſſet neceſſarium, hoc eſt à legis neceſsitate, non autem à con- trahentis uoluntate proueniens, vt eſt quando pater dotem filiæ pollicetur. nam& ſi iſta pro- miſsio à patris uoluntate procedere uideatur, tamẽ quia parer à lege ad dotandam filiam coar- ctatur.l. qui liberos.ff.de rit. nup.& l.pen. C. de dotis promiſſ. hoc debitum inſpecta primordia- li eius origine neceſſarium nuncupatur, cum quo legatum ſimpliciter factum cenſetur eſſe re- lictum animo compenſandi; quoniam in neceſsitatibus t nemo liberalis exiſtit: ita commumi conſenſu traditum eſt in lſi cùm dotem.§. ſi pater.ff ſolu. matr. in l. huiuſmodi.§. cùm pater ff. de lega. 1.& in auth. prætereà, vbi latiſsimè Iaſ. O. und. uir.& uxor. Modd contigit patrem. N. filiam ſuam cum promiſsione dotis ducatorum mille nupſiſſe,& antequam ſoluta fuerit dos, deceſsiſſe, cuius filij fuerunt hæredes,& horum unus pPoſtremò moriens huic N. ſorori ſuæ le- gatum ſimplex fecit: hæredes huius teſtatoris aiunt, hoclegatum ſimpliciter factum eſſe com penſandum cum debito dotis ei promiſſæ à patre ſuo, tanquam cum debito neceſſario. re⸗ ſpondet. N. utrunque ei deberi, quoniam hæres adeundo, uel immiſcendo ſe cenſetur quaſi contrahere cum creditoribus hæreditatis. dicta lege apud lulianum.§. fina. cum Iiſequen. qui quidem actus uel aditionis uel immixtionis eſt uoluntarius,& ideò debitum ex iſto quaſi con- tractu proueniens eſſe uoluntarium, cum quo legatum ſimpliciter factum compenſari non de ber ex prædictis. Quid dicendum? certè ſi hæres adeundo hæreditatem„uel eiſe immiſcen- do cenſetur quaſi contrahere ſolùm cum legatarijs, non autem cum creditoribus, res clara ui- deretur, ſcilicèt legatum compenſari debere cum hoc debito„ quod ex neceſsitate legis fuit *† contractum, vt“ communiter aiunt Docto. in locis paulò ante memoratis. Si etiam quaſi contraheretur cum creditoribus hæreditarijs, hoc idem eſſe dicendum uideretur: quia Bart. ait hic, eos non agere ex quaſi contractu, qui celebratur aditione hæreditatis, ſed ex con- tractu anteà celebrato cum defuncto„ atque ita creditores ueteri actione ſua utuntur, quæ originem habuit d cauſa neceſſaria, legatarij uerò incipiunt habere actionem tempore adi- tionis, ut inquit Barto. cuius documentum eſt diligenter animaduertendum in eo, quod magnam ponit differenriam inter legatarios, quorum actio & creditores, quorum actio ab illo primo contractu prouenit nullo habito reſpect contractum, qui celebratur tempore aditionis. Attende, ſi hoc legatum, de quo agitur, factum fuiſſet ab ipſo patre, qui dotem promiſerat, compenſatio abſque dubio admittere- tur, cùm ipſe eſſet debitor neceſſarius„ut prædictum eſt. ſed quia factum eſtaà filio, qui ſpon- te ſe hæreditati paternæ immiſcuit, iccircò tota difficultas in eo conſiſtit, an debitum hoc, quod proculdubio neceſſarium erat in patre, fuerit etiam pariter neceſſarium in filio, an AA 2 uerò u ad quaſi oritur ab aditione hæreditatis De iudicijs. uerò propter immixtionem factum ſit uoluntarium qudò ad eius perſonam: nam ab huius un ſtionis intellectu elicitur ueritas, ſit ne facienda compenſatio an non. Hanc igitur ſubtilen inueſtigationem aggrediamur. in qua ego ſentio, debitum hoc omnind eſſe neceſſarium eiĩ in filio, qui ſpontè paternæ ſe immiſcuit hæreditati, vt colligitur ex ijs, quæ ait Bart. in haclit quod ualidis etiam confirmabitur argumentis. Illud igitur ante omnia eſt conſiderandun obligationem& actionem, qua utitur iſta. N. pro dote conſequend», illam eandem eſſe n orta eſt à contractu celebrato cum ipſo patre debitore ex cauſa neceſſaria, vt inquit Barto die ſed ſic eſt, quòd ubicunque obligatio aliqua iam formata eſt,& perfecta, ita ut eius eſſen, non pendeat amplius, nec aliquid ulterius expectatur, tunc eſt inuariabilis,& ex perſonabe. redis mutari non poteſt, ſed ad quemcunque tranſit cum ſua primordiali natura. Lij. Krexli ff.de uerbor. obligatio. vbi doct. hoc colligunt ex ratione decidendi, idq́ue expreſse doci Bald. in authen. quas actiones. C. de ſacroſan. eccleſ. Accedet ad hoc Barto. in I. Polla. C. deb quibus ut indig. vbi ait, qualitatem iuris iam formati& in eſſe deducti amplius mutariia poſſe. Et hæc locum habent etiam in obligatione, quæ originem ſumeret hæreditate jach te.l. nam& Seruius. S. qui negocia, vbi Bald. ff. de negoc. geſt. ſed in propoſito calu con obligationem hanc iam uiuente patre formatam,& perfectam fuiſſe, ortamque hypotheca in bonis ipſius patris cum primuùm facta fuit promiſsio ex neceſsitate legis, quæ illum adò tandam filiam coercebat,& ex iſta obligatione agit. N. creditrix, igitur conſequens eſt, e ex perſona filij ſe immiſcentis hæreditati qualitatem huius obligationis mutuari non poui ex prædictis.& ideo ira debitum eſt neceſſarium in perſona filij, ſicut erar in patre. i- rem faciunt notiſsimæ illæ. l. quibus cautum eſt hæreditatem t nihil aliud eſſe, quàm ſim ſionem in uniuerſum ius defuncti. l.hæreditas. ff. de regul. iur. cum ſimil. hæredemq́ue unmi eandem perſonam cum ipſo defuncto cenſeri, ut habetur in authen. de iureiur. à mori prett Prætered attendendum eſt, quòd ad cognoſcendum debitum neceſſarium& legabé im docto. originem ipſius debiti eſſe ſemper inſpiciendam: ita præcisè dicunt omnes,&yreſr tim Imol.in d.l. ſi cùm dotem..ſi pater. Alexand. in d. l. huiuſmodi. S. cum pater, verſcummm obſt. d.. ſi centum,& Paul. de Caſtr. in conſi. 387. incip. In cauſa quæ uertitur.& ict'ie re iuris interpretes ſæpe hac uoce utuntur, debitum legale, hoc eſt lege compeltmr cm- tractum, cum quo fieri debere compenſationem conſtanter affirmant, ut uidere eſterumaul Paul. de Caſtr. in conſi. 64. ſed ſic eſt, quòd origo huius obligationis& actionis,qus yo conſequenda ſua dote ait, fuit ex cauſa neceſſaria& lege præcipiente producta,inurdi tum inſpecta primordiali origine eſt neceſſarium,& penes ipſum hæredem inumiieet prædictis. Neque refragatur actus uoluntariæ immixtionis poſteà ſubſecutus, quoim d iſto quaſi contractu non oritur obligatio hæc, quæ iam indè à primo contractu cum onre cii tracto orta fuerat, vt ait Barto. hic. qui aliter ſenſit in legatarijs, quorum actio incipitad- tione. Ecce quòd etiam Barto. hic uim facit in ipſa origine, à qua oritur obligatio anêtem pPore contractus, an à tempore aditionis.& iſtud eſt, quod uoluit etiam Bald. in!- ſiuwor de bon. auth. iud. poſsid. ubi agens de hac re nihil aliud quærit, niſi an creditor commoin tem habeat ex prouidentia legis,& tunc compenſationem fieri debere ait. aut ex prouiter tia hominis,& tunc utrunque peti poſſe& legatum& debitum. ſed in propoſito cali emm quæſtionem eſt, debitum hoc proueniſſe à prouidentia legis, quæ patrem ad dotandam liam coegit, ergo&c. nam à primordio t tituli poſterior formatur euentus.prima. infne. de impon. lucrat. deſcri pt. vbi gloſ. inquit, ex origine cuiuſcunque contractus& cauſæ q ſit ſtatuendum diſtingui. quam extulit Petr. de Anchara. in conſilio quarto. origo enim culꝰ libet rei potiſsimùm eſt conſideranda. text. eſt& ibi gloſ. not. in uoce, ab initio„in Lin uel- ditionibus.ff.de contrah. empt. l. qui id quod. ff. de donatio. tutor. f. de fideiuſſ. ad quæ Acce dat Curt.in conſilio ſexageſimonono. Et initium contractus eſſe ſemper inſpiciendum ha— tur in l. prima. S. ſi ſeruus. ff. depoſ.& in gloſ. in dicta l.prima. S. quod ſi rem.& pro deci dj ne præſentis difficultatis optimè facit text. in l. ſi id quod. S. ſi filiusfamilids. ff. pro be cnllo 31.0 recolot wopterimwisdionemc nu;cdaper ſdürnen ſdunu inmüüh nehicum adinend 2 qpältegpitenſen vorum nagniominb, nfai deb&umm, quod ineburci, qul urDecin'heredem. § fewintemilsettdecil do Grhelinbonbpar conpenlnd:quia debi Honte'mmlſcera hæred meinueſigxroniſilaer Lammanum Demtrum quln dar. 1 A. ds dle Aumteminn jide- mmialobiäragum, „Stur conſequege rionis mutuari nong Ij, ſicut erat in patt ihil aliud eſſe, qunn limil hæredemqr n. de iureiur.àmoni eceſſarium& leg e dicunt omnes,- §. cumpater, vet ux uertitur. ic eſt lege compel anut uidere el nis& actionis tente prodact um hæredemi te ſubſecutus,: mo contractu cu- quorum acio i 8 ◻ 0 De iudici)js. 187 , 3 1:113 1 j 1 a in ea Per- enim quæritur, ſi filiusfamiliàs t contraxit ſocietatem,& deinde emancipatus in ea per duret, cùm tunc libera ſit eius uoluntas, utrum iſta perſeuerantia uim habeat nouæ ſo- cietaris, an uerò prima dicatur continuata,& illa eadem ſit?& hanc partem decidit text. eſſe tenendam. Quare ita& in propoſito caſu eſt concedendum, cùm enim filius non abſtinendo ſe ab hæreditate paterna nihil noui agat, ſed tantum in ea perſeueret, tanquam ſuus: nam hæ- reditas f ad filium defertur iure continuationis, non iure deuolutionis Vvt docuit Bar. in. ſi in- fami. C. de iur. deliber.& Marian. Socin. iun.(vt alios prætermittam) in conii. 11 9. nu. 2 3. con- ſequens eſt, ut iſta obligatio continuata, ſit illa eadem„quæ anted fuerat in patre,& nullam rorſus mutationem patiatur. Ad rem facit tex. in l. ſi procuratorem, in principio. ſf mand; ibi, uniuſcuiuſque enim contractus initium ſpectandum eſt.& text. inl. ſi filius. C. manda.& quamuis idem iuris eſſe ſentiam ſiue ſimus in hærede extraneo adeunte ‚ſiue limus in hilio ſe immiſcente, tamen ſi diligenter inſpicietur, iſta concluſio multò magis procedit in filio, quàm in extraneo: nam huic hæreditas iure deuolutionis illi uerò jure continuationis defertur, ut ſuprà fuit oſtenſum: ideò obligatio hæc cum omnibus ſuis qualitatibus perdurat,& illa ea- dem eſt propter continuationem. Id quod confirmatur ex ijs quæ egregiè docuit Dec. in conſilio 33 1. pro reſolutione caſus propoſiti, vbi ait diligenter eſſe conſiderandum, in ſuo propter immixtionem non induci aliquam obligationem EX contractu ‚ neque ex quaſi con- tractu; quia per ſuitatem fuit ex diſpoſitione legis contracta obligatio, quæ facta abſtenſione reſoluitur, vt in ſimili habetur in lij. f, de in diem adiect.& ideò concludit filium propter be- neficium abſtinendi æquiparari extraneo ſolùm quando ſe abſtinuit,& non aliter. ſed quic- quid ſit ego idem ſentio in utroque caſu ex ijs, quæ prædiximus. Nec deſunt authoritates ui- rorum magni nominis, qui hanc partem apertiſsimè tenuerunt. Petr. de Anchar. in conſi. 26. in fi. ait, debitum, quod erat neceſſarium in perſona defuncti, pariter etiam neceſſarium eſſe in perſona hæredis, qui ſpontè hæreditatem adeundo ſe obligauit. cuius documentum ſequi- tur Dec.in l. hæredem. ff. de regul. iur. Hoc idem ait Crauet. in conſi. 131. nu. 14.& de hacre ferè in terminis eſt deciſio Fulgoſ.in conſi. 8 r. veyſicu. in oppoſitum, vbi ait, fratrem t legan- do ſorori, cui in bonis paternis ſupplementum legitimæ debebatur, præſumi legaſſe animo compenſandi: quia debitum legitimæ erat debitum ex legis diſpoſitione:& tamen frater ſe ſpontè immiſcuerat hæreditati paternæ. Quare ex prædictis finis imponatur huic pulcherri- mæ inueſtigationi, ſalua ſemper meliori ſententia. 3— Jummarium in l. ſed eiſi reſtituatur. II. ſed ſi gies. ſfde iudic. Judicium cæptum apud unum iudicem apudl alium terminari. Bar. in l ſed et ſi reſtituatur.§. ſed ſi dies. ff. de iudic. BAR. in d. S. ſed ſi dies, colligit ex iſto tex. iudicium t cœptum apud unum iudicem, apud alium terminari. Vide Feli. in cap. ex tenore, col. 10. verſic. fallit quintò de reſcript.& quæ po- nam inl. vbi acceptum, hoc eod.tit. Summarium in l. Vli acceprum. h. de iudic. An&éy Quando iudicium captum coram uno iudice E in uno loco poſſit in alio loco uel coram alio iuai- ce dſfiniri. Exceptio litu pendentiæ locum habet quando ſententia lataa primo parit exceptionem reiiudicatæ Continentiam cauſæ diuidi non debere. 4 Quando iudea iuſtitiam facere neglexit, tunc potef quis adire ſuperiorem. — Bar. in l. ubi acceptum.ff. de iudic. en in d. vbi acceptum,tradit,an& quando iudicium tcœptum coram uno iudice,& in uno loco, poſsit in alio loco uel corã alio iudice diffiniri. Amplia iſtam.l. ut procedat ẽt quando AA 3 iudicium „ „⁸ natur. Et limitatur etiam ut non procedat in contumace, vt prædictum eſt. Deinde linin De iudici)js. judicium pendet coram iudice eccleſiaſtico, vt per Soc. in conſ.; 8. colu. 3 in amplia& declara ut per Feli. in capitulo ex tenore. nu. 26. vſque in fin. de reſcript. Et periln I.prohibetur aliquis mutare iudicem, coram quo lis fuit legitimè cœpra,& ſic obſtabit penlen primo uolumig tiæ litis exceptio. quæ quidem exceptio t locum habet, quando ſententia lata aà primo den exceptionem rei iudicatæ. de qua re vide Soc. in conſi.9 4. in 3. volum. Et Pœna mutantis iuh cium eſt amiſsio ĩpſius cauſ, ut per Iaſ.in J. nulli, columna prima& ſecunda. C. de iudic.ꝙbicn cludit tandem eum arbitrio iudicis puniri debere. Attende tamen, quia credo mutationen iudicij poſſe iure ſi uſtineri, quando pars non opponeret, ita ut iſta exceptio non niſi parte. ponente procedat. ita puto ſenſiſſe Barto. in hac cad.. dum inquit, hanc l. locum non haben quãdo citatus fuit contumax, quia reus allegare non poteſt in aliquo loco cœprum fuiſſe ud cium: atque ita videtur colligere Barto. reus non poteſt opponere, igitur ceſſat huius.dio ſitio. Ad rem faciunt, quæ tradit Iaſ. in d. l. nulli, col. 2.in 1. limit. vbi regulam illam, ſcilicèt en tinentia t cauſæ diuidi non debere, limitat parte opponente, alioqui iudicium ualere ait. ibidem in tertia columna, inquit, exceptionem hanc eſſe obijciendam ante litem conteſtatg in primo iudicio, quia poſteà opponi non poteſt. Et ſic habes etiam hanc limitationem 1 iſtam.l. ut parte opponente procedat,& non aliter.& rurſus, vt ante litem conteſtatam 9p quando iudex t mihi iuſtitiam facere negligit; quia tunc poſſum adire ſuperiorem. Barton, quamuis, colu. fin. C. de damn. infec.& uide omnindò laſſin d.l. nulli, colu. 2.& 3. in limitatior bus, quas ibi tradit ad illam. l. quoniam earum aliquæ ad rem noſtram adaptari poſſunt,j in hac materia uide Abb. in capitulo propoſuiſti, columna ſecunda& tertia. de foro comn & Felin. in d. cap. ex tenore, colu. 7. verſic. lex ubi cœptum, de reſcrip.& in cap. cum. M.coliy & ſequ.de conſtitu.vbi multa docuit in materia præuentionis, de qua in hacl. agit Bart. Den- que amplia iſtam.l. procedere, vt lis finiatur ubi cœpta eſt, etiam ſi reus mutaſſet forum uelco micilium, ut habetur in l. cum quædam puella. ff. de iuriſd. omn. iud.& eſt tex. cum gloiinlſyy ſteaquam, ſupra hoc eod.tit.& circa limit. quam poſui ſuprà de contumace, uide Ialinlſur- mus, col. 6. in 7. quæſt. C. de iudic. Jummarium inl. ſi iudexx. ſf de iudlic. Tempora appoſita in prima delegatione uidentur repetita in perſönam eius, qui in luum mmuid delegatus. Bar. in l. ſi iudex. ff. de iudic. BAn. in d.3. ſ iuPdex, hoc ait in ſumma: tempora t appoſita in prima delegatione iſenu repetita in perſonam eius, qui in locum primi eſt delegatus. Vide aliquid apud Felininci cùm acceſsiſſent, colu. S8. de conſtitu.& iſtum tex. citat Soc. in conſi. 1 95.Colu. I. Et dum Bano- ſubiungit, quæ tempora eſſe repetita cenſeantur, an integra, an ea tantùm quæ ſuperſunt ſie Pec.in c. a. in 2. not. de off. deleg. Summarium in l.non uidetur, la ſecunda. ffde iudic. Opponenda eſt exceptio declinatoria antequam aliquis in iudicem conſentiat. Bar. in l. non uidetur. 2. ff. de iudic. Bax. in d.l. non uidetur ſecundo, ait, opponendam eſſe exceptionem t declinatoriama tequam aliquis in iudicem conientiat. dicitur autem in iudicem conſentire cũ primùm oph nit aliquam exceptionem contra perſonam agentis: quia præſumitur uelle, ut ſuper ea Paond cietur. vide Peliin c.inter monafterium, col..& ſeq.de re udi.nu.. cum ſeq. Attende,quon argumentum uidetur colligi poſſe in l. nulli, iunctis ibi trad.per Alber. Cde indi:exceptiona fori declinatoriam opponi poſſe poſt litem conteſtatam, quando à principio non fuit i de dacererorodoeee äcoſeomdum barin 1 fuuuniamumleh hunuu nubatd „ Fundimnuyunle ; Krnuunynur dful 1Llunj ſallun ſu 1 Alnuuſpyluier luum 7 Arknuunu uler leuma Alauſſcſerummunua Nnelum nayenaleima — unülnm eupenlea Insßwaſeynhan hu anttmeaye haen 1 Barr idlc . ceui idoco ceyrumün te turceſfärhuug 1 regulam ilamſdit oqul iudicium ualere dam ante litem can dam hanc lmirniln De iudicijs. 188 & de exceptionibus, quæ impediunt litis ingreſſum, vide apud Martinum de Fano in tract. de exceptionibus impedientibus litis ingreſſum. Fummarium in lquemadmodum. fede iudic. ludicium eſſe non poteft de futuro. Bar. in lnon quemadmodum. ff. de ĩudic. BAXT. in d.l. non quemadmodum, hoc dicit in ſumma: iudicium t eſſe non poteſt de fu- turo. Tuin hac re nunquam tradas obliuioni deciſionem Bar. in Lſi prius, col. 2. in 5. opp. ff. de oper.no. nunc. quæ vult, quòd licèt ad confeſſoriam requiratur inquietatio partis, tamen ſuffi- cit ſi in proceſſu de negatione partis appareat,& non anteã. de quo uide ibi Alex.in col.& ſeq.& laſ.in col. 4. id quod multùm limitat iſtam L.Subiungit deinde Bat. iſtam. leſſe intelligen dam, vt ſuper futuro iudicium eſſe non poſsit„ſi ge præſenti nihil debetur, alioqui uerò ſi de præſenti aliquid deberetur: quoniam eius ratione poſſi unt etiam futura decidi. exemplumq́; affert in debito annuo. Iſtam limitationem reprobat glo. in lj. in uoce, deductum. C. de iudic. ne ltem conteltan* ſed illa glo. communiter reprobatur,& tenetur hæc limitatio& declaratio, vt ibi per Paul. de dicumeſt. Deinde- arre luperiorem n Colu.2.& 3. inlo ſtram adaptati poſt e& tertia. de foro- P.Kin cap. cim l aa in hacl agit Bu eus mutaſſet foruu Reſtter cum go ntumace, uide Iali eius, qui in 1 prima delegæie de aiquid apuit 8..195.Colu. 1rks atantum quæie 1 2 3 4 · 6 7 7 9 1 1 Caſt. colu.ʒ3. iſtam limitationem tenuit glo. in l.j. S. I. in uoce, tractus. ff. de vſur. Sublimita hoc, quando iſtud ius de futuro deducitur in iudicium ante litem conteſtatam, nam ſi ante non de- duceretur, opus eſſet diſtinguere, utrum huiuſmodi ius poſsit in alio uel in eodem produci iu- dicio ſecundum Bar.in d. lj. C. de iudic. Jummarium in!. ſi de ui. ſf. de iudic. In interdicto retinendæ&] recuperandæ an admittatur exceptio dominij quando aduerſarius paratus eſt incontinenti probare dominium. Interditum recuperandæ datur ſpoliato qui ante omnia debet reſtitui. Fortelitium propter diſficultatem recuperandi, non reftituitur. Vbicunque ſcandalum ſequi poſſet, reftitutio non conceditur. Restitutio ſimpliciter locum non habet quando incontinenti aliquig iura ſua eſt oſtenſurus. Restitutio non habet locum in beneficialibur quando ſpolians opponit reſeruationem Papalem. Syoliatus ſi eſt excommunicatus, non eſt reſiituendus. Remedium recuperande intentari poteſt etiam contraiudicem, qui proceſſit iuri ordine non ſeruato. Jnterdiẽtum recuperandæ an eæ quando comperar contra ſingularem ſucceſſorem ſpoliantu. Nan eſt neceſſe probare ſpoliationem poſſidentis, ſed ſuſhicit ſi actor probat ſe poſſediſſe,& poſted reum lllam rem occupare ſiue poſſidere. Bar. in J. ſi de ui. ff. de iudic. BaAN. in d.3lſi de ui, agit de interdicto f retinendæ,& de interdicto recuperandæ, utrum admittatur exceptio dominij, quando aduerſarius paratus eſt incontinenti probare domi- nium. Aduerte, ut ſcias quid ſit interdictum retinendæ„& quibus competat,& quomodò probentur requiſita. vide Alexand.in conſi. 146. in lib. primi& ſecundi uoluminis, in conſilio 81.· in 3. volu.& Mar. Soci. iuni. in conſi. 146. Et de eo, quod ait Bar. de hoc interdicto retinen- dæ vide Bald. nouell. in tracta. de dote in ſexto. priuilegio 8. par. in tertia limit. interdictum au- tem recuperandæ f datur ſpoliato, qui ante omnia debet reſtitui, etiam ſi eſſet iniuſtus& uio- lentus poſſeſſor.l. ſi quis à ſe fundum. C. ad leg. Iul. de ui. cap. reintegranda. 3. q. quæſt. I. tradit Barto. in l. qui poſſeſsionem.ff. de ui& ui arm.& Docto.in l.naturaliter. S. nihil commune. ff. de acquiren. poſſeſſ.& in ca pitulo ſollicitæ,& in capitulo in literis, de reſtitu. ſpoliat. Limita hoc non procedere, quando exceptio notorij defectus iuris agendi poſſeſſorio recuperandæ ob- ſtat ſibi agenti. cap. ad decimas, vbi Io. Monac.& lo. And. de reſtitu. ſpolia.tradit Soc. in conſ. 87.col.pen.& fi.in 3. vol.& Reli. inc. ſi conſtiterit, de accuſat.& in c. ad petitionem, eodem tit. AA 4 quem ., 2 De ludicijs. 9 jotelte uem uide omnindò. Item limita, ut non procedat, quando reſtitutio fieri non poſſet ſine irt ielaſie cuperabili præiudicio; nam tunc ſi probatio dominij eſt in promptu, de ipſo dominio carn nugſi dls 3 ſcendum eſt,& reſtitutio impeditur.& ideo exemplum ponitur in fortilitio„tquoniam 0 1 gmaudle urbi ter difficultatem recuperandi non debet fieri reſtitutio ab eo, qui eſt dominus.& exemplun Kban Ke heculn uide per Paul. de Caſt. in l. j. C. de edic. diui Adria. tollen. quem ibi ſequitur Iaſ.& Riminal. 5 burzumit gertecſ multa adducit.& latè de hac re habetur in conſi. 1 2. col. 1 3. verſic. Tacetur oCtaudò,intercon. vinüfen LDen 4 filia Albert. Brun. Rurſus limita ubicunque ſcandalum t ſequi poſſet, ſi non admiſſa exce h lnon ne dominij poſſeſsio reſtituatur: quia de dominio cognoſcendum eſt omiſſo iudicio rec lbrabi randæ, vt not. dixit Ant. de Butr. in c. ex parte, col. fi. de reſtitut. ſpolia. vbi ex hoc limitar dl 4 quis à ſe fundum, quem ſequitur Soci.in d. conſi. col. fi, quem uideas omnind pro intellectunn e mburas ius materiæ. Et quid ſit probandum in hoc interdicto, uide plenè Alexan. in conſi. ö. in 3.uuh Anan 5 Et quod reſtitutio t ſimpliciter locum non habeat quando incontinenti aliquis iura ſua ele 4 naui ſtenſurus, docuit Dec. in conſi. 424.& Cæpol. in cautel. 8 2. licèt Abb. contrarium ſentirelu BAn- Pdl-o 9 deatur in cap. I. de reſtitu. ſpoliat. vbi ait, ſpoliatum eſſe reſtituendum, etiam ſi ſpolians incn timeuter d 1 tinenti eſſet de dominio probaturus. Quod tamen limitatur non habere locum quandoimn renlephe 4 1 net periculum peccati; quia tunc differenda eſt reſtitutio. Abb. per illum tex. cum gloiina antſemne 3 1 literas, de reſtitu. ſpolia.& iſta erit alia limitatio ad præcedentia, ut reſtitutio ſemper imped: ſurm mclimſ 4 é6 tur, quando imminet peccatum. Limita etiam ut non habeat locum reſtitutio t in benetts hiedünee, libus, quando ſpolians opponit reſeruationem papalem: ira Domini de Rota in deciſiſ ucoz cnl nouis. multas quoque alias fallentias tradidit Anto. Corſet. in tract. fallentiarum reſtitotin 7 ſpoliatorum. Attende etiam ſpoliatum, ſi eſt excõmunicatus, t non eſſe reſtituendum. on„ran tamen fallit in aliquibus caſibus, vt per Feli. in cap. dilectus. nu. 1 7. cum ſequ. de reſcript W 1 N qutaun den, modò autem intelligatur ſpolians uelle incontinenti probare, docuit Abb. in d. c. literas. ui vbi ait ſufficere ſi infra breue tempus eſt probaturus, licèt tunc ſecum non habeat ptobai nes. Et circa præcedentia uide Alexan. in conſi.345. in lib. primi& ſecundi uol. Dec incuni 8 57.in conſi. 2 5 2.& in conſi. 30 2. Soci. in conſ. 1 2. colu. 3. in 1. volu. vbi ait, hoc remedumfin- tentari poſſe etiam contra ĩudicem, qui proceſsit iuris ordine non ſeruato. Vide euncdem oc in conſi. 1 8. colu. ⁊ 1. in I. uolu. vbi ait, clericum uti poſſe hoc remedio coram iudicececkſe- 9 ſtico aduerſus laicum ex ſpeciali priuilegio. Et an& quando hoc interdictum t recyeunie competat contra ſingularem ſucceſſorem ſpoliantis,& alia in hac re ſcitu digmuib pud eundem Soci.conſi. 266. col. 5.& 6. in eodem 1. vol. vbi inter cætera inquit, hoc rmedumei non competere, qui culpa& negligentia ſua cecidit à poſſeſsione. Attende etiamunaema- 10 teria, non eſſe neceſſe probare t ſpoliationem poſsidentis, ſed ſufficere ſi actor probnied d ſediſſe,& poſted reum illam rem occupare ſiue pPoſsidere; vt docuit Alex. in cõſi. rinud & uide pleniſsimè de tota hac re apud Soc. in l.rem quæ. fl‚ de acqu. poſſ. Denique ſcisſpoli- to 24remedia competere ad obtinendam reſtitutionem, ſecundum Philip. Franc.in ſusdin tatione petitorij, in I. dubio. Jummarium in l cum furioſus, fde iudic. Quod fit coram iudice furioſo, tempore quo habet dilucida interualla, ualet. 2 Ex quibus conietturu aliqun probetur eſſé furioſus. Bar. in l. cùm furioſus. ff. de iudic. 1 Banr. in d.J. cũm furioſus, colligit ex iſto tex. id ualere, quod fit t coram iudice futiob tempore, quo habet dilucida interualla. Quæro hic, utrum acta coram co facta præſumanuu in dubio facta fuiſſe tempore furoris, an uerò tempore dilucidi interuallie Dec. in lfuriſi ff. de regul. iur. loquens de teſtamento ſiue contractu confecto ab habente dilucida interunli probat, quicquid fit præſumi factum tempore furoris. furioſus enim ſemel ſemper præſumf . tur furioſus niſi contrarium pro betur,ſecundum glo. in uoce, compotem, in capitulo lia —— „v. 4 1 Llunmieſcäſte „ S ujſtuſſmnyee euyſtuluuagenym 1 Banr udlinomni vegoſecmnueniiadpæ9 uraddndumaloopulſer iiepedtgumdoconlennu Lücieandedcngh Sösinecnlacarendcon mmkümmdn di bnſerdmide NR- um reſtitutio t 3 Ddomini deRotainaé act. fallentiarum reht aon eſſe reſtituend cum ſequ de reſii, uit Abb. in dicltrr„ ecum non haben, & ſecundi uol. De. u. wi aithoc reme Lſeruno. Videeun medio corammôc 1 winterdictumtn hac re ſcitu dig tera inquit, hoc e. Attende eti ucere ſi actory cuit Alex in cii a.poſl. Deniqu 2 dum Philpp.Pruw- De iudicijs. 189 Abb. de ſucceſſ.ab inteſt. ad quod vide Anchar. in conſi. 5.& Gemin.in c. unõ. colum. penul. de cleric. ægro. in ſexto. Ex quibus autem coniecturis t aliquis probetur eſſe furioſus, vide ple- niſsimè& eleganter apud Soc. in conſi. 9 8. in 3. volum. Alex.in conſi. 1 0. in 5. vol. Dec.in conſi. 448.8 Bart.& quæ ibi ponam in l. his qui.. Diuus. ff de tutor.& curat. dat. ab his. Ad rem fa- ciunt quæ tradit Dec. in l.in negocijs.ff.de regu.iut. cũ ibi addit. in margine. Quomoddò autem furioſus differat A mentecapto, vide Alexand. in conſi. 5 4. in I. volum.& in conſi. 3. in 6. volu. Rulgof in conſi. 80.& Docto. maximè Bald. in I.ſi furioſi. C. de nupt.& in l. humanitatis. C. de impuber.& alijs ſubſt. Fummarium in l. non quicquid. ſf. de iudic. Aonomne quod iudea poteit, tenetur facere. Bar. in l. non quicquid. f. de iudic. BaANT. in d l non quicquid, in principio ſic ait in ſumma: Non omne t id, quod ĩiudex po- teſt, tenetur facere. Quomodò hoc procedat, vide apud Feli. in c. exceptionem, colu. 1.& 2. de except.& Rapha. Cuma. in conſi.. Viſo compromiſſo, in conſi. 6 4. In præſenti quæſtione.& in conſ. 148. Reconuentis. Hoc enim uerbum, poteſt, prolatum affirmatiuè non ſignificat neceſ- ſitatem præciſam, ſed tantùm cauſatiuam, ſecundum Bar. in I. Gallus, in principio. ff. de liber.& poſth.& de huius uerbi ſignificatione tradit idem Bar. in lj. ff. de iniuſt. rup.& irri. teſta.& Soc. in conſ.35 1. col. 1 3.& de hoc eſt tex.& ibi Doct. in. ſæpe. ff. de off. ꝑræſid. Fummarium in l.in omnibus Mde iudic. Jlle qui tenetur ad diem uel fub conditione, poteft conueniri ad praæſtandam cautionem. uidl cautionis uel ſatiſdationis appellatione contineatur. Srile qui fideiuſſörem praſtare compellitur, fideiuſſorem dedit, qui demum uult ire ad ſtudium, nun- quid poſſit illum cogere pro quo fideiuſſir, ut alium loco ſui fideiuſſorem conftituat. Bar. in L.in omnibus. ff. de iudic. BaANr. in d.. in omnibus, colligit ex iſto tex. Eum, qui tenetur t ad diem uel ſub conditio- ne, poſſe conueniri ad præſtandam cautionem. Limita iſtam. l. procedere quando aliquis tene tur ad dandum, alioqui verò ſi ad faciendum teneretur: quoniam tunc cauere non cogitur.& idem eſt quando conuentum eſſet ne cautio præſtaretur. has duas limitationes poſuit gl. inl. dedi.ff.de cond.ob cau.quæ ibi à Bar. confutantur,& alio modo ipſe limitat. Vtrum autem ali- quis ſine cauſa cauere compellatur, vide apud Alex. in ſi conſtante. S. quoties, in principio. ff. ſol. matr. Et dum Bar. ſubiungit, nudam cautionem non ſufficere, ſed ſatiſdandum eſſe cum fi- deiuſſoribus. vide Alex. in I. ſi finita. S. eleganter. ffide damn. infec.& Feli. in c. quod ad conſulta tionem, col. 6. de re iudic. Et quid cautionis t uel ſatiſdationis appellatione contineatur, tradit Feli.in c. ad noſtram, de iureiur. Et cautionem illam eſſe idoneam, quæ fit cum fideiuſſoribus, ait Oldr. in conſ. 68. Nomine cautionis.& eſt tex. in l. ſi mandato Titij. ũ. fi ff. nand.& gl. ſing. in l. ſi debitori.ff. de iudic.& glo. in l.nec ei permittitur. õ.ſ. ff. de adop. tradit Soc. in conſi. 127. col. 2. in 3. vol. Et fideiuſſoris datio,& datio pignoris a pari procedunt: ideoq́ʒ de uno ad aliud argui ſolet, ſecundum Bal. nouell. in tract. de dote, in 70. priuilegio circa fl. citat§.pretium.inſt. de empt.& uendi. Quid ſi ille, qui fideiuſſorem præſtare compellitur, fideiuſſorem dedit, qui demuùm uult ire ad ſtudium, nunquid poſsit illum cogere, pro quo fideiuſsit, ut alium loco fuĩ fideiuſſorem conſtituat? idqᷣue fieri poſſe docuit Rom. in ſing. 100. vbi ait ita mirabiliter Spe- cul. dixiſſe,& eſſe dictum unicum in mundo. Et an& quando aliquis ad præſtandam cautio- nem coarctari poſsit ex cauſa, tradit Alex. in l.ij. col. 4.& Soc. in quinto notabili. ff ſolut. matr. Bar. in d.. in omnibus, decidit.-iſtam locum habere etiam in iudicijs ſtricti iuris. Vide laſ.in§. actionum, col. 1 2. ver. prima eſt, inſt. de action. Et de hac re vide Bar. in d..ij. col. 3. verſ. Tertiò nota. ff. ſol. matri.& ibi Alex. col. 4.& Soc. in quinto notabili. Fuinma- 1 BaAr,. in d.j, non iccircò. inquit: ſi iudicium t contra plures cœptum eſt ſimul poſſe reſ NFlum Jui ut iudex poſitus eſt ab unaparte tantum, non eſſe dandum niſt ex cauſa quand wrra⸗ueju 1 1 1 De iudicijs. Summarium inlenoniiccircò. fde iudic. Siinditium contraplures ceptum eſt ſimul poſſe réſpettu unius ferri ſententiam, E relbecta alunan aiferri. Bar. in L. non iccircò. ff. de iudic. ctu unius ferri ſententiam,& reſpectu aliorum differri. Vide Feli. in c. cùm inter, col. 6., de reil⸗ dic.& egregiè Soc. in conſi. 23 1. col. 3. verſ. circa tertiam dubitationem. Summarium inl.obſeruandum: ffde iudic. oſi præſens. Bar. in l.obſeruandum.ff. de iudic. Ban, in d. obſeruandum, ait, i lum, qui ut iudex petitus eſt ab una parte tantum, none dandum niſi ex cauſa, quando utraque pars eſt præſens zalioqui ſi eſt præſens pars illa tantun quæ iudicẽ petit:& ita inquit ſeruari in curia Romana. vide Beli. in c. cùm olim, col. 6. de reiu Jummarium in lpars literarum, ffde iudic. Qui ſunt in maiorimqiſtratu, durante oſRcio conuenirinon poſſunt. Bar. in l. pars literarum.ff. de iudic. BaAR. in d.lpars literarum, ſic ait in ſumma. Qui ſunt in maiorit magiſtratu, durante ficio conueniri non poſſunt. vide Iaſ. qui rem hanc recto ordine tradidit in 1ij. in Princhi ff. de in ius vocan, Summarium inl., uenditor. Side iudic. Jle qui uenit ad alium de fendendum, non poteſt allegare priuilegium ſui iudicis. Defenſor an poſſit opponere ex ceptionem declinatoriam ex perſona ſua Tertius pro ſuo interéſſe comparere poteſt eriam in cauſa ſpolip,&& impedire executionem faunulu in fauorem alicuius. Tertius proſuo intereſſe poteſt in quocunque tempore pendentis cauſa comparere. Bar. in l. venditor. ff. de iudic. BaAnT. in d.venditor colligit ex iſto tex. Eum, qui venit t ad alium defendendum,un poſſe allegare priuilegium ſui iudicis. De hac re coram quo iudice agi debeat,& quid inec cleſia, vide Iaſ. in aurh. quas actiones, colum. 1 2. verſiculo Quid autem eſſet.C. de ſacrolec & Doct. maximo eli. in c. quia G. de iudic. Item ſcias, ſi laicus clericum nominat in iudiciocuj ſam eſſe trahendam ad iudicem eccleſiaſticum amoto primo iudice laico. Abb. in c. quonim frequenter. S. ſuper alij 5,Col. 9. verſ. quæro quid, ut lit non conteſt. Et omnind ad materiamb ius. l. venditor, vide Corn. in conſi, 79. colu. pen. in 4. volu. vbi bene loquitur. Attende unum aliud ſcitu dignum iſta lex prohibet defenſorem t opponere exceptionẽ declinatoriam erhe ſona ſua. ſed quid ſi tertius comparet pro intereſſe ſuo ad defenſionem cauſæ per alium mory an poſt litem conteſtatam poſsit opponere declinatoriam ferri ex perſona conuenti‚licet con uẽtus non poſit? idq́ fieri poſſe ait Rom. in ſing. 642. incip.lxvenditor.& in cõſ. 347.·& Do poſt Innoc.in c. capitulum. S. Crucis, de reſcrip.Et ait Rom in d. ſing, ſe ita pronunciaſſe. Nc mirum, quoniam tertiust pro ſuo intereſſe com parere poteſt etiam in cauſa ſpolij,& impecin executionem ſententiæ latæ in fauorem alicuius, Ecli.in c. veniens, 2. de teſti. Quinimmo ein metus executor poteſt cognoſcere de ĩure tertij pro ſuo intereſſe comparentis. Alexandi co — manlmama o Barin t Jas üöndimn Rtonwzleuwimimndt rimpäluslungad meocſaomriadonat ecdlerimdlidona udomingecebigm⸗ ¹ Br bind.ſbim mrüprMndeNe dekgs gEtitehlaleui jntelgiurlfKbig,a: dubianidkegandocon 3 wnp Komaram Vib Linbbegegudocume icani ancprciab ccckle Rommælterarun wnaleidngi.Kncon. irkemcdergen üemkäemumreün 4 Aaneudensrder uodwütenimge 1 1 nihlm lbellee Dotemioppiin nngänen luemcemumnrai 9. a,a 4 b J dunapanetanm leſtpræſens baröibt dccumolim cclaer oni tmagiſtrato,in addi in lijin aiudicu. dre executionem ompafere. De iudicijs. 196 conſi. 1o. in. vol. Feli in e. qualiter& quando, de accuſat. vide Ang. in.ſi ſuſpecta. fB. 3e inoff. teſta.item poteſt tertius t pro ſuo intereſſe in quocunque tempore pendentis cauſæ compare- re. Crauet. in conſ. 1 4.& ſufficit, ſi quoquomodo de ſuo doceat intereſſe:vt puta, dicit aliquis ſe fuiſſe electum, ſatis eſt ſi oſtendit electionem, quamuis ſeruatis ſeruandis facta non fuerit. Feli. in c.cùm ſuper. de off. deleg.vbi ait hoc eſſe memorabile documentum.& in ca. cùm ſuper, nu. 14. de re iud.& in d. c. veniens. 2. de teſti. Jummarium in lſifideicommiſſum. I. tractatum. ſfde iudic. Aes alienum totum patrimonium respicit, niſi ſit onus alicui rei iniunctum. Roma eſi communis patria. Romu obtinet principatum inter alias. Romcæ ſtudentes habent ius percipienai fructus beneficiorum ſuorum. Romam urbem æternam appellari. Bar. in J. ſi fideicommiſſum.§. tractatum. ff. de iudic. BART. in d. S. tractatum, hoc ait in ſumma. Aes alienum †f totum patrimonium reſpicit, ni ſi ſit onus alicui rei iniunctum. Vide Imol.in conſi. 3³ 5. col. 7. Quid ſi onus eſt iniunctum alicui rei, ut putà liuellum, uel aliud ſimile onus, ſed non conſtat, quę nam res huic oneri ſint ſubiectę: an eo caſu omnia bona remaneant obligata? an verò poſsint aliquæ res in ſpecie pro iſto one- re obligari, ut alia bona remaneant libera? Et ſi id fieri poteſt, cuius conditionis eſſe debeant il la bona in ſpecie aſsignanda. Fulg. in conſ. 2 27.& in conſ. 23 2. Bar. ibi. in d. S. ſubiungit, Romam eſſe fcommunem patriam. Vide Alber. in l. Koma. ff. ad municip. Et Nicol. de Neap. in I.ſed reprobari. õ. f. f.«xcuſ.tut. in lectura Bar.& Specul. in titulo de leg.õ. 4. Et ideò ſi alicui eſt interdicta ſua propria ciuitas, eidem etiam Roma interdicta eſſe intelligitur..fi.& ibi gl.& Bar. C. ſi ſeru. ex por. vend. Et quia Roma eſt communis patria, ideò dubitari ſolet, quando competat ius reuocandi domum, ut uidere eſt apud Abb. in c. fi. de for. comp. Et Romanam i Vrbem principatum inter alias obtinere, multaq́ue de ipſius priuilegijs & iuribus, egregia documenta tradidit Alberic. in l.i ubemus nulli. C. de ſacroſ eccleſ.& Oldra. in conſi.62. incip. Et circa hæc veniunt. vbi multa præclara de priuilegijs& præheminentijs eccleſiæ Romanæ literarum memoriæ prodidit, dicens ea eſſeà Deo, atque idedò neque à Pa- pa poſſe infringi.& in conſi. 8 5. incip. Sanctiſsime Pater, Potentia Dei magna eſt. ait Papam in vrbe Roma debere permanere,& ſi alibi eſt vbi cum maiori tranquillitate moretur, debere ad illam ſedem ſuam redire, pro qua Chriſtus multa fecit.& in conſi. 11 7. incip. Bonæ, inquit, 4 Romæ ſtudentes t habere ius percipiendi fructus beneficiorum ſuorum non obſtante ſtatuto, ad alium defents lce agi debeu,”- Jautem eſſ erCd* ricum nominalh’ ice laico. Abbuc Etomnin dlan ene quiur.Ate z 8 quod reſidentiam per annum facere teneantur. Et proptereà ibi potiſsimùm ſedem ſuam Chri ſtum ipſum collocaſſe credimus, ut ubi ſuperſtitionis caput excellebat, ubi eius fideles à Roma na potentia opprimebantur, ibi veræ religionis caput emineret,& à Komanis uiribus defende retur,& ab ipſa Komana ſede fidei dogmata& traditiones acciperentur. ut ſentit Ambroſ. lo- quens de martyrio Petri& Pauli, quod relatum eſt in c. Beati 2. q. 7. ut latius in I. conſt. ff. dixi- mus, vbi plenè de donatione Conſtantini diſpuratum eſt. Et ideò etiam ipſæ leges Cæſareæ, quæ nutu diuino per ora hominum promulgantur. 1 fi C. de præſcript. long. tempor. tradit glo. inl.ij.ff.de legi. Komam t vrbem æternam appellare non dubitarunt, ut videre eſt in l.j. C. de priuileg. corp. Vrb. Rom. libro 11.& in lij. C. de ſuarijs& ſuſcept. eod. libro. Et rurſus Roma, Vrbs ſacratiſsima nuncupatur. l Senatores. C. de incol. libro 10. Item imperator hæc de ipſa ur be in legibus cõdendis protulit: ut legum originem anterior Koma ſortita eſt& Pontificatus apicem apud eam eſſe, nemo eſt, qui dubitet. vnde& nos neceſſarium daximus, patriam legũ, fontem ſacerdotij ſpeciali noſtri muniminis lege illuſtrare.& reliqua quæ habentur in auth. vt eccleſ. Kom. cent. ann. in principio. Et ibi glo. multa ad honorem,& priuilegia dictæ Vrbis per tinentia memorauit. Quare iudicent omnes quantæ audaciæ quantæq́ue temeritatis ſint hæ- retlci *† Et quamais legiſtæ communiter accedant ad Bartoli documentum, de quo in hac. llicetiu J cauſam quæ, de iudic.& moder. in l. licèt. C. de procurat. Et prima fallentia. Beli. inde ſllts De iudicijs. retici huius temporis, qui non modo Romam communem patriam deſpiciunt, verum etiam i nius ſedis imperium reſpuunt, quod ipſe Deus conſtituit, cœæli protegunt, atque porenrißin Cæſares,& legum conditores uel maximè uenerantur. Fummarium in lper minorem. fde iudic. Quomodd una cauſa dicatur eſſe maior alia. Bar. in l.per minorem. ff. de iudic. BaARr. in d. l.per minorem, tradit quomodò una cauſa dicatur eſſe maior alia Circailtn I& ea quæ hic dicit Barto: vide plenius eundem Barto. in l fundum. ff. de except.& Coma conſi.ʒ 0.colum. pen.& fi. in 3. volum. Fummarium in l.cdittum. f de iudic. Si ommes termini non ſant dati, nouus iudex debet eos perficere. Bar. in l. edictum. ff. de iudic. BaARr. in d. l. edictum, ait, ſi omnes termini t non ſunt dati, nouus iudex debet eos pere re, nec tenetur aliquid ſuperaddere: ſed ſi dati ſunt à prædeceſſore, ipſe nouam dilationem re non debet.& idem eſt ſi moritur litigator, ut hæredi noua dilatio concedatur. vide hen c. quia. G. de iudic.& in c. licèt beato, col. 2. ꝗe accuſat. Summarium in!ilicèt. fde indic. Ratihabitio retrotrabitur,&æ confirmat indicium agitatumper falſum procuratorem. Quando aliquid geſtum eft a falſõ procuratore coram principe, ratificari non poteſt. Bar. in l. licèt. f. de iudic. BaARr. in d.llicèt, in principio ſic ait in ſumma. Ratihabitio f retrotrahitur,& cinfma iudicium agitatum per falſum procuratorem. Vide ad iſtam. l.xij. fallen. apud Belin incyub ut hæc lex locum non habeat, quando requiritur ſpeciale mendatum, non eſt tuty&ecomniũ tenuit Ang. hic. quem ſequitur Alex. in conſi. 78. Viſo. colum. 4. in 5. volum. Et adhrdbnir de Feli. in cap. nonnulli, in princip. colum. 3. de reſcrip.& omnindò in c. ſunt& alij nudeodut. & in c. ex parte decani, de reſo crip. nu. 5 0. cum ſeq. Et dum Bart. ſubiungit. l. hanc habeneldeun etiam in eo, qui obtinet cauſam, per gl. in l. ſi mater. S. hoc iure. ff. de ex cept. rei iudic. ſidebl. in l. Iulianus. ff. qui ſatiſd. cogan. Imol. in l.ij. S. voluntate. ff. ſol. matr.& in.ſæpe. col.jiſidere iudic.& in c. cuùm in iure peritus, de offi. deleg. Hoc tamen limita non procedere quandodè- quid geſtum f eſſet à falſo procuratore coram Papa, uel principe, uel ſenatu: quia ratum hher non poſſet: ita Bal. in J. falſus, col. 1. C. de furt.& Paul. de Caſtr. hic. Et ratio eſt, quia reſciiumm à fallo procuratore impetratum ratificari non poteſt. d. c. ex parte, de reſcrip. ſed contraboci detur facere tex. in I.ij.§. ſi procurator. f. quod quiſque iur. cui reſponde ut per Bal.inſipn curatori falſo. ff. de cond. ob cauſ. vbi ait, ratificari poſſe ad damnum, non autem ad fuuorem men reprehenditur à canoniſtis propter generalitatem huius tex. ita dicũt Card. Abb.&Im in d.c nonnulli.§. I. de reſcript. quamuis contra illos faciat tex. in d. cap. ex parte decani. Bis hac re vide aliquid apud Iaſ.in l. licèt, C. de procur.& Cæpol in cautel.; 1. Et an& quandon in quibus caſibus ratificatio fieri poſsit,& de illius uiribus& validitate, vide Decainl- ſempei qui prohibet.ff. de regul.iur. Summarium in! tam ex contraftibus. ffde iudic. Mortuo ſelio inſtantia inchoata cum eo tranſit ad patrem, licèt actionis qualitas alteretur. Ba. Aucudd- kttreun viiſih 6 Gmeuta, nnagsas 5 117 1¹ ludeim iohkeanate asulrckescglob narbau naieclzee dckaiore vero de vractele Jaendh dditarnoeRala:nar aonporetRdelegnls goomudbrnm deegr cororo qligräi Gan conpeliunljqupr qoimuolntrim!ſch idluudum cilcetiuch Gioreikégocinconſ9, iſpeinsprerenonter ; Barindlüdicium olin duieffcfureindem rben lartipereum. Dchce riu qudd deſegnosd nüedchenete eom vwanüünaugn eimmaclaala näcegrinisdedaen erünguiarfn, tureſſe maiorar- 5 eſſ malorali Cir un f eercen a⸗ 3 ouns ludex debetern dreipſe nouam dibrin larno concedatur. i- 2 procuratorem. i non yateff. 0t retrotrabitur,& j.fallenapuèkein 3 aafallentia. Feliiy atum non eſt tu in 5.volum. Et. d in c. ſunt& ๠ubiungit. hanct de except. ſi 3 atr. Rin Lſæpecd ita non procedet 1 uel fenatu: qlun” ſc Et ratio eſbqut e de reſctip ſaur De iudicijs. 191 Bar. in.tam ex contractib. ff.de iudic. BAR T. in d.lſtam ex contractibus, ait, mortuo t filio nſtantiam inchoatam cum eo tranſi- re ad patrem licèt actionis qualitas alteretur. vide Abb. in cap. quia G. colum. pen. de iudic. Et dum Barto. ſubdit, tranſlatione dominij poſſe qualitatem actionis alterari, vide Abb. in d. ca pitulo quia G. in primo notabili. Fummarium in liudicium ſöluitur ff. de iudic. luriſdittio delegati reuocaripoteſt poſt litem conteſtatam. Delogatus quandoque iudeæ éſſe compellitur. Quando iudea efäcitur eiuſdem tribunalis cum maiori iudice, quid iuris. Bar. in l. iudicium ſoluitur. ff. de iudic. BaART. in d.l. iudicium ſoluitur, colligit ex iſto tex.& glo. iuriſdictionem delegati reuoca- ri poſſe poſt litem conteſtatam. Hoc intellige uerum eſſe, quando ipſe iudex ordinarius reuo cans uellet de ea cognoſcere, alioqui uerò ſi uellet eam alteri delegare: quia non poſſet: ita li- mitat Bar. in Lmore, col. 3. verſi. quod dixi. ff. de iuriſd. omni. iudic. citat. I. placuit. C. de pedan. iudic. Rationem uerò, quare delegatus poſt litem conteſtatam reuocari poſsit,& non procura tor, dicit eſſe glo. in d.l. iudicium, quoniam in delegato non agitur de commodo pecuniario. ſed iſta ratio eſt falſa: nam procurator ſpontè& gratis mandatum ſuſcipit,& tamen reuocari non poteſt:& delegatus debet habere ſalarium. S. ne autem labor, in auth. de iudic. Proinde ini quum uidetur, ut delegatus, qui ſalarium eſt habiturus, reuocari poſsit, alioqui uerò ſit in pro- curatore, qui gratis mandatum ſuſcipit. Et eò magis, quia delegatus t quandoque iudex eſſe compellitur, I.]. C. qui pro ſua iuriſd. ideò magis ſuccurrendum eſt facienti actum neceſſarium, quàm uoluntarium.. ſi fideiuſſor. S. qui neceſſaria. ff. qui ſatiſd. cog. In eo autem quod ait Bart. in d.l. iudicium, ſcilicèt iudicium ſolui uetante eo, qui habet maius imperium in eadem iuriſdi- ctione, uide Soc. in conſi.ↄ9. colum. fin. in 3. volum. vbi tradit, quando iudex inferior inhibitio- ni ſuperioris parere non teneatur. Bar.in d.l. iudicium ſoluitur, verſiculo venio ad ultimum. quærit exemplum t de eo iudice, qui efficitur eiuſdem tribunalis cum maiori udice.& ponit exemplum de eo, qui efficitur Cõ ſuhut ibi per eum. Pro declaratione eorum, quæ inquit Barto. Adde in ſimili caſu ad rem be- nefacere. quòd delegatus dicitur uſuarius, ut habetur in. à iudice. C. de iudic. ſed uſus ſiue uſu fructus ſuperueniẽte dominio in eadem re, in qua haber uſufructũ, extinguitur, nec eſt amplius uſus aut uſufructus. ũ. finitur. inſtit. de uſufruc. igitur pari ratione cùm delegatus fiat æqualis in eadem met cauſa,& ſic ordinarius, dicitur habere dominium& proprietatem,& propterea iu- ra delegationis deber extinguere. ſed ſi in una re dominium habeo,& in alia uſufructum, non extinguitur uſufructus; quia ſunt iura diuerſa: quare ita& in delegato dicendum eſt, cuius de- legatio non expirat, etiam ſi ei iuriſdictio ordinaria ſuperueniat, quæ eſt alterius tribunalis. Er ex ijs patet unum ordinarium poſſe alteri ordinario cauſam delegare, quando non eſt ordina- rius in cadem iuriſdictione: quia tunc ordinarius, qui in illa cauſa eſt delegatus, habebit exerci- tium iuriſdictionis alienæ, quæ eſt diuerſi tribunalis. licèt laſ. poſt alios in l. Et ſi prætor, colu. 2. in gl.J·ff.de off. eius. timore huius tex teneat in illa vnum ordinarium alteri ordinario cauſam delegare non poſſe, in qua iſte procedere debeat tanquam delegatus. Jummarium in l. ſolemus. ſ latrunculator. æde iudic. Jadex maleficiorum cognoſcere non poter de cauſis pecuniarijs ciuilibus. Bar. in l. ſolemus.§. latrunculator. ff. de iudic. Banr. in d.§. latrunculator ait, iudicem t maleficiorum cognoſcere non poſſe de cauſis pe cuniarijs ciuilibus. vide ad limitationem huius.§. Ang. Aret.in proœm. inſt. in princ. col. 2. Summa- 1 2 8 X G d8= 2 0 .„ 0 2 De iudicijs. Fummarium inl.exigere. ffde indic. In contractu dotis non inſpicitur locus contractus, ſeduli uir habet domicilium. Simaritus temmpore contraki matrimonij in uno loco,& tempore mortis in alio domicilium habuit, de tempore mortis non eſſe aitendendum. ilun Bar. in l. exigere. fl.de iudic. BaART. in d.Iexigere, colligit ex iſto tex. in contractu t dotis hoc eſſe ſpeciale, vt non n. ſpiciatur locus contra ctus, ſed locus ubi uir habet domicilium. Extende iſtam.l. etiam ſi cun alibi tractaretur. Raph. Cuma. in conſi. 72. Viſis pactis. Et de intellectu huius. I. vide omnin) Io. Campegium in tract. de dote. quæſt. 20. in 5. par. vbi ponit quattuor fallentias ad hanciü de Dec. in conſi. 1 9. in principio. in conſi. 28 3. ubi latè& eleganter loquitur in hac materia. in conſ. 302. Alex. in conſ. 3. in 3. vol. ubi tradit, quid ſi maritus in uno loco originem haber, in alio domicilium. Et omninò ad hanc. l. vide Alexan. in conſi. 15 5.in 7. vol.& Raph. Cuman conſi. 26.& in conſi. 10⁹.& Mari. Soc. iuni. in conſi. 14. Adde iſtam. l. locum non habere inm trimonio putatiuo, Felin. in c. iurauit, de probar.& in c. 1. num. 30. de ſponſal.& Mari. Socin — conſi.& Feli. in d. cap. I. colu. 1 5. tradit ſeptem fallen. ad iſtam. l.& cum eius quinta fallen. ten Raph. Cuma. in d. conſi. 109. Domina lIoanna, in primo dubio. quibus adde tu octauam fl quòd ſi maritus f tempore contracti matrimonij in uno loco,& tempore mortis in alio dom ci lium habuit, illud de tempore mortis non eſſe attendendum: ita inquit Ant. de Butr.& an in d.c. I. de ſponſal. quos refert,& ſequitur Eranc. Cremens. in ſing. 67. incip. Vnus ſcholun;, vide eundem Cremens. in ſingul. ſuo 66. incip. Staruto Florentino. vbi alio modo limitatièi clarat hanc.I..ut locum non habeat, quando maritus iret ad habitandum cum vxore. Etadgy cedentia vide Barb. in conſ. 64. col. 4. in 1I. vol.& in conſ. 4. in 2. vol.& in cõſ. 5- Col. 2. cumfg eod. vol. Abb. in d. c. 1. col. fi. de ſponſal.& in c. fi. col. fi. de for. compet. Bal. in conſ.) 3. in ,u & latè Iau in l.ſi arrogator, col. 1 7. cum ſeq. ff. de adopt. d 1 Summarium in l. ſi quis intentione. ſf.de iudic. Ambigua petitio ſiue exceptio interpretari debet ſecundum intentionem proferentis. Quomodõ libellus obſcurus& generalis dicatur petitorium& poſſeſſorium continere. Libellus eit interpretandus eo modo, qui fauorabiliter eft actori. Quomod' libellus ineptus& concludens contraria ſufftineri poſſit. Am libellus ineptus aut incertus procedat parte non opponente, quddo ftatutum reſeruat exuiima u que in finem cauſæ. Clauſula ſuper quibus omnibus, non ſaftinet libellum à uitio contrarietatis. Dbi uerba intelliountur contra proferentem. Vtrum hæres actoris poſſit declarare intentionem eius ambiguam. Rei reſponſio interpretanda eſt ad eius fauorem ad excludendam intentionem altoris. 1 In criminalibu⸗ interpretatio ambigPuitatis fieri poteſt ad fauorem rei, non ſöolum per pſum reun etiam per eius procuratorem. Bar. in l. ſi quis intentione. ff. de iudic. BaAR. in d.l.ſi quis intentione, ait, ambiguam t petitionem ſiue exceptionem inte tari debere ſecundum intentionem proferentis. Ad iſtam.. vide latè Alexand. in l. diuortoſſl ultimo notabili. ff. ſolut. matr.& ibi Soc. Ad rem hanc accedant quæ tradit Bar. inl. inter ſtpu lantem. S. 1. col. fi. ff. de uerbo. obli ga.& Anto. de Butr. in c. ex literis. de ſponſal.& Soc. in col l. 39.in I. volum. vbi loquitur de exemplo hic poſito apud glo. in verbo, Pertinere. vide etimm exemplum, quodtradit Angel.in conſi.; 98. De primo, colum. 2.& ſeq. verſiculo Kiin caufi— Et quomodoò libeſlus fobſcurus& generalis dicatur petitorium& poſſeſforium contmefei de Alex. in conſi. 42. Viſis,& ponderatis, in ꝙ. Volum.& in conſi. 1 2 1. Viſo proceſſu, in nn 1 3 Guiney unrr on der ertumqbo medante les PnentuvautncenSdld ſacempem cae:N daadde oper qudos0 qxiis Std Caulle ub, m1.GSocincorlä 9 corſin Kenconl- ele enkrjqodermrn G cumnconl.ceKincon netlbelluradltio contr neaycaumquæ detett 7 folidklerenblsfde eſeinconraäiusur bi, ſcuboppdkgberne lbingada gmdinne enwüdu dipere ahendade Negän naedmänn dn deahekäüdrn Ueindlüggänen unoloco orignen [S.n.pol.& Ko4 m. locum nonbänh .de ponſal& Nſr Kcum eius quintafi- Sudus adde tuocan empore mondindl 5 ita inquit Antde Jun g. 67, incip. Vnuſh do. rbialio modoln “tandum cum wxon- olin cõ5. col: nperDalin conljz 7 gr . 7 reyn profereutus. ſorum coutmere. ſatutum reſeruu EtAl. runtm actoru— 1, Bon fälum per hu 10 vbi declarat hanc.. Attende etiam, quia in crim 8.. De iudicis. 19² vbiuult libellum fuſtineri, quãdo in fine appoſita eſt clauſula, petens iuſtitiam miniſtrari ſuper præmiſsis R in conſi. 20 3. colum, peñi. in libro primi& ſecundi volum. vbi uult, clauſulam ſu- per quibus omnibus, concludere ad fauorem libellantis omni meliori modo. Et omnindò vide eundẽ Alex. in conſi. 33 7. col. pen. in eo. lib. vbi ait, concluſum uideri à libellante,& in petitorio & in poſſeſſorio, pro ut melius adaptari poteſt, ſtãte maximè dicta clauſula, ſuper quibus omni- bus. vide eundem in conſi. 8. in 3. volu. colu. 2. ubi ait, libellum t eſſe interpretandum eo mo- do, qui fauorabilior eſt actori.& idem ait in Conſi. 83. cod. 5. vol. Et de hac re vide Feli. in c. au- ditis. nu. b. cum ſeq. de reſcrip. vbi ait libellũ impropriari debere, ut ſuſtineatur. Attende etiã libellum ſuſtineri quando generaliter dicitur, Titius eſt mihi obligatus,& non exprimitur cau ſa neque quantitas ſecundum Barto. in.fi. C. de anna. except. quod documentum ut notabile refert& ſequitur Firma. in tract. de Epiſcopo,in 1I. par. lib. 3. quæſt. 32. in fin. Et quomodò li- bellus t ineptus& concludens contraria ſuſtineri poſsit, docet Ang. in conſi. 3 6. Attende etiã, quia ſi in libello petitum eſt, aliquem condemnari debere ad rem reſtituendam, præſupponen- do aut ipſum cecidiſſe à iure ſuo, aut contractum eſſe reſcindendum libellum ſuſtineri, quam- uis in eo narratæ non fuerint principaliter cauſæ prædictæ: quoniam tacitè uidetur etiam id petitum, quo mediante res ſit reſtituenda. Alexan.. in conſi. 177. in 5. volum. An autem libellus tineptus, aut incertus procedat parte non opponente, quando ſtatutum reſeruat exceptiones uſque in finem cauſæ? vide Soc. in conſi. 109. in 3.vol. Et quoniam ſupra mentionem fecimus clauſulæ, ſuper quibus omnibus, quæ in libello folet apponi; ide ò, ut plenius habeatur quãta& qualis ſit. d. clauſulæ uis& poteſtas ad fauorem porrigentis libellum, vide Alex. in conſi. 1ro. in 1. vol. Soc. in conſi.3 9.& in conſi. 12 8.& in conſi. 1 60. col. f.& in conſi. 2 62. in 1. volu.& in conſi. 1 I. in fi.& in conſi. ↄ5. colum. antepen. in 3. volum. vbi ait, omne remedium intentatum eſſe cenſeri, quod ex narratis colligi poteſt, niſi ſpecialis eſſet facta concluſio. Vide etiam De- cium in conſi.6õ 2.& in conſi. 2 2 2.& in conſi. 69 3, Attende tamen quia clauſula t hæc non ſuſti- net libellumà uitio contrarietatis. Soc. in conſi. 122. in 4. vol. Et de ui huius clauſulæ, uide Eeli. in cap.· cauſam quæ. de teſti. Et dum Bar. ibi in d.iſi quis intentione, opponit prædictæ conclu- ſioni de.ueteribus. ff. de pact. ubi uerbact intelliguntur contra proferentem, reſpondet aliud eſſe in contractibus ut ibi,& aliud in iudicijs ut hic. vide Abb. in c.in præſentia, colum. 2. ver- ſiculo opp.de probat.& in cap.cum ad ſedem, colum. 2. verſi. ſecundo, de reſtit. ſpoliat. Et quia ſubiungit Bar. prædictam regulam procedere ſiue ſimus in actore ſiue in reo, declarando po- ſteà in teſtibus ut ibi per eum. vide Bcli. in c. præſentata, col. 3. de probat.& circa iſtam decla rationem Bar. vide Alex. in conſi. 1. in 3. volu. Abb. in c. cm Ioannes, colu. 4. de fid. inſtr. Corn. in conſi. 13 6. colum. fi. in 4. vbi ait, declarationem admittendam eſſe, ubi eſt dubium, non au- tem ubi nulla eſt dubitatio. 151. Bar. in d.. ſi quis intentione, verſic. Quæro utrum, quærit utrum hæres t actoris poſsit decla- rare intentionem eius ambiguam,& alia tradit in materia declarationis. De hac re vide Alex. in J. ſi quis à filio.§. 1. ff. de leg. r. Barbat. in conſi.3 8. col. 1 5. in 2. vol.& in conſi. 66. colum. 12. eod. vol.& Bal. in c. in Præſentia, colu. 5. de probat.vbi docuit, quot uicibus liceat interpretari ambiguitatem& ibi tradit etiã an actor uel reus dicta teſtium poſsint interpretari. Et ad præ- dicta vide Alexand. in conſi. 35.& in conſi. 55.& in conſi. 83. in 5. volu. vbi per iſtam l. ait. Rei treſponſionem interpretandam eſſe ad eius fauorem ad excludendam intentionem actoris. Rom. in conſi. 301.& in conſi. 45 5.& Abb. in c. dilecti, colum. penul. de iudic.& in c. 2. colum. antepenul. de ordi. cognit.& Dec. in conſi. 11 8. colum. Penul.& fi. ubi loquitur in reſponſione facta poſitionibus. Corn. in conſi. 44 7. in 2. vol.& in conſi. 1 8. in 3. Volum. Alex. in l. æpe. ff.de re iudic.& Soc. in conſi. 26 2. colum. 2. in 1. volum. Et aliquid ad præcedentia pertinens, vide apud Beli. in c. inter cæteras, de re iudic.& in c. z. de libel. oblat.& in c. ſuper quæſtione, colu. I. & 2. de offi. deleg. Anch. in conſi. 3 3.& in conſi. 296. Fulgoſ. in conſi. 1 3.& Signor.in cõſi. 245. inalibus t interpretatio ambiguitatis fieri po- ſed etiam per eius procuratorem. Alexand. in conſi. teſt ad fauorem rei, non ſolùm per ipſum reum, 4 1 7 1 I 1 * illam eſſe“ communem ſententiam.& hoc tenet etiam gl. in§. omnis, in verbo, tribii, inli: I I ſententiam,& ait, quandoque circumduci edictum, Dic ergo edictum circumduciubiatr& reus ſunt contumaces,& utriuſque contumaciæ fit compenſatio. vide Rom. in conliſ+& Alex. in l. fi in princ. col. 4. ff. de eo per quem fact. erit,& in§. 1. nibus ipſo iure nullius eſſe roboris& momenti. De hac re vide Soc. in conſ. 1 8. col. 6.in 1.0- & dum huic concluſioni opponit Bar. d.J. Diuus. ff. de re iud. Pro ſolutione uide Doct. ma Alex.& laſ.in d. l. Diuus.& doct. in l.ſi is ad quem. ffde acqu. hęred.vbi laſ. col. 29.verſ-primmm concluſionem in 3. limit. Et Alex. in l.qui Romæ.§. duo fratres, col. 23 ff. de verb. oblig. vbii ſtit circa intellectum huius.l. per quatuor columnas, quem uideas omninò. Adde i ad iſtum tex. quam tradit Abb. in c. licèt cauſam, col. 9. verſ. venio, de probat.& alia nem& declarationem, quam dedit ipſe idẽ Abb. in c. z. col. 3.& vltima de appell. Et ad ma. huius. S. Marcellus, vide omninò Mathæſyl. in ſing. 1 8. incip. Nota quod ſententia.& Feli.jnc. ſicut, col. 1 I. verſ. fallit quintò. de re iudic.& in c. ſi duobus, col. pen. in f. de appell. De iudicijs. conſi. 1 15.in 3.vol. Quod non eſt obliuioni tradendum in materia huius. l.ſi quis intenrione, Et an& quando facultas declarandi tranſeat ad hæredem, vide laſ.in l. poſt dotem. num. ſ8 cum ſeꝗ fl. ſolut.matrim. ſe . Summarium in l. qui ſe dicit. fde iudic. Qui dicit ſe liberandum eſſc,eſi liber. Bar. in J. Qui ſe dicit. ff.de iud. BANx. in d.l. qui ſe dicit, ait, qui dicit ſe liberandum f eſſe, eſt liber. ſic igitur aliud eſte; liberum,& aliud eſſe liberandum. vide Bal. in conſi. 9. col. 3. in 1. vol. Fummarium in lead peremptorium, ſf. de iudic. Index non debet contra abſentem procedere, niſi parte petente. Bar. in l.ad peremptorium. ff. de iudic. BaRr. in d. l. ad peremptorium, inquit, iudicem f non debere contra abſentem procei re niſi parte petente. vide Abb.& doct. in c. 1. in tertio notabili de iudic.& Alex. in l. ſi fininsſ Iulianus, col. 3. ff.ide damn. infec. poſt Bar. ibi. Jummarium in l.& poſt..de iudic. Poſt peremptorium edittum alia citatione opus non eſt. Bar. in l.& poſt. ff.de iudic. BaARr. in d. l.& poſt, ex mente gl. inquit, poſt peremptorium t edictum alia citationeopu non eſſe, iudicem tamen ex benignitate, non ex neceſsitate poſſe partem expectare peraliumt dies. hoc idem ſequitur Alexand. in J.ſi finita. S. Iulianus, colu. 9. ff. de damn. infec. vbiteſtruu de uerbo. obligat. Et dum ibi in fin. tradit Bart. an abſente parte deueniri poſsit ad diftmiiinm Bar. in J. de qua re. ff. de iudic. Ap ca,quæ tradit Bar. in d.l.de qua re, vide Feli. remiſsiuè in c. ſuborta, colum. a.derii Summarium in l.ait praætor. H. Marcellus. ede iudic. Sententia lata contr abſéntem ex falſis allegationibus eſt ipſõ iure nulla. Bar. in l. ait prætor. S. Marcellus. ff.de iudic. BaAnr. in d.§. colligit ex iſto tex. ſentententiam t latam contra abſentem ex falſs alegn axlife mitationemn m limitatio d materl- Humna⸗ rorjguu rein einocomhet nmki d mtwcxunni eal m BM. Nöledmche Prdendeqheriqlee d Kaumbindghe woyoleench ſich em eumeſeiudcemim- hetmarrinaſun bwhu'minrwidem rradcutunaRominc Lücubn FVvCVID bu lberyrxterrnd kiß wtacwan dunmann 7 Wde dauu lxnumß Mr 1 Jasr ndln 1 m ero ereniti Kadechel ü diü huids. eluli lüäi Abpoh bran 1 1 Klber. ſc gn ul 3 Junrh C. atedium alia citai panem expectare; ff. de damn. iffec. y omnis, jn veidd ui geuenin poſitad ctum circumdue 0, vide Rom. in — nc ſubona colu- De inofficioſo teſtamento. Fummuarium in lproponebatur: ſ. de iudic. Mutatione iudicàs non mutatur iudicium. 193 Bar. in l. proponebatur. ff. de iudic. BANT. in d. l.proponebatur, ſic ait in ſumma. Mutatione iudicis non mutatur iudicium. ided promiſsio facta ab uniuerſitate obligat etiam eos, qui deinde fiunt de illa uniuerſitate, li- cèt ĩpſi non interuenerint in illa promiſsione: quia mutatione perſonarum non mutatur popu lus uel uniuerſitas. Crauet. in conſil. 55. Hoc tamen limita non habere locum quò ad pœnam periurij quando illa obligatio fuiſſet iurata, vt declarat Feli. in c. cuùm ſit, col. ö. verſicu. Amplia ctiam. nu. 30. de foro compet.& quia in præcedentibus lucubrationibus de multis egi, quæ ad rem hanc attinent, hic ea non repetam. Fummarium in l. eum quem temerè. ſfede iudic. Temerarius actor damno expenſarum eſt afficiendus. Bart. in L.eum quem temere. ff. de iudic. BAR. in d.l.eum quem, ait, temerarium actorem tdamno expenſarum eſſe afficiendum. Et deinde quærit, quæ expenſæ ſint reficiendæ. vide Alex. in J.recuſare.§. ſiquis alio. ff. ad tre- bell.& dum ibi in fi. quærit, an iudex incompetens poſsit in expenſis condemnare? diciturq́; non poſſe, quando ſciebat eum eſſe iudicem incomperentem. Intellige hoc quando notorium erat eum eſſe iudicem incompetentem, alioqui uero ſi non erat notorium: quoniã citatus de- buit comparere, iura ſua allaturus. l ij. f. i quis in ius uoc. non ier.& dum Bar. in ead. l. S. iudici- bus, ait, maiorem iudicem minoribus conſulentibus de iure non de facto reſpondere. uide hũc tex. adductum à Rom. in conſi. 3 44. col. 4. Lucubrat. in rubricam. ff. de inoff teſt. VNQVID hnuius(tituli diſpoſitio ſit ſublata,& ſic querela per auth. ex cauſa. C. de liber. præter. tradunt glo.& doct. in d. auth.& Bart.& alij in l.j. ff. de teſta.& in l.nam Rijs, infrà eod. tit. de inoffic. teſt. Jummarium in l!.nam&] is. I huius autem..de inoſfteſt. Hodie agitur querela inoſſicioſi teſtamenti quaſi cauſa inſerta non ſit uera. Bar. in l. nam& his.. huius autem. ff. de inoff. teſta. BAKT. in d.l. nam& ijs. S. huius autem, ait, hodie agi t querela, quaſi cauſa inſerta non ſit uera,& remittit ſe ad ea, quæ plenè dixit in authen. ex cauſa. vide Alexand. in l. ſi patroni. õ. fi. ffad trebell. t kned Fummarinm in!poſchumur. ſ. ſiqui ex his. ſr inoſf.teſta. Reſciſſio facta per iudicem uno petente cuiur non interſit, prodest omnibus. Bar. inl. poſthumus.. ſiquis ex his. ff. de inoff. teſta. BAR. in d.§. ſi quis ex his, ait, reſciſsionem t factam per iudicem uno petente, cuius non in- terſit, prodeſſe omnibus. De intellectu huius. S. vide Alex. in repet.. ſæpe. ff. de re iudic.& dum ibi proſequitur Bar. diſputando, quomodoò res inter alios acta alteri prodeſſe ualeat, vide latè Alex. in d.l. ſæpe, colu. 8.& aliquid per Aret. in conſi. 68. colu. 3.& dum ſubiungit Barto. in d.§. uſque ad quod tempus admittatur iſta exceptio, tua non intereſt, vide Alex. in l.ille à quo. S. ſi BB de 2 1 — ⁸8 — De inofficioſo teſtamento. de teſtamento, col. I. ff. aa trebell. Ad id autem quod poſteà tradit ibidem Bar. ſcilicèt, unru querela ſit actio uel accuſatio, vide Feli. in cap. ex parte, de teſt. Alex. in d. lille à quo.§. ſi dete ſtamento.& Corn. in conſ. 72. in fi. in 4.vov. Jummarium inl. Papinianus. ſI. ſednec impubes. fide inofrtefta. Tabula pupillares non ſubiacent querelæ per ſe, ſed rupto teſtamento in totum. Archidiaconi tanta eit autoritas ſuper ſexto, Vt eius qpinio communi aliorum ſententiæ praferuw. Bar. in I. Papinianus. S. ſed nec impubes. ff. de inoffteſta. Bakr. in d. S. ſed nec impubes, colligit exiſto tex. tabulas t pupillares non ſubiacerequ: relæ per ſe, ſed rupro teſtamento in totum& ipſas rumpi. Attende, quoniam hoc videturu. rabile, quod mater poſsit priuari legitima quando pater facit tabulas pupillares. Et hoc hodê de iure nouo remanet incorrectum, ut per Bar. in l.ij. col. 6. verſ.tertius eſt. ff de uulg. pupill-i Iaſ.colum. 2. uerſ. tertius. eodem modo etiam in exemplaria mater priuari poteſt legitima,- per laſ. in l. humanitatis, col. 2. verſ. ſecundò principaliter. C. de impub.& ali. ſubſt.& hociden procedit non ſoluùm in expreſſa pupillari ſpecialiter, ſed etiam in uerbis generalibus, ut etti- quæ continetur in breuiloqua, vel compendioſa; quoniam adhuc per iſtas mater excludiu- leitima, quamuis dici ſoleat in generali nunquam intelligi factum eſſe præiudicium legitime Iſi quando.§.& generaliter. C. de inoff. teſta. Limita tamen prædicta procedere ſoluùm dei ciuili, ut hic,& de iure canonico, ut in c. ſi pater, de teſta. in 6. alioqui uerò in foro conſcienii quia eo inſpecto mater priuari non poteſt, ſecundum Archid. in d. c. ſi pater.& Corne. in yr- cibus, col. 3. C. de impuber. licèt Dec. ibi dubitet. tamen tanta eſt authoritas t Archid. ſupett xto. vt eius opinio communi aliorum ſententiæ pręferaturzſecundum Beli. in cap. I. nu. 1o4⁰3 conſtit.& Thom. Ferratium in ſua cautel. 19. vbi citat Dominos de Rota. pPrætered vbiaginf de periculo animæ tutior uia eſt eligenda. c. iuuenis, de ſponſal.& dum Bart. in d.§. ſednecin. pubes, agit utrum uariatio admitratur, vide pro huius dicti declaratione Paul. de Caſtiin conl. 65.in I. volu.& dum ſubiungit Bar. uariationem in eiſdem perſonis non admitti, quancbinpi ma inſtantia obtinuiſſet, limita etiam hoc ut per Aret. in l. naturaliter.§. nihil commure, cli 8. fl. de acqui. poſſeſ. 1 Jummarium in d.l. Ppinianus. T. quarta: ſfde inoſnic. teſft. Libertas non minuit legitimam. Bar. in d.I. Papinianus.§. quarta. ff. de inoff.teſta. BaART. in d.. Papinianus. S. quarta, ait, glo. intricare illum tex. vt eius uerbis utar. videpto declaratione Alexand. in conſ. 57. col. 2. in 3. vol.& dum Bar. opponit d. tex. in§.prohibems in auth. de trien.& ſemiſ.ait hanc. l. hodie eſſe correctam in hoc, quia libertates non minuunt legitimam. Sed contra hoc argui poteſt,& dici. l. hanc non eſſe correctam, quia ſpecialiter pu uidet,& lex ſpecialis à lege generali non tollitur, vt uidere eſt in lthac cõſultiſsima. C. qui tebe. face. poſſ. iuncta.hin teſtamentis. C. de teſtam.& tradit Bar.in tract. ad reprimen. verſinono ſtantibus.& laſ.in 1j. in 3.not. ff ſol. matrim. Jummarium in d.l. Papinianus. ſ.. ſi conditioni ffde inoffteſt. Quamuus teſtator iuſſtrit aliquid ultra relictum ab eo amplius peti non poſſe, nihilominus ſupplemeum legitimæ peri poteſf. Bilia dotataa teſtatore an excludatur in reliqud. Bar. in d.I.Papinianus.§. ſi conditioni. ff.de inoff. teſta. BaRr. in dicta J.§. ſi conditioni, ait, quamuis teſtator t iuſſerit aliquid ultra relictum 6 eo amplius peti non poſſe, nihilominus ſupplementum legitimæ peti poſſe, ctiam ſi Kudoh efu Summ „ nluu mattj tenjanuͦan knatu mailj temyorun Trhelaa miſta „ Ver gruraueüihme B I Banr hhedem! rmdinkgiimandkbi totsorerfuctils.V Aermdiuldceicom terts olm ainlbro chacteickberiftuckug c deetim Cmrinconliz, 2 Bickemat Ban.fnls prebetretnnrereche uncdeln Deinrelesn Drddenweuelm uenapenddimaReden 3 en Dccdalra lß kinshme queramlt mags cellosnb zaueh d0 aütidige „ 2 Na. eee Laadldd 1 △̈ g Meſt. totun 2 214 2 nn furmenen kt. reſtz. Dupillares nonlüdin dds quoniam hori dulss bupillares Rh, A erdius eſt.Nde uugn derpriuari potet e mpud. K alilubte n uerdis genenlba e er iſtas macea“ dun cſſeprxiudtim“ Edictaprocedereſin loqui uerd in oroen ndec.ſi paxet.Xm eſt authorits tarcuir undom Fellincqun 8 de Rota. prexri & dum Ban. ndht laratione Paulce(d ſonis non adming raliter. 9. nhilcor 2 wep ffetect. Cteſta. .vt eius uerbiss pponit d.ter ingn , quia lbenaareſm oorrectam,li ha Lhac cöſultibim- 1 De inofficioſo teſtamento. 194 defuncti agnoſcatur.l. ſi quando..& generaliter. C. de inoffic. teſtam. Vide Alexand.in conſ. 69. in primo volumine. Ana. in conſilio 99.& in conſilio 103. Socin. omnind in conſ. i. in 4. uolumine.& in duobus conſilijs ſequentibus. Dec. in conſi. 89.& in conſi. 22 8.& ad prædicta uide Alexand. in conſi. 12 8. in I. uolumi. vbi loquitur etiam, quid in filia t dotataà teſtatore eam excludente in reliquis, maximè quando extat etiam ſtatutum eam excludens. De qua re uide Dec. in conſi. 26.& in dicto conſi. 89. in conſ. 505. vbi uide omninò,& in conſilio 3 92. Socin. in conſ. 1 50. in primo volum. Curt. in conſi. 80. colu. fin. Laurum de Palatijs in tracta. de ſucceſsionibus maſculorum excluſis fœminis. in ſecunda parte, nume. 1 6. Maria. Socin. iuni. in conſ. 2 5. nu. 1⁰.& in conſ. 1 28. nu. 21 2. Si autem filia cum iuramento renunciaſſet ſupplemen to legitimæ, quando pater condebat teſtamentum, non poteſt petere ſupplementum. Ange. in conſi. 22 3.& ad præcedentia uide laſ.in l‚ꝛomnimodò. C. de inoff. teſta.& quo tempore tol- latur ĩus petendi legitimam, vide eundem, in l. certi conditio. ff. ſi cert. pet.& in.ſi quis filium. C. de inoff.teſtam. Jummarium inl. Papinianus. I. unde. ff.de inoſf.teſt. Frudtus medij tempori an ſint computandi in legitimam debitam iure naturæ. Fructus medij temporis non computantur in trebellianicam. Trebellianica an poſſit à teſtatore probiberi in filijs primi gradus. Lex generaliter difonens non cenſetur diſponere in cauſa doti. Bar. in d.l. Papinianus. S.vnde. ff.de inoff. teſta. BaART. in eadem J. Papinianus.§. vnde, tradit, an fructus t medij temporis ſint compu- tandi in legitimam debitam iure naturæ,& tenet quòd non: quia debetur ex ſubſtantia teſta- toris non ex fructibus. Vide Raph. Cuma.in conſ. 2 5. columna tertia. Oldrad. in conſilio 131. Alexand.in.ſi fdeicommiſſaria.ff. ad trebell.& in conſi. 149. incip. Viſis& diligenter animad- uerſis. colum. 2. in libro primi& ſecundi volum. alias eſt conſilium 7. in ſecundo volu. vbi con- cludit ei deberi fructus, cui debetur legitima: quoniam fructus legitimam non minuunt, Vi- de etiam Curt. in conſi. 3 9. col. 3. Ibidem ait Bart. fructus prædictos t computari non poſſe in trebellianicam, etiam ſi id ex- preſsè à teſtatore præciperetur, quando ſumus in filijs primi gradus, per tex.in l.iubemus. C. ad trebellia. De intellectu illius. ſ.iubemus, vide Maria. Socin. iuni. in conſi. 1 3 1.& in conſilio 132.& de hac re uide Imol. in conſilio 6 3.& limita. d.l.iubemus, vt per laſ.in conſilio 43. co- lumna penultima,& fi. in primo uolumine. Deinde diligenter attende, quoniam ex ijs infe- 3 runt Docto. ad pulchram quæſtionem, ſcilicèt, an trebellianica t prohiberi poſsit à teſtatore in filijs primi gradus ꝛin qua iuris interpretes uſque adeò diſſenſerunt, vt ſcitu difficilè uideatur, quænam ſit magis probata ſententia, vt uidere eſt apud DHocto. in d.l.iubemus,& in l. Mar- cellus, vbi maximeè laſ.ff. ad trebell. Alex. in conſ. 6⸗.in 1. vol.& in conſ. 3. Colu. pen. in 3. uol. vbi ait prohiberi poſſe.& in conſ. 29. in 5. volu. teſtatur hanc eſſe communem ſententiam.& Ant. Corſet.in tract. de trebellianica. in. õ. 1. quæſtionem hanc ad utranque partem examinat,& de- 1„neſll—.—.—.——. act. ad reprincu nique etiam ipſe ait magis communem opinionem,& ueriorem eſſe, vt prohiberi poſſet.& nuffi c b 7 „, iſt alumuuſ de hac re uide Rom. in ſingu. 192. Corn. in conſi. 22. in 2. uolu. Rapha. Cuma. in conſ. 2 5.& in conſ.: 6 7. vbi etiam ipſe ait prohiberi poſſe.& in conſ. 141. Vide Dec. in conſ. d. in conſ.1 8. in conſ. 269.& in conſ. 480. vbi d.l.iubemus, ait, locum habere ſoluùm quando una tantùm quar- ta eſt detrahenda, alioqui uerò ſi duæ detraherentur, licèt contrarium dicat Angel.in conſilio 1 24. col.fi Adde Io. Annibalem in repet.l. nemo poteſt. num.·3 69. ff. de leg. t.& omninò uide laſin conſ.9 9.& in conſi. 147. in 4. volu. Crauet. in conſi. 16.& Mari. Soci. iuni. in d. conſi 2. vbi latiſsimè quæſtionem hanc ad utranque partem diſputauit,& tandem confutatis obiectis concludit, Trebellianicam in filijs primi gradus prohiberinon poſſe.& idem tenet in conſil. 137.& iſta opinio mihi ſemper magis placuit, pro qua ego affero deciſionem in ſimili caſii BB 2 commu- De inofficioſo teſtamento. communiter approbatam, de qua habetur apud Iaſ.in 1j. in 3. notabili. ff ſolu. matri ex quo dos eſt Ipecialiter priuiſegiata, proptereà leges& ſtaruta generaliter diſpo 4 cenſeri diſponeret in cauſa dotis.& quamuis eum redarguat Dec. in conſi. 30 1. di intellexiſſe Salic. in J. fI. C. de iur. dot. quia Salic. loquitur, quando dos in illa materi mo.vbi in nentia, non cens la(non etiam ſcripſit in conſi.5 36. columna quarta. tamen hanc opinionem Iaſ. ſequitur Antonius d Fano in ſuo pulchro tracta. de pignoribus& hypothecis, in prima Par. 8. par. princip. num. 31, * cum ſequ.vbi ait eam eſſe magis“ commun.& illam defendit ab oppugnationibus Decij ſi quicquid ſit de hoc, ſaltem ex mente utriuſque colligitur, caſum, qui in aliqua materia ſpeci li Priuilegio eſt ſubnixus, à lege noua generaliter in eadem materia diſponente non contine. 5 ti. Sed ſic eſt quod. liubemus t ſpeciali muniuit priuilegio filios primi gradus qudò ad dimi. nuendam ei falcidiam uel trebellianicam ex computatione fructuum, ut id teſtator etiam el preſßsè uolens non poſsit. igitur auth. ſed cùm teſtator. C. ad leg. Falcid. quem generaliter p. mittit teſtatores pro libito uoluntatis eqrum,& falcidiam& trebellianicam prohibere pole non debet comprehendere filios primi gradus tanquam in hac materia ſpeciali priuilegioye . 1,N 28 Tet ateria inſinuatio. nis erat ſpecialiter priuilegiata, vt ibi per eum.& id prius ſenſerat idem Dec. in conſil.5. Rir fruentes, ex prædictis.& eò magis quia ſi.l. iubemus, concedit priuilegium filijs primiga dus, vt eis diminui non poſsit trebellianica propter fructus perceptos, multò minus in totun poterit prohiberi, argumento auth. multò magis. C. de ſacroſanc. eccleſ.& pro deciſioneih faciunt, quæ diximus ſupra in hac eadem. l. in. S. quarta.& ita ad fauorem filiorum Bergom. ſe collegium in facti contingentia iudicauit. Summarium in dil. Papinianus. H. meminiſſe, ſ. de moffeteſt. Quod aufertur indigno applicatur fiſco. Jenrentia lata contraabſentem cenſétur magur eſſe prolata ratione contumaiæ quàm qudòd nalm ſ ueat cauſam. Ji electus reprobatur, id præſumitur factum ob uitium elettioni, non autem electi. Sententia non parit exceptionem rei iudicatæ in alio iudicio, in quo aliquis eſſet probaturus. Legitima&] trebellianica E ſic duæ quartæ an detrabi poſſint. Si legitima filiorum aſcendit ad dimidiam propter eorum numerum, quia excedit quatuor, urumeuca- ſu a filio grauato poſſit etiam detrahi trebellianica. 7/ Neſciſſo teftamento non debentur legata uel libertater,&ſoluta repeti poſſunt. Bar. in d. l. Papinianus. S. meminiſſe. ff. de inoff.teſtam. ⁸ᷣ8 X8SGXS 1I1 BaRx. in ead. J. S. meminiſſe, ſic dicit in ſumma. Quod aufertur t indigno, appliemuf- ſco. Attende textum in hoc. S. meminiſſe, ex quo colligitur in pœnis locum eſſe pœnitentir uſque ad ſententiam. ibi, qui uſque ad ſententiam in lite mproba perſeuerauit. cæterim,- ante ſententiam deſtitit, non auferetur. De qua re agit Bar. in l. in criminali. C. de iuriſd. omml iudic.Ad hæc accedat laſ. in§. tripli.col. 3. verſic. aduertatur. inſtit. de actioni. vbi tradit Dœne illius. uitari poſſe ab eo, quem ante litem conteſtatam pœniteat. Vide Abb. in conſi. 7in vol. in c.ſi diligenti, colu. 6. de for.compet.& ibi Feli. colu.fin. Paul. de Caſtr. in auth. ſtatuim in fi. C. de epiſcop.& cleric. Bald. in cap. I.. porrò, colu. 3. in tit. quæ fuit prim. cau. bencfam & Alex. in l. quamuis. ff. de in ius uoc. 2 Bartol.in dicto§. meminiſſe, verſiculo tertiò nota, inquit, ſententiam t latam contraab ſentem cenſeri magis eſſe prolatam ratione contumaciæ, quàm eo quòd malam cauſam b- ueat. Vide latè Felin. in capitulo cùm Bertoldus, de re iudic. vbi ponit mirabiles effectus qui ab iſta iuris interpretatione proueniant. Ad rem facit probata illa concluſio, Le tiam in dubio ſemper latam eſſe exiſtimaui ex cauſa, quæ minus nocet.& ideò infertun ſicbe 2.———... 1I0O. 3 ctus t reprobatur, id præſumi factum ob uitium electionis, non aũt electi. Beli. in caduere zaburſelhunca Alubime nauttene secdoecmd, brmugsrerüu Cprsſerömlainprim umentedncintanc Kiuſeroan.. Kratlone Eradhancquedioner- corlilo:scolmraf fcunchuohminb,Kin lorinſcemndodlbloee tenyyrepoſecftrabiſ Lamfle ferulgas conl. elmnaf.in te remeſecommunem, gc 1ſ incon2Oldkad enlſerBaninconlöin ahanennſädzi wändmSgornen crandcuCn man Dec conſt DNem lalſeo- d Na Dar. 8 ele) nateria ſpeciaji giit tpriuilegum tün is multo miun ne dodleſ.& pro ceci d hauorem fliotum) 1 8 9 cont umaclt quam Quul .9 Ante M electl. iquu e 1 et probatun 7. 4 guad exce dtl Quali eti dount. teſtam. ſertur t indigno,i pxais locumcèi 6 roba perſcueraul- in criminaliC r voni b'td De inofficioſo teſtamento. 197 nume.6. de except. vbi plenè hunc articulum declarauit. Pari ratione inferri ſolet, ſententiam Iaſ latiſsimè in authen. res quæ, colu. ſecunda.& comm. de lega.& in authen. ſi qua mulier, co- lum.. verſiculo ſecunddò. C. de ſacroſan. eccleſ. Sed contra iſtam diſtinctionem comm. appro- batam urget tex. inl. filum quem habentem. C. famil. erciſcun. quem ibi omnes conſiderant, & præſertim Iaſ. in primo notabili. columna quarta. vbi licèt huic obiectioni non reſpondeat, tamen teſtatur in hanc ſententiam communiter itum eſſe, tam de iure ciuili quàm canonico, & ita ſeruari.& rationem declarat,& limitat tribus modis, vt ibi per eum plenè traditum eſt. Et ad hanc quæſtionem uide Paul. de Caſtr. in conſi. 250. in principio.& omninò Alexand. in conſilio 26. columna fina. in primo volumine.& in conſi. 185.& in conſi. 28 5. in lib. primi& ſecundi uoluminis.& in conſilio 1 7. in fine.& in conſi. 3 2. in fine. in tertio uolumi.& in conſi. 10 2 in ſecundo dubio eodem 3. volu. vbi eorum opinio confutatur, qui duas quartas eodem tempore poſſe detrahi ſentiebant.& de hoc articulo uide Barto. Alexan.& Iaſ. in l. cohæredi. S. cùm filiæ. ff. de vulga.& pupilla.& in l. in ratione. S. quod vulgò. fH.ad leg. Falcid.& Alexan. in conſi.3. columna fin. in tertio volumine.& in conſi. 16 5. colu. 2. in 5. volu. vbi ait hanc opinio- nem eſſe communem,& communiter ſeruatam in iudicijs& in ſcholis. Raph. Cuma. in conſi. 25.& in conſi.5 2. Oldrad. in conſi. 99. in fin. in conſ. 107.& in conſi. 131. in prima quæſt.& in conſi. ſeq. Bart. in conſ. 6. in conſ. 1 2. in conſi. 20. in fi. in conſ. 44.& in conſilio vltimo. Rom. in conſ. 1 30.& in conſ. 1 85. in conſ. 206. in conſi. 2 3 9.& in conſ. 3 1 2. Jaſ.in d.l. quoties. C. de hæ- red. inſtitu. Signor. in conſ. 1 1 7.& in conſ. 124. Bald. in conſilio 498. in primo volumine.& in conſi. 243. in 2. volu. Corne. in conſi. 3. in fine. in tertio uolumine. Eulg.in conſi. 20.& in conſi. ſequ.& in conſi. 26.& in conſi. 32. Dec. in conſ.⸗ 5.colum. pen. nu.8.& Soci.in conſi. 3 3. colu. 6. in I. volu. vbĩ tradit, an& quando duæ quartæ detrahi pPoſsint. de qua re agit etiam Alexan. in d. conſi. 28 5. in lib.primi& ſecundi uolu.& in conſi. 20 2. in 3. uolu. Attende ‚quoniam hoc in loco ſuboritur alia difficultas,& noua quæſtio: Si legitima t filiorum aſcendit ad dimidiam propter eorum numerum, quia excedit quatuor, vtrum eo caſu à filio grauato poſſet etiam de- trahi trebellianica? Iſta eſt quæſtio à Doctoribus intadia, in qua Bal. in conſi.ↄ4. Punctus quę- ſtionis, in 2. volu. tenuit trebellianicam detrahi non poſſe, ne plus habeat grauatus, quàm hono ratus. contra Bald. uidetur ſentire Oldr. in conſi. 171. in fi. tamen ad opinionem Bald. uidetur accedere Alexan. in conſi. 6 8. columna prima. verſicu. ſed inſpecta, in quarto volumi.& Dec. in conſilio 2 2 8. in fine.& huic ſententiæ innititur Crauet. in conſilio 50. dicens ſe hoc in facti contingentia habuiſſe,& opinionem hanc uiſam fuiſſe nouam, cauſamq́ue fœdere tranſa- ctionis fuiſſe deciſam. Cogita quia iſta opinio non uidetur dubietate carere; quoniam quòd legitima aſcendat ad dimidiam hoc non prodeſt filio grauato propter numerum fratrum ſuorum, magisq́ue ei conſultum foret, ſi eorum minor eſſet nu merus,& legitima ſolùm eſſet tertia pars. Et ideo magis uideretur iſto caſu fauendum eſſe filio grauato, quàm honoratis; idque propter fauorem filiorum,& ſanguinis, qui deberet fortè præponi rationi adductæ BB 3 per De inofficioſo teſtamento. er Bal. Tamen cogita, vt dixi. Bar. in d. l. Papinianus.§. ſi ex cauſa, inquit, reſciſſo teſtame 7 to t non deberi legata, vel libertates,& ſoluta repeti poſſe, ſed libertates deberi ut ibi dercn declaratur. Huic. S. uidetur obſtare tex. in I. C. de bonor. poſſ. contrat. pro cuius dubij h tione uide hic Cyn.& Alber.& ad hæc uide Imol. in l. reſtituta. S. fratri. f. ad trebell. quemn. fert,& ſequitur Alexand. in l. bonorum. C. qui admitt.& Jaſ. in d. I.j.& ibi. in prima columm limitat iſtam rogulam, vt reſciſſo teſtamento legata non ſuſtineantur, quando querelatumſ- teſtamentum à filio exiſtente in poteſtate patris, alioqui uerò ſi ab emanciparo; quoniami caſu legata ſuſtinentur quando facta ſunt perſonis, de quibus in I. j.& per totum. ff. de legar hn ſtant. per rationem ut ibi per cos. Jummarium in l. ſi pars. fede inoſſic. teſt. — Vbi ſant diuerſa fantentiæ ea præualet, quæ eſi pro teftamento. Bar. in l. ſi pars. ff. de inoff. teſta. Bak. in d.].ſi pars, hoc ait in ſumma: vbi ſunt diuerſæ t ſententiæ, ea præualet quæ eltyn teſtamento. Vide Feli. in c. inter cæteras, col. 10. de re iudic. — Jummarium in l. Titia. ffde inoſft. teſia. An legata fuſtineantur quando teſtamentum pronunciatur nullum, alia ex cauſa quam inojhiciiß. Bar. in l. Titia. f. de inoff. teſta. 1 Ban. in d.. Titia, quærit, an legata ſuſtineantur, t quando teſtamentum pronunciiaturni lum alia ex cauſa quàm inofficioſi. Vide ad hæc Alex. in l. ſi patroni.. f. f. ad trebell. V — Fummarium in l. pater filiam. ſf. de inoff,teſta. 1I Fiut hodie aucta eſt legitima filioruin, ita pariter austa ſic etiam parentum legitima. Bar. in I. pater filium, in lectura. ff. de inoff. teſta. 1 Bau. in d. l pater filium, in fi. ait, ibi eſſe caſum, quòd ſicut hodie aucta eſtt legiin flini ita pariter aucta ſit etiam parentum legitima. Vide Imol.in conſi. 24. col. antepe Fummarium in repe. A.! pater filium ſfde inoſſt. teſt. VWrum dicta in querela locum habeant in iure agendi ad ſapplementum. An ſi unus ex tribus filijs exbhæredatur alij habere debeant triens integrum. — d Bar. in repet. d. I.pater filium. ff. de inoff. teſta. Bakr. in repet. d.]. pater filium, col. 4. verſi. ſecundò iuxta prædicta, quærit utrum dican querela locum t habeant in iure agendi ad ſupplementum. Vide ſimilem quæ ſtionem forma- per Oldr. in conſi. 1 2 3.& dum ibi paulò poſt Bar. agit de legitima matris, concludens came tertiam tertiæ, vide Capr. in conſ. 4.& in conſ. 7.& Fulgoſ. in conſi. 3 5.& in conſ.)5. 2 In d. reper. col..verſ. Tertiò quæro,tractat Bar. An ſi unus tex tribus filijs exhæredatur,a habere debeant triens integrum? circa iſtam quæſtionem& alias ſimiles, ultra ea, quæ laben tur apud Alex. Aret.& Imol. in I planè.§. ſi coniunctim. ff. de leg.. vide Ant. de But. in con 39 Varia ſunt ſcripta. in 1. col. Aret. in conſ. 19. Ex pacto.& in cõſ. 49. col. pe.& fi. col. 1. Bal. iu—— 1 56. Statuto cauetur. col. 4. in 4. vol. Pau. de Caſt. in conſ. 25 3. Quoniam omne kuudlaneni- Vide etiam Curt. in repeti. auth. nouiſßima. C. de inoff. teſta. Alexan. in j S.filiumzin apoli 3 Bar. ff. de bonor. poſſ. contra tab. Card. in conſ. 1 51. Capr. in conſ. 40. col. 3. Ang. in con L Curt.in conſ.5. Bal. in conſ. 377. in 3. vol.& in conſi. 49 3,in I. vol. Bulg. in conſi. 26. i 2. dubio 12lenl 3 leV—„daufer⸗ & Socin. in conſi. 8a. in ſecunda difficultate, in 1I. volum. vbi ait, quotiescunque lquida tu — ij jole in ernus bruurirrin 4 guunurun dſlu 3 Gulu arreniu Irinqul- dlau repuc 1 Alui um adnittttun a 1 Nemo ntellgttu reuuj Neumriam unlus 7 44 Bluranennmdhg lurmunyeiumvan 1 41, Ädlmrterd ſbicb mekkto eferru neCdeqttdlexinlil comnriſaumcol.z. 0 2 BMr nexdemtradit- arconyetere. De hac cdteram noo gliclt däaümtilſcclun. dangineheä nireenedanen dellndlſea z r onnbogere d De inofficioſo teſtamento. 196 .: a WDmqpit p mcd denae a n„..:.... emasscehende tur alicui contemplatione alterius, ſemper id applicandum eſſe ei, cuĩus contemplatione a- „Contra. Drocuid 8 blatum eſt. Et idem uoluit etiamin conſilio 5. eodem uolumine. vbi adducta per eum huic — aniffaltred n deſeruiunt intentioni. d. L. 2ibi; uG..—.. 4 Kidiin prnach Jummarium in l. qui repudianti.. cum contra. ſyde inoſfeteſta. att HQuand 1ö. 1dfldlO Qu.——.„„..— Ddemaneip Wee n caſibus in quibus ſententia facit ius& alijs præiudica intelligi, ſ eſi pronunciatum contra præſents. nancipand;un. 7 I 5 9 1N»Ahha 2... ⸗ 3 Tber totun Bar. inl. qui repudiantis. õ. cum contra. ff. de inoff. teſta. d— BaANT. in d.l. qui repudiantis. S. cum contra teſtamentum, inquit, in caſibus in quibus ſen- 1 tentia t facit ius& alijs præiudicat, intelligi, ſi eſt pronunciatum contra præſentem. Ad hæc quæ poſui ſuprà in l. Papinianus. S. meminiſſe. nu. 7. hoc eod. tit. vbi ex ijs diximus, ſententiam latam contra contumacem alijs non præiudicare. quod tamen limita niſi illi alij, quorum in- tereſt, eſſent citati, ſecundum Paul. de Caſt. in l. cùm filius familiàs, in princi. f. de verb. oblig. eur vbi per ĩpſum tex.& alios tradit Bar. regulam prædictam. rlx capræulſtgh Summarium inl.mater decedens. ſf. de inoſf.teſta. I Aliquis non admittitur ad querelam niſi pro eaparte, quæ ſibi ab inteſtato defertur. — 2 emo intelligitur renunciare iuri, quod ſibi ionorat competere,& nu. ꝗ. aex cauſc luam inßu 3 KRenuncians omnibus excéptionibus, nonpræfumitur renunciare ijs„quæ ignorat. 4 Adliuramentum aliqus uenire nonpræaſumitur niſi certioratus. 3 Fntentato petitorio an& quando renunciatum éſſé uideatur poſſeſſörio. ſtamentum pronu.— uxnrunprdnn Bar. in l. mater decedens. ff. de inoff. teſta. ni.§..f..ad trebel 4 1 Ban. in d.l. mater decedens, ait, aliquem non admitti t ad querelam, niſi pro ea parte, quę ſibi ab inteſtato defertur, Vide Imol.& Ana. in c. ſuper his, de accuſat.& tex. in l. ex conuentio- entum leguima. ne. C. de pact. Alex. in ille à quo. G. ſi teſtamento. col..ffrad trebell.& in l. ſi patroni. S. qui fidei- 4 commiſſariam, col. z2. eod. tit.& Aret. in conſi. 49. teſta. ² Bar. in eadem I.tradit regulam, ſcilicèr, neminem t intelligi renunciare iuri, quod ſibi igno- die auca ett’ rat competere. De hac re uide Dec. in conſi. 350. col penult. Amplia regulam hanc, ut pro- f.24.colanreg cedat etiam in eo, qui dubitat, an ius ſibi competat. Iat. in l. quamdiu, col. 1.in 2. notabili. C. m. de Iaſ.in d. j. col. 2. de condi. indeb.& in d. S. i dem quæſijt. Rurſus amplia etiam ſi renunciaſ- egrum. 3 ſer t omnibus exceptionibus, quoniam adhuc non præſumitur renunciare ijs, quæ ignorat, b etiam ſiexpreſsè r enunciaret, vtputà mulier uelleiano; quia cùm mulier net iat, quid im portet 2 4 uelleianum, requiritur certioratio, qua non interueniente renunciatio non galet ui huius re- orædicta quæll h gulæ, vt traditur in l. fin. ff. ad uelleian.& apud Iaſ. in l.ſi quis in conſcribendo. colu. penult. C. je ſimilem quulh de pact. Anto. de Butr. Abb.& Felin. in cap. ſi dili genti, de foro competen.& latiſt: mè Ang. de 1 matris condl Aretio. in S.item ſi in iudicio, colu. 1 2.& ſeq.inſtit. de action. Limita iſta omnia queꝝ prædixi„ 7l.35&— niſi interuenerit luramentum: quoniam uirtute iuriſiurandi intelligitur eſſe renũciatam omni * tibosliji— 4 iuri, quod oriri poſſet excontractu, ſuper quo interpoſit um eſt. item quia adi uramentumtali- les lmiezuhen Auis uenire non præſumitur niſi certioratus. cap. ex reſcripto, de iureiur. tradit Iaſ. in anthen. ha hr arce 19 Ke ade⸗ puberum eoſu. 14. C.ſi aduerf. vendit. vbi quamuis ita expreſsè non limitet è de- ke cdpes han 9 aret, tamen retenta communi ĩta dicere neceſſe eſt.& de hoc uide Aret.in conſi.; 3. col.ſ& — arrel ec. in d. conſi. 50. Colu. pen.& ad regulam, quam Bat. colligit ex iſta l.mater, uide deciſion onl f Kclunin Bartoli. in l. naturaliter.§. nihil commune, colu. 4. in tertia lectura, verſic. quæro pro declaratio- luanns, agnl 5 neäff. de acquiren. poſſeſs. vbi habetur, licèt intentato t petitorio, uideatur eſſe renunciatum disu a conla 1 Poſſeſſorio tamen hoc non procedere, quando is ignoraret ſe poſsidere.& ad rem faciunt vol ku ,u udh 151493 BB 4 tradita De inofficioſo teſtamento. tradita per eundem Bar. inl, qui Romæ§. duo fratres, in 3. quæſt. ffl. de uerb. obligat. ictt din 8. quæſt, contrarium ſentire uideatur,& malè, vt ibi ponam. An autem ſufficiat cogitanm eſſe in genere ad hoc ut renunciatio ualida ſit?& dic ſufficere, niſi in eo actu, cui renunciatu- ſpecialis ſcientia exigeretur. Felin. in d. cap. ſi diligenti, nu. 1 8. cum ſeq. de for. compet.& dum 6 Bar. in d. I. mater ait, regulam hanc procedere t ſiue renuncians eligat ius ſibi incompetẽsſiu competens, vt ad incogitata non trahatur, vide Alex. in conſi, 8. col. pen. in 3. volu.& in conl. 100,cod. vol.vbi generaliter docuit, mentem contrahentium ad incogitata non eſſe porrigen. dam.& aliud exemplum ponit idem Alex. in conſi. 3 3. col. 3. in. volu. vbi in materia renunci- tionis priuilegij, regulæ huius. l. mater, innititur. vide etiam eundem Alex. in conſ. 15 3. Viſoa- ut oportet conſiderato, in lib. primi& ſecundi uol. Anch. in conſi. 291. in 2. dub. Paul. de Calt in conſi. 8 8, Corn. in ſubſcriptione ad conſilium eius 6 1. col. fi. in 1.vol. 1 Summarium inl. qui de inoſſicioſo fde inoff. teſta. 7 Querela I yetitio hæreditatiit utrum proponi poſſint in eodem libello. Bar. in l.qui de inofficioſo, ff. de inoff. teſta. 1 BaN. in d.J. qui de inofficioſo. in fi. quærit utrum querela& petitio t hæreditatis propon poſsint in eodem libello? idqque conditionaliter fieri poſſe concluditur. Vide Bal.in coſi.igy in. vol. vbi ad hoc idem accedit.& Alex. in conſi. 177. Viſo teſtamento. in fi. in 5. Vol.Bald Iquo tempore, de reſti milit.& in l. ſuus. C. de repud. hæred.& Docto. in l. qui proprio, in quæritur. ff. de procur. Jummarium in lſi iniuſta. T. de inoſicioſõ fede inoffteſt. I Filius fratrii an iure nepos appeliaripoſſit. Bar. in J. ſi inſtituta.§. de inofficioſo. ff. de inoff. teſta. 1 Bax. ind. S. de inofficioſo, quærit, utrum filius t fratris iure nepos appellari poſi Ne hac re uide latiſsimè apud laſ:in l.ij. col. 4.& ſequ. C. de ſucceſſ. edict.& Felin. plene napiub per tuas, de præben. colu. 6. in ultimo notabili, vbi ait filium fratris ex propria uoasuliſmi ficatione non contineri, alioqui uerò ex communi uſu loquendi. quod tamentiibup modi limitatur. Vide etiam Abb.in capitulo non ſine, de arbitr.& omninò Philip. Franemcayſm damenta, de clecti. in ſexto. vbi ait appellatione nepotis proprieè filium filij continen tenuueci uili: ſed filium fratris de iure canonico etiam comprehendi. Et an& quando filius frnisſuc cedat in locum patris tam in feudis quaàm in alijs ſucceſsionibus, vide latè apud Sociniin conſ 25 2.in I. volu. Aret. in conſi. 1 64. Alexan. in conſi.. in 4.volu. Dec. in conf. 1. in conſi.⸗27.& in conſi.55 3.& im.ſi auiæ. C. de ſucceſ. edic.& in l. ex teſtamento. C. und. liber.& in 1 nul9. C. de ſecund. nupc. 3 Summarium inladuerſiu. I.. tutores. ff de inoſf teſt. tQui git mmine alterius de inoicioſo, non eſt indignus legato. Bar. in l. aduerſus. S.tutores. ff. de inoff. teſta. 1 Barn, in d.§. tutores, ait, eum, qui agit nomine t alterius de inofficioſo, non eſſe indignum lega:o. Vide Rom. in conſi. 88.& Felin. in cap. ſuborta, in fin. de re iudic. 80— Jummarium in l. ſi exbæredatus. ſrde inoff. teſt. I Qui eſt Aduocatus pro hærede uidetuy teſtamentum approbare. Bar. in l. ſi exhæredatus. ff. de inoffi. teſta. lbei 1 BaR. in d.l.ſi exhæredatus, in principio, ait, eum, qui eſt aduocatus t pro beraie dä teſtamen els Lſcain rerenr Anoinlzediiüco iieaokgoni b en drentrrce übiger emn. ECD lam prödgededen, vo beredraädetun umelbicelind⸗ gin tercdtaöpe quxdffxertäſtin ch detinnjicrerlug ttomandbslelbelludy HeredimüKreiuendic quidautem, Rattende V ürumaonpote:ticenn Eraunquidheereditts 7 nia eweikjee ole AEnehMcula nünawuddan ngännsuuro peirberägpennee rdnnegpdiemin reluendcqicnen an mallhermänipen hiumpoſediſe wrpelltur.arei iiaut ibj Dereum. le — dncjcocuitale enares iccecd De petitione hæreditatis. 197 7 teſtamentum approbare; atque ita aſſumens unum officium, videtur contrario renunciare. vide ad hoc Soc. in conſi. 10. col. 4. in 6. difficultate. Fummarium in rul. de peti. hæredi. r Fn hareditatis petitione an aliquis exprimere teneatur ſé hæredem eſſe ex teſtamento uel ab inteſtato. „ Peiitio hæreditatis an detur contra eum, qui dolo deſijt poſſidere. Quomodd formandus ſit libellus inpetitione hæreditatis. „ Pater non habet petitionem hæreditatis pro uſufrurtu. .z9r.in 1dub ba 1 Jn hereqitatir petitione ſuſicit ſi bæres probet defuncti hona illa, quæ petuntur ante obitum poſſdiſſe. Lucubrat.in rubricam. ff.de petit. hæred. 7 Ix Cà rubricam hanc,& materiam huius tituli uide multa apud Iaſ. in. actionum, 4 Col. 3 3.& ſeq.inſtit. de action. ubi tradit, an in hæreditatis t petitione aliquis expri- mere teneatur ſe hæredem eſſe ex teſtamento, velab inteſtato. de quo habetur per Barto. in l. veluti, infrà eod. titulo.& ibi ponam. Et an debeant exprimi res ſigillatim, de quo 1 laiid derümi vide Bar.poſt glo. in l j.ff. de eden. vbi etiam docuit, oportere eum, qui petitionem hæreditatis Aucnur. Vide alind intentat, ſaltem hæredem eſſe in parte, quæ ſit quota hæreditatis, non autem in parte bonorũ, ſtamento. in ſin„ Docdo in lqui bropni ut ibi per eum. Et contra quos detur hæreditatis petitio, Et quomoddò agens intentionem ſuam probare debeat, vide Alexand. in conſi. 7 3. Punctus talis eſt, in 5. volum. An autem peti- 2 tio t hæreditatis detur contra eum, qui dolo deſijt poſsidere, ſicut in rei uendicatione tradi- 5 legitima hæreditatis petitio competat? vide quæ pono. in. licèt minimam, infrà eod. titulo. Et quæ differentia ſit in conueniendo poſſeſſorem corporalium,& iuris poſſeſſorem, atque ita debitorem, vide tex. ſing. in l. ſi debitor, infrà eod. titulo. vbi ponam ad Bart. Quomodò autem telda 3 tformandus ſit libellus, vide Bar. in liij. infrà eod. ubi poſui. Nunquid in eodem libello petitio te neposꝛppelanp hæreditatis,& rei uendicatio poſsint cumulari? vide Iaſ. in d.§. actionum, colum.f. verſic. N un- dia.Pen ger quid autem. Et attende quoniam ille, qui ſemel fuit adeptus poſſeſsionem rerum hæredita- ansexproprar riarumnon poteſt intentare petitionem hæreditatis. Bar. in liij.f. de flideicomm. hæred. petit. 4.. quod tmme, Et nunquid hæreditatis petitio ad rem hæreditariam concedatur, cuius poſſeſsio ſemel ad hæ- nnid Philp.Fr redem deuenit, licet poſteà à poſſeſsione ceciderit? Alex. in conſi. 183 Viſo puncto. in. vol. esium 3lj om— in conſi. 1 3 5. In cauſa appellationis, eod. vol. Et pater t non habet petitionẽ hæreditatis pro un adof u ufructu, quem habet hodie in bonis aduentitijs filiorum; quia pater eſt ſimplex ſucceſſor,& tan& qu 5 ſingularis uſufructuarius, fHius autem re ipſa eſt hæres, ut per Bal. in. ſi pater, in 3. 0ppoſ. C. de vide e apuh pertit. hared. quem refert laſtin lſi quis filiusfamilids,in principio in glo. 1. col. 8 2. ff. de acquir. Deciin conſ lm hæred. ut ego dicam in l licèt minimam, infraà eod. titulo. Item ſcias, petitionem hæreditatis,& rro,Qundliberé rei uendicationem æquiparari.J. ſin autem.§. ſed& is. ff.de rei uendic. Attende etiam in huiuſ- · modi hæreditatis petitione t ſufficere, ſi hæres probet defunctum bona illa, quæ petuntur, an- ,28 te obitum poſſediſſe: quia tunc præſumitur continuata poſſeſsio, neque dominium probare 2 compellitur. Aret. in conſi. 102. col. z. citat.l.inter uidendum.§. f.& ibi Bar. infrà eod. titulo& alia, ut ibi per eum. Item, an petitio hæreditatis detur contra titulo poſsidentem poſt mortem defuncti, docuit Alex. in conſ. 184.& in conſi. 186. in 5. vol.vbi tradit etiam quomodo in hære- k. 44 ditate una res ſuccedar loco alterius. Et quamuis petitio hæreditatis contra titulo poſsidentẽ voficiobol dari non ſoleat tamen adhibetur cautela, per quam dari poterit, ut per Cæpoll. in caut. 133. re iudc- Jummarium in! ueluti. ff. de pet. hæred. 3 An e& quando bæres hæredis Titij dicatur&ſe hæres Tirij eæ teſtamento uel ab inteſtato. „ 1 helt aduocali 5 82 tum eſt vide Iaſ.in d. S. actionum, colum. 3 7. verliculo. ſed nunc occurrit. An filio inſticuto in 2 DVtrum dgens in libello exprimere debeat ſe eſſé hæredem ex teſtamento uel al inteſtato. Quc ſit forma concludendi in libello in petitione hæreditatis. Bar. ◻ De petione hæreditatis. Bar. in l. veluti. ff. de petit. hæred. BaARr. in d.l.veluti, tradit, an& quando hæres t hæredis Titij, dicatur eſſe hæres Tirjer teſtamento, uel ab inteſtato. Vide Alexand. in conſ. 1 I. colum. 7. verſiculo Non obſt. quanun argumentum in 3. volum.& in conſi. 165. Conſideratis uerbis, in libro primi& ſecundi vol Areét. in conſ. 1 5 5. colum. 9. Bar. bidem ſubiungit, utrum agens t in libello exprimere debeat ſe eſſe heredem ex teſtan to uel ab inteſtato. Vide, quæ de hac re tetigi ſuprà in rubrica huius tituli,& laſ.in§. actionun colum. 3 4. verſic. An autem. inſt. de action.& Aret. in J. ſi is ad quem, colum. I. verſic. 2 argii ff.de acquiren. hæredit. ubi adducit illum textum contra ea, quæ hoc in loco docuit Barto. licèt, quod non habeat neceſſe exprimere, an ſit hæres ex teſtamento, uelab inteſtato. vbieii tradit, quid in reo conuento, qui ſe ait hæredem eſſe, utrum ſimiliter reſpondere teneatur ſe redem eſſe ex teſtamento uel ab inteſtato. Bar. in d..veluti in fin. tradit formam t concludendi in libello in petitione hæreditatis- hac re tetigi ſuprà in rubrica huius tituli. Et vide latè& remiſsiuè apud ſaſin S. actionuma 40. inſti. de actio. Corn. in conſ. 1 8. in 3. vol. Alex. in conſ. ⁷3.& in conſ. 1 83, cum ſeq in 5.i & in l.z. col. 3. ff.de eden. Ang. in conſ. 16 1.& Feli. in c.. col. 6.& 7. de libel. oblat. Fummariam in l. ſihæredem. frde peti. hæredi. Ju iudicio uniuerſali ueniunt ea quæ post litem conteſtatam reu⸗ capit poſſidere. Bar. in l. ſi hareditatem. ff. de petit. hæred. BaRr. in d.].ſi hærediratem, colligit ex iſto tex. in iudicio uniuerſali tea uenire, quet litem conteſtatam reus cœpit poſsidere. Limita hoc non procedere, quando in petitione he reditaris actum eſſet in ſpecie contra rem aliquam. Bart. inſ. edita, in princ. col. 2. C. de eceuit Iaſ.col. 4. verſ.tu pro ueritate.& ibi Bar. Alex.& laſ. aiunt, illud, quod uenit poſt lite I contelti tam, uenire ex natura actionis generalis, non autem uirtute emendationis. 5 8 2. Jummarium in lſiteſtamentunm ffde pet. heredl, Fi accuſo teſles de ſaſſo, cæ ſim conuictus utrum Aufférri dlebeat condemnatio in prima call Bar:in lſi teſtamentum. ff. de petit. hæred. BaART. in d.]. ſi teſtamentum, in fi. quærit, ſi accuſo teſtes t de falſo,& ſim conuièus utfÄü differri debeat condemnatio in prima cauſa? Vide Abbæin conſi. 1 6. in 2. Volum. Baldimin in fin. C. de fid. inſtrum. Alexand. in 1.ij. S. I. ff.de ui bonor.rapt. Ioan. And. in addit. Speculint- tulo de lega. S. Reſtat, verſicu. ſed quid in ſtatuto. Angel. mtract. de malefici ſs,in gloinuoce, Falſario, colum. 5. verſiculo ſecus tamen.& Felin. in capitulo I. colum. 3 de except.& Barin- Lucius. ff. de his qui not. infam. 2Ll. Z. 1S311 f1II.; Jummarium inlſi quis libertatum. Fae peti. hæred. Teſies producii ſuper uno articulo,non debet huper alo mierrouens. Bar. in l ſi quis libertatum. ff.de pot. hæred-. BaART. in d.l. ſi quis libertatum, col. 4. ver. venio ad fi. gkinquit, teſtest productos uunemm articulo non deberè ſuper alia interrogari. vide Alex. in l... col. 3. f ſi cert. pe.& plenè Feli Abb. in c. de teſtibus, extra de teſtib. Bar. in l.ſi duo.§. idem Iulianus. 2. ffide iureiur. Limitatoc non procedere, quando teſtis iuraſſet dicere ueritatem ſuper tota cauſa, quoniam eo caluur let téitimonium eius etiã extra articulum, dummodò ad cauſam faciat: ita Abbain d..deteſi bus,& ibi eli. verf. vltimò declara. Et Bar. in d.S. idẽ Iulianus, vbi vide quæ ibi poſui in bein Et plenè quæ ad materiam teſtium attinent. vide omninò apud Alber. de Roſ in tract. de el bus.& Pranciſcum Curtium in ſuo tractatu de teſtibus. Junmi. nriuslffin 3p dealeuin con 1 Wfplikl adti E'meriexquib 5 loolteiu monen ie tagfretun ſellcin unencſonqüböst cllorg emp tebei 1 4n ſudumaunm „ Ermanlktndulh I Hnx Sdllicetm menoc dunwodo iſl wsadirgaiealog gu clm unſt qotale d acionum, Clum zz. dam zggecdd Mheg drbegäageiipered jammmilunän ² Wanndllmaän itKbdipoſü goia ſcbzileadoelan. dpro vertaeCch dc deacqupol A 1Df,;. Detun bendinui Inn De petitione hæreditatis. 3 198 Jummariam in!regulariter: ſf. de peti. hæredi. DPeritio hæreditatis non datur contra titulo poſſidentem. d2 Licèt titulus putatiuus fuſficiat ad praſcribenqum, non tamen fappicit ad excludendam petitionem hæ- er ſeeff. reditatis. 2 e heredem—. 4 Muus titul& ne Bar. in l. regulariter. ff,de petit. hæred. . 1.10 3 wum.rien 1 BART. in d.I. regulariter, ait ibi poni regulam, quæ eſt, ut petitio t hæreditatis non detur 1 in petitione Nxreyis . Olle redan ue apud ainS din 2 lus t putatiuus ſufficiat ad præſcribendum, non tamen ſufficit ad excludendam petitionem hæ COn. 18 ½.— 7,de lelen⸗ hoc procedere, quãdo is huiuſmodi uerum titulum habuiſſet uiuente defuncto, alioqui autem ſi poſt eius mortem illum fuiſſet adeptus: quia etiam iſto caſu contra eum petitione hæredita tis ageretur. ſed laſ. in l.fi.col.ſi C. de edic. diu. Adri. tollen. iſtam limitationẽ reprobat. aliquos tamen caſus, in quibus iſta regula non habet locum, poſuit gl. in l. hæreditatem. O. in quib. cauſ. ceſſ.long.temp. præſcrip.& in l.ij. C. de petit. hæred. 7 Nadere. Jummarium inl.licèt minima. ſf.de peti. hæredi. Aiuerſali † 1....„ „— Uente, Actio iſta darur etiam pro minimare. ere, quando in P ⸗2 Forma concludenai inlibello quæ ſit. ain prnc. col. 2. 0.... 1 am Bar. in l. licèt minimam. ff. de petit. hæred. auod venitpoſt lite ndations. 1 BaANI. in d.l.licèt minimam, ait, actionem t hanc dari etiam pro minima re. Intellige ta- 27 men hoc dummoddò iſtud minimum ſit quota pars hæreditatis, quæ continent iura& actio- . nes actiuè& paſsius, alioqui uerò ſi eſſet quota bonorum.& ideò infertur ad legitimam, pro mnatio in yrimat qua, cùm non ſit quota hæreditatis, non datur bæc act o filio tantùm in legitima inſtituto. laſ. in§. actionum, colum. 3 5. verſiculo item aduerte quòd petitio hæreditatis, inſtit. de action.& ed. colum. 3 9. verſiculo antequam ulterius, vbi plenè tradit hoc, quod diximus de legitima. Et at- defallo, Kſma tende, quia petitio hæreditatis non datur patri pro uſufructu, quem habet in bonis aduentitijs filiorum, ut dixi ſuprà in rubrica. enMditat Bat. in d.llicèt, tradit formam concludendi in libello, t de qua egit etiam in l. 2. ſuprà hoc eo. 1ebe Lüciot tit.& ibi poſui. Et quia Bar.in hac.l ſubiungit petendam eſſe bonorum reſtitutionem officio iu act. de malc 3 dicis, vide ad hoc. ſ. an reſtitutio fieri debeat officio iudi cis, an actione, Iaſ. in l. edita. col. 4. verſi. colum.3dech tu pro ueritate. C. de eden.& Bar. contrarium in Inaturaliter.§. nihil commune, in 5. lectura gl. * ff. de acqu. poſſ. vbi Alex. col. 18. ait eſſe communem. Dſ.1G.in 2.VOl gered. Jummarium inl pro hæredo: ſrde peti. hæredi. 1 DPetitio hæreditatis non datur contra uero titulo poſſidentem. 1.. Lred. 1 4 B.In I. 1 — bes ar. in lpro hærede.ff de petit. hæred. Klcene 9 1 CIRCà iſtam l. Et edicta Barto. hic,ſcilicèt, petitionem t hæreditatis non dari cõtra uero deuncis ditulo poſsidentem oppono. Nam titulus pro hærede habet locum nõ ſolùm quando aliquis 3, quoumd eſt uerus hæres, uerum etiam putatiuus, atque ita in illo titulo iuſtus error habetur pro titulo rruabdide quo præſcribitur, ut per Bar. in lij. ff.pro hæred. hic autem aliter dicitur in hac petitione hæredi — h tatis. Vnde pro ſolutione uide Bar. in lj. f.quor. bonor. ubi ait, quamuis titulus pro hærede etiã bn rKol E Putatiuus habeatur pro vero quò ad præſcriptionem, alioqui tamen eſſe quò ad excludendam „ petitionem I — De petitione hæreditatis. peticionem hæreditatis, ut paulò ante dixi in Irregulariter, ſupra hoc eod.tit. Et d per Iaſ. in§. ſed iſtæ, col.. in fi. inſt. de actio. vide etiam Rom. in conſ.1 00.& in conſ. 424 Kla Fabr. in§. ſequens, inſti. de interdic. Quærit deinde Bar. quæ ſit ratio, quòd petitio hæreditai non datur contra titulo poſsidentem. vide Bal. in conſ. 404. in 5.vol. Jummarium inl etiam. I quod ſi quis. f.de pet. hæred. Petitia hærodiitatis datur contra emptorem hæreditatis. Bar. in letiam. S. quod ſi quis. ff. de petit. hæredit. BaARNT. in d.. quod ſi quis, ait petitionem † hæreditatis dari contra emptorem heæreci tis, alioqui uerò ſi uendita fuiſſet res particularis. Declara hoc ut per Alex.in conſi. 73,colun verſ. Nec huic habet obſtare.in 5. vol. Jummarium inlitem uidendum. T. nunc uideamus: ſ.de pet. hær. Feudum an ueniat in petione hæreditatis. Fendum dicitur eſſe hæreditarii& enit in petitione hæreditatis Quando conceſſum eſt alicuipnßs bæredibus ſais quibuſcunque. Si frater fratri quietationem fecerit de omni eo„quod petere poſſit in hæreditate Paterna, propter harn probibetur petere feuda in hereditate paterna tanquam ex hæreditate. Feudum au in dubio cenſeatur hæreditarium. Bar. in l item uidendum.§. nunc videamus. ff de pet. hæred. BAR. in d.§. Nunc uideamus, quærit, nunquid feudum t ueniat in hoc iudicio. vide hali in c. i. de feud. ſucceſſ. colum. 2. verſicu. vel dic. vbi ait, uenire in petitione hæreditatis,ranen ueritas uidetur eſſe, ut feudum& eius iura non ueniant in petitione hæreditatis, niſibocerin ueſtitura ipſa colligatur. Alex. in conſi. 1 9. Super eo de quo quæritur, colum. 4.in 5. lm& Mari. Soc. iuni. in conſi. 65. nu. 17. verſi. comprobantur prædicta omnia, vbi cirat hoc Brol, documentum in d. S. nunc uideamus.& idem ait in conſi. 72. nu. 47. verſi. quo ſtanedeo qu non dicitur de bonis feudalibus diſpoſuiſſe. Intellige tamen prædicta niſi habit tepectu ad poſſeſsionem defuncti; quia quò ad hoc feudum uenit in petitione hæreditatisaqocmcpe hærede petatur, ſecundum Bart. in I ſi patroni, in principio. ff.ad trebell. vbi ſic inteſigt qoii hoc. S. nunc videamus, ubi Ang. eum ſequitur. Et quamuis quandoque Bar. contrariumſentie uideatur,& nonnulli eum ſequantur, tamen opinionem hanc ueriorem eſſe ait laſ.in praluij feudorum, colum. 1 4.& ſeq.& ita conſuluit Dec.in conſi. 42 4.col. 3.& Mari. Soc.iunlin con 74: nu. 30. vbi concludunt, ex prædictis etiam fœminam hæredem eſſe mittendamin poleßi nem honorum feudalium. Feudum t aurem dicitur eſſe hæreditarium,& venit in petiionele reditatis, quando conceſſum eſt alicui pro ſe& hæredibus ſuis quibuſcunque. Dec. in con 78. nu. 6. qui multa adducit ut ibi per eum. nam eo caſu neceſſe eſt, ut qui uult feudum adipi ſit hæres, ut per Præpoſtin c. 1. colu. 3. An agna. vel fili. Soci. in conſi. 10. inter conſilia Aber Brun. Curt. in conſi. 49. vbi latiſsimè de hac re tradidit,& in conſi. 0. quod quidem conſilum fuit collegij Bononienſis.& Curt. iunior. in tract. feud.& Mari.Soc.iuni.in conſi.7 2.colu. ad prædictã quæſt. vide Iaſiin vſibus feudorum col. 1 6. Ex jjs infert Bar. in d. S. nunc uideamu ſi frater t fratri quietationem fecerit de omni eo, quod petere poſſet in hęreditate paternap pter hoc non prohibetur petere feuda in hæreditate paterna tanquam ex hæreditate patenns ſubaudi quando feuda non ſunt hæreditaria, ut prædictum eſt. vide Alexand.in conſi. 3.intm in 4. vol.& in conſi. 10˙ 3. eodem volum.& in conſi. 1I. colum. 9. verſ. ſed præmilsis non ob 7 tibus.vbi agitur etiam de bonis em phyteoticis.& omnindò in conſi. 18. col. 3.& in conſi. 9,1m j 8 5.—.„Vhl 5-volum. vbi clarè habetur intellectus huius inueſtigationis, ut in conſi. 26. cod. anoue — t.Et dum Barin a L.pro hærede, ſubiungit, pro hærede ſumi poſſe tribus modis. Attende, quia hoc facit ad trad 4 onx ung reumſugus ſcktatk“„aurh ftäm ginabctns gbna vubcanculo cdb kal„ cl Fahnul naiuenumn pualn aucun Brrnl Sar rl&rontant allemuum mcerdae ess 4 waim eqlüin„Mt mmi m vraimn 270le fdenru perba Reh 6“ dunmcrum Puluv di uuiſun Brxioli 1 BA 1ndiemmo raltaem-Hehxcgerice terratiner cerestuct preamalcrrdkanie. Sumnurumi T Quluuaftu n dund ſauimauumalm. Beriadliter ¹ W Nenlmne unemdeugſcomnäun maining inäphe led beekalgudeg oresceneande dunma 1Sunuuneg n Äh, uend Julad lurx enna tls. ahoc 31 6 1 AnnählütRnn cnf Lulterki dn 63 dd 1 CuOd Dere T 5.Fol. Rlliota t.crel. dredit. T ei contraemptoren . 3 ber alexinconl, 1 „ e het. her. uando nce ſumtſtaluy ereditate Dctenu yun 77. der hered. diat inbociudicio. petitione hæredite Jone bæredkais, ni xritur, colum. M t omnia, vbictr 1 edicta nil hab tione hæreditat A uebell vbiſci 1 andoque Bar com eriorem eſſe zttlê ol.3.& Mari del gem eſſe minedn itarium,& vent 9. verſi.quo t quibuſcunqlt- 3 1 De petitione hæreditatis. 199 habetur etiam, an in dubio feudum t cenſeatur hæreditarium, an non. vide etiam Bald. in l. cùm virum. C. de fideicomm.& in conſi. ⁊ 21. colum. penul.& in fi. in 3. volu.& egregiè la(in l. quod cunque.. ſicuti in quarto notabili. ffxde uerb.obligat.& inl Gallus. S. I. colum. fi. ff. de liber.& poſth. limita ut per eum ſingulariter.& iſtam deciſionem Bar. hic, ſequitur Iaſ. in d.l. Gallus.§. quidam rectè, in prima lectura, colum. 10. verſiculo benefacit,& in ſecunda lectura, colum. 6. verſiculo ſecunda concluſio. Jummarium in l.&; non tantum. ſfde petit. pæred. Jn petitione hæreditatis ueniant omnes res, quas defunctus detinebat, licèt eas non poſſideret. Bar. in l.& non tantuùm. ff. de petit. hæred. BARr. in d. l.& non tantùm, dicit, in petitione f hæreditatis uenire omnes res, quas de- functus detinebat, licèt eas non poſsideret. Adde tu alioqui eſſe in fideicommiſsi petitione: quoniam requiritur, ut res ſint hæreditariæ ſecundum Alex. in conſ. 1 1. col. 9. verſ. comproba tur etiam in 3. vol.& ad rem faciunt tradita per Alex. in conſi. 73. col. 2. in 5. vol. Et ad ea quæ habentur per Bar. hic, vide Alex. in conſi. 49. in 3. volum. Summarium inl. item ueniunt. ſ. item non ſo um Mde pet. hæreq. **] Frultus eę aliæ acceſſiones augent hæreditatem. Bar. in l. item ueniunt. õ. item non ſolum. ff. de pet. hæred. BARr. in d. S. item non ſolum, colligit ex iſto tex. fructus t& alias acceſsiones augere hæ- reditatem. De hac re vide omninò Alex. in conſi. 49. Viſo proceſſu, in 3. volum. vbi per iſtum text. ait inter cætera, fructus perceptos poſt mortem teſtatoris augere hæreditatem, licet pro- priè non ſint hæreditariæ. Summarium in d.item ueniunt. J. cum prædiximus. ſr de pet. hære. Quando una altio in aliam deuoluitur,& deuoluitur ſecundum naturam ſuam primæuam, non autem ſecundum acccidentalem. Bar. in d. litem ueniunt. 6. cùm prædiximus. ff. de peti. hæred. BaAx. in ead. l. S. cùm prædiximus, colligit ex iſto tex. quando una actio t in aliam deuolui- tur, eam deuolui ſecundum ſuam naturam primæuam, non ſecundum accidentalem. vide Ko- man.in ſing. 478. incip. Pone quòd, vbi ex hoc tex. ait, ſi poteſtas eligendi aliquẽ de certo col- legio data eſt aliquibus, ſi infrà certum tẽpus elegerit, alioqui electio deuoluatur ad ſuperiorẽ, ĩſta poteſtas cenſetur deuoluta cum hoc, ut etiam ipſe eligat unum de illo collegio. 5 Jummarium in dil. item ueniunt. ſ. idem recte. ſfede peti. hæred. Quando unum eſt in ohligatione, e&e' aliud eft in ſolutione ex aiſpoſitione legis, tunc ducat facultas ſol- uendi 7uò ad quis conueniatur indicati. Bar. in d.l.item ueniunt.§. idem recte. ff. de peti. hæred. BaRT. in d.l. S. Idem rectè, ait. quando t unum eſt in obligatione,& aliud eſt in ſolutione ex diſpoſitione legis, tunc durat facultas ſoluendi quò ad quis conueniatur iudicati. Contra hoc Bartoli documentum urget tex. in l. ſi pluribus eadem, in fi.ff. de leg. I. iunctis trad. per Bar. inl.eum qui certarum.§. i. ffide uerb. obligat. ubi per ſimplicem electionem uellitis conteſta- tionem tollitur facultas uariandi. cogita ſi dici poſſet, in hoc tex. agi de reo conuento, in quo per litis conteſtationem uel ſententiam non poteſt dici facta electio, ſed in l.ſi pluribus, agitur de actore, in quo fit electio inuariabilis per litis conteſtationem, ut declarar Barto. licèt aliud 4geIIS G V 3 87 2 5 1 „ De petitione hæreditatis. 95) agẽs in d..eũ qui.S. V. Proinde nõ eſt mirũ ſi tollitur ius uariandi reſpectu iuris actoris,qunnda Ayuums unum eſt in obligatione,& aliud in ſolutione. Et diligenter attende, quia fortè ab alio lecd. cüjft— cta non inuenies, quàmuis ex parte rei quòd poſsit uariare, à multis fuerit acceptum. Rlt 14 iſte tex.procedit reſpectu rei, non actoris; quia ubicunque& quandocunque poteſt uariar 1 maitbo etiam poſt ſententiam, actor verò non niſi uſque ad litis conteſtationem, vt per Barro. indi, hur nllne mi eum qui.§. I. in principio. Et limita dicta hic per Bart. ut per eundem habetur.in i.ſi quandag Kvſein, nch hæres, propè fi. ff. de lega. I. vbi ponit practicam quomodd iſto caſu agatur,& feratur ſemtẽta deudtünte 7„ Jummarium in A.l. item ueniunt. I petitam. ſf. de pet. hæred. Vbi denunciatio fit ad notificandum, idem operatur ſcientia ſimplex, quod denunciatio. Denunciatio an&& quando fieri debeat illi qui eſt ſciens. Si denunciatio&& norifcatio alicui fieri non poreſt, ita ut ei commodè denunciari non poſſit, ſußtuin Er edictum fiat denunciatio. Bar. in d..item ueniunt. S. petitam. ff. de peti. hæred. BaRr. in ead. 1S. petitam, hoc ait in ſumma. Vbi denunciario t fit ad notificandum, ites operatur ſcientia ſimplex, quod denunciatio: et non refert à quo denuncietur. Tu yertoa tex. ibi, non ipſi, ſed procuratori, vide Iaſ. in I. non ſolùm.§. morte. colum. 1 8. ffide oper m nunci. Et dum Bar. ibi ſubiungit, aut denunciatio fit ſoluùm ad notificandum,& tũc quocun- modo ueniat in notitiam, ſufficere: aut fit non ſolùm ad notificandum, ſed etiam ad incitai ut aliquid fiat, vel ad prohibendum, ne aliquid fiat,& tunc ſimplex ſcientia non ſufficit.ſt Bar. in l. denunciaſſe. S. quid ergo,& in I. in fi. ff. de action.empt.& Iaſ.in d.l. non ſolum. G, m. te, col. 1 7. verſi. prima. Et an& quando t denunciatio fieri debeat illi, qui eſt ſciens, vice der conſi. 23. in 4. volum. vbi not. loquitur de hac re,& in conſi. 27. in 6. vlou.& in conſi. 38in- vol. Raph. Cuma. in conſi. 4. Feli. in c. 1. col.fi. de iudic. Soc. in conſi. 7 8. Super prædicta diſteu- tate, in 3. vol. Doct. in lj. C. de peric.& commod. rei vend. Aret. in conſ. 26. Bar.& aliosinlj voluntatem. ff. ſol. matr. Quid ſi denunciatio, t& notificatio alicus fieri non poteſt, utpura qui ille uel eſt abſens& non habet domicilium, uel eſt forenſis, ita ut ei commodè demunciir' ron pPoſsit. Dic ſufficere ſi per edictum fiat denunciatio. Ang.in conſ.33 2. Et denumirinẽeſt quadruplicem, et de natura cuiuſcunque earum, vide pleniſsimè apud Abb. in cnoui de iud. Er attende ibi denunciationem perſonalem non exigi, vbi præceſsit publica notiſemexc ſing. ſecundum Bal. in Ij. ff. de decret. ab ord. faci Bar.in l.ſi poſſeſſor.g. ait ſenatus. ff.de petit. hæred. BaRr. in d.§. ait ſenatus, colligit ex iſto tex. plura in hac oratione contineri, ex hærediane, quam cum dicitur, res hæreditaria. vide Alex. in conſ. 49. col. 2. in 3. volum. Fummarium inl. ſi&ę rem& pretium. fede pet. hæred. TPretium ſuccedit loco rei in iudicijs uniuerſalibus. Bar. inl. ſi& rem& pretium. ff. de petit. hæred.„e BAn. in d.l. i& rem& pretium, ait, pretium loco rei ſuccedere in iudicijs uniuerfil 3 alioqui verdò in particularibus. vide Alex. in conſ.q9. in 3. vol. vbi uult idem eſſe in re pariein hæreditatis, quod eſt in ipſa hæreditate, ut. ꝗpretium loco rei ſuccedat.& in cõſ.40.colpen in cõſ. 5 8. col.fi. eod.vol.& in cõſ. 1 2 2. col. 3. in 4. vol. vbi idẽ cõfirmat in re particulari iuis hæreditatis,& in conſ. 119. ol. 3.in 5. vol.& omnind vide Ant. de Fano. in tract. de pipnane & hypothecis, in quarto membro ſecundæ par. nu. 5 7. cum ſeq.& in primo membro qum 7 par. nu. 6⁰.& Abb. in conſ. 74. col. fi. in 2. volum. Et an& quando pretium ſuccedar loco reh de apud Iaſ. in I.ſi fundum per fideicommiſſum. ff. de leg. i.& in l. re coniuncti. ff. de leg.3. I ſi eum ſeruum.ff.ſi cert. pet. Funmt hun aälligllege erninſonon nille. Aanjglteitune glinnssdekegdn imepadbeih enadoetanedne c bbzice Wdincamu Lanmru 1 Jn9 nulunium qus Anuuum inj zunn Barin dll I BHar kedlSdeco eumadiiiouelerne rulmm. Adfen-icuunttra iim lamtingt,gual hui vulom ele difereni rendierewa. Sunmar 1 Umrimimunzutnad dunmvun duum 9 efeah. 4 t.hereg. 2uod cenaxcietn. ꝛu nciari non peſſt 6 ered. 3tft adnoticnän Auo denuncietur. re. colum 18 fchn tiñcandum&tüͦex adum ſed etian aii der Cientia nonſi aſin d. non ſclr ili, quieſt ſciem n6Nou.& in conl C..78 Spper prædt conſ. 26NMr.& al Sfieri nonpoveb tei commodè d 5n(332. Etden eapud Abb-in eSit publicano 1 hæred. tione continena in 3.rolum. Hered. xre iucicisie Dgere in udlei ederc 1 i uul 10 etium„„ opl uuci fg „ adem tabenlrinl 4 kerau Bar. in l. vtrum autem. ff. de peti. hæred. BaARr. in d.J.vtrum, ait, bonæfidei t poſſeſſorem ad pretium non teneri, niſi quatenus eſt factus locupletior. vide Roma. in conſ. 1 49. Quid ad bonæfidei poſſeſſorem pertincat, videre eſt apud Philip. Pranc. in diſputatione petitorij in I. dubio. nu. 5. Jummarium in l. ſd ee ſi lege: ff.de pet. hæred. Diltio ſca,iunta cum copula aduerſatur in facto, non in iure. Bax.in l.ſed& ſi lege.ff. de pet.hæred. BaARr. in d.]. ſed& ſi lege, inquit, vocem hanc, ſed, t iunctam cum copula præcedentibus aduerſari in facto, non in iure. vide Barb. in conſi.5 5. colum. 8. in 2. volum. Gemin. in cap.con- certationi col. 2. verſ. quæro qualiter, de appell. in 6. Ad rem facit tex. in l. talis ſcriptura, ibi, ſed & ſi in annos. f. de leg. 1.& trad. per Alber. in l.item ſi cum putaui. ff. de neg. geſt.& in l. iuriſgen tium.ff. de pact.& Bar. in. patris. f, dòe uulga.& pupil.& in J. ſi pupilli. ff. de neg. geſt. quando au- tem aduerſatiua eſt ſine copula, tunc aduerſatur in iure& in facto. Bart. in l. amplius. ff.rem rat. hab.vide Abb. in c. cùm ſuper, de iudic. Summarium in di. ſed&e ſilege. J. de eo autem, ſfde peti. hæred. In eo qui habet titulum quò ad fructus, referre utrum ab initio uel ex poſt facto ſuperueniat malafides, alioquin uerò in eo qui non habet titulum. Bar.in d.. ſed& ſi lege. õ.de eo autem.ff.de peti.hæred. BART. in ead. 1§. de eo autem, colligit ex glo. in eo, qui habet titulum t quò ad fructus, re- ferre utrum ab initio uel ex poſt facto ſuperueniar mala fides, alioqui uerò in eo, qui non haber titulum. Ad rem faciunt trad. apud laſ. in l.ii.§. ex contrario, colum. 2. ff de acquiren. poſſeſ. Et dum Batto. ſubiungit, quò ad uſucapionem ſufficere ſi ab initio adeſt bona fides, ſed quò ad fructus nullam eſſe differentiam utrum à principio an ex poſt facto ſubſit mala fides.& ra- tionem huius differentiæ Bar. ait eſſe cogitãdam. ſed laſeam affert in d.liiij.§. ex cõtrario, col. 2. Summarium in d. ſed& ſi lege. S. cire. ſf. 33 pet. hære. Error iuris nou inducit malam fidem. Bar.in d.l ſed& ſi lege.S.ſcire.ff. de peti.hære. BAkT. incad.I8. ſcire, ait, errorem t iuris non inducere malam fidem. Et quia oppo.del. nunquam.ff. de uſucap. ſoluit errorem iuris impedire uſucapionem, ut ibi, ſed non acquiſitio- nem fructuum, ut hic. vide Rom. in conſi. 45 4. colum. penul.& Bald. in conſi. 3 3. in fi. in 3. volu. Et quia Bat.progreditur inueſtigando quæ ſit differentia inter uſucapionem,& hanc fructuũ uſucapionem: aitqᷓue in uſucapione uerum titulum exigi, non autem quò ad acquiſitionem fructuum: quia ſufficit malam fidem abeſſe. Vide Dec. in capitulo cùm cauſa, in ultimo nota- bili de off. deleg. Feli. not. in cap. de quarta, col. 1 o. limit. ſecunda de præſcript.& in cap. ſi dili- genti, eod. tit.& in cap. cùm cauſa, colum. 8. de iudic. Abb. in conſi. 3 4. in primo vol.& in conſi. 19.in 2. volum. Barbat. in conſi. 40. in I. volum.& in conſi. 8oin 3. volum. Arct. in L ſenatus. S§. Matcellus. ff. de legat. primo.& in conſi. 17.Barbat. in capitulo ad noſtram, colu. 2. de reb. eccl. non alien.& ibi Abb. Capra. in conſ. 24. Jummariam in d.l ſed&) ſc lege. I petirio, fede pet. hæreq. Allio petitionis hæreditatis eſt actio miſta in rem,& in perſonam. — Bar. 1 2 De petitione hæreditatis. Bar.in d.j. ſed& ſi lege. S. petitio. ff. de peti. hæred. Bakxr. in d.. ſed& ſi lege. S. petitio, ait, actionem hanc mixtam eſſe in rem An petitio hæreditatis ſit realis uel mixta, vide Iaſ.in rubri. ffſi cert. pet. Et petitionem hen ditatis eſſe in rem, tenuit Barto. in l. ſi quis.S. differentia.ff. de acquir. poſſeſſ.& in drübiiat ſi cert. pet.vbi comm. Doc.& inl. ſed& ſi poſſeſſor. S.ſi. ff.de iureiuran. Contrarium tamc nuit idem Bar. in l. ut reſponſum. C. de tranſact. vbi colli git notabile de actione mixta 4 loquitur de petitione hæreditatis.& Alex. in l.ſi finita. S. ulianus, col. 3 3. verſi. quid col. 3 6. vbi hoc bis dixit. ff.de damn. infect. Aret. in iij§. genera.ff.de acquir. poſſ.de de latius Curtium iuniorem in d. rubrica. ffiſi cert. pet. Et eam eſſe mixtam rurſus docuit by J.& an eandem.. actiones, col. pen. verſiculo quæro quid actione mixta. ff. de ex cep. re lud in J. ij. col. 2. verſ. quæro utrum conuentus. ff. vbi in rem actio. quòd autem ſit realis, voluitan de Aret. in§. ſed iſtæ, in gl.in uoce, in rem, inſt. de action. vbi Iaſ. Alex. autem in d. rubrica en ſenſit eam eſſe perſonalem in rem ſcri ptam; dum eam annumerat inter alias in rem ſcriptas cèt Paul. de Caſtt. ibi teneat eam eſſe mixtam. ſed laſ. affirmat eſſe realem.& idem tenui quædam, col. 9. inſt. de actio. ſed quod ſit mixta videtur, gl. in J. ſi aliter.§. ſed& is. ff. de rej f 1 Rin perauj »& tawe autem, Cqua re — t vbi Bar.ſimpliciter ait glo. illam eſſe memoratu dignam. Et dum Bar. ibi in d.§.petitio, ſibin git, petitionem hæreditatis eſſe in rem, quaſdam tamen habere præſtationes perſonaleé,9 fiunt officio iudicis. Attende quia Doct. in d. rubr. ff ſi cert. pet.& Ial. in§. quædam inſt, den dicunt, actiones communi diuidundo,& finium regundorum, appellari mixtas propter n nales præſtationes.& ſic ibi præſupponunt eas venire iure actionis, igitur hoc ĩdem&di tione hæreditatis dicendum eſt, ut ſit mixta. Jummarium inl. plandò. ſf. do peti. hæred. Etiam ſi tatutum quamcunque exceptions excluderer, poſſit implorari ſuper aliqua ex ceptione. non tamen excluſum eft ofiium iulti'ſu Bar. in I.planè. ff. de petit. hæred. BaRT. in d.I. planè, propè fi. ait, etiam ſi ſtatutum t quamcũque exceptionemexclutes non tamen excluſum eſſe officium iudicis, quin poſsit implorari ſuper aliqua excqytinm ſile Alex. in conſi. 77. Viſis d ubitationibus, col. fi. in 3. vol.& Aret. in conſi. 75. col. fen, lbiegrege docuit, licèt prohibita ſit à ſtatuto nullitatis exceptio, non tamen propterea pidibium ele quin principaliter agi poſsit de nullitate: quoniam imparia ſunt, exceptionem ophon t w8 ſe,& principaliter de nullitate non poſſe agi. Et in materia huius. J planè, vide Socincabéæ col. 6. in 4. vol. Barb. in conſi. 44. in 3. vol.vbi declarat,& in conſ. 79. in 4. vol. col udi conf. 37. col. 5. in 1. vol.& in conſi. 42. col. 2. eod. vol.& in conſ. 7. col. 1 5. in 2. vol Romnch- 3 25 Col fi. Abb. in c. dilecti filij.in fi. de iudic.& in c. nouit, col. 5.eod. tit. Card. in con 3.& fi. Imol. in conſ. 1 56. in fi.& in conſ.i 42·& in conſ. 144. cum duobus ſeq.& Fellin au ad conſultationem col. 10. de re iudic. Jummarium inliſi debitor. frde petiaxhæred. Litis contegtatio fieri poteft negatione, conféſſione,& dubitatione. Bar. inl. ſi debitor. ffide peti. hæred. Banr. ind. lſi debitor, in fi. ait, l iſtam eſſe ualde adnotandam ad hoc quod üilenn ſtatio fieri poteſt, negatione, confeſsione,& dubitatione. Hoc Bar. documẽtum refertè 95 tur Pau, de Caſt. in lj. col. pe. uerſ. item pono, C. de lit. conteſt. tamen vr deciſionem haneu parte, in qua de confeſsione agitur, diſtinguendã eſſe, ſecundũ Bar. ibi in dlj. colffueri 1 gl. quid ſi. Et de materia litis conteſtationis uide latè apud. Fel.& alios in c. 1. de lit. cotelt- .... z gir, inded⸗ pdicta uide laſ.in l.decem. ff. de uerb. obli.& in l. lulianus uerum debitorem. ffde cdilt nm Sum mauſ j ac 10) lalibe ſ Ltr T lun Ibercdias, hun celuco 3 udwi 144 Gunm Beilegimnuspecnor 4 iſ eſ, 1 riluamnſſirv enurſi Batn Fhn dlj iqu cnpettæcacio 13 Junm Ihummun qui uleu. R duluuynbetu ſenaltan ilmunmgiſäſum * Taunpeeluttu un lan Vmi⸗ Warrindlxcciner len ſüit neigu drarmqumiürehvi eaeglirulclljm rcdrasadtanon lreler d ehenſonebonor NMlmam, lden De fideicommiſſaria hæreditatis petitione. 201 Dlxt.. du elleen ra Sammarium in! hæreditas,f. de petit. bæredit. cguir 88 drie Cauſa legati facti ad piam cauſam agi poteſt tam coram iudice laico, quam coram eccleſiaſtico. nciuran Ci neth Lucubrat. in l. hæreditas. ff. de petit. hæredit. b. a. Rranun 3. 3 dllede acione uns Ex hacl. hæreditas, iuncta glo. colligunt docto. cauſam t legati facti ad piam cauſam agi poſ „g ſetam coram iudice laico, quam coram eccleſiaſtico Vide Alexand. in conſil. 3 14. in libro i deacquralan primi& ſecundi vol.& Abb. in c. relatum, in fin.& in princip. de teſtam. 48 m..... 6 vita 64 nr Fummarium in l.cum idem. ff. de petit. hæredit. dd. ee 3 „Aecépn 1—— dod autem ſit wi r Fialiquus Vult mitti in peſſéſſionem,& alius etiam petit, debet iſie primus petitor cauere de defenden ler alSfd Aerautemind,ud 2reun ab alio petitore. mn tin ter alias in tem. Tereal S dhnsdälddnenn BaAr. in d. l. cum idem, ait ſi Aans iri mitti 8 ve uem. 8 uils etiam peu de- n Bar biin dSre bet iſte primus petitor cauere de defendendo reum 3 alio Peioi j ide omninò Abb. inc. eptetriones i quia G. col. 3. verf. ſed quæro. de iudic. Et dum ſubiungit Bart. illum cogi petere cautio- Rliin qur dn nem: dic quia iſta cautio inducta eſt fauore poſſeſſoris,& intereſt etiam tertiæ perſonæ colli- scana tigantis. Aret. in c. veniens. 2. de teſtib. Jummarium in l. j. de fideicommiſſaria hæredit. petit. Fideicommiſſario wiuerſali cui eſt hereditas reſtituta uerbo competit hæc actio. Bart. in l.cum idem, ff. de petit. hæredit. Ann LOhis,! lt turhociden . 4 9 8 Bart. in I.. ff de fideicom. hæred. petit. [AIr. in d..j. inquit. fideicommiſſario t uniuerſali, cui eſt hæreditas reſtituta uerbo competit hæc actio. vide Corn. in conſ. 1 8. in 3. vol. „— excluſum eſi ſfiu 35 3 8 2 1 Summarium inl nec intereſt. ff.de fideic. hæred. petit. Lüersdics 1 PFrußtrapetitur quod habetur. ſ e Ex quibus probetur hæreditas adita. in conf.75.col; Qui ſemel bonorum poſſeſſionem fuit adeptus hæreditatu petitionem intentare non poteſt. umen beehande 4 DVerxitio hæreditatus non datur quando hæreditas fuit apprebenſa. nt, exceptionem us.planéyſides nL=9. 4 r0L- Baxx. in d.]. nec intereſt, colligit in ſumma, actionem hanc dari fideicõmiſſario. ſed oppo. L=COl.15.in 210 1 dicens fruſtrà t peti quod habetur,& ſoluit concludens hæreditatem non deſinere eſſe hęre- 1 eodtit Cuti ditatem quamuis uerbo fuerit reſtituta ſed re ipſa. De iſta oppoſ& ſolutione uide Aret. in rub. aAm duobus 6od ff.de acquir. poſſ. col. j. verſ-non obſt. In eo autem quod uelle uidetur Bart. hic, ſcilicèt, ut hæ- 3 reditas adita non intelligatur amplius hæreditas, alioqui uerò ſi ſimpliciter adita fuiſſet ſine ap prehenſione bonorum. Aret. in d. rubr. hoc idem atfirmat. Et iſta eſt magna limitatio ad J. ed. primam. S. veteres. f.ide acquir. poſſeſſ. ſed laſ. in d. rubr. col. 61. uerſ. circa glo. huic ſententiæ reluctatur dicens, per ſolam& ſimplicem aditionem hæreditatis, eam amplius hæreditatem dici non poſſe, etiam ſi bonorum poſſeſsio non fuerit apprehenſa.& uide eleganter eundem Naſin.fi. verſ. Secundò intellige. C. de edic. diui Adr. tollen. Et ad hãcopinionem accedit Dec. uha inl. hæreditas. ff. de regu. iur. Et ex quibus t probetur hæreditas adita, vide Soc. in conſ. 295. Bart. in l. nec intereſt. ff. de fideicom. hæred. petit. p odam 10„ 9 vn in 1.vol. nam hæreditatis aditio eſt quid facti, ideo non præſumitur, niſi probet. Dec. cõſ. 442. arcen jan num. 15.& 16. Et an hæreditatem renuncians eam adiuiſſe intelligatur, Mar. Soc. iuni. in cõſ. tamen lI lj⸗ 129. Etad materiam eorum, quæ hic tradit Bart. vide laſ. in§. acctionum, col. 40. verſ. vlti- „Bar bii 1 zebh m, ubi aliqua notatu digna perhibuit. ad rem facit quod mirabiliter uoluit Bart. in lab em- Klosn 1 CC prtione . A8X V De rei uendicatione. ptione, col. 1. in fl. ff. de pact. verſ. ſed quæro. ubi agit de re, quæ tradita videtur tradita. Et hoc, quod hic ait Bart. ſcilicèt eum, qui ſemel bonorum t poſſeſsionem ptus, hæreditatis petitionem intentare non poſſe; ſequitur laltin rubr. ff. ſol. mat. co concluſione,& in recollectis nouis col. 5. poſt verſ.conclude. ubi ſimile adducit exe dote liberè reſtituta, quæ non dicitur amplius dos.& hoc documentum ſequitur idem Lli J. eius qui in prouincia, verſ. quòd ſi ſtipul. col. ů. ff. ſi cert. pet.& ad æc ſcilicèr petitionenſ reditatis non dari, quando tota hæreditas re ipſa fuit reſtituta„faciunt ea, quòd ubi alicuin plenè tradita eſt,& ipſe cadit à poſſeſsione, non poteſt amplius agere actione ex primocuj tractu, ſecundum glo. fi. in auth. ſacramẽta puberum, ibi, ſed magis. C. ſi aduerſ. uendit. de u tamen ibi neque Iaſ. neque alij mentionem fecerunt. Et vide ſaſ.in J. fi. col. 4. verſ. Secundol- l. 2. in licèt nonſi mpluna tellige. C. de edic. diu. Adr. toll. Attende tamen, quia licèt prædicta non competant ad recuyW randum ius acquiſitum per huiuſcemodi actionem, competunt tamen ad confirmandum,! manutenendum hoc ius, ſecundum Iaſ. in I. col. 3. verſ. ex ſocunda. C. de edic. diu. Adl. toll- dum Bart. hic ſubiungit in verſ.ſed quæro, ideò petitionem t hæreditatis non dari quando reditas fuit apprehenſa, quia in huiulcemodi peritione ueniunt ſolum res hære ditariæ, ſedih reditas adita non eſt hæreditaria, ſed hæredis. Vide Ant. de Butr. in conſ. 6 4.& Alex. in cnl 108. col. pen. in I. vol. Adde etiam pro talibus bonis ſemel apprehenſis non dari interdichn quorum bonorum. Paul. de Caſt. in conſ. 96.& Corn. in conſ. 25 4. col. fi.in 4.Vvol. Et ad ps- cta vide Alex. in conſ. 1 8 3.& in conſ. 1 85.in 5.vol. Dum autem Bar. propè fi. d.. nec inter, agit quomodoò actiones omnes, quæ hæredi competebant, ex ſenatuſconſulto, in fidein miſſarium tranſeant: Dic in fideicommiſſarium non tranſire actiones acquiſitas per hæreta I ſi hæres pecuniam, in principio. ff. ad Trebell. ſed in perſona hæredis acquiritur petiio reditatis, ideò in fideicommiſſarium non transfertur, ſed ei prætor prouidet. Jummarium in Rub. ſf. de rei vendic. Vtrum rci uendicatio&ꝓ petitio hæreditatis in eodem libella cumulari poſſit. Rei Vendicatio quid ſit. Rer eccleſiaſticæ in dominio alicuius non ſunt. Jle, qui rei uendicatione agit, præſupponit aduerſarium poſſidere. Rei uendicatio datur contra tantum ciuliter poſſidentem. Lucubrat. in rubr. ff de rei uendic. IRCA materiam huius rubricæ quæritur, utrum rei t uendicatio,& petitio veeha in codem libello cumulari poſsint? vide Iaſ.in S. actionum, col. fi. verſ. nunquid aüt int b actio.& quæ poſui ſuprà in rub. de petit. hæred. Et quomodò& quando rei vendicatio ittenn ta eſſe uideatur,& quid in ea probandum ſit, vide Alex. in conſ. 24. in 6. vol. Quæro quidſit vendicatio? Reſp. eſſe ius quod à dominio cauſatur. Bart. in l. naturaliter.§. nihil commun, col. 3. ff. de acquir. poſſ. Et dum præſupponit, ſcilicèt dominium ciuile ſiue naturale in agenle & poſſeſsionem ſiue detentionem in reo conuento ‚Vt l. in rem,& l. officium, infra eodiiu alioqui iudicium procedere non poteſt. ad rem facit. c. examinata, ubi Doct. de iudic at tim Abb. in 4. col. Proinde pro bonis j eccleſiaſticis, quæ propriè in alicuius dominio nſn §.in nullius, inſtit. de rer. diuiſ. rei uendicatio competere non poteſt, ut trad. Innoc.& ali 19 cùm venerabilis, de relig. domib.& ad prædicta vide Beli. in c. dilectos, de fid.inſtt. kje teria rei uendicationis,& de forma libelli, vide plenè apud Iaſ. in d. S. actionum,& in n 9 nius. S. fundum. ff. de re iudic. vbi etiam ait, eum, qui agit rei uendicatione, uti non po 3 4 neficio ne exigatur ultra quàm facere poteſt. Et rei uendicatione t agens præſupponit a 4 ſarium poſsidere. laſ. in.nulli. Q. de iud. An aũt actio ad exhibendum ſit præparatoria rei ſe- ..— 3 oli cationi, laſ.in rub. C. de eden. Et an intentãs rei védicationẽ intelligatur renũciare poſſeb u Sunny 1Luomliynrelunm& 1 ſnxrrau ct umgiun 5 1 Bar idli.per h müeiſcs eum:quori- licerataptibus alen hlet espaticularesli biikeslulcal. quiat fauchſimdedoninio diec lagalneſecuimrAlerim dändljCandcogn. ddmadſeudamtde de demäRl n ocs ilods. g colpende dcquir pol multade magrirudne l i Lcol er gn 4 non comperanta tamen ad conürnan .de ccic duxgt Teditatis non dar d dum tes hereddinn rmn conſ.5. K Al denlis non dariin 4. Cl.fin 4.wol.k. ar propef. Aln ſenatuſconſulco,i ſones acquiſtes aredis acquiriun tor prouidet. dicztio,& pem col.fiver.nunq quando rei eui- 24in 6.vol Len maturaliter.9 nis ciuile ſuue und 1.&offcium obi Doct. ceiu doml 1 5 + polsidentem, dicas in hanc ſententiã communiter itum eſſe, teſte Iaſ. in§. 1. col. 20. verſ. vlti- 7 1 4 De rei uendicatione. 202 ſuæ, vide Iaſ.in d. S. nihil commune. Item ſcias rei vendicationem cõpetere ad res ſingulares, & ad vniuerſitatem corporũ, non autem iuris. Doct. maximè Iaſ. in L. Gallus.§. ſi eius.ff. de lib.& poſth. Et dum Bar. in hac rubr. colligit ex glo. rei vendicationem t dari contra tantùm ciuiliter mò dubitatur, inſti. de acti. vbi multa de hac re tradidit,& in d. S. nihil commune, num. 137. Et cui competat rei vendicatio,& quomodoò ea vti oporteat, vide Abb. in c. illud. de præſump. Summarium in 97. J. per hanc. el primo. ff. de rei uendic. Liberæ perſonæ non petuntur rei nendicatione. Bart. in I.)..per hanc. j. ff. de rei vendic. BaART. in d. lj.. per hanc. j. colligit ex iſto tex. liberas f perſonas non peti rei véẽdicatione, niſi vendicẽtur adiecta cauſa. Quæ autem ſit differentia inter hanc vendicationem adiecta cau ſa,& actionem præiudicialem, docuit Bar. in l. ſiue contra. S. apud Plautianum. ff. de libe. agno. & Iaſ.in S.præiudiciales. col. 9. Verſ. in ea. inſt. de act.& ibi in verſ. qualiter autem, ponit remiſsi- uè, quomoddò libellus ſit conficiendus quando agitur rei vendicatione, adiecta cauſa.& ad di- cta per Bar. in hoc. S. per hanc, vide aliquid apud Feli. in c. licèt cauſam, in 1 3. not. C. de proba SFummarium in d.I.j. T. per hanc, la 2. ffede rei uendic. Quomodoò procedatur&æ exequatur quando petitur uniuerſitas rerum. Jmperator eſt monarca totius mundi. Bart. in d..j.§. per hanc. 2. ff. de rei vendic. BaARx. in d.l.j.§. per hanc. ij. agit de modo pronunciandi, t& exequendi, quando petitur vniuerſitas rerum: quoniam licèt iudex pronunciet gregem eſſe meũ, tamen reſtitutio fiet mi hi detractis capitibus alienis. Ex quo infert Bar. ad lmperatorem, qui eſt Dominus totius mun di, liceèt res particulares ſint alienæ. de qua re egit ipſe Bar. ſuprà in 1. cõſtitutione huius libri. vbi videas Bal. col. 4. qui ait in ſimili, Regnum Apulię eſſe de dominio vniuerſali Eccleſię, licèt feuda ſint de dominio directo ipſius Regis. Et idem tenet in 1j. C. vnd. cogn. cuius documentũ vt ſingulare ſequitur Alex. in conſ. 1. col. 12. verſ. non obſt. etiam dum præfatus conſultor in 5. vol.& in d.lj. C.vnd. cogn. Et vide multa in hac re ſcitu digna apud Bal.in c. I. S. Rurſus, col. 3. quib. mod. feud. amit.& Feli. in c. cum non liceat, de præſcript. Barb. in c. I. de reb. eccleſ. non alien.& Alexand.& laſ. in l.j. C.vnd. legi.& idem tenet Bart. in extrauag. ad reprimendum, in voce, totius orbis.& Ange. Imol.& alios in l. ſeruus. f. de lega. 1.& lal. in I.iij. S. ex cõtrario. col.pen.ff. de acquir. poſſ. verſ. Tu autem,& in l. cunctos populos, col. 2. C. de ſum. Trinit.& multa de magnitudine Imperatoris docuit Thom. Ferr. in cautel. xvj.& Soc. in conſ. 16 5. col. 1I. in I. vol. Et Imperatorem t eſſe monarcam totius mundi,& fortè hæreſis crimine non care- re eum, qui contrarium affirmaret, tradidit Bart. in l. hoſtes. ff. de capt.& poſtlim. reuerſ. Et ad prædicta optimè faciunt trad. per Abb. in conſ.5 1. in 2. vol. cuius hæc ſunt verba: Licèt Impe rator diuiſerit territoria per diuerſas prouincias& regimina, tamen dicitur Dominus totius ehioſ Haüs einaum dertiteiſarde: ideò Porelt altringere quemcunque in vniuerſo be. h. peratoris, eiq; nec Reges, nec Ciuitates ſubeſſe mirabiliter docuit Oldr. in conſ. 6 9. quod conſilium terribile eſſe ait Ecli in d. c. cum nõ liceat. Summarium inl. Marcellus. T. armamenta. ffde rei uendic. Aon ſuſſccit ſi uniuerſitas rerum uendicetur, niſi res in Fecie ex primatur. Bart. in l. Marcellus.§. Armamenta. ff. de rei uendic. enden hech nnneeaadegenwene anesiſeeiſe den eencene Knin Hrſe⸗ S ſdi 3 de Pelrin c. in præſentia, col. 2. de proba.& in c. 2. col. 10. de li- Decc. in d' c. in præſentia. in z. not.& in c.cum uenerabilis, in 2. not. de except. CC 2 SJunn. De rei uendicatione. SJummarium in l.idem DPomponius. ff. de rei uendic. m rebus quæ commixtione non confunduntur, remanet dominium eorum, Luorum erat primd nſ Vvolantate ſit facta cammixtio. Bart. in l.idem Pomponius. ff.de rei vendic. Bakr. in hac lidem Pomponius, ſic ait in ſumma. In rebus, funduntur, remanere dominium eorum, quorum erat primò, niſi corum uoluntat commixtio. ded contra hoc Bart. documentum vrget glo. in. ſi alieni nummi. ff. qe ſo Jummarium in d.l. idem. II. ſi plures. Ffde rei uendic. Jncertitudo rei impedit condemnationem fieri. Quando plurex aliquem interfécerunt,&) ille non habebat niſt unum ulnus mortale, virum ruin incertitudinis omnes ſint condemnanadi, an uero abſoluendi. Quando plures aliquem interfecerunt ſi eorum unus Hit clericur,&] alij ſint laici, Vtrum omnes ud candi ſint a indice eccleſiaſtico, an uerò à iudice ſeculari. lur declarandi ambiguam intentionem, non egreditur perſöonam proferentu. An& quando facultas declarandi tranſeat ad hæredem. Bart. in d.l. idem. õ. ſi plures. ff. de rei vendic. lut. coru t quæ commixtione non co. eſit fa BaARr. in ea..§. ſi plures, ait, incertitudinem f rei impedire condemnationem fieri. Eti Bar. opp. de l. Item Mela.§. ſi plures. f. ad leg. Aquil. ubi incertus erat delinquens,& tamena nes condemnantur; ſoluit dicens illud eſſe ſpeciale ne delicta remaneant impunita. Sed conn hanc Bar. deciſionem vrgent, quæ docuit Alex. in conſ. 207. in lib. primi& ſecundi volum,i ait, ſi duo teſtes contraria teſtimonia dixerunt, neminem vt falſum condemnari poſſeratior incertitudinis: quia licèt conſtet unum eorum dixiſſe falſum, tamen cum non liq ueat qub il fuerit, uterque eſt abſoluendus. atque ita contra Bart. hic, quia ſumus in delictis,& tamen a? incertitudine cauſatur abſolutio utriuſque. Attende quoniam ex prædictis inferii poreſtal deciſionem quæſtionis illius, quæ multotiens in facti contingentia euenire ſolet, quncoplu res aliquem f interfecerunt,& ille non habebar niſi unum uulnus mortale„ utrum arinei certitudinis omnes ſint condemnandi, an uerò abſoluendi? De qua quæſtione icedlex in conſ. 15. in I. vol. vbi multa ſcitu digna docuit in materia criminali,& in conſ.»-inb pii. mi& ſecundi vol.& in conſ. 1 4. in 3. vol.& in conſ. 44. in 4. vol.& omnindò in conſzinIdià- Feli. remiſsiuè in c. capitulũ. nu. 48. de reſcript. adde glo. ſing. in c. cupientes.. Crrerim,de elect. ubi Pet. ait, ſe reum quendam in facto liberaſſe. Vide Barb. in tract. de præſtantia Cud nalium, in vlt. quæſt. ſecundæ par. nu. 2 5.& Mari. Soc. iuni. in conſ. 6 9. num. 27.& Daulum n landum in tract. de relaxatione carceratorum, in 5.& 6 quæſt. In re propoſita de delctoa-i ribus commiſſo, ſi ignoratur quis eorum deliquerit, ſolet alia quæſtio ſuboriri, ſi corum ſn t ſit clericus,& alij ſint laici, vtrum omnes iudicandi ſint à iudice eccleſiaſtico, an veroa ui ce ſeculari? quo caſu dicendum videtur, eos omnes à iudice eccleſiaſtico ea ratione eſe iud candos, ꝙ maius dignum trahit ad ſe minus dignum. c. 1. de for. compet.& itaibi decidii Soc.& SOc. in l.cùm ſenatus, in fi. ff. de reb. dub. ubi reſtatur„ita in facti contingentia che fuiſſe.& hanc partem ſequitur Io. Crotus, quem videas omnind in lij. num. 19. ff. de velbo- oblig.& Bart. in I. ſolent, cum apoſtill. ibi in 2. col. ff. de alim.& cib. lega.— Bart. in cod.§. ſi plures, colligit ex iſto text. ius declarandi t ambiguam inrentionemn egredi perſonã proferentis, nec ad hæredem tranſire. Et per hoc deciditur quæſtio, an— ſtatio caducitatis ad hæredem tranſeat? de qua in ſpecie deciſio non facilè reperiturlicetm 3 ſu diuerſo reperiatur deciſa apud Bal. in J. fi. de re. dot.& Raph. Cuma. in conſ.i s4 Prslane de Bar.& ibi trad. in l. non ſolùm. S. morte, col. 2. ff. de ope. no. nunc. Ex prædictis etiamm k „e—„. l. quia hoc ele: ſolet, iudicem ipſum ambiguam alicuius intentionem declarare non poſſe: quia oenme ar fcultaten ncdbh kirnn— 1 ubetti g . t gſeinmde fn wRetſdobitaulte aukgkllmarlus. m iterernünen gle etiynäuntemn) aclag ct ſächodc mcumaodinoh 1 l nuinmdluu 2 Alertaudm mun, 1 BHar idlfeinren ſusanran&equaltaten AudeCatin conſo Reg gdum Bar biingi Nideaerincnnſlo) ch. e ermungſlte mellgen 1 umühüinem ngü tnel äbennenn, Nonidnodprelumtur urKinlijchCcdeb adtuum vonpreumi& Poltncolz ralnbin num beodenaudan per Decinconli cd. eſink Macpui- dina n naluſß puſſu P lata Conuenam tns Wenr ind 1D Eaumim 4 an 7 1 n Vügiio wülde 1 6 Ih ſcnt lani, Dtrumam. n Teut. 9 lc. oondemnationemfe rat delinquensn daneant impunta 2 . Primi& ſecundiſ 2 um condemnari nen cumnon liqu umusin delictis,5 1 ex prædiis inier nia eueniteſolet us mortale, utn e qua quæſtiot aal,&in cont comnind in col nc. cupientes 8.in tract. ders 1.59 num 274: n re propolrade duæſtio ſubonije De rei uendicatione. 203 interpretari factũ alienum, ſecundũ Bal. in lea quæ. C. cõminat. epiſt.& inl. ſicut proponis. C. de execut. reiiud.& an ahquis declarare poſsit, vide Feli. in c. qualiter& quando, col. ¹5.& ſeq-. de accuſſt.& in c. cùm veniſſenr, col. 2. de iud.& ſemper ait facultatem declarandi ad hæredem non tranſire. ſed huic ſententiæ reluctatur glo magn. in l. poſt dotem, propè ſi. ff.ſolu. matr. ubi amplius uult, etiam quando uoſuntas poſita eſt in cõditione, quo caſu debet impleri in forma ſpecifica, declarandi poteſtatem tranſire ad hæredem. de quo uide ibi laſ.ol.5 4. uerſ.in ea gl. Lalioquin, ubt ait facultatem declarandi eſſe perſonaliſsimamvt cius verbis utar. Ad hæc acce dat quia ſi mortuus eſt ille, qui multos actus fecit in hæreditate ſibi delata, ſi tamẽ dubiũ eſt, an pro hærede ſe geſſerit, an non, facultas hoc declarandi ad hæredem non tranſit. Bar. in l. pro hæ rede, in prin. verſ. dubitaui tamẽ.ff. de acq.hære. licèt contrariũ,& malè(iadicio meo)tenuerit idem Bar. in J. gerit. col. 5. verſ. ad tertium. ff eo. tit. de acq. hæred.& de hac re vide plene apud Aret. in l. naturaliter. S. nihil cõmune.&§. poſt. Bar.& Alex. ibi, ubi etiam uideas Ial. col. 24. verſ. Item inquantum. vide etiam. J. generaliter. in prin. cum gl. C. de re b. cred. Et an& quãdo facul- tas f declarandi tranſeat ad hæredem, vt ipſe poſsit declarare, vide Iaſ.in l.poſt dotem, nu. 50. cum ſeq. ff. ſol. mat. Illud autem ſcias, declarationem propriè dici eam eſſe, quæ fit circa verbo- rum interpretationem, quæ ſunt dubia, alioqui illa eſſet noua diſpoſitio quæ fieri nunquam po teſt in præiudicium tertij. natura enim declarationis non eſt conualidare, vt ita dixerim, quod nullum eſt, ſed quod eſt inutile propter difficultatem probationis. item declaratio fieri deber in circumſtantijs, non autem in ſubſtantialibus. hæc Dec. in l. 1. C. de impub.& alijs ſubſt. Summarium inl. ſi nem. h. de rei vendic. JlOe qui petit rem debet eam declarare de libello ſecundum ipſius naturam& qualitatem. Ad certificandum hominem ſuſficit ſi nomen proprium exprimatur. v Bart. in l. ſi in rem. ff. de rei vend. 1 8 BaART. in d.J.ſi in rem, ait, eum, qui petit t rem, debere eã declarare in libello ſecundũ ip- ſius naturam,& qualitatem. vide Alex. in conſ. 3 9. col. 2rin 5. vol.& in conſ. 46. in I. dub. eo. vol. & Pau. de Caſt. in conſ.301. Et ad declarationem Bar. hic vide Feli. in c. 2. de libel. oblat. col. 4. & ſeq.& dum Bar. ſlubiungit, cùm de re fit mentio, intelligi debere de tota re,& non de parte. Vide Aret. in conſ. 103. col.. in fi. Barb. in conſ. 90. col. 3. in fi.& ſeq. in 3. vol.& rei appellatio- ne de tota ipſa re intelligendum eſſe,& non de parte, docuic Alex. in conſ. 195. in 6. volum. Bart in d.l. ſi in rem, inquit, ad certificandum t hoĩem ſufficere, ſi nomen propriũ exprimatur De hoc Bar. documento, ſ. idem nomen pluribus impolſitum eſſe non cenſeri: quia pluralitas nominis non præſumitur, niſi proberur. vide Iaſin l.eum qui: S.in pœnalibus. col. fin. ffde iure- iut.& in lij. col.i. C.de bon. poſſ. ecundum tab. ubi ponit regulam genetalem, ſ. pluralitatem actuum non præſumi.& ibi limit.& vide eundem laſ.in l. Gallus.§. nunc de lege. ff. de liber.& poſth. col. 3. in t. gl. vbi reprobat glo. ibi dicentem, legem Velleiam,& Senatuſconſultum Velle janum ab eodem authore non proueniſſe. Tu verò ea, quæ hic tradit Bart. declara omninò ur per Dec. in conſ.i 3. cOl. 2.& vlt. vbi limit. ſtem limita vt habetur apud Doct. in c. cùm loannes, de fid. inſt.& præcipuè Feli. bi in 4. col.& vlt. dum agitur de probanda identitate perſonæ. 8 Jummarium in l. PTomponius. ff de rei endic. Fi res pro indiuiſo poſſideatur à ſocio meo uel ab alio, alium tantum conueniam: Ii pro diniſo utrunque pro rata conueniam..Ann NA Bart. in I. Pomponius. ff. de rei vendic. 1 BaART. ind.l.Pomponius, ait, ſi res pro indiuiſo t poſsideatur à ſocio meo, uel ab alio, alium tantum conueniam: ſi pro diuiſo vtrunque pro rata conueniam. Vide Bald. in confilio 435: in primo volumine. e A.: * 6 ½ 66 3 Suln- De rei uendicatione, Fummarium in! oſicium, ſde reiuendic. Allio ſeu rei uendicatio datur contraeum qui poſſidet, uel eft in poſſeſſione cauſa cuftodia uel aliter. 2 Suando rei uendicatio detur contra detinentem, Bart, in d. I.officium. ff.de rei vendic. I Baxr. in d. l. officium, ſic ait in ſumma. Hæc actio f datur contra eum„qui poſsidet, vele in poſſeſsione eauſa cuſtodiæ, uel aliter. vide Abb. in conſ.o 9. in I. vol. Et quia ex hoc tex el ligitur, dominũ agere poſſe contra cõmodatarium,& depoſitarium,& locatarium, cuius rein mẽ dominus poſſeſsionem habet, vide tex. in§. æquæ, inſtit. de actio. in verſ. quod genus actio nis,& ibi glo. in verbo, neget. dum in tex. ibi habetur, poſsidenti actionem non dari. glo. ibio 2 ponit de iſto tex. in J.officiũ, pro cuius ſolutione uide ibi! aſ. Quãdo autem rei f uẽdicatio detuj contra detinẽtem, vide Alex. in l. omponius.§. ſi is qui precario.ff.xde acq. poſſ.in col.ſi& l in§. I. col. 8. de actio. ubi ait, hæc dicta procedere ſoluùm, quando eſt dubiũ, vtrum is poßsiden an detineat, alioqui verò ſi non eſt dubium, id quod eſt ammaduertendum. Circa illud verd ad rei uendicationem requiritur poſſeſsio vel detentatio ex parte conuenti: Limita hocnon procedere in caſu ſingulari.J.ſi à te. S. 1. ff de except. rei iud. quando conuentus putabat ſe 9' idere, licèt non poſsideret; nam tunc pronunciatur rantùm rem eſſe actoris,& reus abſolu- tur tanquam non poſsidens. ſi tamen poſſeſsio perueniret ad eum, qui fuit conuentus, aden reſtituendam compelleretur, ut ibi. Tamen limita& declara tex.in d. S. 1.vt per Reli.incen minata, de iudic. Et dum Bart. ibi ſubiungit, vtrum ſententia lata mino, vide Bart. in l. 2. colum. 3. C. ubi in rem actio. vide etiam Feli. in c. ſuper, colum. j. den dic.Soc. in conſ. 266. in 1. volum.& Anchar. in conſ. 333. Bart, inl. ſi res, cum duabus Il. ſeq. ff. de rei vendic. Banr. legit has tres Il. ſimul. Vide tu deciſionem quęſtionis, quam per iſtas leges fici lam rentius de Rodulphis in tract. de uſuris. quæſt. 110. Fummarium in! non holum, ſf de rei uenaic. 1 Stante ftatuto, uittum uictori condemnari debere in expenſis, ſi condemnatio expenſarummſiſan I 228A X in ſententia, an expenſa heti poſſint. Bart. in J. non ſolùm. ff. de rei vendic. BaARr. in d.l. non ſolum, propẽè ff. tradit, ſtante t ſtatuto victum victori condemnat Eder in expenſis, ſi condemnatio expenſarum omiſſa fuerit in ſententia, an expenſæ peti poßint con dictione ex ſtatuto? idq; ait fieri poſſe. Sed de hoc dubitat Iaſ. in.vnica. col. 4. verſtemiide cond. ex lege.& in l.properandum.§. ſinautem alterutra, col. z. verſ. ꝛ. C. de iudic. Fummarium inlitem ſi uerberatum. fl. ſi quu item. ſf. de rei uenaic. DPrincepr ex cauſã poteſt ius tertij auferre,&æ dure alteri. DPrinceps an teftamento alicuius derogare poſſit. Si Princeps aliquem priuat motus aliqua cauſa ei uſque adeò credendum eſt, ut contra ilam cauſem probatio non admittatur.— Princeps non poteſt tollere quominus iuſtitia miniſtretur. Princeps an poſſit dare in feudum oppidum inuitis oppidand. TPrincepr uenerandus eſt tanquam Deus. TPrincepr etiam de plenitudine Poteſtatur an poſſit tollere ius alteri ex ſontentia acquiſitun. hi Licet ſine cauſa ius acquiſitum ae iure gentium auferrinon poſſit, tamen hocprocedit, quand ſlud, ii direttò competeret. 4 Tria in Principe requiruntur, potentia, uoluntas, E modug.„ o Tr contra colonum noceata vonaämmau:Chaber rememiibscedecl nesfcetecompracu Fugin onli eDer rraausſecmdmhalinc. 4 fpu. wlacetere eröparguoninl ult gi o rolabẽchy din wlDequoridesac cicuntuneurs-öeſſe inſor ce anegüco hine rrquomacoanng, ſikepu uachacllonesmenon rieiarglüta Nileen ) bemßumdines V witeonrnanlzan, dcäz edeu Jeribim Kijeremigne adenüi cpeo, DügesDoniun 6 ichrrekaginyen 6 ſocisyiul is 705 duluncupadand ſpatum elſe Cpwc De rei uendicatione. 204 4 de cau laaſu 90 70 Princcpt habere debet commoqum ſabditorum perinde ac ſi&ſet proprium ipſius principu. rI Principu voluntas huiuſmodi eſſe cenſetur prout eſſe debet. 12 Priaceps uti non debet plenitudine poteſtatu ſine cauſa. Bar. in litem ſi uerberatum.. ſi quis. ff. de rei uendic. Kide 4 Ditn Dec. in conſ. 286.& in conſ. 361.vbi ait, cauſam reſpicere debere publicam uti itatem, alioqui 1e aogpollinali Princeps non poſſet. vide eundem Dec. in conſ. 689.& in l.id quod noſtrum. ff. de regul.iur. le actorss, Ke& 1 26.& in cõſ. 6 3. in. 3.vol.& omnino in cõſ. 87. col. 8. in. 3. vol. vbi not. ait, ſi Princeps aliquẽ Cui tuit convena z priuat t motus aliqua cauſa, ei vſque adeò credendum eſſe, vt contra illam cauſam probatio dn G.H.gtperfi non admittatur: citat Pet. de Anchar. in conſ. 1 8 8. incip. VItra alia ſolenniter.& Bart. per illum contracolonunm tex. in l. Aemilius. ff.de euict.& Principem de plenitudine poteſtatis non poſſe irritos,& ina- eli in cſuper, coln nes facere contractus,& promiſsiones quas fecit, tradit Soc. in con 8 7. in 3. vol.& de hoc vide Fulg.in conſ.i 43.& Dec.in d. conl. 6 89. ubi ait, Deum Principi leges ſubieciſſe, ſed non con- tractus ſecundum Bal. in c.. de natur. feud. ad rem faciunt trad. per Alex. in conſ. 50. col. 4.& Ac. 4 ſeq. in 5. volu.& de hac re vide late Reli. in. i. de probar.& ibi etiã Dec. Et Princeps t tolle- uam per itoèkeg re nõ poteſt quominus iuſtitia miniſtretur,ſiquis eam ſibĩ fieri expoſtulat. Alex.in conſ. 1. col. 1.in 5. vol. Et pro habẽda pace poſſe Principem iaura tertij auferre, docuit Alex. in cõſ. 94. col. 6. in v. vol. De quo vide Soc.in cõſ.. col.. in 3. vol.vbi ait, eos, qui hoc modo iura alterius nan ciſcuntur, tutos nõ eſſe in foro conſcientiæ. idem ait Feli. in d. c. 1. nu.. de proba. Et ad præce- dentia..An& quãdo Princeps auferre poſsit ius alteri acquiſitum, vel re ipſa, vel in ſpe, vel ali- ter quomodocunq;, vide pulcherrimè apud Soc. in conſ. 10. inter cõſilia Albert. Brun. vbi tra- dit ſex concluſiones memoratu dignas, ex quib. diſtincte colligitur, quid iuris ſir in quocunque ĩure alteri acquiſito. Vide etiã Io. Campegium in conſ. 1 1. inter cõſilia eiuſdem Bruni. vbi etiã 5 habetur, vtrum Princeps t poſsit dare in feudum oppidum aliquod inuitis oppidanis? de qua victori condaa- re vide Soc. in conſ. 3 9. in 3. vol.& Alex. in conſ. 2 5. Col.. in 5. vol. Dec. in conſ. 564. nu. 9.& in an expenſe De cõſ. 689. habetur pleniſsimè in conſ. 1 2. inter cõſilia eiuſdem Bruni.vbi traditur quali& quan Lrica. obε‿ ta veneratione habendi ſint Principes, qui ſunt imago Dei in terris. Et propterea ſub illo præ- mnato expenſern 1 . C. geiudic cepto, Diliges Dominum Deum tuum ex toto corde, aiunt etiam Principem contineri, ut ibi — 6 videre eſt. Et Principem t venerandum eſſe tanquã Deum tradit Franciſcus Lucanus in tract. ra wndt. de fiſco& eius priuilegijs. in prima par. nu. 1 36. ubi ait, ꝙ proptereà lImperatores apud Roma nos Diui nuncupabantur. ad quod facit gl. in rub. in Auth. de hære.& Falc. quæ ait, Principem legatum eſſe& proconſulem Dei. idem ait Bald. in tract. de pac. Conſtan. in princ. Attende ta- „vamuls men circa prædicta, ſi Princeps ſubditis ſuis aliquid concederet pecunia interueniente, illud ½ communiter reuocari non poſſe. Bal. in l. qui ſe patris. C. vnde libe.& Albert. Brun. in conſ.5 r. Item quia Princeps alicui auferre non poteſt id, quod ei de iure gentium eſt acquiſitum, ideò non militat iſto caſu iuſtam cauſam in principe præſumi. Fulg. in conſ.61. de qua re vide Alex. in conſ. 22 9. in lib. primi& ſecundi volu.& Dec.in conſll. 544. Circa prædictam dubitari ſolet, 7 Vtrum Princeps t etiam de plenitudine poteſtatis poſsit tollere ius alteri ex ſententia acquiſi- 1rgh tumsè quoniam licet iſte modus acquirend ſit de iure ciuili, ſupra quod eſt poteſtas Principis, eradteu tamen ipſum dominium eſt de iure Sentium, cui princeps ſine cauſa etiam de plenitudine po CC 4 teltatis aum? 7 ruurnultun tentu7 J Derei uendicatione. 9 ℳ teſtatis derogare non poteſt, ſecundum* com. opi. Doct. in f. C.ſi contra ius uel utilpubt— ſmad Iaſ. in col. fin.& Iaſ. in l. Gallus.§.& quid ſi tantuùm. col. 20. ff. de libe.& poſth.& in l. ſi s quipn mulwuiſt emptore. ff. de vſucap. Soc. in conſ. 64.& in conſ. 1 20. in 3.Vol.& in d. conſ. 10. inter cõliſia al.— bert. Brun. Dec. in conſ. 2 8 4.& in conſ. 3 44:& Crauer. in conſ. 103. vbi vltra iſtos Datresad- jälliy ühalt ducit Abb. in conſ. 12 1. col. fin. in 2. Volu. aitq́; ex ijs dicendum eſſe hoc principem non pole Dar. T ſrenconea niſi ex iuſta cauſa, vtibi latius per eum: Sed i propoſita re attende memorabile documeni nenale 8 Albert. Brun. in ſao conſ. primo, vbi egregiè ait, licet t ſine eauſa ius acquiſitum de iure gen 7 tium auferri non poſsit, tamen hoc procedere quando iſtud illi directè competetet, aloqi dvia nil verò ſt princeps procederet reſtituendo aliquem ad primum ſtatum,& remouendo impec Errnhs mentum faciendo eum de inhabili habilem: quia tunc etiam ſine cauſa hoc ius auferre potert uh quod nunquam obliuiſcaris. Et quia hucuſque de Principis potentia egimus, ſciendum elii 1 9 principe non ſolum potentiam exigi ad actum aliquem recte perficiendũ, ſed tria in t Princin Il orefidei requiri. Potentia, uoluntas,& mod us. quia ſine pPotentia nihil ad actum deducitur, ſine uolum Bunr! d aſla te nihil conſenſu perficitur,& ſine modo nihil ad ſuum finem dirigitur: ut not. ait Bal. in conl munuaee kctni 23 6. incip. Rex Romanorum, in 1:vol. Et ideò principes debent hac ſua Poteſtate uti cumm xalikm Lon ximo moderamine,& tales eſſe debent erga ſubditos ſuos, quales uellent erga ſe eſſe princih laitau da ſuos, quando ipſi alijs ſubeſſent. c. quorundam. 74. diſt.& quales eſſe debeant Principes Rii vunecouch4 Khnut 10 bus uirtutibus pręditi, docuit Ant. Corſet: in tract. de Poteſtate regia, in; Par. nu. 7.Princhs, agerdculoutelh enim habere debent commodũ ſubditorum, perinde ac ſi eſſet proprium ipſius principiln ca. propè fl. C. de cadu. toll.& theſaurus principis non debet eſſe ſuus, ſed ſubditorũ benet tium.§. cogitatio, in Auth. vt iudic. ſine quoquo ſuffra. nam ſubditi diuites& boni ſunt nerui ſius principis. lij. C. de omn. agr. deſer. lIb. 1. Et ideò princeps debet tractare ſubditos ſu, tanquam filios,& nepotes. l.ſi quis filium, vbi Iaſ. C. de ino ff.teſta. Ballin conſ. 460. Toanned Albingonia, in 1. vol. quapropter, ſi princeps beneficia uel priuilegia concedit, noncenfeur ea concedere in alterius præiudicium, ut eſt tex. in I. nec omnis. C. de emend.liber. ubiaitinpe 11 rator, beneficia tribuere in cuiuſquã iniuriam non eſt moris noſtri. Principis enim uolmt eiuſmodi eſſe cenſetur, pro ut eſſe debet. Bal. in 1.ex facto, ubi latè Iaſiin 4.nOt. ff de rulg&yu pil. cum multis alijs ſcitu dignis, quæ habentur in conſ. 2. inter conſilia Alber. Brun Erlprn ceps aliquid agit, quod mereatur correctionem debet ſeipſum corrigere, in Auth- Taunrn 1 2 princ. Illud etiam ſcias, principem t uti non debere plenitudine poteſtatis ſine cul vringut Alex. in conſ. 20 3. in 6. vol. dicens ab ea potiſsimùm abſtinere debere Imperatotem ſecundũ glo. inl. pen. ff. de hæred. inſt. Et ideò princeps non præſumitur uti uelle plenitudineoxns. Alex. in conſ. 1 1. in 7. vol. Quod tamen intellige non procedere, quãdo ſine Poteſtatspjeninr dine actus ualere non poteſt: quia tunc ea vti velle exiſtimatur: ſecundũ Paul. de Calrinler imperfecto,in fi. O. de teſta. Alex. in l. quanquam. C. de teſta. milit. Paul. de Caſt.in con414 facto præſenti, col. z. in 1. vol. Dec. in c. quoniam abbas. col. 5. de off. deleg.& in conſ. 1l.cu- Pen. Princeps etiam vti non poteſt plenitudine poteſtatis contra eos, qui non ſunt narurdlt ei ſubiecti ſed reſpectu alicuius cauſæ, ut declarat Soc. in conſ- 27. in tertio volum. Jummarium in l. Dtique. ſyde rei endic. I Fructus& partus Veniunt oſcio iudicu mercennario. Bart. in J. vtique. f. de rei vendic. 1. Bak. in d.I.vtiq; opponit,& dicit, fructus t& partus veniunt officio iudicis mercims igitur re perempta, non durat officium iudicis;& ſoluit, vt ibi per eũ. Circa iſtam l.vide Bar 1 I.1. col. fI. verſ.quærit glo. C. de lit. conteſt.& Pau. de Caſt.ibi in fi. verſ.vlti. Attende em. vltra effectus hic poſitos, quare fieri debeat differentia, eſt alius. õ.vt in ea declaretur actote ius habere, ſecundum text. ſing. in l. ſi ate.§. 1. ff.de except. rei iudic. Alex. in 1. Naturaliet, nihil commune, col. 20.& ibi etiam Iaf. col. 20. verſ. Tu reſponde. ff de acquir. poſſ. puum 1 Auur unuunuumme 1 Baar idlinfemgf miim gobarcompelle r:giaur btinere de Habhlcommunecol.;1.3. Lunmnj 1Lumd h) auemn najſan Naxii ¹ Vhmtemghe Vd ddncenmurne Sum „ Nemimnananſ ſ B4G 1 neadlgi neatur. fice Fel enda luütum 1 irectè co Metett ciendö ecdträing ctum Gedlucitnſnnn Lir rutnot. KRhli dac ua poteſtaetin uelenergale elen le dedeant Pinrn ewin 3 par.nu. n roprum ipſäus ri faus ſed ſubdtorũp Derei vendicatione. itIy. ieO SFJummarium in! ſi poſt ſfde rei uendic. . Articuli caute ſant formandi. Bar.inl.ſi poſt.ff.æde reĩi uendic. de menorädie nt BANx. in d.Jſi poſt ait, articulos t eſſe cautè formandos, ut probetur completam eſſe uſu- capionem ante litem conteſtatam. uide Feli. in c. licèt cauſam, de probat. 1 Fummarium in liſia bonafidei. f.de rei. uendi. N perempta Vel perdita poſt litem comteſtatam non tenetur poſſéſſor Ri dolus uel culpa ei aſcribi non poteſt 1 Bar. inI. ſi à bonæfidei. ff. de rei uendic. BaxT. inl. ſi à bonæfidei, ſic ait in ſumma. Re perempta t uel perdita poſt litem conteſta tam, non tenetur poſſeſſor, ſi dolus uel culpa ei aſcribi non poteſt. Attende tamen, quoniam jſto caſu ferri debet ſententia, qua declaretur, actorem ius habere,& condemnetur reus in fructibus& partu,& alia facere, ut declarat Barto. in l. utique, ſuprà eod. tit.& in d. S. nihil com- mune, colum. 4.& ſeq. in quarta lectura uerſi. ſecundò quæro, ubi Alex. colum. 20.& Iaſ. colum. 20. uerſiculo tu reſponde. 8 Summarium in lein rem. ffde rei uendic. dtuites& bonime Aätor dominium probare compellitur. jebet tractare ſibii Balin con.46o. legia concedit, u 1 .de ewend liber.u tri. Prmcips feri ne laſin 4not conſilia Aber.y corrigere, in Au- poteſtatis ſine ebere Imperat 1 ni uelle plenitus 1 quãdo fine por undũ Pauld- t Paul de Cattu- geoff. ra cos qui no¹ m 27, in tertio rolu- wuln 1 Lucubrat.in l. in rem. ff.de rei uendic. BAKT. in d.. in rem oppo.& ſoluit, ut ibi per eum. Et allegari ſolet iſta. l. quòd actor t do- minium probare compellitur. Id quod non habet locum, ubi de uiolenta poſſeſsione probare tur: quia actor obtinere debet in petitorio abſque eo, quod dominium probet, ut per laſ.in d. S. nihil commune, col. 3 1.& ſeq. licèt ibi ab alijs reprobetur. Fummarium in dl.in rem. I. loca ſacra. fde rei uendic. Quomodò&] quando res ſacræ uendicari poſſint. Bar. in d. l. in rem. S. loca ſacra. ff. de rei uend. BaAR. in d.l. in rem. S. loca ſacra, tradit quomoddò& quando t res ſacræ uendicari poſsint. Vide Abb. in c. examinata, de iudic.= Summarium in d. in rem. I tignum. ffede rei uendic. Pdeleg Ki 1 Fle qui tignum iniunxiit ſi habet iniunctum an teneatur. Bar. in d. lin rem.§.tignum. ff.de rei uendic. BaRT. in ead.l.§. tignum, quærit, nunquid ille, qui tignum t iniunxit, ſi habet iniunctum te: neatur. vide Feli. in c. conſtitutus, nu. 7. de reſcript. Et pulchrè declara hunc tex. ut per Alexan- in conſi. 79. Viſis his. in 3. volu. Capr. in conſi.9 3. colum. fi. Angel. in auth. ut omnes obed. iud. colum. 3. verſic. ſexto modo legitur. Bal. in conſi. 144.in 1. volum.& in conſi. 43 1. in 4. vol.& in conſi. 31 4. colu. 1.& in conſi. 443. in 3.volum. Et dum Bar. quærit, an laboratores conducti ab alio in aliena domo, uel poſſeſsione excuſentur, vide modernos in lij.§. nũciatio. ff. de oper, nou. nunc.& latius Feli. in cap. ſi diligenti, colum. 4. de præſcript. obſtat tamen dictum Bar. in quod te, colu.fi.verſ. venio ad ultimum.ſf.ſi cert. pet. vbi uult interpellarum in facto alieno cre: dere non teneri. vide Feli. in c. i. in fi. de præſumpt.& omninò Alex. in conſi. 36. in I. volum. Alber. de Roſ.in liſi quis id quod. ff. de iuriſdict. omn. iud.& Angel. de maleficijs in uoce, Sem- pronium 1 Frudctus an perueniant ad hæredem antequam logatarius caueat de vtendo&] fruendo arbitrp ni uiri. 2 Frudtus ciuiles ot penſiones domorum vecturæ nauium E& huiuſmodi an largè fructu⸗ abpellentun. 3 Fruttus appellatione quodcunque intereſſé comprehenditur.: 4 Frubtu qicitur id quodnaſcitur&& renaſcitur. Quomodo fructus percepti uel percipiendi peti debeant. DPartus ancillæ appellatione fructuum non continetur. 7 Bonafidei poſſeſſor an faciat fructus ſuos. * Bonafidei poſſeſſor qui errat in iure, credens habere iuſtum titulum, cùm non habeat, an Fucius ciat ſuos. 9 Fructas percepti ex rebus reſtitutioni fubiectis, an& quando ueniant in reſtitutione fideicomniſ. ro Frublus pendens dicitur eſſe pars fundi. 5 ar ni. 11 Ex qiuerſis non infertur. ta: 92 12 Frutlus epiſcopatus ad quem perueniat quando eſt factatranslatio de uno epiſcopatu ad alun. 13 Bonafidei poſſéſſor an& quando faciat fructus ſuos. 14 Fruttus ſunt reflituendi à poſſéſſore, qui titulum habuit irritum. 1I Bona fides praſamitur in poſſeſſore decem annorum. 15 Fructus qui non eſſiciuntur poſſéſſorijs ſunt petendi, rei uendicatione. Bar. in l.ex diuerſo. ff.de rei uendic. 1 Banr. in d. ex diuerſo, tradit, an fructus t perueniant ad hæredem antequam ſegnanu 2 De rei vvendicatione. pronium mandatorem, col. 3. quæſt.. vide omninò Soc. eleg. in conſ.5 4. col ſtin q optimè loquitur pro laboratoribus. Bar.in lis qui ſe obtulit.ff.de rei uendic. BAx. in d..is qui ſe obrulit, ait uidendam eſſe gl. pro ſummario. Vide tu Beli. inc. ta, colum. fin. de iudic. Fummauium in l. ex diuer ſo. ffde rei uenadi. caueat de utendo& fruendo arbitrio boni uiri: Et qui nam ſint fructus. Adde, quddetamc fiſcatio,& alia multa dicuntur fructus iuriſdictionis, ſecundum Bar. in l. diuortio. S.ſi uirintu do, ubi omnes doct. ff. ol. matr. ſed an dicantur induſtriales, uel naturales, cogita. faciunt rad- ta in c. conſultatio, de iure patron. Et inter fructus epiſcopatus annumeratur collatio benefci rum.gl. Abb.& alij. in c. cùm olim, de mai.& obed. Et dum Bar. ex mente gl. proſequitur mas- riam fructuum, diſtinguendo ut ibi per eum: vide aliqua apud Eeli. in c. de quarta, col.lo-in: limit. de præſoript.& Curt. in conſ. ⸗2. col. 3.& 4.& quia Bar. ait, quoſdam eſſe fructus t ile vt penſiones domorum, uecturæ nauium,& huiuſmodi genus alia, quæro, an propriè; an lrg fructus appellentur? vide Iaſt.in d.l. diuortio, in princ. in 3. not.& Alex. in conſi. 326. in caubi lite, col. f. in libro primi& ſecundi vol.& dum Bar. pergit declarans fructuum naturalium 3 3 3 3„ quos eſſe induſtriales,& aliquos ſtare in ſuo proprio nomine naturalium, vide ad hoc. Ale- d. ldiuortio, col. 10.& omnind Aret. in conſi. 160. col. I.& Soc. in conſi. z51.in I. volcol- d9 ad documentum Bar.hic in l. ex diuerſo, uide Abb. in c. grauis, de reſtit. ſpoliat. Bar:in! ſed— lege. S. ſcire. f. de petit. hæredit.& ibi Alex. in apoſtill. Abb. in c. dilecto, de præben. Angiinc- 4 160. Dec. in c. cùm cauſa, de offi. deleg. Curt. in conſi. 71.& laſin l. Neſennius. õ..ff. de rei Scias etiam fructuum appellatione quodcunque intereſſe comprehendi, ut eſt teꝛt nor . 3 d 18 en. I. verſic. Dum ſubdit Abb.& col. ſeq. de except. vbi egregiè declarat hanc. l.& in ecu u colum.6. de re iudic.& Abb.in c.examinata, col. 3. de iudic. Et dum Bart. ſubiungit ſi acor n bat dominium, ſed reus non fuit interrogatus, an poſsideret, quòd proptereà reus condemn ri non poteſt. adde idem tenere Bar. in lſi à te§. i. f. e excep. rei iud.& Abb. in cap. examin volum ni bocigep rlkwan4b 1 Wxcl- 1 G iienzſleopume hu. nrüdcsofdeiumoded ac. usgrkiboile’he wiaſeuduun iderexänb- mäwm pinchücen e inei:qponian Dlürdom vanominum comparaerl de rerdwinadtäbbinc. oorium proclcrm,R betedeouieræqutem cum tendelom Tint fdca ceen quiegtmd(ut diu) mrionesnihllcere eſt. Re iuromod nrel porneit peimren Jpole V tbinne(män&eDonin) anſzggeerſcininigperi Macdlerdte dc9.za ä Aüneitdie dünegäegeitderag d nanlieweh Tren ð De rei uendicatione. 206 loci corpus.õ. 1. vbi Bal.ff. ſi ſeruit. uendic. quem extollit Io. Campegius in tract. de dote, in qu. 33. ſecundæ par. Quæro hic. An fructuum appellatione ueniat glans, ita, ut ſi ſtatutum pœnam imponit incidentibus arbores fructiferas, uerificetur in incidente quercum producentem glã des? Reſpondeo, eum in pœnam ſtatuti incidere; quia glandis appellatione omnis fructus cõ- tinetur. l. qui uenenum.§. glandis. ff. de uerb. ſignif.& l.j. ff. de gland. legen. Bart. in l. qui ſeruan- dorum.§. i. ffNde præſcrip. verb.& Specul.in tit. de iniur.& damn. dat.. 3. verſi. porrò,& verſic. item ſi fructus. Item fructus t dicitur id quod naſcitur& renaſcitur. glo.& Abb. in c. ſalubriter, de uſuris, igitur&c. Attende etiam fructus intelligi deductis oneribus, ut pulchrè habetur apud Dec.in conſi.1 5 6. Et an& quando fructus intelligantur deductis expenſis, vide omninò Ioan. Bertachinum in tract. de gabellis, ³in ſecundo membro 8. par. princ. nu. 8. cum ſeq.& trad. in I.j. C. de fruct.& lit.expenſ.& in l. fructus. ff. de impenſ. in reb dot. fact.& in c. ad noſtram, de iure iur.ubi Feli.latè.& lo. Campegium in tract. de dote, in 1 2. quæſt. ſecundæ par. vbi diſtinguit, an hæc uoxàlege, an ab homine proferatur. Et quomodoò 1 fructus percepti uel percipiendi pe- cum nen Labeat, af 7 in reftitutione fan uns epiſcnctu add 7 wxredem antequ- tfructus. Adceg Bar. in 1ldiuordo, r E n ti debeant, vide optimè apud Ang. in l.ait prætor.§. per hãc. ff. de his quæ in fraud. cred.& Feli. in c. iudicis officium, de offic. iudic. Et ad rem de qua hoc in loco agit Bar. ſcilicèt de induſtria- libus& naturalibus, vide Specul. plenè in tit. de fruct.& intereſſe.. I. per totum. Et in hac ma- teria fructuum vide tex. in l. Iulianus ſcribit ſi haberem, infrà eod. tit.& Alexan.& alios in l. cùm fundus, in princ. ff. ſi cert. pera. Poſtremò ſcias, partum f ancillæ appellatione fructuum non cõ tineri: quoniam abſurdum uidebatur hominem in fructu eſſe, cùm natura omnes fructus gra- tia hominum comparauerit. rex. eſt aureus in l.in pecudum. ff. de uſur.& in§. in pecudum, inſt. de rer. diui.tradit Abb.in c. ſalubriter, in fi. de uſur. in quibus locis habetur, hominem eſſe finẽ omnium productorum. Et meritò, nam homo participat de omnibus, cum lapidibus enim ha- bet eſſe, uiuere autem cum plantis, ſentire cum brutis,& intelligere cũ Angelis. Abb. in c. firmi ter, de ſumm. Trinit.& fid. cat. vbi etiam tradit quare Deus creauit bruta priuſquam hominem crearet, qui eſt finis(ut dixi) omnium productorum,& nobiliſsima creaturarum.& tres affert rationes, ut ibi uidere eſt. Et dum Bar.in d.l.ex diuerſo col. ꝛ2. verſ. ſed de hoc aliqualiter dubi- tatur quærit quomodò intelligendum ſit illud, quòd fructus percipi potuerunt, an qui percipi potuerũt à petitore, an à poſſeſſore. vide Barb. in cõ. 80. col. 10. in 3. dub.& Ang.in l.ſi de poſ- ſeſsione. C. vnd. vi.& Dominos de Rota in deciſ. 25. in nouis.quid de fructibus, hoc eſt, de pe- cunijs, quæ ex ſcripturis percipiuntur? vide Soc. in conſ. 100.in 1. vol. Bar.in d.j. ex diuerſo, col. 3.verſ. ſequitur. Quærit an bonæfidei t poſſeſſor faciat fructus ſuos, & quos.& diſtinguit, ut hic per eum. vide Abb. in c. grauis, de reſt. ſpoli.Bart.in l.ſed& ſi lege. §.ſcire. f. qe petit. hæred.& ibi Alex. in apoſtill. Abb. in c. dilecto, de præben. Ang. in conſi. 1 60. & in conſi. 8a. prope fi. Alex.in conſi. 44. Viſa facti. col. fin. in 3. vol. Imol. in coni. 112. Curt, in conſ. 71. Jaſ. in l. Neſennius.§. I. ff. de re iudic.& Eeli. in c. de quarta de præſcript.& Dec. in cap. cùm cauſa, de off. deleg. Bonæfidei autem poſſeſſor eſſe dicitur, qui dominij cogitatione poſsi- det. tex. eſt not. in l. apud antiquos. C. de furt.& in c.ſi uirgo. 3 4. q. 2.& quid ad bonæfidei poſ. ſeſſorem pertineat, vide apud Philip.Franc.in diſputatione petitorij, in primo dubio. nu. 5. nun quid bonæfidei poſſeſſor, t qui errat in iure, credens habere iuſtum titulum, cumnon habeat„ fructus faciat ſuos,& quos. vide Beli. in d. c. de quarta, nu. 3 2. cum ſeq. Non ab re eſt hoc in loco intelligere, utrum hæredes mariti fructus perceptos ex rebus uxoris eius reſtituere teneãtur an non. vide Aret. in conſi.; 60.& latè Dec. in conſi. 2 1. vbi loquitur de triplici pacrimonio uxoris:& quid juris ſit de fructibus perceptis ex unoquoque eorum, vide eriam Raph. Cuma. in conſ. o4φα᷑& lo. Campegium in tract. de dote, in ſeptima& 9. quæſt. primæ par. ubi pleniſsi- me agit de fructibus duarumcunque rerum& iuriſdictionũ. Quid dicemus de fructibust per- ceptis ex rebus reſtitutioni ſubiectis? an& quando ueniant in reſtitutione fideicommilsiꝰ vide Ahi aohs 3 arbi ponit regulam 35 fallentij s. Non elt ullo pacto prætermittenda illa Vuli üa oque contingit- Quidam emit fundum de menſe Martij, in quo erat fru- duidam agnatus uolens eum redimere tãquam alienatum extra familiam uigore ſta- tuti, De rei uendicatione. tuti, illum redemit, quando fructus erant maturi: dubitatum eſt, utrum fructus ſiar & à quo tempore. Dicendum uideretur fructus maturos ex quo de proximo ſunt diuidend- . l 85.—.. colligend habendos eſſe pro collectis, ſecundum Bar. in l.diuortio. S.interdum. ff ſolut. matrim Ricden 2 ade primum emptorem pertinere, de cuius manibus fundus eſt redimendus zVel ſalte mex æqpui te ſit facienda diuiſio pro rata temporis, ut per Barain.fi. f.de iur. fiſc.& per Doct ini lui 10§. ſi fructibus. ff. de action. emp. ſed huic ſententiæ reluctatur, quia fructust pendentes demn eſſe pars fundi. d. S. ſi fructibus,& lfi S. fructus. ſf. quæ in fraud. credit. quo ſtante illud ſ un ut idem de his fructibus iudicium eſſe debeat, quod de alia parte ipſius fundi, atque 8* nia hæc ad hunc agnatum redimentem pertinere; quia fructus iſti non ueniunt tanquam n acceſſoriumaſedtanquampars principaus ipſius fundi, qui redimitur, ut per Bal.& Saliinli ctus. C. de action. emp. neque obſtat Bartoli documẽtumin d.§.interdum, quia in iſto cil cedere non videtur ut ibi declarat Iaſ. Non obſt. etiam diuiſionem pro rata temporis feeit bere; quia adducta in contrarium loquuntur de diuiſione fienda inter emptorem,& uvend 11 rem, id quodà caſu propoſito diſtat, igitur ex diuerſis t non infertur.]. inter ipulamteng cram. ff de uerb. obli. cum ſimil. Pro ſolutione huius quæſt. vide Iaſtin Lqui Romæ in un — fi ff.de verb. oblig.& Fabianum de Monte in trac. de emptione d venditione, in 6. par. nua cum ſeq.& ad præfata uide etiam, Raph. Cuma. in conſi. 20.& Anchar. in conſi. 93. K Sa conſi. 42. in fi. in 3. vol. Poſtquam agimus de acquiſitione fructuũ, hic alia pulchra ſuborr difficultas, quę fuit inter Petrum Lipamanum, qui de cpiſcopatu Bergomenſi fuit tranſinſ epiſcopatum Veronenſem,& Petrum Cardinalem Bembum, qui ei in epiſcopatu Bergerut 1 2 ſucceſsit, ſcilicèt ad quem eorum t fructus percepti ante tranſlationem& nomina debicn pertinerent? Pro Lipamano tranſlato facit, quia iam erant collecti tempore tranflationisin videntur ad eum pertinere, ut tradunt doct. in d. l lulianus. 9. ſi fructibus. ff.de action emp di alijs locis, quos paulò ante memorauimus, ubi diſtinguunt inter fructus pendentes&pels ptos. de qua re vide etiam Soc. in conſi. 100. in I. vol.& Pro hac parté uidetur eſſe declſol tæ nu. 13 7. in titulo de tranſlatione epiſcopi in antiquis. Verior tamen uidenturteſſ diers ſentẽtia per rationes& authoritates, quas attulit Card. Zabarel. qui hunc caſum deciqt incã 110. pro cuius deciſione faciunt trad. per Io. And.in regula, non eſt in morazin merauilſbu, cuius document citat interminis Nicolaus de Vbaldis in tract. de ſucceſsionibtsabinetus §. finita, verſic. prima concluſio. nu. z. licèt ipſe caſum hunc decidere non audesiſonsquiano vidit Card. Zabarel. in d. conſi. 110. vel quia iſta ſententia eſſet contra eius inteninem, qpia caſum hunc habebat in facti contingentia. Neque contra hoc urgerè videtur DrdeaRore deciſio, ſi rectè conſideretur, immo videtur præcedenti ſententiæ eſſe adiumento umglii in principio habeatur, huiuſmodi fructus ad tranflatum pertinere, ramẽ ſe remittitadrot ine præſenti, de offi. ordin. vbi colligitur deciſionem pendere ab illa quæſtione; an clerti fuucu beneficiorum faciunt ſuos. Et ibi diſtinguitur, vtrum beneficia ſimplicia ſint, an verd admin ſtrationem habeant: quia iſto caſu non faciunt ſuos. Proinde cum epiſcopatus habeat adi niſtrationem, conſequens eſt ut fructus collecti ſed non conſumpti adſucceſſorem ſpectent. Sed circa prædicta vide Franciſcũ de Pauinis in trac. De officio& poteſtate capituliſcdenns in 8. quæſt. ſecundæ part. princip. Et dum Bar. in d. l. ex diuerſo, pro ſequitur queęſtionem ſnn, 13 an& quando bonæfideit poſſeſſor faciat fructus ſuos,& loquitur de induſttialibus, quidbſe diſtinctione efficiuntur bonæfidei poſſeſſoris. Attende unum ſingulare, qudd ſibonaſt poſſeſſor deducta omni impenſa perſonæ& induſtriæ reperitur adhuc locupletionteneuun- ſtituere non obſtante quòd fructus ſint induſtriales. 1ſi me& Tirium. ffſi cert. pet. vbi Alg? Jaſ. in 1 col. Et an præſumatur aliquis factus locupletior,& cui probandi onus incumbat, 1¹ 4 Curt. in confi. 72. colum. 4. Et ad rem faciunt trad.per Mari. Soc. iuni. in conſi. 150. Komul in re propoſita,& de qua agit Bar. de eo, qui eſt factus locuplertior, dicas fructus eſſe reltiueè dos etiam à poſſeſſore. à quo abfuit mala fides: quia huiuſmodi fructus iudicantur acſi elen 14 extantes ſecundum Angel. in conſi. 16 0. propè fin. item fructus t ſunt reſtituendià poſle ) 3 Mtbuinienn iſibeens jrc- nrulre eh du⸗ ſtbons bin linlet” tt. hæted,o gole lginconl- 1 11100, M mx de Pel. 30lEt dorcaid awde anſegobäbenzice Sunn 1 gklr delrrun umm „ Cnctauuuselm ehu entnnuciumanuſue 4 Lumai halukanche Dakin I Ar- dlSybiaute rrec ſeum condemnarice culer:enecharziten. cedtelſegetiine eltn KacqurollKuicebi l n gclcur dolaüſa oniganmumdtergin wordis nttummzi un tagilärgr meoſtiulie wunmfa De rei uendicatione. 20 10 dedin. 1 d e d qui titulum habuit irritum, vel irritandum. Feli. in c. cùm cauſa. nu. 27. de ſent.& re iud. Et fru- din Drbrna ctus à poſſeſſore cum titulo in quatuor caſibus reſtituuntur, ut per gl. in l. ſed& partus. ff. quod 1 e Wltlldne met. cau. Tamen circa prædicta dicendum uidetur, bonam fidem eſſe præſumendam etiam u. 8 der Deänl quando fructuum acquiſitio cauſarur ab errore iuris uel facti.Immo ſufficere, ſi mala fides ab dana penden fuit licèt non adſit bona,& titulus ſit reductus ad non titulum, fecundum Bar.in d.l.ſed& ſi le- . nſ ge.. ſcire. ff. de petit. hæred.& Curt. quem ſemper uideas in d. cõſi. 72. vide etiam Alex. in cõſ. g Puustund ae I5 12 2. col. fi in 4.vol.& in conſi. 44·col. fi. in 3. vol. vbi etiam ait, bonam fidem t præſumi in poſ- ütinonuerüm unn ſeſſore. o. annorum. Vide Eeli. in c. de quarta, col. 9. de præſcrip.& Capr. in conſi. 24. Item at- unun per balau tende circa id, quod dicitur,poſſeſſorem teneri ad fructus conſumptos,& extantes, quando fa- dun qunnih ctus eſt locupletior: quia hoc procedit quò ad uerum dominum; ſed ſi poſſeſsio fuiſſet alteri em pro rata terpai reſtituta,& ſuper petitorio diſi puraretur,tunc primus poſſeſſor fructus reſtituere ſecundo poſ⸗ ainter emptotem ſeſſori non cogeretur: ita uidetur uelle Innoc. in c·in literis, de reſt. ſpoli. tamen cogita. Et dum tertur.. iaterſtpulm- 6 Bar.in f. d. l. x diuerſo, ait, fructus, t qui poſſeſſoris non efficiuntur) eſſe petendos rei vendica tione, alios verò officio iudicis, uel condictione ſine cauſa. vide Abb. in conſ. 1 5. col. 2. lib. 2.& in conſ. 1 1 2. in vltimo dubio. eod. vol. Capr. in conſ. 92. in 3. dub. Barb. in conſ. 80. in 2. dub. in 3.vol. Et circa id quod Bar. ſubiungit de hærede eius, qui non erat bonæſidei poſſeſſor, licèt ip ſe bona fide poſsideat, vide Barb. in conſ. 40. col. 1 2.& in I. vol. in lqui Komenn 28. enditionendn W d. mconülg Ku hic alia puch un— Jummarium in di.ex diuerſo.. ubi autem. ſyrde rei uenai. auiciin cpiſcoparuk, arionem& noxim, tempore tranlu Si agtor declaratur dominus etiam per errorem, reus condemnari debet in frublibus. Parata una uia eidem ſequitur alia. empofc ttal. Sententia etiam erronea ſuper re fidem facit in cauſa fructuum. rucbus.ff deasin., Quomoal libellus ſit concipiendus quando fructus petuntur oſicio iudicis. cer trucaus penden ac panté udetur el ior tanenudentt BAr. in d.1 S.vbi autém, in principio, inquit, ſi actor t declaratur dominus etiam per er- ui hunccäum rorem, reum condemnari debere in fructibus.& ibi colligit, lbellum hoc modo debere con- neſtinmoramnt cludere: peto declarari rem ad me pertinere, et me dominum declarari. Adde libellum pro- deſuccebiou Cedere ſine petitione reſtitutionis. Aret. in l. naturaliter.§. nihil commune, col. 3. ver. in ea gl ff. Seretonaeg de acquir. poſſ.& uide ibi Iaſ. col. 26.& omninò Alex. in conſi. 1 21. col. 2. in 1. vol.& in conſi. 184.in 5. vol.& quæ poſui ſupra in rubrica de petit. hæred. Et quando fructus petuntur ſimul cum ipſa re, utrum ſit exprimenda eorum quantitas in libello,& quomodo ſit concipiendus li- bellus ratione fructuum, vide Beli. in c. 1.§. ſignificantibus. num. 2 3. cum ſeq. de libel. oblat.& anln omninò Angel.in l. ait prætor. S.per hanc. ff. de his quæ in fraud. cred.& rurſus Feli. in c. Iudicis dere, tamé en, officium, de offi. iudic. laqu eftlone 32 2 Bar.in d.§.vbi autem, in 2. notabili colligit ex iſto tex. quòd parata f una uia, eidem ſequitur 1 implcci m alia. Attende, quia in rei uendicatione reſtitutio non uenit iure actionis, ſed officio ludicis, ut ecum epiſcopa per Alex. in d. S. nihil commune, col. 2 1. verſi. habetis. vbi etiam Iaſ.col. 2. verſi. non omitto, tra- mnptiadſucccſn dit; an hoc iudicis officium ſit nobile, an mercẽnarium. Ex hoc autem, quòd officio iudicis pe- 0& poteſtecho fratur ‚magna utilitas elicitur,vt ibi per Bart. col. 5. in 5. lectura. verſ.ſi uerò. atque ita colligas, do equiurqust 1 r dn de ndukrmo, bili vide Iaſ-inl. ſi prius, col. 17. Verſi. Tertiam concluſionem.ff. de oper. nou. nunci.& quamuis neulrr,qi actor tantuùm petat ſe dominum declarari, tamen ſententia lata domininm transfert in agen- rer tem. id quod mirum videtur, cùm petens non egerit ad acquirendum dominium, ſed tantum T.uuffl cett ut dominus declaretur,& tamen reus reſtituet rem uigore ſententiæ actori tanquam domino Wcband Dnusifde K ipſius rei. iſta eſt communis ſententia, de qua per Bart. in l. ex hoc iure, col. z. ff. de iuſt.& iur. P nconſflſu, vbi Iaſ.in 5. col.& ſeq.& Bar. inl. Pomponius. S. ſi iuſſu. ff. de acquir. poſſe. vbi Alex. latiſsimè.& oc. ur s futus dum Bart. in hac. I. vbi autem ſubiungit; Si ego peto. aliquem condemnari ad reſtitutio- d, uccns⸗ nem petitione hæreditatis vel rei uendicatione, quia ſum hæres uel dominus, conſequenter vi- Lr waclttuchl deor Bar. in d. l. ex diuerſo. S. vbi autem. ff. de rei vendi. tcontra eius in curgere videtu atix eſſe adivme 1 De rei vendicatione. deor petere ut pronunciet me hæredem uel dominum:& ſi hoc non quæ congerit Beli. in c. inter dilectos, in I. not. de fid. inſtru. Aret. in conſ.1 56. in 6. col. Daul Caſt. in conſi. 25 8.& in I.j. in fi. C. vbi in rem act. Bal. in d. c. inter dilectos. col. 2. Alex. inc 121. col. 2. in I. vol.& Soc. in cont. 1 60. col. pen. in 1. vol. Bar. in eod. S. col. 2. verſ. ſed tunc quæ ro, concludit, ſententiam f etiam erroneam ſupern dem facere in cauſa fructuum. vide omninò Soc.in l. ſi quis cum totum.. planeè. ffrde exce 3 iudic. Et dum Bar. ex hoc documento alud colligit, ſcilicèt, ſententiam erroneam in prien facere ius in acceſſorio. Ad hæc benefacit, quia hoc idem procedit etiam in iuramento.lſi- ſi poſſeſſori, verſ. proinde,& ibi Roma. ſfde iureiur. Iusiurandum autem S ſentenria equi tur.l.poſt rem. ff. de re iudic.& de hoc vide Innoc. in c. ex conqueſtione, de reſti. poli. Etadis te quoniam tex.in d. verſi. proinde, videtur intelligere de fructibus perceptis polt iurana tum, non autem ante. ideò fortè idem& in ſententia dicendum uideretur, tame . — 2, Pronunciat exprefe videtur tacitè pronunciare eum eſſe condemnandum ad reſtitutionem rei. vide multa tmi 3 — il cuè ex illo tex. non colligitur. Et ad prædicta vide Alex. in conſi. 66. in LVol.& in lquikom §. duo fratres, col. 1. fl. de verbo. obliga.& Iaſ. in l. Iulianus, col. 9. verſi. item inducitur. fi condit. indeb. 4 Bar.in eod.§.& ead. col. verſic. ſed quæro quando fructus, tradit quomodoò t libellusſi en cipiendus, quando fructus petuntur officio iudicis. vide Jaſ. in§.omnium. col. f. in princ ilt de action.& Alex. omninò in conſ. 23 2. In cauſa& lite uertente, col. fi. in libro primi& ſccui * vol. vbi ait* communem ſententiam eſſe contra Bar. hic, qui voluit neceſſariam eſſe expreii nem quantitatis fructuum, quæ non requiritur neceſſario, vt ibi per eum. vide eundẽ inlja 4 ff. de eden.& Bal. in conſi. 1 19. in 2. vol.& Feli. in c. z. col. 8. dé libel. oblat.& in c..§.(gi cantibus. eod. tit. Et ad præfata uideatur Ang. in I. ait prætor.§. per hanc.ff. quæ in fraud ctci & Feli. in c. iudicis officium, de off. iudic. Fummarium inl. qui petitorio. ſf. de rei uendic. 1 Fle qui interrogatur de re quæ delii⁊um ſuum continet, reſpondere non tenetur. Bar.inl. qui petitorio.ff.de rei uendi. BaART. in d.. qui petitorio, verf.vltimo not. tradit, eum qui interrogatur t dess uedi ctum ſuum continet, reſponderi non teneri.& ſubiungit quomodò probabitus eum dopct- ſijſſe poſsidere. Ad hæc vide Beli. in c.pen. col. 1. verſi. dum concluditur communitet, dec- cept. Barb. in conſi./ 6. col. 3. in I. vol.& in conſi. 65. col. 2. in 4. vol. Alex. in conſi.7*an;. vol.& in lj. in princ. col. 2. ff.ſi ex noxa. cau. Et materiam eius qui dolo deſijt poſiiders iiey nè apud Iaſ.in§. I. col. 1 6. verſ. ueniamus nunc, cum ſeq. inſt. de action.& quoniam Bart-victta- ctat de interrogatione facta in iudicio, quæro utrum interrogans aliquem in iudicio cenleatur fateri uera eſſe ea, quæ in ipſa interrogatione continentur? Vide Socin. in conſi. 112cduh in 4.vol.& Feli. in c. quoniam contrà. num. 10. de probat. vbi ait, cum fateri non cenferoui in duobus caſibus. Jummarium in!.in fundo. ffde reiuendic. An&x quando expenſæ factæ in aliqua re ſint deducendæ, maxime à bonæfideipoſſeſſore. Ex penſæ factæ in re emphyteotica eccleſiæ an ſoluendæ ſint ab eccleſia hæredibus extraneis 5] Debita contrattaa clerico beneſiciato proſe ſubftentando an poſſint repeti ab eccleſia,& euus bona plenori an non. 2 6 Ex penſæ fattæ ab aliquo pro conſeruanda re alijs obligata, ſunt in primis deducendæ:& ille quitauſſ cit, eft cateris creditoribus etiam anteceſſöribus, praferendus. naus Si duo habent molendinum commune quod egebat refectione, ſi eorum alter fuit requiſun us ab 29 ex penſam contribueret,& fuit contumaæ, alius qui expenſas fécit elapſis quatuor menlibus dim eſſicitur totius molendini. Fimus ex quo terra eſficitur pinguior an& quomodd repeti poſſit. Bal. n hoc perß dlöqle Enuibiba 9 itcbecceudefed, Eir itkiglno aneriormemtöinen vfchiraruo dcenco ryeipole oendohr bennchnxndrce eiaet ndotiazcqul rendd) awonimltui n repanageidutkimitö Kru uderurelenpb 3 Nrkmum pnduma obin peicbecckelas peicpiog unctepeti n accprueri,ao calutener aurem neloramenta factaim dminymämutputiepe rrrihyice abbin e.erel epentsädastch Jlcuor esingle ereidcde düwinpgwbden Rnxmueane ep heumagummün aqudicderumah der amen uinft man— n üih auldes dntiißſ. i ad. Lot Ala Ait etiam um autem S6in„rolKiulal 09. verſi. item ndun dquomodo t bdli 8.0 nrium colläm e,col.i. in libro pro dluit neceſlaram elt- per eum. vide eund- elibel oblat. Rinc. der hanc.ff quæ ni. B R n tenetur. 1 1 ninterrogatut vodò probabit 4 oncluditur com vol. Alex. in conl ui dolo deſijtpoi action.& quoni- ans aliqueminlu- nde Socin.in coll- i ait cum faterinoê” . 7 lausfueſ 4 „ ure erraul hæreduus e,, . 4 repe 14 aalſu, Derei vendicatione. Bar. in lin fundo. ff. de rei uendic. 1 BART. in d. lin fundo, col. 2. tradit, an& quando expenſæ t factæ in aliqua re ſint deducẽ dæ maximè à bonæfidei poſſeſſore. vide doct. in J.domus, in princ. ff. ſolut matri.& de iſtis ex 27-009 uideretut, tanen i 2tuntur. Crauet. in conſi. 87. quæro nunquid exſpenſæ f factæ in re emphyteotica eccleſiæ ſoluẽ deæ ſint ab eccleſia hæredibus extraneis? Raph. Cuma. in conſ. 7. tenuit eas eſſe ſoluendas. ſed contrarium ſenſit Bulgoſ. in conſi. 9. Scias etiam melioramenta emphyteotæ non compenſari cum deterioramentis, ut caducitas uitetur. Iaſ.in conſi. 1 7. in I. uol. quæro utrum melioramen- ta facta à prælato vel clerico in re eccleſiaſtica repeti poſsint ab ipſo ſiue ab eius hærede? easq́; repeti poſſe quando facta ſunt ex patrimonio ipſius clerici, docuit Abb. in c. de multa, de præ- ben.& in c.fi. in z. not. de pecul. cleric. alioqui verò ſi eſſent facta ex induſtria ipſius, uel cum pe cunia ex induſtria acquiſita: ita Anch.& Imol. in d. c. f. Ssed iſta deciſio dubitabilis eſt(mea ſen tentia) quoniam ſi huiuſmodi expenſæ repeti non poſſunt, quando factæ ſunt de pecunia labo re parta& induſtria, multò magis hoc deberet procedere in patrimonio: quia quæſita exindu ſtria uidentur eſſe magis propria ꝗᷓ acquiſita ex primonio, ut in ſimili caſu decidit Abb. in c. ex præſentium, de pign. dum agit, utrum debita t cõtracta à clerico beneficiato pro ſe ſuſtentãdo Poſsint repeti ab eccleſia,& eius bona dari pignori an non. aitq́ue, ſi eccleſia erat impotens à principio,& tunc repeti non poſſunt: quia eſt quid ſibi imputetur, cùm beneficium impotens acceptauerit, quo caſu tenetur uiuere ex induſtria,& ſic fortius ex patrimonio. hæc Abb. An autem melioramenta facta in rebus eccleſiæ repeti debeant ſecundum ualorem, an uerò ſecun- dum impenſam, ut putà expenſæ aſcendunt ad centum, tamen res eſt aucta in duplum, uelè con trariò, vide Abb. in c. i. de reſtic. in integr. Et circa præcedentia in hac materia expenſarũ, ſcias expenſas factas t ab aliquo pro conſeruanda re alijs obligata, eſſe in primis deducendas,& eũ qui eas fecit, eſſe cæteris creditoribus etiam anterioribus præferendum. l.interdum, cum. l. ſeq. ff. qui poti. iĩn pigno.habe.tradit Ant. de Fano in d. tract. de pignor.& hypoth. in 3. membro ſe- Ptimæ par. nu. 21. Item attende in hac materia unum, quod eſt memoratu dignum: nam licèt ego alienum agrum inuito domino ingredi non poſsim, ut habetur in l.per agrum. C. de ſerui. & aqu. dico etiam ad quærendum theſaurum, ut habetur in lij..in alienis. C. de theſaur. lib. 10. Tamen ſi in fundo alieno dicitur eſſe uenam, ut dici ſolet, ferri uel lapidis, poſſum inuito domi- no eum ingredi propter publicam utilitatem, ſecundum glo. ſing. in l. iij iuncta. l. quoſdam. C. de metall.lib. 1 1.& ided etiam expreſsè repeti, ita ex mente Rom. inquit Ant. Corſet. in ſuis ſin gularibus in litera, E, in voce Expenſa, incip. Tu habes. Adde aliud ſingulare, nam ſi duo habẽt molendinum t commune, quod egebat refectione, ſi eorum alter fuit ab altero requiſitus, ut ex penſam contribueret,& fuit contumax alius qui expenſus fecit elapſis quatuor menſibus effi- citur dominus totius molẽdini.j ſi duobus.§. idem reſpondit ſocius quòd. ff.pro ſoc. l.ſi ut pro- ponas. C. de ædif. priu. tradit Franc. Cremens. in ſing. 97. cum ibi addit.& Cæpoll. in cautel. 85. Qud autem ad melioramenta, de quibus agimus hoc in loco, vide multa ad rem facien- tia per doct. in l. fin. C. de alluuion. Abb. in cap. nonnulli, de reb. eccl. non alien. Imol.& Barb. in c. 2. eod. tit. in fi. Paul. de Caſtr. in conſi.; 23. Viſo puncto, col. 6.& Bart.& Bald. in liij. quod met. cau.& dum Bar. in d.l. in fundo, col. z2. propè fi. agit t de fimo, ex quo terra efticitur pin- Suior,& alijs ſimilibus expenſib, an& quomoddò repeti poſsint: vide pro illuſtriori huius rei intellectu Paul. de Caſtr. in conſi. 26. col. 3. Proſequitur deinde Bar. in ead.3l. col. 3. quid ſit in ma lœfidei 7 1 I 1 1 1 1 De rei uendicatione. læfidei poſſeſſore,& an expenſas repetere poſsit; vide tu Aret. in conſi. 1 ſteà Bar.& in verſi. Veniamus adtertium, agit quid dicendum ſit de illo, qui Jummarium in l. quæ religioſis. frde rei uendic. Lapides ſepulchrorum ſunt religioſi. Bar.in l. quæ religioſis. ff. de rei uendic. BaRr. in d.. quæ religioſis, ait, lapides t ſepulchrorum eſſe religioſos:& ided uendicarin poſſe.vide Barba. conſi. 1 4.& ad rem faciunt tradita per doct.& maximè per Angel. Areti §. ſacra,& in§. religioſum. inſt. de rer. diui. vbi etiam declaratur quomoddò locus religoh efficiatur ſacer. Fummarium in Qſumptus. ff de rei uendic. 7. col. 8. pergit de 3 lo, qui à principio fuithy næfſidei poſſeſſor,& poſteà malæfidei, utrum is expenſas repetat? vide aliquid de hac te pu Bal. in conſi. 25 7.in I. vol. — Bonafidei poſſelſſor doli excéptione recuperat expenſas, niſi cum fruliibus compenſentur. Bar. in lſumptus. ff. de rei uend. BaARNr. in d.l. ſumptus, ſic ait in ſumma. Bonæfidei t poſſeſſor doli exceptione recipa expenſas, niſi cum fructibus compenſentur. Intellige hanc. J.& declara ut per Franciſcum menſem in ſingul. 10 5. Si feci impenſas. vbi ait hanc.. non habere locum in fructibus perctn ex re ſubiecta reſtitutioni. Et an& quando fructus percepti ex huiuſmodi rebus ueniant inn ſtitutione fideicommiſi, vide regulam& fallentias apud Ang. in conſi. 33 1.& ad materiam ius.I vide Imol. in conſ. 1 17. col. pe. Feli. in c. cùm cauſa, col. pen.& ſeq. de re iudic. Cor inconl 86. in I. vol.& Paul. de Caſt. in conſ. 3 26. col. pen. Fummarium in l.uendicatio: ſf de rei uendic. Jncorporalia uendicari non p oſſunt— Bar. in l. uendicatio. ff. de rei uendic. BAKT. in d.].vendicatio, colligit exiſto text. incorporalia t vendicari nonpeſſe.Ddèqha re vide eundem Bar. in rubrica in fi. col. fi. ff. olut. matr.& in Jj. col. pen. verſic. teridèn ide leg. I. vbi aliter uidetur ſentire quàm hic. tamen laſ-ibi. col. 1 2. verſic. quædam, declaa ſeem dum ea, quæ hoc in loco tradita ſunt. Jummariam in!. is à quo. ffde rei uenqic. Si duo uendicant eandem rem ab eodem poſſeſſöre primo uincenti traditur præstita caution. Bar. in l. is à quo. ff. de rei vendic. BaART. in d.l.is à quo, ait, ſi duo uendicant t eandem rem ab eodem poſſeſſore, primoui centi traditur præſtita cautione. Sed quærit Bar. quid ſi reſtitutio eſt facta, non exacta cauiir ne? de hac re agit idem Bar. in l.à diuo Pio.. ſi ſuper rebus.ff. de re iudi.& in. ſi alienam te in fl. ff. ol. mat. Fel. plenè in c. ueniẽs, col. 1. de teſti. Amplia tamẽ& limita ſecundũ lalin 480 ſuꝑ rebus, circa fi.de re iud.& per Fel. in c. cùm ſupꝑ, col. 5. ver. habes unã limitationẽ, de eiu Jummarium in!ſi culpa. fde rei uenali. In eo qui dolo deſit poſſidere, quæ acliones cedi debeant. Bart. in l. ſi culpa. ff. de rei uendic. a BaAx. in hac.ſi culpa, tradit de eo, qui dolo t deſijt poſsidere. Et quomodd,& quæ: 90 Bu. HeATüd)s lelmdäncch 69 1 vabtanenenundjn 1 Bunr exdlqleder merrum, Kcmnra. Limi- loquixediclerſararol eccklnonalen Kpergoi amfinäscfdelegargiim winpotette eaye, quabe osdſpenlzeron dorett wencagwierenga, Lumn 1 rlſlanſia u nnunaanun. 1. laßlanlutinan ohue ueruſun vdmim Cnnlueiu nenn g De rei uendicatione. 209 de illo qur eNe iänneön nes cedi debeant, vide Soci. in materia huius.lin conſ. 206. in I. volu. Et dum Bar. agit de auxi- dquid benn lio quod dat prætor circa utilem actionem, quia proptereà non transfertur dominium, vide . Alex. in l. ſeruum filij. S. eum qui chirographum, in fi. ff. de leg. 1. Summarium in l. qui reſtituere: fede rei uendi. DVyli uenit aliquid iure actionis iuratur in litem. b Lucubrat.in J. qui reſtituere, ff. de reĩ uendic. elgiob Kitehln PsN textum in hac lqui reſtituere, tenet Bartꝛin ſi prius, in ſecunda quæſt. colum. 12-ff. 8 maummè per Lanr de oper. nou. nunci. quòd ubi uenit aliquid iure actionis. iuratur in litem. ſed contrarium, dur quomodo b t ſcilicèt, immo eſſe iurandum in litem in his, quæ ueniunt officio iudicis uoluit idem Bart. in J. harum. ff. ſi ſeruit. uendic. per iſtum textum. Item ex illo tex. colligitur, iurandum eſſe in litem, uando ſubeſt dolus tantùm in omittendo, licèt alij in contrariam ſententiam adducantur. Vide Doct.& præcipuè Alexand.in d..ſi prius, colu. 10.& ſequ.& Docto. in l Argentarius.§. dus cnpenſantar. cum autem. ff. de eden. Bar. in J.ſi à Titio. ff. de rei uendic. B A N. in d.1ſi à Titio, colligit ex iſto text. ius ſuperueniens authori meo, mihi prodeſſe. vide Imol.in conſi. 8. col.fin. ſor doli except f Iception qechraut er imi Fummarium in l.quæ de tora.. de rei uendic. te locum in frucibÜ 1 huiuſmodi rebuou n conſi. 31. Radu Bar. in I. quæ de tota. ff. de rei uendic. DValet augumentum de toto ad partem,& econtra. qde reiui BANT. exdll. quæ de tota, colligit illam regulam, de toto t ad partem ualidum eſſe argu- mentum,& contrà. Limita iſtam regulam procedere ſolùm quando militat eadem ratio, a- lioqui uerò ſi diuerſa ratio ſubeſſet: vt per gſo. in clemen. ſecunda. in uoce, defenſor, de rebus eccleſ.non alien.& per glo. in l. ſi hominem, in principio. ff. de ſolut. laſ. in l. ſerui electione. S. cum fundus.ff. de legat. primo. Dec.in J. non debet.ff. de regul. iur. Item limita non procede- re in poteſtate Papæ, quia Papa multa poteſt in particularibus diſpenſare, quæ in uniuerſa- libus diſpenſare non poteſt; vt uidere eſt apud Relin. in cap. humilis, de maior.& obedi. vbi de vendicaipo hoc multa ponit exempla. col. pen. vetſict n deme Fummarium inl. quædam mulier. ffde rei uendic. ʒ vert ald 2.verlic. queac 7 Ex clauſula conſtituti, qua aliquis ſe alterius nomine poſſidere conftituit, poſſeſſionem ac etiam ipſum do minium acquiri. 2Clauſſula conſtituti operatur quia eius uigore agi poterit propria autoritate contra tertium poſſeſſorem ab ſque alia excuſſione. „prefluticuns 4. 3„ 4LuuI- Siemu rem& poſt in eius poſſeſſione reperiaris, præſumerir ex cauſa illius emptionus poſſidere. Bar. in l. quædam mulier. ff. de rei uendic. di 1 ole; ab eodem 19 1 BARr. in d.l. quædam mulier, colligit ex iſto text. ex clauſula t conſtituti, qua aliquis ſe nioeſt Randi alterius nomine poſsidere conſtituit, poſſeſsionem, ac etiam ipſum dominium acquiri: quod ge reiuci K rül ramen intelligit, quando ille qui conſtituit, poſsidebat. hæc Bar. vide Alexand. in conſi. 9.in 4. m?& jmin tauei uolu. Abb. in conſi. 49.& in conſi. 76. in fi. in I. volu.& Dec. in conſi. 247. vbi ait, aduocatum Lubes uimian cautum eſſe debere, vt probet conſtituentem poſſediſſe bona, de quibus agitur, tempore quo conſtituit ſe illius nomine poſsidere. Hoc tamen limita non habere locum in antiquiſsi- mis, in quibus ex ſola illa clauſula probatur tranflatio poſſeſsionis: ita Soci. in conſi. 13 9.col. . lai conſi. 187. colu..in I. vol. Attende alium mirabilem effectum, quem iſta clauſula ope- n quoniam t eius uigore agi poterit propria authoritate contra tertium poſſeſſorem abſq; neGan). DD alqun 1 Qui negat ſe poſidere, von poteſt conueniri actione, ſed ſi conuincitur de mendacio, trangfeytuy 9ig 2 Reus tranrlata poſeiione an iterum audiatur fuper poſſſſione uel proprietate. 1 3 Bart. in d.l. quædam mulier, verſicu. Item not. ait, ſi emis rem, t& poſteà in De rei uendicatione. aliqua excuſsione. Alex. in confi. 93.& in conſi. 8 5.& in conſi. 18 5. in 6. volum. Rin conſ gunnu 6ol fi. in 5.vol.& Aret. in conſi. 1 26.& Antonius de Fano in ſuo tracta. de pi thecis, fol.52. nu. 1. vbi ſingulariter limitat hoc non procedere, quãdo mo ſe alterius nomine poſsidere conſtituit. — 1. gnoribus& 1 ſrupu rtuus eſſet ile, eius poſſeſiin 85. colu. penu- rmatur euenn in vol,&h Lrccbrar1n eſt factum,&r T fin. ff dealn 05.Colu.3,in, reperiaris, præſumeris ex cauſa illius emptionis poſsidere. Vide Soc. in conſi. in I. volum. vbi citat hunc text, dicens quod ex primordio tituli poſterior fo ĩdem uoluit expreſsè idem Soci. in conſi. 15 8. col. z.& 7. vide Bal.in conſi. 10. de Caſtr. in l. i. ff. de condit.& demonſtr. Ad hæc accedat illud, quando aliquid apparet ex qua cauſa,& una tantùm appareat, ex illa cauſa factum eſſe cenſeri. pupil. præſtan. Bar. in l. cũm ſeruus. ff. de uerbor. obligatio.& Socin. in conſi. 2 vol.& in conſ. 1 6. in 3. volu. Fummarium inl.in rem. f.de rei uenaic. ſio in actorem. ddere: iidem merudo 8 dacbovowndoſchect Jum exllenatole dtah locombadete wnporelt non poteſt conueni 3 Aqpisbaberef ootetq Bar. in l. in rem. ff. de rei uendic. BART. in d.lin rem, ſic ait in ſumma. Qui negat t ſe poſsidere ctione, ſed ſi conuincitur de mendacio, transfertur poſſeſsio in actorem. Iſtam I.decharst dundosufteffdkaegu limita multis modis, vt per Belin. in capitulo cæterùm, de iudic. Et limita ut non habeatlocuh nrubieine inea quando iſta negatio fieret ſuper actu inualido, vt putà ſi libellus actoris eſſet ineptus, in 1 Eratio ubleämaqdidlä diceretur reus poſsidere,& ipſe negaret, cùm re uera pPoſsideret: nam is non incidtin Dr. a ſoinnacadeatone 3 nas, de quibus hic agitur: ita Belin. in capitulo ex tenore in principio. de reſcript Rtalt ccckleletrdtione po I. vide Koman. in conſi.59. in vltimo dubio.& in coniilio 70. in tertio dubio.& ii cnſlij ineqndthaefiné de reiu in fin. Abb. in coniilio 17. columna prima. in ſecundo uolumine.& in cap. cuùm cauſam coli⸗ ercduinm deſacrofqnc. & ſequ. de iuram. calumn.& in cap. is qui, de ſol. Areti. in conſi.; 0. colu. 4.& fin Suitterc karrionemütioren ĩbi glo.& docto. præſertim Bald. in titu. ſi de feud. fuer. contro uer. int. dom.& aamasi capur- nitepaleEionsdocltl ſallus. Vide etiam Præpoſit. in titu. de controuerſ.inueſt. capitulo item ſi uaſallus.&lacobum engetierdaipverüunt de ſancto Georgio in tract. feud. in uoce, Dictique uaſalli. colu. 2.& ſeq. uerſic. vndecmacau- ieüriipetioconn ſa,& aliquid apud Bald. in conſi. 18 9. in ſecundo dubio. in tertio volumi. Alexand. inljedil⸗ rinldgimidkeomä mi. C. de his qui poten. nom.& plenè Barbat. in conſi. 82. in primo dubio. in tertio uolumite. & in conſi. 3 6. eodem uolumine.& Jaſ.in§. primo. colu. 16.& ſequ. inſtitu. de action.& dum Bart. in hac l. ſi rem, oppon. de I. iij.. in amittenda. ff. de acquiren. poſſeſs. vide ibi plenè Aler 1 Litluruii ani & latiſsimè laſ. colum. 45. in gloſ. fin. Subiungit deinde Barto. in verſicu. ex quo not mitbi ul, fa ter, licèt officium iudicis ſit adipiſcendæ, ei tamen non obſtare dominij exceptionem p pPter mendacium. Vide Barba. in conſi.; 6. Colum. penult. in 3. volumine. Et dum Bar. qun paulòpoſt, utrum in petitione hæreditatis ille, qui negat ſe poſsidere, puniatur in transaiw- 1 Baar indll 42 V . 3 1d Gler poſſeſsionis. vide Barb. in d. conſ. 36. 1 balerma unn Bart. in d. l.in rem, quæ eſt..fi. quærit ibi propè fin. utrum reus translata poſſeſsione itenn tranleruchge eran audiatur ſuper poſſeſsione, uel proprietate? Tu de materia huius. l.vide Alexand. in conſiny lale ocem tiul. col.pen. in 3. volu.& omnindò in conſi. 3 5. in 5. uolu. vbi ait, pœnam huius legis non habeteb cum, niſi in eo qui dolo uel lata cul Pa, negat ſe poſsidere;& alia tradit ad rem hanc faciemmi 9.— S Vide etiam omninò laſin]. ſin autem. quòd autem.ſf. de re iudic.& in lj. C. de tranſ CiIà- am, l. quæſtionem. C. de fideicommiſ- nan — er 1 p ſormanu Odl. In conſ 3 Il onl.oön Land 2ien.: A 3 Liquüdchſt Figere'non potete omn actorem. lhn c.Et limita ut nonb lus actoris eſſet ien nam is nont 4 rincipio. de reſin in tertio dubio.& ne.& in cap. cum- ſi. z0. colu.4.&l duer. int. Som.& erar- lee u.2& ſeg. ueriic nio volumi. Alels orimo dubio intr Klequ. inſtiu des 7 62T ren. poſſeß rideb Din verſicu. exqpni tale „er aua 140 4³ - a gil De publiciana in rem actione. Jummarium in Rubr. ſf.de public. in rem ac7io. HQud ſint neceſſaria ad hoc ut publiciana competat alicui. DPubliciana&] rei uendicario an ſimul intentari poſſint. Aliquu habere poteſi quaſi dominium,&] ſic publicianam ex pluribu cauſis Publiciana an eccleſa competat ſine traditione poſſéſſionis ex ſolo titulo habili ad translationt domini. 98 Lucubrat. in rubr. ff. de public in rem actio. IIRCàA hunc titulum,& primò quæ ſint neceſſaria ad hoc ut publiciana t competat alicui, vide apud Philip. ranc. in ſua diſputatione petitorij, quæ poſita eſt in 1. vol. tractatuum.& quomodò,& cui detur publiciana, vide Alex. in conſi. 1 10. in 4. volu. & quæ in ea probari debeant, vide Alexan. in conſi. 24. in J. volu. Vtrum publiciana competat ex ſolo titulo abſque apprehenſione poſſeſsionis? vide Bulgoſ. in conſi. 10 5.& an t publiciana & rei uendicatio ſimul intentari poſsint? Fulgo. in conſi. 140.& Alexan. in conſi. 240. in libro rimi& ſecundi uolu. Nunquid autem publiciana dari poſsit contra eum, qui dolo deſijt poſ- ſidereꝛ vide an inferri poſsit ex dictis Iaſ. in§. actionum, colu. 3 7. verſic. ſed nunc occurrit, inſt. de action. quando ſcilicèt ipſe primus poſsidens ſine titulo alienaret in alium, atque ita ipſe in alium ex alienatione titulum transferret, quo caſu contra eum titulo poſsidentem publiciana locum habere non poteſt, ſecundum Bart. in Ij. S. opus. ff. de alien. iudic. mut. cau. fact. Item. aliquis habere t poteſt quaſi dominium& ſic publicianam ex pluribus cauſis. Bart. in J. iij. S.ex pluribus. in fine. ff. de acquiren. poſſeſſ.& ibi Iaſ. colum. fin. verſiculo circa glo.& de hac mate- ria publicianæ vide latè apud Iaſ. in§. ſed iſtæ. inſtitu. de action. Socin. in conſilio 6. in 4.Volu. Et actio publiciana quid ſit, cui competat, contra quem detur, vide Baptiſtam à Sancto Bla- ſio in tractatu de actione& eius natura, in prima actione. An autem publiciana t competat eccleſiæ ſine traditione poſſeſsionis ex ſolo titulo habili ad translationem dominij, vide trad. in cap. Abbate ſanè, de re iudic. in ſexto.& Abb. in cap. ex literis, de conſuetu.& Iaſ- in l. ut in- ter diuinum. C. de ſacroſanc. eccleſ. Et utrum publiciana competens teſtatori competat etiam legatario ante traditionem? vide Iaſ. in l.j. ff. de lega. I.& an& quando publiciana acquiri poſ- ſit ſine poſſeſsione, docuit Iaſ. in lj.. item acquirimus. ff. de acquiren. pPoſſeſs. ubi multa alia ad rem pertinentia inueniuntur,& in l. poſsideri.§. ex contrario, eodem titulo. Et an publiciana & hæreditatis pecitio contra poſsidentem concedantur, Alexand. in conſi. 23 2. In cauſa& li- te, in lib. primi& ſecundi vol. Summarium in lij. ſ.de publici. in rem acti. Libellus alternatiuè admittitur, hoc eſt, dico rem adme pertinere iure dominij uel quaſi,& ita couſae- tudo ſeruat. 85 Bar. in l.j. ff. de public. in rem act. BaART. in d.lj. quærit, ſi dubitatur t ſit ne ille, qui alienauit, dominus an non, cùm libel- lus alternatiuè admittatur, ſcilicèt, dico rem ad me pertinere iure dominij uel quaſi; aitq; hoc de conſuetudine ſeruari: vide laſ. multum clarè in§. ſed iſtæ, colu. 1 5. in fi.inſticut de acdion.& in§.aliæ. eodem titulo. 3 * Jummarium in d.I.j.. fſod cur. ſ.de publi. in rem aci. 5c dr Ex Juacunque cauſa uuftapoſſeſſio transferatur, competit publiciana. 2 Quædam ſunt iura quæ a teſiarore non transferuntur, ſed mcipiunt in perſona 88 incipere uſucapionem& ſic uendicare,& hoc freri non poteſtmiſrtradua eaaen⸗ . ipſius legatarij, qui Sult 2 Par. De publiciana in rem actione. Bar. in d.ͤ§. ſed cur. ff. de public. in rem actio. 1 Bakr. in d.I.j. S. ſed cur, ait, ex quacunque t cauſa iuſta poſſeſsio transferat publicianam. vide quæ citaui ſuprà in rubrica.& Bar. in conſi. 206. Inter næ Bernardinæ.& Alex. in conſi.-¹ 46. Videtur inſpectis, in lib. primi& ſecundi uol. tradit Bar. in hoc. S. vide Alex. in conſ. ᷓ 5.& in conſ. 83. in 3. vol.& in conſ.1 84 in.volum 2 Iaſ. in d.§. ſed iſtæ, inſt. de actio.& dum Bar. in hoc. S. ſed cur, in fi. inquit, quædam eſſe iurat 4 à teſtatore non transferuntur, ſed incipiunt in perſona ipſius legatarij, qui vult incipere u pionem& ſic uendicare: aitꝗue hoc fieri non poſſe, niſi tradita fuerit poſſeſsio. Arrenceg ur, compe procuratorem qn Radez ſufficeret apprehenſio poſſeſsionis ſecundum laſin d.§. ſed iſtæ, col. I 8. verſic. aduertas eti & ſequitur Bar. in lj. col.fi f. qe lega. I. vbi Alexan. col. 10. verſi. Item dum Bar.& ibi etimi colu.pen.verſic.vltimo, vbi tradunt quid ſi uſucapio penès hæredem perficeretur, an tunc minium ipſo iure ia Iegatarium tranſeat. Jummarium in l. ſunt& alij. J. ait prætor. fde publici. I1 Fi tradiita eft res ex cauſa iudlicati, an dominium transſeratur in accipientem. Lucubrat. in J. ſunt& aliæ.§. ait prætor. ff.de public. 1 Ba. in d.§. ait prætor, quærit quid ſi tradita eſt res ex cauſa tiudicati, an dominium tna feratur in accipientem: vide latè eundem Bar.in l.ex hoc iure, col. ³. ff. de iuſt.& iur. Jummarium in!:eum qui à furioſo. I. ſi petenti ſfde publici. 3 Re tradita ex iure iurando publiciana competit. Bar. in lxeum qui à furioſo.. ſi petenti.ffde pub. I Ban. in d. 1.§. ſi petenti, ait, re traditat ex iureiurando publicianam competere. Deloc qui turbat communem opin. quòd publiciana competat tantùm quaſi domino, non anem directo domino, vide Iaſ. in dicto§. ſed iſtæ. colum. 2.& ſequ. inſtitu. de action. vbitaaurſuur articulum. Fummarium in d.l. eum qui.. ait prætor. frde publici. I I Hac astio ad emptorem bonæ fidei pertinet, licet uenditor malam fidem habeat. Mala fides defuncti an noceat hærei. Bar. in d.. eum qui. 6. ait prætor. ff de publiciana. 1 Bas. in eadem 1.§. ait prætor, ait, hanc actionem t ad emptorem bonæſidei pertinerelli uenditor malam fidem habeat. De hac re uide Iaſtin d.§.ſed iſtæ, col. 19. verſic. iuxta hancy tem.& Alexand. in conſi. 181. Viſis ſcripturis, in 2. col. in lib. primi& ſecundi volu.& quiax 2 in loco traditur, utrum mala fides authoris noceat, ideò quærendum eſt etiam an malafis defuncti noceat hæredi.& dicitur, quòd non de iure canonico. Socin. in conſi. 203. inpin vol.vide eundem in conſi. 60. col. penult. eodem volu. uide Alex. in conſi. 74. in I. volum& conſi. 60. colu. 4. in 4. volu.& Dec. in conſi. 204. Et an& quando mala fides defuncti puuu noceat ſucceſſori in beneficio, vide Felin. in cap. de quarta. num. 4. cum ſequ. de præſcrpri dum ibi Bart. ſubiungit, utrum hodie publiciana ſit correcta, vide latiſsimè apud laſ.in 484 iſtæ, col. 20. uerſic. in ea glo. Fummarium indl.eum qui. T. bonam, ff de puhlici. I publiciana competat, requiritur titulus& traditio falta reſpectu eiuſaem tituli. Ba. 3 zn 4S8on 7, in ei 3 aaunirye valio cl ſile ei ulCdlb fioh— Tukum üazun I — eiklcoligt nutbeabte„ Funma has 1 todd „ Aunluenen 1 l leimurequntu ha hleimanm dauurm 4 Tetiio beredtatu nond- Dubleicna n deta omt 3 1 Vn7 collgter 1 tofcel. iiackeilo cmnyeree ſcpterilan qaädaddläuendam du qurabapocdlter nequs e:id goctetinonpole preſrpconon curreret, 1 trquiiir radtio racue vemadgdieimamregui Rraſaraſcigüond.Ja düsdalegengan, näecangleͤedei ſcompertpahlcm ll aeiaghspaletge gere unanrälen an 3 Baridglchd, Fäde duntem. L f Adlüc. riudicacian doin *1.z.ff.de iultKi ℳ/ ondl. pub. ianam compete im quaſi domin titu. de action. iana. De Publiciana in rem actione. 211 Bart. in d.l. eum qui. 6. bonam. ff. de public. BART. in ead. l.§. bonam autem fidem, ſic ait; vt publiciana f competat, requiritur titu⸗ lus,& traditio facta reſpectu eiuſdem tituli. Adde quòd requiritur traditio poſſeſsionis non poſſeſſæ ab alio ciuiliter neque naturaliter; nam alio poſsidente ciuiliter non currit præſcri- ptio, vt per Bart. in l. Celſus, col. 2. verſ.ſed quæro. ff. de vſucap. 1 Fummarium inl. de pretio. ffr de publici. Bart. in l. de pretio. ff. de public. BANT. exiſtal. colligit regulam, ubi lex t non diſtinguit, neque nos debemus diſtingue re. Fallit hoc, ut habetur per Soc. in tabula regularum cum fallent. num. 229. Summarium in l. ſiue autem. I. ſi duobus. ff. de public. Pluribus ementibuns ab eodem, potiorem illum eſſe, cui traditio facta eſt. mn publiciana requiritur traditio uacuæ poſſeſſionis. Publiciana non datur contra titulo poſſidentem. SPetitio hæreditatu non datur contra titulo poſſidentem. Publiciana an detur contra poſſidentem titulo putatiuo. 8 X Go Bart. in l. ſiue autem. S. ſi duobus. fl.de public. 1 BaANT. colligit ex d.§. ſi duobus, pluribus ementibus t ab eodem potiorem eſſe cui tradi tio facta eſt. circa deciſionem huius text. primo tex. videtur uelle, publicianam duobus poſſe competere, propter illam vocem, magis, quæ in tex. poſita eſt. prætereà dicendum videtur, uòd ad diſcutiendam dubitationem huius. S. dici debuiſſet; ille, cui tradita eſt poſſeſsio vacua uæ ab alio ciuiliter neque naturaliter posſideatur, habet publicianam, qua poteſt præ ſcribe re: id quod fieri non poſſet ſi alius rem ciuiliter posſideret. Alex. in conſ. 3 5. in 6. volu. quia præſcriptio non curreret, atque ideò neque publiciana competeret: ſic igitur ad publicianam 2 t requiritur traditio vacuæ poſſesſionis: ita Bar. inl. Celſus, col. 2. verſ. ſed quæro. ff. de vſucap. Item ad publicianam requiritur, ut præſcribi posſit, igitur ciuilem exigit poſſesſionem, quæ eſt cauſa præſcriptionis. Bart. in I. iij. S. ex contrario, col. 1.& ſeq. ff. de acquir. poſſ. cùm itaque ciuilis poſſesſio exigatur, clarum eſt eandem apud duos eſſe non poſſe. d. S. ex contrario, pro- inde conſequens eſt ut etiam publiciana apud duos eſſe nequeat. Item ad cognoſcendum cui competat publiciana, illud in primis reſpiciendum eſſet, quis ille ſit qui ciuiliter posſideat, atque ita quis poſſet præſcribere; non autem cui primò res fuerit tradita, cùm poslit contin- ere, ut naturalem tantùm poſſesſionem nanciſcantur. 3 Bart. in d.§. ſi duobus, ait, publicianam t non dari contra titulo poſsidentem. Vide Alexan. in conſ. 232. In cauſa& lite. in lib. primi& ſecundi voluminis,& quæ poſui ſuprà in rubrica, de petit. hæred. Cogita ſi dici poſſet publicianam non dari contra titulo posſidentem, quando titulus haberetur ab eo, qui agentem publiciana poſſet repellere, alioqui uerò ſi eum repelle- re non potuiſſet, ut in ſimili dicitur in petitione thæreditatis, quæ non datur contra titulo poſ ſidentem, vt per Bar. in l. hæreditatis. C. de petit. hære. nam regulam hanc Bar. limitat(ut præ- dixi)inl. cogi.in fi. C. de petit. hæred.& hoc dictum Bar. declarat ibi Iaſ. licèt de eo dubitet. co- gita quia eſt pulcherrima limitatio, ſi eſt uera,& hactenus non conſiderata. Item cogita nun- quid limitationes, quæ dantur petitioni hæreditatis, quæ non conceditur contra titulo posſi- dentem„Conuenire posſint huic publicianæ, quarum aliquas poſuit Iaſ. in§. actionum. col. 3 6. inſtit. de actio. nam eadem ratio uidetur in utraque regula militare. Et ideò cogita etiam ſi tra- d poſſet cautela, vt publiciana detur contra titulo posſidentem, quemadmodum traditur e- 5 tiam in petitione hæreditatis, vt per Cæpoll. in cautel. 13 3. An autem publiciana t derur con- HD 3 tra 1 f, 7 De publiciana in rem actlone. tra posſidentem t tulo putatiuo, ita, ur iuſtus error posſidentis talem rem habea lo: vide not. Bar. in lj. ff.quor. bono. ubi in petitione hæred tatis conc udit quòd n ratio(ut opinor) mil tat etiam in publiciana. Prætereà dum Bart. in fin. d.§. ſi duo de illo, qui lite cœpta acquirit titulum, ut excludat agentem publiciana, idq; ait fieri nongi ſe. Vide Alex. in conſ. 71. Videretur prima conſideratione, in fin. in 1. vol.bi ait hunc. yn cedere quando actor titulum haberet ab uno,& reus ab alio. Sed ſiactor& reus dtclans codem conſequererur, eo caſu illum eſſe potiorem, qui primus poſſeſsionem fuit aüenu vide eundem Alex. in conſ. 1 8I. Viſis ſcripturis, col. 2. in lib. primi& ſecundi vol.&in en 2 18. In cauſa& lite, eod. vol.& in conſ. 23 2. In cauſa& lite, eod. tit.& in couſ. 260. lucg ſa& lite, col. 4.verſ. Prætereà etiam, eod. vol. vbi refert hoc Bart. documentum dee fectat habere titulum. Vide etiam Alex. in conſ. 45. Viſa facti, col. 2. in 3. vol.& Rom 424. vbi tradit, quid ſi titulus ante litem motam ſuperueniſſet. Vide laſ- in§. ſcd iſt & ſeq. inſtit. de action. on. o bus, g. „in coy X) col 0Oui, Jummarium in!l. cum ſponſas. I. cui. ff. de public. 1 Quomodd publicianaſime traditione in fdeicommiſſarium transftratur. Bart. in l. cum ſponſus.§. is cui. ff. de public. BART. in d. I. cum ſponſus.§. is cui, dum agit, quomodoò t publiciana ſine tradition; fideicommiſſarium transferatur, diſtinguit, dicens: Aut fideicom miſſarius uti uult pubie na, quæ defuncto competebat,& poteſt, ut hic. Aut uti uult titulo ſuo,& non poteſt ia diſtinctionem Bart. ſequitur,& comprobat Iaſ. in d. S. ſed iſtæ, inſtit. de action. R egopoſi in vltima Lucubr. in Bart. in l..§. ſed cur, ſuprà eod. tit. vide Alex. in conſ. 2 30. Exiwie Na mine, in fin. in lib. primi& ſecundi vol. Et Corn. in conſ. 1 10. in 1. vol. Jummarium in d.l. cum ponſus. I. in-eltigalibus. F. de public. Vecrigal præſcribi poteſt reſpeétu utilu dominij. b Præſcriptio an currat contra 2aſallum ſeu emphyteotam eceleſiæ. Quare praſcriptio currat contra hona eccleſiæ. Bart. in d. l. cum ſponſus.§. in vectigalib. ffide public. BaANT. in ead. l.. in vectigalibus, ait, vectigal t præſcribi poſſe reſpectu domiiiy qun uis reſpectu directi præſcribi non posſit. Hoc idem tenuit Iaſ. in d.§. ſediiſtæ. col.;.inſtde action. Et de hac re vide not. Bart. in l. ſi publicanus.§. in vectigalibus,& quæibi plenèponm Deo fauente in lucubr.& Aret. in conſ. 30. col. 3.in 3. dub.& in conſ. 42. col. fi.& in con. 4 Abb. inc. ſi ſuper.§. prætereà, de uerb. ſignifi. Bald. omninò in c. bonæ. de poſtulat. prer & in conſi. 439. in 3. uol. ſecundum impresſionem Mediolan. Doct.& maximè Abb-inca audientiam, de præſcript. Anchar. in clemen. præſente, de cenſi.& in conſil. 142. Alexan.n conſ. 3 2. Viſo themate, in lib.primi,& ſecundi uol. ubi traditur, an præſcriptio t curtat co- tra ualallum, ſeu emphyteotam eccleſię. de qua re uide omninò Soc. in cõſ. 265. col. 1 einl- uol. Et ad prædicta uide Doct. in.qui aliena, in princip. ff. de acquir. hæred.& in c. peruemi; de cenſib. Io. Fabr. in§. 1. col. 2. inſtit. de iur. perſon. Felin. in c. de quarta, de pertipn & in c. cum contingat, ubi etiam Abb. de præſcript. Et ad prædicta uide Soc. in conſ. Ih fin. in 1. uol.& in conſ. ꝛ. in 3. uol.& Iacob. de ſancto Georgio in ſuo tract. feud. in go. inur ce, Mero& mixto imperio, col. 5.& omn nò Io. Eirmanum ſiue Bertachinum in tract. deg bellis,& Franciſcum Lucanum in tract. de filco& cius priuilegijs. Et quæ ſit ratio qus Præſcriptio t currat etiam contra bona eccleſiæ,& amen uon ualet ftacutum ucl eudſ 9 4 cl c er Anch cAin 6ao'Kincon. viloquturinbonöec ui,cepweſmyrircſi detellsoc nconl,c quiaini:KJlri Hoii Hrialſiqui dar nhacl qei um 2z Gerelei t publicianaſtpe n ommiſſarius qiui tulo ſuo, Knonni „Iſtit. de acion, lex. in conſazab aI. vol. T 7 J. d pulit. pii 2Dubllc. public poſſe repecuu in d.§. ſecite P nhe alibus,& quæſe coltg con. 42. ge 1 nc. bonæ. ceß 8 aulf. hæle r„ 1 zualta, ceßl c. ge GC4 7 ſ ide dociücch cta ee, agl m10 rac.ful 6 wrrachinumillt erten” 9, E qpædi” 1 De publiciana in rem actione. 212 diſponens de bonis eccleſiæ, docuit Feli. in c. eccleſia S. Mariæ. num. 128. de conſt. dicens, jdedò ſtatutum non ualere, quia propter huiuſmodi ſtatutum clerici efficerentur ſubiecti iuriſ- dictioni laicorum, id quod fieri non poteſt; alioqui uerò in præſcriptione. Jummarium in l. quæcunque. I. interdum. ff. de public. Folennitat extrinſeca nonpræſamitur, fæd probari debet. Tranſatto ſpatio æxx. annorum præſumitur ſölennitas interueniſſe etiam in alienatione bonori eccleſiæ. Bart. in l.quæcunque. S. interdum. ff. de publici. BA a. in d. S.interdum, inquit, ſolennitatem f extrinſecam non præſumi, ſed probari debe- re. Intellige hoc eſſe verum, ſi à parte opponatur,& non aliter: ita inquit Mattheſil. in ſingu. 12. incip. Nota ꝙ regula. Ad rem hanc, ſcilicèt, an& quando ſolennitas extrinſeca præſuma- tur, maximè ex diuturnitate temporis, uide Alex. in conſ. 9.& in conſ. 45. in fin. in 3. uol. in conſ. I. col. pen.& in conſ. 11. col. fin. in 4. vol. in conſ. 16.& in conſ. 134. col. 6. eod. volum. & in conſ. 1 79. col. fin. in 6. vol.& omninò in conſ. 21 8.& in conſ. 21 9. col. 4. eo. 6. vol.& in conſ. 9ↄ4.& egregiè in conſ. 101. in 7. vol.& in conſ. 1 79. eo. 7. vol. Kom. in conſ. 3 20. Corn. in conſ. 144. in 1. dub. in 4. vol. Declara tamen& limita ut per Barb. in conſ. 1. col. 6. ³in 4. vol. & limita vt per Dec.in conſ.5 64. nu. 1 3. Et attende quoniam tranſacto t ſpatio xxx. annorum ræſumitur ſolennitas interueniſſe etiã in alienatione bonorum eccleſiæ. Alex. in d. conſ. 179. col. f. in 6. vol.& in conſ. 179. in 7. vol.& egregiè in d. conſ. 21 8. in 6. vol.& Dec. in conſ. 409. vbi loquitur in bonis eccleſiæ. Vide eundem in conſ. 442. Et circa prædicta vide Feli. in c. il- lud, de præſumpt. in c. ſicut, col. ⁊ 2. cum ſeq. nu. 3 1. de re iud.& in c. Albericus, ubi etiam Abb. de teſti.Soc.in conſ.i 5. col. pen. in primo vol.& in conſ. 46. in 4. volum. Dec. inl. j. num. 8. C. qui admit.& Mari. Soc. iuni. in conſ. 3 2. num. 17. Bar. in. ſi quis prohibuit, aliàs Pomponius. ff. de pub. Jummarium in l. j h. ſi ager vectig. Quando loquitur de domimio, intelligitur de dominio directo. Bart. in I.. ff ſi ager uectig. NAKT. in d.lj. colligit in ſumma, ut ibi per eum. vide Imol. in cõſ.1 6. col. pe. Et dum Bart. ait, cùm loquimur de dominio intelligendum eſſe de dominio directo. hic ſu 1 mitur illa regula, ſ. uerba ſimpliciter prolata, intelligenda eſſe in potiori ſignificatu. Vide Soc. in conſ.25 in 3. vol. vbi ait, regulam hanc procedere, quando uerba impropris acci perentur: nam tunc in potiori ſignificatu ſunt intelligenda: alioqui uerò ſi propriè ſumi poſ ſunt. id quod diligenter attende: quia eſt magna reſtrictio. Dicas etiam uerbum habens plura ſignificata in eo ſenſu eſſe accipiẽdum, qui eſt magis tale,& maxgis proprie tale.. filiusfamilids §.fi. iuncta l.j. ff. de donat. Idem, verba intelliguntur ſecundum communem uſum„ſecundum illud quod fieri ſolet, nullo habito reſpectu ad id, quod quandoque iure extraordinario occur rit. text. eſt not. in l. ſcio. S. Medico, ubi Bart. ff. de annu. lega. Dec. in conſ. 63 9. Jummarium in Rubr. ff de uſufrubtu. Si aliqui Hipulatur uſumfruutum pro ſe E& hærcdibus ſau, vſumfructum in hæredibus collectiuè eft digerſäm ab ufufrubtu teſtatoru. M E DD 4 2: De uſufructu. 2 Fi uni legatus eſt uſusfruétus fundi alicuius, dey alteri relictus eht iyſe fundus, ambo concurn in uſufrutlu. m VDhaftuctuarius nullum poteft nouum facere ædificium. 4 Vüfructuarius an poſſit ponere caftellanum in caſtro. 1 In 2ſuſructu omnium bonorum an contineantur etiam venalia. 6 percipere poſſt. r Dſufructuarius an habere debeat arbores. Lucubrat. in rubt. ff. de uſufruæ. ò3 inl. iiij.§. Cato. ff. de verb. oblig. Et vide nõnulla ad materiam huius rubr. pertinen apud Cępoll. in tract. de ſeruit. vrb. præd. c. 5. Item ſcias, uſufructum unius anni eſſe diuerli ab vſufructu alterius anni, atque ita quotannis dicitur nouus uſufructus. l.ſ vſufructus mii de vſufr. leg.& lj.ff. de viufru. accreſcen. Item vſufructus qui debetur alicui& ſuis hæredih tranſit ſolum ad primum hæredem. lantiquitas. C. de vſufr. Angel. in conſ. 2. Quidſivnikg 2 tus t eſt uſufructus fundi alicuius,& alteri relictus eſt ipſe fundus. Dic ambos concurreti vſufructu,& vſufructum inter eos eſſe diuidendum. l.ſi alij. ff. de vſufr. lega. Bart. inl. Semg mo. ff. cod. rit. Alex. in conſ. 5 6. in 3. vol. Paul. de Caſtr. in conſ. 3 1. in prima par.& incôſu in ſecunda par.& omninò vide Pau. de Montepico in ſua ſolenni repetit. l. Titia cùm teltana to. S. Titia cùm nuberet. ff. de leg. 2.& Iaſ. in I. re coniuncti. nu. 6 8. ff. de leg. 3. Item vſufrudtr 3 rius f nullum poteſt nouum facere ædificium etiam ſi meliorem eius conditionem facetet:à ideò fon poteſt etiam vias conſtruere, neque eas claudere. Ange. in conſ. 8. Et ad quin penſas teneatur, vide Beli. in c. G. perpetuus. de fid. inſtr. Item vſufructus non reſiitunurpp iure reuerſo ab hoſtibus, ſed per reſtitutionem in integrum. text. eſt ſing. vbi Batt inlaimæ 4 tor. S. I. fl. ex quib. cauſ. maio. An vſufructuarius t pPoſsit ponere caſtellanum incaſwo⸗nit Paul. de Montepico. in d.§. Titia cùm nuberet. num. 1 60. vbi etiam agit, an vſufncunisol ſit exigere condemnationes& confiſcationes,& alia multa ſcitu digna in maeru rllfucts aperuit. Et inter cætera non eſt obliuioni tradendum id, quod ibi num. 1 5 8mddt dlr cèt, vſufructuarium fundi teneri ad collectas. l. quæro. ff. de vſufr. Ieg. niſi ſolutio cileaaum æquiualeret fructuum perceptioni: quoniam eo caſu dominus tenetur: ita dixit Rominlug 156. incip. Tu ſcis. vbi ait ſe hoc in facti contingentia obtinuiſſe in ciuitate Flotemiie.Itum 5 autem in vſufructu tomnium bonorum contineantur etiam venalia„Vt ſunt panni&hlulm di genus alia, vide Paul. de Montepico in d. S. Titia cùm nuberet, num. 86. Nunquidiſin ctuarius omnium bonorum teneatur ad ſolutionem æris alieni; Bart. in J. fi. ffi de vſufrodt ſe *⁵ eum teneri ſenſerat. Sed contra eum eſtꝰ communis doctorum ſententia. Dec. in conl.i num. 1 3.& in conſil. 590.& Paul. de Montepico in d. S. Titia cùm nuberet. num. 130 e tamen debita eſſe ſoluenda de bonis hæreditarijs, atque ita his detractis vſufructuarius 61 rem habebit vſumfructum. Dec. in conſil. 485.& Paul. de Montepico. in d.§.num. 13oll 6 vſufructuarius t omnium bonorum poteſt exigere pecuniam hæredibus debitam, ut cei ;.. 3—’: ſu. vſufructum percĩpere poſsit. Dec. in conſil. 418. vide Soci. in conſil. 131. in primo 1 4 „quando uſufructuarius ad præſtandam cautionem teneatur, vtrum anne- vbitradit etiam ſtitam cautionem faciat fructus ſuos. Et an uſufructuarius teneatur defendere litem moun ſuper vſufructu& proprietate, uide Paul. de Montepico. in d.§.num. 19. Scias etiamu 94 ctuarium poſſe deducere in iudicio ius proprietatis quatenus ſibi expedit,& de hoc 8 tur habere mandatum. Reli. in c. G. perperuus. num. 3. de fid. inſtrum. Vtrum uſufrug .. 146 lt. 7 rius t habere debeat arbores, uide eundem Paul. in d.§. Titia. num. 93. ubilate ütne Vſuhuctuarius ommiuam bonorum poteſl ex igere pecuniam hæredibus debitam, ut deilla aſumful Iaca iſtam rubr. ſciendum eſt, ſi aliquis ſtipulatur f uſufructum pro ſe& hæradi ſuis, vſumfructum in hęredibus collectiuè eſſe diuerſum ab vſufructu teſtatoris-ha jequienedlt 1 e Inunqle te eretur coclittere So Dſiwaudvrtane weiGaſ dSdeveboroölg 1 Thufubueß Uuullun 1 Rar udlaductus doiceRomqconl.- 99 : Sfun un uͦurnan nſluuu R — Ve eriodeil umeim vmroighe laüinämäqpenal Lunm : Sunlhine, aurefta at um. frus luffucum dooſegn mad vſ ufrcrren beriam huius n n tum unins annieltt trucdu.Lſivſfnihr detur Aicui Kſuüg gelin conl.- Vühn us. Dic amboscn ie vſufr. lega Ber.äl 31.in prima darKi ai repetit.J. Triacha 68. fl. de leg z m eius conditioler, nge. in conſ. 8.h vufructus nonr xext. eſt ſingyvdil nere caſtellanun etiam agit anui citu digna in i aod ibinum. 1j ſoft. leg niſib stenetur: itacu Iſe in ciuitate hr De uſufructu. 213 Sĩ uerò uſufructuarius malè utitur rebus, utputa incidendo arbores fructiferas, quas incidere non poteſt, utrum priuari poſsit uſufructu. etiam ſi cautionem præſtitiſſet de bene u- tendo, per quam ſuccurritur proprietario?& deciditur eum priuari poſſe quæ deciſio fa- ceret contra mulieres relictas uſufructuarias. Paul de Montepico in d. repeti.õ. Titia. nu. 96. uod nunquam obliuiſcaris. An autem uſufructuarius propria authoritate poſsit percipere uſufructum. Dec. in conſi. 41 8. Jummarium in l.omnium pradiorum. ſde uſufruc. 3 An ile qui tenetur ad uſamfructum, teneatur ad factum uel ad dandum. Bar. in l.omnium prædiorum. ff. de uſufruc. BaRr. in d.Lomnium, ait pro declaratione uidendum eſſe glo. in.ij. in princ. ff. de uerb. oblig.vide gl.in uoce,& harum,& in uoce, etiam, in d..j. vbi omnes Doct. latiſsimè tradunt, an z ille, qui tenetur ad uſufructum, teneatur ad factum, uel ad dandum. Et dum Bar. hic ait eum ad utrumque teneri. Dicas hunc tex. agere de ſeruitute relicta in ultima uoluntate: quia hæres tenetur conſtituere.& hoc eſt contra trad. per Bar. in multis locis, ³in quibus ait, ſeruitutem in ultima uoluntate relicta ipſo iure conſtitui. Et ideò pro ſolutione vide Iaſ. in d. l ij. S.& harum, col. 8. ff.de verbor. obligat. Jummarium in luſufructus. ſfde uſufruct. Vfſasfruclus eſt diuiquus. Bar. in l. uſufructus.ff. de uſufr. 1 Baur. ia d.l uſufructus, colligit ex iſto tex uſufructum t eſſe diuiduum à princ.& ex poſt fa- cto.vide Rom.in conſi. 1 5 8.& Curt.in conſi. 36. Fummarium in larboribus. J. de illo. ffde ufufr. 2 Fuſſcit quod ſabditur recognaſcat ſuperiorem in dominum, etiam domino norante,& licèt ab alio poſſideatur. 1 Bar. in l. Arboribus. S. de illo. ff. de uſufr. Bakr. ex iſto. S. de illo, colligit, ſufficere t ſi ſubditus recognoſcat ſuperiorem in domi. num etiam domino ignorante,& licet ab alio poſsideatur. iſta. ſinducitur per Kom. ut not.in Iqui fundum.ff.quemad. ſeruit. amic. Jummarium in luſufruct.. ſedinter duos. frde ufufruct. Quando inter quos ect contentio de poſſéſſione Poteſt index utrique parti prohibere ingreſſum ne ueniant ad arma. Bar. in l. uſufructus.§. ſed ſi inter duos. ff. de uſufr. 1 BAN. in d.§. ſed ſi inter duos, colligit ex iſto tex. quãdo inter duos t eſt contentio de poſ ſeſsione, poteſt iudex utrique parti prohibere ingreſſum ne ueniãt ad arma. vide Bar. in l.ſi duo col.fi.ff. uti poſsid. Abb. in c. licèt cauſam, col.pen. de probat. Curt. in conſ. 61. Feli. in c. præſen- tia, col.fi· de prob.& vide aliqua de pace apud Barb.in conſ. q1. col. 1 8.& ſeq. in 1. vol.& in cõf. 11. col. 2.& 14.& in conſ. 20. col. 21. in 2. vol.& in conſ. 24. eod. vol.& Kom. in conſ. 3 2. Jummarium in l. Proculus. ſde uſufru. Verba per modum conditionis prolata inducunt Aupoſitionem, quandb alioquin Aiſpoſitio annexa non ſortiretur eſfeéctum.&] nu. 2. Quid ſi uſufructuariur rogatus eſſet reſtituere quicquid habuit, uel ſubſtitutio eſt fata poſt mortem il- luus cui legatus fuit uſufrut᷑tus utrum debeatur proprietas annon. 8— 8— Bar. 1 82 1 2 3 De vſufructu. Bar. in l. PDroculus. ff. de uſufr. BaRr. in d.. Proculus, colligit not. ex iſto tex. verba t per modum conditionis prolatai ducere diſpoſitionem, quando alioqui diſpoſitio annexa nõ ſortiretur effectum.& exion colligunt Bal.& Angel. Si uſufructus alicui relinquitur hoc pacto, ut rem alienare non poli cenſeri legatam eidem eſſe proprietatem. quæ quidem deciſio eſt memoratu dignißima. ii tur enim eſſe contra trad. in l. legata inutiliter. ff. de adim. lega. vbi ſumitur regula; Ea mi ducta ſunt ad diminutionem, operari non debere augumentum. Et ita ſenſit etiam Abb. lnter minis in conſ. ↄ1. in 2. vol. vbi ait, uſufructuarium, qui prohibitus eſt rem alienare, in qua lbe uſufructum, cenſeri prohibitum alienare dumtaxàt uſufructum ſuum, nõ autem proprietumn quæ non eſt ſua. Verior tamen eſt diuerſa ſententia, ut ſcilicèt ex hac prohibitione dominin acquiratur, ut docuit Alex. in conſi. ⁊ 50. in 7. vol. Corn. in conſi. 64. in 4. vol. Fulg. in conſi- 3 col.fi. Ang. in conſi.33 8. col. 2. quem vide omninò. Rom. in conſ. 206. Licèt de communig in conſi. 13 1. col.fl. in 3. vol. Paul. de Montepico in repet.l. Titia cùm teſtamento.§. Titiacin nuberet.ff.de lega. 2. nu. 1 5 5. Mari. Soc. iuni. in conſi. 84. nu. 9. Io. Sado. in repet.vhæc uerba ſ de leg. I. in fi·& omninò Thom. Rerrat. in caut. 2. vbi tradit etiam aliam cautelam, qua mediu- te uſufructus trahit ſecum proprietatem. Et tradit, quid ſi huic prohibitioni alienationis aqi ctum eſſet toto tempore uitæ ſuæ. Nec obſt. d.l. legata t inutiliter, quoniam illal. duas patiu limitationes, quæ huic deſeruiunt intentioni. primò enim illa.l.limitatur per Ang. hic, it yn cedat ſolùm quando nulla præceſsit diſpoſitio conceſsiua, alioqui verò ſi talis præceſiit ui hac.l. Item limitatur non habere locum quando diſpoſitio alioqui inanis& fruſtratoria redi retur, per tex. not. in l. denique.§. interdum,& ibi doct. fl. de pecul. lega. tradit Iaſ.in l. Centuni nu. 57. fſ.de uulg.& pupill.& hoc eſt in iſto caſu, quoniam alioqui illa prohibitio alienationi nihil operaretur. Et pro iſta opin. uidetur tex. in I.fl. ff. de uſufr. ear. rer. quæ uſu. cõſu. Bt deta re uide Bar.& doct. in l. donationes. S. ſpecies. ff. de donat. Quid ſi uſufructuarius t rogatwelt: reſtituere quicquid habuit, uel ſubſtitutio eſt facta poſt mortem illius, cui legatus fuit uiſfu ctus, utrum debeatur ꝑroprietas an non? reſpondendum videretur, non deberiproprtras: quia poteſt uſufructus deberi huic ſoli ſubſtituto. per.l. antiquitas. C. de uſufruct.&perenque tradit Ang.in conſi. ꝛ2. Ex quo enim inutilis non redditur diſpoſitio,& compatibiliseſ nitur ceſſare ratio, quam hoc in loco afferunt doct. quòd alioqui diſpoſitio non ſortirenr efecum. Neque obſt.iſte tex. qui agit ſolùm de prohibito alienare, uel altius tollere, quæuſifucuinan conueniunt,& ideò proprietas legata intelligitur: tamen cogita, quia caſus uideuundlde uſufr. ear. rer. Quid ſi aliquis relinquit terras cum uſufructu, an dominium debeuusaleuim conſi. 1 50. in 7. vol. ait, hæc uerba dominium ſignificare. Jummarium in l. ſi alij. S. rerum. æde uſufruct. b ne. Si alicui legatur fundus, et eidem legetur etiam æftimatio uſufructus omnium bonorum ſaunumäite tur etiam æſtimatio uſus fructus fundi ei legati in ſpecie. Lucubrat. in J. ſi alij. õ. rerum. ff. de uſufr. BARx. in hac. l. nihil ſcripſit, Tu verò attende quia tex.in d.S. rerum, eſt ſingul.— Rom.in ſingul. 246. incip. Lego Titio fundum. vbi ait ex iſto tex. colligi, quòd ſi alicui 4 1 fundus,& eidem legetur etiam æſtimatio uſufructus omnium bonorum ſuorum, ei iedei etiam æſtimatio uſufructus fundi ei legati in ſpecie. Et ad rem faciunt trad. per eundem. in conſi. 308. Qmnipotentis Dei. Et attende hanc deciſionem, quæ videtur eſſe contra te lam. l. doli clauſula. ff. de uerbor. obligat. Summarium inl. defuncta. fede uſufruct. 3 Si alicui legantur fructus ſimpliciter, hoc legatum non uerificatur in primauice, ſed quotanuns Legatum ſimpliciter fat᷑tum in dubio intelligitur de eo quod minimum eſt. Legatum ſimpliciter factum fauore religionis, non inteliigitur de eo, quod minimum eſt. Auleun. Bal, ſeumitrcecdlelt erörcddſt gecliohud wcomtae ene oe liimeincadeueg d Kdemna kegoplelede releeturtbaudeCa S1duam aäumſdlegrilu Krnum dedetiqloramn dleleguumdenreſe öitiguunt,Aürkggrum ettmneum fgrrum,quam kgmumeltacumcumd conkmerkmmintutrog Kgrr,qgeonni dliger fbuibte nellcdun, anutbgoch,lrgerhel 1n Aunreenunkga leus eſtu DAN uliinr dr ndljäpir bangaih ul m Ah dm teſtamento 4-5¼ Sadoiin repet hel naliam cautelam, dun drodiditionialenan er quoniam lhlcu, mitatur der Angk qui verò ſitils eai un inanis& frultran De uſufructu. 214. Bar. in l. defuncta. fl. de uſufr. BaARr. in d.l. defuncta, pauca dicit. Tu verò ad materiam. d.l. in§.tem quęſitum, vide Soc. in conſi. 1. col. pen. in 3. vol. Item diligenter attende iſtum tex. qui mirabilis eſt ad probandũ, ſi alicui legantur t fructus ſimpliciter,hoc legatum non uerificari in prima vice, ſed quotannis deberi, contra regulam. l. boues. õ. hoc ſermone. ffide verb. ſignifi Et ad hoc vide apoſtillam ad Bar. in l. dotis promiſsio. ff. de iure dot. quæ ait hoc idedò eſſe, quia in ultimis uoluntatibus fit la- 2 ta interpretatio. ſed iſta ſolutio non ſatisfacit: quia immo legatum t ſimpliciter factum, in du- bio intelligitur de eo, quod minimum eſt, cum teſtator cenſeatur uoluiſſe minus grauare hære dem quam ſit poſsibile. l.apud lulianum.§. Seio,& l.legato generaliter. ff. de leg. 1.& l ſi ita ſcri ptum. ff. de lega. 2.& ideo aiunt ſpeciale eſſe in legato facto fauore t religionis, ut non intelliga tur de eo, quod minimum eſt. text. eſt ſingul. in I Titia§. fin.ff. de aur.& arg. lega. per quem ita præcisè inquit Rom. in ſingul. 51 5. incip. Quæro quid ſi.& Soc.in conſi. 247. col. J. in r. vol. Verum ſi hoc eſt ſpeciale, illud ſequitur, ut in contrarium ſit ius commune. atque ita ualdè ſo- lennis redditur deciſio huius tex. in l.defuncta.§. item quæſitum, contra regulam. S. hoc ſermo- ne,& contra ea, quæ tradunt doct. maximè Iaſ.in l. diuortio.§. quod in anno. ff. ſolu. matr.& Feli. latiſsimè in c. z2. de treg.& pac. ad quod facit notabile Bartoli documentum in l. cùm quidam. ff.de annu. leg. proptered diligenter eſt attédenda deciſio huius tex. quem ita(ut prædiximus) intellexerunt Paul. de Caſt.& alij. in I. ſi Stichum. S. ſtipulatio. ff.de verb.oblig.& Soc. in d. conſi. 81. dum aiunt, ſi legati ſunt fructus aliquarum rerum ſimpliciter, uel pars fructuum, huiuſmodi allcgatradtlänlt † legatum deberi quotannis.& in hoc“ omnes conueniunt: quia nihil aliud diſputant, niſi utrũ qui illa probidiro: car. rer. quæ ulucii ſiuſufructuarigty millius, cuilegm retur, non deden 28. C. de uſufrust tio,& compatb Oſitio nonſont tius tollere, qu 2,quia caſus ui dominium ce ¹ — Inan ima aus,ſ In eft. auunmdh 1 Fi teſtator legauit tale legatum dicatur eſſe unicum, an verd ſint plura legata,& tot, quot ſunt anni.& in hac re diſtinguunt. Aut legatum eſt ſimpliciter factum, hoc eſt ſine dinumeratione annorum,& tunc eſt unicum legatum, quamuis quolibet anno debeatur.& ita dicunt procedere iſtum tex. Aut legatum eſt factum cum dinumeratione annorum,& tunc dicuntur eſſe plura legata. atque ita conſtanter ſentiunt utroque caſu legatum deberi quolibet anno, ſiue ſit unicum ſiue ſint plura legata, quæ omnia diligenter animaduerte: quoniam fortè alibi non inuenies ita bene diſcuſ ſum huius tex. intellectum. Et regulam. d. S. hoc ſermone, confirma ex multis ſimilibus,& limi ta multis modis, ut per Felin. in c.innouamus, de treg.& pac. Jummarium in! ede ufufrult. accreſ. Fnter coniunélos locus eft iuri accreſcendi. Bar. in l.j. ſ. de uſufr. accreſc. „BaANT. in d.1. in princ. ſic ait in ſumma: inter coniunctos f locus eſt uri accreſcendi.vide Rom. in conſi. 18 5. in quinto dubio& in conſi. 308. in fi. Jummarium in lſi quis Titio. rde uſufr. accreſ. Appellatione ſuoru hæredum utrum ueniat quilibet hæres, an uerò ftric:o comprehendantur ſolum Falij. Bar. in l.ſi quis Titio. ff de uſufr. accreſ. BaAR. in d..ſi quis Titio, diſputat, utrum appellatione t ſuorum hære libet hæredes, an uerò ſtrictè com prehendantur ſolùm fili. De hac re videt tem, inſtit. de hæred. qual.& differ. ubi doct.& in lin ſuis. ff. de liber.& poſthum. Et qui ueniant appellatione ſuorum, vide Specul. in 3. par. tituli de accuſat.§. 3. in princ.& Eeli. in c. de cætero col. fi. de teſti.vide Alex. in conſi. 10. col. pen. in 3. vol. Et hæredum appellatione ueniunt Ki. quando eſt facta conceſsio alicui& ſuis hæredibus, ſed non ſufficit eos eſſe filios niſi ſint etiam hæredes. Crauet. in confi. 19 7. Et qui nam ueniant appellatione ſuorum, vide eundem Crauet. in conſi. 22.& Alex. in conſi. 26.in 5.vol. Summariuaminl, ſicui in annos. ſf quib. modl. uſuft uc. amit. uæx ori ufunfruttun donec uitam uidualem ſeruauerit dum ueniant qui- ex. not. in§. ſui au- . quòd legatum Qperfftitibus ilijs 2 Praſcriptio quæ currit contraunum legatum ut rum impediat petitionem legatorum, quæ debentur„ Quib. modis uſufructus amittatur. filjjs reftringitur adl alimenta: ſin ſecus uxor remanet uſufrubtuaria. Strum, mod) ſe temporen lf. ru extabant filij deinde moriuntur E ueniunt ſubſiituti, debent reintegrari ad totum uſußructum Si in ſuppoſito caſu filij ſuperſunt, utrum uſusfrulius reſtringatur ad alimenta. aunus ſéquentibus— quando qictum eft quandocunquc. Bar. in l. ſi cui in annos. ff. quib. mod. uſufr. amit. 8 ſtator t legauit uxori ſuæ uſufructum donec uitam uidualem ſeruauerit. quod 1 e dem legatum, ſi filij ſuperſunt, reſtringitur ad alimenta;& ſi non ſuperſunt, uxorn manet uſufructuaria. modò tempore mortis extabant filij, denique ipſi moriuntur,& ueniu ſubſtituti: quæritur utrum legatum debeat reintegrari ad totum uſufructum?& deciditerii tex.totum uſufructum deberi. Hoc idem ſequitur Cæpol. in tract. de ſeruit. vrb. prædic a0 ART. in d.l. ſi cui in annos, in princ. infert ex iſto tex. ad deciſionem quæſtionis-y I. verſi. item quid ſi. Bal. in conſi. 5 9. in 4. vol.& in conſi. 50. in 5. vol. Alex. in conſi. 28. in a1. & omnindò vide Paul. de Montepico in repet. l. Titia cùm teſtamento. S. Titia cùm nubereta 2 72. ff. de leg. 2. Et circa huiuſmodi uſufructum f ut reſtringatur ad alimenta tantùm ſi fii 3 I 1 I I ctiam præſcriptionem interrumpi. vide Beli. in c. i lud, col. 2. de præſcript. erſunt, dicas de hac re uarias fuiſſe doctorum ſententias ſecundum Aret. in conſi. 40.ybicn cludit ad alimenta reſtringi, ſed pinguius eſſe hoc legatum, quàm legatum alimentorumſ pliciter factum, citat Bal. in J.j.& in auth. ibi poſita. C. ſi ſecund. nup. muli. Hic tamenatten quoniam iſta reſtrictio ad alimenta tant ùm, prouenit à coniecturata mente teſtatoris.&ich ſi aliter de ipſius uoluntate conſtaret, uſufructus integer deberetur ſecundũ Decin conſi Quid ſi ſtatuto cautum eſt, maritum non poſſe relinquere uſufructuariam omnium bononn vxorem ſuam, quando extant filij uel filiæ,& ſi legat, hoc legatum eſſe reſtringendum adali, ta: vtrum ſi extat filia, quæ eſt cauſa huius reſtrictionis, debeat habere illum uſumfructum, qi ſupereſt deductis alimentis? reſpondeo, hanc partem uideri eſſe potiorem: quia ibialqui- „ 1 Cobe dunn iſum Qluat dutu nui Bar ait) ſiid 331 ndS tru 4 9 kee 1 rauoim bitin Lanma Brinlpe 41 n 4Sequ 6 dun conötione 1 A mr. Linco.39ℳ9.5in cd3dncor. z0 unra Rom'ncohſao ccimde benekeiode rerscolde cſtti inlamitbsCdetelk Jum 7 AAlhnannaſüſlmnun Bar aufertur alicui intuitu alterius, id ei debetur, cuius contemplatione fuit ablatum. Baniilſr. 1 un Cgoindan uo legato. õ. ſi teſtator. ff. de leg. I. ad rem faciunt trad. per Soc. in conſi..col. ⁷. Kincnſs; in I. vol.& per Dec. in conſi. 84. Quid ſi facta iſta reſtrictione ad alimenta, ipſi flſwonunuu, nunquid tunc mulieri uſufructus integer debeatur? reſpondeo, eum deberi, cimtemoumit impedimentum filiorum. Bar. in l. ſi cui in annos. f. quemadmod. ſeruit. amit. Balimcnſi oin 5. vol. Alex. in conſi. 28. in 4. vol. Cæpol. in tract. de ſeruit. ruſtic. prædi. in 4. c. Soc.nerrſä9n. col.. in I. vol.& Curt. in conſ 14. Quid ſi pia cauſa eſt inſtitura, nunquid uſusfructus teting tur ad alimenta, ſicut fit in filijs? vide Pau. de Montepico in repet. S. Titia cum nuberet deleg I. Et dum Bar. in d. lſi cui in annos, ait utrum præſcriptio t quæ currit contra unum leguum, impediat petitionem legatorum, quæ debentur pro annis ſequentibus, quando dicuumeli qñdocunq; vide aliqua ſimilia apud Alex. in l.nemo põt, col. 7. in fi. ver.& inducitur:ff, deleg Jummariumiin l. qui. fquib. mo. uſufr. amit. Dſu partis retinetur ius totius à ſciente. Bar. in l. is qui. f. quib. mod. uſuf. amit. in conſ. 70. col. 8. ver. venio ad quartum.& Eulg. in conſ. 2 34.& Aret. in conſ. 112. Summarium in!.·ſi ager. ſfequib. mod. uſufr. amit. Poſſoſſio per inundationem amittitur, ita etiam præſcriprio interrumpitur. Bar. in l.ſi ager. ff. quib. mod. uſufr. amit. be BaRr. in d.J.ſi agen colligit ex iſto tex. poſſeſsionemt amitti per inundationem)at; Jun- b . ea Bakr. in d.is qui, ſic ait in ſumma. Vſu partis t retinetur ius totius à ſciente. vide Sgi indoiji ütier ndrctum. De lac- er iikleubine gulc amlüdtmamutazin Lucddrai BM ncli dimd wadt cekeg le 1 Dſßuuſpuuij ue D dar i Gliger mäpusCayil cio nbiei per eum Dol 1A tho. Mluan ſrun enp Wan. 1h„an vn dlij c 1 de pſi morjumdun dutructum? R d deſeruit yrb.ei 7Ol. Nlexin conl.aha erO§. Titia cämait 2d aimentatanuun! dum Keet in conigt am legatom aimen nup. muli. Hcum urata wente tektani tur ſecundũ Deci- uctuariam omnin. meſſe reſtringent habereillum ulur eſſe potiorem:q one fuit ablatun n conſi. 5. Cola alimenta, ipl eum deberi, Äſeruit amit.3 prædiin 404 nunquid uſusm ct.§. Titia cupg 8 curii contar⸗ Jventus, qun in fver.& Induum d.— 9 Quib. mod. uſufructus amittatur. Summarium in l.uti frui. H. utrum: ſrſi uſu petat. 7 Rei uendicatio datur ei qui non poſſidet, confeſſoria eæ negatoria etiam poſſidenti datur. Bar. in l. uti frui. S. utrum. ff. ſi uſufr. pet. 1 BARr. in d.§.vtrum, ait, rei uendicationem t dari ei, qui non poſsidet, ſed confeſſoriam& negatoriam dari etiam poſsidenti. vide Iaſ.in§. æquè. inſt. de action. col. 8. nu. 40. Fummarium inl plenum. I.. equitij. f.de uſu.&] habit. 7 Derba teſtatoris ſunt intelligenda ſecundum conditionem perſonæ cui datur, ſeu ad quem ditoſitio confertur. Bar. in l.plenum. S. equitij. ff( de uſu& habit. 1F=AAnr. in d. S. equitij, colligit ex iſto tex. verba t teſtatoris eſſe intelligenda ſecun- dum conditionem perſonæ cui datur, ſeu ad quem diſpoſitio confertur. vide Barb. 21 2 in conſi. 5.col. 2. in I. vol.& in conſi. 1 7. col. 4. eod. vol.& in conſi. 3 2. col. 5. eod. vol. & in conſ.ʒ 9. col.õ.& in conſ.8. col. 10. eod. vol.& in conſ. 2 I. col. 5.in 2. vol.& in cõſ. 3³1. col. col. 3.& in conſ.3 3. col. 8. eod. vol.& in pluribus alijs conſilijs, quæ breuitatis gratia prætermit- tuntur. Rom. in conſ. 20 2. col. f. Alex. in l.nunquam. S. non aliter, in 4. not. ffrad trebell.& tex. in c. cùm de beneficio, de præben. in 6. Abb. in c. de monachis, col. pe. de præben. Barb. in c. ex li- teris, col. 6. de conſtit.& in c. cùm cauſam, de offi. deleg. Eelin. in c. cauſam quæ, de re iudic. Iaſ. inl.& militibus. C. de teſta. milit.& Dec. in conſ. 1 1. col. fi. Jummarium inlper ſeruum. S. uſus. fr de uſ-&; habit. Padtum contra ſabſtantiam contrattus an eg quando uitiat contractum. Bar. in l. per ſeruum.§. uſus. ff. de uſu& habit. 1 BaANT.& glo. in d. S. vſus, tradunt an& quando pactum † contra ſubſtantiam contractus uitiet contractum. De hac re,& an profeſsio religionis cum pacto retinendi bona propria ua- leat, vide pleniſsimè apud doct. in auth. ingreſsi. C. de ſacroſ. eccle.& iſtam regulam, ꝙ pactum contra ſubſtantiam uitiat, limita ut per Aret. in 1j. col. 3, ff. de uerb. oblig. verſi. Non obſt. Lucubrat.in l. Diuus, quæ eſt..pe. in princ. ff.de uſu& habit. BAn. in hac. lin princ. nihil dicit. Tamen iſta. l. eſt multum not. ut per Arex. in l. quod in re- rum.§. i. f de leg. i.& laſſin cõſ. 110. col. antep. in 4. vol. vide tñ eundẽ laſin d. I. quod in rerũ. S.j. Jummarium in U.. de ſeruit. I Dihnitio ſeruitutis quæ ſit. Bart. in I.j. ff de ſeruit. 1 B Ar. in d.lj. ponit diffinitionem ſeruitutis. Tu verò de iſta diffinitione t vide latiſsi- X½ mè apud Cæpol.in tract. de ſeruit. urb. prædi. col. I.& laſſin S. æquè, col. 1. cum ſeq. inſt. de actio. vbi etiã declarat ſingulas ſpecies ſeruitutum.& quid ſit in quibuſdam conceſ ſionibus ibi per eum poſitis, an ſit ſeruitus perſonalis, an realis, an ſimplex conceſsio. Jummarium in I. iij. ſf.de ſeruit. 1AKatio quare ſeruitus tempore conſtitui non poſſit. Bar.in.iiij. ff. de ſeruit. BARr. in d.J iii. col.2. ver. dicendum eſt ergo, tradit rationem quare ſeruitus t tempore conſtituti De ſeruitutibus. .„.......... 7 Int⸗ conſtitui non poſsit. vide Iaſ.in l. eum qui ita. S. qui ita.j. f.de uerb. oblig. in I. not.& dum Dr g- ditfaenm il ibi col.fi. ait, ſeruitutem eſſe quandam qualitatem fundi propter quam fundus dominans rulriun Iratide melior,& fundus ſeruiens eſt deterior. vide tex. in ſimili. in l. de pupillo.§. impoſititiam f KnaiCeal n qurn oper. nou. nunci. d g dradtur 4.„— 1”h 2 An Summarium inl.ut pomum. f. e ſeruit. — aluun 1 Dtrum ſaciari E cænare in loco 2 huiuſmodi⸗ ſin ſéruuutes. Auaurain Bar. in J.vt pomum. ff. de ſeruit. 20 1 BARr. in d.l. ut pomum, agit de quibuſdam commoditatibus quæ ſeruitutes t non ſun ut ſpaciari,& cœnare in loco,& hmõi genus alia. vide Soc. in cõſ. 14 1.in 7. difficultate,in 1au Summarium in l.ſi cui. ſfde ſeruit. 1 Fexruitus eit tota in t oto,&æ tota in qualibet parte totius. 2 DPoſtquam ſéruitus immpoſita oſt, non licet ampliu: uariare. Bar. in J. ſi cui. ff. de ſeruit. 1 adpwoiesid 4 1 D90 N ökanubocen n uſs loccocolde mooandh:Gll laniscol0n 1opho f. 1 BAKRL. in d.l. ſi cui, in I. not. ait ſeruitutem eſſe totam in toto,& totam in qualibet der totius; ſicut dicunt Philoſophi& Theologi de anima hominis, quæ eſt tota in toto,&toni qualibet parte hominis. hoc idem tradunt Doct. in J. ſtipulationes non diuiduntur,ff de ta oblig.& Abb. in c. irrefragabili, de offic. ordin. Tamen attende quia licèt anima ſit totaini homine,& tota in qualibet parte ipſius hominis, tamen dicitur habitare in capite; propte quòd ibi illuſtrius& excellentius operatur, cùm in capite omnes actus exerceat,& in cætu membris uix tactum exercere poſsit. Sic etiam in oratione dominica dicimus, Pater noſterũ es in cœlis. nam Deus eſt ubique, ideò tamen dicitur eſſe in cœlis propter operationes ya cellentiores, quarum comparatione non uidetur eſſe in terris. Hæc. B. Bernardus in primoſe mone in pſalmum, Qui habitat. Et quoniam anima, cùm ſpiritus ſit, in ſicco habitarenonpo- teſt, ideò fertur habere ſedem in ſanguine. tex. eſt. in c. Moiſes, in fin. 3 2. q. 2.vbi gliocoveii. fert, hoc facere pro Normanis,& Anglicis, ut fortiter bibere ualeãt, ne anima habit ifecp, 2 Bar. in d. lſi cui, ait, poſtquam ſeruitus t impoſita eſt, non licere amplius uariare. nile Iiuu apud Rom. in conſi. 3 64. Et dum Bart. ibi in fin. ſubiungit, quòd quamuis ſeruin murmimon poſsit, tamen poterit eam mutare dominus fundi ſeruientis dummodd id fiatſe incommo- do prædij dominantis. Hoc idem voluit KRom. in lij. S. mutui datio. ff. ſi cert. perraudcoi- dem fortè non eſt ita ſimpliciter intelligendum, ſed pro ut Angel. ait, vt ſcilicèt mumi dol ſit fauore religionis. Ad hæc uide omninò Bal. nouell. in tract. de dote, in 9. par. prineinpte- & omninò Soc. in conſi. 14 1. in quarto dubio.& ſeqᷓ. in 1. vol.& Corn. in conſi. 99iin“⁰a Alex.in l.ij. in princ. col. fi. ff. ſolut. matr. Summarium in l.,pro parte: ff.de ſeruit. 1 Feruitus pro parte acquiri non poteſi. Bar. in l. pro parte. ff. de ſeruit. 1 1 BaRT. in d.. pro parte, ait, ſeruitutem t pro parte acquiri non poſſe. Limita hoc non ... u- cedere, quando pars fundi pro diuiſo alienaretur: quia eo caſu in parte retenta, totale 8......... T tus retinetur, quamuis modificata ſit& reſtricta, ut per Iaſ. in l. ſtipulationes non diuidumh col. J. verſi. ego. ff. de uerbor. obligat.& in 3.& 4.ppoſit. Jummarium in lſeruitutes. f.de ſeruit. I Facorporales ſeruitutes quæ non habent cauſam continuam utrum praſcribi poſſnt... Bar. inl. ſeruitutes. ff. de ſeruit. 25 irGei jnuam, 1 3 BaARr. in hacl. ſeruitutes, tradit de incorporalibus, t quæ non habent cauſam dV wonbm ereninuoläl ilircdxelcinod 1 gerututes vrbeorunpfe Da- ſidaar ikelii M Drquur iites 69 1 1 Biuqullunslnlenu uuan luxreſnlan Dar. 1 an ilhac atem ienmpedoundon Aünmmudamonmpr demided eiamdonahe ekelin cilccad Wcer ncilandlne Kandirddum Barir mbibzjiklinha . S Aühu un haa ddo,& totam mnquit qux eſttotain tob nes non diuicumu quia licet animaltn haditare in cgit e actus exercea,i œlis proptetopen Hæc. B. Bernaxdut s ſit, inſiccobn din fin. 32.Gu leät, ne animatt te amplius uarm d quamuisſen ummoddidff Jatio. ff ſicert. gel. ait, vt ſcig ge dote,in„uf &Corn in coliy I 1. r qui verò ſi ut vicino noceat, vel ut ſecreta domus ſuæ perſcrutetur: De ſeruicutib. urbanor. prædior. 216 an præſcribi poſsint?& quæ ſint neceſſaria ad præſcriptionem ſeruitutis 3& multa alia in ma⸗ teria ſeruitutum habentur in hac. l. per Bar.& alios, de quibus omnibus vide diſtinctè& ordina- tè apud Cæpoll. in tract. de ſeruit. vrb. præd. c. 19.& 20.& per Fel.in c. de quarta. nu. 45. de prẽ ſcrip. ubi traditur etiam, quæ requirantur ad præſcribendam ſeruitutem continuam. Fummarium in l. quoties. ſf. de ſcruitut. Patientia habetur pro traditione. Bar. in l. quoties. f. de ſeruit. BAR. in d.l. quoties, inquit, patientiam t haberi pro traditione: nam aliquis in poſſeſsione iuris incorporalis eſſe non poteſt, niſi ſciente& patiente aduerſario„cuius patientia eſt quaſi poſſeſio. cum hoc concordat tex. in l.ij. C. de ſeruit.& aqu. vbi limi. Hinc eſt, quòd in iſtis ſer- uitutibus non fit miſsio in poſſeſsionem ex primo decreto, fit tamen per cautionem de nil in- nouando: cùm iſto caſu aduerſarius patiatur, atque ita dicitur eſſe in quaſi poſſeſsione. Bar. in Rſi prius, col. 3. in 8.oppoſ. ff. de oper. nou. nunc. vbi omnes. ex quo illud eſt adnotandum, quòd non ſolum patientia uoluntaria, verum etiam neceſſaria pro quaſi poſſeſsione habetur, ut ibi ait Iaſ.in 7. col. verſic. in octaua. Summarium in l.j ſfde ſer. urb,prad. Seruitutes Vrbanorum prædiorum quæ ſint. Bar. in Lj. ff de ſeruit. urb. prædi. —...... AR r. in hac. j. ait, luriſconſultum hic enumerare t ſeruitutes urbanorum prædiorum. De qua re videas latè apud Cæpol.·in tract. de ſeruit. urb. prædi. c. 26. Fummarium in l.hæc autem. ſfede ſor. vrb.p ræd. E:tiam quddin præſcribenda libertate ſeruitutum ruſticorum pradiorum hona fides non exigatur, alio- qui tamen eſt inpræſcribenda libertate ſeruitutum vrbanorum prædiorum. Bar. in l.hæc autem. ff. de ſeruit. urb. prædi. BaARr. inl. hæc autem, colligit ex iſto tex. etiam ſi in præſcribenda t libertate ſeruitutum ruſticorum prædiorum bona fides non exigarur, alioqui tamen eſſe in præſcribenda libertate ſeruitutum urbanorum prædiorum: quoniam in hac præſcriptione requiritur factum præſcri- bentis‚ ideò etiam bona fides eſt neceſſaria, in illa uerò ſola non utentis negligentia ſufficit. vi- de Feli. in c. ilud, col. ꝛ. de præſcrip.& aliquid apud Alex. in l.ſi. in princ. col. 3. ffl. de eo per quẽ fac. erit,& in cõſ. 278. In cauſa& lite, col. 6. ver. item ad hoc ut præſcriberetur, in libro primi& ſecundi vol.& dum Bar. in d.l. hæc autem, ibi propè finem, ait, nullam ſeruiturem animo quaſi pPoſsideri, vide Iaſ. in lj. col. 20. verſ.item adde. ff. de acquir.poſſ. Jummarium in l.cum eo. ſf.de ſer. Vrb. præd. Aliquis poteſt obſcurare domum Vicini niſi ſeruitus ſit conſlituta. Bar.inl. cum eo. ff.de ſeruit. vrb. prædi. BaRr. in d.. cum eo; ait, aliquem t poſſe obſcurare domum uicini, niſi ſeruitus ſit conſti- tuta. Vide ad iſtum tex. Paul. de Caſt. hic, Doct. in Laltius. C. de ſeruit. Alex. in conſi. 2 50. In cau ſa& lite col. I.& in conſi.319. Opportunè conſideratis, in libro primi& ſecundi vol. ubi plenè agit de hac materia. Et in conſi. 15. col. 1. in 5. vol.& Abb. in conf 57:in 3. dubio. in 2. vol. Limi- ta tamen. ſupradicta procedere tantuùm, quando quis altius tollit edes ſuas ut ſibi proficiat, alio — 10. ita declarat Alex. in conſ.9. conſideratis verbis, in 6. vol. vbi declarat etiam ex quibus indicijs conijciatur, an quis ædificet ut noceat. dicens inter cætera hoc probari, ſi is minatus eſſet. Adde alias limitationes ut per Alex. De ſeruitutib. vrbanorum prædior. Alex. in d. conſi. 3 19. col. z. ver. hoc probatur primò, in libro primi& ſecundi volu. er Anch. in conſ. 19. Et ad hanc materiam uideas omninò Cæpol. in tract. de ſeruit dior. c. 39. de ſolo ſeu area. Jummarium in! binas. frde ſer. urb. præd. Hæres an& quando teneatur præftare aduum legatario. Bar. in l. binas. ff. eruit. urb. prædi. BARr. in d.]J. binas, tradit an& quando hæres t teneatur præſtare aditum legatario. ri Cæpol. in tract. de ſeruit. vrb. præd. cap. 3 8.& Corn. in conſi. 15 4. in 2. vol. Summarium inl. qui luminibus. ff.de ſer. urb. yræd. Aliquis ædificare non potest contra föormam ſtatutam ne luminibus uicini oſficiatur. Bar. in l. qui luminibus. ff. de ſerui. urb. præd. Bakr. in d. l. qui luminibus, tradit, aliquem ædificare non poſſe contra formam ſtatune ne luminibus uicini officiatur.& deinde ſubiungit, quæ nam ſit iſta forma. vide Cæpol intis de ſeruit. c. 3 6. in 7. quæſt.& in tit. de ſolo& area, col. 3. verſ. ſeptimò fallit.& ad rem hancyid et pleniu .VIb. Dr. Bal.in conſi. 54 8. in 2. vol.& Barb. in conſi.5 1. col. z.& ſeq. in 1.vol. Jummarium in! ſeruitutes. S. ſi domo. ff.de ſeru. urb præd. Alicui licet id facere ſine quo ſeruitute uti non poteſt. Bar. in l. ſeruitutes. õ. ſi domo. ff. de ſeruit. vrb. prædi. BaART. in d.. ſeruitutes.§.ſi domo, inquit, licere t alicui id facere, ſine quo ſeruitute ui poteſt. vide Bal. in conſi. 348. in 2. vol.& omnindò in hac& ſimili re vide Ang. in conſi.a90, pulchrè tex. adducit ad probandum in quacũque conceſsione ſemper omne id conceſumn ſe cenſeri ſine quo illa conceſsio foret inutilis. Summarium in lſeruitutes. S. ſi fublatum. ſfede ſer. urb prad. Eadificium deſtruftum& reſtitutum, idem uidetur quò ad iura ſeruitutum realium. Bar. in d.. ſeruitutes.. ſi ſublatum. ff. de ſer. urb. præd. BaRT. in d.l.ſeruitutes. õ. ſi ſublatũ, colligit ex iſto tex. ædificium t deſtructum&reſtiui idẽ videri quò ad iura ſeruitutũ realiũ. De intellectu huius.. vide Soc. ĩ cõſ. 3 38.&ſqinc,l Jummarium in l. eruitutes. ſ.. qui in area. ff.de ſoru. urb. præd. V Dominus domus ſeuprædij debenr recipere ftilliciduum ibi ædificare poreft dummod)ſuum du- tam ſtillicidij non impediat. Bar. in d.. ſeruitutes. S. qui in area. ff. de ſer. urb. præd. BART. in ead.l.S. qui in area, inquit per iſtum tex. dominum domus t ſeu prædi èebenii recipere ſtillicidium, poſſe ibi ædificare, dummoddò ſtillicidij ſeruitutem debitam ſon iipe- diat. vide Soc. in conſ. 105. Proſequendo ordinem, in 1. vol. Fummarium in lſi domos. rde ſer. urb. præd. Quando uni competunt plura remedia uno ſublato aliud illæſum remanet. Bar. in l.ſi domus. fl. de ſeruit. vrb. præd. BaART. in d.I. ſi domus, colligit ex iſto text. quando uni competunt t plura remedia,ui ſublato, aliud illeſum remanere. vide Soc. in conſi. 2 5. col 3.in ſecundo dubio. in I.vol.4o0 in conſi. 2.& Bal.in conſi. 490. in 1. vol. Fummarium in l ſed ſt inter: ffde ſeru. urb. prad. Seruitus acquiri poteit tempore per unum uel per pattum. Bar. in l. ſed ſi inter.ff. de ſeruit. urb. præd. i BaRr. in d.J. fed ſi inter, fatetur ſimul cum gl. ſeruitutemf acquiri poſſe tempotep da uel per pactum. Sed iſtum intellectum gl.& Bar, reprobat Ang. hic. ad quem accedit Ale hiij. õ. Cato, col.. verſ. circa g. ff. de uerb. oblig. Sunn 2 Sumna muufeuu Rtaſen Bari- 1 Ban nällonwenſic act ogbiitengole d aqäconpelinühe Lumman 1 Lhettctmyre enlen qu Bari- 1 Br iſdolberrs dludeſé qumoccidere9 Räacqixoffll bire occdumbipereum. Lam I Srulgamaluam, ud Da. 1¹ a hdlChmpicda dem Aidedddnconde 1 luum au dncdenqun De ſeruitutib.ruſticorum prædior. mun Jummarium inl. fedſz inter. T. Rin arearſfde ſer. Srb. prad. 1 SHSocius inuito ſocio in re communi ædificare non poteſt. Bar. in d.l. ſed ſi inter.. ſi in area. ff.de ſerui. urb. præd. 1 BaARIT. in ead.l.§. ſi in arca, ait, ſocium t inuito ſocio in re communi ædificare non poſſe. rſtar atmbeai vide Bald. in conſi. 3 48. in I. vol.& hoc eſt communiter uerum, ſcilicèt in re communi potio- Am2 voh rem eſſe conditionem prohibentis, iuribus vulg. Tamen attende, quia ſi unus ex ſocijs ædifi- Ned caret reſtaurando rem cõmunem, tenetur alter ſocius ei reficere cxpenſas, alioqui elapſis qua- nu offciatur. tuor menſibus perderet dominium rei ſuæ,& parti ſiue ſocio acquireretur.J.iiij. C. de pri. ædi. ed. Cæpol. in caut. 8 5. quod attende. olle contra ſo- Summarium in l. foramen. ff. de ſer. Vrb. præd. 4 G damb ta torma vide Cnn 1 Seruitus quæ non habet cauſam continuam non poteſt acquiri tempore,&] ſicpræſcribinon poteſt. 9 käli. Kalrad Bar. in l. foramen. ff. de ſeruit. vrb. prædi. 65 1 Bax. in d.]l foramen, ſic ait in ſumma. Seruitus t quæ non habet cauſam continuam non eEiel. poteſt acquiri tempore,& ſic præſcribi non poteſt. Sed hoc procedit in ſeruitutibus realibus, alioqui uero in perſonalibus ſecundũ Bar. in l. iuſto.. non mutat. ff.de uſuca. vbi ponit rationẽ. rb. prædi a 1 nequyſäin Summarium in l. ſi ædes. S. libertas, ſfde ſer. vrbpræd. üre vide Angi on 1 Libertatem praſcribere quid ſit. ſemper ompeid em Bar.in lſi ædes.õ. libertas.ff. de ſeru.vrba. prædio. 1 BARr. ind.§. libertas, quærit quid ſit præſcribere t libertatem?& reſpondet, hoc nihil e ſer. urb.pred. aliud eſſe, quàm occidere ſeruitutem. Tu de iſta occiſione uide laſ in l.iij.S. ex pluribus, col. 6. atutum reclun. ff. de acquir. poſſeſſ. vbi reprobat hoc Bar. documentum: quia dominium in uſucapione non nb. præd. occiditur, vt ibi pereum. Sicium t deſtrube t Jummarium inl. ohympico, fe e ſer. rl. prad. de Soc. ĩcoôſt„ Si res legatur ad uitam, in dubio non uidetur ei impoſita ſeruitus. u. urb,prel. Bar.in l. Ohympico. ff.de ſeru. vrb. prædi. puas danm Bau. in d.l. Olympico, ait,ſi res legatur tad uitam, in dubio non uideri ei impoſitam ſerui- tutem. Vide Bald.in conſi. 24.in 5. vol. — Jummarium in.jſf. de ſer. ruſtic. præd. r urb præd. h I Cqitur qui ad tradendum&] patiendum iure aktionut, non autem oficio indicu. ruiuutem cus Bar. in Ij. ff de ſeruit. ruſtic. præd. 1 7 MAK T. in d.l.j. oppo. quòd quis t cogatur ad tradendum& patiendum iure actionis, red. N non autem officio iudicis;& ſoluit ut uidere eſt apud eum. De hac ſolurione& de- namt. A claratione, vide Doct. in 1ij.§. 1.ff. de uerb. obliga. vbi agitur etiam, an qui ſti paultur ¹ uſufructum aut uiam, ſtipuletur ius uel factum. — folcrass Int f kal.... comperunt Ru Summarium in l. Pecoris. ff. de ſer. ruſtic. præd. Ccundo debb, ereeee, pecord paſcendi quid. Bar. in l. pecoris. ff. de ſeru.ruſtic.prædior. „ A 1 3 BAR. in d.I. pecoris, agit de ſeruitute t pecoris paſcendi. vide laſiin§. æquè, col. 5.inſtitu. 77 e action. Jummarium in!. per fundum. ſfde ſer. ruftic. præd. noſeu 1 Fuijs quæ ſant communiaut ſingulu, conſenſas omnium exigitur, qui ſoparatim haberi poteſt. acquiñ a1 c ²2 Forma quomod) ſeruitus poterit de acto conftitui uni& non alij. c.44 EE Bar. —* —ᷣ—ÿͦ—-—n / OQuod non ualet ut ualet, ualet ut ualere poteſt. V 1Paudatmmuuulum- C Sän) 1 B3 De ſeruitutibus ruſtic. prædi. Bar. in l.per fundum. ff. de ſeru. ruſt. prædi. 1 BANr. in d.l. per fundum, colligit in ſumma, in ijs, quæ ſunt communiat ut ſingulis, con. uwheugſit ſenſum omnium exigi, qui ſeparatim haberi poteſt. Adde hanc l.locum habere non Hlum 146! uno ex pluribus dominis prædij ſeruientis, ſed eriam prædij dominantis; vt per Barto.& dn in l.ij.§. ex ijs. ff.de uerbor. obligatio. Dicit tamen Bald. in cap. cùm omnes, de conſtitu nnc ndlluci Ilocum habere ſolùm, quando tractatur de ſeruitute imponenda, alioqui uerò ſi de ſeruitur 58! cbecre Gidels detrahenda ageretur: quia tunc ſufficere ait conſenſum maioris partis, per text. in l ſeruuse dei anuecl lege. ff. de ſeru. export. 8b8 3 uicinus⸗ Barto. in d.J. per fundum, dicit in ea contineri multa fauorabilia. Et circa primum attend tund ülerurlert 2 quia hic ſumitur forma, qua ſeruitus t de facto poterit conſtitui uni,& non alij.&uidde qut oian gnertocor ex hoc inferat Bart. per iſtum text. in.unica. C. ſi in comm. eademque cauſ. vbi etiam bauli lnn 3 Igonii mer Caſtr.& uide eundem Bart. in l.ij. S. ex ijs. ff de verb. oblig. in fin. vbi declarat.& ibi Alex. coh it uuhnrculdu fi. vbi infert vt per eum. ſed iſta inueſtigatio parum utilitatis(ut opinor) afferre poterit: qur ſaterin lerbe niam alij, qui ſeruitutem non conceſſere, prohiberent iſtum uti ſeruitute, cùm ſit fundus cn 3 3 ancebo dederet munis; atque ita iſta conceſsio de facto per unum facta nihil poterit operari. vide Romaini eetocb’gnioadi Cato, quæſt. col. 27. verſi. præterea. ff. de uerb. oblig. ei ncaiiubr. Jummarium in l. Tna. ff. ſer. ruſt. præd. 1. 1— 1 Lur leanturolmu 7 Si per plures fundos itur ad unum, ſeruitus eſt una. Bar. in J. una. ff. de ſeruit. ruſti. prædio. B 1 BaART. in d.l. una, colligit ex iſto textu, ſi per plures f fundos irur ad unum, ſeruitutemti unam,& per uſum in parte retineri totam. Vide Roma. in conſi. 198.& in hac materia quom ddò ſeruitus eundi per aliquem fundum alicui conſtituta intelligatur,& in qua pane pobiei gere ius eundi,& an poſsit electa una parte recedere ab illa electione& mutare uoluntatê ta- dit Soc.in conſ.1 4 1. vol. I. vbi multa alia ſcitu digna declarauit. =Aar indli! jfica Atrende L ooilere non mutzyorettmmen alqu Dredoeilruusdebeat Jummarium in l. uia conſiitui. f. de ſer. rusti. præd. MRitui ſf. de ſo P 1 1 rxecduema yſin Dar. dlänue ter hle mponere ſen Lucubrat. in J. via conſtitui. ff. de ſerui. ruſt. prædi. 1 BA. in d.Ivia, in princip. nihil ait. Sed tu circa iſtum tex. ibi, ſi non ualet tuul iden vt ualere poteſt. vide Bar. in l.j. S. ſi quis ita. ff. de verb. obliga. Summarium in l. uia conſtitui. I. quæcunque. pæde ſer. ruſt. præd. Kermmendacd 1 Benume ginlbroprim 1 FJus ſeruitutd eft totum in toto,& totum in qualibet parte totius. inhn di uni Bar. in d.l. via conſtitui. S. quæcunque. ff. de ſerui. ruſti. præd. 1 89 ——. 3 7. r 1 Bax. in d.I. via. S. quæcunque, ait, ĩus ſeruitutis t eſſe totum in toto,& totũ in uite Lu uuſnuumen te totius. De hac re uide Bar.& alios. inl. ſtipulationes non diuiduntur. ff. de uerb obig mninò quæ poſui ſuprà in lucubr. in Bar. in. ſi cui, de ſeruit. titulo generali. daar ndl nn Jummarium in l. qui duo. ſfde ſer. ruſtic. prædi. lere nüralrinde I An& Luando illud quod ad ſeruitutem accedit, iure ſeruitutis accedat. i9 Bar. inl. qui duo. ff. de ſerui. ruſti. prædi. itaihmnchn 1 BAMT. in dl.qui duo agit, an& quando t ilud quod ad ſeruitutem accedi: ineſuna 3 tis accedat, vide latè Dec. in conſi. 4 1.& omninò Alber. Brunum in tract. de augmento,i 1dm A. decima concluſione principali. nu. 9. Iw um aütf conſt en dülii en 1 u. Eeiteimm nuni,& don lj. guê emque cauſ. dier, d. declarar& opinor) fferre pe leruitute cum rin tern operari. jicela d os icur ad unum e G.. 98. Kin bam 1 gatur, Xin qumm tione X mutueu —₰ . bi, Gnonuatt 1 4. „ r.) ea. ſcr. ruit.yr u ruſtipræd 15 mintoto,& ol uicunrurf debed enerali- tulo gebeni edi. acdut. xdi. 5 ſa it em acce 1 dſerul 7 u mum in fad Communia prædiorum. Summarium inl. Lucias. ff. de ſer. ruſt. prad. Aeo quando concéſſio ſeruitutus cenſcatur eſſe penſänalu uel realu. Bar. in LLucius. ff. de ſerui. ruſtic. præd. BART. in d.. Lucius, tradit an& quando conceſsio tſeruitutis cenſeatur eſſe perſonalis, vel realis. De hac re uide latiſsimè apud Cæpol.in tract.de ſeruit. urba. prædio. cap. z. col. 2.& ſequ.& Iaſ.in§. æqué, col. 5. inſtitu. de action. Attende tamen quia quando uerba ſonant in fa- ctum,& fundus eſt uicinus, ad cuius neceſsitatem facta eſſet conceſsio, tunc ſeruitus eſſe realis exiſtimatur: ita uidetur ſentire glo. in l. idem Iulianus ſcribit. S. ſ quis alicui.ff.de leg. 1.& pro- bari uidetur argumento eorum, quæ dicit Bar. in J. iij S. opus, in fin. ff. de alien. iud. mut. cau. fac. ubi habetur, ſi promiſi me non facere feneſtram ſimpliciter, obligatio præſumitur perſona- lis: ſi uerò adijcitur cauſa, ut putà ne noceat domui meæ, tunc ſeruitus dicitur eſſe realis, igi⸗ tur& hic. licèt enim uerba ſonent in factum,& factum conrineant, tamen ſi reſpiciunt præ- dium, conceſsio deberet eſſe realis.& uide Paul. de Caſtr. in l. ij. S. item ſi in facto, colum. 2. ff.de uerbo. obligatio. vbi Iaſ. in quarto notabili aliqua dicit ad rem propoſitam pertinentia,& Areti. in conſi. 1 6I. Jummarium in lj. rcommu. prad. Quæ dicantur vrbana prædia& quæ ruftica. Bart. in Lj. ff. commu. prædio. ART. in d..j. ſic ait in ſumma. hic ponitur, quæ dicantur prædia t vrbana,& quæ ru M ſtica. Attende tu iſtum tex. qui præſupponit, eum, qui non habet prædium, ſeruitutẽé 1 acquirere non poſſe. id quod uerũ uidetur actualiter, ita ut ſeruitus dicatur eſſe for- mata, poterit tamen aliquis contractum facere, per quem ſibi tale ius acquiratur, vt acquiſito prædio ei ſeruitus debeatur, vt not. tradit Alex. in conſ. 32 3. in lib. primi& ſecundi uolu. Summarium inl. ſi in uenditione, fæcommu. præd. Jr qui dixit rem uenditam&ſe ſeruam ſinpliciter, potet imponere ſeruitutem quam ult, alioqui ue- rò ſi reſpectu certæ perſonæ. Bar.in I. ſi in uenditione. ffcomm. prædio. BaRT. in d.J.ſi in uenditione, inquit, eum, qui dixit rem uenditam t eſſe ſeruam ſimplici- ter, poſſe imponere ſeruitutem, quam vult; alioqui uerò ſi reſpectu certæ perſonæ. Vide Alexan. in conſi. 28. colu. ⁊. in primo uolu.& in conſi. 173. Viſis,& accuratè ponderatis, colu. 3·nume. 9. in libro primi& ſecundi volum. Bald. in conſi. 3 67.& Felin. in capitulo inter mona- ſterium, de re iudic. Jummarium in l.in tradendu frcommu. prædio. Qui uult ſeruitutem excipere, debet eam certam excpere. Bar. in l.in tradendis. ff.commu. prædio. BaART. in d.lin tradendis, ſic ait, Qui vult ſeruitutem t excipere, debet eam certam exci- pere. vide Alex. in d. conſ. 28. col. 2. in 1. vol. Jummarium inl. venditor. S. ſi conſat: ſfecommu, prad. Jd quod noſtrum eſt, nobis ſine fzcio noftro auferri non poteſe, niſi in contrarium ſit conſuetudo. Bax. in Ivenditor. S. ſi conſtat. ff(comm. præd. BANT. in d.§. ſi conſtat, colligit ex iſto text. Id quod noſtrum t eſt, nobis ſine facto noſtro auferri non poſſe, niſi in contrarium ſit conſuetudo, atque ideò infert, aliquem à ſtatutò uel EE 2 conſuetu- Communia prædiorum. conſuetudine cogi poſſe ad uendendas res ſuas, Vide Rom. in cõſi. 109. in primo dub in conſ.87.& in conſi. 1 24. col. fin. Imol. in c. quæ in eccleſiarum, de conſt. vbi Aret. ai *X opinionem communiter ĩtum eſſe. vide ctiam ibidem Barb. in 22. col.& Belin. in c. nes, col. 1.& z. de conſtit. Et in re propoſita attende, quoniam pro commoditate eccleſiæ at ficatæ uel ædificandæ poteſt aliquis ad uendendam rem propriam iure compelli, quandon ceſsitas ita expoſtulet. Cæpol. in tracta. de ſeruit. vrb. prædi. cap.fin. de ſepulchro. Rochu Curte in tract. de iurepatronatus, in uerbo conſtruxit. nu. 1 9. Iaſ. in I ij. nu. 4. ff. ſol. matr.&ga- in tabula regularum cum fallentijs, in uerbo, vendere.& Feli. in c. omnes leges. nu. 26. inadt- Cumon ad princip. opus Abb. in decretum,& in c. 1. col. 1. de iudic.& ad præcedentia uide Deciind id quod noſtrum.ff. de reg.iur. Fummarium inliter nuhil. f. ommu,prædior. 7 Fi tu habes ſeruitutem fundi ad domum per clauflrum mei, 2g0 poſſum tempore nodli ianud clauln Bar. in L.iter nihil. f.comm. prædio. Bakr. in d..iter nihih colligit ex fi. iſtius. l. ſi habes ſeruitutem t fundi ad domum nnc ſtrum meum, me poſſe tempore noctis ianuam claudere: quia intelligitur te poſſe ite ded- Vide Soc.in conſ. 1 4 1. col. fi. in vltimo dubio. in 1. vol. Summarium inl. receptum ff.commu. præd, Siplurer domini ſoparatim ſeruitutem conitituunt nouiſima conſtitutione ſéruitus confirmatur. 2 Contraltus inter uiuos poteſt eſe in pendenti, non autem ultimæ uoluntatu. Bar. in l. receptum. ff.comm. prædior. 1 Banr. in d.l. receptum, ait, ſi plures t domini ſeparatim ſeruitutem conſtituunt, nouig- ma conſtitutione ſeruitutem confirmari, niſi mutatio contigerit in perſona conſtituenti u acquirentis, uel alterius ex ſocijs. ſed tu quærere potes, nunquid ſi unus ſtipulatur ſeriiuuen uno temporc,& alius alio, conualeſcat per iſtam legem, an verò debeat uterque uno&cocem tempore ſtipulari? vide Paul. de Caſtr. in l.ij.§. ex his col. 2. ff.de uerb. oblig. 2 Bax- in eadem I. colum. ꝛ. verſic. opp.& uidetur, tradit, contractus f inter uiuos oſeeſti pendenti, non autem ultimas uoluntates. Vide tu quid per iſtam regulam inferntDocdin J ſerui electione, in principio. ff. de leg. 1. ſcilicèt in contractibus licitum eſſe lnoptone uarir re, alioqui ueroò in ultimis uoluntaribus, vt ibi uidere eſt apud Iaſ. col. 4. verſic. ſconanioht dum Bar. in fi. d. l. proſequitur hanc inueſtigationem, attende, quia licèt actus ultimmmuim tatum in ſuſpenſo eſſe non poſsint quò ad ſui ualiditatem, tamen cauſa ex qua relidi dedeim poteſt eſſe in ſuſpenſo.l.apud Iulianum.. ſi Titius, verſi. Idemq́; ſubiungit. ff deleg. V Jummariumin!. de ſcruitutibus, e ſiſeru. uend. 7. 6 onſeſſoria aεlio S negatoria domino competunt,&s non alij. Bar. in l. de ſeruitutibus, ff ſi ſeru. uendic. TAnr. in d.. de ſeruitutibus, agit de confeſſoria t& negatoria, quæ domino cou’ 3 tunt& non alij. Circa iſtam. lkaduerte, quia confeſſoria& negatoria no ſolum. petunt pro ſeruitutibus realibus uel perſonalibus, ſed etiam pro omniiureiien rali, ut per Iaſ in§. æquè, col. 5. verſſſecundò principaliter, inſtit. de action.& aliqua uiceu gatoriam pertinentia apud Alex. in conſi. 278. In cauſa& lite, col. 3. in lib. primi& ſecund 3 lu. Et rem hanc declara& limita ut per Bar. in l. quominòs, col, 3. in 4. quæſt. f. de fuum.&c Bar. paulòpoſt in d.l. de ſeruitutibus, ſubiungit, quare confeſſoria& negatoria hoc nominein — Dn d pellentur,& quibus uerbis concipiantur libelli, vide Iaſ.in.ſi prius, col. ⁊2.ff. de oper. no-nl” ubi declarat mentem Bartoli hic. Funni .Funn Dnunrum& yüllinum Bar. J4L in dlel n ncogpererHndc. 3 atalisfelinom fabi cmbiraioheib dimoc uinqpieraio Taris Gtpreparad Amdde dldeopernounul 4 7 Serutu eeri- nnli B2 1 SAS. Necdl etis 1,8in ruolKdum ba temteneaurrefcere,li : Jnuuuyrißteumu müunninltem./ 1 hniuntuaimeneſtun m tempore nocii uun em fundiad dhm, melligiunrte halin 1 1 cune ſcrutus canfrnt anatu. cruitutem conſtr ertt in perſonacri uid ſi unus ſtipuis d debeat uterch- e uerd oblig tractus fintetu ſtam regulami us licitum eſſ La col.4.verfi quia’cet actus nen cauſa ex quit q ſubiungt e 1 Si ſeruitus uendicetur. Summarium inl. loci corpus. ſf ſi ſerui. uendi. 12 7e confoſſoria Er nægatoria habetur ratio intereſſe agentis. Bar. in I. loci corpus. ffſi ſeru. uend. BAn. in d.lloci corpus, ait in ſumma, In confeſſoriat& negatoria haberi rationem inter- eſſe agentis. circaiſtud intereſſe, utrum ueniat officio iudicis, an non, vide Iaſ. in d.§. æquè, col. pen. verſ. dixi etiam, inſtit. de action. licèt hic eadem repetat. Fummarium inletſi fortò. T. ſciendum ſf. ſi ſeru. uend. 1 De’titorium eo poſſeſſorium retinendæ concurrunt, licèt alias fieri non poſſit. Bar. in l. etſi fortè. S. ſciendum. ff. ſi ſeru. uend. BANT. in d.j. etſi fortè. ũ. ſciendum, inquit, iſtas actiones etiam quaſi poſidenti ſeruitu- 1 tem competere. Hinc eſt, quòd iſto caſu petitorium t& poſſeſſorium retinendæ concurrunt, licèt alias fieri non poſsit. Bar. in l. naturaliter.. nihil commune. f.de acquiren. poſſeſin prima combinatione in primo membro& in alijs combinationibus. Tamen iſto caſu requiritur ali- qua inquietatio partis..vti frui. õ. fin. f.ſi uſufru. pet. l.harum, infrà eodem titulo. Immo ſuffi- cit præparatio ad moleſtiam inferendam, vt per Iaſ. in J.ſi prius, colum. 2.& 3. in ſecundo nota- bili. ff.de oper. nou. nunc. Jummarium in dil. etſ fortè.. etiam. ff. ſi ſer. uend. * Seruitus onerd ferendi quæ ſit. Bar. in d. l. etſi fortè. S. etiam. ff. ſi ſeru. uendi. 1 BaN. in ead..S. etiam, agit de ſeruitute t oneris ferendi. Vide ad rem hanc Socin. in conſi. 1 38. in I. uol.& dum Bar. ait ſpeciale eſſe in ſeruitute oneris ferendi, ut ille qui debet ſeruitu- tem teneatur reficere. uide laſ.in d.. æque, col. 9. inſt. de action. Fummarium in l. parum. ſr. ſi ſerui. uend. 7 In actione per oſficium iudicu fieri reſiitutionem rei,& præſtari cautionem, I contra non reftituen- tein iurari in litem. 2 Na rei uendicatione reſtitutio fit oftcio indicu. Bar. in l.parum. ff. ſi ſerui. uendic. 1 Bakr. in d.l. parum, colligit in ſumma, in hac actione t per officium iudicis, fieri reſtitu- tionem rei,& præſtari cautionem,& contra non reſtituentem iurari in litem. Vide tu quo- modò formari debeat libellus, apud laſ.in d.§. æquè, colu. 1 4. in fi. inſti. de action.& dum Bart. ſubiungit de iſta caurione, dicas eain eſſe perpetuam licèt quandoque ſit temporalis, ur per Bar. diſtinguentem in d..ſi prius, colu. 6. in quarta oppoſ. ff. de oper. nou. nunc.& dum Bart. ſubiungit, quando agitur officio iudicis non debere in litem iurari: adde quòd hoc idem te- nuit Bar. in d.. ſi prius, col. 1 2. uerſi. de tertio, vbi Alexand. col. 10. verſ.item in quantum.& ibi Iaſ.col. 1 6. verſ.circa ſecundam, ubi tenet opinionem Bart.hic. idem tenet in l.in actionibus, co lu. 8. verſic. ideò. ff. de in lit. iur. vbi tenendo contrariam opinionem reſpondet ad fundamenta * Bart. hic. Tamen iſta eſt magis“ communis, vt in litem iurari non debeat, licet detur actio ad intereſſe. Bar. in d.l. ſi prius, col. 1 2. verſi. de tertio. 2 Bar. in eadem l. in fin. ait, in rei uendicatione t reſtitutionem fieri officio iudicis. vide apud Iaſ. in dicta I. ſi prius, colu. 1 7. verſicu. tertia concluſio. vbi ait„hoc eſſe officium iudicis nobi- le, non autem mercenarium.& uide quæ pono in lucubrat. in Barto. in l. ex diuerſo. .—§.primo. ff.de rei uendic. 1 Jummarium in!. ſicut. I. ſed ſi quæratur. ſe ſi ſer. uend. An eo jpſõ qudd aliquur habet iugua immiſſa, ſit in quaſi poſſeſſione, an non. EE Bar. Si ſeruitus uendicetur. Bar. in l. ſicut. S. ſed ſi quæratur.ff.ſi ſeruuend. BANT. in d.l ſicut. S. ſed ſi quæratur, verſi, Ad primam partem opp. agit, aned jpſo ouj 1 aliquis habet tigna immiſſa, ſit in quaſi poſſeſsione, an non, vide tu quæ pono in wenden Bar. in l.j. S.hoc interdicto. ff. de itin, actuꝗue priu.& dum Bar. pergit inueſtigando modun 4 quirendi poſſeſsionem ſeruitutis, vide remiſsiuè,& plenè apud laſ. in d. S.x què, col. verſ 4 dam ſunt ſeruitutes, inſt. de action..1 Jummarium in d.. ſicut. ſI. Ariſto. ff ſi ſer. uend. 1 Dominum partdà inférioru fumum in ſuperiores iure ſeruitutis immittere non poteft. Bar. in d.]. ſicut. S. Ariſto. ff. ſi ſeru. uend. 1. BART. in d..ſicut. S. Ariſto, ait, dominum partis inferioris f fumum in ſuperiores in ſeruitutis immittere non poſſe. pro intellectu huius tex. vide aliquid apud Socin. in conl. & in conſilio 2 3 3. in primo uolum.& latè de hac& quacunque alia ſeruitute uide Cæpali tracta.de ſeruitut. Lucubrat. in J. ſi eo loco. ff. ſi ſeru. uend. Da materia. d.. ſi eo loco, vide Soc. in conſi. 10 5. in 1. vol. Jummarium in l. ſiquu diuturno, ff. ſi ſer. uend. 7 Jn præſcriptione ſeruitutun realium non exigitur titulus. Bar. in l.ſi quis diuturno. ff.ſi ſeru. uend. 1 BaANT. in d.ö.ſi quis diuturno, ait, in præſcriptionet ſeruitutum realium non eriqitiuiu De præſcriptione ſeruituris realis& perſonalis, vide Feli. in c. de quarta, de præſcript. gincl diligenti, eod. tit.& Paul. de Caſt. in conſ. 3 22. col. 2. Fummarium in l. ⁴ cuius. ſf. ſi ſer. uendi. 1 Quanao agitur reali an fieri debeat miſſio in quaſi poſſéſſionem iuri petiti. Bar. in l.is cuius. ff. ſi ſeru. uendi. CIRCàA materiam huius. l.& circa documenta Bar. hic tam in prima quamitendib- ctura, vide ipſum Bart. in l. ſi prius, colu. 1 4. in decima oppoſ.uſque ad ſecundam oartende oper. nou. nunc.& dum Bar. in d. l.is cuius, col. 3. verſ. extra glo. oppo. tradit, anqumd arur 1 reali fieri debeat miſsio t in quaſi poſſeſsionem iuris petiti, vide Bart. in d..ſi prub mnisema oppo. colu..& omninò Iaſ. ibi, col. 8. verſi. in decima. Et dum Bart. ibi paulò poſtditgutn hac materia dicens, ſi agitur reali contra latitantem,& tunc procedere miſsionemim onn- V bus bonis. Dicas hoc idem eſſe etiam quando agitur propter turbationẽ in ſeruituxe,amd agitur etiam ad damna& intereſſe: nam fit miſsio in omnibus bonis:& ita huncteximelti Bar. in d.. ſi prius, col.. in decima oppo. licèt ibi Iaſ. col. 8. verſi. in decima, hoc reprehendn & quia Bar. in hac.êis cuius, col. 5.verſ. Quæro quid ſi agatur cõfeſſoria uel negatoriapio u” Aud V V OLeme eRe tolccbel auis pwt mun lesk leles 1 valet uj qus non Bar gcrutus co nätadeſctt. 89 1parnälefaahultlim 1 BInr ndlquifu Kerhoeickeradcilt dodiKincölsglein: cuitand penulifte M 1Achur ſunaumal Da indlüputem Wemelgemperpal dewel Lumn 1 llaimr uſüun ² Ai du fecmun parm ce temaur. !Hunthjarliau 1 fructu& alijs ſeruitutibus perſonalibus, agit utrum debear fieri miſsio, vide Barin dli Eüh 4 Snrch icainan 5.. 1:... 1 colu.6.verſic. 6. Et dum quærit, quid ſi uendico te in meum uaſallum uel in meam poteltat & diſtinguit, ut ibi per eum. Idem tenet eodem modo diſtinguendo in d..ſi prius col. 3n7 quæſt. vbi Alex. col. pen.& Iaſ.col. 18.& ſeq.& breuiter ad omnia alia documenta Bar-qusit in l.ſubiunguntur, vide Bar.& alios in d.lſi prius. Fummarium inl. ſi de communi, ſf ſi ſer. uendi. Fententia lata contra unum eæ ſõcijs, non præiudicat cæteris ſi eius culpa acciderit· Bar. in J. ſi de communi. ff. ſi ſeru. uend. dciua BaRT. in d. l. ſi de comm uni, ſic ait in ſumma. Sententia tlata contra unumei d9) 5 præiudicat cæteris, ſi eius cuipa acciderit, alioqui uerò ſi dolo., De hac rean,& quan da Cpaenit anuna omn nittere von grref. 8. dris fumum i lhein lc uic apud Socheinn ue alia leruntunetg ad. 1 (d. 4 nd.. tutum realiumponen de quarda deyrei nd. petiti. 7 tam in prima qu uſque ad ſecun o. oppo rradi: ide Bant. in dll n Batt. bi paub-n c procedere nur rturbationẽ lnL- abard 1 d8 us bonis: Kieade verſtiin gecimolf rcõfeſſoria ueren den wibio itelan⸗ uaſallum uclinger guendoin dlgüb +‿ 0' mnia juchrumanl ml — 7 Quemadmodum ſeruitus amittatur. 220 tentia unius proſit uel noceat alteri, vide Bart.& alios in l.ij. ũ. ex his, in fi. ff. de uerb. obliga.& iſte tex. eſt aureus ſecundum Feli. qui ponit multas declarationes& illationes in c. 1. de præſc. Fammarium inl. ſiſi c. fequemad. ſeru. amit. SJeruitus quæ non habet quotidianum ufum, non utendo amittitur tempore conftituto duplicato. Bar. in. ſi ſic. ff.quemadm. ſeru. amit. utendo amitti tempore conſtituto duplicato. Ad iſtum tex. vide Bart. in l. quicunq;. C. de apo. pub. lib. 10.& facit ad quæſtionem, de qua per Bal. in l.ædem. C. Ioca.& in Icerti, in 2. quæſt. f. eod. tit. cuius meminit Alex. in l. diuortio. S. quod in anno, quem legit in S. præced. f. ol. marri.& quid requiratur ad præſcribendam ſeruitutem, vide Bald. in lij. num. 4. & in l. cům talis. C. eodem titulo.& Felin. plenè in cap. de quarta, de præſcript.& Cæpoll. in di- cto tracta.de ſeruit. ANT. in dl. ſi ſic, ait in ſumma ſeruitutem, t quæ non habet quotidianum uſum, non ,a Jummarium in l. qui fundum. ff quemad. ſeru. amit. Per malafidei poſſeſſorem ſeruitus retinetur. Bar. in l. qui fundum. ff. quemad. ſeru. amit. BAN. in d.l.qui fundum, colligit exiſto tex. per malæfidei t poſſeſſorem retineri ſeruitutẽè. & ex hoc infert ad ciuitatem uel caſtrum à tyranno occupatum. Vide Rom. in conſi. 103.in 1. dubio.& in cõſ. 49(. in 2. dubio. vbi per iſtum tex.dicit, ſi agatur de conſeruando iure reali uel cuitanda pœna ſufficere à quocunque ſit facta ſolutio pro alio, etiam ſi pro eo non dicatur. Fummarium in l. ſipartem. rquemadm. ſeru. amitt. Cæſſione ſacla in alium cedens non habet ius repudiandi. Bar. in l. ſi partem. ff. quemadm. ſeru. amit. Ba. in d.I. ſi partem, ait, ceſsione t facta in aluum, cedentem non habere ius repudiandi. Hoc intellige ut per Paul.de Caſtr.in l.itinere. ff. de ſeruit. ruſtic. prædio.& uide Iaſ.in Lij.§. I. colu. d. ff. de uerb. oblig. Jummarium in j. E. cum arietes. ff. ſi quadr paup. feci. qic. lle dicitur inſultum facere qui ſe mouet de loco ad locum. Si duo fecerunt pacem,& deinde pacem ſibi inuicem fregerunt, 3trum unui alteri de rupta pa- ce teneatur.: S 4 Quando pax dicatur rupta. Fi pax eſt hala inter plures cum promiſſione pænæ ex utraque parte,& nus ſfendarur„nungquid agi poterit contra omnes inſolidum. 1 Bar.in l..õ. cum arietes.ff ſi quadr. pauper. fec. dic. BANr. in dicto S. cum arietes, colligit ex iſto text. eum dici inſultum tfacere uet de loco ad locum. De hac re uide multa apud Angel. de maleficijs tum. fol. 49. colum. 3. Sed nunquid inſultum faciens puniri poſsit à iu cio, vide eundem Angel. de maleficijs, in uoce, Et dictus Titius. fol. 77. colum. prima. uerſi Quæritur. Et ad rem hanc uide Aretin. in conſi. 34.& omninò Dec. in conſi Se Erquid ſit inſultus, habetur apud Bar. in I.reſpiciendum. S. delinquenti. ff de pœn.& dlens apud Anleen in repet.l. ſi uacantia. C. de bon. uacan. libro 10.& de inſultu habes text. in l. fin. O. de iudic. EE 4 ibi, „qui ſe mo- in uerbo, facit inſul- dice ſaltem de malefi- ꝗ Ad legem Aquiliam. ibi, inſultantes. Et attende, quia tot ſunt inſultus, quot ſunt perſonæ inſultatæ, vt habeturjinl; §. ſi ad plares. ff. de ſepulc. uiol. Quid ſi ſtatutum punit inſultantem ad domum, nun qund 2 locum in co, qui inſultauit ad porticum ipſius domus: vide Alberic. in. fin. C. de his 3 eccleſ. confug. qula Bar.in d.S. infert ad quæſtionem, ſi duo fecerunt t pacem,& deinde pacem ſibi inuicem gerunt, vttum unus alteri de rupta pace teneatur? deciditq́;,ſi apparet eum, qui primus han uiolauit, teneri; ſi verò non appareat quis fuerit primus, neminem teneri. uide Alex in iſems ff. ſol. matr.& in conſ. 174.in lib. primi& ſecũdi uol.& in hac re ſcias, ſi pax eſt facta inter dun cum promiſsione pœnæ,& unus ſit offenſus, iſte poterit impune alium primũ offenſorens dere. Dec. in conſ. 80. vam pax rupta ab una parte, poteſt ab alia quoq; uiolari impunezaln qui uero in tregua. Soc. in cont. 2 62. in fi. in 1. volu.& in conſi. 90. in 3. vol. contrarium etiami tregua terminat Dec.in conſi. 5 3 1. Et quando pax t dicatur rupta, uide Soc. in conſi. 87. col, uerlic. capio nunc ſeptimam difficultatem, in 3. uol. vide omninò Reli. in c. peruenit. 2. dei jur.& Alex. in conſ. 11 3. in 4. uol. in quibus locis aiunt etiam ex noua cauſa pacem uiolaroa ſe. Immo amplius in dubio pacem ex noua cauſa ruptã eſſe cenſeri, docuit Dec. in d. conl) in fi. Sed hic alia ſuboritur difficultas: Quid ſi pax eſt t facta inter plures cum promißione næ ex utraque parte,& unus offendatur, nunquid agi poterit contra omnes in ſolidum? au in d. conſi. 11 3.in 4. uol.& dum ibi Bar. paulopoſt tradit quid ſit inſultus,& quid ſit aggreli uide ad rem hanc Alex. in conſ. 09. in 1. uolu. ubi docuit, quis primus cenſeatur aggreſor multa ſcitu digna in propoſita re. Vide etiam Aret. in conſ.; 4. col. fi. Corn. in conſi.51, o. in fi.in 1. uolu. Ad id autem, quod ſubiungit Bart. in ead. j.§. planè ſi ante litem ſciliceter qui tenetur dare capones, debere cos uiuos tradere. adde eundem Barto. in l. quodtein ſni ſi cert.pet. Jummarium in rubr. Frad l. Aquil. Qucmodo libellus formari debeat in materia legii Aquiliæ. Lucubrat.in rubr. ffad legem Aquiliam. IIR CDa iſtam rubricam,& quomodò t libellus formari debeat in materi,dquile Lin 1.& 3. capite,& aliqua ad rem hanc pertinentia uide apud Iaſ.ingermeteſs ol. 19.& 20. inſt. de action. Item ſcias actionem legis Aquilię dari domnoptopte factũ, non propter negligentiã, ut docuit Bar. per illũ tex. in l. ſi uſufructus.§. demiyſeceu Summarium in l.j.ſfrad l. A quil. Alternatiua ponitur inter genus&) ſpeciem. Bar. in lj. ff. ad leg. Aquil. 3e BaRrT. in d. lj. inquit, Alternatiuam t poni inter genus& ſpeciem,& exponi proiebi reſtrictiuè operari. Vide Alex. in conſi. 3 6. col. 3. in 4. vol.& Aret. in conſi. 165. colu-z. Kdr infert Bar. ex hoc, uocem hanc, ideſt, uidelicèt,& huiuſmodi genus alia, non ſolum dechumm- ſed etiam reſtringere: vide bonum tex. in l. iuſiurandum quod ex conuentione,iffän iur. De qua re uide aliquid per Bald. in I.j. quan. acti. de pecul.& per eundem in Jiſi in duiſe ff.de hæred. inſti.& glo. quartam. in c. ꝛ. de priuileg. in 6. Aret. in c. cùm cauſam quæ dete 4 ſexto notabili.& in l. qui liberis. ff.de vulg.& pupill.& de ſignificatione huius uocisſciich ſimilium uide Mari. Soci. iuni. in conſi. 30. nu. 2 1.& tex. in. ideſt. f. de condi& demontrai J. cum erat,& ibi glo. ff. de ann. leg.& in I. f. C. de pœ.& Aret. in l. ſi fundum.ff. manda. Cemmn c. ſtatutum. 2. de hæret. in 6. Bald. in l. cùm mulier. ff. ſolu. matrim.& Dec. omnind in cex lier) in ſexto notabili.de probat. Jummarium in lſed etſi quandocunque, ſff. adl. Aquil. . S 2 Si ego probo aliquem ueniſſé cõtra me cum gladio,&& occidi eii, an eæx hoc probata eſe dita mea Ahuſ r 1 BAI. in dimua3 mcteliie ſele in'e ſo ſelle he ortesctuac Rir oaelidl näcabiateuamühe uminis nonlicete,à! de adveritomoianu ndwcpeinxelopo aScum en Keduelum nenimeddtconllln jce dleli, eim excou Interverie qoquomno busfcelbestumiltere Armal mmu maml BAR. inbacllber. 1 üe domiaomwendo necäaneid Redcl 0 1 Vmn nunno manahn I BAr. lndlinde atem. jide belii cil j euran acliram 4 Quc adtionella,g n einhacl gidem 1 ceinht lhlten mäheream nonſg nhaderi Dro inpler 1 Aut 4a Mac 3 1 medmuüſß 1 3 Ari vin dS oran Ad legem Aquiliam. 2 21 ben⸗ onun, ugn Bar. in l.ſed& ſi quandocunque.ff. ad leg. Aquil. 1 d reinlin C 1 BAKT. in dl. ſed& ſi quandocunque, colligit, ſi ego probo f aliquem ueniſſe contra me 82 cum gladio, et occidi eum, ex hoc probatam eſſe defenſionem meam. Contrarium videtur deinde pa enüſin ſentire idem Bar. in.ſcientiam.§. qui cum aliter, infra eod. titu. ſed documentum illud reprobat dbaret umgound Iaſin l. ut uim, col. 1.&8 ſeq. fl.de juſtit.& ur. vide Corn.in conſ. 162. in I. vol.& cum hac deci- ntener,ie h ſione Bar. hic tenet Alex in conſi. 109. col. 3. in 1. vol.& in conſi. 14. col.ſi. in 3. vol.& Cæpol. in iss, ſipaxet fchin conſi. 2 1. in 1. dubio.& in conſi. 29. in 2. dubio.& in hac materia defenſionis nunquam præter- me alium dimüchein mittas Aret. in conſi. 34. vbi bene declarat,& loquitur. dia quoq; uiolan inhe Jummarium inl. qui abtione. ſ. in collu ttatione. fad lg. A4uil. —.in 3,0. cortri 7 Nunduid quellum ſit liuum. da uide Soc. jn Chn..:; unde Soc.incci. Bar. in l. qua actione.§. in colluctatione.ff.ad leg. Aquil. zeli— ſen,. ⸗ dwtlhefems 1 BaART. in d.kqua actione. S.in colluctatione, quærit, anaihat deneclie licitum. De cnd acn hacre vide plene Ial. in lkex hoc iure. ffide iuſt.& iur. Roſell. in ſua monarchia, in ultimis fo- .. wuit Dechäa lijs, verſic. per ſortes etiam poſitas à Komanis. Dec.in conſi. 9.& in conſ. 48 7.& in conſ. 68 6. Nutes cun yan FEt de materia duelli uide Iaſ. in conſ. 144. in I. vol. Et omninò lo. de Lignano in tract. de duello, Domnes bü jn 6. c. vbi ait, etiam ſi pœna huius homicidij remittatur, tamen hanc pugnam,& hoc genus cer- n futus, Kqut taminis non licere,& a iure prohibitum eſſe. vide etiã Io. Lup. in tract. de bellatoribus.§. ſi be- prus cenſeaug ne aduertiſti omnia. nu. 8. Ang. in conſi. 274.& remiſsiones amplas de omnibus ferè quæſtio- col Comien nibus, quæ in duello poſſunt cõtingere, vide apud Stephanum Coſtam in tract. de ludo. S. 2. nu. phneſt amelteni 28. cum ſeq.& duellum eſſe illicitum& prohibitum, docuit Iulius Feretus in ſuo conſi. I. mul- adem Banoinlqu. taenim edidit conſiliaad duellum pertinentia. ſed omnia hæc ceſſant hodie ſtante prohibi- tione duelli, cum excommunicatione eorum omnium, qui in huiuſcemodi negotio reprobo interuenire quoquomodò audebunt, facta à ſacroſancto Concilio Tridentino, cui ab omni- bus fidelibus humiliter eſſe parendum, nemo eſt qui neſciat. Fummarium in lliber homo. ff ad l. Aquil. am Aemo eft dominus membrorum ſuorum. Lucubrat. in l.liber homo. ff. ad l. Aquil. narl deben n BART. in hac.«.liber homo, nihil dicit, tamen quia ex iſto tex. ſumitur regula: neminem „nide anud Ial.). 8 8 1 Peli. j uide apud 3 1 t eſſe dominum membrorum ſuorum, vide notabiles illationes apud Feli. in c. ſi quando. 2.& egis Aquihe dar in c. quia uerd, de offi. deleg.& c. contingit. j. de re iudic. (1 uſutructLs.J0- um Jummarium in!.inde Neratius. fradl. Aquil. 1 Dtrum mortuo monacho poſſit Abbas adire hæreditatem. Bar. in l. ijnde Neratius. ff. ad leg. Aquil. I Baxx. in d..inde Neratius, quærit, utrum mortuo f monacho poſsit abbas adire hæredi- Ken tatem. vide Feli. in c. in præſentia, col. f. de proba.& ibi Dec. Et an monachus hæreditatem ſi- Adrinewit fſc bi delatam acquirat monaſterio, mediante aditione ſua, an verò ſtatim monaſterio acquiratur 98 la,vorlil abſque aditione ſua? Soc.in conſi. 2. col.fi. in 4. vol. diligenter attende glo. in uoce, retrorſum, genus e in fi. in hac.l.§. idem lulianus, quam extollit Soc. in conſi. 44. col. 2. in 1. vol. contra Doct. in l.j. Sdex CDu⸗ rnuli C. de inſtit.& ſubſt. ex qua colligit, ſi Bertæ legata fuere centum, ſi Lucius eam duxerit in uxo- & pere d vg rem,& per eam non ſtat, ſed per Lucium quominùs matrimonium ſubſequatur, conditionem in ccum disu illam haberi pro impleta. quod nota perpetuò. mifcatioſle f 9 Summarium in leproinde. ſ notandum. ffad l. Aquil. F de cone. SFtatuta concedentia inſtrumentis executionem paratam, de liquidis inſtrumentis ſant intelligenda. 2 Carcerari nemo debet pro debito non liquido. . m.K Deco. Bar. in l. proinde. S. notandum. ff.adl. Aquil. 3. I BaRr. in d.§. notandum, in fi. ait, ſtatuta t concedentia inſtrumentis executionem DerRe 2 77:— v* Ad legem aquiliam. de liquidis inſtrumentis eſſe intelligenda. vide Rom. in conſi. 21 1.& dicas executione ri poſſe dummoddò in proceſſu liquidentur ſecundum Bar.in Ij. f. de leg.. vbi An in lj. C. de ſent. quæ ſin. cer. quant.& quomodò rei uẽdicatio jpſo iure in legatari de etiam Barb. in conſi. 1 5. col..& ſeq. in I. vol.& in conſi. 28. col. 5.& in conſi. vol. Rom.in conſi. 76. col. 3. in 4. dubio.& in conſi. 2 1. col. 1.& fi. Alex. in conſi in conſi. 26 7. Viſo inſtrumento, in libro primi& ſecundi. vol.& in conſi. 90. col. 3. in 3. vol. vbi generaliter ait, neque executionẽ t ullam debito non liquidò eſſe concedendam,& in l. item quia, in fin. col. 5. vide Dec. in conſi. 0⁷. col. fi. Aret. in conſi. 2. col. I. Co Bal.in lij. C. de exec. rei udic.& Soc. in conſi. 40.& in conſi. 51 rentigiato, in I. vol.& in conſi. 8 9. in 3. vol. quem uide omninò, quia tradit, an ante datio fieri debeat priuſquam executio petatur, an uerò peti poſsit,& fieri liquidat ſu. Attende in re propoſita unum ſcitu dignum, ſcilicèt execution tis conceditur, locum habere etiam ſi ex teſtibus fidedignis conſt tionem alicuius debiti. Alex. in conſi.9 3. in fi. in 6. vol. 334.cod.lib.& znecue capturam perſon rn. in conſi. 1 1 2. in I Jummarium inl. ſi ſeruus. I.. Proculus. frad l. Aquil. Si familiaris meus immittit ignem in domum, quam ego conduxi, an tenear. e ff. de pact.& in d..ſf del 4 nco vvolä .vbi agitur de inſtrumentoge omnia lr io in praa em, quæ à ſtatuto inſtruna aret conceſſam fuiſſe en m S-& videhl um tranleg, 3 3.COl.6. enh .I19. in I.xola nnci Bar. in l. ſi ſeruus.§. Proculus. ff. ad leg. Aquil. BaRT. in d. S. Proculus, quærit, ſi familiaris t meus immittiti gnem in domum, quamg conduxi, an tenearè vide Iaſ. in Ij. col. 3.& ſeq. C. de ſeru. fu git.& ad rem uide Rom.in cöſi Summarium in l.illud quæſitum. I. ſi idem. ſad I. Aquil. Quando plura delitta ſunt facta diuerſis temporibus, de quolibet pænaeft imponenddt. Si ego uulneraui te ex propoſito nolens plus facere, tamen propter aliquod dictum aut falꝛun ꝛum m. hi ſuperuenit impetus propter quem ego te occidi, non teneor de homicidio ex propoſito. Bar. in J.illud quæſitum.§. ſi idem. ff. ad leg. Aquil. Banx. in d.§. ſi idem, ait, quando plura delicta t ſunt facta diuerſis tem porbup dequol. bet pœna eſt imponenda, alioqui uerò ſi eodem tempore fiunt: quia una tanumpamct w iungenda. De hac re uide egregiè eundem Bar. in Iij. ffxde priua. delict.& Raphmainc. 74. Col. 2. vbi diſtinguit, aut delicta ſunt momentanea ‚aur ſucceſsiua. Et omnind ſiledociin conſi. 62. in 1. vol. Et in hac re potiſsimũm attende,& nunquam obliuioni tradas memorbie illud Bartoli documentum in d. 1ij. col. 5. verſi. Venio ad aliquas quæſtiones. quodſiegouue 2 raui tte ex propoſito nolens plus facere, tamen propter aliquod dictum, aut factum tummii 3 74 2 I ſuperuenit impetus, propter quẽ ego te volltonch de uno tantùm delicto, ſed teneor de uulnere illato ex propoſito,& de homicidio limpleir Perpetrato propter impetum eo tempore mihi ſu peruenientem. id quod poterit müͤlctt deſeruire.& multi prima fronte contrarium dicerent. profectò iſta deciſio mihi ſempetui fuit pulcherrima,& ſcitu digniſsima. pro qua affero tex. in ſimili caſu,in l. Pomponiuslban ff. de negot. geſt. ibi,niſi ab initio, quaſi unum negocium geſturus acceſſero, deinde alon mo ad alterum acceſſero. Jummarium in l in lege Aquilia. f. ſ deletum. ſfradl. Aquil. lucex ad quem itur pro examinandis te ftibur ante litem conteſtatam qebet interlocutvris ſent ſtus tiam, declarando teſtes eſſe ualetudimarios. Actor quando poſſu facere teſtes examinariad perpetuam rei memoriam ante litem conteftatan. Bar. in l in lege Aquilia. S. ſi geletum. ffad I.Aquil. Aur BaAT. in d'. ſi deletum, col. 3. verſi. Quæro quid faciet, ait, iudicem t ad qurniu exa occidi, non teneor de homicidio ex propoſtoachn un eſor omper Ne GScl Klüinlatm conlaz Corbderäns 1Voenn ſtamuum nyn rlgend „ Huttr fodthua 7 Amu qul muurij 4 Luran fuuxnun ayy 1 Alhnamnuu ſenn r dlitaualae demdum communen d Kahrwibmepolui dapibennd. 1 muincallcligd. nulaadno xeinenn ul guaemdmelbls tiarerün itoi wo quidcherdämite 2 aliuibeserütſn ex annis noltiä d.Aleriic 131al examinandis teſtibus ante litem conteſtatam, debere interlocutoriam ferre ſententiam, decla- rando teſtes eſſe ualitudinarios,& proptered eos debere ad perpetuam memoriam examinari. ſed Soc.in conſi. 2 44. col. 4. verſ.vlterius, in 1. vol. reprobat hoc Bartoli documentum, dicens inconſi. elgäh non opus eſſe interlocutoria,& ita“ communiter traditum eſſe. vbi agit etiam, an requiratur 334 ddlh un 6 decque captora ad ditignemin comm, Kadtem uidekcuu adl. 4Sul. 4 pens eſt inpon, 1—„ Gquod dttum dulſc 5 dio Er Propohn., 4 447 .Aquil. 2 diuerſis tem at: quia una ta riua. delict.& K cceßiua. Et om aam obliuionitus uas quæſtionesou- uod dictum altb- ge homicidioerg ſito,& de vomün⸗ atem. id quodroe, eeig ccto iſta deciloc milcawin! bonpis 1. 9 w,o f.e*† an ent 2 A 8 d⸗ iuramentum teſtis, qui diu eſt abfuturus, ut ibi per eum col. 3& ſeq. Et dum Bar. in d.§. ſi dele. tum, propè fi.tractat quando actor poſsit facere teſtes t examinari ad perpetuam rei memoriã ante litem conteſtatam, vide Corn. in conſ. 1 72. in 2. vol.& uide iſtam.l. adductam per Aret. ad aliam quæſtionem in conſi. 36. col. fi. In hac materia teſtium examinandorum ad perpetuam rei memoriam, vide doct. in c. ſignificauit, vbi maximè Feli.& in c. Albericus, de teſti. Mar. Soc. & Abb.& alios in c. quoniam frequenter, ut lit. non conteſt. Fulgoſ.in conſi. 1 38. Aret. in conſi. 143. col. 8. Alex. omninò in conſi. 348. in libro primi& ſecundi vol. KRom. in conſi. 544. Barto. Ang.& Iaſ.in l. cùm hi.§. tranſactiones alimentorum. ff. de tranſact. Bar. in J. ſi ſocietatem.§. arbi trorum, col. 5. verſi. vnum tamen puto aduertendum. ff. pro ſoc. quem refert& ſequitur Anch. in conſ.3 32. in fi.& Rom. in conſi. 41 2. Et ad rem faciunt tradita per Alex. plenè in conſi. 103. in.vol.& Feder. de Sen. cõſ. 23 1. quẽ refert& ſequitur Abb. in c. ſi quis cõtra clericum, col. 2. de for. compet.& Aret. in conſ. 1 32. col. 8. ver. venio igitur ad tertium.& idem uoluit in conſ- 83. col. 1.& laſ. in l. admonendi, in repet. nu. 2 14. ff. de iureiur. vide etiam ad prædida Socin. in conſ.z43. Conſiderata facti contingentia, in 1. vol.& Mari. Soc. iuni. in conſ. 14. Fummarium in lita uulneratus Fadl. A quil. Verba ſecundum propriamwſignificationem, non autem ſecundum communem ufum loquendi ſant in- telligenda. Annur ex 36 o. diebus conftat. Annus apud Romanos in duo tantum tempora fuit diniſum, ſcilicèt in hyemem& æitatem. Quot anni fluxerunt à principio munai uſque ad Cbriſti aduentum. Maleficia impunita eſſe non debent. Bar. in l. ita uulneratus. ff. ad leg. Aquil. BANT. in d..ita uulneratus, ait uerba t ſecundum propriam ſignificationem, non autem ſecundum communem uſum loquendi eſſe intelligenda. Vide Eelin. in procem. Decretal. col. 5·& quæ latiſsimè poſui in Lucubrat. in Bart. in l.omnes populi.ff. de iuſtit.& iur. ubi eſt locus proprius& ſolennis. Bar. in ead.l. colligit, annum t ex 300.& 60. diebus conſtare. Hic pulchrum eſt uidere non nulla ad rem pertinentia. Et ideò ſcias, Aegyptios quondam habuiſſe annos tam breues ut ſin guli quaternis meſibus finirentur. B. Auguſtinus De ciuitare Dei lib. 1 2. c. 10.& lib. H. GI2. vbi ait etiã in hiſtorijs reperiri, Acarnanes habuiſſe annum ſex menſium,& Lauinios 13. Quæ ro quid dicendum ſit de annis Matuſalem,& aliorum patrum, qui fuerunt ante diluuium? Hi ab aliquibus crediti ſunt breuiores, quàm nũc ſunt; qui argumentis oſtendere nitebantur, unũ ex annis noſtris æqualem eſſe decem ex illis. ſed. B. Auguſtinus hanc falſitatem pulcherrimè redarguit in eod. loco in lib. i 5. c. 9.& c. 12. cum ſeq.oſtendens rationum ui& teſtimonijs ſcri pturarum, diem, menſem,& annum illo tempore fuiſſe eiuſdem prolixitatis, ſicut nunc ſunt. Hocidem confirmat B. Hieronymus in epitaphio Nepotiani presbyteri ad Eliodorum Epiſco pum. Attende etiam annum t iampridem apud Romanos in duo tantùm tempora fuiſſe diui- ſum, ſcilicèt in hyemem,& æſtatem. Illa à Kalendis Octobris incipiebat.& in Kalẽdis Aprilis terminabatur, à quo tempore æſtas incipiebat.& in iſto dumtaxàt tempore per mare itinera concedebantur, ſecundum glo. not. in J. iij. C. de naufrag. lib. 1 1. Nunc autem uſque adeò cre- uit audacia,& auaritia mortalium, ut etiam in ipſo horrendæ hyemis maiori fremitu nauigatio mnon parcant.& ideò multa quotannis naufragia contingunt. Et quoniam ſuprà mentionẽ Tecimus annorum, qui tempus diluuij præceſſerunt, non ab re eſt hoc in loco intelligere, quot- anni Ad legem Aquiliam. 2 22 h 1 1 1 1 d ' 4 anni defluxerint fà principio mundi uſque ad Chriſti aduentum. ſciendumque eſt I Dadlum erat inter Florentinos F Vbaldinos ut Vhaldini uiam tutam tenere deberent, mod uus Ad legem Aquiliam. que mille centum& nonaginta elapſos eſſe. prima enim ætas ab Adam uſque ad Abraam fuit noningentorum& quinquaginta duorum. Tertia ab Abraam uſque ad Dai ... S... fuit noningentorum& quadraginta. Quartaà Dauid uſque ad tranſmigrationem Ba 6 byloni, fuit quadringentorum nonaginta. Quinta verò à tranſmigratione Babylonis uſque ad aducn. tum Chriſti fuit annorum quingentorum nonaginta. Hæc Beda& Euſebius tradiderum u rum meminit Alberic. in epiſt. Victor. C. de ſumm. Trini. ad quæ uideas B. Auguſtinum de cl- tate Dei, in d. libro 1 2. cap. 10. .... 1. X... Ex iſta. l. ita uulneratus, colligitur illa regula, ſcilicer. maleficia t impunita eſſe non deber Adde hoc uſque adeò à legibus abhorrere, ut ſi delictum ita diſponente ſtatuto impund cmn mittatur, aiunt doct. hoc eſſe tolerabile propter authoritatem ſtatuentium, non tamen elſeh dabile.& ideò eum, qui hac fretus im punitate deliquit, ad di gnitatem aliquam promoueiii oſſe. Dec.in l. bona fides. ff. de reg. iur. citat Bal. in l. Decuriones, in fi. C. ex quib. cau. lnin irrog. Item delictum, cuius abſolutio fuit obtenta, licèt puniri non poſsit, tamen aggrauatc men illius, qui iterum deliquiſſet. Dec. in d.l. bona fides. b Summarium in l. ſiex plagis. H. tabernarius. frad l. Aquil. Si percutio uolentem me percutere, an dicar feciſſe ad defenſionem meam. » AnnOg quin Noe fuit lim 652 ,; ... 1. 3 000 9. 1 norum mille ducentorum& quinquaginta duorum. Secunda verò, ſcilicèt à Noe ul- u Kme, deiutie nè cD. erussclzc wriekelplerene 1 Sunnn bo⸗ J Lulta adunctauer 1Bnr eldsüe. Ille qui fuit laceſſitus imiurijs ſi infert uerbera miurianti, mitius puniri debet. Bar. in I ſi ex plagis. S. Tabernarius. ff. d leg. Aquil. Y BANr. in d. S. Tabernarius, agit de illa q. ſi percutio f uolentem me percutere, andicrt ciſſe ad defenſionem meam. de qua re dixi ſuprà in lucubrat. ad Bar. in l. ſed& ſi quemeunſ eod.tit. Attende quia Cæpoll. colligit ex iſta glo. principium rixæ intelligi prouenite bec qi primus fecit actum illicitum, non autem ab eo qui primus fecit actum licitum, quamus deni ab hoc primo principio rixa proceſſerit. hæc Cæpoll. in conſ. 75. col. 2. verſi.& aduenenuim- vide eundem in conſi. 2 8. col. 1. in primo dubio.& in conſi. 2 9.& in conſi. 6 2. colz&eincunl 109. col. z. in I. vol. Aret. in conſi. 34. col. I.& Corn. in conſi. 16 2. in I. vol.& adyrzdtt ofi- mè facit illud Ariſt. relatum à Bal. in conſi. 14 3. Super quęſtione, in 2. vol. prineiium deitiih illo procedere, qui primus alium ad iram prouocat, non autem ab irato. Er idedimgpt abdn c. olim ex literis, de reſcript. eum qui fuit laceſsitus iniurijs, t ſi infert uerbera iaiutanumiuu puniri debere. facit tex.in c. ſi quis iratus, cum glo. 2. q. 3.& trad. per Abb. in c.a ꝗęmieli& in c. fi. col. 1 4. de confeſ.& Rom. in ſingul. 50 8. cum ibi addit. per Caſtill.& Beli.in c. Mattheo de ſimon.& in c. dilecti filij,de reſcrip. vide omninò eundem Feli. qui rem hanc de piolcemn ad iram plenè examinat in c. ſicut ex literis, de iureiur.& in c. dilecti filij. nu. z. cumſec. bece cept.& in c. cùm te. nu. 9. de re iud. Iaſtin l.ſi quis filia. nu. 4. 0. de inoffſ. teſta.& omnindò heci L.quicquid calore.ff. de reg. iur.& Marcũ Antoniũ Bauariũ in tract. de virtute iuramẽiinuit Jummarium in lij.f.de his qui deie. uel effud. ihat per alpes non autem per uiam rettam, qui fuit ſpoliatus à prædonibus, nunquid9 tencantur. Bar. in l.j. ff. de his qui deiece. uel effud. — 5... 1⸗.. 6& ANT. in d.Iij. per tex. iſtum decidit quæſtionem: pactum t erat inter Florentino .... 7 6 4 Vbaldinos, ut Vbaldini uiam tutam tenere deberent; modò quidam ibat nh non autem per uiam rectam qui fuit ſpoliatus à prædonibus, nunquid vean bereinreligllcundn Rin conlizoinfeih;. eumin co;1&oci dorrmeſk neligenc tndexclers-frminss rs Kadtegulmn hanchi 1 Lulxreunmalulns V untate. ¹Won müldecio, Exchaegopen 1 1 An mneuen laeun pe voa ikamud ltnwitiuam lie nonco ells concpinnr eludicjps., impunita ege dc A. onente ſtatuto im 1 uentlum nontunag natem Aiquam don Sin.C. ex qub en. on poßsit, ramenag entemme percute d Barin Liſed&l zæ intelligi proa tactum licitumc „5. col. 2.verli- K in conſi. 620 62.in I. vol.&: ne,in 2.vol pri nab irato.Etid inſert uerben! ad. per Abb. i der Caſtil& keiu- Fcli.qui tem bar dilectifiljnuuch de noffieflad rract.de vitufil fud. Auu⸗ 1 7 De his qui deiecerunt, uel effud. 22z neantur? dicitque eos non teneri, ex quo itinerantes conſuetum iter non arripuerunt. vide Feli. in c.olim, col. 2.& ſeq. de except.& in c. poſtulaſti, col. 4.de for. compet.& Angel. Aret. in §.is itaque, inſtit. de iuſtit.& iure. Fummarium in! ſi ſeruus. T. u qui. fede noxal. An es quando ſéruus excuſetur ſi iuſſu domini crimen aliquod perpetrauit. Bar. in l. ſi ſeruus.§. is qui. ſf. de noxal. BaART. in d. S. is qui, tractat an& quãdo ſeruus t excuſetur ſi iuſſu domini crimen aliquod perpetrauit.& exijs colligitur etiam, an& quando dominus ex delicto famuli uel domeſtici te- neatur. vide ad prædicta Dec. plene. in l. velle non creditur. ff. de regul. iur.& Aret. in l. quod ſeruus, col. 3. ff. de acquir. poſſ. Et an& quando dominus ex delicto famuli uel domeſtici tenea- tur, vide Feli. plenè in c. Petrus, de homicid.& omninò Curt. in conſ. 41. Jummarium in! in delictis.. ſi extraneus. frde noxal. Qualitas adiuncta uerbo debet intelligi ſecundum tempus uerbi, cui adijcitur. Bar. in l. in delictis.§.ſi extraneus. ff. de noxal. BARr. ex d. S. ſi extraneus, colligit regulam, quæ uult, qualitatem t adiunctam uerbo, de- bere intelligi ſecundum tempus uerbi, cui adijcitur. vide Alex. in conſi. I. col. 3.& ſeq. in I. vol. & in conſi.30. in fi. in 3. Vol. vbi ſentit hoc uerificari etiam ſi illa qualitas poſteà deficiat, ut per eum in conſ. 1.& Soc. in conſi. 1 2 1. vbi poſt multos, quos memorat ait, ſtatutũ excludens filiã dotatam, eſſe intelligendũ de filia dotata tẽpore mortis patris:& in cõſ. 8I. in fi.vbi inquit, ſta- tutũ excludens fœminas extantibus maſculis, debere intelligi, ſi extant tꝑe quo ei detertur hr̃di tas.& ad regulam hanc vide Bar. in l. Titius. ff. de teſta. milit.& Bal. 8in c. conſtitutum. de reſcri p. Fummarium in l. eleblio. ſf.de noxalib. Quod per errorem adiudicatum eſt poteſt praſcribi, etiam à malæſidei poſſeſſore propter autoritatem rei iudicatæ. Bar. in l. electio. ff( de noxal.. BAkr. in d.l. electio, ait, quòd per errorem t adiudicatum eſt, poſſe præſcribi ẽt à malæfi- dei poſſeſſore propter authoritatem rei iudicatæ. vide Rom. in conſ. 45 4. col. pen. in 3. dubio. Jummarium in rub. ſr fin. regund. An hoc iudicio deueniri poſſit ad aiſfinitiuam lite non conteſtata. Lucubrat. in rubricam. õ. fini. regund. CrRCa iſtam rubricam finium regundorum, quæro an hoc t iudicio deueniri poſsit ad diffinitiuam lite non conteſtata? vide Barto. in l.j. C. fini. regund. Et quomodoò in hoc iudicio libellus concipiatur,& poſitiones,& quicquid ad rem hanc pertinet, uide apud Specul. in tit de ĩudicijs. õ. 4.in princ. Et dicas hoc ĩudicium competere etiam altero poſsidente tantùm, qui dicitur occupaſſe,& corrupiſſe terminos. Abbain c. ex literis, de probat. 5 Jummarium in rub. ſrfami. erciſ. Quomodd in hac abtione libellus formari debeat. Lucubrat. in rubricam. ff. famil. erciſc. IXCà hanc rubricam, quomodoò in hac actione libellus formari debeat, vide apud laſ. (ins. quædam, col. 10. ver. poteſtis, inſt. de action. Sunma- 7 1 3 — — * = Familiæ erciſcundæ. Jummarium in l.j.ffrfamill.erciſ. intecude Actio familiæ erciſcundæ à lege duodecim tabularum originem habuit. 344 4 dau cc 2 . Gdéte“ icar Bar. in l. fl. famil. erciſc. er schatbib — o Tun BaARr. in d.j. commendat glo. ibi, aitq́ue actionem t iſtam à lege 1 2. tabularum origie habuiſſe,& reliqua ut ibi per eum. Tu circa hanc. l.& quæ ad eam pertinent, uide Iaſin 8 gubuſtds dam, col. 9. verſi: circa gl.inſt. de action. Et ex iſto tex. cum glo. colligitur, actionem famileen debium ſcundæ, uel communi diuidundo ei non dari, qui negatur eſſe cohæres,& non eſt in poſſebin ne. de qua re vide Bar.& alios in l. in prouinciali.§. 1. ff.i de oper. nou. nun.& idi omninò uice NdlSpigpor Alex. vbi etiam traditur actionem familiæ erciſcundæ ex cõi diuidundo dari ad diuidendi'i- mnurbadnin -—...—.——... 9.) officiũ iudicis mercenariũ ad prohibendũ opus nouũ fieri abſq; ꝓbarione iuris ſibi cöpetii biime rct ſeiduum burahlg Jummarium in l.& puto. ſœ famil. erciſ. lseclfckde oroblg 80 A proprio ſenſa uerborum et recedendum ad hoc ut attus ualeat. umexce Bar.in l.& puto. ff famil. erciſ. zrjemms 4 BaRr. in hacl.& puto, nihil dicit. ſed gl. in uerbo communicari, eſt not. ſecundum”l màdDowhe 3 àAI. MG in conſi. 248. Ponderatis, in 6. vol. ad probandum, à proprio t ſenſu uerborum eſſe recedeni nt wiollalhaberl ſdam airi Kndomrolbelſe ut actus ualeat. idem ait in conſi. 9 5. col. pen. in 4. vol. Aimükanauid Fummarium in!ihus conſcquenter. T. ſedan. ſf ſam. erciſ. mrme inli 1 IiFolutmarr'&al An aliquis amittat ipſo iure, an per ſententiam iura ſua. rüch e lgil O, 9 57 lncoaligfado ele Quomodò&s Quanto tempore contra filium praſcribatur. neaalzjalfi Fäcl Bar. in l.is conſequenter. S. ſed an. ff. famil. erciſcun. 1 Eruynun un lauuat,n BaAR. colligit ex iſto. S. cum glo. diſtinctionem, an aliquis amittat t ipſo ĩure anperſener ia huuſkurmie tiam iura ſua, ut ſciri poſsit, utrum ei agenti hoc iudicio poſsit opponi iſta excepti iftl in c. 2. col. 3. de teſti.& omninò Bart. in conſi. 82. Martinus. vbi ait neminem poſt une iura fiſcieò quòd bona ipſo iure ſint in eum tranſlata, niſi corporalem eorum poſtinena — wr, Wr indlmpar prehenderit. Idem uoluit Alex. in conſi. 209. Ponderatis his, col. pen. in 6. vol dcer hne ꝗ.— eſſe ſing. ad hoc,& communiter approbatam. Hoc ipſum expreſsè ait etiam Kenconſa. vauninn & in conſi. 84. in 4. vol. vbi concludit, à tertio obijci non poſſe iura fiſci. Et ad mactamtuis vnrcga gl. vide eundem Soc. in conſ. 22. col. fi. in 1. vol.& quomodò, t& quanto tempore conna llci wrrenin ude præſcribatur in quocunque iure ad eum pertinente,& alia ad rem, de qua agitun peninennn rckannan vide apud Bar. in.ê. in omnibus. fli de diuerſ.& tempor. præſcrip. Abb. omnind incimnoi 4 de pręſump. Paul. de Caſt. in l. fi. C. de ſacroſ. eccl.& Barb. in conſ. o. col. 23. in vltimo dubiob 4 Vol. vide etiam Alex. in addit. ad Bar. in J. fI. C. ad leg. Iul. maieſt. Il gucgtuniudh Jummarium in liſi filia. T. idem ſcribit. ffamil erciſ. 1 — 1 Ji pater incpit facere ſtuderé filium ſaum,& poftea mortuus eſt, fratres non tenentur ſais tupi tanuj na iudeh hoc idem facere. inleti luuccum Bar.in J. ſi filia.S. idem ſcribit.ff. famil. erciſ. 4 cbam ema BaRT. in d. S. idem ſcribit, decidit quæſtionem contra Dyn. ſcilicèt, ſi pater tincopt 1 1 39 cere ſtudere filium ſuum,& poſted mortuus eſt, fratres non teneri ſuis expenſis hoc idemi Lnalalli dnn re: quia pater ad hoc nõ tenebatur. vide Alex. in cõſ. 28 5. Circa primã dubitationẽ colffin 3 primi& ſecũdi vol.& in conſ. 10 2. col. pe. in 3. vol. vbi tradit etiam utrum huiuſmodiimpelld Uar; ¹ computari debcant ipſi filio in legitimam, uel eius filijs.& uide Bal. in conſ. 491.in H.vol übted meailgin Jummarium in l.in hoc iudicio ſf fam, erciſ. Tudaaai bonis Sententia ro parte ualere non Poréſi, G pro alia non. Br dlgbi a Familiæ erciſcundæ. 224 Bar. in l. in hoc iudicio. ff. famil. erciſ. B 4 Kr. in d.. in hoc iudicio, colligit, ſententiã t pro parte valere non poſſe,& pro alia par- te non. vide Feli. in c. cùm inter, col. 4.& ſeq. de re iudic. Curt. in conſ. 29. col. 3. Paul. de Caſt. in conſ.ʒ 26. col. z. vbi limitat.& Abb. in c. cùm dilectus, in ultimo notabili de conſuet. Funmarium inl ſi pignori- ſfam. erciſ. heni. Fi debitum eft ex diuerſis cauſis, partis ſolutio admittitur. 2 du.nun. R dioxmi, Bar. in. ſi pignori. ff. famil. erciſcun. lhr BaAKT. in d.J. ſi pignori, col. 3. verſi.& eſt aduertendum; ait, ſi debitum t eſt ex diuerſis cau Gß Pbatione igrzsſy— 4 1. Semoneiublit ſis folutionem partis admitti, alioqui verò ſi ab initio fuiſſet unum debitum in defuncto,& po Nà diuiſum inter cohæredes. Attende quia iſtum text. inquit ſingul. eſſe Alexand. in l.iij.§. ex his, col. l. ff.de uerbor. obligat. Summarium in l. Pomponius. rfami. erciſ. HFmter patrem èe ſilium ex cauſa dotis conſiſtit donatio. aoniczni, ekmnr en Bar. in l. Pomponius. f. famil. erciſc. ruuedone BARr. in d.l. Pomponius, ſic ait in ſumma. Inter patrem t& filium ex cauſa dotis conſi- ſit donatio. Iſta. l.habet locum etiam ſi matrimonium non ſequatur: ut eſt tex. in l. ſi extraneus, verſi.fin.ſf.de condit.ob cauſ.quem citar hic Alexand. in fin. de quo vide eundem Alex. in d.. ſi rci. extraneus,& in l.j. S.ſi in patris, in primo notabili.& in L.cùęm dotem, in principio in primo no- tabili.ff. ſolut. matri.& aliquid habetur apud doct.& gl.in l. ſi donationem. C. de collat.& Alex. in conſi.95. in 3. vol.& iſtam. l. extende, ut locum habeat in bonis paraphernalibus, ut per Alex. in conſi. 2 7. col. fi. in 5. vol. Lerciſcun. Jummarium inl.cum putarem. ſefami. erciſ. I Exceptionem hanc ſcilicèt, tibi non competit ius agendi, poft ſéntentiam opponi nõ poſſe,& ſolutum autho amittar iploir ritate huiufmodiſententiæ non repeti. opponiifta em vbi ait neminer Bar. in l. cm putarem. ff. famil. erciſc. pordem com 1 Banx. in d.lcum putarem, inquit, exceptionem hanc. ſ. tibit nõ competit ius agendi, poſt Col.pen.in 6.y ſententiam opponi non poſſe:& ſolutum authoritate huiuſmodi ſententiæ non repeti. vide Iaſ. prebe atetn in.iuſtè poſsidet, col. z. f. de acquir. poſſ. vbi ponit pulchrum intellectum.& quia ex tex. in d.l. rafci-Eu cum putarem, in fi. colligitur, diuiſionem factam authoritate iudicis reſcindi non poſſe: Dicas quanoteh hoctantum procedere, quando iudex ſuper illa diuiſione ſententiam potuliſſet, alioqui verò ſi 1em, dequass pro actus ſolennitate ſuam interpoſuiſſet authoritatem. Soc. in conſ. 3 3. in 4. vol. rig mle⸗ Fummarium inl.ex parte. S. reſpondi,rrfami.erciſ. on70,CoLaz Fle qui agit nomine alterias expenſas repetere poteſt, ſi obtinet. nieſt. Bart. inl. ex parte.. reſpondi. ff. famil. erciſc. velerſ 1 Bakr. in d.S reſpondi, ait, eum, qui agit t nomine alterius expenſas repetere, ſi obtinet; 7 m alioqui verdò ſi ſuccumbit.vide gl.hic.& Nicol. de Neap. in l. iij.. ſufficit. ff. de contr. iudic. tut. f, Fatfasn& Bal. in l. tiam. C. mand.& Barb. in conſi. 71. col. 2.& ſeq. in 4. vol. 1,71. Fummarium in d..ex parte. T. inte ftato. ff fami. erciſ. Le Ae wnl 3 Quiiin codicillis de omnibus bonis difpoſuit, quõ ad collationem uidetur teſtatum decedere 6 Bar. in d..ex parte. S. inteſtato. ff. famil. erciſ. n„ 1 hitaclo...*... prinũ ie, BAR T. in ead.. S. inteſtato, ait, quò ad collationem t videri teſtatum decedere, qui in co- 2]„en blio. u.....„8... 3.. cum anme 1 enns de omnibus bonis diſpoſuit. Tu verò pro intellectu huius tex.& gl. in uoce, indiuiſum, Balin cle9 vide Dec.in cõſ.⸗ 9. vbi ait gl.hãc cõiter reprobari in eo, quod ait, codicillantem expreßiſſe- Fumma- I 1 1 2 1 2 7 1 1 I Communi diuidundo. Jummarium inl. quædam mulier, ſf famil erciſ. Cauſanullitatis ad appellationis iudicem pertinet. Bar. in l. quædam mulier. ff.famil. erciſc. BaRr. in d. l. quæ dam mulier, colligit in ſumma, cauſam nullitatis ad appellationis in cem pertinere, qui poteſt ſententiam pro parte confirmare,& pro parte nullam pronunan b vide Alex. in conf. 95. Viſis narratis, propè fi. in 4. vol.& Rom. in conſi. 281. 6 Sum.in l. Mauius. arbiter. ff fam. erciſ. Arbitri ſententia ualet, ſi portiones inuicem computantur. Arbiter iuris tenctur ſequi ius commune, non autem ius municipalé. Bar. in l. Mæuius.§. arbiter. ff. fam. erciſ. BaARr. in d.§. Arbiter ait, arbitri ſententiam ualere, ſi portiones inuicem compenſnu De hac re uide Alex. in conſi. 2 6 1. Quæritur, col. I.& 2. ver. non obſtant in libro primi&ſaa di.vol.vbi declarat iſtum tex. procedere, ut de iure arbiter poſsit ſuper compenſatione com ſcere, quando oritur quæſtio ex eadem cauſa, de qua factum eſt compromiſſum. vide ain que ad rem facientia apud Abb. in c. cùm dilectus, de arbi. in c. I. de mut. petit.&inc. Qun uallis, de iureiur.& omninò Rom. in ſing. 49. incip. Coram arbitro, cum ibi addit. per Cal & Lanfranc. de Orian. in tract. de arbitris. Item in propoſita re ſcias arbitrum t iuri tenent qui ius commune, non autem ius municipale. Abb. in conſi. 77. in 2. vol.& Cæpol. in cun, Vtrum autem arbiter in ſuo pronunciamento pactum poſsit apponere, ut unus ex comp tentibus ſuccedat, quando alter ſine filijs prædecederet, vide Ang. in conſi. 76. ubi negatia partem amplectitur. Lucubrat. in rubricam. ff.commun. diuidun. IIKCA hanc trubricam& pertinentia ad eam uide Iaſ. in§. quædam, cylloseiſn inſt. de actio. ubi multas quęſt. in hac re poſuit remiſsiuè,& aliquid dechra:&i’n- col. tra dit ad quem ſpectet electio in huiuſcemodi diuiſione. Et ad bureriulmnm de Alexand. in conſi. 2 5. col. fi. in 5. vol. ubi agit, utrum hoc iudicium communi didumdo de. tur quando unus ex conſortibus in re diuidenda habet plura quam alius, uelqundoex tdus diuidendis una eſt pulchior altera. Sum. in l. nibil, commu. diuidun. Si res ſimul emimus, in ea ſocij eſſe dicimur. Bar. in I. nihil. ff. commun. diuidun. BaRx. in d.I. nihil, inquit, ſi emimus f rem ſimul, in ea ſocij eſſe dicimur. adeaquæ er dit Bar.& quæ in apoſtilla hoc in loco ad eum poſita continentur, uide laſ.in d.§ quxdamya 2. in 2. notabili. inſtit. de action. vbi concludit, actionem communi diuidundo locũ babete b Per, quando aliquid eſt commune ex uera ſocietate. Fum. in l.commun. fcomm. diuid. Fundus ue ctigalis uenit in hoc iudicio non diuidendus ſéd adiudicandus. Lucubrat. in Bar. in l.communi. ff. omm. diuid. 1 nM BaARL. in d. I. communi, in principio ſic ait: Fundus t uectigalis uenit in hoc iuclchn diuidendus, ſed adiudicandus. vide ad declarationem huius. l. Alex. in conſi. 7. in ʒ voLd 3 quæ tradit Bar. in ead. S. inter prædones, vice Alex.in conſi. 25.coL..in 5.vOL,S Barjnli rà famil. erciſcun. P Fumle r bdslenlen - uninäuii iuaddh lrimne, 1 dun ukerkondi 3 uicherrzilkde in ndh hue abeoleri, wmpeilunmlmae reapuäopoum 1oNts ctald „ eniodew cnuünne. dumulerytprdqonn dsmolet:qdiatu ItSalcinlilbemubnu z Erquorim dkerind ddibenapollmmdlich quetioduione bono etting Ecinperigem, ſneslolennt quemte Srer Eramennot.dic Hibine CIn rſ.9 communionem,Kitgenc dusKerccpiorllerenr wroddatendono au acüdtüuuoa Gadeſcag Jin drmcuüämnäſim tradtain conl,bbnre tur ſteguiömanecn Jentanu lut ſtm 1 Ones nulcem corpe. Odltant inlibn. denlin tcompromiltmiit j.de mut. petit Ki lditro cum ddi aütte eſcias abitrum im in 2.vol&Cali apponere ut un-jan . 7— 6 Ang. in conſl.36.D 8 1 1 un. diuidu dicium comm Juam alius, ue 1 3 Communi diuidundo. Fuammarium inliin hoc iudicium. I. ſi conueniat. ſfrcommu. diui. Pattum ne perpetuò diuidatur, non ualet. In caſu in quo tale pactum ualet, Vt puta quando eft factum a enpas, limitatur. Omnes conuaſalli èſſe debent concordes in Tiuiſione bonorum feudalium. Si prohibita eſt Sonorum diuiſio in caſu in quo prohiberipoteft, non propterea prohibita cenſetur diuiſio administrationi. Bar. in l. in hoc iudicium.§. ſi conueniat. ff(commun. diuid. BaAR. in d§. ſi conueniat, hoc ait in ſumma. Pactum ne perpetuò diuidatur, non ualet. De materia huius.§. uide plenè& eruditè apud Soci. in conſi. 27 8. in I. vol. Feli. in c. ſi diligen- ti. nu. 2 8. de for. compe.& in rubr. de præſcript. col. I.& Dec. in conſi. z 6 5, quæro nunquid pa- ctum ualeat de non diuidendo pro tempore uitæ ſociorum. Vide laſ. in§. quædam, col. 8. verſi. quid diceretis, inſti. de action. Attende ctiam iſtam regulam de inualiditate pacti de non di- uidendo, vque adedò ueram eſſe, ut neque teſtator poſsit præcipere ne hæredes diuidant: im mo neque iuſiurandum accedens poſſet robur addere huiuſcemodi pacto: vt hæc omnia uide re eſt apud Hippolytum de Marſilijs in ſuo ſingul. ↄ. incip. Nemo cogitur.& Alexan. in conſil. 160. Viſis capitulis in lib. primi& ſecundi uolu. vbi ait, iuramentum non poſſe huiuſmodi con uentionem conualidare. Item unum aliud ſcitu dignum perhibuit, ſcilicèt in caſu quo t tale pa tum ualet, vtputà quando eſt factum ad tempus, limitat, niſi unus ex ſocijs factus eſſet rixo- ſus& moleſtus: quia tunc etiam ante finitum conuentionis tempus licet contrauenire. idem ait Salic in l. iubemus nulli, in princip. C. de ſacroſan. eccleſ.& Mari. Socin. iuni. in conſi. 79. nu. 3. Et quoniam Alex. in d. conſi. lIoquitur in communione bonorum feudalium, ſcias, etiam ſi ubi bona poſſunt diuidi, ſufficit uaum ex ſocijs prouocare,& diuiſionem petere, tamen alio- qui eſt in diuiſione bonorum feudalium: quia omnes t conuaſalli debent eſſe concordes. tex. eſt ſing. in c. imperialem. S. prætered ducatus, de prohib. feud. alien. per Bederi. in uoce, ſi con- ſortes uoluerunt. quem tex. vt ſingu.ad hoc citauit Abb.in conſi. 8 2. Conditor omnium, colu. 6. verſ. Ego tamen not. dico. cuius meminit Hippolytus in d. ſingu. 9. Et ad præcedentia uide latiſsimè Curt. in conſi. 69. Item animaduerte, quia neque laudum ualet inducens perpetuam communionem.& iſta ex ceptio opponi poſſet, quamuis à ſtatuto quæcunque appellatio, nul litas,& exceptio tolleretur. Paul. de Caſtr. in conſi. 10⁷. in I. volu. Attende etiam in re propo- ſita,ſi prohibita t eſt bonorũ diuiſio in caſu in quo prohiberi poteſt, tamen proptereà non cen ſetur prohibita diuiſio adminiſtrationis, neque diuiſio gratia culturæ commodioris. Alexan. in conſ. 25. col. z.& 3.in 5. uol. Quod nunquam obliuioni tradas: quia bona communia, quæ ſub pœna diuidi non poſſunt, hoc modo diuidi poterunt. Et ad rem propoſitam uide omninò tradita in conſi. 6 6. inter conſilia Albert. Brun. verſic. quartò adidem, vbi iſta concluſio lauda- tur, vt æquiſsima, ne conſortes in feudo, ſiue in alia re, quæ diuidi nõ poteſt, ueniant ad arma. Summarium inl. t fundus. ſr. commu. diuid. Fententia debet ſe conformis libello. Bar. in l.vt fundus. ff.comm. diui. BaRr. in d..vt fundus, ait, ſententiamt eſſe debere libello conformem. tionem,& 1 3. limit. poſuit laſ. in l.vinum in f. ffiſi cert. pet.& Georg. Natt. in repet. clem. ſæpe. S. non ſic. de verb. ſignific. cumulat 19. fallen.& pleniſsimè uideas Feli. in c. licèt Heli, de ſimo. vbi tradit ‚ 9. fallen. vide ad rem eundem Beli. in c. 2. col. 1 3. Verſ. octauus calus, de reſcri. Alex. in conſi. 7 2. col. z. in 5.vol.& Fulg. in conſi. 13. Huius regulæ ra- Fummarium in l.arbor. fecommun. iuid. Jd quod una elementatione contanetur, ſi ſolo cobærct, dicitur commun pro parte diuiſa. FE Bar. Communi diuidundo, Bar. in l. arbor. ff.commu. diuid. 1 BaARI. in d.. arbor, in princip. colligit ex iſto tex. id, quod una elementat tur, ſi ſolo cohæret, dici commune pro parte diuiſa, qua diuiditur ſolum; ſed à ſo dici commune pro indiuiſo. Ex hoc illud adnotandum eſt incorporalia poſſe d quentiam rei corporalis. de quo uide aliquid apud Soc. in conſi. 16 5. col. fi. in 1 J.vide aliquid apud Corn in conſi. 2 13. in 3. vol. ione contin lo ſeparaun juidi m cn „uol. Radha Fummariumi d. l. arbor. Il. iudex. ſ commu. diuid. 1 Jar'ſditio communu pluribus an poſſit diuidi. Bar. in d. l. arbor.§. iudex. ſf. commu. diu. 1 Bakr. in cad..S. udex. quærit nunquid iuriſdictio t communis pluribus ueniat in hoci dicio. vide Alex. in conſi. 7.& in conſi. 25. in 5. vol.& in cõſi. 29. col. pen. eod. vol.&an K modò feuda poſsint diuidi, uide eundem Alex. in conſi. 1 1. eod. vol.& in conſi. 6o.in 3.Jolh. ci. in conſ. 6 7. in conſi. 16 5. circa ſecundum dubium. in conſ. 27 2.& in conſi. 278. in I.oud omninò uide conſilium 6 6. inter conſilia Alber. Brun. Jummarium in l. Sabinus..commu. diuid. In re communi potiorem oſſe ꝓrohibentu cauſam. — Lucubrat. inl. Sabinus. f. commu. diui. I1 E X iſta l. Sabinus, colligitur; in re communi t potiorem eſſe prohibentis cauſam. Ii ta hoc procedere, ſolum quando unus ex ſocijs uti uellet re communi ad uſum non del tum, quoniam tunc potior eſt conditio prohibentis; alioqui uerò non: ita laſiin conſi&- lu. 2. in primo uolu. Lucubrat. in J. Iulianus. ffrad exhiben. CIRCAa iſtum tex. in Ilulianus, vide Iaſ. qui multa ſingularia tradidit in Lybipadumf de tranſact. Jummarium in labéſaurarius. rad exhiben. 7 Jo ſämmarijs cognitionibus iuramentum ad cognitionen ſäſſäcit. Bar. in l. Theſaurarius. ff. d exhiben. 1 Bakr. in d.l. Theſaurarius, ait, in ſummarijs t cognitionibus iuramẽtumalcogiinem ſufficere. Vide Soc. in conf. 96. Conſideratis. col. 4. verſ. item quòd in his. in 4.patedlio oh accuſare. C. de eden.vbi per hunc tex. dicit, admitti probationem per iuramẽétumqmdoa. tur de modico præiudicio. Abb. in c. ex ratione, colu. 6. verſ ſed aduerte, de appelliinhuu-- modi§. ſi ita. verſItem in quantum. ff. de leg. 1.& Beli. in c. quæ in eccleſiarũ. col. 6.etſqrr ta declaratio, de conſti. item an& in quibus caſibus probatio fieri poſsit per iuramertum i- cuit Marcus Anto. Bauerius in tract. de virtute iuramenti. nu. 72. cum ſeq. Summarium inl. iotieg. frde interrog. aclio. In quo qiſferant iftæ interrogationes ab interrogationibus, quæ ſiunt uirtute iuramenti. 2 Diſſcerentia quæ ſit iter ſeire,& credere. Interrogationes ſiunt oficio iudicus. Bar. in l. toties. ff de interrog. action. —...„. intenon NANI. in d.ltoties, col.j. quærit, in quo differant f iſtæ interrogationes ib imena tionibus, quæ fiunt uirtute iuramenti. vide glo. in c. quoniam contrà, in uocepꝶ e kiones,& in uoce reſponſiones,& in uoce interrogationes, de probat.& ib vvis ec. vide Bar. in l ij. S.obſeruari. C. de iuram. calum.& Io. And. in c. cùmin poſitionibus 4 iur. in 6.& Abb. in c. fl. de confeſſ. txuu 2 Bar. ibidem paulòpoſt quærit, quænam ſit differentia inter ſcire, t& credere. Ad hoc b 3 2 3 hilſcite trad. per Bald. in rubri. de regul. iur. vbi ſi teſtis interrogatus de ueritate repondeernh dicde ᷣ 4 0 — ll iimm rhonde ſecucantun ccal Sänm 1 namgavdulmeßim Da 1 BAK. maͤlqu ide exnlêcu8. Summa 1 Jleguilensund Barinll 1 Nar indsälldd ertetamenro jelab inr adquemcfdeacquir h ſrlebetsertedtanent ijtvcinellgerpropter ideacion Kin lden cergürdereilf dCkelaccRedi. dumm 1 Tamj nadal ſu cm . onßylu gaunhren 47. aumtaumo minmaſle 404 wenrgi, en dunss plurbos ena .col. ben.eod.nuga vol Kiin conſi an, 2.Xi conliantn I. . b lle prohnbentt cala . 1„ Commoun ad ulma uero non: ita lica 2 zularia tradidtinl- „ übus iuramétu auod in his in 9 De interrogatorijs actionib. 226 & deinde interrogatus de publica uoce,& fama, reſpondeat, aliquid non uidetur ſibi ipſi con- trarius. Ad idem facit, quod docuit idem Bal. in I.ſi defenſor. S. qui interrogatus, infrà hoc eod. tit. Huic tamen ſententiæ reluctatur glo. in c. cùm contingat, in princip. de reſcri p. ſed uno mo do intelligitur propriè,& alio largè& impropriè. vide Aret. inl. cùm quidam. 6. quod dicitur, col.3. ff(de acquir. hæred.& in c. cùm cauſam. col. 2. deteſti.& dum Bar. in fin. d.j.toties, inquit, interrogationes t fieri officio iudicis, attende, quia interrogationes fieri poſſunt ubicunque ui ſum fuerit iudici, non ſoluùm ſuper factis partium, ſed etiam ſuper iuriſdictione: tex. eſt qui ali- bi non reperitur ſecundum Bal.in c.i. in uoce, interrogatus. de iudic. quem ibi ſequitur Barb. in 12. col. Et iudicem poſſe ſemper interrogare ad ueritatem facti eliciendam, docuit Ant. de Butr. in d. c. t.& in c. cùm Ioannes, de fide inſtru.& in c. I. de lit. conteſt. adde eas fieri etiam à N⁸A » 2 partibus,& aduocatis: ſed aduerſarius reſpondere non tenetur. Abb. in d. c. quoniam contraà, col. J. ſi tamen reſpondet, tenet reſponſum, ſecundum Bar. in J.fi. infrà eod. tit.& tex. in c. prout, de dol.& contu.& in c. cauſam, de iuram. calum. Jummarium in l. qui interrogatur. ſfede interrog. actio. mterrogato dandum eſt tempus ad deliberandum. Bat.in l. qui interrogatur. ff. de interrog. action. BaART. in d.J. qui interrogatur, ait, interrogato t dandum eſſe tempus ad deliberandum. vide Alex. in l ſi cui. S. J. ff. de leg. 1.& in conſi. 8. col. 5.in 3. vol. Jummarium inl. ſi qefenſor. I. illud Tuæritur f.d nterrog altio. Jle qui eſi hæres non coitur reſpondere utrumwſit hæres ex teſtamento, uel ab inteſtato. 7 Bar. in I.ſi defenſor, S. illud quæritur. ff. de interrog. action. BaART. in d.§. illud quæritur, ait, eum, qui eſt hęres, t non cogi reſpondere, utrum ſit hæres ex teſtamento, vel ab inteſtato, niſi natura intentandæ actionis hoc exigat. vide Alex. in l.ſi is ad quem.ff. de acquir. hæred.& hanc Bart. deciſionem, ut hæres teneatur exprimere in libello ſit ne hæres ex teſtamento, an non,& utrum mediatè an immediatè, quando intereſt aduerſa- rij hoc intelligere propter deliberationem, ſequitur Iaſ. in§. actionum, col.3 3. verſ.& pro iſta, inſt. de action.& in l.pen. ff. de vulg.& pupill.& in J. ſi quis filium familias. S.fi. col. 8. in 1. notab. Hl. de acquir.hære.& in l.fi. col. z. C. de hæred. inſt.& uide eundem Iaſiin lij. colu. z. verſtin text. ibi.C.de ſucceſſ.edict. SJummarium in l. de ætate. I qui tacuit.. de interrog. actiò. Tacens quõ ad ſui commodum negare cenſetur. Conſénſus quando requiratur pro forma. Taciturnitas an& quando æquipolleat mandato. Bar. in l. de ætate. S. qui tacuit. ff. de interrog. action. BaARr. in d.J.§. qui tacuit, air, tacentem t quò ad ſui commodum negare cenſeri. An& quando tacens cenſeatur conſentire& affirmare in ſui præiudicium, vide Reli. vbi ponit regu- lam cum fallentijs in c. nonne, de præſumpt.& in c. cùm omnes. nu. 6. de conſtitut.& in cap. 1. de maiorit.& obedien. vbi ex mente Innocen. ait adnotandum eſſe„quamuis ille, qui tacet, quando uocatus eſt ſimpliciter ſibi in oneroſis non noceat, tamen quando uocatus eſt ad hoc, vt in aliquo negocio animum ſuum explicet, cenſetur conſentire& affirmare. aitque hoc eſſe menti tenendum. vide omninò Abb. in conſi. 40. in 2. vol. ltem quando t conſenſus requiritur Pro forma, ſiue ad actus perfectionẽ, hoc ſemper intelligitur de uero& expreſſo conſenſu, non autem tacito& ſubintellecto, ut hic. lo. Campegius in tract. de dote, quæſt. 3r. in 5. par. Et com muniter loquendo taciturnitas non habet᷑ pro conſenſu in ijs, quæ tacenti præiudiciũ afferũt. FEFE 2 Soci. N⁸ De interrogatorijs actionib. Soc. in conſ..⁊1. in 1. volu.& hoc locum habet etiam quando aliquis tacet coram perlona ai debetur reuerentia. Feli. latè in c. cauſam matrimonij, de offic. deleg.& ad prædicta uide ghas doct. inl.ſiliusfamilias. S. inuitum. ff. de procur.& Bart. plenè,& Iaſ. pleniſsimè in l.quæ dori ſol. matrim.& Lanfrancum de Oriano in tract. de arbitris. nu. 42. in 1. par.& nu. 13,in nar Damaſum in tract. de brocardis, in primo membro, nu. 48. Abb. in c.in cauſis, de elect&inc non iniuſtè, de procurat. An autem& quando t taciturnitas æquipolleat mandato, vide qla in conſi. 79. in 4. volu. Item attende unum memoratu dignum, ſcilicèt, ſcientem ius aliquodl bi competere,& tacentem per annum cenſeri ius ſibi competens repudiare: quoniam ana ſilentium in ſciente habet uim repudiationis, vt per Curt. in conſ. 8 2. nume. 2.& quia deehen nonnunquam in ſuperioribus lucubrationibus egi, vbi etiam tradidineminem in uniuellts poſſe tacere ſine peccato, vlteriùs non progrediar. Fummariumin d.l.de ætate. I. nihil interefſt. fde interro. actio. DParia funt obſcurè reſpondere,& nuhil reſpondere. Obſcuritas reprobatur. Obſcuritas tribus modu naſcitur. Bar. in d. l. de ætate. S. nihil intereſt. ff.de interrog. actio. BARr. in cad.. S. nihil intereſt, ait, paria eſſe obſcurè reſpondere, t& nihil reſpondtn vide Barb.in conſi. 90. colum. 2. lib. 3. vbi dicit, obſcuram reſponſionem contra ipſum repe dentem debere interpretari.& pulchrum exemplum poſuit Bal. in conſi. 96. in I. uoluCa in conſi. 6 5. in fi. in 4. volu.& Soci. in l.j. colu. 4. f. de uulga.& pupill. Et circa hoc Banolicia mentum uide omninò Paul. de Caſtr. in 1...li quis ſimpliciter. ff.de uerb. obligat.& obſeumi tem in quacunque diſpoſitione uel actu eſſe damnatam, docuit Feli. in proœm. decretal&gyr cal. in procæm. in I. par. verſ cæter ùm non eſt.& in titu. de teſte, S. 1. verſ. Item qudd teſtyo ſcurè. Et quòd obſcuritas t reprobetur,& ex quibus proueniat, vide eundem Specim ttcenn ſiti..⁰). verſi. tertiò generalitas parit obſcuritatem. Et in re propoſita, de qua aginuyſtittt poſitioni obſcuræ non eſſe reſpondendum,& reſpondentem hoc modo haberipro cntſp, tradit Specul. in eod.tit. õ. ↄ.& in titu. de libell. concept.. 5. verſ. Verum tamer,⁰ictimie" uerſ. Sed ſiquis, propè fi. ait, obſcurè dictum pro non dicto habendum eſſe,&rpondenen eſſe cogendum clarè reſpondere. vide ad hoc omninò Alex.& laſ.in l veterbot depue: V Felin. in c. cùm clamor, ĩn princip. de teſti.& contra obſcurè loquentes, vide Adnc de ſumm.trini. tribus autem modis t obſcuritas naſcitur, vt per Io. And. in c. fi. de conlit dibdl ait, tatutum ambiguum non debere afferri ad deciſionem cauſarum. immo ſententibna cy- tra ſtatutum, de cuius intellectu dubitatur, non dicitur continere expreſſum eroren e dum Bal. citat Bar. in I.cùm prolatis. ff. de re iudi.& in l. regula. ff. de iur.& fackigaorain 4 ciunt trad. per Domi.in§. ea demum 2 5. diſt. vbi per illum tex. ait, eum, qui poſitioni tao 1 rè reſpondet, vt intelligi non poſsit, huiuſmodi confeſsionem reuocare poſſe. Vide adpte cta Bar.& alios. in I. quicquid aſtringendæ. ff. de uerb. oblig. Summarium in d.l. de ætate.. æx cauſa. ſfde interrog. acrio. Confeſſio reuocari poteit eæ cauſa iuſti erraru. pnnr Confeéſſio erronea cuius ungore lata fuit ſententia, quæ tranſiuit in rem iudicatam, reuocariy uuc⸗ ſtitutionem in integrum. Confeſſio erronea reuocari poteft poſt litem contectatam. Bar.in d.l. de ætate. S. ex cauſa. ff. de interrog. actio. :.—: i pobe BART. in eadem J.§. ex cauſa, inquit, ex cauſa iuſti t erroris confeſsionem mmnen lm Adde tu confeſsionem erroncam etiam ſæpe repetitam non nocere, ſecundum Balin! cn lſunn nhuu mi 1 BA. Indl lios ipio corieloygibet coctomaciæ cimen u 9 1 jualringuuqGuu umguuOeyjſu — frqudfrmaurnnia Ba 40 dechrationem 1 Wrrindepet coln eiumpoſtconcbionem dones Vidſe Abbenc. näcr Rncom lon enceaneditsinen antengededonem uielädjemggea 2nſaouxBardince ler Irumiukenge ioleiu bi nquitius ackus liertinlitg. um cekenn Doltcon ſmüine fier polſel lper lunicicqioneat uwdei — iudquem tefe 2 1ogacio. ſpondere, i üün Donſionem conrajr Balin corſ. gulu pupill. Et cucadul er f de uerdoblg 1 uit Feliinptoant ſte.§. I. vefſ-ltenu 2 nat, vide eundemi propoſt, degu m hoc modohie 1 „verſ. Verumu habendum eſſe „Klalinl.vete loquentes, nit lo. And in ciiG- auſarum. immo tinere expreſims uff de iur&lit erarreum qu ,, m reuocarepoh De interrogatorijs actionib. 227 C. de erro. calc.& Alex. in conſi. 10 2. in 1. uol. Attende etiam in re propoſita, confeſsionem fa- ctam ab eo, qui reſpondet poſitioni, reuocari poſſe tanquam factam per errorem. Bal. in l.ab- ſentem. ff. de pœn. tradit Rom. quem uide omnino in ſingul. 300. incip. Tu habes. Item ſcias, confeſsionem f erroneam, cuius uigore lata fuit ſententia, quæ tranſiuit in rem iudicatam, reuo cari poſſe per reſtitutionem in integrum. Alex. in conſi. 60. col. penul. in 4. vol. Et an& quan- do confeſsio reuocari poſsit uide Abb.in c. ex pacto, de confeſſ. Attende autem, quia& ſi con- feſsio erronea reuocari poſsit, tamen adhibetur cautela, ut nequeat reuocari. Cæpol. in caute. 69. Et de ui cuiuſcunque confeſsionis tradit plenè Felin. in c. ſi cautio, de fide inſtrum. Et dum Bart. ibi paulòpoſt, in S. qui juſto, ait, confeſsionem t erroneam reuocari poſſe poſt litem con- teſtatam. vide Alexan. in conſi. 1 15. in 3. volu. Subiungit poſteà Bart. quomodò error probe- tur. vide Imol. in conſi. 1. col. 2.& Mari. Socin. iuni. in conſi. 48. nu. 3 1.& Iaſ. in l.ſi poſt diuiſio- nem. C. de iur.& fac. ignor. Et an,& quando poſsit aliquis reuocare poſitionem erroneam, quam fecit cum iuramento,& an poſsit clientulus reuocare cõfeſsionem aduocati, uide Alex. in conſi. 2 1. in 3. volu. Fummarium in l. filius. ſde interrog. actio. Jlie qui non reſpondit in iudicio, quod non tener, non habetur pro confeſſõ. Bar. in. filius. ff. dÄe interrog. action. BaART. in d.I. filius, inquit, eum, qui non reſpondet t in iudicio, quod non tenet, non habe- ri pro confeſſo. Vide Rom. in conſ. 22 4. atque ita colligitur, illegitimam citationem excludere contumaciæ crimen in eo, qui fuit citatus. Vide eundem Rom. in conſ. 45 4. col. 2. Jummarium in repet. l. bique. fde interrog. action. Jadex in quacunque parte iudicij etiam poft concluſionem in cauſa ex oficio ſuo nobili poteſt facere in- terrogationes& poſitiones. In quo differat interrogatio&] Aiſpoſatio. Bar. in repet.in l.vbicunque. ff.de interrog. action. AD declarationem huius. J.vide Paul. de Caſtr. in l. iudices. in fin. C. de iudic. Bar.in d. repet. col. 4. verſ.tertiò not. principaliter, ait, udicem t in quacunque parte iudicij, etiam poſt concluſionem in cauſa, ex officio ſuo nobili poſſe facere interrogationes,& poſi- tiones. Vide Abb. in c. 1. de iudic.& plenius in c. cùm cauſam, de iuram. calum.& Anto. de Bur. in d.c. I.& in c. cùm Ioannes, de fide inſtrum.& in c. 1. de lit. conteſtat. vbi ait, iudicem in qua- cunque parte litis interrogare poſſe non ſolum ad ueritatem facti eliciendam, ſed etiam ad fun dandam probationem poſt concluſi onem in cauſa, per l. generaliter. C. de reb. cred.& per glo. huius. jlvbicunquc.& ad prædicta uide Alex.in conſi. 6 2. col. 2. in 3. Volu.& in conſi. 1 8 3. colu. 2. in 5. Volu. Barb. in conſi. 4 1. col. 2. in 3. uol. Bal. in conſi. 345.in 2. volu.& Feli. in d. c. 1. col. 2. uerſ. Vtrum iudex, de iudic. vide etiam Andr. de Iſern. in c. 1.§. ſi quis hominem, de pac. ten.& uiol. eiu. vbi inquit, iudicem poſt concluſionem in cauſa poſſe interrogare, an ſemel an pluries factus fuerit inſultus.& Bal. in l. bonæfidei. C. de rebus cred.& iureiur. vbi dixit, ſæpe iuſiuran- dum deferri poſt concluſum in cauſa ad declarationem actitatorum. Et breuiter ſcias interro gationes fieri poſſe ubicunque uiſum fuerit iudici, non moddò ſuper factis partium, ſed eriam ſuper iuriſdictione. tex. eſt, qui alibi non reperitur ſecundum Bal.ibi in c. 1. in uoce, interroga- tus, de iud. quem refert& ſequitur Barb. ibi in 12. col. 4 Bar. in ead. repet. col. õ. uerſi venio ad ſextum, tractat in quo differant interrogatio& poſi- tio. Vide eundem Bart. in lij. S. quod obſeruari. C. de iuram. calumn. Ioan. Andr. in cap. cuͤm in politionibus, de iure iur. in 6.& Abb. in c. fin. de confeſſ.& dum ibidem ſubiungit Bart. quid ſit poſitio. Si tu uis ſcire quid ſit poſitio,& quo iure inuenta fuerit,& an de iure fforum: vide Bar. in l. Offidius. ff. de lega. 3.& in d..ij. S. quod obſeruari. vbi habetur, quid ſit poſitio,& alia multa ad rem hanc pertinentia.& de hac re pleniſsimè& ordinatè vide Specul. in tit. de poſi- tionibus. Et quid ſit poſitio, cur hoc nomine appelletur,& omnia, quæ ad materiam poſitionũ FPFEE 3 ſpectant, 7 1 7 2 1 De interrogatorijs actionibus. ſpectant, vide apud Iac. de Are.in tract. poſitionum.& apud Io. Monac. in tract. nuncupav) V fenſorium iuris, in§. contra poſitiones.& per Franciſcum Curt. in ſuo tract. Poſitionum 4 Odofredum Beneuentanum ſimiliter in tract. ſuo petitionum. Whg Fummarium in l. fin. ffde interrog. actio. Jle qui hæres eſſe non potet, per atum contrarium ſibi tantum præiudicat qud ad contrahenten u! * quò ad alios. Bar. in l.procuratore. quæ eſt. l.fl. ff. de interrog. action. BART. in d.]. fi. inquit, eum, qui hęres teſſe non poteſt, per actum contrarium ſibitant præiudicare quò ad contrahentem, non quò ad alios. hoc idem ſequitur Bar.in l.is potelka 5. verſ.nunc uideamus,& in. gerit, col. 3. vercirca ſecundum. f.de acqui. hæred.&in lnu lùm.§. morte. col. 3. uerſ.& tunc quæro. ff. de oper. nou. nunci. Cæpol. in caurel. 20 2. ex Du fertur hoc procedere rantùm in extraneo, qui repudiationem ſuam reuocare non poteſb an qui ueròd in ſuo, qui ſuam abſtenſionem reuocare non prohibetur,& effici hæres; nam obſ * tur quò ad omnes, Salic. in l fl. C. de repud. hæred. Fummarium in l.j. rde quib. reb. ad eund. iud. eat. In cauſis connexu plures etiam diuerſi fori apud iudicem eundem litigari compel Bart. in L. ff.de quib. reb. ad eund. iud. eatur. BARr. in d. Lj. tradit, in cauſis t connexis plures etiam diuerſi fori apud eundem in cem litigare compelli. vide Aretin. in conſi. 29. colum. 2. cum ſequ.& in conſi. 83. olm & Socin. in conſ. 3 8. colum. 3. in rI. volum.& omninò in conſi. 41. colum. 2.& ſequ. bialin docuit ad huius tex.intellectum. vide etiam baul. de Caſtr. in conſi. 32 1. vel 121. in 3,b, tractat, ſi contra duos reos debendi agitur,& petitur cauſam committi debere coſllooſpie tis de confidentibus partium; an poſsit uterque ſuos confidentes dare, an verò inunumeu- uenire ſint compellendi. Vide Ancha. in conſi. 3 3 3. a5d hoc uideas quæ poſui in prmaconſti C. de nou.cod. confic. vbi ago ſi ſtatuto cautum eſt, vt compromiſſum fiat neceſſarium,&l res ſint rei conuenti, vtrum eorum quilibet poſsit arbitrum ſuum eligere, an ueroumume- tuͤm eligere compellantur. Lucubr. in rubr. ffde ſeruo corrup. IRCà iſtam rubricam vide Iaſ. in S. actiones, col. pen.& fin. inſtit. de Wäon dipo. nit multas quæſtiones ſcitu dignas. item an ipſi corrupto hæc actioconfe à quomodò libellus ſit concipiendus. Jummariam in l. j. T. quod autem. fede ſer. corrup. Ile qui perſuaſit aliquem ad malefaciendum, qua pæna puniatur. An&s quando aliquus de conſilio teneatur. Bar. in lj. S. quod autem. ff. de ſeru. corrup. BaARr. in d. S. quod autem, agit de eo, qui perſuaſit t alquem ad malefaciendumqlay na puniatur.& diſtinguit, eſſet ne ille hoc delictum perpetraturus an non. vide pleidehe Feli. in c. I. de off. deleg. vbi etiam uideas omnindò Dec. col. 5.verſi.in ſecundo.&ibi l 1 quid de auxilium præſtante.& per Beli. inc. ſicut dignum, de homicid. Anch.in c. zccelun de regul.iur. Dec. in c. quia quæſitum, de off. deleg.& omninò Iaſ. in conſ. 13 7.in Lue 44 in cõſi.1 8 3. in primo volumine.& aliud eſſe auxilium præſtare, aliud conſulere,&alij rnt docuit Abb. in c. ſi aduerſus, de hæretic. Et an& quando aliquis de conſilio renen Abb. in c. i. ver. in gl.in uerbo, ſuggeſtione, de ſumm. Trinit. Vtrum ille, qui conſilum 7s ſpolium faceret, teneatur actione de dolo:& an in foro animæ omnindò ad reltinmion⸗ 4 latorum teneatur damnum paſſo? Abb. in capitulo ſicut dignum, de homicid. Li 6 quis conſuluit inſultum caſtri, ſi ex huiuſmodi conſilio ſubſecutum eſt homicidium, Gl. ete rla luauiibnuas k maoe: 6* idcol uniinconl.39. 5 1 Luumad ſut lumah Burndlär mdores olpenrhi Alnuinth tuni Mr üdlicolle deriliitepobicet. ¹Laduapy lſeunu. 1 luuuylerhammimne 1 Luluazulinam amts Dachrar utemes aqt 4 Aumſußttiexca 5 kilj erejuſlum Oe - — Jl nululn prohule Kialau fumt/ em Wen euumamnun * ¹ Ludns an vlunuin altenxind De ſeruo corrupto. 228 In. in ſ ehn. 1..„. 4 uſ raslreun eonſulens ſit irregularis, quamuis directè conſilium non dederit; ut aliquis interficeretur? Vi 2 de Innoc.& Abb.-in c. ad audientiam, de homicid. Summarium inl.doli. fe de ſeruo corrupto. r Dicrio dolo malo, referenda eſt ad omnia pracedentia. Lacion. Bar. in J. doli. ff. de ſeru. corrup. er actum contrariunge- BAk. in d.l. doli, in principio colligit ex iſto tex. uocem hanc, dolo malo, i referendam eſſe ſequitur Bari u ad omnia præcedentia.& ex hoc infert ad ſtatutum, vt ibi per eum. Adde ad hoc benefacere 4*....* A. de acqui benns quod docuit Bar.in l. Centurio, col. 6. verſ. quęro quid ſi teſtator dicit, volo quòd bona mea.ff. Orpolinc* ü de uulg.& pupill.& ibi la. col. 21. in fin. cum ſequ. Limita hoc, ſcilicet, qualitatem in fine po- ſitam ad omnia præcedentia eſſe referendam, vt per Dec.in c. conſuluit, in decimo notab. Sed huic regulæ obſtat, quia clauſula poſita in uno capitulo ad alia non refertur, ſecundum Bart. in di Italis ſcriptura in fin. ff. de leg. 1. Abb. in c. ſecundò requiris, de appellat. vbi Dec. ſoluit.& pro limitatione uide Alex. in conſi. 48. colu. penult. in 1. volu.& ad prædicta uide Alex. in d.l. Centu Ml ect. rio, col. 32. verſ.ſucceſsiuè quærit Bar. Soci. in conſi. 83. in 1. vol.& Dec.in cõſ.9 2.& Mari.Soc. eng ci compell. iuni. in conſi. 139. Mluam freuocare unn dur, R effici hæ Kealur. Summarium in l.tantum de filio, ff de ſer. corru. n digctſifoniqulan* Quomodo fiat æſtimatio. um lequ.&in can Bar. in l.& tantum de filio. ff.de ſeru. corrup. Gi columa An BaAN. in d..& tantum, in princip. colligit ex glo. quomodò fiat t æſtimatio. Vide laſ. in§. conf. 2uAn actiones, col. pen.& fi. inſt. de action.. „.„, J hee„ 3 ncommand Geden Fummarium in j. f de ſer. fugit. dentes dare, an war uideas quæ poluin 4 romiſſum fatnt Bar. in lj. ff. de ſeru. fugit. BaART. ind.J.j. colligit ex iſto tex. aliquem poſſe eſſe nuncium t in re propria. Vide ad hoc Alex. in l. iuſtè poſsidet. col. S. ff. de acquir. poſſeſſ. Jummarium in rubr. ſfde ale. luſ.& alea. Aliquu poteſt&ſſe nuncius in re propria. fuum cligere, u ILudus an poſſit eſſe uirtus. 0 corrup. 2 Ludus pilæ eſt omni iure permiſſus. 3 Ludus tabularum cum taxillis& ludus ſcachorum fuit inuentus à Palamede in exercitu Græcorum. Lpen.& fm inſtt 1 Dotores ludentes ad taxillos ſunt infames. corrupto acr Dromiſſio facta ex cauſa ludi etiam permiſſi, nullius eſt robord. 1 PFilij agere poſſunt& uſque ad legitimam reuacare ea, quæ pater eorum perdidit in ludo. . urrn. NKFli qui lados prohibitos tenent in domo magis delinquunt, quam jpſi ludentes. * Si aliquis ſcienter commodat taxillos aut aleas luadentibus ad ludum prohibitum tenetur ad reſtitutio- nem eorum omnium, quæ in ludo amittuntur. nup.» Ludens cum pluribus adludum prohibitum pro uno tantum ludo punitur. 1 Lucubrat.in rubr. ff. de aleæ luſu& aleator, ICa iſtam rubricam operæprecium eſt nonnulla ſcitu digna de ludo intelligere (quæ Chriſtiani paruipendunt. In primis igitur quæro, an ludust poſsit eſſe virtsavi. nd lal. deB. Thom. in 2.2. quæſt. 168. Et ludus aleæ dicitur omnis ludus, qui fortunæ com- reande oig mittitur. Deinde ſciendum eſt, ludum, quĩ fit gratia agilitatis, virtutis, aut fortitudinis, aut pu- iqus de ce enſ blicæ letitiæ, permiſſum eſſe etiam clericis. Socin. in conſi. 16. in 1. volu.& qui luſus ſint per- tVrumiedpy 2 miſi docuit lo. de Ana.in c. 1. de ſortilegi. Et ludum t pilæ eſſe omni iure permiſſum, ait Ang. — onnne d in conſ. 397. ferturq́ʒ Scæuolam luriſconſ. optimè pila luſiſſe, vt retulit Valerius in rub. de ocio. gnum,0 lcais FF 4 ubi De aleæ luſu& aleatorib. ubi ait etiam Socratem ſapientiſsimum luſiſſe cum pueris arundine inter Scachorum autem ludus ſit ne licitus, an non, vide Hoſti. in ſumm. de ex in c. pe. de uit.& honeſt. cleric.& in c. lator, de homici. Abb. in c. clerici officia, de uit. Rho cleric.& de hac re& quæſt. Bar. de illo qui promiſit dare ſcachum mattum cum pedona poſuit Bar. in l. pen. ff. de Senator. vide apud Stephanum Coſtam in ſuo tract. de ludo h 3 do articulo principali, nu. 23. cum ſeq. Et ludum t hunc,& ludum tabularum cum ril uentum fuiſſe à Palamede in exercitu Græcorum contra Troiam ad recreandos milites dn Mar. Soc. in c. inter dilectos, de exceſſ. prælat.& Paris de Puteo in ſuo tract. ge ludo,nu.),a nu. 2. ait ludum hunc ſcholaribus eſſe pernicioſum propter amiſsionem temporis, cras ber. in auth. interdicimus. C. de epiſcop.& cleric. citat etiam Andr. de lſernia dicentem Da 4 res t ludentes ad taxillos eſſe infames,& nonnulla alia tradit Paris in d. loco, quæ non ſuntci uioni tradenda. Ludus verò taxillorum ex ſe prohibitus non uidetur, ſed Propter blaſpheni quæ ab eo proueniunt. Dec. in conſi. 1 15 Et ut in ſumma habeas,& remiſsi quoſcunque pertinent, ſcilicèt, quotuplex ſit ludus, quis ſit permiſſus,& quis reprobann utrum uincens in ludo, reſtituere teneatur, utrum ludendi ualeat conſuetudo, utrum buiutn di acquiſita poſſent repeti à uicto in ludo,& pleniſsimè& diſtinctè omnia ad rem periineni vide apud, Paridem de Puteo in d. tract. de ludo, apud Baptiſtam Caccialupum ſimiliter inn ctatu de ludo,& Stephanum Coſtam pariter in d. ſuo tractat. de ludo. In ſpecie autem Atent nonnulla, quæ ſub hac generalitate non ſunt prætereunda.& primum inſtrumentz promih 5 nis facta ex cauſa ludi etiam permiſsi, nullius eſſe roboris& momenti: quia ſi ſolutunerh juſmodi cauſa repeti poteſt, igitur multò magis agenti obſtat exceptio. Mari. Soci indcin dilectos, de exceſſ. prælat. Aret. in conſi. 81.& ideò Paris de Puteo in d.tracta.nu.2rrinqui, hoc in facti contingentia obtinuiſſe. de hac re uide omninò B. Thom. in 2. 2. quæſtio,2. Ki 6 quæſt. 25. Item filij t agere poſſunt,& uſque ad legitimam reuocare ca, quæ pater eorunpe- didit in Iudo. Vide Iaſ. in l. i is qui temporali.. ſed etſi quis in fraudem. ff. de iurciu: Caci lup. in d. tract. nu. 81.& ibi nu. 14. ponit quædam mirabilia, quæ contra ludentes comigenu- Rurſus, ſi ludens ſurripuit aliquid ei, cum quo ludebat, conueniri non Poteſt) ut puninru, eg ut rem ablatam reſtituat. Cæpol. in cautel. 55. Item ſcias,& nunquam obliuiſcarioy qull- 7 dos t prohibitos tenẽt in domo, magis delinquere, quàm ipſos ludentes: quiainpumeoſim offendi: ita Bal. in J. ij.hoc eod. titu.& Paris de Puteo in d. tracta. nu. 4. cumm ſequé bina9. ait, ſe in ciuitate Neapoli abſoluiſſe quendam etiam ab expenſis, qui ludum domotenttem 8 offenderat: idque in odium ipſius. Aiunt etiam doct. ſi aliquis ſcienter t commoinwilos, aut aleas ludentibus ad ludum prohibitum, eum teneri ad reſtitutionem eorum omrium qbe in ludo illo amittuntur. argu. c. fi. de iniur.& damn. dat. ita inquit Mari. Socin. in dcinstd- ctos, dicens hoc idem tenuiſſe ſanctum Bernardinum in tit. de reſtit. idem ait Parisinduasn nu. 66.& Caccialup. in dicto tract. Scias etiam dominos,& officiales, qui prolibere pulim, poſita crurbus d ceſſ. prælat.&ln ne ludi prohibiti fiant in ciuitate,& non prohibent, teneri ad reſtitutionem perditiin Iloluäh à tempore, quo prohibere potuerunt,& neglexerunt id facere. Paris in d.tract. num 41co 9 ſequ. ludens t cum pluribus ad ludum prohibitum, pro uno tantum ludo punietur Kaäon ludus non dicitur eſſe perfectus antequam recedat. Soci. in conſ.3 3. col. ꝙin I.& uide nnn tus præmemoratos. Et qua cautela uti debeat luſor, qui perdidit ut amiſſa rehabete pobin —— Al u dit Cæpol. in cautel. 5. Ludens cum filio familiaès, cum monacho ‚uel cum alia perſona,q alienare non poterat, tenetur ad reſtitutionem: ſed reſtitutio fieri non debet ipſiqui per 3 ſed patri ſi eſt filiusfa. vel tutori, ſi eſt ſub tutela, vel eccleſiæ ſi eſt religioſus: ita B.Tboma⸗ ſecundæ quæſt. 3 2. Immo ilte, qui uicit, non ſolùm tenetur ad reſticutionem, ſedetiam yun Poteſt pœna furti, ſed extraordinaria, ſecundum Io. de Ana. in c. 1. col 3. ge ſortileg ctth p not. in rubr. O. de condit, ob turp. cauſ.& ideò concludendum eſt omminò eſſe à ludopto a9 to abſtinendum: nam ab eo propè infinita ſcandala oriuntur. Immo luſores aliquandofim „e re e da. 1 ele Ilis lnr ducti, ad nercuriendam Chriſti ſeruatoris noſtri facrã imaginem adducuntur. ſed nehill 4 no. nel 8 . N uc quæ ad luoi urime ol3 lo' uonrainnaſecen nceyigroadlelte renunqumrnſeninte Imrtearrorſcomnä zoltae urareteneant mones Cdeßdeit peirs;qpomam ſipe rctmonuum perlben Minsfdenerdonob 1 I uexlun mnuſ 1ar idljinprine te lberaunon dicilocas cum cuminftmo. ſcdcox egacul& idebeliind Oun 1 lleumyeit annen ſ B33. i dljgicke laſerendamelt caulan magrinenlr ber I.ol Antonium de 1 mcip.nthemare lupn prolata ide heſ in diex Badin conll, 1 1 9½ 4 Lena, 1 Klauydn acellann ud. leni dtenr ea locojqbeu deturſedproptan dess,& remibdunge permiflus,& qum. en confuetudo,na nGe omria ad ran eh 7 e ludo. Inſpecie am Xprimumiaoſtn teo ind Tra n. 1. aa n. „ 3 Thomliin z.WUE- 0. 1 1lII. IIl 2. 2,l. re A e 4NaAldda,ee 1.11 In traudem f. Gelr Anlen 1.ℳ41 I L da Wy „ 1 He 2 Caccialupum len 2 1 1 I Si menſor falſum modum dixerit. 229 enim pœnæ mortis ſubijciendi.& ĩta pluries iudicatum fuiſſe ait Paris in d.tract. nu. 61. cum ſeq.& iſta ſufficiant quò ad hunc titulum. Nunc pergamus. Funmarium in rub: ſfiſi menſcfalſimod. Aix. 141 Quomodo eligendus ſit arimenſõr, ee oſficium fuum exercere debeat. Lucubrat.in rub. ff ſi menſor falſum mod. dixe. IRcà iſtam rubricam quomodo t eligendus ſit agrimenſor,& officium ſuum exer cere debeat, an unus uel plures requirantur,& alia multa ad rem facientia uidere eſt zapud Abb. in c. propoſuiſti,& in c. cauſam, de proba. Io. Andr. in Spec. in tit. de homi. §. I. verſ.ſed pone.& apud Feli. omninò in c. quia iudicante, de præſcript. Et Deci. in cõſi. 244. in quæſtione col. 3. in z. parte. Vtrum autem ſententia ad peritorum depoſitionem lata, ſi peri- tiores contrarium aſſerentes ſuperueniunt, retractari debeat, tradit Bar. in proœ ff.& in l. tradi tio. C. de pigno. Aduerte etiam in hac materia quòd& ſi ſententia lata ex peritorum depoſitio ne nunquam tranſcat in rem iudicatam: quia magis de iudicio& arbitratu ſuo, quàm de ipſa ue ritate teſtantur, ſecundum Bar. in l. minor 2 5. annis ex aſpectu. ff. de minor.& ideò de ſola cre- dulitate iurare teneantur, ut docuit Abb. in c. fraternitatis, in glo. 2. de frigi. Et Sali. in l.compa- rationes. C. de fide inſtrumen. hæc tamen locum non habere, in agrimenſoribus,& huiuſmodi peritis; quoniam ſuper re, quæ ſenſu corporeo percipi poteſt, atque ita de ipſa ueritate debẽt teſtimonium perhibere, ut uoluit Bar. in l. Theopompus. ff.de dot. præleg. Et Ludo. Roma. in Lj. in fi.ffrde verbor. obligat. Jummarium in l.j ſfſi menſfalſemo. dix. Fli qui exbihent aperas ſůas, quæ conſiſtunt in aliqua arte liberali, non dicuntur locare operas ſuas. Bar. in I.j. f. ſi menſ. falſ.mod. dix. BAa. in d.lj. in principio inquit, eos, qui exhibent t operas ſuas, quæ conſiſtunt in aliqua arte liberali, non dici locare operas ſuas.& ideò infert ad aduocatum cum clientulo,& medi- cum cum infirmo. ſed contra hoc facit tex.in l. qui operas- ff.loca.& in l. qua aciione, in fi. ff. ad leg. Aquil.& vide Feli. in d. c. quia indicante, col. 2. de præſcript. Summarium in d.I.. H. ided. rſi men, fal. mod. dix. Jlle qui proponit abtionem ineptam fuccumbit. Bar. in d..j. S. ideo. f.ſi menſ. falſ.od. dix. BaAR. in d..j.S. ideo, ait, eum, qui proponit t actionem ineptam, ſuccumbere,& hoc caſu inſerendam eſſe cauſam in ſententia.& ex hoc infert Bart. ſi aliqua pars dicit ſe eſſe deceptam in agrimenſura, debere iterum menſurari. vide Cæpoll.in conſi. 1. Barb. in conſi. 62. col. z in 1. vol. Antonium de Prato in conſilijs Barb. col. 1 ‧. in eod. vol.& ibidem Aret. in quodam cõſ. incip. In themate ſupradicto. Cuius autem naturæ ſit huiuſmodi ſententia ſuper inepto libel- lo prolata, vide Feli. in rubrica de re iudic. col. 7.& 10.& vide Abb. in c. examinata, col. 3. de iu- dic.& Bald. in conſi. 3 32. in 3. vol. Jummarium in liſcriptus. f.de relig. ꝗ ſampte fune. Quomodo probetur aliquid eſſe notorium. ☛‿ Bar. inl. ſcriptus ff.de relig.& ſumpe funer. Anr. in d.J. ſcriptus col. 4 verſi. item quæritur, tractat quomodò probetur aliquid O eſle notorium. vide Dec.in conſi. 1 1. col. 6.& in conſi. 40 2. Soc. in conſi. 22. in I. vol. 2& omninò De religioſis& ſumptib. funer. & omnind uide ſemper in hac re conſilium Hieronymi de Tortis poſitum poſt conſili Am de Butr. nu. 2 7. vbi egregiè loquitur. Feli. in c. ex tenore, de reſcrip.in fi.& in c.euidentiai n cuſat.in c.cùm olim, de re iud.& in c. ſuper eo, de teſti. cogen.& omninò Card. lacoba un 7 1 7 1 e 2G½ 8SX*⏑ 9 To Legatum fablum pro magno ædificio in eccleſia conſiruendo, irritum eſt. 11 Jn morte prælati expenſa funeralium ad quem ſpectare debeant. tract.de concilio lib.7. fol. 42 3. cum ſequen. Summarium in lminimè: ffde reli.& ſumpt, fune. Stamee ſlatuto qudd bannitus poſſit impunè oſfendipoteft filius a patre eæ pater à filio occidi Bar. in l. minimsè. ff. de relig.& ſumpt. fun. BART. in d.l. minimoè, ait, ſtante ſtatuto quòd bannitus t poſsit impunè offendi, poſté lium bannitum occidi à patre,& patrem à filio. vide Paridem de Puteo in tract. de fyadet materia de exceſsibus, in c. An liceat occidere Regem tyrannum tãquam hoſtem reipublie & vide Anch. in conſi. 74. Feli. in c. literis, col. 4. de præſump. Cæpol. in conſi.5. col. 4. cumſa & in conſ. 7. col. 7. Abb. in c. 2. in I. notab. de immunit. eccl.& in c. fi. in fi. de Poſtul Etattens quoniam mihi uidetur hodie legem hanc non procedere, per ea, quæ tradit Abbiinc. vohh tua, de decim. Attende circa primum, filium teneri alere patrem bannitum. Barto. ial lig Aliberis.. ſed utrum.ff. de liber.agno. Jummarium in! ſunt perſönæ. ſf.de reli.& ſum fune. s dabio iudicandum eſt in fauorem religionis. Lucubrat. in l. ſunt perſonæ. ff. de relig.& ſumpt. funer. EX iſta. I. colligitur, in dubio iudicandum t eſſe in fauorem religionis. Quomoco i procedat, vide Mari. Soc. iuni. in conſi. 1 20. nu. 30. Fummariam in lcum in diuerſis ſfde relig.& ſumpt. fune. — tium Caput eſt principalior pars hominis. Bar.in l. cum in diuerſis.ff. de relig.& ſump. funer. BaARr. in d.l. cum in diuerſis, ait, principaliorem f hominis partem eſſe capur, Kit'ji- fert ad teſtem, qui ait ſe cognouiſſe talem: quia uidit eum in facie. vide Feli. inccimoan1- ceat, de præſcript.& in c. ſignificauit. 2. col. 4. de homic.& in c. ſi diligenti, eodtiu, Cæpolii conſ. 1 8.& in conſi. ⸗ 2. col. 7. aliquid per Nicolaum de Lira ſuper declarationeſnuumqux tuor Euangeliſtarum. Barb. in conſi. 1. col. 19.& 42. in 1. vol.& in conſi. 4. o&inconiah- col. 6. eod. ſib. aliquid per Præpoſitum in c. baptizati. diſt.. Bal. in c. edoceri, col-&erctii & ad prædicta facit illud, faciem hominis, cum ſit principalior pars, non eſſe dehonettnèm. & ideò dixit Ang. ſtatutum non ualere, quo cauetur delinquentem eſſe bullandum;ud- let in fronte, in l.ſi quis metallum, cum gl. C. de pœn.& Feli. in d, c. cùm non liceavin pili Jummarium rub. ſfrde morte inferen. Mor⸗ eſt finis uitæ hominis. Mors omnia ſoluit. Mors unde dicatur. Mortui an ſint fugiendi. Mortui quo in loco ſint ſepeliendi. Epiſcopi ubi ſint ſepeliendi. Pereęrini debent ſepeliri in eccleſia parrochiali. Mortuus ſopeliri non poteft in loco, in quo uiuens ſiare non poterat. Sepulchrum ſpecioſum an poſſit haberi. 12 Stauun Sudetertut contene idlied diätbata crordwofſ:qunper moprelentiuwin wer cebtſecmèum Alg- cmnde Depænaprimi itB DVermacèwinſerm refigerj. 40 Hacaccec ionem mortb⸗ Clius me um Fyicopumdicens, 1s.lbingicue alude moriur fmperad gor ikam gbrimaſequend duorumtbiettemiucun Gainggechens incogrira wütis⸗ rdiin isdam oscmn le Adem üäema ſcogte eeleworun Augatinwin epite 4 wnymüisconechen buläizwcdlegben mulum dekerndoen Enp.mn.Km. De mortuo inferendo, Xomnin ceüitn 12 Statutum anpoſſt præfigere numerum clericorum& cereorum in funere mortuorum. 9Cand- poßi HDalt impunè ofent IdeDhpet! del uteo ur um täquam holgns, 3 A xpol in conl..lgn Sequitur nunc rubrica de mortuo inferendo. SAS V 28 cedenti de ſumptibus funerum, in quibus agitur de morte hominis, imponitur fi- nis huic primæ parti. ff. ueteris. Sed quia in hac re, in qua de mortuis tractatur, mul⸗- ta non ſolùm ad doctrinam, ſed etiam ad ſalutem noſtram pertinentia cumulari poſſent, con- ſtitui ſaltem aliqua ſub his duobus titulis in medium afferre, quæ nec inurilia, nec iniucunda le- TrENDE lector, quoniam ſicut mors eſt finis t uitæ hominis, ita hoc titulo,& præ K WN gentibus eſſe debere exiſtimamus. Illud igitur in primis eſt intelligendum, quòd& ſi mors mc.H.in f.. ge dit 2 fomnia ſoluat,& ſit terminus uitæ hominis.§. his omnibus, in auth. de hære,& falc.&§. De nu- rea, qur tradt aäthn em dannitum. Rmi 4M. une. une 1 in dc. cum DoTl TT. ptijs in auth. de nupt.& mors ſit ultimum terribilium, ſecundum Philoſ. Eth. 4. Et proptered quidam Philoſophi, ut fuit Empedocles, ſibi ipſis mortem cõſciuerunt iactationis cauſa, ut for- tes uiderentur contemnendo ultimum terribilium. l. ſi quis filio. S. eius qui,& ibi glo.& Ba rt. de 3 iniuſ.teſta. ubi ait Bart. actum hunc non fuiſſe fortitudinis, nec uirtutis. Et quamuis morst di- catur à morſu: quia per eſum pomi prohibiti Adam mortem incurrit, ut habetur per Archid. in c. præſent ium, in uerbo, mori, de præben. Tamen mors non eſt mala, quam bona uita præ- ceſsit, ſecundum Auguſt. ad Proſperum.& multa pulchra de hac re docuit B. Thom. in 2. ſe- cundæ De pœna primi peccati. Pretioſa enim in conſpectu domini mors ſanctorum eſt. Hinc ait B. Bernardus in ſermone de ſex tribulationibus, Mortem iuſtis eſſe ianuam uitæ,& initium refrigerij. Ad hæc accedat memorabilis illa Platonis ſententia; ſapientis uitam eſſe medita- tionem mortis. cuius meminit B. Hieronymus in epitaphio Nepotiani presbyteri ad Elio do- rum Epiſcopum, dicens, hoc laudant philoſophi,& in Cœlum ferunt, ſed multò fortius Apoſto lus. ſubiungitꝗᷓue aliud eſſe uiuere moriturum, aliud mori uicturum. ille moritur ex gloria, iſte moritur ſemper ad gloriam. Et proptereà B. Bernardus in præfato loco homines excitat ad iſtam gloriam aſſequendam, dicens: Quis ille pauor erit, d anima mea, cum dimiſsis omnibus, quorum tibi eſt tam iucunda præſentia, tam gratus aſpectus, cohabitatio ipſa tam familiaris, ſola ingrediens incognitam regionem occurſantia tibi cateruatim ruere teterrima illa mon- ſtra uidebis? Quis tibi in die tantæ neceſsitatis occurret? Quis tuebitur à rugientibus præpa- ratis ad eſcam? Quis conſolabitur? filioli mei memoremur hæc nouiſsima ne peccemus. hæc ille. Idem affirmat B. Hieronymus concludens eum facilè omnia contemnere, qui quotidie cogitat ſe eſſe moriturum. Et quàm magna& ineffabilis ſit gloria& fœlicitas beatorum, aperit B. Auguſtinus in epiſt. ad Cyrilum Hieroſolymitanum Epiſcopum, de magnificentijs B. Hie- 4 rony mi.ijs conſequenter ſubijciendum eſtvtrum mortui t ſint lugendi? Abb. in rubrica de ſe- pul.ait, hoc à legibus non concedi, ſed mortuos eſſe cum pſalmis& pſallentium uocibus ad tu- mulum deferendos, ut habetur. in c. qui diuina, cum multis cap. ſequent. 1 3. q. 2. dicit tamen Abb. ſi amici ex charitatis uel pietatis officio deflerent, id à iure non improbari, cùm de pleriſ- que ſanctis patribus legatur, qui in amicorum funeribus lacrymas continere non potuerunt, ut videre eſt in c. ubicunque. õ. hoc autem, cum cap. ſeq. ead. cau.& quæſt. Reperitur etiam in ſacris antiquorum literis, filios Iſrael Moyſis,& Iacob obitum lacrymaſſe, ut relatum eſt inc. quia alij, cad. cau.& quæſt. non proptered tamen longi luctus aut mœrores à ſacris conſtitutio- nibus admittuntur, ne mortales ad incredulitatem alterius uitæ delabantur:& hoc modo de- ſperationis indicium oſtendatur. d.c. qui diuina. ſed uerior uidetur eſſe ſententia, mortuos ul- do pacto non eſſe lugendos quia ij non amittuntur, ſed recedentes pręmittuntur, ut proficiſcẽ besnaujgantesué conſueuerunt: ita not. traditum eſt in c. quàm præpoſterum. 1 3. q. 2. immo ꝛura de illorum obitu magis gaudendum quàm dolendum eſſe tradiderunt.& Lazari exemplũ adducunt, q uem non mortuum, ſed ad huius mundi miſerias reſurgendum à Chriſto deplora- tum De mortuo inferendo. tum fuiſſe aperuerunt, ut ab eius geſtis acciperetur, maiorem gaudij, quam doloris cum à ſuperſtitibus habendum eſſe. hæc habentur in d. c. qui diuina.& ideo B. Hieronymugn epitaphio Nepotiani ad Eliodorum ait: gaudeas quòd talem habueris, non doleas adn amiſeris. Et in Epiſtola conſolatoria ad Paulam ſuper dormitione Bleſillæ, eam lugere bet, dicens: quòd etiam ſi Iacob Ioſeph in ſacco fleuerit,& Dauid Abſalon Heueri N- 4 & Aaron cæterisque ſanctorum ſolemnis ſit luctus exhibitus, tamen hoc apud illos ueters lerari potuiſſe; quia necdum Chriſtus paradiſi ianuam effregerat. concludens„hoc apu 9 tolerari non debere. Hic opportunè alia ſuboritur inueſtigandi cupiditas, ſcilicèt, quo lah ſepeliendi t ſint mortui. Reſpondeo, eos in ſepulchris, quæ ab eis eliguntur, eſſe conden c. I. cum concord. ibi per gl. de ſepul. tradit Abb. in c. apoſtolicæ, de donat. Doct.in cfratenn tem, de ſepul. Si verò non electo ſepulchro moriuntur, ſunt in maiorum ſuorum monumeni contegendi, exem plo ſanctorum Patriarcharum, ut habetur in d. c. I. cum glo. vbi Abb inqu .* 3 Abraam, Iſaac,& Iacob. etiam in lõginquis regionibus exiſtentes cum maioribus ſuis quiett re voluiſſe. ad idem eſt tex. in c. is qui de ſepul. in 6. Et ſi epiſcopi t ſunt, dici Poteſt eos in ecs- ſijs eorum curę commiſsis ſepeliri poſſe, quando non electo ſepulchro deceſſerũt ut per nl in clem. dudum. S. huiuſmodi, de ſepul.& Abb. in d. c. Apoſtolicæ. Quid autem ſiplures haber eccleſias? Archid. in c. cùm quis, de ſepul. in 6. dixit, eam, in qua moriuntur, præterendamel- Sed quid ſi alibi quàm in ſuis eccleſijs moriuntur? tunc fortè præuentioni locus eſſet.argim to cap. duobus, de reſcrip. vel dici poſſet, uiciniorem eccleſiam potiorem eſſe. argumenp cap. fin. de ſepul. in 6. Firma. autem in tract. de epiſcopo, in 3. part. quarti libri. quæſt..int ait, eos in eccleſia, in qua diuina officia frequentius audiebant,& ſacramenta recipiebantſt liri debere.& ideò peregrini t& alij tranſeuntes tam clerici quàm ſeculares ſepelii deben, eccleſia parochiali, cum ibi debeant eccleſiaſtica recipere ſacramenta. c. 1. de celeb. mill Dy- in c. i. de ſepul. ad rem facit. c. paſtoralis, de his quæ fi. à maio. par. cap. Quid ſi mulierplis habuit uiros? Dic eam non electa ſepultura cum ultimo airo eſſe ſepeliendam, ut habenuii d. c. is qui de ſepul. in 6. Et ubi non electo ſepulchro uxor debeat ſepeliri, vide Abb incmon col. z. de ſepul. Item ſi uxor prædecedens ſepulchrum eligat, an in eodem tumulourſtnne gendus? vide ibidem. Attende tamen neminem propè aram, in qua corpus Domin onfen tur, tumulari poſſe; Salic. in l.mortuorum. C. de relig. vbi Papam excitat contri alpuliſ- pulchra propè altaris cornua ac ipſi altari coæqualia fieri tolerantes. Quinimm monuovni in ipſa eccleſia, ſed extra eccleſiam, circa tamen eccleſiæ murum eſſe ſepeliendosiitcordätu tum in primo Concilio Bracarenſi, c. 3 6. ad quod accedit ſanctio Concilij Trbuiealisc vbi magnum miraculum refertur de quodam in eccleſia ſepulto, qui à ſpiritibus irmunäsno. cte ſequenti fuit ab illo loco ad alium extra eccleſiam uiolenter extractus. Item monuuite peliri non poteſt in loco, in quo uiuens ſtare nõ poterat.I ij. vbi Bar. ff. de cad. punitndt Dder in INeratius. ff. de regul. iur.& Iaſ. in lj. C. qui teſta. facer. poſſ. Qua verò pompa tumuini ſint mortui, dic inſpecta eorum dignitate, ſecundum gl. in l.nemo per ignorantinockci diſt. 1.& in c. 2. de auth.& uſu pall. tradit Abb. in quæſt. incip. Sempronius dericus. wnde tamen hæc ornamenta cum cadaueribus ſepeliri, ut Dalmatæ faciunt: ita habeturin larl impediat. S. funeris cauſa, ſuprà de relig.& ſumpt. fun.& ait Alber. in rubrica. C. eodtitu iti omninò obſeruandum eſſe, etiam ſi teſtator contrarium præcepiſſet, docuit Alex. mnlSr penſa, col. 2. fl.ad leg. falci. Quæro an ſepulchrum t ſpecioſum haberi poſsit: reſpondroh ut colligitur ex text. in d. c. Apoſtolicæ, de donat.& in c. bonæ rei. 12. qu. z. quæ jura Ehle pis indulgent, ut centeſimam de eccleſiæ ſuæ redditibus pro extruendis magnifice anuns pulchris donare ualeant. ſed in hac,& alijs pompis mortuorum, crederem modeſte agenne eſſe cum& conditio ſepulturæ,& exequiarum pompa ſint magis uiuorum ſolati”quim 1 dia defunctorum, ut optimè traditum elt in c. animæ defunctorum. 13.. 2-proptercihse ximè ab impijs ſunt præcauenda, teſte Abb. in c. ſacris, de ſepul.vbi ait, impio tumulum lpecl 5 ¹..... ic fd ſum non prodeſſẽ, ſed obeſſe: cùm à Deo ipſo ob temeritatis crimen puniatur. ſe qu dsias.ge cwonlc dortar Öffkesnun ere worntorum?& Decincecdeflaſimdi Hutuentes-uicos compe de Botrinconligo Holtenoinwetigand operaunen. Repond Koorestrdtumelbdetu vos gfurécGlitioine imaurſindorum exem, unrceorum(älne depre resſänäosgpromhi umteꝛgnäacuage vimädestincvraleun umekincqpndloner votrsa lnä nde Iramnaſqulcde eom exlgibſecmndum Thed Cperſctanchartan lumraionesnoſrag9 Islucaunſdum Demn 9 ceuabim 1 K anieer mTOcc orationes 3 4 muralunlur unhn doe.. uicha daih had De mortuo inferendo. 231 1„ 8.... dhen ie ſit hæc in omnibus hominibus plus carnis; qum ſpiritus ſapiunt, quamuis defunctis proſit, ut 9 nidone Beil dä ſigna tumulorum ſuorum habeant, quibus in eeligowemeaume pro ipſis Deum exorenr, ut 8,& Dauig 4b dead. habetur in c.cùm grauia. 1 3. G. z.& ad prædicta optime facit deciſio Anch. in repet. capituli in ee o præſentia, propè fi. de probat. dum ait, legatum factum pro magno ædificio in eccleſia con- eitgen ehan ſtruendo irritum eſſe:& ideò ad moderatam expenſam eſſe redigendum. Keliqua quæ ad ſe- 4 kcut pulchra pertinent, vide pleniſsimè apud Alber. in ſuo dictionario, in uoce, ſcpultura, cum ibi ad Nrſ1 it. Hoc in loco non eſt prætermittendum ad quem expenfæ t funeralium, quæ in morte præ Cig, lati fiunt, ſpectare debeant;ſcilicèt nũquid ad patrimonialium, uel magis ad beneficiorum ſuc 1 ceſſorem? Abb. latè quæſt. hanc enucleauit in quæſt. incip. Sempronius clericus.& tandem cõ cludendo inquit, eas, quæ ad ſalutem animæ pertinent, ut eſt clericorum ad officia confluen- tium impenſa,& huiuſmodi genus alia, ad eccleſiam, alia uerò ad hæredem pertmere, ut eſſet conſpicuus funeris apparatus,& ſpecioſa exequiarum pompa. hæc ille. qui idem uoluit etiam in c. ut præteritæ. de elect. ad quem accedit Dec. in conſ. 1 5 7. ſubiungens hæc tantùm proce- dere ubi inter hæredem patrimonij& ſucceſſorem in beneficijs quæſtio uerteretur. ſed quid inter ſucceſſorem in beneficijs,& illum, cui bona mobilia intuitu eccleſiæ parta conſentiente ſummo Pontifice relinquuntur, eſſet contentio? Dec. in d. conſi. qui ſuper hac difficultate in fu neralibus Card inalis Triuultij contingente illud conſilium edidit, affirmat, huiuſmodi impen- ſas ad eum, qui in dictis bonis mobilibus ſucceſsit, pertinere.& de hac re vide Petrum de Vbal in dis in tract. de canonica epiſcopali& parochiali, in 1 3. cap. canonicæ parochialis. Hic alia ſu- n 2 boritur difficultas, nunquid ſtatutum poſsit t præfigere numerum clericorum,& cereorum in funere mortuorum?& dicas non poſſe: quia eſſet contra libertatem eccleſiaſticam, ut docuit Dec.in c. eccleſia ſanctæ Mariæ. nu. 5 3. de conſtit. Et attende, quia iudex eccleſiaſticus poteſt eenei ſtatuentes laicos compellere, ut declarent eorum ſtatuta eccleſiam non comprehendere. Ant. ma par— de Butr. in conſi. 40. and elſeſepeen 13 Poſtremdò inueſtigandum eſt utrum animæ t defunctorum ſcire poſsint ea, quæ in hoc ſecu- deben ſpenie lo peraguntur. Reſpondeo dicendum uideri eas hæc intelligere& ſcire: quoniam apud legiſ- latores traditum eſt, defuncti animam contriſtari, quando uxor ad ſecunda uota digredituc.§. nos igitur.&§. ſolutio, in auth. de nupt. trad. glo.& doct. in lj. C. de ſecund. nupt. Hoc idem con firmatur ſanctorum exemplo: nam B. Hierony mus rogat Paulam, B. Auguſtinus ſanctos rogat, ut pro eorum ſalute deprecentur. Hoc ipſum ſanxit eccleſia præcipiens, orationes,& rogatio- nes ad ſandos, quæ omnia ſuperflua redderentur, niſi ab eis intelligerentur. Tamen B. Augu- ſtinus de agenda cura pro mortuis, ait, mortuos ea ſcire non poſſe, niſi Deo permittente, uel ab animabus hinc tranſeuntibus, uel ab angelis, quibus cuſtodia hominum eſt commiſſa, ut rela- tum eſt in capitulo fatendum.I 3. quæſtio. vlrima. Quid dicendum? certè preces& orationes noſtras à ſanctis intelligi uel facillimè concedendum eſt, tum ex prædictis, tum etiam quia unuſquiſque eorum in eſſentia Dei tantum cognoſcit, quantum perfectio beatitudinis exigit, ſecundum Theologos. ſed hoc perfectio beatitudinis requirit, quia ad eorum gloriam & perfectam charitatem pertinet, ut auxilium egentibus præbeant ad ſalutem:& ideo non ſo lùm orationes noſtras uerbis expreſſas, ſed etiam corde conceptas intelligunt. neque illud re- 6 14 luctatur, ſolum Deum t eſſe cordium ſcrutatorem. c. tua, in fi. de ſimon. cum concord. quoniã ſolus Deus cogitationes cordium cognoſcit per ſe ipſum, ſed ſancti eas in Deo,& ipſo manife- ſtante cognoſcũt. hęc omnia docuit gl. memoratu digniſsima in clem. una, de reliq.& uenerat. ſanct. in voce, orationes. in reliquis puto non eſſe diſcedendum à d. c. fatendum. Jummarium in rub. frſi cert pet. 1 A generalioribus inchoandum eſi. Bar. in rubricam. ff. ſi cert. pet. ARr. continuat hanc rubricam ſecundum gl. Tu uerò de materia huius rubricæ,& nigri uide late apud laſ. in rubrica inſtit. de actio. Et dum Bar. ſubiungit, in primis poſitũ fi e n hunc iunle —= 1I „Dl 1 41 G Aà: Si certum petatur. hunc titulum:quia inter cæteras actiones certi conditio generalior eſt. De ho 1 lioribus t inchoandum ſit, uide Dec. in rub. C. de probat. col. I.& quia Bar. pr hoc uerbũ, petatur, exponi debere repetatur. De hoc uerbo, petatu ligi diſtinctio in rub. ff. ſol. matr. col. 2. in 4.0ppoſ. uerſi. retenta. C, an. ſ.4 6 . d 4 proſequitur q 3 r.ſiue T Cpetatur, botel 1 Fummarium in li Mſi cert. pet. Ad cognitionem ſpecierum debet præcedere cognitionem generis. Licitum esi ſumere argumentum à uerbis rubricæ. Rubrica ita yræbet arguendi autoritatem ſicut textus. Teſtis interrogatus quid ſit illud de quo tetimonium dicit, nunquid reſpondere teneatuy Teſlis etiam non interrogatus debet rationem reddere ſuper his, quæ iudicio intellelts pe Teftis qui dicit aliquem eſſe diuitem uel ſanæ mentis, ſi interro gatus de cauſa ſcientia réſgond ſum uicinus, uel conſanguineus, an probet. uiß Teſlis dictum debet de neceſſitate concludere. Dicinus qui dicatur. Dittum teſtis quomodꝰ neceſſariõ concludere debeat per aliquem ſenſum corporis. Vicini propter aſſiduam conuerſationem uident actus uicinorum. An eæ quando liceat argumenta e deciſiones colligere ab autoritate uiroram magni nominir Diceum alicuius ſandti patris munitum autoritate ueteris uel noui te ftamenti preſertur Pape euſ tioni in deciſionibus caufarum. 4 percipiunn, 3 Teſlis an reddere poſſit rationem dicti ſui per locum ab autoritate. Teſtis de auditu licet non probet, tamen praſcriptionem facit. Teſtu qui dixit ſe poſi cortinam auaiuiſſe homicidem confitentem, an hadem faciat. (reditor propriè non uidetur niſi is, qui fidem alterius eſt ſecutus. Quando trabtamus de ſconificatione uocabuli ſtamus alluſioni ſeu ſignificationi uocabuli Creditor an dicatur ille cuipromuttitur pecunia in diem uel ſub conditione. Vtrum dicatur debitor ille, qui potet qpponeré exceptionem. F. ideiuſſõr an dicatur debitor. Bar. in J.j. fl. ſi cert. pet. BANr. in d.J. ait, ad cognitionem t ſpecierum debere præcedere cogniohen grreis. Tu quibus ex cauſis aliquid præmittatur, vide apud Bal. in rubrica. C. de ſerulughim b. ĩbi in 2. col. ait, rei appellationem eſſe generalem,& omnia contine re. vide ad hocg Rdocin Ij. ff.de ſtat. homi.& Alex. in conſ.79. in 5.vol. Bar. in ead. l.in ſecundo notabili, inquit, licitum eſſe argumentum t ſumere auelbi nbic & eorum ordine. Dicas tu rubricam habentem orationem perfectam pro lege adduc puk quod tamen declara ut per Eel. poſt alios in rubrica ut lite non conteſt.& in rubricadęeuri Et an& quando à rubrica argui poſsit, vide Abb. in cõſ. 3. in 1. vol. Et ad rem faciunt radé eundem Abb. in proœm. decretal. in uoce, Rex pacificus.& Soc. in conſi. 12 8.in 4 ⁶undi rubricam ad deciſionem cauſarum afferri poſſe.& vide quid ex hoc inferat Alexanincon col. 3. in 4. vol.& in conſi. 6. in 7. vol.& rubricam t ita præbere arguendi authoritatem, tex. docuit gl. not. in lj. C. etiam ob chirog. pec.& eſt glo. in uerbo, retractare. Cine licin eademque cau. Et de hac re vide plenè apud laſ.in rub.inſt. de acti.& Barb. in e.ſide ofkce Et an rubricæ Decreti,& Decretalium ſint autenticæ, vide Abb. in proœm. Gregor. wien aperit, rubricas ad quatuor allegari poſſe,& ad quot effectus. De argumento autem liiun ne rubricæ, uide Abb. in c. fl. in fi. de iudic. ſi verò rubrica& ni grum diſcordant, quid agel 4 ſit, vide apud Mari. Soc. iuni. in conſ.31. Bar. in d. ll. col. a. verſi.& hoc induco ad quæſtionem, tradit, nunquid f teſtis inter oenn, 3. 3— 1 1 quid ſic illud, de quo teſtimonium dicit; ut Putã interrogatur quid ſit mutuum, rebondene ol Lincoal 4 oadwitte- ladlnänchrt ericedsKonberield. wolſceseianmürs Cepolin caote74. 6 Vuineadlcolegfen lanxewentsſiinterroge podae pralmpionei inz clin; olbalinlj gresdepactenendbbe Lmptébietim Feln.A 7 ceclloem diensteltis reuspotetignorare&e f cucererecellroo yice fe loratia Cicaretoidſ vomnitiniß,qpr com mndropimiKccun Derswmmez esi 8 emtäden Kanzidte nlltemuwn qurt, beelnle quſt manrſcieftcmnim — däurin Karſn deltſgando qud UDCorpOric w. J. ¹. 1 Dorioyide quid Si certum petatur. 232 xtadul fier uid bcat? An iudex debeat huiuſmodi interrogationem admittere, vide Alex.in con f 187. in libro d. Naade primi& ſecundi vol. Attende, quoniam Bar. concludit, teſtem deponentem ſe vidiſſe mutuari, probare abſque eo, quod non interrogatus declaret,& rationem reddat: quia cum mutuum communiter in iure conſiſtat, non debet deponere ſe uidiſſe mutuari, ſed numerari. de qua re * vide documentum Bar.“ communiter approbatum R huic contrarium in ſolam. C. de teſti. & in l.j. C. de uſur. Conſidera, quomodoò ſeruari poteſt: quia ipſe teſtis ex co, quòd uidit nume rari, non debet inferre, igitur eſt mutuum, ſed ad officium judicis pertiger huiuſmodi facere il- lationem, cum in ſenſu intellectuali conſiſtat:& ita declarat Bar. in l. ſciendum, col. 2. ff.de uerb. 6, nieetman oblig. Declarandus itaque eſt Bar. quando teſtis reſpondet etiam non interrogatus„& réeddie ir udcwm leumn rationem per ſenſum corporis concludentem, ut per Bat. in d.i.ſolam. idemꝗ́ue ſimplciter te- as cauſs ſcemienè, ner idem Bar. inl. ſtipulario iſta.. hoc quoque. ff. de uerbor. obliga. Ec circa prædiæcta vide Soc. 5 in conſi. 143.in I. vol.vbi uult, teſtem f etiam non interrogatum debere rationem reddere ſu- perhis, quæ iudicio intellectus percipiuntur. vide Alex. in conſi. 152.in libro primi& ſecundi vol.& in conſi. 2 2 7. od. vol. in conſi. 11 2. in 4. vol.& Aret. in conſi. 3 8. col. z. Dicasque in du- nſum corporu bio admittenda eſſe interrogatoria, alioqui iudex faceret litem ſuam, ut not. habetur apud Ho- * ſtien.& Imol. iꝗ c. per tuas, de teſti. magis enimn mille impertinentia admitti debent, quam unũ pertinens& conueniens reijci. vide adrem Alex. in conſi. 1 8. col. 4.& in conſ. 1 50. col. 5. in 5. vol. ſcias etiam multas interrogationes fieri poſſe, ex quibus teſti fides non habebitur, ut per Cæpoll. in cautel. 74. 6 Bar. in ead. l. col. 4. verſi. quæro quid in teſte, ait, teſtem, i qui dicit aliquem eſſe diuitem, vel ſanæ mentis, ſi interrogatus de cauſa ſcientię, reſpondeat, quia ſum uicinus uel conſanguineus, e probare præſumptione iuris. Adde tex. cum ibi trad. in. ſi uicinis. C. de nupt. Alex. in couſ. 82. Men)aee. in 3. col. in 3. vol. Bal. in l.j. C. de coll. deteg. in l.conuenticulam. C. de epiſcop.& cleric.& in c. 1. „ S ttres, de pac. tenen. Abbas in c. cùm dilectus, in princ. de purg. cano.& in c. quoldam, de præ- ntanmunm ſumpt. vbi etiam Felin. Aretin. in conſi. 19. Et dum Bart. ibi paulòpoſt ſubiungit contra iſtam axione. 7 deciſionem dicens, teſtis t dictum debere de neceſsitate concludere, ſed uicinus,& conſangui neus poteſt ignorare,& reliqua ut ibi per eum. Iu circa id, ſcilicèt teſtis dictum debere con- cludere neceſſario, vide Feli. in c. in præſentia. de probat. vbi tradit an iſto caſu probari poſsit ignorantia. Circa verò id, ſcilicèt, uicinum præſumi ſcire facta uicini, Limita hoc non habere locum niſi in ijs, quæ communiter nota ſunt uicinis,& in genere ſciri poſſunt. Alex. in conſi. przcedere etj 222. in libro primi& ſecundi vol.& in conſi.5 0. col. pe. in 5. vol. Item limita niſi uicinus fuiſſec „ abſens, uel infirmus. Alex. in conſi. 8 2. col. 3. in 3. vol. Et in quibus caſibus hæc præſumptio lo- 8 cum habeat,& non, vide apud Feli. in c. literis, de præſump. Et quis dicatur t uicinus, vide Bar. in lſi tertius, in 2. quæſt.& in l ij. f. de aq. plu. arcen.& in J. iii. 6. ſi tam uicinum. ff. de damn.. in- fec.& Beli. in d. c. quoſdam. de præſumpt. Quòd autem conſanguineus ſiue coniunctus præſu- n matur ſcire facta coniuncti.l. Octaui. C. und. cogn. Limitatur hoc non habere locum niſi in 1uri- verectampohe bus fanguinis,& naturæ,& in factis habentibus tractum ſucceſsiuum; alioqui uerò in momen- on contelt&nn tancis. Feli. in c. Petrus, de homic.& Alex. in conſ.71.in I. vol. Et quoniam poſteà Bar. progre n 1xol Prairm 9 ditur inueſtigando, quomoddò dictum t teſtis neceſſariò concludere debeat per aliquem ſen- 1e ſum corporis, vide quid ex hoc inferat Bar. in qui teſtamento. S. ſ.. ff. de teſta. vbi aliqua poſui dex bocintela da ad Bar.& Feli.in c. quia ueriſimile, col. fi. de præſumpt.& plenius in c. literis,& in c. cauſam, eo. gre Nruend an, tit. Cæpoll. in conſi. 3 2. col. 6. Barb. in conſi. z. col.1 5.in I. vol.& in conſ. 1 2. col. 7.& ſeq. cod. po eratut a vol. Kom. in conſi. 91. col. 2.& Aret. in conſi. 73. c0l. 6. Poſteà Bar. infert, quòd& ſi teſtis dicés, XDabitcdt, ſcio, quia ſum uicinus, uel conſanguineus, non exprimat ſenſum corporis in ratione ſua, tamen dam b exprimit id, per quod ad ſenſum corporis, deuenitur. ita in ſimili caſu hanc oppoſ. ſoluit Bart. unenus T0 in l. mutum, uerſi. ſed qualiter. ff. de acquir. hæred. nam uicini propter aſsiduam t conuer atio- du nem uident actus uicinorum, ideò deuenitur hoc modo ad ſenſum corporeum. ſed ſi teſtis di- grum d ceret ſe uidiſſe aliquod dominium talis feudi, tunc dicit Bart. hoc dictum non probare: quia dominium uideri non poteſt,& ſic deficit ei ſenſus corporis. Attende tamen circa præceden- tia, Nate uirerummay 1Maunna r,n 4 mipra ruua ubrica. C. de ſer- 0 1e 215 ontmCfe. vlcea- nentum t ſuerti- n 1 V M Si certum petatur. tia, quia teſtis dicens ſcio, quia uicinus ſum, nõ probat niſi per duos teſtes ſe uicinum: uel niſi duo conteſtes ſe ſe ad inuicem uicinos eſſe perhiberent. Bal.in feud. vide Reli. in c. propoſniſti, col. 4.de probat.& in c. cùm cauſam, col. 9. verſi Ter tio, de teſti. Cæpoll. in conſi. 3 2. colu. 5.& in conſi.5 8. col. pen. Aret. in ſi. prædicta faciunt trad.per Alex. in d. conſi. 71. in I. vol.& in confi.!; 41. c ninò in conſ. 2 2 2. Examinato proceſſu, in libro primi& ſecũdi vol. I in & in d.conſ.8 2. Viſo proceſſu, col. 3. in 3. vol.& in conſ. 50.in cauſa& lite, co probaretur tia e mili in confi.; ol pen. cod.oq de etiam Reli. in c. cauſam, col. pen. de præſumpt.& omninò laſ.i hocra e etiam Beli. in c. cauſam, col pen. de p pt.& omninò at'n repet.Ladmonendi cqhi verſi.ſeptim ò, de iure iur. rri poſsint auui 12 alicuius t ſancti patris munitum authoritate ueteris, uel noui teſtamenti, præferiibqpæcn tutioni in deciſionibus cauſarum ſecundum 3lo. not. in c. de libellis. 20. diſt. Kom. nſing tn incip. Dicas, cum ibi addit. per Caſtill.& Iaſ.in S. quædam, col. antep.inſtit. de acion quadim ligas, quando propter authoritatem ueteris uel noui teſtamenti de errore conſtaret, rinqu Caſtill. in d. addit. alioqui ſtandum eſt deciſioni ſummi Pontificis. Et dum Bar⸗ſibiungi ni 13 teſtis t reddere poſsit rationem dicti ſui per locum ab authoritate: vide Barbar incnf3. col. 2.& ſeq. in 4. vol. Quatenus autem Bar. loquitur de authoritate priuata iplis eté nir Salic. Alex.& Paul. de Caſtr. in liubemus. C. de teſta. Poſtea ſubiungit Bar. teſtem gimmuent authoritate alterius, dicens ſe ab alio audiuiſſe, regulariter non probare. Limiafoc wn po⸗ cedere in poſſeſſorio ſecundum dominos de Rota in deciſ. 45 9. ſub titulo detsbenciNou 14 quòd in poſſeſſorio ſufficit teſtis de auditu. Item attende perpetuò, quia licettsi demin non probet, tamẽ præſumptionem facit, quæ transfert onus probandi in aduerſarum hociit dictum aureum Archid. ad quem Rom.& Alex. acceſſerunt, ut inquit Curtin con ,um« vbi extollit hoc documentum. idem ait Mari. Socin. iuni. in conſi. 69. nu. 17.Iludetum lis 15 teſtem, qui dixit ſe poſt cortinam audiuiſſe homicidam confitentem ſua peccataſacexdœii feſſum fuiſſe ſe homicidium aliquod commiſiſſe, nullam fidem facere, quamuis iſtetttin Ioquatur de auditu alterius, ſed ipſiuſmet delinquentis.& rario eſt, quia confeßiofacta n ro poli non facit fidem in foro fori: ita Io. And. in additionibus ſuis in c.f.de tempototit Tyndarus in tract. de teſtibus, cap. 1 5. de teſte qui unum prima vice dixit in iudicio,&ainn cunda uice extra iudicium. nu. 2. Bax: in cad.col. pen. verſi. Quæro utrum ile, tractat, an ille cui debetur ex delictonuelleer 15 dicarur creditor; quia creditor t propriè non videtur niſi is, qui fidem alterius eſt ſecuuu de eundem Bar. in conſi. 169. Statutum ciuitatis.&Rom.in conſi. 224. De hac te, quefe- net ad. l. creditores, cum ibi trad.per doct.ff.de uerb. ſignific. vide Alex. in Là fili col ſo 1 Trebell.& in conſi. 64. Et ſi celeberrime doctor, col. 2ein 3. vol. vbi tradit de co, dquohis- res uendicari,& an talis dicatur obligatus,& in quo differant obligatus& debitor. vieci- ad prædicta Aret in conſi.; 3.col.3. Er dum Bar. decidendo propoſitam quæſtionem ato 17 do tractamus de ſignificatione t uocabuli, ſtamus alluſioni ſeu ſignificationi uocabuln 40 0. nn I. Ce cõſ. 228. in fieodn rgumenta 5, Feli. in c.qualie 2 uadded cötaſtwin onl nrejern cpdoh h apreäcaudeed Acepuonemuttumn d wdabimumobli crleobn ſoljb 640bigteilbe Ninrerochbingen prgeratembadin o ipwpeorumfidein llenaqgelioelt. Ka rolgeinconlg6. Oba V 1LUunuuo qunmuſiſßm AM. mälijiape 1 vmaäwüdelwonn dum ban diin ericl Weadem reädaun r Kdeyrelaigenadi iiligiieruetumch matrim.Kquonimmag commodiri. R. deol murd. Kbüngi olte ar perter ind9.0 auhanddicanur mur A M 8 lle pui llat 2 Nuund duun 1 dar i ello n. awagt don amdca adducipug, Ar 11*ε PeTdicta eundengi- 1.. e chl 1VI ecuwiwacc, mna vicè cu 1.1 Adelch i debetlte cUl r denaleribete Qunde LA„1. 1 1224 Deth Si certum petatur. 233 ad hoc Alex.& alios in lj. in princip. ffNde acqui. poſſeſſ Subiungit deinde Bar. etiam ſi alluſio uocabuli in propoſito caiu repugnet, quoniam ſi aliquid ſubtraxiſti nihil tibi credidi, tamen differentiam eſſe inter hanc uocem, creditor,& rem creditam 3 quia uox hæocreditor„reſpecti uè ad debitorem habetur pro quocunque, cui aliquid debetur, ſecundum dl. creditores. ſed hæc uox, res credita, ſtat in ſua propria ſignificatione, ſcilicèt, ut ea tantum intelligatur, de qua fides eſt habita. Vide ad hæc Rom. in conſi. 1 42& in confi. 202.in principio.& in conſi. 204. in fi. Et ideò infert Bar. diligenter eſſe inſpicienda uerba ſtatuti ‚utrum faciant mentionem de creditore,& eo caſu omnes comprehenduntur, quibus aliquid debetur. Adde Alex. in conſi. 162. Viſis narratis, in fi. in 5.vol.. Bar. in ead. l.& col. verſi. dicitur hic in tex. quærit, utrum ille, cui promittitur pecunia in diem 18 vel ſub conditione, dicatur creditor? Declara& diſtingue ut per Alex. in conſi. 2. colu. 5. in 4. vol.& in conſi. 16.in 5.vol. Barbat. in conſi.48. col.. in I. vol.& Aret. in conſi. 108. An au- tem ille, qui poteſt opponere compenſationem, dicatur debitor? Alex. in conſi. 15 4. Viſo the- mate, colu. penult. in libro primi& ſecundi volu. probat, eum eſſe uerum debitorem. Et dum Alex. in ead. col. dicit, quamuis à deditore extorqueri poſsit pecunia debita, tamen proptereà non ſequitur, quin etiam ipſe debitor poſsit aliam quantitatem ſibi debitam ab illo creditore exigere, licèt non oppoſuerit exceprionem. idem uoluit Bar.& Iaſ. in l.ſi quidem. C. de tranſac. 19 Et ad prædicta uide eundem Alex. in conſi. 64. col. 2. in 3. vol.& de illo, qui poteſt topponere exceptionem, utrum dicatur debitor, tradit Roma. in conſilio 204.& Bald. in conſi. 400. in I. vol.vbi tractat an obligatus ex maleficio dicatur debitor. Ad præcedentia accedat Alexan. in conſi. r06. in 5. vol. vbi loquitur de ſtatuto faciente mentionem de creditore.& Rom. in cõſ. 164. ubi agit de illo, cui facta fuit ceſsio omnium debitorum ſuorum.& omninò Anch. in cõl. 37iin tertio dubio.& nonab re eundem in conſi. 282.& Ang. in conſi. 189. poſſent alia quo- que præcedentibus adiungi, quæ breuitatis cauſa relinquuntur. Et dum ſubiungit Barq. in ead. 20 Ij. propè fi. utrum fideiuſſor f dicatur debitor? Vide Alber. in I. par. ſtatut. quæſt. 1 93. incip. Pulchra quæſtio eſt.& Alex. in J. ſi creditores, col. fi. C. de pact. Barb. in conſi. 3 7. colu. 1 8. in I. vol.& in conſi. 86. col. 2. in 4. vol. Fummarium in l.j.ſrſi cert. pet. In mutuo quomodd ſit formandus libellus. Bar.in l.iͤ. f.ſi cert. pet. BARr. in d..ij. in principio ait, hic incipi tractari de mutuo. In hac re vide quomoddò ſit formandus t libellus in mutuo, apud laſ.in§. ſequens, col. 3.verſi. circa glo. inſtit. de actioni. Et dum Bart.ibi in uerſiculo ſecundo caſu, ait, ſi transfertur dominium alicuius ſpeciei, hoc acto, vt eadem reddatur, hunc eſſe contractum innominatum. contra hoc uidetur facere tex. in l. fi. flede præſcrip. verb. vbi cyphus erat datus, atque ita dominium erat translatum, quia propriè id ſignificat uerbum, dare, vt per Aret. in conſi. 60. col. 8. ex mente Bart. inl. ſi conſtante. ſf. ſol. matrim.& quoniam actum erat, vt idem reſtitueretur, decidit ibi text. hunc eſſe contractum commodati.& ſi pro ſolutione diceretur, ibi cyphum datum fuiſſe ad utendum, illa erit diui- natio. Subiungit poſteà Bart. quando ab initio agitur, vt aliud reddatur. Declara hæc dicta Bar. per tex. in d.. fi. Quid autem ſi à principio partes conuenirent, ut pro ueteri nouum red- datur, an dicatur mutuumè vide Iaſ. in I ſeq. col. 1. in prima lectura. Jummarium in d. ij. H. mutui datio: ſf ſi cert. yet. Vtrum ile qui debet maſſam argenti poſſit ſoluere argentum, quod non ſit eiuſcenm ligæ. An G quando aliud pro alio inuto crequore ſolui poſſit. Bar. in d.lij. S. mutui datio. ff.ii cert. pet. BaARr. in ead..S. murui datio, agit utrum ille, qui debet t maſſam argenti, poſsit ſoluere ar- gentum, quod non ſit eiuldem ligæ? vide Bar. in l. Paulus. ff. de ſolut.& ibi Cuma.& Curt. iuni. GG omninò, Si certum petatur. omninò,& Practicam Papienſem in forma libelli, quo agitur hypothecaria dum. Ad rem faciunt trad. per Bar.& alios in l. quæ extrinſecus. ff. 2 hic.& dum ibi in fi. ait, quando quantita Bar. in d. S. mutui, col. fI. radit, an& quando t aliud pro alio ſolui citque genus poſſe eſſe tripliciter. Attende hæc uerba Bar. quæ ſum de uerb. obli zin glo. tetrain poſsit inuito crediton, nt obſcura. ided uidec- s debetur,& debitor non poteſt ſoluere g. 8. 1 1. quantitas eo caſu creditorem cogi rem acciperc:& reliqua, vt ibi per eum. Vide KRoma. in conſ 4 Aret. in conſ. z 8. in fi. Dracticam Papienſem in forma libelli, quo agitur hypothecauinjng dde uerbo, ſatisfacere debito memorato, in reſponſione ad ipſum libellum. Jummarium in d. lij. J. appellata. ſf ſi cert pet. Argumentum ab etymologia uocabuli ualidum est. Aun ex ipſô mutuo naſcatur obligatio. 1 2 Bar. in d.lij. õ. appellata. ff ſi cert. pet. 1* Baxr. in ead. l.ij. S. appellata, ait, argumentum fab etymologia uocabuli u Attende dum concludit Bar. argumentum ab etymologia non procedere affirm fit de meo tuum, ergo eſt mutuum. huic ſententiæ reluctatur tex. de interdic. vbi habetur, exhibitoriam& reſtitutoriã dici dicuntur. atque ita colligitur ibi argumenrum affirmatiu ſunt propriè interdicta. quem tex. ad hoc affert Iaſin rub randum de nominibus.& hunc tex.(vt audio) extollebat laſ. in cathedra.& dehacr, quando ualcat argumentum ab ctymologia uocabuli, vide Abb. in proœm. decretal&ibid- Feli. in uoce, Gregorius, nu. 3 1. 2 Bar. in d. S§. appellata, tradit, an ex ipſo mutuo t paſcatur obligario, an non? Vide Card 56:in I. dubio.& quæ in contrarium Ponuntur in Lita ſtipularus. S. Chryſogonusféceleha obliga. Et dum Bart. ibi ſubiungit, mutuum naturale reconciliari multis mocdis&ptinocan ſumptione. hoc intellige quando bona fide conſumpſit,& non aliter, ſecundumlaſin ng- ſti,S fi. in 4. notab. infrà eod. tit. Et dum proſequitur dicens, tertio modo poſſe melliciin ptione, hoc eſt commixtione, vide Jaſ.in lſingularia, colu. 5. verſi. Sum in ſecunchytscauti quia Bar. poſteà inquit, ſunt etiam duo alij calus extra glo. filicèt propter ſupenenimimdh minij in mutuantem ex cauſa de Præterito, dicas ex hoc tolli fundamentummliudl wnt. V §. fI. col. 2. verſ. ſed contra.. Alidum eſt W atiue, ſcila In§. I. verſ. Sunt tamen i propriè interdicta: quia intern cilicer, dicuntur intercuos,gs f. ff. ſol. matr. dum agitur nonelte nci Jummarium in d.l.z. I crequum. ff. ſi cert pet. I DPidꝰi, pecunia, tripliciter accipi poteſt.— ³ uomodo ſint intelligenai teſter qui ad aliquid probandum adducti aixerunt id fallun ſulſ aum prias uel poft nuptias. S Teßiu znus ſi Aicit poft mortem,& alius ante mortem, eos concorqari non poſe. 4 DVerbateſiu impropri accipiuntur ut contrarietas euitetur. E nu.5. ens Bar.in d..ij. õ. creditum. ff.ſi cert. pet. I. BaR r. in ead.1.ij.S. creditum, ait, uocem hanc, pecuniat, tripliciter accipi poſſe. lu appellatione pecuniæ contineatur, uide per Bar. inl. nam quod.§. non omnisiinfäſt aitai in L).§. item poteſt. ff. de conſt. pecun.& inl.talis ſcriptura. ff.de leg. I. vtrum eeuniiema tur ſub generali bonorum hypotheca, vide Antonium de Fano in tracta. de pignonbis 4 pothec. in 4. membro ſecundæ Par. nu. 21 6. Item ſcias, pecuniam deſtinatam ad empioreh diorum inter res immobiles annumerari. text. eſt ſing. in J. iij.S. quid ergo. fErde Conneüen tradit Rom. in ſing. 103. vbi ex hoc infert ad pulchrum caſum.& Mari. Sociuni- i ela & de hac re uide Ambroſium de Opizzo. in repet. S. Diui, inter numerũ 73.& maff debi & pecuniam eſſe uitam hominis, ait glo. in I.aduocati‚ in uoce, uitam. O. de aduoc. diue quam citat Bal. in l ſi tuis. C. de oper. liber. — 5 2 Bu. aſe:qgiaxctemohdd 1 aus womerntanels Fe in unconcordam obord lcqxe oiotels den lügnorde mote ooil nottem varurqlem ſecun 4 Dam detdaftektinpr rcb Poſfeterjmredig mS Cpotruprigylibau rnpelktonende fcunda- Aucinlifechna. bidor tiwonimtmmmfebar;. crrioneerumuocum ante 7 BWrircocemgin fngli tabereuandointer icum umüäemfickpwſe. limi mdiaa Rdeludc. Kdec NenenasWri en nenneloAndr.dgelt änzed dlenttume aeincona colain 1 4 kri corſe Ginlie ru eogreduciadenncD. it.c telln oimen 8 4 zl ramai madpta bi ſ ntplure. Kd Dlcent 7uomoc. dicae unckamop de telli 1, ſ C Vyfie 4 C/ Quand Co logmavocabuſiunän rocedere athrur X. n§. I. verſ ꝓ §. I.N erſ Kunrgn⸗ Ale. Deiter 119 Glcta: Ouh- ce Cicuntur mter- Werr Ung 05 .Watf. Cum zolpu- 1 9 1 Si certum petatur. 2354 erb Ln N 3..—... werdodig 2 Bar. in d.§. creditum. col. 2. ver. aduerte pro huius declaratione, tradit, quomodò ſint t intelli- gendi teſtes, qui ad aliquid probandum adducti dixerũt id factum fuiſſe ante nuptias, uel poſt nuptias. Ad hoc uide omninò Soci. in conſi. 9 2. In cauſa, colu. 3. verſ.ſed ad primum, in 3. volu. ubi docuit quomodò teſtes reducantur ad concordiam, quorum aliqui dixerunt factum fuiſ- ſe teſtamentum ante mediam noctem,& alij poſt. citat Dyn.& Bar. in l. inſulam. S. fructus. ff. ſo lu. matr. videas etiam Bar. in l. eos in fin. ff. de fal.& in J. qui ante calendas. in princi. ff. de verbo. oblig.& alia quæ habentur per Ang. Aret. in S. ſi de alia, inſtitu. de inutil. ſtipul.& in§. ſi minus, inſtitu. de action. vbi latè docuit an& quomodo teſtes poſsint reduci ad concordiam. Videas etiam Oldr. in conſi. 10 1I. col. 2. Raph. Cuma. in conſi. 6 7.& aliquid apud Aret. in conſi. 1 3. co- lu. 6. Alex. in conſi. 66. Roma. in conſi. 3 90.& Nicolaum de Lira, Matthæi 26. in verbo, ait illi Ieſus. Accedat etiam in hac materia Alber. de Roſate in tract. de teſtibus. Barb. in conſi. 1 2. co lu. I. in 2. volu. Feli. in proœ. Decretalium, col. 4. in c. translato, col. 5. de conſtit.& aliquid. in c. ex parte, colu. I. de teſti. Franciſ. Curtius in tract. de teſtibus.& Tyndarus in tract. de teſtib. Bar. ibi ſubiungit, ſi unus teſtist dicit poſt mortem,& alius ante mortem, eos concordari nõ poſſe: quia actus mortis finitur in inſtanti. Hoc idem locum habet etiam in ſententia, quæ eſt actus momentaneus. Feli. in c. cùm tu, col. 4. verſ. idem uideretur, de teſti. vbi ponit etiam eo- rum concordiam, quorum unus dixit, dum moriebatur,& alius poſt. Attende, quoniam alio quoque modo teſtes de morte deponentes poſſent ad concordiam redigi, ſcilicèt, vt unus in- telligatur de morte ciuili, alius uerò de morte naturali, hoc eſt poſt mortem ciuilem,& ante mortem naturalem ſecundum ea quæ habentur in l.ex ea parte.§. inſulam. ff de verbo. obligat. mde 4 nam uerba t teſtis impropriè accipiuntur, vt contrarietas euitetur. Abb.& alij in c. cùm tu, de teſti. Poſſent etiam redigi ad concordiam teſtes loquentes de nuptijs, ſcilicèt ante nuptias pri- mas,& poſt nuptias, ſubaudi ſecundas. Sicut poſt appellationem intelligitur de prima,& poſt appellationem de ſecunda. d. c. cùm tu, de teſti.& vide ad rem tit. C. de dona. ante nupr.&§. eſt aliud, inſti. de donat. vbi donatio ante nuptias dicebatur proptereâ quòd ante contractum ma- trimonium tantùm fiebat; quæ uerò poſt contractum fit, dicitur propter nuptias.& de ſignifi catione harum uocum,/ ante,& poſt, vide Feli. in d. c. cùm tu. 5 Bar. in eodem§. in fi. inquit, etiam ſi teſtes t ad concordiam redigantur, hoc tamen locum nõ habere quando inter dictum teſtis& partis contrarietas reperiretur: quia dictum partis nul- lam fidem facit pro ſe. Limita hoc documentum, ut per eundem Bart. in l.ſi quis intentione ambigua. f. de iudic.& de concordia teſtium ultra ea, quæ in præcedentibus ſunt allata, vide Alex. in conſi. ⁊46. Quoniam abundè, colu. 2. verſ Accedit in libro primi& ſecundi volu. vbi ex mente Io. Andr. ait, teſtes reduci poſſe ad cõcordiam quando ſunt plures conteſtes, ſaltem duoʒ ſed ſi eſſent tantum duo teſtes, tunc non rediguntur ad concordiam, vt probent. idem ait in conſ. 73. col. 2. in I. volu.& in conſi. 11 6.& in conſi. 1 3 35. col. 2. eodem uolu. vide eundem Alex. in conſi. 1 64. in libro primi& ſecundi uolum.& in conſi. 149.& conſi. 15 0. in 3. volu. vbi vult, eos reduci ad concordiam, vt probent. Belin. in dicto c. cùm tu,& in c. præſentium, eod. tit. de teſti.& in c. cum contingat, de offi. delega. Barb. in conſi.50. col. 6. in I. volu.& in conſi. 25. in 2. vol. Præpoſi. in c. omnes leges. 1. diſtin. Rom. in conſi. 1 56.& ſeq. Imol. in conſi. 101. & ſeq. Vide etiam ad prædicta Angel. de Aret. cum ibi addit. in glo. in uoce, falſario, col. 5. uer. Quid ſi ſunt plures.& dum ibi in fin. ait Bar. iudicem debere iterum teſtes interrogare, ut ex- plicent quomodd dicta corum intelligant,& declarent quando ſunt ambigua, vide Beli. in c. cum clamor, de teſti. * Jummarium in d.l. ij. T. in mutui. ſf. ſi cert. pet. I Triplex eſt mutuum. 2 Drocuratorem conſtitutum etiam cum libera ad accipiendam poſſeſſionem aliquarum rerum ſeu ad ali- quid exigendum, ſi confietur tantum ſe illas res habuiſſé, domino non præiudicare. 2 TProcurator an& quando confitendo ſolutionem debiti noceat domino. CGG 2 Bar. G= N d— Si certum petatur. Bar. in d.i.ã. in mutui.ff. i cert. pet. 1 Baa. in esd.J.§. in mutui, verſ.pro cuius euidentia, inquit, triplex t eſſe mutuum, lige vt per Feli.in c.ſi cautio, col. antepen. verſi. circa, de fide inſtrum.& dum ibi auld fert ad quæſtionem: ſi procuratorem ad accipiendam mutuo pecuniam conſtituo,& cuniam mutuo accepiſſe ab aliquo fateatur, me non obligat: quia hoc mandatum Pntell de mutuo naturali, in quo pecunia accipitur: ſed aliud eſt accepiſſe,& aliud confeſsione cere. Et hæc locum habent ſecundum Bart. etiam ſi adiecta foret clauſulaln mandatoyta piat pecuniam mutuo,& confeſsionem faciat de rêęcepta; quoniam intelligitur eũ dedenn fiteri hoc, quando re uera pecuniam accepit. Hoc Bartoli documentum Perpetud eſſen tenendum, ait Jaſ. in§. ſequens alia, inſti. de action. vbi teſtatur ultimum eius dictum elec tabile propter authoritatem multorum, qui contrarium tradiderunt, vt ibi ſ — Per cum. Etina trarium faciunt quæ uoluit Bal. relatus à Iaſ. in§. fuerat, col. 3. verſ.& per hoc ſubditun— actio.& Alex. in l..§. ſi quis ita, in fi. ff. de uerb. oblig. Sed uide tu Beli.in c. cùm olimj decht leg. vbi hoc ultimum dictum Bartoli defendit.& ad prædicta uide Ang. in conſi. · zinke do dub.& Aret. in conſ. a. vbi ait, procuratorem t conſtitutum etiam cum libera ad acciytn poſſeſsionem aliquarum rerum, ſeu ad aliquid exigendum, ſi confitetur tantum ſe illast buiſſe, domino non præiudicare, vide eundem in conſi. ⁰5 3.& in conſ. 86. Federic, in conl Alex. in conſi. 1 30. In cauſa& lite, in 4. vol. Abb. in conſi. 1 8. col. z. in 2. vol. Barb.in conli lu. 20. in 2. vol. Anch. in conſ.vltimo. col. 2. S0c. in conſ. 3. col. 2. in 1. vol.& Beli.in c.ſi caurde lu. pen. de fide inſtru. Et an& quando procurator t confitendo ſolutionem debiti nocen mino, tradit Dec. in conſ. 49 3. Sed nunquid ex huiuſmodi confeſsione agi poßiit contraiy procuratorem, vt de proprio ſatisfaciar? Ange. de Aret. in l. hæc uenditio. C. qe predißen lib. 10. decidit, eum conueniri poſſe. ſed contrarium tenuit Paul. de Caſt. in conſ,wſtimo cdi ſecundum impreſsionem antiquam. 4 0 bal 3 Fummarium inl cum quid. ſf. ſi cert. pet. TZaciti& expreſſ idem eßt indicium. Abtum ſactum contra expreſſum mandatum princip non ualet. Ex qualitate dantis E recipientis donatio praſumitur quando fümma erat modica. Si legatarius rem ſibi purè legatam ſienter enut ab hærede cenſétur renunciare legau. Licèt aliquid ex faëto partis praſumatur, tamen eſt allegandum. Præſumptio liberat ab onere probandi, quamuis non alb' onère allogandi. Bar. in l. cuͤm quid. ff.ſi cert. pet. BaART. exd.l. cum quid, colligit regulam illam, ſcilicèt expreſsi t& trcliſtencſin cium. Limita hoc eſſe uerum, quò ad finem ualidandi actum, alioqui verò ſi de eo uin ageretur: quia expreſſum potentius operatur, quàm tacitum. Alex. in conſi. ⸗9.col-ein; 6 Et an& quando taciti& expreſsi idem ſit iudicium, uide Dec. in l. expreſſa nocent fde iur. Et huius. lregulam nõ habere locum in multis caſibus docuit Alex.in. ſi eſeiin pen. ff. de leg. primo. Vide Bar. in l. generalis. ff. de uerbor. obligat. Barb. in conſi. 40.0 il 9 vol. Ecli. in c.ſi quis contrà, de for. compet.Soc. in conſi. 198. colum. fin. in f.voblisiea tfactum contra expreſſum mandatum principis non ualere, alioqui uerò ſi contra uin fieret. Vbi uerò eadem eſt ratio taciti& expreſsi, tacitum habetur pro expreſſo. lnäne 5 ter. C. de inſt.& ſubſt. ſub condit. fact. quem ſequitur Alexan. in conſi. 48. Circa hanc du— 9 nem, col. fi. in 10. vol. vbi ait, hoc ſempiterna eſſe dignum memoria‚ ut ibi eſt eadem ſim ibi tacitum habetur pro expreſſo. dunb Bar. in ead. l. colum. 3. ait, ex qualitate dantis& recipientis, donationem præſumi; Tm ſumma erat modica. vide. l.vtrum, ff. de donat. int. uir.& uxor.& declarat Alexandéinng col. pe. ff.de uerb. oblig. Adde aliũ caſum ſing. in quo præſumitur donatio in lſed&uim fde ezn ubeuporib eleple in Brirxder8 Co'uehe gunenell legandèum.3 dines,ſedccam notot Vide dehactekle unir ciicäomemordvis ſceruamintn cü nendigete, que le-o 10 eccleſarumo-e con dosin itn. eſintcecc 2Agtode Borr.repetec Coceſttexin!dacberun 5 u nprirololubi habe obonerealegmmdi. Hocic lud gaoddeotorio diciſo pelaniceappelit aqleit umenquodnotoraindigen darccog.Kdumarinc, Riuön tederetzdirdend nlſchaxesKauäg Lunm 7 Jlr ſnyere nßherend 1 th umſe haum eram cum ldenug Contnetur tanrmii m on.J6 Fedtencit DDLa in vol. Badan zin 1.vol&Felincha Vo ſolationem dhin atebsione agipobia ec uendinoCcem 41¶ Aa † 8 aul. de Caſt.in nſt 6 11 7 1 dui vero le Alex.in conl9ch in lexpteſfa be „ 1 n 7Do uit Acxinlirih at. Barbi coulsn, o m. Hil 110läh Olu.— V locgiwn o 1O— T. 1' 2 8 voleſb- tur procple Don Cradi onem pein onaole„ denag Aleranl”, 4 2 dus” Si certum petatur. 235 ffde donat. inter uir.& uxor. Item donatio præſumitur inter coniunctas perſonas, quando eis aliquid plus debito conceditur. l. Procula. ff. de probat. quod ramen declara ut per Soci. in cõſ. 25.col. 3.ůin 4. vol.& Alex. in conſi.5 3. in fi. in 4. vol.& Mari. Socin. iuni. in conſ. 1 28. nu. 126. cum ſequ. Item ſi legatarius t rem ſibi purè legatam ſcienter emit ab hærede, cenſetur renun- ciare legato, atque ita donare ſecundum Bar. in l. qui Romæ.§. duo fratres. 1. q. 12. fH. de uerbo. obliga.& ad rem hanc facit tex.& ibi docto. in c.etſi quæſtiones, de ſimon.& uide Præpoſit. in c. ex eſt. colu. 1. diſtinct. 2. Roma. in conſi. 23 8. colu. 1.& in conſi. 2 90. colu. 2.& in conſi. 337. & aliqud per Corne. in conſi. 8 1. in primo uolu.& in ſubſcriptione ad conſilium cius 51. Colu. 4. eodem volu. Bald. in Igencraliter. C. de non numer. pecun. colu. 3. Felin. in c. quia ueriſimi- le, de præſumpt.& Alexand. in conſi. 164. in 5. volu. vbi habetur magis eſſe ſumendam quam- cunque aliam præſumptionem, quàm donationis.& Soci. in conſi. 40. colu. 4.& Corne. in dicta ſubſcriptione ad eius conſilium 6 1. col. 4. in I. vol.& Soci. in conſi. 1 5 9. col. antepen.& ſeq. vbi habetur, potius eſſe præſumendum errorem, quàm donationem. Bar. in cadem I.& colu. verſic. ſi enim in libello, ait, licèt aliquid ex facto tf partis præſumatur, id tamen eſſe allegandum. atque ita ex hoc Bartoli documento infertur, non modò præſum- ptiones, ſed etiam notoria, quamuis non egeant probatione, indigere tamen ut allegentur. Vide de hac re latèẽ moder.& præſertim Felin. in c. cùm ordinem, verſi. ad glo. de reſcript. vbi ponit octo memorabiles declarationes in propoſito caſu,& in c. afferte, de præſumprt.& in c. ſcientiam, in fi.& in c. fI. eod. tit. in c. ad hoc, col. 3. de appell. aiunt enim, notoria ſola allegatio- ne indigere, quæ uerò non ſunt notoria, indigent allegatione& probatione. Barb. in c. quæ in eccleſiarum, col. 4.de conſt. Aret. omninò in c. z2. de libell. oblat. Cæpol. in tracta. de ſeruituti- bus, in titu. Quæ ſint neceſſaria ad inducendam præſcriptionem in ſeruitutibus, cap. 20. colu. 2. Anto. de Butr. in repet. c. veſtra, de cohab. cleric.& muli. Alexan. in I.. col. 5. ff. de eden.& de hoc eſt tex.in l. ſi adulterium cum inceſtu. S. idem Pollioni. ff. de adulte. Socin. in conſi. 1 49. C0 lu. 4. in primo uolu. vbi habetur, præſumptionem t liberare ab onere probandi, quamuis non ab onere allegandi. Hoc idem docuit. Anchar. in conſi. 3 87. colu. 2. vbi ait ad hoc facere il- lud, quod de notorio dici ſolet, vt ſcilicèt allegari debeat, ſecundum glo. ſingul. in clemen. ap- pellanti, de appellat. atque ita Anchar. in hac re æquiparat notorium præſumptioni. Attende tamen, quòd notoria indigent probatione, quando id pro forma exigeretur. Beli. in c. ſuper eo, de teſti. cog.& dum Bar. in d.l. in fI. 5onit quæſtionem de ſcholari, cui abbas fundumtradidit, vt fructus haberet ad fruendum. vide tex. in l. tutor. S. quæ tutoribus. ff( de excuſ. tutor.& Alex. in lj. col. 2. Verſ.& aliud. ſf. de leg. I. Fummarium in l. ſiquis nec cauſam f. ſi cert. pet. Jlud ſemper eſt inſpiciendum quod principaliter agitur. Si dopoſetum fiat gratia recipieniis, ad eum cpedtat periculum. Bar. in l. ſiquis nec cauſam. ff. ſi cert. pet. BaAKT. cxd.l. ſiquis nec cauſam, inquit, ſemper illud eſſe inſpiciendum, t quod principali- ter agitur. Vide exemplum ad iſtam. l.apud Aret. in cõſi. 13 4. col. 2.& ad iſtam. l.habes tex. not. in l. ſiquis ingenuam.§. in ciuilibus, cum glo. ff. de capt. Et ꝙ non attendatur illud, quod in con- ſequentiam uenit, vide Alex. in conſ.9 1. in 6. vol.& an& qñ attendatur quod fit ſecundario, tra dit Beli. in rubr. de treg.& pac. nu. J. vbi ait qñ aliquid ſecũdarid ab actu principali immediatè proueniret, illud eſſe attendendũ, quoniam perinde eſt ac ſi principaliter fieret. Et quia Bar. di xit in ſumma, ſi depoſitumt fiat gratia recipiẽcis, ad eum ſpectare periculum. oppo. Bar. d.l. que .—.. 1.—.—..— fortuitis. C. de pign. acti. Vnde pro ſolutione afferuntur diuerſæ ſniæ. ſed pro opinione Azonis facit.. æpe. j.8. æpe. f. de depoſ. Subiungit poſtea Bar. quid ſi iſte, qui habebat pecuniam, dede rit eam ſub uſuris? Vide. l. ſecundam. S. mea& tua. ff. mand. quæ ad hoc facit.& ad ea quæ dein- de docuit Bar. vide Pau. de Caſt. in conſi. 3 81. Ad primum exemplum. Alex. in conſ. 166. col. 9. in lib. primi& ſecundi uol.& Barb. in conſi. z. col. 5.in 1. uol. GG 3 Jumma- I 1 poſſe. Quomoddò intelligatur iſte tex. bene declarat Ang. Aret.in§. ſic itaque. col. in ea glo. inſtitu. de actio. vbi etiam uideas Iaſ.& ad hæc accedat Bart. in l.& ideo.a. de condic. furti.& Iaſ. poſt Alex.& alios in J. ſcire debemus. S. ſi à fure. ff. de uerb.o Slcertum petatur. Fummarium in d.l. ſiquu nec cauſam. II. res pignori F. ſi cert. pet. A fure 2 malæfidei poſſéſſore res condici poteft. Barx. in d l.ſiquis nec cauſam. S. res pignori. ff.ſi cert. pet. BART. in ead.l.§. res pignori ſic ait in ſumma, à fure t& malæfidei poſſeſſore, materia rei furtiuæ ſcias etiam quòd ſi ab aliquo huiuſmodi res, emeretur, eum tenerid.rm ſtituere domino, etiam pretio non reſtituto. Tamen cautela eſt ut emens nomine dominen & proteſtetur per inſtrumentum ſe paratum eſſe eam domino reſtituere,ſi ei pretium rellt ASN 12 11 1 3 tur. ita Cæpol. in caut. 10. ubi alia quoque tradit in propoſita re. Fummarium in l. quod 24 ſh. ſi cert. pet. Ad debitorem ſGeciei poft moram ſpettare periculum interitus. rem condi .in fi ſen Neratits blig.& un Periculum ad debitorem pertinere. Si quantitas in genere periree, trum debitor liberetur. Species ſi perit facto uenaitoris uel tertij, an dobitor illius ſeciei teneatur. Dijſicult as impeait moram.& nu. 6.. Si ſtatutocautum eſi, eum, qui à ſententia appellauit, debere ſoluere certam Labellampaluoqu ohal ſit deſerta, excufatur quando propter paupertatem appellans ſoluere non potuit. Ad conftituendum aliquem in mora, non fuſſicit ſi ſimpliciter ei ſiat denunciario. Debitori obligato ex Fadto alieno, el legendum est inſiim debiti, uel ei danda eſt copia inbumum. Quando inſzrumentum affertur ad aliquid probandum, ſemper inſtrumentum eſt oftendudm, ga pia eſt danda parti. Ji reus mortem ſcrui ab eo petiti probauit,& actor probauit inte rpellationem,&] non enftutuſu fuerit mortuus ante interpellationem, an poſt, quid fieri debeat. Si aétor probarei debitorem poſſediſſe rem tempore contraciæ obligationis præſumiturmanduus poſſſſio donec contrarium probaretur. An& quando ex præterito præfumatur in præſens. I Bat.in l. quod te.ff.ſi cert. pet. BaART. in d. quod te, in ſumma inquit, Ad debitorem t ſpeciei poſt moram ſeum yr riculum interitus. Qua nquam hoc ſummarium Bar. à multis dicatur deficere, poſerntibn nus ſuſtineri: quia cùm hæc uox, poſt moram, ad qualitates in tex. contentas referarup di ci poteſt eſſe perfectum. Paria enim eſſe cenſentur aliquid eſſe certum ex ſe uelpet tun ad aliud, ſecundum gl. in l. certum, infrà eod. tit.& l. ubi autem non apparet. S.illud boc cwii & Soc. in conſi. 96. in 4. vol. Et paria exiſtimãtur aliquid exprimi in genete, uel im periem cùm mora uerificari non poſsit niſi ſecundum qualificatum in 2. par. tex. ad quod facirlſ ff. de liber.& poſthum. Item quia ubi una tantum ratio reddi poteſt,illa habetur procsyie militis agrum. in ff. principij. ff. de re milit. glo.& doct. in l. quamuis. C. de fideicom Alexit 129. in J. vol. Bal.& Sali. in J. fI. O. de liber. præter.& Dec. in conſ. 372. 2e l Bar. oppo. dicens, indiſtinctè t periculum ad debitorem pertinere, per texiin lincenn eod.tit. pro cuius ſolutione diſtinguit Bar. vt ibi per eũ.& in eo, quod ait, quando dua betur reſpectu certæ ſpeciei, eo caſu debitorem liberari interitu illius ſpeciei. Ad hoc 5 cit text. in lj. S. planè ſi autem. ff. ſi quadr. pauper. feciſ. dic.& ad hæc uide Dec: in con— hoc limitatur habere locum, quando ſpecies eſt cauſa finalis debendi quänritacé; ioc ſi non eſſet cauia finalis, vt hic per moder.& dumn Bar. in verſ. Iuxta hoc, mouet dubiũ, ni titas t in genere deperiret, vt puta, ſiquis debet tibi libr. x. groſſorum peruſinorih amlſncisiaprie ſcduinauth cosa qldeo acobreccim dexcowo u.cOdordodeldht Crem ndrgLl. K mür dedete Guelecental ncdere quando prpter, ent deletta. Ateycé aure eltinpedius qumnco KalosincHndeckctio.& Kkuibinepudlaxcum ulibimggtcbluionemadl aracoleionem oluendon cereterinllberhomo2,S inbonefeisſdeuſür dumd eruld dater Cdecclſc. Wrnrertemlcdlinddct, dompro ſdexenGo len üdosdäümgiche ddenn obendendum dgeiokrawer een ekätein kiudi ſdeadminitranuc, Hrunc üiceam f 2 frumentum eſt oitau DclIohem,& 111 G%æ 4 ffr lI del rerir 1 ndhg quodat g öhecs Si certum petatur. 236 monetam hanc à ſtatuto reprobari, utrum debitor liberetur?& dicit eum liberari. Circa iſtam quæſt. vide Bal. in I.fi. C. de non num. pecu.& Doct. præſertim Anch. in clem. ſi beneficiorum, de decim. Abb. in conſ. 6 3.& Rom. in conſ. 1 23. Adde aliam fallen. ſi quantitas perijſſet culpa uel perſona creditoris, Raph. Cuma. in conſi. 1 8 5, Ser Laurentius, col. 2. 4 Bar. in ead.. col. 2. quando agit de debitore t ſpeciei, ait, ſi perijt facto creditoris uel tertij, di cendum eſſe ut in l. arbitrio.. f. ff. de dol. Dicas melius facere ad iſtum caſum.l. legis Aquiliæ, in fiff ad leg. Aquil. Quid ſi fideiuſſor debitoris perijt; vide tex. in l. cuùm filiusfamilias. in prin- cipio. ff.de uerb.oblig. 1 5 Bar.in ead.l.col. 3. verſ. Et ideo, ait, Aut eſt in obligatione t factum,& tunc difficultas impe- dit moram. de hoc habes tex. in l.). S. ſi pater.ff. de collat. bonor. quod tamẽ declara ut per Soci. in conſi. 14. in I. vol. Aut eſt in obligatione datio,& tunc ait, difficultatem non impedire quo- minus debitor in mora conſtituatur. Fallit hoc quando aliquis promiſit hominem præſentare, 6 alioqui uerò ſi ad dandam quantitatem teneatur, quoniam eo caſu difficultas t impedit mo- ram.] ſancimus. in princ. C. de fideiuſſ. Item fallit ubi debitor negaret debitum: ita Bal. in ſimi- li caſu in auth. contra qui propriam. C. de non num. pecun.& adde ad prædicta, difficultatem excuſare etiam ab excommunicatione, quando propter paupercatem debitor ſoluere non po- teſt. c. Odoardus, de ſolut& ad rem propoſitam uide alium caſum ſcitu dignum per Franciſc. 7 Crem. in ſing. 1 21. Statuto cauetur. vbi ait, ſi ſtatuto t cautum eſſet, eum, qui à ſententia appel lauit, debere ſoluere certam gabellam, alioqui appellatio ſit deſerta, excuſari,& in moram non incidere, quando propter paupertatem appellans ſoluere non potuit:& ideò appellatio non erit deſerta. Attende autem illud in hac materia moræ, quòd in mora ſemper dicitur eſſe is, qui eſt impeditus, quando in eius poteſtate eſt remouere impedimẽtum, vt habetur per Abb. & alios in c. fin. de electio.& latè, quæ ad moram pertinent, uide apud Salic. in tracta. de mora. & latiſsimè apud Marcum Antonium Bauarium in ſuo tract. de mora.& dum Bar. in eadem co lu. ſubiungit ſolutionem ad l. Thais.. 1. ff. de fideicomm. liber. ex qua colligitur, eum, qui tene tur ad ſolutionem ſoluendorum A tertia perſona, dici eſſe obligatum ad factum. adde bene fa- cere tex in lliber homo. 2. 6. fin. ff. de uerbo. oblig.& videtur tex. pro hac opinione in l.mora.§. in bonæfidei. ff. de uſur. dum uult filium facientem moram teneri etiam ultra peculium. vide Alex. in J.ſi pater. C. de collat. 8 Bar. in eadem J. col. fin. dicit, ad conſtituendum t aliquem in mora, qui non eſt debitor ex fa- cto proprio, ſed ex facto alieno, vt quia eſt hæres alicuius, vel obligatus à procuratore ſuo, nõ ſufficere ſi ſimpliciter ei denunciario fiat: quia in facto alieno eſttolerabilis i gnorantia, ſed ei oſtendendum eſſe inſtrumentum debiti,vel dandam copiam. Ad rem hanc faciunt quæ ipſe- met Bar. docuit in l. non ſoluùm.§. morte, in primo membro ſecundæ part. principa. ff. de oper. nou.nunci. vbi Docto.& ibi Deo dante ponam. Vide etiam eundem Bart. in l. quidam dece- dens. ff.de adminiſtra. tuto.& Specul.in titu. de appella.S. quæritur. Bar.& alios in l. ſi ſeruum. S. nunc uideamus. ff. de uerbo. obligat. Ancha. in conſi. 371. In eo autem quod Bar. tradit alter- natiuè, debitori † obligato ex facto alieno uel legendum eſſe inſtrumentum debiti, vel ei dan- dam eſſe copiam dicti inſtrumenti, Attende, quia& ſi ei lectum,& oſtenſum fuiſſet inſtrumen tum,& ipſe copiam peteret cum termino ad opponendum, neceſſe eſt, vt illi& copia detur& terminus alioqui nullam fidem faceret inſtrumentum. hoc fuit memorabile Bartoſi documen tum in extrauagan. ad reprimendum, in uoce, De plano. per tex. inl. fi C. de fide inſtrumen. de quo tex. vide Rom. in conſi. 15 6.& in conſ. 322.& in conſ.5 29.& Salic. in d. l. fi. Immo quan- 10 do inſtrumentum t affertur ad aliquid probandum, ſemper& inſtrumentum eſt oſtenden- dum,& copia eſt danda parti, etiam ſi ab ea non peteretur. Quando autem inſtrumentum producitur tantum ad interpellandum& conſtituendum debitorem in mora„tunc ſufficit uel oſtendere, vel copiam dare, ut hic per Bar. niſi pars lecto inſtrumento ueller etiam copiam, ut Prædixi.& hoc probatur in clem. cum cauſam, de elect.& pro confirmatione uide Bart. in d. j. quidam decedens,& Specul.in titu. de appellat. ẽ. qualiter. verſ. cautus etiam ſit.& Anchar.in 66 4 conſi. 11 Bar. in cadem.I. propè fin. quærit, ſi reus f mortem ſerui ab eo petiti probauit 12 actor t probaret debitorem poſſediſſe rem tempore contractæ obligationis, prælunens 3 3 13 ad hæc Aret. in conſi. 50. Et an& quando ex præterito t præſumatur in præſens, nide&e I Si certum petatur. conſi.33 6 6. Pro declaratione trium quæſt.& in hac materia de mora, vide tracʒa uos; cedentibus memoraui, vbi cumulantur multa ſcitu digna. nosinge B eln b Boun 1 t& actor puni uit interpellationem,& non conſtat, an ſeruus fuerit mortuus ante interpellarionem an quid fieri debeat? deciditꝗque reum eſſe abſoluendum: quia actor plenè ſaam intenrion probauit. Ad iſtam quæſt. vide Bal. in c. cùm tu, per illum tex. de teſti.& glo. pen. in clem 4 reſcript. cuius meminit Bart.in legibus hic per eum allatis,& in I. is qui. ff. de iur flc quande eſſe ſingul. ait Bal. in l. ſi te minorem, de in integr. reſtitu. adde glo. idem ſentientem in. 8 Bald.& Salic. C. de petit. hęred.& tradit Bar. in l. matrem tuam. C. de probat. facit texinin 1 §. ſi per uenditorem, in uoce, mora. ff.de action. emp. Ad confirmandum dictum Bart. aut = per eum continuata poſſe ſsio, donec contrarium probaretur. hanc eandem opinionem tenu glo. Cyn.& Bar. in l. ſiue poſsidetis. C. de probat.& eſt optimus texi. in c. cùm propoluit 9 glo. de cleric. excommu. ad ſuſtinendam hanc Bartoli deciſionem, quam tamen ego taden poſſe arbitror, quoniam ad hoc ut ex præterito dominio„nuncetiam dominium præluman requiritur ucl poſidentem ab ipſo actore cauſam habuiſſe. Bar. in Lnon ignorabit. Cadens ben. vel eum rem immobilem poſeidere, ſecundum Specul. in tit. de actore.§. I.verſi ui ago. cum ſeq.& Areti.in conſi. 120. Breuiter procedendo.& in ijs dictum hoc bartoi cari non poteſt, cum loquatur in re mobili,& in eo qui non habet cauſam ab actore, videsi b 6 c. cum in iure, de off. deleg.& in c. ſcientiam, de præſcript.& laſ. in d.J. ſi prius. Subiuneit, ſteà Bar. quid ſi res debita non apparet perempta.& quatenus uidetur loqui de wanumi ne, contrarium teſtatur in l. ſi ſeruum.§. de illo. ff. de verbo. oblig. vbi non ſpectaret periculn ad eum, quando ignorans manumiſiſſet. Quærit poſtremò Bart. in hac ead.ſ.n fiſitlbicebe- unum par caponum, utrum eos poſsim dare mortuos, an non?& decidit quòd non: quisſir dãdi in eo ſtatu, quo dimitti poſsint in libertate. vide Dec. omninò in c. ad hechinfRde grulty .. Fummarium in l.ce⸗ tum.. ſi cert yet. Jliad eſi certum, quod apparet quid, quale& quantum ſit. . Bar. in l. certum. ff. ſi cert. pet. V BAR T. in d.l. certum, ſic ait in ſumma. Illud eſt certum, t quod apparet qudauleuu tumve ſit. Vide ad iſtam. l. Aret. in conſi. 28. col. 1. in conſi. 8 5.& in conſi. 89. Alexinidiad. tem non apparet.ff. de uerb.oblig.& docto. in l.per diuerſas. C. manda. vide etiam Aberinl quis ad declinandam. C. de epiſc.& cleric. poſſet etiam dici certum, quod eſt de preleniuuls præterito. l. quia præſens, hoc eodem tit. ſed contra d. l. quia ſemper. ff. de in ius ucenn iondi ci poſſet, illud eſſe certum in ſe, ſed non quò ad alios.& ad hoc faciunt trad. per Dec incn 648. vbi ex mente Io. de Anan. inquit, pretium liquidandum ab æſtimatoribus eligendsd eſſe certum per relationem ad illam æſtimarionem. ſed huic ſententiæ reluctantur duoco- lia Curtij iunioris quibus ſe ſubſcripſit Mari. Soci. iuni. in conſi. 26. vbi aiunt, venditionem ctam ſtatuto certo pretio, cum relatione ad futuram menſuram, eſſe incertam& condii lem. item quia illud dicitur eſſe certum per relationem ad aliud, quando illud ad quod ſt, tio, certum eſt, vt in hac.l.& in lij. vbi plenè doct. C. de ſentent. quæ iin cert qumnt tau per glo.& Bar. in l. ait prætor, S. ſi iudex. ff. de re iudic.& Aret. in conſi. 28. colu. 2.& ad ptad uide laiinl.ſtipulatio quædam. S. illud. ff. de uerb. obliga. Jummarium inl. certi condidtio M. ſi cert. pet. ₰ Diuerſitas aclionum cognoſcitur ex medio concludendl in libello. Lu 2 Len? 4 unſlun auuß. Iſſe quan w unſ enuu- berſt Da- Jlerriconc ln 1.) ol 3gil nab2. „lLin CAd'dbcolel Tibe omiinduüprwäien zos colig pordt pulenr Rinconſ.b Kinconlr. z Barmeadcol.peri dmm. Arem fctterin arteſemmadeæui uoſecundumglmemmoratu nthanquiſocilem docui Aurltaurelctaturtextin Hocpacizarinf cenumte ferbarusanſtltipulatee Keundmübartiqunmele erbeniginteptidcpisckt ondrediſiacun onlu mddccru odaciog Remtodan Rcckän inügmiuüitenrder 4 aiarä daoaqpecomp epradcemüterin 1 8XG dan dnuni nandum dcum a, 1odligrtiond min — am do.. d KGtlam GOmnDmpys rinl: 1 k aran Lnon ignoräye, 8 1 * 8 5. 38 2 aOre. 8 Ijxl- EI dictom hochyn WeCaulam ad acte 3 T. nrertall&0- 5 „ 0 D 4 6 6 Si certum petatur. Concluſio attendenda eſt etiam in reſeriptis,&; contraciibus. Certi condictio an ſt datina, uel natiua. Hareditas eit facceſſio in umiuerſum ius defunéli. Autoritas gloſſe quanta ſtt. Contrattus dicitur eſſé certus quando apparet certus ex pſius conceptione. Jntereſſe quotuplex ſit. Bar. in l. certi condictio. ff. ſi cert. pet. BaRkr. in d.l. certi condictio, col. 1. inquit, diuerſitatem t actionum cognoſci ex medio cõ cludendi in libello, ut in actione ex empto, concludo contra te, quia emi. Ad hoc benefacit tex. inl. non debet, in fi. ff. de dol.& in c. literæ.& ibi doct. de dilat. Vide Alex. in conſi. 92. Perſpe- ctis his, col. 3. in I. vol.& in conſi. 2 5 9. Viſo proceſſu, in libro primi& ſecundi volu.& in conſ. 33 2 In cauſa& lite, in cod. lib. Fede. de Sen. in conſ. 23. Abb. in c. ex parte B. in 2. notab. de for. comp. Soc. in conſ. 3 9. col. antepe.& ſeq. in I. vol.& in cõſ. 1 5 5. in cõſ. 160.& in conſ- 1 99. col. 3·& in conſi. 26 2. col. z. Barb. in conſi. i. in 2. vol.& in conſi. 9. col. 1. cod. volu.& in conſi. 33. col. I. in 3. vol. vbi ait, concluſionem t attendendam eſſe etiam in reſcriptis,& in contractibus. Vide omninò ad prædicta Corn. in conſi. 1 8. in 3. part.& Paul. de Caſtr. in conſi. 228. ex cuius dictis colligi poteſt pulchra declaratio ad hæc:& in conſi. 260.& Dec. in conſi. 28. colu. 3. & in conſi. 6 2.& in conſi. 57. Bar. in ead.l col. 3. quærit, utrum certi f condictio ſit datiua, uel natiua? concluditꝗᷓue eſſe na tiuam. ad rem facit tex. in l.nam& ſi fur, in principio. infrà eod. tit. Et an ſit natiua an datiua, poteſt eſſe non modicæ utilitatis: quia ſi eſt natiua, tranſit ad hæredes, alioqui uerò ſi eſſet dati ua, ſecundum gl. memoratu dignam in l. cum precario aliquid datur. ff.de precar. cuius memi- nit Bar. qui hocidem docuit in.ſi hominem, in 4.& ultima fallen. ff. depoſ. ſed huic differentiæ & utilitati reluctatur text. in l. quoties. C. de donat. quæ ſub mod. vbi ſi aliquid donatur alicui, hoc pacto, ut infrà certum tempus rem donaram alteri reſtituat, ſi is, in quem iſta donatio con ferebatur non ſit ſtipulatus, eo caſu donatario non ſeruante pactum primo donatori& authori ſecundum ius antiquum, uel eius hæredi contradictio ob cauſam competebat: ſed hodie cum ex benignitate principis detur actio ei etiam, qui ſibi non eſt ſtipulatus, hæc actio competit êt eius hæredi, ſi pactum non fuit ſeruatum, non autem datur contradictio primo authori. atque ĩta ĩbĩ colligitur quò d actio, quæ ei, qui ſibi ſtipulatus non eſt, non competebat, ſed ei à Princi pe condonatur,& ſic eſt datiua, ad hæredem tranſmittitut: igitur iſta differentia& utilitas inter datiuã& natiuã, uidetur ueritate carere. Prętereâ huic driæ uidetur obſtare regula, quæ habet, 4 hæreditatem t eſſe ſucceſsionem in uniuerſum ius defuncti. Lnihil aliud. ff. de uerb. ſignifi. igi- tur actio datiua, quæ competit defuncto, ad hæredem quoque debet pertinere. Sed ſuſtinen- do prædictam differentiam, quam poſuit gl.in d.l. cùm precario,& Bar. ut prædixi, Reſpondeo d.I. quoties, non urgere, quia loquitur in actione natiua, que oritur ex pacto appolito in ipſa rei traditione, ut ibi declarat Bar. in ſummario.& facit tex.& ibi Bar. in fi. in l. Caius. ff. ſolut. matr. Sic etiam non refragatur regula, quæ habet, hæreditatem eſſe ſucceſsionem in uniuerſum ius: quoniam hoc uerum eſſe concedimus in iure, quod ſui natura tranſmiſsibile eſt ad hæredes, alioqui uerò in hoc iure, quod non eſt tranſiniſsibile, ſecũdum glo.& Bar. quorum maxima eſt authoritas. nam de t authoritate glo. ait Alex in conſi. 47. in 4.vol. Cynum dicere conſueuiſ- ſe: Aduocate audi idolum tuum, ideſt, gloſſam.& Barb. in conſ. 2. col.1 4. inter conſilia Alex. eod. 4. vol. inquit, quemadmodum ille, qui neſcit equitare, debet ſe tenere, ut eius uerbi urar, ad arzonum, ita ille, qui neſcit iudicare, gloſſæ deber ſemper inniti. Et de authoritate gl. ſe- quenda, vide Curt. in conſi. 83. num. 3.& omninò Dec.in c. ad hæc, de poſtul. pręlat.& Thom. Ferrat. in caut. 1 7. Quanta deinde ſit authoritas Bar. plenè dixi infra. Et de ſiwili differentia ha betur in lj. in princ. ff. de priua. delec. vbi quædam actiones non tranſeunt ad hæredes. Bax. in ead.l.colu. 4. tradit. contractum 1 dici eſſe certum, quando apparet certum ex ipſius . con- 7 oblig. Intereſſe t autem quotuplex ſit,& quomodò unumquodque probetur, videa I 4 1 Si certum petatur. conceptione,& eſt inuariabile ex poteſtate debitoris, uel rei natura. Attende, quia contryy ſentire uidetur Bar. in col. ſeq. vbi concludit, ſufficere rem eſſe in rerum natura, licèt veii tificari debeat.niſi fortè diceretur, hanc quæſt. eſſe diuerſam ab illa. tamen ſubtiliter lerin do iſta duo Bartoli documẽta uidentur ſibi inuicem repugnare, cùm Bartolus uim Kriu tex. in l.vbi autem non apparet.. qui illud. ff.de uerb. oblig. in quo nulla penitus ſit wenn certi condictione. Et dum Bar. in col. ſeq. ait, quãdo agitur ad intereſſe, tunc agi certi onch 6 ne. de hoc articulo vide Bar. in l. ſtipulationes non diuiduntur, col. fi. in ultima quæſt. ff. de u .—.2 1 pud De in l. quatenus. ff. de regul. iur.& omninò Ambroſium de Vignate in tract. de uſuris, nu.- 36,0 ſeq. Et an& quomodd intereſſe probari poſsit iuramento, vide Marcum Antonium Raua in tract. de uirtute iuramenti. num. 7 2. cum ſeq. Et condemnationem ad intereſſe ſemper e redigendam ad minimam ſummam propter difficultatem probationis, docuit Anqgeliin coni 230. citat. fi fH. qe prætor. ſtipulat. Et dum Bar. in hac ead.. in principio. propè finem aitins uſurium medij temporis eſſe incertum, vide Bar. ſibi contrarium in.ita ſtipulatus, col. dn par. ſecundæ quæſt. ff. de uerbo. obligat. Summarium in A.l. certi condictio. I quoniam. ſf ſi cert. pet. mpoſſibilis conditio uitiat contractum. Jmpoſſibile&æ multum dijficile æquiparantur. Bar. in d.. certi condictio.. quoniam. ff. ſi cert. pet. BART. in ead. l.S. quoniam, in fi. ait, impoſsibilem f conditionem uitiare contraaum, 4. de id procedere non ſolùm in contractibus ſtricti iuris, ſed etiam in bonæfidei. I. nonſolim de uerb. oblig. Hoc tamen limitatur non habere locum in donatione cauſa mortis, ireſteen ſingul. in. quæ ſub conditione. S. hoc ædictum, uerſ.& in mortis. ff. de condit. inſſdequobe agit in l. impoſsibilis. ff. de uerb. obligat. Limitatur etiam nõ habere locum, ſi impoßibieiili uod adiectum eſt obligationi, prouiſione hominis traducitur ad poſsibilitaté, ten eſſſigũ Jfi. õ. ſi inter eos. ff.de uerb. oblig. de quo nide plenè apud Bart. in l. continuus. Silucjeodar& multa ſcitu digna& ad rem facientia vide apud eundem Bart. in 1. ff. de condimiDese: 2 impoſsibile t& multuùm difficile æquiparari. l.cùm hæres.§. I. ubi Alber. ff deſfe ion&ilteid 8Xབྷ diſpoſitum in uno ex dictis caſibus habere locum etiam in alio, ait Reli. in c. acceyus ꝗe-dò inſtr.& impoſsibile dicitur id, quod per ſolum principem explicari poteſt. Abdnenin5de cleric. percuſſ.& Iaſ.in l.apud lulianum.§. conſtat. ff. de leg. 1.& in J.mnimodo SiopumC. de inoff. teſta.& multas limitationes ad hanc regulam. ſ.ſtipulationem uitiari propter iwpob bilem conditionem ei adiectam, vide apud Iaſ. in d. l. impoſsibilis. ff. de uerb. obiig. Jummarium in d.l.certi condictio. ſfſi cert pet. Argumentum à ſoliti ualidum eſt. Diſſerentia eſi ſi agatur ex mutuo, uel ex numeratione. Clauſula manu regia, operatur ut ad ſententiam deueniri poſſit omiſſo libello& litu conteſtatuom Promuſſio facta ſine cauſa, non ualet. Fi Ftipulor nomine meo, tæę numero pecuniam nomine alieno, et ille cuius nomine numeratun Enele extranea, non poſſum eiper meam ftipulationem auferre ius quæſitum ex numerationt: Bar. in d.l. certi condict io. S. ſi nummos. ff. ſi cert. pet. BART. in ead.l.§. ſi nummos, colligit ex iſto text. argumentum tà ſolitis ualidum 4 de Cæ pol. in conſi. 3. col. fi.& Imol. in conſ.4 2. col. 2.& Barb. in c. prudentiam in 2.not⸗ 1T deleg. Quinimmo huiuſmodi argumentum plenæ ſufficit probationi ſecundum Alexin 190. in 6. vol. vide Dec. in conſi. 278. Br. l aren un col djgiuron e dulntri nirrente- P ben anen locbato 4 1 ciurilttinidi malelrcurdn ün irri- rterele Altde wen JrveuSecweur co Lpette Etlicet oo ledel bocwodo owidtlsec dobaioripefodue Au pemſcgpitun Netiolsi relicfovot wand egla weninuerbouidebiturin C4deſecKi’c. acewu 1 noßtonilbltelo Slt Rom n rul8,.inch. aielincolmcolcfce crqunekunque robar poraopponendexcfptioe Kinlgecunie Cde ſollem dosraminiſts cuobuscaibt deradthdenacqurt dscndimterawnäom IncalaſcRcewaüprd 4 Varmägnumnodcd. dldaguiüicend: an do benꝛettipulaio Dr Ceodiadiargrmigi nen linconipegiie uit Poninon gtertcdcl Acc et:quia tmnnon habet J meo, 1& donem ad lnereſtſd erion Sdocut uxe tneipio propeina. 1] mm cert zet. icen. pet. donem utiare cr am in bonendein aathone caula mors. rin 1é ff. de cm ubi Alber. f ait Fcli inc. licari poteſt. ¹ Kin Lomniwos ationem uitunfe T 1e nerb ODl ilis. fl. de lefD Ohs mlitaſtipulaua 5 Si certum petatur. 23 3 Bar.in d. S. ſi nummos, verſi.& per hoc iam uidi‚ ait differentiam eſſe ſi agatur ex mutuo, t vel ex numeratione. Ad hoc facit, quod uoluit ipſe Bar. in l. ſingularia, col. pen. uerſi. primò uiden- dum, infrà eod. Et licet Bar. à modernis hic reprchendatur, dum inquit, libellum non procede- re,ſi in eo dicitur, quia numeraui.& contra eum faciat id, quod tradidit in l.prædia. ff. de acqui. poſſ.& quod aiunt Ang.& Salic. inl. ex cautione. C. de non num. pecun. ijs tamen non obſtan- tib. uerior eſt eius ſententia, ut ait Alex. in I.ſi ita ſtipulatus. S. Chryſogon us. f. de uerb.oblig. Et pro ea urget, quoniam numeratio eſt contractus naturalis,& per eam contrahitur mutuum na- turale, igitur pro mutuo ciuili exponi non poteſt. ſed bene confeſsio de recepto pro mutuo eiuili poteſt exponi: quia eſt actus ciuilis,& per eum contrahitur mutuum cinuile, ut colligitur ex trad. per eundem Bar. in l. 2.§. mutui dationes, eod.tit. dum quærit, quotuplex ſit mutuum. Limita tamen hoc Bartoli documentum non procedere, ubi cauſa committeretur, ut in ea pro cedatur ſola facti ueritate,& æquitate inſpecta: quia tunc eſtò quòd ex una cauſa procedere- tur,& de alia diuerſa, habili tamen ad condemnandum probaretur, reus deberet condemnari: ita videtur tenere Ant. de Butr. in conſ. ſuo incip. Viſo dicto præſenti. citat Io. And. in titulo de action.& petit. S. ſequitur. in uerſiculo hoc quoque.& ſequitur Alex. in d.§. Chryſogonus, colu. 9. Et licèt non reperiatur in conſilijs Ant. de Butr. hoc tamen probatur eò quòd quando cauſa hoc modo committitur, receditur à regulis iuris comm.& ille cui committitur, poteſt credere probationi perſuaſiuæ, quamuis neceſſariò non concludat: ita Bal inl. ſolam, in fin. C. de teſti. quem ſequitur Aretinus in conſi. 8 2. Diligenter cõſideratis his. Et in huiuſmodi commiſsione intelligitur, ut manu regia ſolo iure inſpecto iudicari poſsit, ut per Bar. in extrauagan. ad repri- men. in uerbo, uidebitur. in pen. quæſt.& Bal. in l.necquicquã. S. de plano, col. 2.& in l. nemo. C. de ſent.& in c. 2. de nou. form. Quinimmo iſta clauſula t operatur, ut ad ſententiam deueni- ri poſsit omiſſo libello,& litis conteſtatione,& breuitatis dilatio nibus ſtatutis à iure ſecundũ Rom. in ſingul. 78 3. incip. Quid importent. cum ibi addit. per Caſtill.& de ui huius clauſulæ agit eli. in c.olim, col. fI. de accuſat. Item limita ſecundò hoc Bartoli documentum, ut non pro cedat quotieſcunque probaretur de mutuo ciuili, mediante confeſsione,& eſſent tranſacta té- pora opponendi exceptione nõ numeratæ pecuniæ: ita Bal. in l. unic. O. de rei ux. acti. in princ. & in l.pecuniæ. C. de ſolut. Imol.& Alex. in I.).§. ſi quæſita. ff. de uerb. oblig.& in d.§. Chry ſogo nus. nam in iſtis duobus caſibus libellus procederet, quamuis in eo diceretur: quia numeraui, per præ dicta.& de hac quæſt. vide Alex. in conſi. 20 3. Viſo proceſſu, col. 1. in lib. primi& ſecun di vol.vbi limitat, quando in libello adiecta eſſet clauſula, nõ aſtringendo ſe&c.& eſſet narrata alia cauſa ſufnciens ad producendam actionem.& Bal. in conſ. 21 8. in I. vol. Bar. in d..ſi nummos, col. z2. verſ. ſi verò ſtipulatio, t& numeratio fuerunt factæ ex interuallo, diſtinguit, dicens: aut ſtipulatio præceſsit,& ſecuta eſt numeratio, aut numeratio præceſsit,& ſecuta eſt ſtipulatio. Pro hac differentia faciunt trad. per Angel. in l.petens, col. 3. in 6. lectur- C. eod. tit. ubi ait, promiſsionem factam ſine cauſa non ualere. l. ij. S. circa. ff. de except. dol. Ta- men ſi incontinenti ſequitur ſtipulatio, eam ualere: quia habebit uim cauſæ, ita ut amplius op- poni non poterit doli exceptio, quæ antea obſtitiſſet, alioqui uerò ſi ex interuallo ſecuta fuiſ- ſet: quia tunc non habet uim cauſæ. Et dum Bar. in d.§. ſi nummos, in fl. ait, Si ſtipulor nomine meo, t& numero pecuniam nomine alieno,& ille, cuius nomine numeratur, eſt perſona extra nea, non poſſum ei per meam ſtipulationem auferre ius quæſitum ex numerarione. Ex hoc Bar- toli documento decidit Alex.in conſ. 27. col. i. in 3. vol. æxecutores teſtamenti, qui rem pupilli uendiderunt cum pacto de retrouẽdendo, ſi poſteà eandem rem liberè uendiderunt le re non poſ- ſe propterea auferre pupillo ius quæſitum ex pacto prædicto. Fummarium in d.l. certi condiciio. T. depoſui. ſe Fi cert. pet. Debitum ex una cauſa conuerii potest in cauſam mutui ſola contrahentium uoluntate. Bar. in d.j. certi condictio. õ. depoſui. ff. ſi cert. pet. BaARr. in ead. l. S. depoſui, ſic aic in ſumma, debitum tex una cauſa conuerti Poteſt in cau- ſam Si certum petatur. ſam mutui ſola contrahentium uoluntate. Vide quid ex hoc text. inferat Barto. inl. col. pen. verſi. ſumus, infrà eod. titulo. Et dum Barain fi huius.S. depoſui‚ ait reſponſu rogata debere adaptari,& citat.. ſi ſine. S. 1. ff. de interr. action. dicas melius face iuſſor.S.primo in fin. Summarium inl. rogafli. I ſi tibi ſrſi cert. yet. ſingulan T e. 1 ſ üib. ) 7 Sitihi mutuaui centum pabto appoſito ut uadas pro me Romam, uel ſcribas mihi librum adtal, Dalin ai non poſſẽ 1 8* alia decem. Dſura non eſi quando creditor aliquid ſibi gratis oblatum accipit à debitore. Quo iure probibitæ ſint uſuræ. Wſuararum exercitium an poſſit concedi à Statuto es conſuetudine. Si debitor ultraſortem aliquid promiſit cum iuramento an ſaltem uirtute iuramenti obligetur. Quomodo probetur aliquem eſſe uſurarium. A 8ͤA4A färarius. 9 Conſuetudo mala excuſat à pæna temporæli. 1o Tſura eit quicquid accipitur manente ſorte. 17(ambia an ſint licita. 12 DPecuniæ dotales quæ ſolent dari à mulieribus ut ex eis perciperent certum lucrum, abſque periuha ni, dari ꝛure non poſſunt; quia hoc uſurariam prauitatem ſapit. Bal. in l. rogaſti. õ. ſi tibi. ff. ſi cert. pet. 1 Banr. in d.I. rogaſti.§. ſi tibi, tradit, ſitibi mutuaui t centum pacto appoſito ut untu yn me Romam uel ſcribas mihi librum, ad tale pactum agi non poſſe; quia quicquid accedt oni eſt uſura. Pro declaratione huius quæſt. vide Alex. in conſi. 20 3. Viſo proceſſu‚ col ſminlb primi& ſecundi vol.& in conſi. 2 6 5. Quoniam in quæſtione, eod. lib. Et ad id quodat amm uſuram eſſe quicquid accedit ſorti vide Beli. in c. ad noſtram, in fi. de probat.vbiai alramc mitti ſi mutuo t alicui decem cum Pacto, ut quando opus erit, ipſe quoquemitimuuct qi decem. uide Soci. in conſi. 80. in 3. volu. immo nec munuſcula ex pacto recipiunuu, ernnäèum Abb. in conſi. 34.in I. vol.& ad rem propoſitam vide Alex. in conſi. 21 5. in liboyin Ab di vol.& Soc. in conſi. 88. in 4. volu. quomodò autem hoc intelligatur, quòd quicquidacceit ſorti, eſt uſura, declara ut per Alex. in conſi. 1 50. in J. vol-non enim ſemper uerum ciquicqui accedit ſorti, uſuram eſſe, quia multi ſunt caſus, in quibus licet aliquid ultra ſortem acchero quos memorat glo. in uoce, de feudo, in c. conqueſtus.& ibi Abb. de uſur.& lo. Bab.innbei 3 de uſur. Beli. in c. cũm uenerabilis, col. 3.& 4. de except. Item uſura t non eſt, quando crehn aliquid ſibi gratis oblatum accipit à debitore, qui non uult eſſe immemor accepti beui quod tamen intellige poſt acceptum beneficium,& poſtquam ceſſat anxietas quærend cuniam: immo tunc ualet conuentio de aliqua re accipienda. hæc Abb. in conſi54. lbe- I. vol. Quæro t quo iure prohibitæ ſint uſuræ. vide Abb. in c. cùm ſit generale, de bor conn & Bart. in l ſi non ſortem. ff. de condit. indeb. Et dic eas fuiſſe prohibitas de iure diuinoaan li, ut docuit Ant. de Patro in conſi. 4 5. inter conſilia Alex. in 4. vol. tex. eſt& ibi Abb. In A in omnibus,& in c. ſuper eo, de uſur.& tradit Iaſin 1j. nu. 50. C. de ſumm. Trinit. ubiaat, uhe omni iure prohibitas eſſe easq́ue in Concilio Nicæno prohibitas,& interdictas füllemn tum eſt in c. quoniam. 47. diltin.& in c. quoniam multi. 14. q. 4.& tradit Angiin wvniihi 5 conſi.9 1. vbi agit, An uſurarum †exercitium concedi poſsit à ſtatuto,& conſuetudine. tem uſuræ ludæis à ſummo Pontifice permitti poſsintè vide Alex. in conſi. 143·& Contractus ſi re uera eſt uſurarius, E ramen communiter licitus exiftimatur, ex hoc quis non duu al. ſec Kinch . g bi n 15..—— VD 249. in libro primi& ſecundi volu,& omninò Antonium de Prato in præfato conlilo 1 z. 60 Sſära commuttitur ſi mutuo alicui decem cum patto, ut quando opus erit, iyſe quoque nili mas L „e Ber üüſeb t. e AlG, col. zolree enwnir Srende diwseriticatur exboc qot ullrimiunämude rrR:qworm doch acsſuetu.edego m Ddadforum ot’Kquo 9 conlgerudo mäkercſä Hlng Hrinconl dtrrurginnikein aij iigimdxgeridlb Brolcocumentumetlam optabemrgilioiß, quæium urscnncgreret: ut not-do umfulſeiprecedÜenblE- ctimurgeredbecilo Bal er ldpace bitabetunalramteſg dunäuuüiraperchutur. duel meſe.Kumenich micpuguamgnet Senwraccynn ard: Sadae Pütaulonen lu pC deſim 1nueC delumm I. II ctilim. Peinpedo 0 vrldscempineötä mi tl ſcund wolatlenn m. Kin ha ute zuraenti„h — Wnenti obliag. 8 iſtmatur, ex hx qun Abb. de ui 4- 2* 9 non elt, u 7 „NN 47 14— 1 fur.X1042“ 14 00 X quia ſecundum magis“ comm. ſententiam uſura eſt. Soc. in conſi. 1I1.col. fi.in 3. lib. ubi ait ſe Si certum petatur. 239 3. col refert, ſe audiuiſſe B. Bernardinum Senis prædicantem tempore, quo ipſe ibi publicè le- ebat, redarguentemque conceſsionem quandam Iludæis factam, ut fœnerari poſſent. nam ita rohibit um eſt Iudæis fœnerari, ſicut& Chriſtianis. c. poſt miſerabilem.& c. quantò, de uſur. & tradit Alexan. in conſi. 80. in 3. vol.& in hac re uide omninò Feli. in c. quia de Iudæ. Quid ſi debitor f ultra ſortem aliquid promiſit cum iuramento, an ſaltem uirtute iurisiurandi oblige- tur?& eum teneri ſenſit Alex. in conſi. 30 1. in libro primi& ſecundi vol. Sed quomodò& qui bus remedijs debitori ſuccurratur, ne huiuſmodi ſoluat uſura;, uel ſolutas repetat, aperit Belin. in c. 1I. nu. 6. cum ſeq. de iureiur. Quomodò autem probetur aliquis t uſurarius, vide Bar. in J. ij. ff.de furt. cum ibi plenè ad eum additis,& Alex. in conſi. 5 4. in 6. volu. ubi ait, ad probandum contractum uſurarium ſufficere probationes, quæ alioqui non ſufficerent. Immo in foro poli uſura in dubio eſt præſumenda, quia ubi agitur de periculo animæ tutior uia eſt eligenda. Cra- uet. in conſi. 48. Vtrum uſuras exercens tanquam nudus miniſter alterius ad reſtitutionem te- neatur; Abb. in conſi. 16. col. 2. in I. vol. ait, eum non teneri. Deinde in hac materia uſurarum 8 attende unum ſcitu digniſsimum, ſi contractus t re uera eſt uſurarius,& tamen communiter li- citus exiſtimatur, ex hoc quis non dicitur uſurarius: ita not.& ſing. ait Bart. per illum text. inl. quid ſit fugitiuus..apud Labeonem.ff. de ædilit. edict. quod dictum eſt maximum, ſt innititur ueritati: quoniam hoc pacto multi contractus illiciti propcer frequentiam& conſuetudinem excuſarentur. Sed ego multùm dubito, nam illud Bar. documentum dupliciter poteſti ntelligi, quò ad forum fori,& quo ad forum poli. primo caſu poſſet forte ſuſtineri; ſecundo non: quia conſuetudo t mala excuſat à pœna tẽporali, non autem à gehennali. Anch. in conſi. 28 3. Kom. in ſing. 19. Alex. in conſi. 8.& in conſi. 23 3. col. pe. in 6. vol. Soc. in conſi. 209. in I. volu. Iaſcin J. ait prætor. õ iurari. fB.&e iureiur.& inl. de quibus. ff. de legi.& Dec. in conſ.9. Præterea(ut præ- dixi) vbi agitur de periculo animæ tutior uia eſt eligenda. Quinimmo dicendum uidetur, hoc Bartoli documentum etiam in foro fori ſuſtineri non poſſe: quia huiuſmodi conſuetudo non opitulatur niſi in ijs, quæ iure poſitiuo prohibita ſunt, alioqui uerò ſi etiam prohibitio diuini iuris concurreret: ut not. docuit Reli. in c. ea quæ, de ſimon. ſed uſuram utroque iure prohibi- tam fuiſſe in præcedentibus fuit oſtenſum, igitur opinio Bartoli corruit. contra quam uidetur etiam urgere deciſio Bal. per tex. quem dicit eſſe ſing. in l. item quia, aliàs eſt. lNex fucto. ff de 10 pact. vbi habetur, uſuramft eſſe quicquid accipitur manente ſorte. etiam ſi ſors peti non poſsit, quamqdiu uſura perſoluitur. Et ideò inquit Bal. quicquid annuatim accipitur Venetijs,& Ge- nuæ uũ um eſſe.& tamen iſti cõtractus quotidie fiunt,& liciti exiſtimantur.& ſic contra Bar. tamẽ cogita, quia magna eſt authoritas Bar. An autem uſura ſit illud, quod annuatim Venetijs & Genuæ accipitur, ut ait Bal. uide Innoc.& lo. de Ana.& Abb. in c. in ciuitate, de uſur. Paul. de Caſt. in conſi. 19. ncip. Præſens dubium uidetur determinari.& de hac re præcisè vide omni- nò ſolennem diſputationem Petri de Anch. incip. in antiquis& modernis temporibus.& laſ. * in lj. nu. 40. C. de ſumm. Trin. ubi teſtatur“ comm. eſſe ſententiam, ut huiuſmodi contractus li- ... X..... 8 1 citi ſint. Hoc in loco opportunè ſuboritur quæſtio, utrum cambia, quæ in dies fiunt à merca- toribus& campſoribus licita ſint, an non? Alex. in conſi. 20 3. Viſo proceſſu, col. ſi in libro pri- mi& ſecundi vol.ait licita eſſe, dummodò non excedant generalem conſuetudinem mercato- n* rum.& in hanc opinionem“ communiter itum eſſe teſtatur laſ- in d..j. num. 3 9. C. de ſumm. Trin. Et de hac re vide Flor. in rub. ff. de uſur.& Io. de Ana. in c. fi. de uſur. col.3 3. verſi. 1 5. inue- ſtigare reſtat de cambijs. Tamen quia dubito cambia hodie non fieri ut doct. præſupponunt, qui tolerant aliquod lucrum ratione dubij,& expenſarum; iccircò vide omninò B. Bernardi- num in ſuo tract. de tractatibus& uſuris in ſermone 509. facto ſuper illud lo.i t. cap. iam fœtet quatriduanus eſt. artic. 3.& c. I.& ſeq. ubi aperit, qũo inuéta ſint cambia qũo ſint neceſſaria,& qũo licita ſint. Et de iſtis cambijs editi ſunt nonnulli tract. qui uideri poterunt. Vidi etiam mul- 12 toties pecunias dotales fà mulieribus dari mercatoribus, ut ex eis perciperent certum lucrũ abſque periculo damni,& aliqui putabant hoc ratione dotis tolerari poſſe, ſed decipiuntur: PrO X dA Si certum petatur. pro hac parte conſuluiſſe Plorentiæ,& multos ſapientes uiros ſe illi conſilio ſubſcripſiſe. g .Ld quidde“ ſecũdum ctiam ſi uidua non habens unde ſe alat, paciſcitur cum hæredibus marit ⁊⸗t ei certum tur quolibet anno, donec ei ſoluatur dos, malè agit,& huiuſmodi lucrum prohibetur, ueriorem ſententiam, ut uidere eſt apud Abb. in conſi. 39. col. fi. in 2. volum. vbi refen ni J unic.§. exactio. C. de rei uxor. adiio. vide etiam Crauet. in conſi. 89. num. 3.& generälie materia uſurarum vide Rom. in conſi. 143.& in conſi. 23 8. Barbat. in conſi. 15. colum.5 i vol.& in conſi. 10. col. 1 7.in 2. vol. Alber. in ſuo Dictionario, in hac uoce, Vſura. Laureni de Rodulphis in tract. de uſuris,& multos alios tractatus editos, de uſuris.& omninò recu- ſemper ad B. Thom. in 2. ſecundæ quæſt. 78. Jummarium in l.nam&æ ſi fur. ſf. ſi cert, pet. Si eoo qui mutuaui pecuniam alienam fii ftipulatus, ee ago ex Tiipulatione, E dominus uenaickiila pecuniam antequam ſit conſumpta, an ille cui mutuaui teneatur mihi reftituere. Jlle qui mutuauit pecuniam alicnam S debitor non uult eam conſumere, quomodo is conuenin Ahe à mutuanté. Bar. in l. nam& ſi fur. ff.ſi cert. pet. BARr. in d.J. nam& ſi fur, quærit, ſi ego qui numeraui pecuniam alienam fui tipulag & ago ex ſtipulatione,& dominus uendicat illam pecuniam antequã ſit conſumpta an ile,, mutuaui teneatur mihi reſtituere?& decidit, eum non teneri: quia facto creditoris pertiii cuius ſolutione debitor liberaretur. Attende hanc Bartoli deciſionem, ex qua colligiper limitatio ad J. incendium, C. eod. titu. ut non procedat, quotieſcunque facto aut culpa credun ris pecunia deperiret: quoniam eo caſu debitor ad eius reſtitutionem non teneretur. giti- telligendus eſt Bar. hic. Nec obſtat reprehenſio modernorum dicentium textum in lſiqpen hic allatum per Bart. ad rem non facere: quia ibi pecunia deſtinata fuerat ſolutioni. Repo deo enim illam. l. habere locum, ubi pecunia non eſſet deſtinata ſolutioni, dummoqd cipaau facto creditoris pereat. tex. eſt not. in l. ſiue hæreditaria, quem ad hoc ibi affert Balsiunaurſt de negoc. geſt. atque ita& glo.& Bart.(ut mea fert opinio) bene ſenſerunt. ꝓroquo guitm documento ego adduco quod in ſimili caſu affirmant Doct. dicentes, etiam ſſclis pnuins non liberet debitorem generis.l. qui hominem. S. ſi nullo. ff. de ſolut. tamen hoclmii ut on habeat locum, quando caſus fortuitus culpa uel facto ipſius creditoris contingete: NenCu man. in conſi. 1 8 5. col. z2. Et dum Bar. in hac.l.ſubiungit quæſtionem de eo, qui märäüni 5 cuniam alienam,& debitor non uult eam conſumere, quomodò is conueniri dedenà muum te. vide Iaſ. latius tractantem hunc articulum in§. ſequens, col..inſt. de action.&dumagn exceptio dominij poſsit ei opponi, an non: vide Alex. in I. ſi ab hoſtibus.§. ſi alienamcdun item in quantum Bar. fl. ſol. matrim. circa illud antem, quod paulòpoſt ibi Bart. docui cen debitorem quando bona fide pecuniam non conſumpſit, conueniri non poſſeniſ lbi cuun tur de illum defendendo contra denunciantem. Aduerte quoniam. l.is àquo, qumiic Bar. non multùm uidetur facere ad rem: quia lata fuerat ſententia.& vide Feli.in c cüdte rarien. col. 1 7. de cõſt.& Alex. in l.‚hæredes. ff. ad Trebel.& aliquid per Bal.in cõſz gorſ Fumma rium in lsingularia. ſy.ſi cert. pet. Cauſa coniungendarum actionum unum actum occultari. Pecunia& alia res ſola præſentia uerè traditur. Diciio quodammodò, fictionem inqucit. Appellatione pecuniæ uemiunt omnes res mutuahiles. Speciale eſe in mutuo ut tutor ᷓ quilibet adminiftrator ex ſöla ſcriptura ex hac cuſifua Alin- Quando contractus præcedit, E& ſéquitur ftipulatio, ſi quidem ftipulatio ſoquitur exν nteruali praſumebatur nouatio. ynn 1 a ndum. vemeni t, Aadun kem 1 Auvunrdlſu „ Inuqunlmmm 1 UAhromuut aulumy 1 Lummllliumerum cun „ Gmtgrius nſumentum nnut no; elsitor atem dolens e nullam ſeamum nterueniſe 1I Verbum munuurt yulium tno uull. u1 Lunn luminumunn ucgſtaucnmnuuilnt, V ſi turaunur, Kannn ſtnaliefamdtur Duntu nuſhument'duu, V ſ undlioautmaln V unnaucunte actum 57 1 ſſtlmuudiſt am dunn 21 Ntarus gundnde umeraum 1 8 n Aanpinran nmcionumunum Atomo ldetcuum nonanen de uirKuoract goindoce. lcckaohe deti nuef Kallal zell m bhpraſena dererrae * 12 olum. wi N reen l m 7T 7 7 * 5 ankur¹“ 18 29)9 aum.; 1 . 3& erera at. in cond..colon 4 9 12 Si certum petatur. 240 i præcedit ftipulatio e ſequitur pacium uel contratus,& tunc ſi Stipulatio continet obligationei de contrahendo non autem ipſum contrattum, per ſecundum iure cuiuſdam ſolutionis toli primum con- tractum. Pattum de emendo es' uendendo, non eſt contractus emptionis. DPactum de emendo& uendendo ſoluto pretio dominium trangfert. aecoce, ura Lan 10. Per ſequentem contrabtum promiſſio extinguitur. L Aurs. Komnh 11 Rei ſuæ nulla eſt ezpptio. Quando aliquis habet duo inſerumenta diuerſis temporibus celebrata de eadem re, dici poteſt Vigore utriuſqyue ipſa res poſſideri. 13 Si cgo dam camp ſri ut tibi pro me ſoluat quod tibi debeo, an proptereà egoſim liberatus. nm 14 Filiio non poteſt porrigi ad impoſſibile. 17. Debitum ex una cauſa in aliam nudo pacto conuerti non poteſt. 17 14 19 20 Cibſe 21 22 15 Filio inter abſenteg locum habere nonpoteſt. Derba epigtolarum non inducunt obligationema ſed probationem tantum. Dictio conuenit, nullum padtum ſignificat. Quomodò debitum ex uno contractu poſſit conuerti in debitum ex alio. Si notarius inſtrumentum mutui celebrauit, in quo dixit, Titium dediſſe&; mutuaſſe centum§ empro- nio; debitor autem uolens reprobare inrtrumentum, adquxit teſtes, qui probant tempore contracᷣtus nullam pecuniam interueniſſe, an ex hoc inßrumentum reddatur fufum. Derbum mutuare appoſitum in inĩtrumento poteſt erificari in mutuo uero& naturali, ꝗᷓin mu- tuo ciuili.— Quotieſcunque à notario uerbum profertur, quod duobus modis poteſt intelligi,& no modo notarius in ſalſitatis crimen incideret,& alio excufaretur, ſemper illud verbum eft accipienqum eo caſu, quo Halſitas euitetur. 3 23 Jemper ſumenda eſt coniectura, qua delictum euitatur. 4 Si notarius in inſtrumento dicit, Titium conféſſum fuſſe ſe babuiſſe centum, quæ habuit in præſentia ip- Hus notarij, debitor autem ad reprobandum initrumentum producit teſter, qui aiunt pecuniam ibi fuiſe fo, ſed nonö udiſſe eam A qebitore fuſſe receptam: ex hoc inſerumentum de falſõ redargui non poteſt. 27 Netarius quando de numeratione teſiatur, an aliquid obijci poſſit. Bar. in l. ſingularia. ff. ſi cert. pet. BART. in d.J ſingularia, in 2. notabili colligit illud, quod dici ſolet, cauſa t coniungenda- rum actionum unum actum occultari, ut ibi Per eum. Tu expone coniungendarum actionum, ideſt, actuum, non autem de actionibus propriè,& ita exponit glo. in J. ij. in fi. ff. de donat. int. uir.& uxor. facit glo. in uoce, actio, inſtit. de action. in principio& expone uerbum, occultatur, hoc eſt, occultè fit per fictionem. Bar. in ead. J. col. I. verſiculo ſecundò in hoc nulla eſſet ſpecialitas, inquit, pecuniam t& aliã rem ſola præſentia uerè tradi,& eius Poſſeſsionem uerè acquiri. attende, quia Barto. hoc in loco, ſi rectè percipio, uult data præſentia rei, dari etiam ueram traditionem,& eius poſſeſsio- nem uerè acquiri.& hoc idem uoluit, infrà col antepen. uerſi. opp.& uidetur quòd requiritur præſentia,& col. pen. in 2. quæſt. Sed Aret. in 1). ſi iuſſerim. fl. de acquir. poſſeſſ. putat hoc non uerè, ſed per fictionem fieri, per tex. ibi. qui utitur uerbo, videtur, quod fictionem indicat, I. oſ- ſcpin fi. ſuprà tit. z=. cuius opinio, quamuis quò ad hoc poſſet reſpui,& reſponderi ad illum tex. quia non ſemper uerbum, videtur, fictionem ſignificat. liſeruum filio. S. 1.& ibi trad. gl.& doct. maximè moder. ff. de leg. 1.& in l.ſciendum, vbi Aret. in z. not. ffde uerbo. obligat.& quod lo- cum habet in rebus, quæ propter magnitudinem ponderis moueri nõ poſſunt, ut dicit ibi tex. tamen ad eius opinionem accedendum eſſe puto tanquam ueriorem: quia text. cui innictitur Bar.infrà in d. verſi. oppo.& uidetur. ſcilicèt in I.pecuniam. ff.de ſolu. utitur uoce, quodammo- do, t quæ fictionem indicat, ut eſt tex.in l.ſi me in uacuam. ff. de acquir. poſſ.& in I. iiij. S. Cato, Kwb Si certum petatur. ubi Aret. in 4. not. ff. de uerbor. obligat.& eſt tex. in 1j. ff.rer. amot. uide text. inc.n ded in c. fi. z. quæſt. I. Et non eundo per deuia, de hac re, hoc eſt à præſentia non cunc oda ſed impropriam traditionem, videtur eſſe tex. ad literam in J. quod ſtatuliber, uerſi fn d nat. cau. mor. Adde etiam quòd uerbum, dedit& tradidit, appoſitum in inſtrumentot t nem non importat, niſi quando in conſpectu ipſarum rerum factum fuiſſet iaitrumennuin in conſil. ↄ7. in 7. volum. Et dum Barto. proſequitur hanc inueſtigationem,& ibiin a uerſic. mihi non placet. ait ut ibi per eum, vide Iaſ. in I.). S. ſi iuſſerim, in tertio nat de acquiren. poſſeſſ. 1 Bart. in ead. lcol. 2. in fin. verſi. Quartò eſt ſpeciale in l. certi condictio.§. ſi nummos is uerte, quia tex. in§.ſi nummos, non loquitur niſi de nummis,& pecunia.& glo. 1. hic duns gnat illum caſum pro ſpeciali, non declarat utrum inteſligi debeat de pecunia tantum ſira an uerò largè de qualiber re mutuabili. hæc Bar. Attende, quia ex iſtis verbis Bart collgin 4 non ſoluͤm appellatione t pecuniæ uenire omnes res mutuabiles, ſed etiam appellatione n morum. id quod à nemine conſideratum inuenics. immo hic Rom.& Salic. contrarunſ tiunt, nullam penitus de hoc ſenſu Bar. mentionem facientes. pro quorum opinioneelt ut preſſus in llitigatores.§. quod ait prætor. ff. de arbitr. ad probandum appellatione pecunias nire omnes res commutabiles. Bartolus videtur idem dicere quod hic. in lnummisiingin pio verſi.opp. ff. de in litem iuran. cogita tamen quia ĩbi obſcurè loquitur. Et pro Sal&k uidetur tex. in l. cùm hi.§. ſi cui non nummus. ff. de tranſact. Ad hæc uide Curtin ljCde b hib. ſeq. in primo notabili. 5 Bar. bidem ait ſpeciale eſſe in mutuo, t ut tutor& quolibet adminiſtrator ex ſoli ſeiye ex hac cauſa fiat debitor,& ex hac cauſa poſsit ſibi ſoluere. Adde hoc idem dicere gliiln licet. ff.de contrahen. empt. poſtea ſubiungit Bar. Cyn. dixiſſe fortè hoc idem eſſe inaliv tractibus ſi fierent palàm,& bona fide. ideo quęrendum eſt, quomodo contractus dierurt- ri palàm& bona fide à tutore cum pupillo. vide Bar. in l. frater à fratre, col. pe. verlicrnioqu ro. ffide condit. indeb. cuius meminit Imol. in Ij. S. fuit quæſitum. ff. ad Trebell col dlern J. tranſactione. in fi. C. de tranſact. eſt tamen caſus in quo tutor contrahere poteltcum yunib etiam non palàm, in l. tutor rerum, ubi Bar. eum celebrat. ff. de adminiſtr. tut.&hunetent ig eſſe inquit Rom.in hac. l. col. 7.& quando aliquid dicatur fieri palàm,& bonaſiti=iisquepy ſui ad Bar. in l. frater à fratre. ff.de condict. indeb. nu. 2. 6 Bar. in ead. l. col. 3. verſi. Aſſumamus primò, inquit, quando contractus t pmrolt Kleqütu ſtipulario, ſi quidem ſtipulatio ſequitur ex interuallo, olim præſumebatur nouano.xc bud. ſed iſta videtur falſa opinio; quia de iure antiquo non fiebat nouario perſona nonmüan n ſecunda ſtipulatio contineret plusquam prior contractus, ut per Iaſ. in l. certi condiogn mos, col. ö. verſi. in ea ſupra eod. titu. Subiungit poſteà Bar. quandoque aliquid prxcediqu eſſe poteſt contractus per ſe,& non eſſe ſecundum intentionem agentis, ut numeratio i ſi ſtatim ſtipulatio ſequitur, cenſetur numeratio ſiue traditio facta cauſa implende lpuu nis, non autem cauſa celebrandi nouum contractum. ſed hoc ait non eſſe ſpeciqle in mut quia idem eſt in dote. hæc ibi. Ad quæ uideas Alex. in conſi. 4. col. 3.& ſeqᷓ.in 1.vol.Pic3 tur deinde Bar. dicens, ſe idem putare etiam in omnibus contractibus, qui re contrahunm- enim deponerem apud te rem, uel eam commodarem,& quàm primum ſtipulatione un niente promitteres eam reddere ex cauſa depoſiti uel commodati, tunc orteturacnn. pulatione;& præcedens traditio facta uideretur cauſa implendæ ſtipulationis. ſe 4. quia hoc intelligendum eſt, quando præceſsit ſimpliciter numeratio uel traditio:nam 3 tur tãtum actio exſtipulatione. ſed ſi intelligeres uere commodatum uel depoſitum pi ſe, runc ex illo contractu(cùm ſit certus) actio oriretur. 7 Bar. in ead. l. col.. ver. quandoque præcedit ſtipulatio, tradit, ſi pr hendbou tur pactum, uel contractus,& tunc ſi ſtipulatio continet obligationem de contra dunsu autem ĩpſum contractum, inquit Bar. per ſecundum contractum iure cuiuſdam bolut pimu æcedit ſipulaios fi lobocinlocopereqpeteme it retindcoutad& 3' ain dbocpctodeeme dlidleckadeolenpeit relteſecalagenerrronbd uassferier uno quumlbt Ebocparterühlikee don Iüpokkdentihequatun esCcod teAtapteche lloz-inlbprimigſecu X prus ſbirepondet rtionbb Litoörjinretamilhrai nnnim Kepondepenimetb ſeimmgule umm cau nonemingabidleltam tuien. Si certum petatur. 241 een. Wei 4 pryſens 1AAh, 6....... 103 kanghd a primum contractum. lin numerationibus. ff.de ſolut. Sed tu iſtam. l. in numerationibus, intelli- denrn ge ſecundum Bar. in J.ſi fieiuſſor. A meminiſſe, in fi.ff. delega. 1.& de hoc Bartoli documento vide Aret. in conſ. 6. colu. ⁊. vbi pulchrè hæc aerba conſiderat,& in conſ. 28. col. 1. Exijs infer- uiſerintnne 8 tur, pactum t de emendo& uendendo, non eſſe contractum emptionis: quoniam aliud eſt uen grior en,kin dere,& aliud promittere de uendendo. Alex. in conſi. 2 1 z.in lib. primi& ſecundi uol.& in cõſ. 119. col. 2. in 4. vol. nam tunc ſecuto ipſo contractu uenditionis, primus contractus reſoluitur. Alex. in conſi. 1 17. cum duobus ſeq. in d. 4. vol.& in d. conſi. 2 1 5. Rapha. Cuma. in conſi. 84. — ddicio dumnn Et ex hoc magni ſequu ntur eſfectus, ut uidere eſt in locis præmemoratis.& maximè quòd pe Decunia.Kga riculum interim contingens pertinet ad uenditorem, non autem ad Aupene 16 circa hoc eat de* ui 9 attende quoniau Sociin l. ſi ante nupeſas I ſoenarr afbrman pactumt e emendo& deme zericts erdä len do, ſoluto pretio dominium transferre.& ideò periculum eſſe emptoris:quia ies domino SLdetiam uhu perire ſolet.. quæ fortuitis.& l.pignus, ubi Bal. C. de peric.& commod. rei uend. Ego autem RKom. R Khnd hanc.Soc.opinionem puto ueritate carere: nam, aut uolumus ideò dominium transferri, quia uec in huiuſmodi pacto non ſolùm obligatio ad contrahendum, verum etiam ipſe contractus con- Odeg 9. .—— tineatur,& hoc eſt falſum: quia repugnaret naturæ ipſius facti, cuius uerba, cùm futuri tem- alum A...—. belminm poris ſint, effectum ſuum uno& eodem tempore operari non poſſunt. immo ex ſententia Bar. ddd dicnlum 10 hoc in loco, per ſequentem contractum t hæc promiſsio extinguitur.& ita in termnis conclu AW ultur„EtDnH- n dit Aret. in d. conſi. 28.& alij quorum ſuprà mentionem fecimus. Tum ſic, ſi obligatio, quæ ddem, oritur ab hoc pacto de emendo& uendendo, ab ipſo actu uenditionis extinguitur, igitur im- pPoſsibile eſt ab eodem pacto obligationem oriri pariter& extingui: quia illud idem non po- teſt eſſe cauſa generationis& corruptionis, ſecundum Philoſ. Aut uolumus dicere, dominium transferri ex nunc, quamuis ex nunc non ſit celebratus contractus emptionis& uenditionis, & hoc pariter ſubſiſtere non poteſt: quia ſi res ex nunc efficitur emproris, impoſsibile eſt ut 11 poſteà emptio ſubſequatur, cùm rei ſuæ t nulla ſit emptio.l. rei ſuæ. ff.de contr. empt.& l. cùm res. C. eod. tit.& ita præcisè in terminis decidit Raph. Cuma. in d. conſi. 184.& Alex. in d. con ſilio 21 5. in lib. primi& ſecundi vol.& in conſi. 117. cum duobus ſeq.in 4.vol.& Iaſ.in d.l. ſi nu * ptias. vbi reſpondet rationibus Soci. Et ex ijs conſtat“ cõmunem opinionem eſſe contra Soc. & ideò reijcitur etiam illa ratio Soc. ſcilicet, traditionem rei tub ſpe fucuræ cauſæ transferre do minium. Reſpondeo enim, eſtò quòdiſta ratio eſſet uera in ſe,eam tamen propoſito caſui ap- plicari non poſſe: quoniam cauſa emptionis futuræ eſt incompatibilis cum hac dominij trans- latione, cùm impoſsibile ſit amplius rem ſuam emere, vt prædixi. Sed tunc demum poſſet illa ratio eſſe uera, quando cauſa futura compatibilis eſſet cum translatione dominij, vt eſt quan- do res traderetur ſub ſpe futuri matrimonij: nam quòd dominium transferatur,& poſteà ma- trimonium ſubſequarur, non eſt inconueniens. Sed in caſu noſtro minimè, propter incompati bilitatem.& hæc ſufficiunt pro nunc in propoſita re. 12 Barto. poſteà in hac. l.ſingularia,& in eodem loco ſubiungit, quando aliquis t habet duo inſtrumenta diuerſis temporibus celebrata de eadem re dici poſſe uigore utriuſque ipſam rem poſsideri. Vide Alexand. in conſil. 27. Attentis narratis, colu. fin. in tertio volu. vbi citat hoc Bar. documentum. 13 Bar. in ead.l. verſ.& ex hoc apparet intellectus eorum, quærit, ſi ego dico campſori ut tibi pro me ſoluat, quod tibi debeo, ſim ne propterea ego liberatus an non? Vide omninò Alex.in conf. 252. Viſis diſpoſitionibus, in lib. primi& ſecundi vol.& in conſi.i 73.in 7. vol.& Socin. in conſ. 3 7.in 4. vol. vbi habetur, an& quando debitor„qui creditori ſuo ceſsit nomen debitoris, dicatur liberatus, ita ut periculum in eum transferatur. Et in re propoſita ſcias creditori impu tandum eſſe, ſi debitor, qui non erat ſoluendo ‚fuit contentus: quia debuit eius conditionem diligentius perſcrutari. Dec. in l.qui cum alio contrahit. ff.de reg.iur. citat Paul. de Caſtr. poſt Ang. in lj.ff. ſi quis in ius uoc. non ier. 14 Bar ibi paulopoſt ait, fictionem t non poſſe porrigi ad impoſsibile.& ideò ſi pecunia non extaret, fingi non poſſe pecuniam mihi datam,& ad te profectam. Vide Aret.in cõſi. 41. col.fi. HH& Alex. Si certum petatur. & Alex. in conſi. 3 3. col. 1. in 3. vol. Et dum Bar. opponit, quòd etiam ſi pecunianon tioni parata, contrahitur mutuum.& ſoluit hoc eſſe uerum in mutuo ciuili, ſed in mu * rali pecunia exigitur. Iſta Bartoli ſolutio quamuis“ communiter teneatur à modern mihi non placet; quoniam in l. qui negocia. ff. mand. quam affert Bar. dicens ibi pecu extare, uidetur falſa, ut colligitur ex illo tex. ibi, quamuis nummi periculo eius fueri bus uerbis conſtat, pecuniam extitiſſe. Nec obſt. ſolutio Alex. dicentis Pecuniam ibienii ſed apud alium: quoniam hoc eſt geminare diuinationem ad illum text. item 15 non facit, extaret ne pecunia, an non, neque apud quem reperiretur: ſed quia debitum tenu cauſa in aliam nudo pacto conuerti non poteſt:& quia id, quod locum haber in duabus eh nis, in una tantum militare non poteſt. atq; ita hæc ſolutio Bart. non eſt bona, cui in multb tex. reluctatur. Pariter etiam reijcitur ſolutio lac. de Beluiſ. in d.J qui negocia, qui didit,ih 1-...—... 1. 3. 4— ibi obligationem conuerti non potuiſſe: quia illi erant ahſentes: quapropter ſœtio breuin lcvſecdl nus, quæ hic exigitur locum habere non poteſt. quia primò reſpondeo, vt prædictumcl 16 tereà etiam, quia licèt fictio t inter abſentes locum habere non poſsit. l. qui dotem.; demn ſponſum.ff. de ſolut. poterit tamen habere locum ex interuallo. Minus urget ſolutio Rulgeai eſſet ch duo nn. 18, tane nian dh- It. exqh. . ¹ quia texiileun „pPe eun E eSidterto dolabe tevittend 2 lDecin cn 7 Telir zataccctimeole d .. 3. 1.. 3.—. 8 3 de cèt, aliud hic, aliud ibi ſancitum fuiſſe. quoniam hoc eſt uelle dicere, hanc Lab illa fuiſſe cmn nämtele cyiedenamſ 3 ctam. id quod ab ipſis legibus abhorrere ſolet. Non etiam bona ſolutio eſt, dicere ideo bin conuerti in cauſam mutui, quia ex eo ſtricti iuris actio competeret,& ex primo bonefideias competebat, id quod domino præiudicium attuliſſet: quia hoc eſt contra texiinl. ceni cmn ctio.õ.fi.ſupra eod. tit. Similiter etiam non refragatur illa ſolutio, ſcilicèt in 3.I.qui negocint minum non conſenſiſſe: quia immo de ipſius conſenſu ſatis dicitur apparere, cumibidepa fiat mentio, quod eſt duorum uel plurium in unum conuentio. I.j. ff. pact.& quoniam nilſca ſenſiſſet, indubitabilis illa quæſtio redderetur, cum dubitare non liceat, mutuum iiſſeocn- ſentiente locum habere non potuiſſe. Proinde hanc dubitationem aliter ſoluendamelſ ate tror, ſcilicèt, ideò ibi mutuum non fuiſſe contractum, quoniam de debito ex ſola conféſine agebatur, patet ibi, epiſtolam ad eum emiſit. quod quidem debitum idedò in cuſmmni 17 conuerti non poteſt; quia uerba epiſtolarum t non inducunt obligationem ſedprobaronem tantum, vt eſt glo. in l. ſ ex pretio. C. eod.it. Si cert. pera.& ideò ſi uelles dicerecmmerum hanc ſola confeſsione fieri poſſe, fateri oporteret, ex verbis epiſtolarum obligrinmoi. que ita ad mille fictiones deuenire. Vel dicas ided ibi debi um in cauſam manicnnlerinon potuiſſe: quia ibi erat pactum nudum,& huic rationi tex. innititur: hic autenemyunio. neque refragatur, ſi fortè diceretur hic quoque de nuda pactione actum fuiſſecmiex ſmt 18 hac uoce, conuenit, t quod nudum pactum ſignificat: quia immo ſtipulationem indenlſer uus ea lege. fl. de ſeru. export.& habetur in I. pacta nouiſsima. C. de pact.& pro iſta ſolaronebe ne facit. d.i. ſi ex pretio. quæ ita in propoſito caſu diſtinguit. 19 Bar. in d..col. pen. agit quomodò debitum t ex uno contractu poſsit conuertiin debinma alio. dicitque, ſi contractus eſt ſpecialis, eum in aliud conuerti non poſſe, niſi primumnia Limitat tamen hoc non habere locum ſi ſtipulatio interponeretur animo non noumn. 4 4 tu nouationem hanc hodie non præſumi, niſi agatur, vt fiat. l. fi. C. de nouat. atque ita ceccer hodie nouationem non fieri in caſu huius. l. nec etiam delegario dici poteſt: quia ilateein poteſt niſi tertia perſona mediante, quæ hic non interuenit. 4 20 Bar. in ead. lx& col verſic.& primò eſt uidendum, ait, ſi notarius t inſtrumentum nutue Prauit, in quo dixit, Titium dediſſe& mutuaſſe centum Sempronio. Debitor autem Vis reprobare inſtrumentum, adduxit teſtes, qui probant tempore contractus nullam herun interueniſſe: quæritur ex hoc reddatur ne inſtrumentum falſum an non? decidiq́ue uiſ ptereâ non reprobari: quia hæc uerba, dedit& mutuauit, verificari poſſunt non Pun 9 merationc, ſed etiam in delegatione debitorum, vel in conuerſione vnius debitiin cauh 9 tui.hæc Bar. Circa iſtam quæſt. Bar. adde ſimilem dr̃iam inter uerbum mutuauit, Enueig quam poſuit iclem Bar. in 3. certi condictio.§. ſi nummos, ſupra eodem titu.& pro ita cee iid ium piodald ilgtmisle lqpidibime Nodaiohes Scpodkerein edong Rrbom RSlicinldetu rjeldenatinconlel7 detumenquicontrarun Xwqupolledtoc hxdocd 14ErcmR.bingi, im cemum quelcbuitnpræl prodlcRtekeyquiaiuntge erocirumenrum defal & Teccptoontamen numer Lericn z in luxk hincde cgdtoll ed du Wir Delpmsgoleäe ſenlüdäüer uadaConin amgundmen produen naimeledlmm lr ci 1Bnyuſemm mlti dm. Si certum petatur. 242 Recni,. . an cunjatnnd uide quid in fortioribus terminis uoluit Bal-in rubr. C. de fide inſtrum. dicens, etiam ſi pecunia teneaturan) d ibi extaret in burſa,& tamen numeratio non interuenerit,& notarius dixerit,m utuauit& nu- d Bar dicendid 9 merauit, non excuſabitur. ExX hoc autem Bartoli documento collige in primis, uerbum, mutua uperccui euöie 21 re, t appoſitum in inſtrumẽto, uerificari poſſe in mutuo uero& naturali,& in mutuo ciuili me- ntss perwiini diante aliquo actu ex his, ex quibus mutuum contrahi poteſt: vt putaà debitorum delegatione. rngi— Quando autem adiectum eſt uerbum numerauit, tunc uerificari non poteſt niſi in mutuo me- erunſedo aää rè naturali. Circa primam concluſionem, cum qua tranſit Paul. de Caſtr.& Alex. licèt contra- dlocumtedenäh rium tenuerir Bal. in l. ſi ex pretio. C. eod. tit.& zhäldicoaenſenrent n in edndc fide ide nonebon 22 adde benefacere regulam, qua cauetur, quotieſcunq; à notariof uerbum profertur, quod duo blus mocdis poteſt intelligi,& uno modo notarius in falſitatis crimen incideret,& alio excuſa- retur, ſemper illud uerbum eo ſenſu eſt accipiendum, quo falſitas euitatur: ita Bal. in lj. C. de ſacroſ.eccl. in dubio enim magis error quam dolus in notario eſt præſumendus. Bar. in l. quo- ties, in tertio notab. ff. de hæred. inſt. Alex. in conſ. 169.& in conſ. 247. in lib. primi& ſecundi uolu. Dec. in conſ. 1 75. Feli. in c. ex literis, de fide inſtru.& in c. ad audientiam, nu. 9. de præſcri. Ad hæc accedant ea, quæ habentur in l. meritò. ff. pro ſoc. vbi traditum eſt, eam ſemper ſumen- 23 dam t eſſe coniecturam, qua delictum euitatur. Prætereà pro hac deciſione Bartoli facit, quo- niam probatio falſitatis ſecundum ueriorem ſententiam debet neceſſariò concludere ‚Rin ea liquidiſsimæ probationes exiguntur ſecundum Bulg. in conſ. 174.& eſt glo. in l.iuriſgentium. §. quod ferè, in verbo, approbetur: ff. de pact.& ibi Bal. Ang.& moder. Bal.in l.Imperator. ff. de ſtat. hom.& Salic. in l.de tutela. C. de in integr. reſtit. minor. Dec. in conſi. 602. nu. 7.& in conſi. 615. Idem ait in conſi. 175.vbi remouet obiecta.& Iaſtin lj.ff.ſi quis iud. non obtemp. Atten- 1 de tamen quia contrarium eius, quod hoc in loco dixit Barto. tenet idem Bar. in l.prædia. ff. de e, u+ acqu. poſſ. ſed hoc Bar. documentum uotis frequentioribus confirmatur hic,& in d. I.prædia. alter bn 24 Et dum Bar. ſubiungit, ſi notarius t in inſtrumento dicit, Titium confeſſum fuiſſe ſe habuiſſe mdeGebin a centum, quæ habuit in præſentia ipſius notarij. debitor autem ad reprobandum inſtrumentũ Lperum izedd producit teſtes, qui aiunt pecuniam ibi fuiſſe, ſed non uidiſſe eam à debitore fuiſſe receptam. , ex hoc inſtrumentum de falſo redargui non poſſe: quia ſi pecunia ibi aderat, dici poteſt habita 2& recepta, non tamen numerata. Vide Feli. in c. ſi cautio, col. 1 4. Verſ. ſimiliter, de fide inſtr.& Alex in conſ.3 5. in I. volu. Et quid ipſa præſentia operetur, vide plenè apud Iaſ.in I..§. ſi iuſſe- 5 rim. ff. de acquir. poſſ. Sed quando notarius ſ de numeratione teſtatur, nunquid aliquid obijci mSe ꝑoſsit? Dic ſi partes poſteà ex eadem cauſa minorem ſummam promitterent, hoc opponi poſ- „. bir ann.—.. vtur: bic aulti ſe,vt ſubtiliter tradit Curt. in conſi.5 5. Quid ſi creditor probat ſe pecuniam mutuaſſe, ſed cer- tam quantitatem probare non poteſt? Dicas eum petere poſſe, vt ſibi iuramentum deferatur, .*.... maximè ſi adſunt aliæ coniecturæ pro eo facientes. Cæpol. in caut. 2 10. Jummarium in l. ſi ego. ff. ſi cert. pet. Etror cauſæ non impedit tanslationem dominij. Bar. in l. ſi ego. ff. ſi cert. pet. BART. in d.l.ſi ego. oppo. dicens, errorem cauſæ non impedire translationem dominij. J cùm in corpus. ff. de acqu. rer. dom. glo. ſoluit, ſed Bar. reprobat ſolutionem glo. tanquam di- uinatiuam. Attende tamen, quia Bar. hanc ſolutionem, quam hic reſpuit, ſequitur in l.j. colu. 1. verſi.obſt. ad hanc ſolutionem.ff. de off. procur. Cæſar. Jummarium in lnon omnu:. ſy ſi cert. pet. 1 AMActum numerationis non operatur ultra intentionem aLentis. Ad perficiendum actum tria requiruntur, potentia, uoluntas sꝰ modus. ³ SFi inſra ſtatutum tempus incipit eſſe clarumte facere non poſſc id, quod faciendum eſtnunquid ego an- te tempus non expettato fine termini agere poſſim. Vbi alia ratio alſignari non poteſt, meritò pro expreſſa habenda eſt. Lea nunquam ita eſt interpretanda ut Polſit aſapiente reprehendi. HH 2 6 Lex Si certum petatur. Lex mon uerbu, ſed rei ſolet imponi. 7 Tranſactio ſuper alimentus non accedente prætoru decreto facta, non ualet. 2 Fialiqui ſub pæna hominem in iudicio ſiſtere promiſerit, qui interim promiſſoris dolo moriat minus niſi elapſa dilatione pænam exigi non poſſé, cautum eſt. „ Coſſute ratione, ceſſat etiam diſpoſitio. 70 Tempus à lege ſtatutum de forma ſubſtantiali eſſe dicitur. 11 Forma rei eſſentiamp ræbet. 12 Dolus nemini debet prodeſſé. Ex iuribus diſſimilem rationem habentibus non restè inferri. Legem in ſubſiantia rationu conſiſtere. 17 Lex generaliter loquens, etiamſi dura ſit, generaliter eſt intelligenda. (ardinales abſentes ob lapſum decem dierum à iure ſuſſragiorum non hſimpliciter excludi. 17 Dicklio tunc, quid ſignificet. 12 Caſus omiſſus lece habetur pro omiſſo. VUhi maius periculum ingeritur, ibi cautius eſt agendum. ur, nuln 8. 0 Bar. in J. non omnis. fl. ſi cert. pet. BaäARr. in d.l. non omnis, colligit ex iſto tex. actum numerationist non operariultrain tionem agentis. Ad hoc facit.l.obligationem ſubſtantia. ff. de uerb. obliga.&. quiinſaaſft furt.& ad iſtam regulam uide Bal. in l. ſi abſentis. C. eod. tit.& in J. ſi procurator, in ſ.de cim indeb. Actus enim hominum diſtinguuntur& æſtimantur ſecundum fines intentos. 1rern qui iniuriæ,& l. qui ea mente, vbi Bar.& alij. ſf. de furt. c. I. 15. q. 6.c. quicquid. 13. 5c cin luntate, de ſent. excom. Hinc ait Philoſ. in 4. Ethic. Qui fornicatur cum muliere, rtindepes niam habeat, non mœchus, ſed auarus eſt. Vide Io. de Lignano in tract. de duello. c.j. adpeti 2 ciendum t autem actum tria requiruntur. Potentia, uoluntas,& modus. nam ſinepotennant hil ad actum deducitur, ſine uoluntate nihil conſenſu perficitur,& ſine modo nihiadſiumt- nem dirigitur. hæc Bal. in conſi. 23 6. Kex Romanorum, in 1I. volu. Et dum Baribiinounh notab. ĩd, quod datum eſt cauſa donationis cauſa mortis reuocari poſſe. vide Angeldèdtri 1.ij. col. 4. ff. de leg. 1. 3 Bar. ibi ſubiungit quæſtionem, ſi infra ſtatutum t tempus incipit eſſe claum tefere n poſſe id, quod faciendum eſt, nunquid ego ante tempus, atquc ita non expelnothewmin agere poſsim? De hac quæſt. vide glo. not. in c. vbi periculum, in uocc. x. diebu; decestn. vbi agitur, vtrum Cardinales abſentes, quibus in electione ſummi Pont. præfrumchto x. dierum, ſint expectandi etiã ſi aduentus eorum nulla ſit ſpes, an uerò ante memoraumtem pus electio Papæ fieri poſsit? Et quia hæc res mihi non mediocrem affert dubitat'onemiet cè in ea diſcutienda paululum immorari conſtitui. Et primò pro parte negatiuadicoaben fruſtra expectandos non eſſe: quia dilatio hæc x. dierum abſque dubio ob id alege futinln 4 ta,vt abſentes aduenire poſsint: ita expreſsè ſentit tex. in d. c. vbi periculum, nec i rnigi * gnari poteſt, meritò pro expreſſa habenda eſt, ſecundum glo.“ cõmuniter approb:in qu uis. C. de fideicom. ideò ceſſante ratione concludendum uidetur, conſtitutionem ilamni ſum, in quo aliqua aduentus abſentium adſit ſpes, nõ complecti.l. adigere.§. quam uls'nt 17 Patro. glo. in l.ſed cum exceptione. S. poſt annum. ff. quod metus cau. c. cùm ceſſante, de n & maximè in hac materia, dilationis ratione non ſubſiſtente, dilationem quoque cellar 1n tum eſt in. a filia.õ.alumno. ff. ad trebell. accedit.. Titia. S. uſuras. ff. de lega.. Secundd a tur, nam ſi decretalis illa etiam caſum hunc comprebenderet, in quo expectatio rdter inanis, conſequenter quoq; ſummi Paſtoris electio fruſtrà in longum protraheret cuisn tate ob uniuerſale bonum exactiſsimè fuit prouiſum, vt hĩ. in d.c. vbi periculum.&hocc lex de uana immo damnoſa fanctione reprehẽdi mereretur, quod potiſsimum in te tmn 4 4 5 concedendum non eſt. c. commiſſa, de elec. in 6. cautum enim eſt legem fnunquaſta o * bamaftkatde wybsulbettat 1 ſeen imäm eaurgode Kradi egon Shäohs veronlublätenteyene Iraem gzeſuonwobalto ncdun dum ciutcöm 3 Möuctén ſeum,Stom reronitti qiinerim erizinenpoſecqurum cl ſivonpoſe adiſemett „ vumfceuenhoblgKad lte, Blrepondizid ren hett quidea quib.ropt reſnyerepectandumeſt clcecaoomyiuncto,ccon ununracipitoräinn R. Vnnamum qlüsgegh waumäleredorecoelalt do penguülegetraunnm mauthcg upplcwio. wtnondsgpe c kel nccmmdlecn n rtesomndlimepeaen guccrzinngutm ſca dico conrain Rall aruregondeemjdi mortuum bominen dii Si certum petatur. 243 namiſfene tandam eſſe, vt poſsit à ſapiente reprehendi. arg. tex.not. quem ad hoc ſæpe citat Bal.& Soc.in Ahans übnna J. Saluius Ariſto. ffrde leg. præſt. Tertio hæc opinio alia quoq; ratione ſuadetur: nam ſi ab illius 1 decretalis conditoribus quæſitum fuiſſer, quid iuris eueniente caſu, in quo abſentes uenire nõ 6 poſſe exploratum ſit? Reſpondiſſent utiq; eos fruſtra expectandos non eſſe: quia lex taon uer bis, ſed rei effectuiq; ſolet imponi. lj. C. comm. deleg.& fideicom. nunquam enim lex in uanũ, aut inaniter operat᷑.l.hæc ſtipulatio. S. diuus.ff. vt leg. nom. caue.ſ igitur illius decretalis condi- tores caſum hunc complecti noluiſſe ueriſimile eſt, ideò pro omiſſo habendus eſt, ſecundũ gl. * cõm. approb.in l.tale pactum. ff. de pact. lal.late in l. Barbarius. ff. de off. Præt. facit norabile re- ſponſum Dec.in conſ.6 4. Corroboratur inſuper iſta concluſio per tex. in arg. in I.cuùm hi.. eam 14. 7 tranſactionem.ff. de tranſac. quo abſolutè cauetur,tranſactionemf ſuper alimẽtis non acceden te prætoris decreto factam non ualere, tñ etiam line decreto trãſactio in caſu, quo utile ſit tran- ſigi,valida eſt: vt ibi.& ratio eſt, quia conijciturlegislatoris uoluntas ea fuiſſe, ne alimentarius damnum pateretur: qua ratione ceſſante ẽt diſpoſitio corruit. ad idem eſt tex. conſimilis in J. j. S. diuus. ffide carbo. edict. ihi enim ſtatutum eſt, ſi qõ ſtatus pupillo moueatur, eam uſque ad tempus pubertatis differendam eſſe. ibi tamen ſubiungitur, ſi pupillo expedit, vt cauſa quam- primùm decidatur, quippe ꝙ optimi defenſores non deſint, illam abſq; mora terminandã eſſe. & ratio eſt, quia dilationis cauſa non ſubeſt, ergo& c. ita igitur& hic, antelata dilationis ratio- a auc ne non ſubſiſtente, inanis expectatio fugiẽda eſt, vt quamprimùm ad uniuerſalem fidelium uti- edodisrdln litatem de ſummo Paſtore prouideatur. ꝗ&Contrariã ſententiam approbauit gl. in d. c. vbi pe- 1 er inpluiter exclun. pmenanin riculum, dum citat. c. cõmiſſa co. tit. quam glo. ſecutus eſt Bal. in c. licèt, de elect. qui pro ea tex. dumnememn mdducit. inl. ſi eum. S. homo ſiſti. ff. ſquis caut. vbi ſi aliquis ſub pœna t hominẽ in iudicio ſiſte- 16.C. qucqudgg. re promiſerit, qui interim promiſſoris dolo moriatur, nihilominus niſi elapſa dilatione pœnam en exigi non poſſe cautum eſt, etiam ſi certo certius ſit defunctum hominem amplius in iudicio in tract. dedtclut ſiſti non poſſe. ad idem eſt text.in l. in illa, vbi latè doctores tradunt,& in l. inſulam intra bien- modus.nne 9 nium. ff. de uerb. oblig.& ad rationem illam, ſcilicèt, ceſſante f ratione& c. quæ contra hoc fuit ine wocor allata, Bal. reſpondit, id verum eſſe, quando generaliter ratio non ſubeſſet, alioqui nõ, per l.pro ſpexit.ff. qui& à quib. Proptereà dilationis finem à lege abſque aliquo iudicis miniſterio præfi xæ ſemper expectandum eſſe ait. idem uoluit Iaſ. in hac. l.non omnis,& pro hoc uidetur caſus in c. licèt canon, iuncto. c. commiſſa, de elect. in 6. nam d. c. licet canon, eccleſiæ rectorem intra annum præcipit ordinari,& in c. commiſſa, traditur, licèt tãtum temporis ſpacium præterierit, vt intra annum amplius nequeat ordinari,tamen extremum anni tempus expectandũ eſſe, an- tequam ille rector eccleſia ſua expolietur. quæ quidem opinio corroborari poſſet, proptereà 10 qtempus tà lege ſtatutum de forma ſubſtantiali eſſe dicitur, per trad. per eundem Bal.& alios in auth. quæ ſupplicatio. C. de precib. imper. offer. vbi aiunt,& maximsè laſ. hoc eſſe notandum pro dilationibus, quæ à conſtitutionibus eccleſiaſticis imponuntur, vt eſt caſus hic,& larè per Feli. in c. cùm dilecta. nu. 3 3. de reſcri. cùm igitur tempus ſit de forma ſubſtantiali, igitur abſen 11 tes omninò ſunt expectandi: quia formam t rei eſſentiam præbere ſatis cõpertum eſt. lſiquis quadraginta.. quadam. ff. ad leg. Falc. facit. l.non dubium. C. de leg. Replicando tñ contra præ- dicta, dico contraria facillimè diſſolui poſſe. Et primò ad d. S. homo ſiſti, cum alijs quæ adduce bantur, reſponderem, ibi idcircò finem anni expectandum eſſe, licèt etiam ante aduentum diei mortuum hominem ſiſti non poſſe, luce clarius ſit; quia ibi de auferenda pœna promiſſori a- gebatur,& ſic diſpoſitio pœnalis erat, vt clarè etiam per Iaſ. traditur in hac. l.non omnis. qua- re cùm lex illa odioſa& aftringenda ſit, conſequens eſt, ut quantum fieri poteſt, ad illius fa- uorem, à quo pœna exigi debet, intelligatur. l. cùm quidam. ff. dòe liber.& poſthum. capitulo odia, de regul. iur. in ſexto. Poſſet etiam dici ideò ibi finem termini inaniter expectandum eſſe u t. meint 12 in odium ipſius promiſſoris, cuius dolo ille homo perierat: nam dolus t nemini debet pro- ,n ee deſſe.l. nec ex dolo. ff. de dol. Sic etiam remouetur obiectum dicti cap. commiſſa. pariter pl Chl. 1.... 8. 4 wagunh oh enim ibi de priuando eo eccleſia ſua agebatut, qui ordines à canone requiſitos non aſſumpſe- LLIbipen irf ratʒ& ſic quia diſpoſitio pœnalis erat, meritò finem anni expectandum eſſe, optimo iure ſan- odpoce Sa HI 3 citum. Si certum petatur. citum eſt.& rationem hanc ſentit ibi glo. in uoce, elapſis. Sed in propoſito caſun non ſubeſſe, ſed etiam contrariam uidemus urgere, cùm hic de damno cuiquã inferend pertractetur, cum abſentes intra ſtatutum tempus uenire nõ poſſe pro certo habeatur, un agimus ut abſque alicuius iniuria, præiudiciove quamprimum de uniuerſi Sregis paſtore uideatur, cuius electionis celeritatem perquam utilem, ac neceſſariam eſſe douimusiinden periculum. ita diſpoſitio hæc, quæ fauorabilis eſt, iurium pœnalium exemplo minimècon 4 da eſt, immo ad fauorem celeris electionis dilatari debet. d. l. cùm quidam.& dcodiaſceu ad d. õ.homo ſiſti, poſſet aliter quoque reſponderi,& dici ibi terminum commodiorisſolui nis gratia appoſitum fuiſſe. vnde malè agere, qui ante tempus agit, non incogniti iuris e 6 dere diem. ff.de uerb. ſignific. quæ quidem omnia cùm hic locum non habeant, ad deciſa 13 hanc adducenda non ſunt: quia ex iuribus t diſsimilem rationem habentibus non recceint docuit tex. in l. Papinianus exuli. ff. de minor. cum concor. Non obſtat tempus eſſe de fom quam omninò ſeruandam eſſe iura unanimiter tradiderunt: quia reſpondeo, eaã in caſ tum, in quibus diſponit lex eſſe ſeruandam, ſed non ad plus ſe extendit lex, quèàm jpſa rto 14 gis porrigatur, teſte Bal. in c. 1. de conſt. ubi ait legem in ſubſtantia rationis conſiſtere.& bi rationem legis animam eſſe perhibet.in l. ſi quis ſeruo. C. de fur. accedit Dom. in d. h riculum, inquiens rõnem potius ꝗᷓ legem ipſam attendendã eſſe. cùm igitur in propoſtoci on ſolum rõnem illius conſtitutionis non ſubeſſe docuerim us, pariter quoque conſtitutionem jpſan,, per conſequens formam in ea traditam ceſſare concedendum eſt: quia non deber formu ad caſum illum extendi‚ ad quem lex Ipſa dilatari non poteſt, ut ex prædictis comprobatum ad quod adducendus eſt tex. in d.l. cuùͦm hi.§. eam tranſactionem, ubi illa in tranſactione ain rorũ requiſiti decreti ſolennitas, de eſſentia eſt,& tñ ad caſum, in quo ratio legis celſinn rigitur. Non obſtat.êlproſpexit, quia rñdeo eam à fapientibus intelligi ne Procedat nilirbid 15 lucro acquirendo ageretur: tunc etenim legem generaliter floquentem, etiam êdumſtg neraliter tñ intelligendã eſſe aiunt, ſecus autem ubi de damno cuitanda pertractareturin ha & Bal in lnon dubium. C. de leg.& Dec. in conſ. 64. Verùm nos agimus ut retardandeekbci- nis Summi Pont. damnum& periculum euitetur, quod eccleſia ob inanem abſentunnum lium expectationem ſubiret, ergo&c. ex his abſentes fruſtra expectari non debere iilrxur- Veruntamen quicquid ſit, ſi caſus hic eueniret, qui iudicio meo uel rarò, vcl nunquamelenie poſſet,(nam& ſi abſentes de morte, ſeu mala Pont. valetudine admoniti ueniemounceen, poſſent tamen alia de cauſa ad electionis locũ accedere zquia poſsibilitas amylſimatssetb) ſed eueniente caſu, vt diximus, ab opinione glo.& Bal. non eſſe recedendum euiinuem u ſequitur Phil. Eranc. in d. c. vbi periculũ,& Iaſiin l. cùm ſtipulatus ſim.ff. de uerb odl.kci in Monarchia in tract. de forma eligendi Pont. col. 4.vbi rationem quãdam adducivquumes 16 priuſquam Roſell. vidiſſem, animaduerti: Cardinales f abſentes. ſ. ob lapſum Xdeetumäi- ſuffragiorum non ſimpliciter excludi, immo quandocunque ante perfectam electionem ict- derent, admitterentur. d. c. vbi periculum. S. ſanèé. quare omninò ſunt expectandi quid keln contingere poſſet ſicut& quandoque contigiſſe nouimus) Cardinales præſentesin lgent Pont. adedò inter ſe diſſentientes eſſe, vt electione in longum tẽpus dilata, abſentes& uenne & à dicenda in Pont. electione ſententia non prohiberentur. adducit. d. c. commiſa, iuc Kalendis. ff. de uerb. obliga. ſimilem rationem ſenſit glo. in d. c. commiſſa, dum ibi nres anni tempus ideò expectandum eſſe perhibet: quia etiam ſi communiterille recloram ordinari nequeat, nouiſsima tamen die eum ad ordinem illum à ſuperiore admitti doſſen tur, quamobrem ubicunq; poſsibile eſt, dilationem à lege traditam quoquo modo diqui 1 rari pſe, eam ſemper expectandam eſſe memorari authiores arbitrantur.,&hmõi el 1 1 ſter,vt diximus. quę quidem concluſio non ineleganter confirmat᷑, conſiderãdo texin pPericulum, dum elapſis decem diebus, ex tunc ad electionem procedẽdum eſſe perhibet 1 17 enim illa, tunc, t poſt certam determinatamq́; dilationẽ prolata, vt hic, operatii enen expectetur omninò, ẽt ſi conditionem amplius impleri non poſſe apertiſsime conſtaret: 1 bun nodd cerd dcechrutallint obteumnjekcalusc trirrxetembuslhrei ryerunradalos clisen 45b de cofrtikrelinutl ano ppolcaelbibiſemper veamplirio cncederetut: w1uRchoh dedeümisgwiarang diztiduüns edoignur elnaanon cſe um erbpetisaddu 1Hamputetur.Ibierin de Culm. ainscogcl nnter conllin ut wün Enouaipoleai iun hn Trec tendit lex, qumyx — tler, gumii marationis conlikn ar.2ccedit Domn .Cum ſoinn; .Cum Durmprn. reiOi He HATAl.. Cllgi ne pfoccis d t Gueln Si certum petatur. 244 ſui natura extremitatem temporis importat, caſus eſt not. vbi Bar. in Jvxori uſufructum villæ, bbi elapſo quinquennio.ff.de uſufr. leg. idem aiunt Soc.& alij per illum tex. in J. iiij. õ. fi. ff. de cõ- di.& demonſtr.& glo. in uoce, ex tunc, in clem. j. de iure patr.& in c. quàm ſit, de elect. Ange..j. C. de codi. Bar. in l. poſt dotem.ff. ſolu. matr. Abb. in c. paſtoralis, de except.& in c. perſonas,& in c. ſuper eo. 2. de appell. tex.in fortioribus terminis in lihæres. 8. ij ff. de ſtatuli. vbi libertate ſeruo legata poſteaquam Titio per annum ſeruierit, etiam ſi Titius intra annum moriatur, ta- men ob id ſeruum libertatem conſequi non poſſe ſancitum eſt. ecce ibi ſtatutæ dilationis ra- tio ceſſabat,& ille caſus, in quo de libertate agebatur, admodum fauorabilis erat,& tamen di- lationis finem expectari debere præcipit Iuriſconſultus, inquiens, ob determinatam temporis adiectionem ex die libertatem datam uideri. igitur id& fortius in caſu noſtro admittendum eſt, in quo non modò certum tempus appoſitum eſt, ſed etiam uox illa, tunc, fuit adiecta, quæ (vt dixi) multùm operatur. quod maximè uerum eſt, cum in eo de præiudicio tertij uitando peragatur, ne abſentes quos uenire poſſe arbitramur, a ſi uffragi js ſuis prohibeantur.Ad præ- dictorum confirmationem uidendus eſt Iaſ. in l. ſi mater. C. de inſtit.& ſubſtit.& in l. Gallus. S. & quid ſi tantum, col. è. f‧, e libe.& poſthu. Et ex his concluſio hæc redditur indubitabilis fe- rè. Nec adducta ſuperius aduerſantur, ad quæ ſigillatim reſpondendo dicimus, non obſtare, quod hic ratio dilationis non ſubſit,& abſentes fruſtrà non debeant expectari quia eos inani- ter non expectari poſsibile eſt, vt ſuperius fuit oſtenſum. Præterea, eſtò etiam quòd incaſſum expectarentur, tamẽé uox, tunc,& certitudo temporis adiecta, eos omninò præcipit expectari. Nonobſtat deinde, legislatores ſi interrogati fuiſſent de tali caſu, alio modo eſſe ueriſimiliter reſponſuros: quare id pro expreſſo habendum eſſe. quia hoc concederetur, vbi in lege dare- tur aliquid expreßsè cautum reperiri, à quo legislatoris uoluntas ea fuiſſe conijci poſſet: ſecus 18 autem ubi caſust de quo agitur, omnino fuit omiſſus: quia& pro omiſſo habendus eſt, vt egre è declarauit Bal.in l.j. in fi.. de his qui ante aper. tabul. ad quæ accedit Dec. in conſi. 89. col. 4. ſed eiuſmodi eſt caſus, de quo loquimur, vt uerba canonis apertiſsime indicant, ibi, tunc,& ut in præcedentibus latè fuit enucleatum, quibus adiunxiſſe uolumus, quòod& ſi quandoque reperiatur ad alios caſus ex cauſa extenſionem non prohiberi, vt in c. dilecta.. nos igitur,& ibi Abb. de confir. vtil. vel inutil. idque aiunt Alex.& Iaſ. in l.ij. ff. de re iudi. attamen ubicunq; uox, tunc, appoſita eſt ibi ſemper extenſionem ceſſare traditum eſtetiam ſi alioqui in ea diſpoſitio- ne ampliatio concederetur: ita Rom. in conſ. 13 1.& in conſi. 13 8. Dec. in conſi. 89. colu. 4.& in conſi. 31 4. nu. 4. necnon& in quamplurimis alijs locis hæc eadem documenta tradita ſunt, quæ breuitatis gratia relinquuntur. ſed non præterinitto Bar. in I.lecta, col. z2. verſi. 2. 0pp. infrà eod. tit. vbi agit de ui huius uocis, tunc,& Mari. Soci. iuni. in conſi. 106. nu. 6. 29.& 30. Conclu- dendo igitur(ſalua ſaniori ſententia) arbitramur, Cardinales abſentes omninò expectandos eſſe, tum ex ſuperius adductis, tum etiam ut in re tanti ponderis oriendæ quæſtionis occaſio 19 amputetur. Vbi enim periculum t maius ingeritur, ibi cautius negociandum eſt. d. c. vbi peri- Culum. pro cuius concluſionis robore non omitto notabile conſ. Henderici de Alano, quod inter conſilia Fulg. poſitum eſt, nu. 2 10. vbi pendente dilatione à lege impoſita, nihil penitus innouari poſſe ait, etiam ſi id de quo agitur, interim expediri non poſſe certo certius ſit. Summarium in l. quidam æſtimauerunt, ſf. ſi cert. pet. Freditor an& quando particularem ſolutionem recipere teneatur. Creditor an nocti tempore ſõolutionem recipere teneatur. Bar. inl. quidam æſtimauerunt. ff. ſi cert. pet. BARr. in d.l. quidam æſtimauerunt, agit an& quando creditor t particularem ſolutio- nem recipere teneatur. vide ad hoc Alex. in J. ſi mihi& tibi. ff. de lega. 1.& Cyn. Alber.& Salic. in.j. de ſolut. vbĩ ea ratione quòd creditor particularem ſolutionem recipere nõ tenetur, quæ multa affert incommoda, decidunt pulchram quæſtionem, vt dixi in lucubra. in Bar. in l. ſi poſt H 4 moram. 2 tenus autem Bar. in pen. col. tradit, quando debitor t eſt in mora, qudd fit llimasogum 4 1e G 4 miſſa.§. ſi ſeruo, in fin. ff. de lega. tertio. vbi ait, iudicem t condemnare non polle,nüin . 1— ‧ ſt 5 rem propoſitam faciunt multa, quæ adducit Felin. ad probandum f neceſsitatem operan, Si certum petatur. 2 moram. ff de eo quod cert. lIoc. An autẽ creditor t noctis tempore ſolutio tur an non? eſt gl. quæ dicit quòd non, in l.moræ. ff. de feri. Declara tamen ut per Peli ſuluit, de offic. dcleg. id quod eſt adnotandum pro debitore, qui erat in ultimo die ter ni ſtitutus,& hoc modo moram uitare poſſe opinabatur. pro quo uideas Feli.in cego Na- iur.vbi ait debitorem, qui ĩurauit ſoluere debitum certo die, non incidere in periuriun ein. uis ſoluat media nocte ſequenti. De materia uerò huius. l. uide regulam cum W fallent. Antonium de Fano in tract. de pignoribus& hypothec.in 3. membro. quintæ Par.nume, cum ſequen. eu nem recipereta- Fummarium in l. uinum. ſf. ſi cert. pet. Quando non réperitur uinum eiuſdem bonitatu, tunc ſaccedit æftimatio. Debitor quando eft in mora, fit æſtimatio quanti plurimi. Judea proferre debet ſententiam conförmem petitioni. Judeax condemnare non poreft niſi in id, quod petitum eft. Nceſſitas operalur ut id ualeat&*teneat, quod alioqui tenere non poteſt. 4., o Bar. in l. vinum. ffiſi cert. pet. CIRCà iſtam. J.attende, quoniam Bar.in liij. S. I. col. 2. verſic. quæro quid econtra a- 1 fi. ſupra eod. tit. ait, quòd in hac l. non reperiebatur t vinum eiuſdem bonitatis cuiugernn tuatum, ideò nimirum ſi ſuccedit æſtimatio.& dum in ſecundao ppof. inquit Bar per iucie peti, intellige hoc eſſe uerum quò ad intereſſe, quod iudicis officio peti debet. Et dumba ſecunda col. verſi. qualiter ergo ſoluemus, ait, in contractu emptionis& uenditionis uend rem accepto pretio re ipſa in mora conſtitui. vide Alex. in l. de diuiſione, col. 3.frſol mang rimi fuit. Quid ſi creditor eſt in mora? dicas æſtimationem fieri„ quanti minimi fui: rmel- Cremen.in ſingul. ↄ4. incip. Vidiſti inl.vinum, cum ibi additis. Et dum Bar. ſubiungi, qumb mora non præceſsit, inſpiciendum eſſe tempus litis conteſtationis. Supple ut per mn nlii S. in hac. ff.commod. col. 5. Et quia pergit Bar. dicens, quando petitur officio uitiſm, rijt ante ſententiam,& tunc inſpicitur quanti plurimi fuit. Sed quid ſi mutuauifumenmdi-. cui,& ſtetit per xx. annos, an habeatur cõſideratio totius temporis, an ue rò ſolistrennip cim V amplius frumentum durare non poſsit? vide hic per Curt. fol. 44. verſ. ſecundbuincpdlne. 3 Bar. in eadem. l.& colu. inquit iudicem t communiter proferre debere ſemteriam cuior- mem petitioni:& non debere in alio condemnare, quàm petitum eſt. ſed hoclmimumn habere locum tempore neceſsitatis. hanc eandem limitationem poſuit Bartoinllleuumé fi.ff. de uerbor. obligat. pro qua facit quod idem Bar. uoluit in l.ſi quod ex Pampbilnlimm not. per illum tex. ffide legat. ſecundo.& ad rem faciunt trad. per eundem Bar in ſdeton quod petitum eſt, quando id poteſt præſtare iure uel conſuetudine permittente. Erinre poſita ſe ſe offert illud, quod in iudicio diuiſorio traditum eſt„in quo licèt diuiſo bonou- petatur, tamen iudex poterit uni rem adiudicare, tanquam eam, quæ non recipit como diuiſionem,& alteri æſtimationem adiudicare. S. penul.inſtit. de off. iudic.& uni vühi alij uerò proprietatem.. v.& ibi not. Flori. pro limitatione huius regulæ. ff. de uſufrudt,â ĩd ualeat,& teneat, quod alioqui tenere non poſſet, in c. cùm acceſsiſſent. nume.3. rn 1 de conſtitu.& in cap. querelam. nu. 10. de iureiuran. vbi multa ſcitu digna exempla cumch & in c. 2. col.2. òe ſponſ.& lo. Birmanum ſiue Bertachinum in tract. de gabelli iſccmmäne bro 8. par. princip. nu. 2. Ad prædictum autem documentum Bar. ſcilicet, æſtimationemſ . 2— in 5.vol- non poſſe ſed rem, quamuis non extet vide Alex.in conſi. 72. Viſo proceſſu, col 3un; 1 citat Bart. hic. Hum In Cch 1I lan/tau 44 Au duns unge ucpun 7 Lumau ynjur Nuum 1. Luia utium unterſins 1 1BAr. ndlduitss veritar duefüituerl qumdosynderspot vonobligeturermuton conſeirzroléinfulb teiceoqurwaadeleci erigjaxcollgiurexc.1d finmanöclietibgc ciuts⸗Repondeo ciutar rixcpolſmme pandts inedilendum. Rciuies thibltnecrlecermiul Angütempure.Ri auandla aelösce naſlimäfanecun wetinckolag 1 Die wanznqanrein numenpeinn. Cre ardem merncci — nonl 17loinero riic. quæro quidtmn juſdem bonitas a 42oppoLinouitlan 11, D0 Derideber P. 9 peilCedel. 4 * 2? „le, 4 r rudine Perln. 1 eu 35 1 83 12 194el 191 9„. ,eH Br. drrfucd 91 4 eSoAAAd 1 2 exigi,ut colligitur ex c. 1. de priuileg. immo in Si certum petatur. Jummarium in l.(Ciuitas, ſfſi cert. pet. Ex mutuo fæcto adminiftratori uniuerſitatis, conuenitur ciuitas. Ad eſſe ciuitatis quæ requirantur. Bonus princeps maiora& meliora dat ſubqitis. Ciuitas obligatur quemadmoaum obligatur delinquendo. Ciuitas non dicitur delinquere. Quod meo nomine geſtum non eſt, à me ratum haberi non poteſt. Contrattus facti ab eo, qui habet autoritatem legis condendæ habent uim legis. Ex contractuprincipis dominium transfertur traditione. Siadmimtrator 2el Syndicus Ciuitatis habet Speciale mandatum ad accipiendam pecuniam mutuo, tunc ciuitas obligatur. Synaicus ſiue adminiftrator Ciuitati⸗ qui non habet ſpeciale mandatum ad quo tenetur. Ainor eſt magis priuilegiatus quam(iuitas. Dibtio pecunia, largè accipitur pro omnihus rebus mutuabilibus. Quis teneatur probare pecuniam fuiſſe uerſam in utilitatem Ciuitatis uel collogij. Ciuitas utitur iure perſonæ particularis. 247 Bat. in.ciuitas.ff.ſi cert. pet. BANT. in d.. ciuitas, ſic ait in ſumma. Ex mutuo t facto adminiſtratori uniuerſitatis con- uenitur ciuitas, ſi fuit uerſum in eius utilitatem, alioqui adminiſtrator conuenitur. Vigea quando Syndicus poſsit obligare uniuerſitatem. Alex. in conſi 44:in I. volu. non obligetur ex mutuo, niſi probetur pecuniam fuiſſe uerſam in eius utilitatem, tradit Abb. in confi. ã. in 2. vol.& infrà loco dicetur opportuniore. Quoniam autem hic fit mentio de ciuita- te, ideo quæro, an ad eſſe ciuitatis t requiratur, ut epiſcopatum habeat, an non?& dicas id non primitiua eccleſia epiſcopi non habebantur, ni- ſi in magnis ciuitatibus.c. Epiſcopi. 90. diſt.& d. c. 1. Abb. in c. 1. de offic. ordin. Quæro quid ſit ciuitas? Reſpondeo ciuitatem ſecũdum Iſidorum lib. 5. Etymologiarum,& ſecundum Azo. in principio ſummæ pandectarum, eſſe hominum mulritudinem ſocietatis uinculo unitam ad ĩure uiuendum. Et ciuitas non ſaxa, ſed habitatores uocantur. hæc Iſid. Et ad hoc, ut ciuitas ſtabilis ſit, neceſſe eſt, eam iuſtum principium habuiſſe,& amorem inter incolas conſeruari alioqui ſtare non poteſt. Et ideo ad eam tuendam in primis opus eſt hæreſes penitus extirpa- re: quia nulla alia peſtis eſt efficacior ad nocendum,& ad diuidendum patrem àâ filio, vxorem à marito, filium d patre quàm hæc uirulẽtiſsima labes, quæ oſsibus ipſis& medullis uſque adeò hæret, ut hinc& odia,& inteſtina bella exoriantur,& ciuitates ſubuertantur,& denique præci- pites ruant; ut quotidie in multis Chriſtianæ reipub. partibus non ſine gemitu bonorum om- nium experimur. Quare ad huiuſcemodi labem è ciuitatibus eijciendam,& ad amorem& con cordiam inter incolas cõſeruandam multùm intereſt à bono principe gubernari ac regi. Fulg. in conſi. 147. col..inter conſilia Imol. ubi multa ſcitu digna ad rem facientia inueniuntur. B0- nus enim princepsf maiora& meliora dat ſubditis, quàm ſubditi ſuo principi, etiam ſi ei ipſum imperium tradidiſſent, ut declarat Io. de Ligna. in tract. de amicitia, in§.de amicitia magnatum ad ſubditos. Et de ijs hactenus. An autem Ciuitatis appellatione ueniant comitatenſes,& cõ- tra? vide Abb.in c. Rodulphus, de reſcript. Bar. in ead.l. in I. oppoſ. ait dicendum uideri, ciuitatem t obli delinquendo. Tu uerò iſtud Bartoli argumentum compleas h ctus rectè colligitur argumentum,& contrà.l.omnem, cum glo. ff de iudic. uertendum. ff. quod met. cau. igitur obligari debet etiam contr reſponſionem ad hoc fundamentum, quæ ea denique eſt, ut contrarium procedat quando ci- uitas ipſa delinqueret:& hoc idem eſſet etiam quando in l.noſtra mutuum ab ipſa ciuitate ac- ciperetur, non autem ab adminiſtratore. Dicas tu primum. d hoc Et quòd ciuitas l. metum.§. animad ahendo. Et citca ultimam Bar. contractu Si certum petatur. contractu mutui. item hoc argumentum de delicto ad contractum, habere locum in peun priuatis alioqui uerò in priuilegiatis, ut eſt ciuitas in caſi u huius.l.Prętereʒ negatur maioreh non ſit ſimpliciter uerum, ciuitatem ex delicto obligari. hoc enim intelligendum eſt ſecunca 5 declarationem Bar. in l.aut facta. col.. ff. de pœn. ciuitas t enim non dicitur delinqueren fauorem& auxilium præſtare delicto, niſi quando communicato conſilio,& deliberatione 1 cedente id agit. Arer. in conſi.: 5 5. ſiue 16 5. Et ad hæc vide ſemper conſilium Hieronym Tortis poſitum poſt conſilia Ant. de Butr. ubi plenè. Et Dec.in cõſi. 667.& Feli in c.cume nes, de conſtit.& omninò Albert. Brun. in conſi. 28. Et an& quando ciuitas dicatur deli d re, ita ut condemnari poſsit, vide Felin. in c. dilectus. 2. de ſimon.& Curt. in conſi.20,u., in conſi. ꝛ 1. nu.. poſſet etiam ciuitas ratum habere delictum perpetratum nomine ſuo,&n aliter. propteres dicebat in cathedra Curtius iunior, ſe in facti contingentia obtinuiſfecma quoſdam duces militum, qui ſpoliati fuerant àn onnullis Papienſibus in ciuitate Papig,&i tebant ca ratione ciuitatem condemnari, quòd ex quo maleficium illud non uindicauens dicebatur ratum habuiſſe delictum. ipſe verò contra eos afferebat documentum Bart nlie 6 Qui admit.& in J..§. ſed& ſi. ff. de ui& ui arm. ſcilicèt, quod meo nomine t geſtum nöelhir ratum haberi non poſſe. Quinimmo uniuerſitatem, cuùm non habeat animam,excommunt non poſſe, neque puniri poſſe, quoniam hoc modo multi pueri& mulieres punirentur, perſonæ quæ non deliquerunt, à multis magni nominis authoribus eſt acceptum licet con * rium“ communiter teneatur, ut per Oldr. in conſ. 6 5. vide Rom.in conſ.q0 o. 7 Bar. ibi paulopoſt,ait contractus t factos ab eo, qui habet authoritatem legis condende bere uim legis,& ideò allegari poſſe in iudicio. Hanc eandem deciſionem poſuit idem ha J. Cæſar. ff, de public.& in l. ſi unus. S. pactus ne peteret, col. i.ff. de pact. Bal.& Paude Cifi j. in princ. H.de conſtit. princip.& in lj.. de hæredit. uel acti. uend. ltem adde huic regllen per Abb. in conſi. 13 1. incip. Illud de iure quæritur. Et ex hoc colligi poteſt ratio, quare ei 8 tractu t principis dominium transferatur ſine traditione, ut uoluit Bal-in prælud feudcol & in c. ad audientiam, de præſcript.& in c. 1. quid ſit inueſt. Ang. in l. officium in iſereiier dic. Ratio enim eſt, quia huiuſmodi contractus habent uim legis,& per legem trutemu minium ſine traditione. Bal. in J.j. in princ. C. commun. de lega.& in J. fi. C. de faenſacblenl 4.& in c. 3. col.fi. de nou. form. fidelit.& canon. in c. cùm dilectus, de conſuetud letlulful And. de Iſern. in c. z. de nou. form. fdel. col. f. videatur ſibi ipſi contrarius. 9 Bar. in ead. l. verſi. quandoque, inquit, ſi adminiſtrator vel ſyndicus ciuitus tnbet hecille mandatum ad accipiendam pecuniam mutuo, tunc ciuitas obligatur, quamuiĩs Nodaun un fuerit, pecuniam eſſe uerſam in eius utilitatem. pro iſto Bartoli documento benckreimn 5 er Bar. in l. doli mali, col. 2. verſi.& per hoc induco. ff. de nouat.& in auth. hoc ins porsè 1, * CCol. 2. in fl. verſi. Vos debitis ſcire. C. de ſacroſ. eccleſ. Et cum Bar. tranſeunt“ comnuina licèt Fulg.& Rom. eum redarguant,& Soc. in conſ. 28. col. 3. in I vol. Et ad prædictan 6 ſionem Bar. adde Dec. in conſi.330. Et dum Bart. in col. ſeq. progreditur concludenio 10 cum t ſiue adminiſtratorem ciuitatis, qui non habet ſpeciale mandatum ad dnoneih ad probandum ſe eſſe adminiſtratorem ciuitatis, item ſe ad utilitatem ciuitatis d d i de hoc idem priuilegium, ut neceſſariò probanda ſit uerſio in utilitatem, etlam d neß pertinere. lj. C. ſi aduerſ. credit. idque haberur in d. auth. hoc ius porrectum- Felt drn. uod quibuſdam, de fideiuſſ.& not. in c. 1. de depoſ alijs autem priuatis perſonis no Cue. tellige tamen hoc priuilegium dari ciuitati in contractu mutui paſsiue, non zunſie ge eſt, ſi ciuitas mutuo accipit, non ſi dat. tex.eſt in l. nihil. ff. ad municip. Et in hoce n 8 11 legiatus t minor, cum etiam actiuè hoc priuilegio perfruatur.l. verum.§.f ſf dene dit glo. in d.l.nihil.& uide Abb. in conſi.. in primo dub. in 2. vol. Et circa prædi nand veu no Soc. in conſi. 1 5. col. 6.& ſeq. in I. vol. Subiungit poſteà Bar. in ead. col. verſi. Siu meſkp⸗ ſi adminiſtrator neutrum probaret, ſcilicèt nec ſe eſſe adminiſtratorem, neque uer nẽ odc cuniam in utilitatem ciuitatis, tunc ceſſare actionem doli,& habere locum conditio Gr 3 lrneddliäcwridch tsuelcolegjeKeWend dimorffaclec duesam inwiliruem cu- esegere deuid 1lte Kogincorfajjnc, C canqyodgetrciutatem ſccorm Kadmpkan':na uultaremplusciurb:i Predmüor Cmoninc.l otuolueBer&alinlfg bquiurceyiäura quærcpe HCdeinectlb dum otg mrilliernesffcegnu noonnulegui ei Remim veremfüſeine Vntäbeütenuci cum ndlte Rlüprai ſemmdurge nüüſonen ammcemttderciu mEpaniclarhic er! bacmitrnoröll da nide Anch ni eaänchinennſet contingentadg bos in ciuime A Wcium illud nonundt ebat documemmla donomine t getmmii dadeat animamaun i& mülietes puir nibus eſt accepun m.in coni F„ m. in Conl. 40o. ll ahoritztem legs on m decionemuiin Rde pact.Bal Kbau, 1 JIrem addehres d.Item 400edn en W8 K Colligl Potettnn A Ln 23 mhr. uomit BaLn pra- „ 1e ag. in Lotncuom „' Oen* s,& per legen⸗ 2 d 4. K in I.fl. C.cel dus de conſucn contrarius. ſyndicus ciui digatur, quam oli documcntop at. X in auth. M, 1'o Si certum petatur. 246 ſam. ſed quærendum eſt, utrum iſta. l. procedat ſolum in pecunia numerata, an verò etiam in alijs rebus mutuabilibus?& ſolm in mutuo, an uerò etiam in alijs contractibus: Circa primũ, Bal. in J. ſingularia, in 1 3. ſpeciali, ſuprà eod. tenet hoc tãtum in pecunia numerata poſſe locum habere,& non in alijs rebus, quæ mutuo dari poſſunt. ſed eum non bene ſentire abitror: quia in tex.noſtro dicitur, mutui datione obligari poſſe, non aſtringẽdo ſe ad pecuniam numeratã, ſed in J.ij.S. mutui datio, ſuprà eod. traditum eſt, mutuum etiam in alijs rebus conſiſtere, igitur 12&c. nec obſt. illa uerba, pecuniæ uerſæ ſint: quia in odioſis, vox pecunia, t largè accipitur pro omnibus rebus mutuabilibus: ita Bat. in d.. ſingularia, col. 3. verſic.& aduerte.& in l.tale ſcri- ptum,& ibi doct. ff. de leg. I. Circa ſecundum uerdò, ſcilicèt an procedat etiam in alijs contracti- bus, quàm in mutuo. gl. in l.j. C. de uend. reb. ciuit. lib. 1I. tenet affirmatiuam partem. ſed ibi re- probatur per Bar.& doct.& Innoc.& alios inc. de depoſ.& per Baliin d. auth. hoc ius porre- ctum.& per Paul. de Caſtr.& Kom. hic.& iſta opinio concludenti ratione comprobatur; nam ciuitas& minor æquiparantur.. reſpublica.& ibi glo.& Bart. C. ex quib.cauſ.maior.ſed minor non habet huiuſmogi priuilegium niſi in contractu mutui..j. C. ſi aduerſ credit. igitur idem& in ciuitate eſt concludendum. 13 Bar. in ead.l.in fi. quærit, quis teneatur t probare pecuniam fuiſſe uerſam in utilitatem ciuita- tis, uel collegij?& ex mente glo. ait, creditorem teneri. Contrarium tenet Abb. in c. quod qui buſdam, col.j. verſi. ſed quia, de fideiuſſ. Subiungit poſteà Bar. quomodo pobetur pecuniã fuiſ- ſe uerſam in utilitatem ciuitatis. concludique non ſufficere in perſonis priuilegiatis probare † eas egere pecunia, niſi uerè probetur uerſio. Iſta eſt* comm. opinio Doct.pro qua conſuluit Ang.in conſ. 25 5. incip. Qm omne, col. 3. Hanc tñ comm. opin. limita ut non procedat, quotieſ- cunqʒ probaretur ciuitatem eguiſſe pecunia in aliqua cã,& pecunia habita cauſam illam fuiſſe, ſecutam,& adimpletam: nam his duobus concurrentibus probatur pecuniam fuiſſe uerſam in utilitatem ipſius ciuitatis: ita Cyn. in d. auth. hoc ius porrectum,& Ange. in l. ſi prædium. C. de pPrę di. minor. Canon.in c. I. de depoſ. Pau. de Caſt.& moder. hic. Quod ex eo confimari poteſt, qd uolunt Bar.& Bal. in l.fl. ff. de ali. pupil. præſtan.& Bar. in l. cum ſeruus. ff. ꝗe uerb. oblig. dum loquitur de pictura, quæ reperitur perfecta. ad idem faciunt trad. per Bar. in l. fl. ũ. præfatam, in fi. C. de iure delib. dum agit quando creditori ſatisfactum eſſe reperitur. Poſſet etiam adduci Bar. in l ſi uentre.§. i. f. de priuileg. credit. Sed ad hæc fortè reſponderi poſſet, ea loqui in per- ſonis non priuilegiatis, ſed in exercẽtibus artem quæſtuariam, quo caſu nõ eſt neceſſe probare pecuniam uerſam fuiſſe in earum utilitaté: ita Bald. in rubr. C. de exercit. Attende etiam quia Bar.& doct.hic uidentur ſibi ĩpſis contrarium ſentire: aiunt enim.J. f.. ff. de exercit. non habere locum in ciuitate.& ſupra in..j. S. non autem, verſi. ſed ſi in pretijs, eod. tit. aiunt eam habere lo cum in ciuitate. niſi fortè reſpondeamus, eos in d.lj. id ſenliſſe, quando adminiſtrator ſpeciale 14 mandatum habet à ciuitate, nam hoc eo caſu non eſt mirum zquia ciuitas f utitur iure perſo- næ particularis, ut hic per Bar. ver. ſed ſi erat conceſſum. ſed hic dum citant.. fi.loquuntur quan do adminiſtrator nullum habebat mandatum, ideò ciuitari præiudicare non potuit.& ad præ- fata vide Anch. in conſ. vltimo& aliquid per Barba. in conſ. 2. col. 4.in 3. vol. Jummarium in l. qui pecuniam. frſi cert pet. I In contrastu nominato locus eit pænitentia altem in eſtéctu. Bar. in l. qui pecuniam. ff ſi cert. pet. Norà exiſto tex.in d.l. qui pecuniam, in contractut nominato locum eſſe pœnitentiæ ſal tem in effectu, ſed contra hoc facit.. ſicut. C. de action.& obligat.& l.in commodato.§. ſicut. ff. commod. Reſponde ſecundum Bal.in contractu mutui celebrato non eſſe locum pœnitentiæ, alioqui autẽ in celebrando.& de hoc ſentit iſte tex.& uidetur uelle eum, qui promiſit factum, ad quod quidem præſtandum nemo cogitur..ſtipulationes non diuiduntur, verſiculo Cellus. ff de verbo. obligat. ſed præſtando intereſſe liberatur..ſi quis ab alia. S. fin. ff.de re iud. ideo hic poſſe pœnitere, quia nullum eſt intereſſe. 1 Fumma- Si certum petatur. Fummarium in l. cum fundus. frſi cer. yet. 1 2 a Tionibus ftricti iuris ueniunt fructus&æ accéſſiones tempore litis conteſtatæ. 2(ootrabklus celebrari cum principe habent uim bonæfidei. 1 Bar. in l.cùm fundus. ff.ſi cert. pet. BART. in d.l. cùm fundus, ſic ait in ſumma. In actionibus t ſtricti iuris ueniunt frudu acceſsiones tempore litis conteſtatæ. Hanc materiam intellige ut per Bar.& aliosin ſitila §. I. ff. òe uerb. oblig. Limita tamen quatuor modis, ut in illis:& in contractibus ſtricʒii niant fructus à tempore moræ abſque eo quod expectetur tempus litis conteſtaræ. tur ad reſtituendum;& uerbum, reſtituere, plenam ſignificationem indicat, ut nic per Dauli Caſt.& in d. l. uideamus.§. in fauiana. licèt aliam rationem aſsignet Salic. in l. vinum.in 2px. ſupra eod.tit. Secundus caſus eſt in l.ſi filius. õ. fi ff. de collat. dot.& ibi Bar. trad. giſtuncain dicit eſſe mirabilem Bal.in l. ſi ſoror. C. de collat. Tertius caſus eſt in contractibus cum piid 2 pe celebratis, quia ipſe ſemper tenetur à tempore moræ: quia contractus t ab eo celebrai 8 8 6 7 9 9 1 bent uim bonæfidei. ita inquit Bal. in§. ſi qua uerò, in titulo de pace Conſtan. Quartus ent æquitate canonica, quæ omnes contractus putat eſſe bonæfidei: ita Bal.in c..in fideplu tit. aſſerens ſe nullius tex. canonici meminiſſe, qui utatur hac differentia inter contractus bon fidei,& ſtricti iuris. quod tamen puto eſſe falſum; quia tex. eſt hanc differentiam faciens i- cùm uenerabilis, de except. Prætereà quotiescunque aliquid à iure communieſt conſtitun neque contrarium de iure canonico reperitur eſſe ſancitum,& non ſumus in materiapeu ti ſemper ſtandum eſt iuri ciuili, ut per Bar. in J. priuilegia. C. de ſacroſ. eccleſ. Jummarium in d.l.cum fundus. ST ſeruum tuum, ſeſi cert. pet. Eror in qualitaté perſonæ impedit translationem dominij. Vbi res reſtuuitur ab eo, qui in ea fécerat melioramenta,& 2ſus non est retentuns, yunl Sm condidtione indebiti. Compenſatio an&e quando fieri poſſit. Compenſatio liquidi ad non liquidum an&ę quando freri poſſit. Statutum licèt quiponat, quòd nulla poſſit opponi exceptio mſi ſolutionis, tamen quöd-ini-uent un- penſatio. Teftator an habeat animum compenſandi quando legauit hocpasto ut legatarius nilil udiuun Compenſatio indirecta an&s quando admittatur. V Compenſatio iniuriæ adimiuriam an& quando admittatur. DProuocatus adiram non dicitur delictum incipere, ſed prouocans. Denditor qui non tradit emptori,ſed traait alteri, cui uuſte poteſt credere ſe poſe tradere, Weruur, non tenetur. out. Bar. in d.l. cùm fundus. S. ſeruum tuum. ff. ſi cert. pet. BART. in ead.l.S.ſeruum tuum, ver. contra hoc, opponit dicens, errorem tin— ſonæ debere tranſlationem dominij impedire. l. falſus. ff. de furt.& ſoluit ibi recipemei 4 dolo,& mala fide: hic uerd eſſe bonæfidei poſſeſſorem. hæc Bar. Tu autem ad cogrobe 1 quis ſit error qualitatis aut ſubſtantiæ,& quaæ ſit differentia, uide Ant. de Butr.in con La 1 ta ſunt dubia.& de iſta errorum materia vide 24. q. 2. per totum& ibi glo. ſummæ,„ E Quò autem ad ſolutionem quam affert Barto. ſcilicèt, in d.”. falſus, ibi dcò domini uane— nem impediri, quia recipiens erat in mala fide, dicendum uidetur, hoc non debere co ſ* ...—. tate rari: quoniam quærimus, an errans dominium transferar, id quod à ſola ipſius uolumtae! det;& ideo mala fides alterius nihil debet operari. Br ur 4—.— quonn primus eſt, quando agerem ad rem meam. IJ. Iulianus. S. fructus. ff. de rei uendic. vel ad rem qu aliquando mea fuiſſet...videamus.. ſi actionem.ff de uſur. Et ratio eſt, quia utroque calug d 5 dedet. nſchorän eila zekchnc. Cim loanhes, cum dediwocliadkectume frem ntob deciit am Sinborefckjiottece ai Sliuraero fede reiur.) P borefckiaiggeind lin adqum uckelretiam acce 248Cuddkseyfelloinl- pinonem DMegregiecdefe ttamceiireinincuitlrano drleälarcAnBauerilsint „Vuenem-Ridednoc naagponprteitemher maenaconpägionäunud löddorienancpyenan Pnlcrninroceue rentlam eknurälaidac † wich curumuſü 2In.JOl. 5 Socin ce nin oc Dactot. egraruun Satariub autionercgto ol Nabrionem no wittic ra mmunite AContradidu gig, „ de büän tde reiuendiecadain tio eſt, quia urngen nem lndic rde det Salic.in vinun KbdiBanadäih tin conractidd an. conttactustad ech epace ConſtnOm ei:itaBalinc.Iänttn — arann ie 4 merentla mnterconne digerenn amgn 4 14l Imerentamun al 4 gr arfle 8 aCrol. ecdd.. uun eft ramn 2 ratarlus I 8 DDusnis correldne Si certum petatur. 2 47 2 Bar. in eod.§. col. 3. verſi. Huius timore, ait, ubi res reſtituitur t ab eo, qui in ea fecerat melio- ramenta,& uſus non eſt retentione, poſſe agere condictione indebiti, non autem actione ne gociorũ geſtorum. Sed contra: nam ego reſtituendo poſſeſsionem rei alienæ, quam reſtitue- re non tenebar, niſi ſolutis melioramentis, gero negocium cum eo, igitur ratione poſſeſsio- nis debet mihi competere condictio. l.indebiti.. ſed& ſi nummi. ff. de condi. indeb. ſcilicèt ut poſſeſsio reddatur. et Sen n. Bar. in eod.§. ol. 4. verſi. Tene ergo menti tu iuuenis, agit an& quando t compenſatio fieri poſsit. Et in eo, quod ait, compenſationem liquidi ad non liquidum fieri non poſſe; atque de bitum ex una cauſa non compenſari cum eo, quod debetur actione de peculio: quia eſt incer- tum& non liquidum. ad hoc uide text.& quæ ibi poſui ad Bart. in l. ſi cum filio. ff.depoſ. Illud autem, quod de debito liquido ad non liquidum prædiximus, Limita ut non procedat quando debitum fuiſſet liquidum ex confeſsione debitoris facta in iudicio: quia tunc fieri poſſet com penſatio, etiam cum debito non liquido, ut eſt gl.ſing. in.fſ. C. de compenſ.& ibi Cyn.& Bal.& Abb.in c.fi. col. pen. de depoſ.& eſt gl. ſimilis in è. nemo ex his. ff. de regul. iur. Et ideò tradit cau telam Cæpol. in caut. 8 3. ut quis debitum confiteatur, quia tunc fiet compenſatio. Limita etiã prædictam concluſionem, ſcilicèt compenſationem liquidi ad non liquidum fieri non debere, ut non habeat locum quando liquidatio fieri poſſet infra modicum tempus,& abſque altiori indagine: id quod reſidet in arbitrio iudicantis. Soc. in cõſ. 6 5. in 4. vol.& omnino vide Alex. in conſi. 61. in 3. volu. Et an& quando t compenſatio liquidi ad non liquidum fieri poſsit, vi- de Feli. in c. cùm Ioannes, de fid. inſtr. Hoc in loco opportunò ſe ſe offert illa quæſtio, utrum cum debito, cui adiectum eſt iuſiurandum, compenſatio fieri poſsite Bar. in l. amplius non peti. ff.rem rat. hab. decidit eam fieri poſſe. quem ibi ſequitur Ang.& Rapha. Cuma.& Io. Fab. in S. in bonæfidei, inſtit. de action.& multi alij, quos ibi memorat laſ. in d.§. nu. 85.& in l. eum qui. §. ſi iurauero. ff. de iureiur. Multi verò contrarium tradiderunt, quos refert idem lIaſ. in d. S. in * bonetidei, aitque in d.. ſi iurauero, opinionem hanc uotis eſſe frequentioribus approbatam, ad quam uidetur etiam accedere Ruin. in l. Gallus. S.& quid ſi tantuùm. ff. de liber.& poſth. col. 3 6.& Claud. de Seyſello in l. ſtipulationes non diuiduntur. nu. 3 3. fl.de verbor. obligat. Tamen opinionem Bar. egregiè defendit Soc. in l. Iulianus. ff.ide condit.& demonſtr.& Feli. in c. ad no- ſtram, de iureiur. inquit utranque opinionem ſuſtineri poſſe, licèt ipſe contra Bar. ſentiat. idem ſenſit Marc. Ant. Bauerius in tract. de virtute iuramenti. nu. 49. vbi ait, compenſationem eſſe ſo 5 lutionem;& ideò ſi ſtatuto cautum eſt, nullam exceptionem t opponi poſſe niſi ſolutionis, ta- men opponi poterit compenſatio, niſi debito ſit iuramentum connexum. Scias etiam in hac materia compẽſarionis unum memoratu dignum, ſcilicèt compenſationem fieri ipſo iure, etiã ſi ab homine non opponatur, quando agitur de liberatione pignoris uel hypothecę. gl. ſſt ſing. * inl. ſi conſtat, in voce, uel pignus liberandum. C. de compenſ.& hanc eſſeꝰ communẽ doct. ſen- tentiam teſtatur Mari. Soc. iuni. in conſi. 147. nu. 7. Item compenſatio fit ipſo iure, quò ad im- *† pediendum curſum uſurarum. glo. eſt comm. approb. in d.ſi conſtat. tradit Soc. in conſ.99. col. 2. in I. vol. communiter autem compenſatio non fit ipſo iure, ſed facto hominis, ut docuit 6 Soc. in conſi. 17. in 3. vol. An autem teſtator f habeat animum compenſandi, quando legauit hoc pactout legatarius nihil aliud petere poſsit; vide Ang. in conſi. 181. Et an& quando cõ- penſationis exceptio poſt ſententiam opponi poſsit, vide Feli. in c. ſuborta.. de re iud. Et com penſationem nõ admitti cum depoſito. docuit Abb.in c. ſignificaſti, de elect.& in c. bonafides, de depoſ.& hoc priuilegium ided fuit inuentum, ne in fraudem compenſatio adduceretur cau ſa differendi reſtitutionem depoſiti, cui potiſsimum bona fides innititur: ita inquit idem Abb. 7 in c. quemadmodum, de iureiur. Et an& quando f compenſatio indirecta admittatur, ſcilicèt, ſi res tua ad me peruenit, utrum poſiim uti retentione pro eo, quod mihi debes donec ſatisfe- ceris? vide plenè Cyn. in l. prætextu. C. commod.& Abb. in d. c. bonafides. ubi tradit etiam an & quando compenſario admittatur,& quod tempus ad liquidandum debitum exigatur,& quando compenſatio fiat ipſo iure.& plenè de hac re, an& quando,& quomodò compenſa- tio 3 Slcertum petatur. tio admittatur, vide Mari. Soc. ĩiuni, in conſi. 6⁰.& in d. conſi. 147.& omninò Ty Du4 1e Nln T7Ger Ol ndarum 8 tract. de compenſationibus. An autem compenſatio t iniuriæ ad iniuriam admittatur ) alterum prouocauit, vide Abb. in c. olim, de reſcript.& in c. dilecti, de except ne 4 Rinc. lnteh mus, de adulter. in c. v. de iniur.& in c. cùm te, uerſi. ſed pone quòd uocaui te latronemcen dic.vbi tenet compenſationem non admitti, ut in totum uitetur pœna. Tamen in contran * eſt“ communis doct. ſententia, ut per Ang. de Aret. in tract. male ficiorum, in uoce, Verban rioſa& contumelioſa, verſi. Quid plura? vhi refert Specul.in tit. de accuſat. in§.. verſ- vocaui te. vide Flori.in lj..cum arietes. ff. ſi quadrup. pauper. feciſ. dic.& lo. de Anan, incn 14. Alex. in J. 3. f. de lib.& poſth.& plenè Rom.& alios in l. cum mulier. f. olut. matrim, 3 iſta comm. opin. ut fiat compenſatio ad uitandam pœnam, facit tex. not in l.qui cm min libertus, ibi, ignoſcendum eſt ei, qui prouocatus ulciſci uoluit. ff. de bon.lib. nam prouocah 9 f ad iram non dicitur delictum incipere, ſod prouocans, ſecundum Ariſt. quẽ refert Balina 143. Super quæſtione, in 2. vol.& Crauet.in conſi. 2. num. 12.& in conſi. 119. Et de hace Dec.in J. quicquid calore. ff. de reg. iur.& Feli. inc. ſicut ex literis, de reſcrip. Kinc. dlledit col. pen. de except. Et an& quando paria delicta mutua compenſatione tollantur, ile in c. ſicut& infrà. de iureiur. 10 Bar. in eod. S.& ead. col. verſi. Tene ergo menti, inquit, uenditorem, qui non tradit empe ſed tradit alteri cui iuſtè poteſt credere ſe poſſe tradere, liberari,& non teneri, niſi adcain illam actionem. Limita hoc tantum procedere, quando uendita eſſet ſpes, ut ſentitiſſeten- qui uerò ſi aliquid in genere uenderetur, ut putà ro. corbes frumenti: quia tunc quamubi traderet alteri, tamen cedendo actionem non liberaretur: vt eſt glo. fingul. in lſi quiswa apud Labeonem, in uoce actionum. ff. de furt.& trad. Bar. in l. falſus, col. fi. C. de furt,&pu Caſtr.& moder. hic omnes. Summariam inlſime& Titium. jrſi cert, pet. 3 1 Quomodo conſequi poſſum rem meam quæ adte peruenit ſine uſta cauſß. Bar. in l.ſi me& Titium. ff. ſi cert. pet. 4 1 Bakr. in d.l. ſi me& Titium, tradit quomodò conſequi t poſſum rem memm, urale eruenit ſine iuſtãà cauſa. vide Alex. in cõſ. 92. col. 3. in 1. vol.& in conſ. 27 5. Verialyinum in libro primi& ſecundi vol.& Barb. in conſ. 24. in 4. vol. Jummarium in lprincipalibus. ffſi cert. pet. 1 Oſciales non poſſunt contrahere cum ſubditis niſi ſint perpetui. Bar. in l.principalibus.ff. ſi cet. pet. Wene BART. in d.principalibus, tradit, officiales t non poſſe contrahere cum lbäürüi perpetui. vide Bal. in conſ. 3 3 3. in 3. vol. Et dum ſubiungit Bar. an huiuſmodi officiales pobe accipere pecuniam mutuo pro ciuitate, vide Alex. in l.reſcriptum. S.fi. ff. de pact 1 Jummarium in! periculum. ſrſi cert pet. 7 Si nomina debitorum eſficiantur deteriora, periculum pertinet ad adminiftratoren cupahil rentem exigere. ur—, Bar. in l.periculum.ff. ſi cert. pet. 1 Banr. in d. periculum, ſic ait in ſumma: Si nomina t debitorum efficiantur derrdns riculum pertiner ad adminiſtratorem culpabiliter differentem exigere. Vide Socirim 273. col. antepen. in I. volu. Fummarium inlpecuniam. ſy ſi cert, pet. r Sripulatio conaitionalis ſuſpendit obligationem pracedentem puram. Bar.in l.pecuniam. ff.ſi cert. pet. rionalẽ liperk 1 BaARI. in d. l. pecuniam, colligit ex iſto text. ſtipulationem t conditionale lg . Tan uſe dis pporiu blori ckpe odiggrorigetmohlmb Drinljclfdecordcd Grottcta-onfciit aum rmiurimcondtionaemf glinmoceſonſalän Kdt GEtuxCisquidſir condtio, inelccamn diyoltiom,qpe. gimodsnonliſpendizſedel randalmeliswegerum, uadam. Woneeod *Kemdüdne Lrohmdgai raundotmperNlerincd 4 : Tuummim phiſta un 2 Pyubann luat rſiin b Dnuniſbſad uumm, ſ . Aunuliunnaßtjahann Derluncmunt Nnnu 37 niit enndjſ vennnit i 1Kecle— tur,i Dneanpmuile, Ulgaun, kw S de reſcrip.* enſatlone rollmu norem qpuirontenr er nontenen ül ia ellet pesutenit. wumenti: quiatnqcon etgodngdili falfus,col.. Ccdir, t.het. 4cauſ. det. it poſſumtenr Kin con.*/ ert pet. . conträheree r. 2n huiuſcodtie erum Sfifs fk. 1 N. 4 het. admmirumn 1. elükl . cüntll 1 torumel ſcbe pet. . 76 autuis 4 1 onem 3 Si certum petatur. 245 obligationem præcedentem puram,& eam nouare conditionis euentum. vide ad hanc. l. Alex. in l. non hoc, col. 2. C. und. legi. Et dum ibi paulò poſt quærit Bar. quæ ſit pœna eius, qui petit an te tempus: vide Bal. qui ponit pulchrum caſum in conſi. 50. in I. vol. ſecundum impreſsionem Mediolan. ſubiungit poſteà Bar. ibi in fi. hodie nouationem non fieri niſi expreſsè agatur. Tu verò dicas hodie ope exceptionis nouationem ſaltem præſumi, etiam ſi non exprimatur, ſe- cundũ Barb.in conſ. i9.& Rom.in conſ. 1 2 1.& Alex. in.ſi ſe nõ obtulit.. ſi ex cõuentione, col. 2. ff. de re iud.& omninò Soc. in cõſ. 21. in I. vol.& Alex. in cõſ. 1 5 5. in lib. primi& ſecũdi vol. Jummarium in l.cum ad præſens. frſi cert, yet. Conditio propriꝰ illa eſt, quæ ſe habet ad eſſe&æ non eſſe. Conditio tanta non facit actum conditionalem. Omnis conaitio quæ eit contra fubſtantiam actus uitiat actum. Bar.in l. cum ad præſens. ff ſi cert. pet. BaARr. in d. cuùm ad præſens, dicit ſe de materia conditionis, de qua bic agitur, plenè tradidiſſe in l.j. f, de condit.& demonſtr. vide Aret. in conſi. 8 2. colu. pen.& Alex. in conſi. 97. col. pen. in 3. vol. vbi ait, conditionem t proprisè illam eſſe, quæ ſe habet ad eſſe& non eſſe. Et dum ait Bart. ſtipulationem conditionalem non exigere cauſam, ſed ipſam conditionem eſſe eius cauſam; vide alex. in conſi. 40. col. 3. in 4. vol.& in là Titio. ff.de verb. oblig. Attende unũ in hac materia conditionis, ſcilicèt, conditionem, quæ in contractu apponitur, non ſemper face re conditionalem eſſe contractum: quia ſi huiuſmodi conditio quò ad reſolutionem obligatio nis apponitur, obligatio eſt pura, ſed reſoluenda per conditionis euentum. ſi uero apponitur obligationi,& tunc obligatio eſt conditionalis. tex. eſt,& ibi gl. in l.ij. de in diem adiecti. tradit Bar. in Lj. col. 4. ff.de cond.& demonſtr.& clarius Alex. in conſ. 90. col. 3. in 4. vol. Item, licèt cõ ditio t tacita non faciat actum conditionalem. l. quæ extrinſecus. f. de uerb. oblig. tamen ſi ex- primitur, illum conditionalem facit..ſi ita legatum.. illi ſi volet. ff. de leg. I. vide ad hoc bonam gl in c. vno, de ſponſal. in 6.& Abb. in c. ſignificaſti, de elect.& in c. 2. in primo norabili de ſi pon- fal. Et ut ſcias quid ſit conditio, dicas, conditionem eſſe adiectionem quãdam poſitam, uel ſub intellectam in diſpoſitione, quæ ſuſpendit uel reſoluit ipſam diſpoſitionem.& differt à modo, quia modus non ſuſpendit, ſed eſt quædam modificatio diſpoſitionis. Abb. in rubrica de con- dit. appoſ.& melius in c. verùm, eod. tit. Et omnis conditio, t quæ ſit contra ſubſtantiam actus, uitiat actum. Abb. in c. f. eod. tit. Atrende etiam quòd ubi uerba poſſunt importare modum *ℳ& conditionem, denotant potius modum. Bar. in l. cùm mota. C. de tranſact.& ita communi 7 2 5 4 J 6 7 „ ter aiunt doct. ut per Alex. in conſi. 102. in 1. vol. Jummarium in! letta. ſrſi cert. pet. Dacta incontinenti appoſita uidentur ineſſe ſtipularioni. Probatio quando dicatur fieri incontinenti. Promiſſio facta de nummis, ſomper eft intelligenda de probis. Stipulatio non ueſtit pactum nudum. Verbum conuenit, eſt generaliſſimum. — Derbum promittit, quid ſigniſicet. AKelté dari exponitur, id eit, congruo loco e tempore. Dabla ineſſe obligationi. Bar. in l. lecta. ff. ſi cert. pet. BaART. in d.l lecta, in primo notabili ait, pacta t incontinenti appoſita uideri ineſſe ſtipula tioni. Limita hoc procedere tantùm contra ipſos contrahentes, non aurem contra tertiam per ſonam, ut putà fideiuſſorem: ita ex mente Bartoli inquit Franciſcus Cremen. in ſin g. 108. Fa- ctus eſt contractus. Et quando aliquid dicatur eſſe factum incontinenti„& quot modis hæc vox accipiatur, vide Peli. in c. præterea, de teſti. cogen.& Bald. in J.iij.. igitur. ff. de ui& ui arm. & glo. 35 Si certum petatur. & glo.& Bar. in l. item ſi ĩta legatum. ff. ad leg. Palc. Scias etiam illud fieri inconti quamdiu contractus pœnitentia reuocari poteſt. tex. eſt ſingu. in l. quoties. ff facit tex.in l. contractus. C. de fid. inſt.& in re propoſita vide Bal. in J. qui per falurem fre iuran. Et quando probatio t dicatur fieri incontinenti, vide Feli. in c. exceptionem 6 4 except. Et generaliter quãdo aliquid fieri dicatur incõtinenti vide laſ.in J.ij.C. de durn:Iks in liiij.. condemnatum. ff. de re iud.& in l. ſi ita flipulatus fuero S. Chryſogopus fderad ligat.& in l. ſi quis mihi bona. S. iuſſum. ff. de acquiren. hæredit.& Socin. in conſi.⁰ 5. dne 1 1. volu. Et ad materiam huius. I. ea ſcilicèt, quæ incontinenti fiunt, uideri ineſſe vic ns J.edita. C. de eden.„»Mcc ll Bar. in ead. l. col. 2. verſic. verius tamen, ait, promiſsionem t factam de nummis eſſe ſi inenti, quog abbliudes jiucetei — Anga un f jcitat Mnabet. mxiuuͦle fabej intelligendam de probis: quia reproborum ſolutio non admittitur.ycleganter§. quine n 9 hayettliu ff. de pignor. act. per quem tex. inquit Alex. in conſi. 104. in 1. vol. monetam kepradant 1 9 oilubumftäim tione monetæ non contineri.& ideò ſtatutum pœnam imponens falſficanti monetan m J hatnum ueterann habere locum in eo, qui monetam reprobam falſificauit.& reprobam ait eſſe lam, quen 1 co ſtatuti expendi non poteſt. hæc Alex. vide in re propoſita Ang. de Aret. in S. pretera d.— mriſtut leniun inſt. quib. mod. tolli, oblig.& Abb. in conſ. 24. in 2. vol.& plenè Franc. Curt. in tract moneni nehimmmbiumn. & plenius Alber. Brun. ſimiliter in ſuo tract. monetarũ. Et dum Bar. ibi in 3. col. verſi. ſed cnn hoc opp.ſic ait, ſtipulatiotnõ ueſtit pactũ nudũ. de hoc eſt tex. in l.ſi pacto quo,ubi— verſ.in primis. C. de pact. Et dum ibi ſubiungit, an ſtipulatio appoſita ſuper cõtracʒu inne actionem oriri ex contradu, de hoc vide latius in l. ita ſtipulatus. ff. de uerb. oblig. Bar. in ead. col. 3. verſi. illa ergo uerba, inquit, uerbum t conuenit, eſſe generalitsimum mo uerbum promiſit, nt ibi per eum. Tu de hoc uerbo, conuenit, vide Alex. in conſ. 5Vin ebacroce gondim,ieal conſideratis, col. 3·in libro primi& ſecundi vol. Et quamuis hoc uerbum, conuenit ſecundn q tekiceivolletzukt communem opin.hic non ſignificet ſtipulationem, ſed pactum nudum; tamenſi huuſmin rusik träxcem 6. bum apud acta iudicij reperitur, tunc calore iudicij ſtipulationem indicat. hocfunſnm gebercdinliedbb inc dictum Bal.in l. ſciendum, in 2. lectu. ff. de uerb. oblig. quod multùm extollit Pranc.Cenenli riradlcolatradioqlan ſuo ſing. 1 39. Quanquam uerbum. vbi dicit hoc alibi non inueniri. vide etiam biaudtuh Kumſienieer ane apent remiſsiuè traditur regula cum fallent. circa hoc uerbum, conuenit. Oe uerbo anenyuni V ſomuitaxetibi pudelm. Auresſdcj mmumegadutand Ba. idleusqpioppe radübcderſclirſbinellg voceziilofolmateellinc t vide Alex. in d. conſi. 15 5. col. 3. Adde tamen quod ſi huic verbo, promittit aſcuunanr liurninlteberctqped ctum intelligitur pacto nudo facta promiſsio, non autem ſtipulatione.j.ſi Padoqpopenmx waineadlcdl; e 40 1 ibi animaduertit Dec. C. de pact.& Barb. in conſi.; 7. col. 3. in I. vol. Anchasnconi.au&it.) kmmitdederann in conſi. 11 3. vide ad rem hanc Alex. in conſi. 1 5 2. in libro primi& ſecũdi vOdcMNL)B. mnineneselattenenn Viſo dicto themate.eod.vol.& Dec.in cõſ. 10 7.vbi ait, hoc uerbum, p romitto ermmin cipnu dͤeinuceeiuai oh ra priuata ſtipulationem indicare. Idem ait Imol. in conſi. 10 2. dicens hoc uerbum, yominn, eaknecligralean in ſcriptura prolatum indicare ſtipulationem, alioqui verò ſi fuit prolatum âteſte: qn ſii 4 bunneadcreg— nudum ſignificat: ut not. in l.j. C. de uſur.& tunc non producit actionem.Irurisgeruuné tcemdsaaten 4— cum nulla. f. de pact. Soci. autem in conſi. 26 7.in princip. in I. vol.ait hoc uerbumprommn arinligerti dan ue ſit appoſitum in ſcriptura publica, ſiue priuata, ſtipulationem ſignificare, quãdo appcl Barinexdlealane 4 fuit à iuris perito, non autem ab idiota. ſed iſta eſt magna reſtrictio ad preædicta)ide ducitad lursfen h vide doct. in d.i. ſciendum.ff de verb.oblig. iibernar Adden ün m Bar. in ead.. col. 4. verſi. ſed quæro, quid ſi rectè t dari, exponit, recteè, ideſt ꝛcongnahe ancuim ofern tempore. De hoc vide Alex in.iuſtè poſsidet.ff. de acqui r. poſſ. col. 2.& in lijin glin ades neaus jideqpud du cts. f.de ſiber.& poſth.& omninò vide gl. in l.ij. ff. de inoff. teſta.& Abb. in c. 1.§.Vna dell 3 1 ........ npor 1&e. Trinit.in c. quoniam contra, de proba.& in c. 1. col. õ. de re iud.& vide tex.& gloiin.non 16 uuftnizu eun 3 uĩt. S. non quæuis. ff. de contrar auuah rfi Bar. in ead.l.col. 5. agit, quid ſignificer. hs jneſſe bis kae wmneguhna Bar. in ead.. col. agit, quid ſignificet hoc, quod in hac.. dicitur, ſcilicèt t pactai 1s hneruſſn tioni. concluditque quamuis pactum hoc roducat exceptionem, tamen nõ oponeteu, atmaaan, lumm ꝗ— P P tat 7 Circa boog ba⸗Lemtinaten, eam proponat.& dat exemplum in pacto afferente dilationem. ut ibi per eũ Circan o 1 beng dauung 1— 4 8.—... alne 0 3 Pars opponere non teneatur xceéptionem, quæ naſcitur cum ipſa obligatione,&t gim dlmonetam eynin dens fällficant nan probam aiteſſeiln ns. de KAretingan Pranc Curtii näen Dan.di in 3.cclient in d dacoqwno Ppolita toper ciraan us ff.de uerb dijg denit elſe generälin „vide Reex.inconll oc uerbum conunns n nudum; tamenlté onem indica. u- ultum exolltka nuenin. videts erbo,promii vlatione.ſ J. 21 vol. Anche iimi& ſecũdin erbum pronins 4 4 1. 1 Si certum petatur. 249 gationi, ſed iudex debet ſupplere, vide Iaſ.in 5. actionum, col. 24. verſi. aduertendum eſt, inſt. de actio. Er ꝙ ad ſupplendũ iudex ex officio ſuo tencat᷑, docuit Aret. inl. neceſſarijs, col..ver. præ- terea.ff.de acq. hæred. ubi limitat hoc procedere ꝗqñ oritur ex eadẽ diſpoſitione, alioqui verò ſi ex diuerſa, licèt à princ. vt ibi per eũ. ponitur exemplũ in ſuo, qui efficitur hæres neceſſarius,& obligatur de iure ciuili,& ſic à principio naſcitur iſta exceptio; tamen quia non oritur ex cadẽ diſpoſitione, qm̃ obligatio introducta eſt de iure ciuili,& abſtenſio de iure pᷣtorio; ideò iudex ſupplere nõ dẽt.& dũ Bar.exponit ineſſe, hoc eſt intus eſſe in obligatione. De hac re vide BFeli. in rubrica. de excep. col. z2. ver. Dicas tamen.& omninò Dec in l.in eo quod plus. ff. de reg.iur. Jummarium inl.eius qui. ſf. ſi cert pet. Defundtus nihil habet. Quando non potest aliquid induci ſecundum veritatem propter defectum ſcientiæ ex parte agentu, tue induci poteft ſecundum fictionem. DPoſſum cęo ratam habere executionem debiti in ſubſidium ſicut rei uenditionem, licèt non ſit geftum no Mluie moo. Ea quæ fiunt ex neceſſitate ueniunt in iudicio familiæ erciſcundæ, ea uerò qucæ ſponte fiunt, ueniunt aclio ne negociorum geſtorum. Plures ſöcij unius negociationit in diuerſis locit exiftentes, ſibi inuicem ſeruire uidentur. Bart. in l. eius qui. ff.ſi cert. pet. Ban. in d. l. eius qui, oppo. contra tex. dicens, malè dici‚ pecuniam defuncti: quia defunctus t nihil habet. ſoluit ſubintelligendo quondam. Ad hoc uide aliquid per Alex. in J. viro, in glo.in uoce, viro. fl. ſol. matr. Feli. in c. cũm venerabilis, de teſti. cogen.& Cæpol. in conſ.1 7. Colu. 4. Et de hac uoce, quondam, vide aliquid per Imol. in conſi. 100. in fi.& Barb. in c. cùm ſuper, col. 1. de leg.Et de hoc, ſcilicèt, inſtrumentum non uitiari, in quo dicitur, talis filius Titij, licèt ſit mor- tuus, vide Alex. in conſi. 1 6 2. Viſo proceſſu, in lib. primi& ſecundi uol.& in l. quoties, col.. ff. de hæred. inſtit.& Abb in c. quoniam contraà, de probat. Bar.in ead..col. 2. tradit, quando aliquid non poteſt inducit ſecundum ueritatem propter de fectum ſcientiæ ex parte agentis, tunc induci poſſe ſecundum fictionem.& dat exemplum in ſuo, vt uidere eſt ibi apud eum. Attende hæc uerba Bart. ex quibus colligitur ratio ad tex. in S. ſui autem inſt. de hæredit. quæ ab inteſt. defer. cum ſuis concord. Bar. in ead. l. col. 5. verſ. Ad quartum oppo. cum ſeq. concludit, menti eſſe tenendum, me ita poſſe ratam habere executionem t debiti in ſubſidium, ſicut rei uendicionẽ, licèt non ſit geſtũ nomine meo. Sed aduerte tu, quia obſt. quòd iſta exactio ſit in re mihi debita, non mea, ſecundũ gl.hic, in uoce, defuncti,& ibi Bar. igitur non poſſum ratum habere; quia dicta regula non pro- cedit in re mihi debita.l. venditor ex hæreditate, vbi Bar. ff.de hæred. vel actio. uend. . 9. clelr—.. 2...„„.,7„ 2.dicensbocli 4 Buar. in ead. col. verſ. quærit glo. ſentit, ea, quæ fiunt ex neceſsitate t uenire in iudicio familiæ Ifuit prolarumie, t actionem u 9 , c ueip 1. volait bocle 6 -. ſhh. gem ſgoife le i trictio ad pieoi 5 uideantur. Adde tu, quòd immo aliquis quandoq; erciſcundæ, ea uerò quæ ſpontè fiunt, uenire actione negociorum geſtorum. De hac re tradit Bar. in liij.§. ex his. f. de uerb. oblig. vbi laſ. Bar. in ead.l. col. antepe. ver. vltimò nota‚ inquit, plures uideri ſibi inuicem ſeruire, id quod in- ducit ad plures ſocios t unius negociationis in diuerſis locis exiſtentes, vt ſibi inuicem ſeruire conſequitur per ſocium, quod per ſe ipſum conſequi non poſſet: vt per laſ in conſ. 1r 2. in 4 vol. Et an& quando ſocius ex facto conſocij teneatur) vide apud Fulg. in conſi. 209.& Raph. Cu. in conſi. 8. Jummuarium in l. ſi ego, ff. ſi cert. et. Executio fieri poteſt contra fideiuſſörem, quando conſtat principalem conueniri nonpoſſt. Executio aliqua non requiritur ſi agitur contra tertium p oſſeſſörem. Exceptio excuſſioni eſi qilatoria. Creditori agenti cõtra tertium poſſéſſorẽ cui opponitur excuſſionis exceptio, an aliquod remedi cãpetat. Excuſſio non eſt facienda de bonis exiftentibus extra territorium iudici, coram quo cauſa agitur. Hereditas iacens non habetur pro abſente, ſea praſente. , II Si certum petatur. In excuſſione ſacienda prius conſtare debet de credito creditoris. , Si exceptio excuſſionus opponitur in iudicio, an fuſpendat inſtantiam cauſæ. 9 Sxcuſſionu exceptio contra nummularium és campſorem e&s mercatorem, locum non habet en blicam utilitatem. yter 10 Quomodo excuſſio fieri debeat. Bar. in J. ſi ego. ff. ſi cert. pet. BART. in d.]J.ſi ego, propè fi. agit de materia excuſsionis, dicens,& ided dicebam eme, Marchia,& reliqua ut ibi per eum. Vide quid ex hoc inferatur apud Iaſ.in§.item ſi gubi Ut dem, col. 17. verſ.& per hanc limit. inſt. de action. vbi adducit in contrarium qucæſt. Bariile 1 cem, col. I. ff de uerb. oblig.& dum ibi Bar. in fi. huius. J. ait executionem f fieri poſſe cona deiuſſorem, quando conſtat principalem facilè conueniri non poſſe.& demum concludta per agi poſſe contra eum ante factam excuſsionem, ſi nõ opponitur exceptio. Attendesqit ſolutio Bar. vt agi poſsit parte non opponente,præſupponit natam eſſe actionem, Robliar nem, id quod vr eſſe contra tex. in d.j. decem. ff. de verb.obli. vbi in plurib. locisſemtitymn ſionem, de qua in tex. noſtro eſſe conditionalem,& propterea non eſſe ortam obligationen, actionem:& ita in terminis tenet Alex. in conſ. 3 1. in cauſa executionis petitæ, col. 3 in gu & ita uidetur ſentire Iaſ. hic in I. col. in 2. limit. dum fundat ſe ſuper eo, quòd eſt conditionn- & ſi iſta opinio Bar. eſſet ueritate ſubnixa, fundamentum laſ. corrueret.& ad prædicauit Alex. in conſ. 3 3. eod. 4. vol.& in ſimili in conſi. 6 3. col. penul.& in conſi. 96. cod.ib. KA conſ. 29. col. 2. in 2. vol.& Barba. in conſi. 43. col. 10. in 2.vol. Poſtquam hic agiturdema- 2 excuſsionis, decreui quædam ſcitu digna ſilentio non præterire. Et primò, excußiotan non requiritur, ſi agitur contra tertium poſſeſſorem, quando in inſtrumento adeſt caulil ſtituti, uel precarij, ſi bona illa tempore obligationis poſsidebantur. Aret. in conſi. 126dlen conſi. 8 3.& in conſi. 8 5.& in conſi. 18 5.in 6. vol.& in conſi. 70. in 5. vol. col.. Cæpolincun 31. Iaſ. in d. S. item ſi quis. nu. 77. de actio.& omninò Ant. de Fan. in trac. de pignorb,&iyye thecis, fol. 2. n. 5 1. vbi ſing. limitat hoc non habere locum, quando mortuus eſtetile giitei 3 ſtituit noĩe alterius poſsidere. Prætereà ſcias in re propoſita, excuſsionisf exceptionem eſedi latoriam,& ideò opponendam eſſe ante litem conteſtaram, alioqui opponi nonortſin- liter opponenda eſt in prima inſtantia, alioqui in cauſa appellationis opponniounnp bat Ant. de Fano in d. trac. in I. par. octauæ. nu. 4 3. 8i verò excuſsio fieret conr- piacpiéde bitorem, qui repertus ſit non ſoluendo,& creditor agere incipiat contra tenium polelorem ſcdm auth. hoc ſi debitor. C. de pignor.& poſteà ſuperueniant aliqua bonahuc incpäie bitori, poterit iſte tertius poſſeſſor ẽt poſt litem conteltatã obijcere excuſsionem ten däden 4 ſuper bonis prædictis. Alex. in conſ. 10ο. in. volu. Sed utrum creditori tagenti connatnin poſſeſſorem, cui opponitur excuſsionis exceptio, aliquod remedium competasiqli neüin cœptum iudicium ſuſtineaturè& dicas ei competere, vt per Anto. de Fanoin draatn octauæ par. princi. nu. 46. Quid ſi fiat excuſsio à creditore contra principalem debiworee non eſt ſoluendo, vtrum quando vult petere declarari excuſsionem legitimè factam, ciani beant omnes bonorum poſſeſſores, de quorum præiudicio agitur, alioqui actusnonine legitimè factusæ Alex. in conſi. 106. col. fi. in 5. vol. eos eſſe citandos affirmauit. Tamenne * trariam ſententiam communiter itum eſſe teſtatur Anto. de Eano in d.tracta in vpin 5 par. nume. 48. vbi etiam numero 5 1. inquit, excuſsionem t non eſſe faciendam de bn ſtentibus extra territorium iudicis, coram quo cauſa agitur. idem ait Cæpol.in cl31 uoluit Bald. inl ſciendum. in princip. ff. qui ſatiſda. cog.& Alexand. in conſi o1 colana, 7. vol. de qua re uide eundem Alexan. in conſi. 8 4. In cauſa quæ uertitur, col.fiin3 aeun tem excuſsione non facta agi poſsit contra tertium poſſeſſorem, ſi debitor eſtabſensde, auth. hoc ſi debitor, hoc fieri poſſe ait. id quod uerum eſt ſecundum Bar. ibiſ pnimda bis natus eſt per ſententiam. Quid in hæreditate iacente, an ſit idem, quod in minore? Ba-De .: 4 Sel 1 5e ſ(edibius 6 cit ꝙ non, ex quo dicto colligas, hũditatẽ t iacentẽ non haberi pro abſente, ſed pute. ſed ul ehobligin 0 1 rebendice aicmnateniucn d Sdtors medide Pa. 2 pendartä caleut uonciaürsidedra Hapien lt ercnio fet debet ſpet MModeriteligwerclbione nem Abdäindo29 2, 9 Güng nlnlcfdepacalde cio nonhetlocum contranu req; bipilmpleitetgde Kolmarr-biättradit anffer decebchliEtqfencuione &andgürmſi quisinlkdd lo cofcijnem comparuixglel debeg nide Barinlpreſcti acäiſfdein eenllbe eme atünem Kdctone vrüim Grncdende 3 erdiermkefen wd üunbognn 1 richeconn licens Kiäehg i Kitebärän dud lalia Litem d acontrarium wein cutionem f ſien Doſſe& denu 5 mconcs antur exceptioana ttam eſſc acioned- ſdlin plurib. bcsſch nonelle ortandig curionis dettealſn luper co quddcten corrueret. Kadya & in conſ g6 codh l Poſtquam licazat rire. Et primd emu oininſtrumenput„ dantur. Aretiin cui 70ain 5 volcoläl Panin trac dei luando morut gexcußionistem alioqui oppoii lationis oppa zcußio fieret’ cipiat contra! ant Aliqua don obiſcere excuis m cteditori a emedium compad- Si certum petatur, 210 Alber.& Sali. An per inſpectionem ſcripturarũ debitoris, probetur, eũ non eſſe ſoluendoꝛAret. inl. Ariſto. ff.de acq. hær.& hoc procedere poſſet, vbi omnia ipſius bona in ipſis ſcripturis con tinerentur. Nunquid in excuſsione requirat᷑ citatio, vide gl. in.iij.õ. tutores.. de ſuſpec.tutor- An ſtatui poſsit terminus tertio poſſeſſori ad oſtendendum, ſi adſunt bona debito ris expedita, & à tertio non poſſeſſa:& ſi non oſtendit an agi poſsit contra eũevide Ang. in la diuo Pio.§. in uenditione. ff. de re iudi. Et qm̃ in excuſsione t facienda prius conſtare deber de credito credi toris, vtrum ad liquidandum iſtud creditum tertius poſſeſſor citari debeat, vide Pau. de Caſt in l. decẽ. col. ſ ff. de uerb. obli& in l.libera. C. de ſent.& Rom. in I.peregrè. S. quib. ff. de acq. poſſ. An iſta excuſsio cõprehendat clericos? vide in ſimili caſu Ang. in lj. S. hæc ſtipulatio. col. 6. ff.ſi cui pluſquam per leg. Falc. Quid ſi poſſeſſor bonorũ contradicit facienti excuſsionẽ, dicens eũ nõ eſſe creditorem, an teneat᷑ in iſta excuſsione ſuum creditum probaree Bal. in J. iij. in fi. C. qũ. fiſc. vel. priua. Item ſi plures ſunt rei debendi, non ſufficit excuſsionẽ contra unum eſſe factam, vt agi poſsit contra tertiũ poſſeſſorem vel contra fideiuſſorem. Sali. in d. auch. hoc ſi debitor.& Bal.& Ang.in auth. ſed hodie. C. de actio.& oblig.& Rom. in conſ. 392. col. z.& 3. quid ſ prius egi contra tertium poſſeſſorẽ,&ſatisfacere mihi non potui,vtrum redire poſsim ad fideiuſſorẽ debitoris meievide Pau. de Caſt. in conſ. 174.ſi exceptiofexcuſsionis opponit᷑ in iudicio, an ſu- ſpendat inſtantiã cauſæ, ĩta vt ſnĩa ſequi non debeat, niſi prius ſuper iſta excuſsione fuerit pro- nunciatũ. vide Practi. Papien. in libello circa excuſsionẽ, in verſ.exceptio excuſsionis. in princ. Itẽ excuſsio fieri debet ſuper bonis, qᷓ non ſunt in controuerſia. Ant. de Eano in eod. loco, n. 5 5. Illud ẽt intelligas, excuſsionem fieri non df̃e, ꝗñ bona principalis publicata fuerunt ob rebellio nem. Abb. in d. conſ. 29. in 2. vol. Idem qñ de uoluntate fideiuſſorũ principalis cõueniri nõ pöt. gl. ſing. in l. niſi. f.de pac. adde quod tradit᷑ in J.fi. ff. de iur. iur. in princ. Rurſus excuſsionist exce ptio non hẽt locum contra nummularium,& cãpſorem& mercatorem, pp publicã utilitatem, neq; vbi agit᷑ ſimpliciter& de plano, vel de bona equitate. Jaſ. in J. ſi conſtante, nu. 204.& 205. ff. ſol. matr. vbi ẽt tradit, an fieri debeat, qñ conſtat principalem nõ eſſe ſoluendo.& in l. decẽ. ff. de uerb. obli. Et qñ excuſsione non facta agi poſsit contra debitorem, vide Cępo. in d. caut. 3 1. & Iaſ.in d.§. item ſi quis, inſt. de actio. Excuſsio aũt principalis dt᷑ facta, ſi contra citationem de 10 eo factã, nemo comparuit. gl.ſt ſing.& unic. ſcqm Bal.in l.pe. C. ad trebel. Et qũo excuſsio tfie 4 8 ri debeat, vide Bar. in l. præſenti. C. de ijs. qui ad eccl.confug.& tex. in I.j. C. de Decuri. li. 10. in J. Moſchis. ff. de iur. fiſc.& in l.libertus.S. filium. ff. qe admin. tut. An autem ſnĩa lata ſuper excuſsio ne inter creditorem& debitorem, preiudicet fideiuſſori. Iaſin l.is apud quem. C. de eden.& an in excuſsione citari debeat fideiuſſor. Iaſ. in. iliusfamil.§. Diui. ſf.de lega. I.& in d.l. decem, vbi tradit generaliter, an& qñ excuſsio exigatur, vt agi poſsit contra fideiuſſorem,& in d.j.ſi con- ſtante,& in l.à diuo Pio. S. in uenditione. ff. de re iud. An aũt iuramentũ tollat beneficium excuſ ſionis, qᷓ fieri deberet contra principalem debitorẽ: vide Feli.in c.ex reſcripto.n. 1 8. de iur.iur. Fummarium in l.7j.ff. de iur. iur. Juramentum habet executionem paratam. Juramentum habet uim guarentigiæ. Si in inſito emptionu& uenditionn apponatur iuramentti, Contractus ſactus in iudicio habet ex ecutionem paratam. Bar. in l. ij. ff. de iureiur. ANx. in d.j ij in fi. inquit, iuramentum t habere executionem paratam, ſicut ſenten- tia. Hoc idem tradit Soc. in conſ. 1 20. col. 5.in I. vol.& de vericate huius documenti 92 uide latè laſ.in§. item ſi quis Poſtulante. col. 17. inlti. de actio. vbi tandem concludit cum Bar. hic. Et ex iſto ſingulari dicto infert Eranc. Cremen.in ſuo ſingu. 15 2. incip. Volo dare nouam cautelam, in iſto caſu opponi non poſſe exceptionem non numeratæ pecuniæ. Ego aũt non bene percipio, quare magis iſto caſu non admittatur, quàm in alijs: quia hmõi exceptio cõ Petit, quamuis debitor confeſſus eſſet in inſtfo Suarentigiato, quod habet execurionem para- 11 2 tam, opponi non poteft exceptio pretij non ſoluri. — De lure iurando. tam, ſcam laſ-in l.qui pecuniam in 3. ampl. ſupra ſi cert. pet. Attende ramen exceptionen, non competere ei, qui confeſſus eſſet ſe centum habuiſſe, quæ habet penès ſe:quia loco 4 tur illa uerba, penès ſe. Rom. in ſing. 63 6. incip. Scis ꝙ confeſsioni. Et an& qñ iſta excepti poni potsitvide Feli.in c. ſi cautio,n.3 3. de ſid.inſtr. Attende prętereꝭ, qm̃ hoc dictum bana 2 uum appellat Rom. in rubr. ff. qe arbit. inferens ex co, iuſiurandumt habere uim guarentig hoc idem ait Bal. eſſe ſingulare in l.j. C. eo. tit. ſed tamen contrarium tenet Ang.hic.Kin,i randum ad pecunias. S. fi. infrà eo. tit.& Rom. hic.& in lſed& ſi poſſeſſori.õ.ſ.incra coddn inl. ſi duo patroni. S. ſi quis iurauit, infrà eo.& Matthęſ. in ſuo ſing. 20. incip. Nota bona 3 X cam. Tu aut teneas opin. Bar. quam Iaſ. ait eſſe“ com.& pro ea ſe ſæpe conſuluiſſe,&cmn tranſeunt hic Fulg.& Alex.& alij.& Bal.& alij in d. lj. C. cod.& cum iſtamet opinione ten Bar. in d.i ſed& ſi poſſeſſori. 6.fi. in I. notab. per illũ tex.& ibi Ang. ſibi contrarius,& Rulgn de Caſt.& alij.& Alex. in l.nam& poſteã- S.f. infra eo.& in kpoſt rem, hic adductã, RAm Aret. in d.§. ſi quis poſtulante, inſt. de actio. col. 3. licèt dubitauerit in caſu, in quo prelttte ſet extra iudicium.& Bar. in fortiorib. terminis in d.1ſi duo patroni. fi. infra co. dicensſn 3 ſtrumento emptionis t& venditionis apponatur iurm, opponi non poſſe exceptionempn non ſoluti, quando executio rei uenditæ peteret.& pro hac opin. facit tex.in Tpe Cdem modo eum conſiderãdo: habetur ibi in tex. inſtrumentum depoſiti paratã habere execuin affertq́; rationem eſſe, ꝑp bonam fidem, cui potiſsimùm ille contractus innititur. ſediltn multo magis militat in iuro, in quo maion bona fides exigitur, cùm ibi de periculoaiea 1fi. C. ad I. Iul. vide in l.ſi quis maior. ibi, mox deputabuntur. C. de tranſac. nam ubicungq l rur uoce, mox, vel illicò, ibi parata eſt executio, vt trad. Bar. in d.l.pe. C. depoſ ad rem facii 4 quilibet contractust factus in iudicio, habet executionem paratã, vt probat texiim Italec S. qui prouocauit, in uoce, iuſtam conuentionem. ff. de pact. ſcdm intellectum, quem bip †† Bar.&“cõiter alij. ſed omne iuĩm etiam extraiudiciale habet uim iudicij. qui iuraſe qiim eo.& St litis conteſtatę. l.nam& poſteà.. ſiquis temporaliter,& ibi not. Bar.infrieoigiunâè: Iſtam aũt opin. lmita, ut procedat ſolum quando iurm eſſet præſtitum ſecundumſommbe hic, ſcilicèt quando tendir ad litis deciſionem, atq; ita eſt iuramentum de præſentiecejci to: quia tunc æquiparatur ſnĩæ, alioqui uerò ſi eſſet de futuro, vel ſimpliciter adehinrat- tum: vt ex uerbis Bar. hic colligi poteſt.& ad hoc benefacit, quod ait Bal.in cq iemſmm ta. col. pe. in fi.in tit. de pac. jura. hrm. vide Soc. in conſ. 23 1. in 4. dub. in t. volsrtaſind ſing. ſuo 20.& Iaſ. latè in d. S. item ſi quis poſtulante, col. antepe. inſt. de action Summarium inl.ait prætor. ede iur. iur. Furamento præstito aduerſario andum eit in omnibus qudad ipſas litigantes. Juramenti-irtus& energia, remi Ruè. In cauſa matrimoniali an iuramentum aoferri poſſit. Bar. in lait prætor. ff. de iureiur.„4. 1 Bau. in d. xait prætor, ſic ait in ſumma, Iuro præſtito aduerſario ſtandũ eſt in oibusg jpſos litigantes, alioqui uerò quò ad alios. An aũt teſtis examinatus in una caulapuberin inter eaſdem perſonas, vide Alex. in conſ.3 7. in I. vol.& in conſ. 2 6 8. in li⸗prinien 1 lu.& latè Bar.& alios in l.admonendi. ff. de iurciur. quęrit poſteà Bar. vtrum in crimmnal 3 randum poſsit deferri? deciditq́; uoluntarium, veliudicialem deferri poſſe, nonaũt behe in ſupplementum probationis. vide aliquid apud Beli. in c.veniens, col. 2·in vlt:notab- 1 & in c. cùm ueniſſent, col. z. eo. tit.& hoc idem militar etiam in alijs cauſis in Luibesn 5 næ petitionem, ſecundum Alex.in conſ. 175. Viſo themate, in lib. primi& ſecund uiol gI 2 tute f iuramenti uide pleniſsimè Marc. Anto. Bauerium in tracta. de uirtute iuramenti mam Ferratium in caut. 2o. vbi tradit memorabiles effectus iuramenti. jdoßeAre 3 Bas. in d.lait prætor, quærit utrum in cauſa t matrimoniali, iuramentũ deferri po a1 a * de quatenus B ar. hic concludit(& eſt opi.cõis ſecundum Alex.) iuramentum ainan lere in cauſa matrimoniali. hoc locum habere etiam ſi criminaliter ageretur. Slo lee d euiunynu Barind B42, ¹¹ Kurnfämnd pumin mitumtes dhorerer Gcnäum iminnechee, aückubbninäined dderum cda Cade onluffceretrlecpdlein Cperbarin conſe 10. emäumirtewionemdfe G.racRdeuirte urament Aun 1 jnunm uluuduerurl Dari 1 Dar ineadlsſineque netyrelremitatur. Dehiu ſulune,i deacioncol’. Dunna Eaahnvurſmadimalu — Hexato ne gltimxeareln bragioun emmyetnh, 4 Biultüͤutemeunſt 1 ¹ Wa nälmam pc nonemſueprocellmn. Rionemſed etim perün corl erſicemcodtt J tif rem nrkcdalynda elamplusnonuitur det aeiuld lieni Salckemelellgrifcnd ng. di cortrig 1 ttew ticaltnütt erit in caſ, in quon roni f infracnäte ni nonpolſecucnid din kacit texinleh doiiti paratähberan contractus innirnue9 cum dide gerali de tranſacwnamUlin d.pe. Cdeptlan ratã, yt proba tiil caͤm intellecm t vim iudicilquin „R ibi not Baräut- ræſtitumſcomir amentum depea- vel ſimpliciti vod ait Baline 14 dub.in 1on e inſt de 40 nur. ds lugames. De iureiurando. 251 pe.in uoce, confeſſus. C. de fideiuſſ. cuius meminit Bal. in J. vnic. col. fi. C. de confeſſ.& in l. qui cunq;, colu. õ. C. de ſeru. fugit.& in l.eum quem, colum. 6. C. de fideicom.& in cap. 1. S. iniuria, col. pen. in tit. de pac.iur. fir.& in c. tertio loco, de præſump.& ſequitur Ang. de Aret. in tract. de malefic. in glo. in uoce, De adulterijs. Limita tamen ut non habeat locum quando cõiuges eſ ſent diſparis cõditionis,& uilior ſolus iuraret. Bal. in lj. C. de coll.detegen. vide Abb. in c. ſuper co, de teſti. Et an& quando,& quomodò iuramentum deferri poſsit in ſupplementum proba- tionis in cauſa matrimoniali, vide Abb. in c. mulieri. de iureiur. An autem matrimonium diſſol- uĩ poſſet per confeſsionem coniugum 2 vide Rom.in ſing. 6 r4. vide Feli. in c.conſanguinei, de re iud.& quomodò matrimonium probari poſsit, vide Aret. in conſ. 3. „rig: Jummarium in d. l. ait prætor. I iurari. f.de lur iur. Juramentum eſi ſumendum prout delatum eſt. Bar. in d. lait prætor.§. iurari. ff. de iureiur. BAR. in S. iurari, ait, iuramentum t eſſe ſumendum prout delatum eſt, ſi modus iurandi eſt licitus. Limita tu iſtum tex. ibi per caput. quia hodie huiuſmodi iuramentum à lege Chriſti pe nitus abhorreret, ſecundum quam iurandum eſt per creatorem, non autem per creaturam, vt inquit Hoſtien. in S. alter, in princ. in ſumma eod. titu. Item limita ut per Bal. in auth. ſacramenta uberum, col. 2. O. ſi aduerſ. uend. quando ageretur de contractu aliquo confirmato: quia tunc non ſufficeret tale quale iuramentum delatum ex libito uoluntatis. reliqua uide per Alex. hic. & per Bar. in conſi. 2. col. pen. in 2. vol. Adde etiam quod iuramentum intelligitur ſemper ſe- cundum intentionem deferentis, non autem ſuſcipientis iuramentum. Marc. Anto. Bauerius in d. tract. de uirtute iuramenti. nu. 143. 4 Jammarium in l.non erit. T. ſi neque, ſfe de iur. iur. I Furamenti delatio debet intelligi ut iuretur incontinenti, vel remittatur. + 8 2 Bar. inl. non erit.§. ſi neque. ff. de iureiur. BaAxr. in ead..§. ſi neque, ait, iuramenti t delationem debere intelligi, vt iuretur in conti- nenti, vel remittatur. De huius. S. materia uide latè laſ.poſt Ang. de Aret. in d. S. item ſi quis po ſtulante, inſt. de action. col. 5. Summarium in l. nam& pofted. ſrde iur. iur Exceptio iuriſiurandi impedu litu conteſtationem ſiue proceſſum. Si exceptio quæ ſolet impedire litus conteſtationem, babet altiorem indaginem, ea non impedit proceſſum. Exceptio pacti de non petendo, non impedit litu ingreſſum. Exceptio litu finitæ impedit lutis conteſtationem. Bar. in l.nam& poſtea. ff. de iureiur. Ban. in d.l.nam& poſtea, ait in ſumma: exceptionem t iuriſiurandi impedire litis conte- ſtationem ſiue proceſſum. Aduerte quia non ſolùm ex ceptio iureiurandi impedit litis conte- ſtationem, ſed etiam periurij. Ant. de Butr. in c. dilecta, col. 3. de except.& Peli. in c.exceptionẽ, col. 1 2. verſ. idem. eod. tit. vide Soc. in conſi. 3 8. col.fi. in 1.& quia Bart. citat.l. amplius non pe- ti.ffrem rat. hab. ad probandum, quòd agere,& litem conteſtari, idem ſignificent: attende qm d.l. amplius; non utitur uerbo agere, ſed petere, ex quo colligi poteſt Bar. ſenſiſſe hæc duo uer- ba eiuſdem eſſe ſignificationis. Et quòd agere, litis con eſtationem indicet, eſt glo. not. in l. ſi po ſteã. ff. de pecul. quam ſcitu dignam eſſe perhibet Bal.in c. quoniam contrà, col.. de probat. li- cèt eam reprehendat in l.eum qui. C. de iur.& fac. ignor.& de hoc eſt tex.& ibi Iac. de Belui.& Aret. ſecundum intellectum glo.& doct. in l. ex duobus. ffde duob. re.& ad rem facit diffnitio actionis poſita inſt. de actio. in princ. iuncta l. j. cum glo. C. de iudic.& licèt contra Bar. uideatur tex. in l. age cum Geminiano. C. de tranſac. tamen Pro Bar. facit tex. in l. ſi operarum. ff.de oper. libert.& uide Iaſ.in l. poſthum. C. de collat.& Cæpol. in cautel. 34. Baræ in ead. l.in ſecundo notab. inquit, ſi exceptio f quæ ſolet impedire litis conteſtationem, habet altiorem indaginem, eam non impedire proceſſum ſed procedi debere ad conteſtatio- nem reſeruata exceptione in proceſſu cauſeæ. Ad primum membrum Barto. dum loquitur de II 3 exceptione, De iure iurando. exceptione, quæ ſolet impedire litis conteſtationem, dicas hoc non habere locum inexcen ne, etiamſi uera& efficax ſit, quæ tamen calumniosè,& cauſa morandæ litis opponitur,5 modi enim exceptionem reijci poſſe à iudice, docuit Feli. in c. de cætero. nu. 12. de ſent dut dic. Quò autem ad ſecundum membrum uide Abb. in conſi. 1 4. in I. volu. ybi limit KAn conſ.73. in conſi.ↄ9.& in conſi. 107. Et quæ nam exceptio dicatur habere altioremin b nem, bene declarat Ang. Aret. in§. bonæfidei, col. 3. verſ. pro cuius materiæ declaratione 1 de actio.& in§. appellatur, col. 1 6. verſic. quæ autem ſit exceptio, inſtit. de excep. Addeli c. exceptionem, col. 7. verſ. primus eſt, de excep. vbi latè declarat totam hanc materiam ai cùm contingat, de off. deleg.& in c. cùm inter monaſterium, col. 1 4. de re iudi. a 1 Dum Bar. in ead.l.col. 2. 0pponit de l.peremptorias. C. ſenten. reſcin. non poſſe. Adh omninò Ang. Aret. in§. æquè, col. 2.& 3. verſ. verùm ad propriam, de excep. Bar.in lcum rebatur. S. pen. ff. iad. ſol. Bal. in lpoſtquàm liti. C. de pact. glo.& Doct.in l fratres. C. de tu & in fi.ff.pro ſuo. adde Abh. in c. ſuper literis, col.. in gl. f. de reſcrip.& Bel. plene in dcn ceptionem. col.9. ver. Circa peremptorias, de except. 3 Bar. ibidem paulopoſt ſubiungit, exceptionemt pacti de non petendo non impediteliſ greſſum; tamen idem Bar. in l.ſi unus.§. pactus ne peteret, facit differentiam inter Dactunt non petendo,& pactum de non agendo. Et multas differentias inter hæc duo Dacta n ordine tradit Curtius iun. poſt alios doct. in d. õ. pa ctus, ubi tandem concludit ſe de hacn per dubitaſſe. Bar. in ead. l.& col. verſi. item quia exceptio, inquit, exceptionem t litis finitæ impedite conteſtationem. quæ dicantur exceptiones litis finitæ, docet Ang. Aret.in d..æquo inſii excep. adde Bal. in c. ex parte, de reſcript. Roma. in conſi. 2 14. Barbat. in conſi. 25. coluxrin vol.& Areti. in conſi.ↄo. colu. 1. Et quia in præcedentibus actum eſt de exceptionibis Iinpe dientibus litis ingreſſum, de hac re uide ſpecialem tractatum Martini de Fanode exceptin. bus impedientibus litis ingreſſum. Fummarium in d.lnam G pofted. S. iureiurando. frde iur. iur. 1 Dnqe oriatur actio iuriſiurandi. Bar. in d.J. nam& poſtea. S. iureiurando. ff. ꝗe iureiur. 1 BaäAR. in ead.J.§. iureiurando, quæritt unde oriatur actio, cuùm in edicionlicianuce actione, ſed de exceptione. dicitq́; reſpondendum eſſe plura fuiſſe uerba ineiii&quis conſtabat, prætorem darc actionem ex iureiurando. Attende, quoniam hoculenucligin Niij. ſuprà eod. in uerbo tuebitur. nam ea eſt huius uerbi uis& poteſtas, vt de hane adecr ceptione intelligatur. I. ſtatuas. ſf. de acqu. rer. domi. tradit Alberi. in ſuo dictionnionienge tur. Et de huius actionis natura, vt multos alios prætermittam, vide latè Ang.Afetinditem quis. inſt. de actio.& Iaſ. in l.ſi quando. C. vnde ui. Jummarum in dl⸗nam&) pofted.. ſedſi damnetur. ſfde iureiur. I Fententia nalet poſi iuramentum, etiamſi ſit contraria. Bar. in d.l. nam& poſteà.. ſed ſi damnetur.ff. de iur. iur.— 1 Bak. in cad.J.§. ſed ſi damnetur, ſic ait in ſumma. Sententia t ualet poſt inramentunahe ſi ſit contraria. Vide Feli.in c. inter cæteras, col. 7. de re iud.& dum Bart. ibi ſubiungtue ſententiam abſolutoriam fauore liberationis: quia imputet ſibi actor,& reliqua utibi„ X† cas tu,licèt iſta opinio Bar.“ ab omnibus refellatur, etiam à canoniſtis in c. inter monaſtetuu de re iud.& ab Ant. de Burr. in conſ. 27. Viſis partibus quæſitis, tamen dari caſumin quoh ſet procedere, quem ponit Bal. in rubr. de præſcrip. col. fi. Jummarium in dl nam& poſtea. J. ſi is qui. fide iur. iur. I An omne iuramentum perpetuet aktionem. Bar. in d.l. nam& poſteA.§.ſi is qui. ff de iureiur. eedhlh 1 BaR. in eadem l.§. ſi is qui, quærit, vtrum omne iuramentumt perpetuet actionemne G uil dixiſſe, hoc locum habere ſolum in iuĩo iudiciali, alij uerdò cõtrà. Sed pro opinion uget 1 Halhllemahmm 1 uſuu. kiot tur ann ſruuuuinqun uanin m Dar 1 B. eadSüuWinon nuſtem anekecrnte naütitem winllnänr geeKäumprooginn eltel pincpalteretiui doruni xrilmterCéde modkri quotes deiude Crbicucle : Rrürecdgaizer iſtotent edypoguodhögppelauiyn cebereuicere Nanc endem AlaléSdinlfCinqubos kopionunderd conc mnerquncndanadconce Bpendkedwdi z ſüimganiunmigum pobdie Kreunkcquiud uncpndeidenigtur.we 1 ſlarh enimr ited eo appelln vonpobizedi . Dockin lüra 3 ereſcrip.& kelyenn adetendo non imen Gkſferentamiren endias inter hecduy 1 adem concladtſn 1 1 1 ¹ 1 onem f litis foite en tum eſt de exccqi Martini de wt r.. b. f.de iur. ur. de iureiur. o, cuminei fuiſſe uerba ge, qoomamb? poteſts, ſte 3 beri in ſuo dcie . 8 Lal , videlate Arse tur. ffd urui. deiutiu.& tuabtjalin dum Bam il 1 eeſgldh bi acton&- un, nnoniſtbin eu A ur Jar joreiur dun uf Jepeui 3 p u ged T T coclä- 6 De iureiurando. 272 urget ratio: nam ibi non habet locum fictio, vbi ueritas locum habere non poteſt.J certè.ff.de recar. Sed litis conteſtatio locum habere non poteſt niſi in iudicio, igitur& iuramentum de- bet habere locum duntaxat in iudicio,& non extra. Et dum ſubiungit Bar. hoc eſſe utile ſcire propter iuramentum appoſitum in fine inſtrumenti, dicas hanc utilitatem uidiſſe Cæpol. in caute.3 5.& vide Feli. in c. fI. ol. fi. de reſcript. Summarium in d.l nam es pofied. J. ſi minor, ſy. de iur: iur. Quando cognitio per modum coenitionur proponitur, lis noneft contesſtanda fuper hmöi contradictione. Minor qui non appellauit, non dicitur læſds eo ipſo quòd non appellauit, niſi doceat/ſe habere aliquid, pro yter quod in cauſa appellationis deberet uincero. AMinor qui ante latam ſententiam renunciauit appellationi, eo jpſo dicitur læſus. Minor qui infra terminum non probauit, non ſlatim tanquam læſus debet ad terminum reſtitui, niſi ſe habere probationem oftendat. Si eccleſia litem habens non probat infra terminum ei Statutum, eꝶ petat ſé eſſe reſtituendam, debet reſtitui. In iudicio in quo quæritur an minor ſit læſus, facilior exięitur probatio. Bar. in d.l. nam& poſteà. õ. ſi minor. ff. de iureiur. BAR. inead..§. ſi minor, col. 2. inquit, quando cognitio t per modum condictionis propo nitur, lirem non eſſe conteſtandam ſuper huiuſmodi contradictione. Ad hoc benefacit quod tradit idem Bar.in I.ſinautem.. fI. verſ. nota ex iſto. S. quam legit cum l. præcedenti. ff. de nego. geſt.& dum proſequitur Bar. dicens, iudicem eum eſſe debere, ſuper iſta contradictione, qui eſſet ſi principaliter reſtitutio peteretur. Ad hoc benefacit quod ait Bal. in L. ordinarij, in ſecũ- do notab. per illum tex. O. de rei uendic. de eo qui obligatus in inſtrumento&c. de qua re agũt moder. in l. quoties. C. de iudic. facit tex. in l. minon in fi.princ. f. de euict.& inl. cum uendente. C.vbi cau.fiſc. Bar. in eod.§. ait, ex iſto text. cum glo. colligi, minorem t qui non appellauit, non dici læſum, ed ipſo quòd nõ appellauit, niſi doceat ſe habere aliquid, propter quod in cauſa appellationis deberet uincere. hanc eandem opinionem ſequitur Abb. in conſi. 67. In quæſtione, in 2. volu. & Bal.& Sal. in l.fi. C. in quibus cau. in integr. reſti. ſit neceſ. vbi Bart. in col. fi. contrarium ſenſe- rat. Pro opinionum uerò concordia uide Alex. in conſi. t 15. Attentis, in 5. vol. Nam opinio il- la per quam contraria ad concordiam reducuntur eſt amplectenda, ſecundum Alex. in conſil. 50. col. pen. in 7. volu.& Soci. in conſi. 66. col. 5.& in conſi. 1 1 2. col. 3. in I. vol. Et dum Bar. ibi ſubiungit, minorem, t qui ante latam ſentẽériam renunciat appellationi, eò ipſo dici læſum: quia pPoſsibile eſt eum ſequi iniuſtam ſententiam. id quod non eſt poſt latam ſententiam:& ideò tunc probatio exigitur. hoc idem confirmatur per tex. inl. ſi minor 2 5. annis filiofam.. fin.& ibi Bar. f. de minor. vbi habetur, compromiſſum dici lædere compromittentem: quia cùm ab eo appellari non poſsit, eò ipſo minor dicitur læſus,& poteſt reſtitutionem petere. Attende, *.... *† quoniam& ſi“ omnes cum Bar. tranſire uideantur, vt winor ante ſententiam renuncians ap- pellationi dicatur læſus, ratione hic allata per Bart. tamen contra hoc documentum urger iſſe tex. nam minor deferendo iuramentum aduerſario cum authoritate tutoris, videtur ueſſe om- nindò ei ſtare. l non erit; verſic. dato, ſuprà eod. immo, quod multò magis eſt, conſtituit eum te- ſtem& iudicem.l. fi. C. de fideicom.& poſsibile eſt, eum iniquam laturum eſſe ſententiam, ſicut poſſet& iudex, quando minor appellationi renunciat,& tamen nõ dicitur læſus niſi proberur, vt hic: igitur hoc idem& in iſto caſu Bar. eſt uel facilè concedendum. Neq; illud obijciatur, ſcilicèt, periurium non præſumi. fi. C. ad leg. Iul. repet. quia reſpõdetur ſimiliter non eſſe conij ciendum, vt iudex iniquam ſententiã proferat.l. Neſennius. S. Caia. ff de euict.& ed magis, qm ĩpſe ad ſui urilitatem non eſt ſnĩam prolaturus, ſicut iſte eſt iurm in cauſa propria ſuſcepturus. An autem cõiter renunciari poſsit appellationi à futura ſententia, etiam cum iuramento, vide Ang in conſi. 187.& Io. de Ana. in c. ſ. col. 4. de crim. falſ. 11 4 Bar. 1 De iure iurando. ..— ar.ll 4 Bart. in verſItem hoc, inquit, minorem, t qui infra terminum non probauit non taii Ah quam læſum debere ad terminum reſtitui, niſi ſe habere probationem oſtendat. Aduens ¹ zur ndlſü leli X licèt cum Bar. tranſeant omnes legiſtæ, tamen contra eum uidetur urgere texin c.au d cutbit Ver fi. ibi,neceſſariam(vt aſſerit) probationem, de in integr. reſti.& ibi ita inquit Abbain di au eryi afirene 1 dicens illum tex. eſſe contra Bart. hic. vbi ſimiliter Ant. de Butr. per illum tex.tenet cund Tane ſionexc0 du 5 Bar. documentum. Ibi enim habetur, ſi eccleſia tlitem habens non probat infra termi a ze u&Locin ſtatutum,& petat ſe eſſe reſtituendam, debere reſtitui quia eccleſia fungitur iure minorz nilualencientn ibi exigitur, vt eccleſia ſe habere probationem oſtendat, vt hic vult Bart. t ſi diceretur t 7 Durr⸗ ſiam facilius reſtitui, quàm winorem, reſpondeo, textum illum in hac re minori eccleſim e mmwurius parare. Rurſus, ſi fortè diceretur, hoc ideo ibi fieri, quia utraque eccleſia eandem rcſiin ſnume— Vnpun petebat,& ideò nemini fiebat iniuria. Reſpondeo, huic rationi tex.illum non innitiſedle. bhahuznanne d li, quia eccleſia fungitur ure minoris. contra Bar. vrget etiam tex. in cLllcitat eodeini mriadlet ſola procuratoris allegatione eriam poſt latam ſententiam datur reſtitutio aduerſus pr Dunr kend'éitem nem omiſſam, nec requiritur vt aliquid probetur.& ibi Abb. adducir text. illum conrals mmncl beiudiekelin hic.& ideò crederem ſentiendum eſſe contra Bar. nec obſt. iſte tex. quia procedit qoandhn nlc gialni berinch nor vult reſtitui aduerſus factum ſuum legitimè celebratum, quo caſu eſt maior contraci rincoègät,orfrndu ſumptio, proptereà non eſt mirum ſi aliqua probatio eſt neceſſaria.Sed in caſu Bart nonl, lmjaqud cniner Äcgt quia minor uenit aduerſus caſum omiſſum, quo caſu reſtituicur, etiam ſi nihil Drobet. à Fione-iide Mgde Arerin s uel util. publi.vbiaisqgortteu pPrimum eſſe ſummariè a gendum aliudleröpbe nè. Quatenus autem Bar. concludit ſufficere, ſi res præſumptiuè iudici Oſtendunur,inelgr, ſcilicèt ſemiplenè probando, vt Areti. aperit in conſi. 66. pro quo faciunt trad gerêarula- monendi, col. fi.verſ.his præmiſsis, infrà eod. tit. vbi præſumptionem& ſemigkumubgid. nem æquiparat. prætered dum Bar. concludit, probationes, quæ fiunt in caularecſtubori de qua hic agitur, plenæ non ſufficere probationi in cauſa principali, vide laté apudemèem Bn. in lj.. I. ff. de ui bon. rapt.& Alex. in l.i j. C. de cden.& Kom. lic.& de hac re uidecimoilin 1j. col. ꝑen.& fi. C. ſi aduer. rem iudic. pofted. S. ſ petitor. ſede iur. iur. Summarium in d!, nam Aclio non oritur ex iuramento iuliciali. Bar. in d.lxnam& poſtea.§. ſi petitor. fr de iureiur. Bax. in cad.].§. ſi petiton ait, actionemt non oriri ex iuramento iudiciali. Sedin rand facit tex. in Lactori. C. eod. conſiderando uocem illam, actori, quæ indicat litem enrſi, & ſic in iudicio, vt in princip.huius.j. fuit oſtenſum.& animaduertendo uocem ilam de 9 quæ ĩbi poſita eſt, ex qua conijcitur, ibi delatum fuiſſe iuramentum iudiciale. ſi enim u ſet iudiciale, referri non potuiſſet. liuſiurandum quod ex conuentione, infra eod'tit. Dum⸗ 2 v e Laſin Gitemiiq em Bar ſubiungit quæſtionem, vtrum iſta actio ſit datiua, vel natiua, vide laſin Sitem Poſtulante, col.7 intti. de action. Summarium in I. fedſ poſſeſſ ri. fr. de iur. iur. „, aue alult Jitibi ui condemnatus adrem, quam tibi reſtitui, ſed hofted ab cius poſſſſione cecidifli, quæ F,, Hn, hee„, u. Iſa éi, 3trum ex prima ſontentia Vere Poleru, 2r tibi denuò reſtituatur. Bu- avKmöltauide Jpud kel ſci& diosqpiplures 1 be dau ldelunporigerrbinn propreeaccpuntur(ixprædi rio nooprocedkreparin cun conſequer jileuretium pete Gelbellchaliwit tameneac nettltrajxealed diimil- Umnanumudlſe 1 narmuldaan euuey Baindlleddpol, WM eddlsfedeum d imdier brde cdä0 nädcian ae dege nuncatum. Deuen —— — 211n tun 2ucit text ilnmn te reqplaptocttg lra. Sedin ellhe ur, etiamſinti nuk. tneceſf. quam bauhi reldit.n§.1.penläleg Lin cexltersnuln Algexin conſalch an minor ſitſalbi ue ſt id bræſuwpit 4.Col. l. K adrert uel util.pobliti mmarie agenin tiue judic olt quo faciun tionem&ſer uæ fuunt incæ pali„vide lateꝗ lic.& de hact dur.iur. T.„7 g9- ſa ailbh! „716 01, nuaul 2 De iureiurando. Bar. in J. ſed ſi poſſeſſori. ffrde iureiur. BAN. in d.I. ſed ſi poſſeſſori, in principio ver. vltimo hanc legem. quærit ſi tibi fui condẽ- natus tad rem, quã tibi reſtitui, ſed poſted ab eius poſſeſsione cecidiſti, quæ ad me reuerſa eſt, 213 utrum ex prima ſententia agere poteris, ut tibi denuò reſtituatur? Ad hæc uideri poterit Bal. in c.cùm ex quæſtione, col. 2. 9e reſt. ſpolia. Alex. in l. debitori. col. 2.in gl. fI. C. de pact. Oria. in tract. de arbi.q. 41.& Soc. in conſ.3 3. Profectò, col. 2. cum ſeq. vol. 1. in quibus locis habentur nonnulla ad rem facientia. Jummarium in d.l. ſed ſi poſſeſori. T. item ſi iurauoro. ſede iurciur. Juramentum habetur pro ueritate. VBſam ſrustum accipi impropriè pro quaſi uſufructu. Bar.in d.I. ſed ſi poſſeſſori. S. item ſi iurauero. ff de ĩureiur. BaRr. in ead.J.§. item ſi iurauero, ait iuramentum f haberi pro ueritate. vide, Abb. in c. exa minata, col. 7. de iudic. Feli. in c. cùm contingat, col. I. de reſcrip. Aret. in conſ. 27. Alex.& laſ. in J.fi. C. qui admit.& Alex. in conſ. 4². Circa primum in libro primi& ſecundi vol. Bar. in eod.·. ait, vſumfructum accipi impropriè pro quaſi uſufructu. cx quo infert ad libel- lum, in quo continetur aliquẽ eſſe in poſſeſsione iuris incorporalis, ut intelligatur in quaſi poſ⸗ ſeßsione. vide Ang. de Arer. in conſi. 281 Lancel. col. fi.inter conſi. Alex. in libro primi& ſecun di vol.& multa uide apud Feli. remiſsiuè in c. ſeries col. de teſti.& in c. auditis, col. 1.& 2. de prę ſcrip.& alios quãplures in locis ordinarijs, in quibus traditum eſt, uerba libelli eſſe improprian da ut libellum porrigentis intentio ſuſtincatur.&in hac re attende, quia non ſolum uerba im- propriè accipiuntur(ut prædictum eſt) verum ctiam ca omnia ſubaudiuntur, ſine quibus peti tio non procederet/ ut in caſu rei reſtituendæ docuit Alex.in conſ. 177. in 5. vol. Nam qui petit conſequens, videtur etiam petere neceſſarium antecedens. Beli. in c. 1.§. ſignificãtibus. nu. 27. de libell. obla. Limita tamen ea quæ prædiximus de improprietate uerborum, procedere, niſi verba ſint uſque adeò diſsimilia, ut ſaluari nequeant, ut per Feli. in d. c. auditis. nu. 6. cum ſeq. Jummarium in.l,ſed ſi poſſéſſöri. g. ſedcum d, bæreditare, ffde iureiur. Juramentum habet uim ſententiæ præcedentibu: probationibus latæ. Bar. in d.j. ſed ſi poſſeſſori..ſed cum de hæreditate. ff.de iureiur. BARr. in ead.l.§. ſed cum de hæreditate, ait, ſe illum ſummaſſe cũ. õ.præcedenti. vide Beli. in rubrica de probat. col. fi. Üt dum Bar. ſubiungit, iurm f habere uim ſententiæ præcedentib. probationib. Jatæ,& dicit gl. ſubaudire ad tex. ut ubi dicitur, probatum, ſubintelligatur,& pro- nunciatum. De ueritate huius Skultra Alex. hic vide Bal.in c. Col. 4. de lit. conteſt.& in c. cùm dilectus;col. 6. de ord. cognit.& in c. tanquaàm, de teſti.& in c. tua nos, de cohabi. cleric.& muli. in lj. ff.de reb. cor.& Beli. in c. l. ver.& dixit Bal. de excep.& Paul. de Caſtr. conſ.3 22. vbi dicit etiam ex ſubſequentibus probationibus ſententiam non iuſtificari. Jummarium in l.ſi duo Patroni ſf. de iureiur. Jus accreſcendi locum non habet in portione, quæ non dehicit ipſõ iure, ſed ope exceptionis. Vbiprobationes ſunt pares, eæ præualent, quæ babent præaſumptionem proſe. Bar. in.ſi duo patroni. f.de iureiur. BARr. in d.J.ſi duo, col. 1. verſi. nota ex hac.j. colligit ex text. ius taccreſcendi locum non habere in portione, quæ non deficit ipſo iure, ſed ope exceptionis. contra hoc facit. lhac con- ſultiſsima. S. ex imperfecto, in verbo accreſcere. C. de teſtam. vbi in portione, quæ in totum non deficit, habet locum ius accreſcendi, utibi colligitur. cum relicta in teſtamento non ſolẽ- ni naturaliter debeantur, ut trad. doct. in l. cum quis. C. de iur.& fact. ignor. igitur aduerte quo niam fortè ratio aſsignari poteſt, ſcilicèt ideò hic non accreſcere, quia remanet actio patrono, ut ait Bar. in ſuperioribus uerbis, cm Propter iuramentum ſit ſolum ſublata actio naturalis,& remanſerit Deiureiurando. remanſerit ciuilis, ex quo orietur actio, cùm ſemel adiuncta fuerit naturali, licèt poſtelſ tur: ibi verò nunquam actio competijt aliqua, cùm tacitum natum eſſet debitum 1 Kü gatio naturalis non ſit potens ad actionem producendam. inſt. de obliga.in principiorarqu non eſt mirum ſi accreſcit. ad quod videtur aliquid facere, quod ibi habetur per Bal ſedtae re uera hoc non ſatisfacit, quoniam proptereà non remouetur obiectio, ſcilicèt, porionan in totum non deficere, cum poſsit habere locum compenſatio& retentio, ſi res ad manui perueniret. ideò credo tex. in§. ex imperfecto,procedere tantum inter hæredes. vide p lutione trad. per glo.& Paul. de Caſt. in l. ſi poſt diuiſionem. C. de iur.& fact.jgnor.& dias Bald.& vide Corn. in conſi. 1 70. col. 4.in 3.vol.& in conſi. 298. col. pen. in I. volu. Tamenc gita quia non facilè perſpici poteſt, textum in d.§. ſolum in hæredibus locum habere. Victr pro ſolutione alterius contrarij, Paul. de Caſtr. in l. pen. f.de acquir. poſſ. Et dum Barto,a- 2 inquit, ubi probariones t ſunt pares, eas præualere, quæ habent præſumptionem proſeis Alexan. in conſi. 171. in 5. vol. nam ad probandum ueriſimilia ſufficiunt leuiores probatina Dec.in conſi. 596, col. fi. nu. 7.& Beli. in c. auditis. nu. 76. de præſcript. Hinc infertur, telte bonitate hominis deponentes eſſe præponendos teſtibus de malicia dicentibus: quia pen ptio eſt pro eis. argumento l. meritò. ff. pro ſoc. ita Innoc.& alij in d. c. auditis. Bald. inc in ſtra, in priac. de teſti. Abb. in c. cùm. P. col. fi. de accuſ. Fummarium in d.leſi duo. lLulianus. de iur. iur. I Fle Qui eſt dominus, amplius non eſſcitur dominus. Bar. in d.l. ſi duo. S. Iuſianus. ff. de iureiur. BaART. in d. lſi duo.§.lulianus; ait iſtum tex. legi duobus modis, ut ibĩ per eum. Tuern 1 mo intellectu collige limitationem ad regulam, quæ habet, eum, qui t eſt dominus, anpliud- minum effici non poſſe. 1 ſequitur. S. lana. ff: de uſucap. quia procedit quando habet dicun dominium& proprium alioqui verò ſi utile, ut hic per laſ. traditũ eſt. Et rario eleppttiau plenius ſuccurritur iuranti ex iureiurando, vbi non requiritur titulus, neque bonafieę quun ex pręſcriptione, in qua& titulus& bona fides exigitur. Et ad hoc benefaciunttadinſerin in l. in bello.§. ſi quis feruum. ff. de capt. tamen in contrarium facit, quia præſcrptbneanun tur dominium irreuocabiliter. Et ille qui habet dominium irreuocabile, nonporſtalii e- rere, ut ait Barto. in d.§. ſi quis ſeruum. Cogita. Et hæc omnia,& quæ dam aliqxe ſcuum tur, dum eſſem iuuenis poſita fuerunt ad commentaria noſtra Bartoli, vtudet ti mi- quis codicibus meis. Jummarium in.i ſi duo. T. ulianus. ff.de iur. iur. Judea pati non debet ut examinentur ieftes contraiuramentum ſuſceptum. 4 Contra ſcntentiaz, quæ tranſiuerunt in rem iuqicatam probatio per conféſſionem admittiiu. Contra praſumptionem iuris& de iure non admittitur probatio niſi per conféſſonenm. Minor, qui iurauit non uenire contra contractum,non porest aduerſus eum petere teſtiunnn integrum. Teftes examinari non debent niſi ſuper articulis. Teſtis deponens extra articulum non poteſt prodeſſe neque nocere. Ad hoc ut dibtum teſtis præiudicer producenti,neceſſe eſt ut ſit ſuper eo ſuper quo fuit produbius. Teſtes quomoad iurare debeant de dicenda ueritate, an ſuper articulis, an ſuper tota auſi. Si fuit admiſſus articulus impertinens,&æ teſtis depoſuit ſuper eoo utrum præiudutt produceni 4 0 6 lauſula, ſaluo iure impertinentium, quid operetur. A&ᷣ d - SENAA Bar.ĩn d. ſi duo patroni. S. idem Iulianus. ff de iureiur. rhus 1 Bax. in ead.).§. ldem Julianus, tradit, iudicem t pati non debere ut examine ues contra iuramentum ſuſceptum: quia in tex. habetur, iudicem pati non debere hoc pfoba-h — 3 110: ents, probatio ſecundum eum includit omnem actum probandi, ſcilicèt per teſtes einſiam 5 lerreweimsBunumle ſeqpentem geauonem iotac mäubirdilem comglecteret Bumeodgidem lulunug, 4 rem qpüiruutnon lenite ictegrum:quiiliramento t. Kdictterioele c Steriidanes olummodo 8 dinfneodti reteredadhoc narumtenealac.Butr Aber 1clfnderſc.ſccundo not. duanchcomrueyire oobiégide nrorelelonitoundun. ijC. z neadhocobaritingt ele da anannicdumprodet. R Gwonrdadnemchterän Rrlinlgeemftois Krnodenaun däudta ur. ur. reiur. modismt idi geren. m qui teſt corin rocedit quandols- ditũ eſt. Etraroct rtituluSnecuehe hoc benefacinr acit, quiapta: euocabile, no- ia,& quedx tra Bartoli, ſ urdur. „ceptum. 771, 6 confeſtmen 1 De iureiurando. 2 54. & confeſsionem. Attende quoniam Barto. in eo quod ait, probationem includere omnem actum probandi, etiam per confeſsionem: quoniam Barto. ex hoc uidetur ſentire, quoties- cunque iuramento deciſa eſt cauſa, probationem contra iuramentum per confeſsionem non admitti. id quod falſum eſſe exiſtimo: quoniam poſt iuramentum admitritur probatio in con trarium per confeſsionem, ſecundum glo. inJ. cùm iuraſſe. õ.ſi pater, infra cod. titu. in glo. z. Ad hæc accedit, quia etiam contra t ſententias, quæ tranſierunt in rem iudicatam probatio per cõ feſsionem admittitur. Imol.& Io. de Ana. in c. cùm plerique de immunit. eccleſ. cuius documẽ ti meminit Abb. in c. ſuborta, in fi. de re iudic.& in c. is qui fidem,& ibi doct. de ſponſal.& Bald. in auth. ad hæc. C. de uſur.& in. ſi quis reſtituat. ff.de hæred. inſtit. Et iſta eſt bona cautela, ne ſententia exequatur. Cæpol. in cautel. 8. Prætereà poſtquàm renunciatũ eſt probationibus om- nibus, atque ita eſt oncluſum in cauſa, non reijcitur probario per confeſsionem, ut eſt texin c. cum Ioannes, de fid. inſtr.& inl. ampliorem, in principio. C. de appeat.& tenet Bal. in rubrica de probat. col. pꝑen.in fi.ltem contra præſumptionem t iuris& de iure non admittitur probatio niſi per confeſsionem, ſecundum glo. in S. aliud quoque, in auth. de æqualit. doti.& trad. Bald. in auth. ſed iam. C. de donat. ant. nupt.& Felin. in c. quoniam contrà. nu. 1. de probat. Ex quibus omnibus concludendum uidetur, hoc Bart. documentum ueritate carere. niſi ſeruando illud dicere uelimus, Bartolum ſenſiſſe de confeſsione de præterito, à qua receſſum uidetur per ſub- ſequentem delationem iuramenti. Tamen non ſatisfacit iſta ſolutio, tanquam ea quæ caſum indubitabilem complecteretur. 21 Bar. in eod. S. idem Iulianus, col. 2. verſi. tem per hanc. litenet contra opinionem Dyn mino- rem, t qui iurauit non uenire contra contractum, non poſſe aduerſus eum petere reſtitutionẽ in integrum: quia iuramento omne ius tollitur, quo mediante contra ipſum factum uenire poſ ſit.& dicit in tex. iſto eſſe caſum. Adde quòd hũc tex. ad hoc affert etiam gl. in c. inquiſitionis. §. tertiæ, in uoce, ſolummodoò, de accuſat. Et ad hoc eſt etiam gl. 2. in fi.& ibi Bar. in lꝛ admonen- di, infra eod. tit. Prætereà ad hoc eſt gl. i. in c. de teſtib. de teſt.& idem tenet hic Bulg. licèt con- trarium teneant Iac. Butr. Alber.& Paul. de Caſt. hic.& vide Feli. in d. c. de teſtibus, col. 2. in gl. I.& col. fin. uerſic. ſecundò not. Et ad hoc, quod dicit de minore iurante ſuper contractu, an& quando contrauenire poſsit, vide Fulg. in conſ. 23 7. Et an eo caſu minor poſsit contrauenire ratione læſionis ſecundum.. ij. C. de reſcind. vend. vide Crauet. in conſi. 7. In eod. loco Bar. ſubiungit, teſtem t examinari non debere, niſi ſuper articulo.& an ſi aliquid dicit extra articulum probet. Aduerte tu quoniam ultra ea quæ tradit Alex. hic,& ſuprà in de- cimo notabili ad rem facit tex. in c. cùm dilecti, de accuſa. Vide etiam laſ. in Iij. col. ꝑe. ff. ſi cert. pet.& Bal. in I.peremptorias. O. ſent. reſcin. non poſ. Et quando aliquis dicatur teſtificari in ar- ticulo, vel extra‚ ultra adducta hic per Alex. in 4. notab. vide Bal. in lij.. qui obſeruauit, colu. 4. C. de iura. calumn.& tex. in c. 3.& ibi Bal. de teſti.& Bal. in c. licèt cauſam, col. 1 7. de probat. At- tende in hac materia, quia teſtis t deponens extra articulum non poteſt prodeſſe, neque noce- re. tex. eſt& ibi Alber. in l. ſi quis libertati. ff.ide pet. hæred. quem adducit ad hoc Alex. in conſi. 90. Viſo inſtrumento.in 3. vol. Proinde etiam ſi falſum diceret contra articulum, non ſolùm de falſo puniri non poteſt, ſed immo faceret fidem ſuper alijs articulis, in quibus uerum dixiſſet, ut per Bal. in I.ſi ex falſis. C. de tranſact.& Aret. in conſi. 60. Quod tamen intellige niſi iuraſſet ue- ritatem dicere ſuper tota cauſa, ut in locis præmemoratis,& habetur per Alex. in conſi. 186. Vi ſo& diſcuſſo, in libro primi& ſecundi vol.& Soc. in conſ. 1 36. in 1. vol.& ita in dubio cenſetur ſuſcipere iuramentum, ut per Feli. in c. de teſtibus, de teſti. Nam eo caſu teſtis ſibi ipſi ſoli præ- iudicaret, non autem producenti: quia ex quo examinatur extra capitula per eum producta, eius dictum ſibi nocere non poteſt. Et hoc uſque adeò uerum eſt, ut producens eum, poſit de nud teſtes producere ſuper eodem articulo, ſuper quo is falſum teſtimonium protuliſſet. Bar. in auth. at qui ſemel. verſi.& ex prædictis apparet. C. de probat. ad hoc enim ut dictum t teſtis præiudicet producenti, neceſſe eſt ut ſit ſuper eo ſuper quo fuit productus: ita Bal in l. quoniã liberi. Q. de teſti. Quid ſi teſtis examinatus poſted dicit ſe falſum dixiſſe,& proptereà tanquam 4 falſus 10 lmol. in l iij.§. ait prętor. f.de damn. infect. Et quid operetur huiuſmodi clauſula tutitad ⁸A* 81B 8 X æ Attende id, quod ait Bar. ſcilicèt, eum, cui fuit data copia articulorum,& non oppoſuidit iudicare. nam ad hoc benefacit tex.& ibi Bar. in lj. C. de relat. quem ſequitur Bald. inlin tris. C. de arbitr. in fi.& tex. in c. 2. de accuſat. in 6 Quatenus uerò concludit Bar. ſi iu dexate tit articulos ſaluo iure impertinentium& non admittendorum, tunc etiam ſi pars nihlh ciat, hoc ſibi non præiudicare. vide Ange. in l. in ſpeciali, in fin. ff. e rei uendic.& Aliquila D' De iureiuran do. nias falſus citatur,& per contumaciam condemnatur an hoc noceat parti, quæ eũ produnid arruim— bi bi in conſi. 309. Et an& quando formari poſsit inquiſitio contra producentem teſtes, qu 5 grcaäma 4 oiriubia teſtimonium dixerunt, vide Dec. in conſi. 189. Quid ſi teſtis falſum dixit ſuper anionli lh zunhhtodan öIgrecpin tinenti, utrum dicatur periurus? Alex. in conſi. 2 8. col. 2. in 6. vol.& Crauet. in conſi.6 uun b àeerdeie„PSrci aiunt eum eſſe periurum, etiam ſi per uerbum, credere, depoſuiſſet. Subiungit poltela rehunariin dcokir ead. col.in fi. Quomodò teſtes t iurare debeant de dicenda ueritate an ſuper articulis an ch 5 fxetiqui tota cauſa. Vid canon.& præſertim Bal.& Inno. in c. z2. de confeſ.& trad. per Alex-gaun. adcekei vjioff ſegl- Lij. ff. de iuriſd. omn. iud. ad rem facit tex. in l.ſi poſſeſſori. S.1 ſuprà eod.tit. Et adpredi 3 ullcus 8 eeibin ma vide Corn. in conſ. 1 8. in 3. vol. Et ad hæc quæ hic ponit Bar. vide Beliain c.cauſamque, umprü n lensg teſti. col. 2. verſi. Non obſt.& in c. cauſam quæ, col. 2. de re iudic. Alex.in d. conſi. 9o.in 0 auxunu thn baur in lj. col. 3. ſupra titulo proximo,& in. ij. f. de iuriſd. omni. iud. rirgſänh 4 rumſcit Bar. in eod. S. col. f. Quærit quid ſi fuit admiſſus t articulus impertinens,& qui non èi; uunm lld tu 3 ſen admitti,& teſtis depoſuit ſuper eo, utrum præiudicet producenti?& decidit, ut ibi peren Irrenſiiclll irxſe mncölllclt 1 reſeruatoria, vide apud Bart. inl. ſiille à quo.. ſi teſtamento. ff.ad trebell.& Felin. in c. pern col. 3.de iureiur.& in c. inter monaſterium, col. 14.& ſeq. de re iud.& Decc. in conſi 8 clt polinconp Klal hgin Et quæ dicatur poſitio, uel articulus impertinens, docuit Abb. in conſi. 11 8.in 2.Jol. Anaa 4 vürei iei in dubio articuli pronunciari debeant pertinentes, an non?& eo caſu eſſe iudicandospenii nirrumclliitra drauten tes, dummoddò aliqualiter ad cauſam conferant, docuit Dec. in conſ- 517.nu. 2. Anproducäir ſüdier kn, Ananteri ticulos cenſeatur confiteri contenta in eis? vide Feli. in c. examinata, de iudic.&Suc' iranl tiw telidglilne 112. in 4. vol.vbi ait, cum, qui poſitionem fecit cum iuramento, cenſeri ea omnia confterj un cenmaimandärunſpohei in ipſa poſitione continentur. Et quando poſsit dicta poſitio reuocari, tãquam erne, nait ctalggenlint ce gcllugſ Alex. in conſ. 21. in 3. vol.& generaliter quæ ad materiam teſtium attinent, ricegrgere idtäatgalaldce caniul beric.in tract. de teſtibus,& per Franciſcum Curt. ſimiliter in ſuo tract. de teſtius moucrjat aufttakner Kinlamu exemplum poſitum hic per Bar. de probatione dominij, quæ admiſſa fuit in euli tlpeile mtriekeimeünlit poſſeſsionis, vide Aret. in l. naturaliter. S. nihil commune, col. 4. ff. de acq. pol.)oniuder edldrmu d aenpaeerenpevürzutacn üenlednnaech Summarium in d. ſi duo. I.. ſi quis iurauerit. ſ.de iur. iur. inrn eitgaſe Chadasone Ex iuramento formiter præſiito datur actio utilis ex contrattu. Statutum aſponens contumacem haberi pro conféſſo, debet intelligi quò ad principalm cſimnas que aapoomcinäunſte tem qud ad qualitates. womlben nike dearur 3. Contumaæx habetur pro confitente facta, non autem qualitatem faczi. pr confeld antum circa ded Statutum quod contumax babeatur pro confeſſo,an ualeat. 6 lijCcefünkabum Si citatus dixit ſe non teneri comparere, quid iuris. de cakincni. Rndeil Contumax qui habetur pro confeſſo an eſficiatur infamis, ita ut ad oſficia non admittatur. 3 ccrmin 8399Cüi 1 Si iuratur ſuper attione perſönali expreſſa cauſa& contraktu quare teneatur, tunc halet haun- opten 84 ciaurtngumin in facium. odurieic ngin co luramentum habet e xecutionem paratam. dauurs pet. bi 45 Bar. in d.·ſi duo patroni.S.ſi quis iurauerit.ff de iur iur. lulinsi Rn h, ümt„Ettene BART. in cad.§. ſi quis iurauerit, ſic ait in ſumma. Ex iuramento t formiter hreine Aud tur actio utilis ex contractu, cuius forma continet iuramentum. Tuuerò ultra tradita 4 doct. attende, quia ex iſto tex. colligit Bar. in conſi. incip. In nomine Dominiptopon 39 05 Ioannes, præſumptionem, quæ in aliquo caſu oritur, ſumẽdam eſſe cum omnibus qualms dell . 1 8 3. detus & modis illi actui cohærentibus.& hoc non ſolum procedere in præſumptione.ſe Saüune Vunc locum 4 m, tuncetim üpn m ff.de rei venäci huiufmod Gchullrn fad trebel Kfeltn re iud.& Decinunl diin conſi. 1Lun 4 Xeo caſu eſſeiudin nconſ. 17as- aminata,de iude to, cenſeri eaom dreuocaritäqur ſtium attinen Iſuo tract. der admiſſa fuiti' A. ff. de acq. d aur.lur. 44 4 —* 7Den u19u0 dd rrune, 11. Toftcia nun duntu 19¹ tenatul, i 7 1 A lart De iureiurando. 21/ fictione, ut in confeſsione ficta, quæ à contumacia prouenit, ut eſt tex. in 1.iij. S. quòd ſi actor, in uoce, quemadmodum,& ibi Bal. C. de iuram. calumn. Contrarium tamen voluit Anch. in conſi. 412·incip. Probata tanti uiri ubi ait, ſtatutum t diſponens contumacem haberi pro confeſſo, debere intelligi, quò ad principalem caſum, non autem quò ad qualitates.& idem videtur te- nere Bar. in conſi. incip. Statuto ciuitatis Florentiæ. id quod confirmatur ex tradit. per Angel. in conſi. 1 45. Super primo dico ſententiam nullam. vbi etiam tenet, uerè confitentem delictum non cenſeri propterea fateri qualitates delicti. Et iſta concluſio comprobatur ex tradit. per Bar. in l. ſi cui. õ. ſi à filio. ff.de leg. 1.& per Dec. in conſi. 593. ubi traditum eſt, confitentem ali- quam propolitionem, cenſeri ſolummodò conſiteri dictum principale, non autem qualitatem ei annexam. ut putaà, accuſatus, quod adulterium commiſit cum Berta uxore Titij, confitetur crimen ſed proptereà non intelligitur confiteri eam eſſe uxorem Titij. Attende in re propoſi ta unum aliud ſcitu dignum, ſcilicèt, contumacem t haberi pro confitente factum, non autem qualitatem facti, cuius eſſentia non pendet à confeſsione ipſius. ut puta, ſum inquiſitus de cica trice per me illata in faciem alicuius, quæ eſt perpetuò permanſura: nam contumacia mea me non cõuincit de illa qualitate, quòd ſit perpetuo permanſura. Ang. in conſi. 1 46. quid ſi aliquis citatus pro crimine eſt contumax,& vigore ſtatuti habetur pro confeſſo, an iſte talis debeat pro huiuſmodi crimine condemnari? Franc. Curt.in tract. poſicionum. nu. 6. inquit, contuma cem non ſemper haberi pro confeſſo, neque tanquam confeſſum eſſe damnandum; ſed ita de- mum, ſi cauſæ qualitas id expoſtulet, alioqui uerò ſi ex actis manifeſta ipſius rei defenſio colli- geretur. hæc Curtius qui multa retulit.& hoc docuerat Bar. inl. abſentem. ff. de pœn.& Cæ- poll. in conſi. 40.& 41. in fI.& in conſi. 29. col. 8.& Ang. de malefi. i voce. Qi dominus iudex, col. 1 3.& Bal. in l. i. C. de indic. uidui. tollen. An autem hoc ſtatutum ualeat, Nell. in tract. ban- nirorum, col. I. ver. ad hoc autem, eſſe ualidum affirmauit.& ibi in 1. q ait minorem quoq; huic ſubiacere ſtatuto. An autẽ tertio nocere poſsit hæc tacita& ficta confeſsio: uide Bar. in lcùm filius.ff.de uerb.oblig. gl. in l.præſes. C. de pignor.& Alex. in cõſi. 85.in 3. vol. An bannitus per contumaciam audiatur, ſi poſteà uellet ſuas excuſationes adducere? vide lo. And.& Bal. in ad- dit.ad Specul.in tit. de accuſat. S. ſequitur, uerſic. ſed pone.& not. ad Bar. in l. non uidetur. ff. de iudic. Ang.& Paul. de Caſtr. in l. ſi is qui te. C. qui teſta.facer.poſſ.& in conſi.3 3. Alberic.in l. di= uus. fl. de cuſt. reor.& in l. annus. f.de requir. rei. quid ſi iſte proceſſus factus eſſet ad inſtantiam non legitimæ perſonæ? Bal. in l. ſi filius. ff. de interrog. action.& Ang. de malefic. in d. uer. Quiĩ dominus iudex. Quid ſi citatus t dixit ſe non teneri cõparere?vide Bar. in d..non videtur. quid ſi comparere non potuit, iuſta cauſa impeditus? vide gl.in c. in nomine Domini, in voce, ineui- tabili, de ĩudic.& Innoc. in c. f. de eo, qui mitt. in poſſ. Quid ſi iſte citatus comparuit,& fideiuſ- ſorem dedit, poſteà citatus non comparuit, an pro confeſſo haberi poſsit? Barto. in l. pen. ff. de quæſti. An pronunciandum ſit, eum haberi pro confeſſo? Bal. in J. ſi quis in ſuo, in fi. O. de fidei- comm. libert. An iſta dicatur uera confeſsio? Bal. in conſi. 5 6. uel 86. in 1. vol Item iſte habetur pro confeſſo tantum circa deducta in cauſa, pro qua fuit bannitus, alioqui uerò pro alijs. Bal. in J iij. C. de fid. inſtr. An huiuſmodi confeſſus ſit infamis, ita ut ad officia non admittatur? Paul. de Caſt. in conſi. 198. An de iure communi contumax habeatur pro confeſſo? vide tex.& gi. in c.decernimus. 3. q.9. Quid ſi teſtis poſtquàm teſtimonium tulit, dicit ſe falſum depoſuiſſe,& proptereà citatur tanquam falſus,& per contumaciam condemnatur, an hoc noceat illi qui eũ produxit? vide Ang. in conſi. 309. Accedat ad præcedentia documentum Bal.in l. quidam ęſti mauerunt.ff.ſi cer. ꝑet. vbi dicit, aliud eſſe aliquem haberi pro confeſſo quò ad factum,& aliud quò ad qualitates facti. Et tenendo iſtam opinionem, quam ex prædictis ueram exiſtimo ‚ad iſtum tex. reſponderi poteſt, ut procedat in ijs, quæ ueniunt ex natura contractus,& oriun- tur cum præſumptione& fictione, quæ ſumitur ex actu, de quo agitur; alioqui verò in reliquis per ſupradicta. 4 Bar. in d.§. ſiquis iurauerit, ſic ait, ſi iuratur t ſuper actione perſonali expreſſa cauſa& contra- ctu quare tenearur, tunc locum habet actio in factum,&actio utilis ex eo contractu propter iu- rameéentum. 3 De iureiurando. ramentum. De hac re uide laſ.in§. item ſi quis poſtulante. col. 8. verſi. circa ſecundom * pale, inſt. de actio. ubi teſtatur communem opinionem eſſe contra Bar. licèt ipſe ac 3. dat,& alias adducat authoritates& argumenta. Et dum ſubiungit ibi Ba quæſtionem, quæ nam actio ex ſtatuto, uel conſuetudine oriatur. Dicas quæſtionem per iſtum tex.& textum in§. ſeq. teneat Bar. in leum qui ita.Sõ.qui ita.ff. de uerb. oblig. A 8 Bar. in eod. S. propè fi. ait, ſe dixiſſe in lij:ſuprà eod. ijuramentum habere executionen 9 tam.& proptereà quærit hic an huiuſmodi executioni petit, opponi poſsit exceptio de ſoluti. deciditqque opponi non poſſe. Contrarium ait Bal inl. peremptorias. ſent.redi poſſ ad quem acceſſerunt Paul. de Caſtr.& Fulgo. in filiæ. C. de colla. vbi etiam Alex. Au X ſententiam contra Bar. communiter itum eſſe teſtatur hic Alex. quia liquidum elt facdn ſe emptionem, ſed liquidum non eſt, pretium eſſe ſolutum; atque ita liquidi ad non li l compenſatio non eſt admittenda. Tamen opinionem Bart. hic ſequitur laſ. in d.. item poſtulante. col. 19. ver.& circa iſtud, ubi alias affere authoritates. inſt. de action.& in Gaqi col. ⁊ 5. ante uerſiculum videantur, inſt. eod. tit. vide quæ poſui ſupra in d. ij. hoc eod. titaꝗ me refero. Et dum Bar. in fi. huius. S.ait, non obſt. tex. infrà in S. proximo, quia ibi nondune orta actio ante debiti ſolutionem. contra Bar. tenet Fulg. in d.j. filiæ. C. ꝗe collat ſedprohr detur tex. in l. iuriſgentium, in princ. ff. de pact.& doctt. in d. l.filiæ. vide ad præfata Alexin 18. in 1. vol.& Paul. òe Caſt. in J.j. col. fI. C. de iur.& fact. ignor. 9 „ d 4 Jummarium in q.j. ſi duo. ſl. Marcellus. ſf. de iur. iur. Si iuraui me rem emiſſe ate pro certo pretio, ſed non expreſſi quantitatem, Dtrum agereyuſiman zurdmtnto. 5 Bar. in d.. ſi duo patroni. S. Marcellus. ff.de iur. iur. BAKT. in cad.].. Marcellus, quærit, ſi iuraui t me rem àte emiſſe pro cerropreti, ecnu expreſsi quantitatem, utrum agere poſsim ex hoc iuramento. De iſta quxæſt. yicelul innget! admonendinfrà eod. tit.& in§.item ſi quis iurauerit, col. 3. inſt. de actio. Fummarium il. ad®ias, ſede iur. iur. Særegiæ perſönæ uel morbo impeditæ uenire adiudicem non compelluntur. DPauper nobilis qui erecundia domum exire non Boteft, an poſſit compelli in cauſa imna mali qicem accedat. Bar. in lad egregias. ff. de iureiur.. BaART. in d. l. ad egregias, inquit, hanc. l. ſe ipſam ſummare,& hoc uult in ſumma Pggeg 1 t perſonas uel morbo impeditas non compelli uenire ad iudicem. An huic. rerunciipaf Rom. in ſing. 16 9. inquit, non poſſe.& hoc ibi confirmat Caſtill. in addit.& Barin jCea uoc. diuerſ.iudic. doct.& præſertim Alex. in Lalia.§. eleganter.ff. ſolut. matr.& Fellin cſiquin ſtium, col. antep. de teſt.& aliquid in c. cùm inter, col. 2. de re iud. Alexan.in 1ſ conuenertée pen.ff. de re iud.& in l. hac conſultiſsima.§. ſi quis autem. col. z2. C. de teſtam. Abb.inc ſgůt uit, de offic. ordin. vide etiam Beli. in c. ſi diligenti. col. 9. de for. comp.& in c. 2. col. 6.npl- de teſti. Ad rem faciunt trad. per Alex. in conſ. 94. col. 2. in 1. vol.vbi agit de perſonis indg te conſtituris. uide etiam Beli. in c. cùm non liceat, de præſcript. ubi tradit aliquid de iuer rentiali,& in ſimili caſu ad hanc.l.vide Bar. in Iquoties. C. de dignit. lib. 12·An autem ltan egregias, locum habear in pPaupere, t cui ſit uerecundia domum exire. Rom afNtmaimns tem approbauit in ſing.⸗ 70. incip. Item quæro, de cuius dicti ueritate, vide ibi Caltilinas 4 & Feli. in d. c. ſi qui teſtium, col. 3. An autem iſta.l.habeat locum in cauſa criminali,inquan non licèt examinationem teſtium alicui committere?& dicas quod non ſecundum Rom gul. 39 2. incip. Perſonæ egregiæ.& dicit eſſe 8l.ſing. in c. I. de teſti. cogen. gumne dion Bär.acg rto. ex hoc infern, 4 4— eſſ latam,& reprobatam à laſ. in d. S. Item ſi quis poſtulante, col. 9. verſi. item quia. Et dum 9 Bar. ibidem in verſi. Ad ſecundum. ait iuramentũ non debere ei nocere, qui pręſtitit. jiden ſt. aali Jumgjuß Bat.! he Ilb jorerdte— cRäerrszice ece ſnre uderntorompromlte um „ lzan niulunſn *Tupuuchall 1 agüeunſänrenit lrg adtraors.oneninpobere, ne trnſdiorisé urrum cümc miulpderrmctonbWel 1' verduonberchrumcöbenlim KKitcyitermm non pote- Brudnüpiluseric C Sshiclbiimutem reluctan: qui te.glero Cquemsait contrarium Arenckanenquonüamite go Ctilioquirimam locpiquan unccöar mor ccndavero) chadcſenurwenumdt wgücefenlne eurnore:oo binae videnur Leruogut ceniargrckannrgn V Thülehatae te iced ur f 11 xiir Ucubratio heudyruc squmndoque lit ga Tum Lanjpur 41— Auore Lenrtupiudnan ſuan⸗ * 1 8 5 6 Suan cien ken De iureiurando. 250 Dtra Dar P.WVüm netid ütital Jummarium in luſiarandum. I pupillus. ſedéiur. iur. * h Bando dätwee 1 Jle qui alienare non poteſt, iuramentum deferre non poreft. def lca leten,„. Quemadmodam bona ſubicita fideicommiſſ alienari non poſſunt, ita pariter fuperieis iaramentum de- lltemg. 1.. 2 dla. R ferri non poteſt. nocere giprei 1 Bar. in l. iuſiurandum. S. pupillus. ff. de iur. iur. lnaff e edch 1 BaäAkr. in d. liuſiurandum. S. pupillus. ait. Eum, qui alienare t non poteſt, iuramentum de- nnfteercererin ferre non poſſe. Ex hoc elicitur æquiparando iuſiurandum tranſactioni, ut. ij. ſuprà eod. eum EE Iur. Iur. atatatem, dtuntn de iur. jur. de emiſſe pro cmj .Deiſtaqueti aſt. de actio. Iur. luntur. 44 169 3 cmpeli incd 7 11. re,& boc uobtue ffſolut. mar P lud Leemuligs hobes tettm He, .C. de bmerdi etiam, qui alienare non poteſt, tranſigere non poſſe. Adl quod benefacit.l.non ſolũ. C.de pręd. minor.& gl.& ibi Bar. in 1. C. ſi aduerſ.tranſact. pari ratione ctiam infertur, compromiſſum ab eo fieri non poſſe, qui alienare non poteſt: quia tranſactio& compromiſſum æquiparantur, ſe cundum gl.in§.illud, in auth. ut dif. iud.& tradunt Bart.& alij in auth. ſi verò contigerit. C. de iudic.& ad rem facit bonus tex.& ibi doct. in c. cùm tempore, de arbitr. Item ex prædictis rectè poteſt inferri',ut quemadmodum bona ſubiecta fideicommiſſo re ipſa& effectu inſpecto alie nari non poſſunt.jij.õ.pen.& auth. res quę. C. commu. de lega. ita pariter ſuper eis iuramentum deferri non poſſe. hoc uult Bart. in l.eum qui. S. ſi libertus,& in l. manifeſtiſsime, ſupra eod.tit. Ex hoc etiam inferri poteſt ad bona feudalia,& emphyteotica: de qua quidem re hic eſt inter iuris interpretes controuerſia. Circa præcèedentes illationes, quas collegi in eo, qui prohibitus eſt alienare, vide Dec. in conſ. 44. vbi tradit, An compromiſſum ſit alienatio. Et quamuis doct. ſentire uideantur, compromiſſum eſſe tranſactionem, tamen dicas tu, compromiſſum non eſſe: propriè tranſactionem, ſed largè: quia eſt tranſactio non declarata, ſed declaranda per laudum arbitratoris. non enim poſset eius declaratio in aliquem conferri, ut fieri poſſet in declaratio- ne tranſactionis. l. utrum. S. cùm quidam. ff.de reb. dub. tranſactio propriè ſumpta, de qua agitur in titulo de tranſactionibus, eſt illa, quæ habet conſenſum expreſſum& clarum, compromiſſum uerò non habet clarum cõſenſum de eo quod arbitrabitur, ſed ſecuto laudo perficietur illa tiã- ſactio:& ideò interim non poteſt dici tranſactio niſi impropridè. Bar. in d. S. Pupillus, verſic. Quærit gl. tradat quid ſit in adulto curatorem habente. aitq́; gloſ- ſas hic ſibi inuicem reluctari: quia gl. magna dicit idem per omnia in adulto curatorem haben te. gl. verò ſequens ait contrarium, ibi, licèt ſecus ſit in adulto curatorem habente. hæc Barto. Attende tamen, quoniam iſtæ gloſſæ non ſunt contrariæ ut inquit Bart. quia Chriſtophorus de Caſtill. inquit, primam loqui quando iuramentum defertur à tutore tutoribus,& curatori,& tunc æquiparantur. ſecunda verò loquitur quando uterque habebat tutorem& curatorem: nã eo caſu ſi defertur iuramentum ſine tutore, competit repſicatio ipſo iure; alioqui uerò in adul- to, qui defert ſine curatore: quoniam prius debet reſtitui,& deinceps replicatione uti poterit. ſed in hoc videtur gl errare, quia etiam hic habebit replicationem ipſo iure, per l. ſecundam. O. de in integr. reſt. minor.& proptereà fortè Bar. dixit eas eſſe contrarias, niſi fortè reſpondens gl. ſenſiſſe quando adultus curatorem non habebat, per. S. ſi minor, quem adducit,& ibi decla- rat Paul. de Caſt. Sed hoc videtur refragari huic tex. in quo agitur de pupillo curatorem haben te, ideò ut æquiparatio procedat. idem eſt dicendum de adulſto. ſ. qui habeat curatorem.& iſtæ lucubrationes quandoque uiſæ fuerunt etiam ab alijs. Jammarium in a.l. iuſiurandum. I procurator. ſfede iur. iur. Allegans turpitudinem ſuam an debeat audiri. Turpitudo allegari poteſt fauore eccleſiæ. An detegens turpitudinem fuam ab alio iam deiectam audiatur. Bar. in d.liuſiurandum.§. procurator. ff. de iureiur. BANr. in d.. iuſiurandum.§. procurator, col. 4.tradit, an allegans t turpitudinem ſuam au- diri debeat. quia regula eſt, eum non eſſe audiendum. Tamen uide Beli. jn c. lator, in princ. de re iudic.vbi multas ponit fallentias,& in c. tertio loco. nu. 8. cum ſeq.de præſumpt.& in c. debi- tores. nu. 1 2. de iureiur.& inter cætera licitum eſt detegere turpitudinem ſuam ubi agitur de periculo 6 1 3 dicens de eo, qui detegit t turpitudinem ſuam ab alio iam detectam,& adducit ſententin 1 1 ᷣ— 1 oblig. Et dum ibi tradit Bar. Gregorium dixiſſe, pupillum annorum nouem nutricem ſuam prægnãtem reldile Mum faciunt trad. per Ant. de Butr.& alios in c. 1. de delict. puero. retur. idem ait Soc. in conſi. 5 7. col. 5. in q. vol.& Dec. in c. Oſius de elect. vide lalinlpeat C. de pact.& Paul. de Caſtr. in J. ſi àte. ff.de ex cept. rei iudic. Declara etiam& imita ln dt rito, ut per Feli. in c. ſunt& alij. pPoſt numerum 17. de reſcrip.& in c. auditis. nu. 49. cum 4 . jttendun Poſt numerum 9. de accuſat. Attende tamen unum in re propoſita non pretermitenaee dictum teſtis poteſt ſe habere ad delictum& non, eo caſu non intelligitur ut delictum 1; 1 uncce ſed in dubio contra producentem interpretatur. Angel.in conſi. 10. colu. 3. verſicuu ſcendo ad tertium. De iure iurando. periculo animæ. Abb. in c. inter dilectos, de donat.& in c. cuͤm ſupen de cõceſſ. in d. c. tertio loco. Et ad prædicta vide Bart. in ltranſactione finita. C. de tranſact.Khi d Bar. in J.. fl. de cond. ob. turp. cau.& in l.de multa. C. de in integ. reſt. Doct. inl. cuͤm pr egan teſt fauore eccleſiæ, ut habetur in c. quod quis commiſſit. 3 5. q. 9. Et idem eſt fauore lidenn ut habetur in l.interrogatam. C. de lib. cau. An autem excipiendo audiatur dete nem ſuam, vide Abb.& Barb. in d. c. inter dilectos, de donat.& lo. de Analin c.ſignificaut 2. de adulter. Abb. in c. cùm. M. de conſtit. in d. c. lator. in c. ſuper eo, de conſang.&affn 4 ex diligenti, de ſimon. Et in re propoſita vida Cæpoll. in conſi.5 8. Barb. in co Vol.& in conſi.5 3. col. pen. in 2. vol.& in conſi. 37. col. pen. in 3. vol.& tex. in c. 2.& bial reſtit. ſpoli. Aret. in conſi. 6 5. in tertio dubio. Alex omninò in conſi. 84. in f. in 274. Viſo inſtrumento, in libro primi& ſecundi vol. Signor. in conſi. 1 20. in fi. & in conſi. 15 4. in I. vol. Abb.& alios in c. ex tenore, de teſti.& Jaſ.in l ſi ſeruus reditatis. ff.de leg. i.& in l. nemo poteſt, in I. lectura. ff. eod. tit. Et dum Bar. ibid 1 Vol.&in a Soc.in conl em proſcqt quam docet de periurio ſuo, vide Feli. in c. ſciſcitatus, col. 4. verſi. Non ſe excuſet. de reti Et dum Bar.ibidem ſubiungit quæſtionem de illo, qui uendidit poſſeſsionem in fraudent ut euaderet pœnam,& poſteà uolebat eam repetere: vide Abb. in d. c. inter dilectos,&l rurſus, col. 1 3. nft. de actio.& pulchrè Soc. in conſi. 2 64. verſi. circa quartam. in 1.yol. Jummarium in l. qui iuraſſe. ffde ꝛureiur. In iuramento uerba requiruntur. Bar.in l. qui ĩuraſſe. ff. de iureiur. BaT. in d.3qui iuraſſe, quærit de quo pupillo hic agatur,& ait, ge eo, qui fari poßta quo colligitur in iuramento t uerba requiri. idem tenet Rom.& Paul. de Caſt.inliiflden tis annorum decem, dici proximum pubertati. Dec. autem inl. pupillum quiffcengirin quit, hoc eſſe relinquendum arbitrio iudicantis,& rectè. nam quandoque inpupib appuers & dolus& vires ualde eius ætatem excedentes, ut de hoc eſt gl. not. in c. 1.0Gl.qpereten Summarium in d.l. qui iuraſſo. T. ſi pater. f de iureiur. Praſumptio illa ſemper eßl fumenda per quam cuitatur delictum. Aemo eft cogendus reipondere poſitioni per quam i delictum ſaum detogeret 4 Poſitioni criminoſæ an eæ quand aliquis reſpondere tenearur. Bar. in d.J. qui iuraſſe.§. ſi pater.ff. de iureiur. 1 BaRr. in d. l.§. ſi pater, tradit ex mente gl. pulchram limitationem ad meriſfi 3 vbi habetur, præſumptionem illam ſemper eſſe ſumendam, per quam euitaturdelitumu cum habeat ſolum quò ad abſoluendum aliquem, alioqui uerò ſi de ipſius cõdemnatioles cl. . 1 1 in c cum dit præſcript.& in c. in præſentia. num.1 7. de probat.& omnindò ut per eundem inc ci Da- præben.& 2 C. de reuoc. donat.& in l. ſi creditoribus. C. de ſeru. pign. dat. man. Icem torpitudot lef gens turdia nſi. 64. in fe 5 plurium g quando pupillus dicatur eſſe proximus pubertati&dbllcpunm de cundem Bar. in lj. ff.de nouat.& Aret. in conſi. 102. col. 2. vbi habetur, pupilumquickan V da& cxnad Summariun 1 G funſtr unuiumnnnumt Barin. 1 Banr MdlGlchsKafc aprixidermeme qdde pocinerrorſificere fdfiulo mmeiuihlonem. vide dl. icon goinzol-bilgerepot ſonö iftiice hſing.ſqub Lummarumin Dinememlauun Qummd nli Tnurſtcam ſan lellnan . Wn 1 Jan. neaüldiguüd cenumerplmn fälu dir Ccet elms mmlcn rCirca quartamänln IMr. r. ur,& ait,de eogit m.& Paul de Cͤli dximus pubemn .vbi habeturxj nl. pupillumq n quandoquer t gl. not.in 8 mn prægnätet Tdriureiur. *. um detegere . ⸗.—,. g ſ dai 2 Bar. in eod.§. ſi pater, colligit ex glo. neminem eſſe cogendum t reſpondere De iureiurando. 25 poſitioni per quã is delictum ſuum detegeret.& hoc eſſe illud, quod in practica dici ſolet. iſta poſitio eſt crimi- noſa, ideò reſpondere non teneor. hæc Bar. ad quæ uideas Specul.in tit. de donat. S. 7. verſ. Sed quid ſi probetur aduerſarium eſſe excommunicatum.& Romalin conſi. 49. incip. Wxritur nunquid confeſsio. vbi habetur hoc nõ procedere quando huiuſmodi poſitio fieret ſuper ex- ceptione aliqua dilatoria. Et in re propoſita uide Bulgo. in conſi. 2. Quid ſi teſtis interrogatur ſi eſt criminoſus,& talis, cui fides non ſit habenda, utrum reſpondere teneatur? de hoc uarię 3 fuerunt doct. ſententiæ, ut per Abb. in c. cùm cauſam, de teſti. Et an& quando poſitioni t cri- — minoſæ aliquis reſpondere teneatur, vide Innoc. in c. dudum. 2. de elect.& glo. iuncto tex. in c. 1.& 2. de confeſ.in 6.& in c. z. de teſti.& Abb. in c. pen. de iuram. calumn.& Iaſ. in l. omne offi- cium. ff. de offic. aſſeſſ. Et poſitioni criminoſæ inquiſitum reſpondere compelli, quando pro- ceditur per inquiſitionem ex mero iudicis officio, ſi id, de quo quæritur, eſt famoſum& publi- cum,& non aliter, docuit Abb. in c. cùm ſuper, de confeſs. vbi etiam alia ſcitu digna in re pro- poſita inueniuntur. Quĩd autem ſit poſitio,& quo iure fuit inuenta, tradit Barto. in J. Offidius. ff.de legat.3.& in l.ij. S. quod obſeruari. C. de iura. calumn. Et de hac poſitionum materia vide pleniſsimè apud Specul. qui decem principalia membra examinat in titu. de poſit.§. 10. in ter- tia& quarta par. Jummarium in l. uobus. S. à fideiuſſöre: ff. de iureiur. Si fideiuſſör iurauit utrum repetere poſſit à principali. Bar. in l. duobus. S. à fideiuſſore. ff. de iureiur. BART. in d.J. duobus.§. à fideiuſſore, quærit, ſi fideiuſſor t iurauit, utrum repetere poſsit à principali.& ex mente glo. decidit non poſſe: quia iſta eſt ficta ſolutio, vt ibi per eum. qui ex hoc infert non ſufficere fideiuſſori,ſi probet ſolutionem per inſtrumentum cõfeſsionis, ſed ue ram exigi ſolutionem. Vide Alex. in conſi. 16⁷. Viſo inſtrumento, in lib. primi& ſecundi uol.& in conſ.ↄo.·in 3.vol.vbi latè reprobat hoc Bar. documentum, ſcilicèt, vt inſtrumentum confeſ- ſionis ſufficiat.Vide Iaſ.in§. ſiquis iurauerit. col. 2. inſt. de action. Jummarium in.l. quobus.. ſi ei qui. ff. de iureiur. Dilio emendandum quomoqo intelligatur. Teſtus poteſt giftum ſuum declarare quando eſt ambiguum. Bar. in d.l. duob.. ſi eĩ qui. ff. de iureiur. BAR. in cad.l.§. ſi ei qui, laborat circa intellectum illius uocis, emendandum, i& ait, ideſt, declarandum per ipſum. ſed huic intellectui refragatur: quia cùm cauſa ſit ambigua, non de- bet iurans ſuam uoluntatem declarare.j ſi quis intentione ambigua. ff. de iudic.& dum ſubiun- git Bar. alium intellectum, ſcilicèt, emendandum per iudicem, vide Roma. in conſi. 6 5. incip. Viſo themate.& in conſi. 482. In caſu præmiſſo. In eo autem quòd Barto. infert ad teſtem, t ut poſsit ſuum teſtimonium declarare, quando eſt ambiguum, dicas hoc eſſe intelligendum quan do iudex id ex officio ſuo faceret, non autem ad inſtantiam partis: quia tunc ſubornatio præ- ſumeretur, ſecundum glo.& ibi Ang. in§. pen. in auth. de teſti. Item intellige quando huiuſmo- di declaratio actum præcedentem non redderet irritum& nullius momenti: ita Bald. in auth. at qui ſemel. C. de probat. Rurſus hoc intellige, niſi aliquid parti imputari poſset, vt puta, quia capitula feciſſet ambigua: quia eo caſu teſtis declarare non poſſet, vt eſt text. inl. veluti. ff. de eden. Rurſus nunquam teſtis eſt repetendus ad declarandum dictum ſuum, quando teſtimo- nium eius eſt publicatum: quia ſubeſt timor ſubortationis. Alex. in conſi. 8 5. in 7. uol. An au- tem teſtis poſsit corrigere dictum ſuum: declara ut per Abb.in c. prætereà, de teſti. cogen.& quòd dictum teſtis ambiguum interpretari debeat contra producentem, docuit Alex. in conſ. 33: in fi. in 6. uol.& in conſi. 70. in 1. vol. Summa- KK I 1 27 & 1 4 7 „ 0 culum ad reum pertinere: ctum,& tunc iuramentum non inducere moram, cùm nõ fit conueniens uno& co obligari,& in mora conſtitui. vide omninò Marc. Anton. Bauerium in tract. de mor De iureiurando, Summarium in d.l. duobus. I. ergo ſiquis: fprde iureiur. Non egt ſimpliciter reſpondendum, exceptionem iuriſiurandi non obſtare. Bar. in d.l. duobus.§. ergo ſiquis. ff. de iureiur. BaAKT. in d.l.duobus. S. ergo ſiquis; oppo. dicens, non eſſe ſimpliciter; reſpond exceptionem iuriſiurandi non obſtare, ſed debere iterum uocari& interrogari lle gu uit, vt ſupra eod. tit.. 6. ſi ei qui,& ad hoc duas aſfert ſolutiones Bar. vt ibi per eum. ltan mam ſolutionem ſequitur Aret. in l. naturaliter. S. nihil Commune, col. 8. verſic. Item add acquir. poſſ.vbi inquit, eam eſſe menti tenendam: quia ampliat diſpoſitionem.) ſcqui tione.& oppugnat hanc ſecundam ſolutionem—& dicit iſtud contrarium obſtare:&n quit cogitandum. Sed ibi Iaſ. colu. 24. verſi. ſed iuxta, reſpondet tenendo intellectum 1 tenet hic ad iſtum text. Prætereà inquit hoc procedere hic in iuramento„quod inrelg cundum intentionem deferentis. Summarium in l. qui. fede iureiur. Qui in uno grauatur, in alio releuari debet. Aclor quando ſenuplenèò probauit,& deuentum eft ad torturam rei, caſu reus Vt neans non eſt puniendus. Qui eft confeſſus Poft toymm, Bar. in l. eum qui. ff. ꝗe iureiur. BakT. in d.. eum qui, colligit illam regulam, grauatum t in uno debere in alioreta vide aliquid per Barb. in c.prudentiam.§. ſexta, in 3. colu. de offic. deleg.& Alexan, in cn col. 3. in 3. vol.& Felin. in c. de hoc, de ſimon. colu. 2.& dum Bar. ibi in uerſ.ſecund modo teſt legi, ait, verſiculum illum debere intelligi poſt iuramentum præſtitum, attende loci clarationem.J. non erit.§. daro, ſuprà eodem dum dicit poſt iuramentum ptæſtitum nlanphu quæri, vt intelligatur a parte eius, qui iuramentum detulit, non autem eius, quiſccepit:ni ipſe poteſt quærere amittendo ius quæſitum ex iuramenro. Et dum Bar. paulopollin erle ſecundo modo poteſt intelligi, diſtinguit inter actionem. l. Aquiliæ, quæ creſcileriſtine nem,& iſtam quæ eſt in factum.& in ea concluditur, non, quia ſit datum dammm fsuiit iuratum. Vide iſtam Bartoli diſtinctionem quam ſequitur Iaſiin§. ex malefiſpeuly inha action.& quia Bar. ſubiungit materiam inficiationis. De hac re uide Baldine S'*nòi- 3. in titu. quæ fuit cau. benef. amit.& ad rem faciunt trad. per Aret. in 1. col H.Krdg- pil. Deinde Bar. ait, quando actor t ſemiplenè probauit,& deuentum eſtad tonaramtäiqi eſt confeſſus poſt tormenta, eo caſu reum ut negantem non eſſe puniendum: quin mmettr rum actorem probaſſe. Iu ultra hæc& dicta per Alex. hic, uide Rom. alio modolmitmen in confi. 59. Ad diſcutiendum, in fi.& uide glo. in c. fraternitatis. 2. qu. 2. cuius meminitale in l ſtipulatio. S. ſi ſtipul.ff. de uerb. obliga. —— Juammarium in dl. eum qui.. ſiurauero, ſf de iureiur. Sidebitum præceſſit inramentump tunc periculum adreum pertinet. ſtaße 1. Siſtatuto cautum eſi de maleficio commiſſo a ſex menſibus retro cognoſcinonpoſſf,& comulſim leficium habens cauſam permanentemp an propter hanc perſeuerantiam coguoſci poter. Bar. in d. J. eum qui.§. ſi iurauero. ff. de iureiur. . nc 5 debitum † præceſsit iuramentum„tunche- 5. 1. ſtcou- miuramentüclté, ſi uerò debitum non præceſsit, ſed per ipſu cemtife in 29- Du BaAR. in ead. l.eum qui.§. ſi iurauero, tradit ſi Junmal 1 rerulanunfun⸗ „ f rinfaemulgenqn uradeum quam lura ſun ur, zirum iluunx lon um, )Halin nprma dlaimm faue beatm ſeundi Alatone. . Juanenun drinnyuri tunejleuſnhuutmudtia 7 ruruetmurdaumu QLe ynlatu ann ſt lus. : Kurttitnnnrauſemcvnilan „ Luifmlut unib ulri 1 Huauchmui uherynunnnn 1. Iraxnmunnuan umn I1 Tꝛuun ſaymamy auuufi I Vmuuu ſnynnayrlludutuenn 1t Lenpunagruutaſſ Rheritur uana 1 nſzeutnuu utortatem tuu 15 K dnüſtnuld madh tpprabanm 1 Lubuncſtu dellayle M 1 9 lun fi i mlunn 41l. De iureiurando. 258 nu. 2 I. vbi extollit hoc Bartoli documentum. Et dum Bart. in eadem.l.§. in popularibus, tra- eiur ctat quomodoò in actionibus popularibus iuramentum unius præiudicet omnibus, vide Feli. in cinter col. g. de re iudic.& in rubr. de ſponſal. col. fin. Deinde Bar. propè fl. d.§. in popularibus, eſſe üwplieier, 2 Gdiſputat quæſtionem illam, Si ſtatuto cautum eſt, de maleficijs t commiſsis à ſex menſibus re- ocari Kinterrop 6 tro cognoſci non poſſe:& commiſſum ſit maleficiu m habens cauſam permanentem, an pro- des barmida 1 pter hanc perſeuerantiam cognoſci poterit?& diſtinguit: Aut ſunt actus qui habent cauſam une, col..yerid un continuam,& iſta continuatio conliſtit in animo& in perſeuerantia uoluntatis,& tunc puniri liat düpoltonenli poſſe: quia quotidie fit, vt eſt in uſafructu. Vide ad hoc Soc. in conſi. 2 6 2. col. fi. in 1. volu. vbi d Contrarium obt agit vtrum lex puniens receptantem, locum habeat in tenente iam receptatum.& dum b 0 adet tenendo Kne nit exemplum de eo, qui habet appenſum, vide Aret. in conſi. 12 2.& Anch. pulchrè in conſi. a. iuramen ät& Paul. de Caſt. in conſi. 2 6 2.& Soci. in d. conſi. 26 2. col. pen. ento, quodine he, quieft conſäſungh mt in uno deberean offic.deleg K äkeri 1Bar. biin ueiſtem. tum præſtitom n. luramentum oteb non autem ig .Et dum barit Aquiliæ, qur wiaſt datumd. Ain§. ex ma ac te uide ba er Aret:inljch deueqtumcti- eſſe puniendu uide Kom n, tariS 2.ue g& urtur, 7 8 8 dOͤe8.½ — OD 1 2 24 21 26 27 2* 7 29 20 Fummarium inl. admonendi.f de iureiur. Sententia lataprætextu falſi iuramenti neceſſarij retractatur per inſtrumenta de nouo reperta. Siſuperiores fecerunt legem quõd quiliber ſoluere teneatur collectam infra decem dies„ alioqui tenean- tur ad pænam quanti pluru ſecundum formam ſiatuti, etiam nullum tatutum hoc diſponens reperia- tur, Vtrum illa uox ſecundum, faciat conditionem. Si altor inprima dilatione fecit citari duos teſtes,&; quia non ueniebant, fecit eos grauare, quid fieri debeat in ſecunda dilatione. Juramentum defertur propter inopiam probationum tantum. Actore plenè probante reus debet condemnari. Actor iurare tenetur de calamnia. Quæ probatio dicatur eſſe plena. Scire eft remper cauſam cognoſcere. Quid ſieri qebeat quando iudex in quabur cauſis dubijr adquftus eft ad ſuſpicionem& opinionem. Quanqdo aliquus habet præſumptionem pro ſ, an poſſit ei iuramentum deferri. Juramentum nunquam eſt deferendum quando illud quod aliquis ult iurare, Driuata ſcriptura an e; quando fidem faciat. PDriuata ſcriptura probat contra eum qui confitetur eam eſſe manu ſua ſcriptam. Scriptura priuata ſi reperitur in archiuio publico, an& quando fidem faciat. Conſuetudo poteſt autoritatem tribuere priuatæ ſcripturæ. Si apodiſſa nullo modo approbatur, licèt non probet, tamen facit aliqualem praſumptionem. Quibus caſibus apocha plenæ fuſiciat probationi. Si ſcriptura fæcta in uno loco in Quo eſt conſuetudo quõd probet, non ſolum ili probat, ſed etiam alibi. Conſuetudo quæ dat robur probationu priuatæ ſcripturæ, non ſolum fidem facit in eo laco, ſed etiam in quocunque alio. Libri rationum an E& uando faciant fidem. Libri mercatorum an E& Quando faciant fidem. An G& quando inftrumentum publicuminter alios confectum alteri proſit. An ex rubrita notarij mortui in qua ſeriptum reperitur, hoceſt inftrumentum uenditiona poſſit colligi aliqua fides. Vtrum unus teſtir faciat ſemiplenam probationem. Amicus an ſit idoneus teſtis pro amico. Pluribus amicis creditur. Amor olim quomodo pingebatur. Maxima amicitia quænam cenſeatur. Quanta fides ſit habenda teſti amico e afftini. 2 Lue requirantar ad hoc ut anus teftu in ciuilibus ſempplenam faciat probationem. KK non eſt ueriſimile. inter tales 51 ⸗* 51 „ 33 34 3 36 37 3⁵ 39 4⁰ 41 4 43 44 41 456 47 4⁹ 49 I 5 2 Fuper factu patris dofertur uramentum filio. —2 De iure iurando. Si duo teſtes dicunt, cidimus talem numeraſſe tibi pecuniam, ſed non recordamur zuan. an probent. aſun éi teftu teſtimonium deficit ex parte examinanti, an probet. Teſti nominato nulla fides eſt habenda. Dicta teſtium inter alias perſonas contra alium ſemiplenam faciunt probationem. DVerba doctoru ſunt intelligenda ſecundum legem, quam alegat. 85 nuſquiſque uluere præſumitur uſque ad centum annos. An& quando duæ ſemiplenæ probationes coniungi poſſent, Vit faciant unam plenam probationm Multæa præſumptiones plenam faciunt probationem. An dictum nius teſtu duerſis modis probandi iungatur in cauſis, in quibus communtterin tum in ſupplementum probationis deferri non ſolet, quando aliquid adeit ultra ſemiplemamn e uramentum an deferri poſſit in cauſis famoſis. Agõori quando deferri debeat iuramentum. Juramentum non eſi deferendum clerico ut concubinas non teneat, qui ſolitus eſſet eas tener Iuramentum an& Quando 2 quomodo deferri poſſit in cauſa matrimoniali. Jlud idem documentum in ureiurando ipſi reo qeferendo traditur etiam in abtore. DPars an poſſit aut debeat petere dilationem iuramenti. Statutum quòd capitaneus ad conſilium ſapientis ſuam teneatur proferre Fententiam, intallgunſ parte petalur. Statutum quõòd prætor teneatur agnatos ad compromittendum compellere, intelligitur, N dalnun te petatur. Lex quæ loquitur in reo al ſoluto, locum habet etiam in actore. Bar. in l. admonendi. ff. de iureiur. BAR. in d.l. admonendi, ſic ait inſumma: Sententia t lata prætextu falſi iuraneninert ſarij retractatur per inſtrumenta de nouo reperta, alioqui in iuramento uoluntario&iudti- li. Ad hocuide aliquid per Bal. in conſi. 92. in I. vol.& per Paul. de Caſtr. in conſi*εο⁹μ Et dum Bar. ibi in I. col. verſi.& ex hac notabili lectura, ait, etiam ſi in cauſa ſitcnxlm&i- dex manifeſtauerit partibus quam ſententiam ſit laturus, tamen produci poſeinlunerude nouo reperta. Vide Peli. in c. intimauit, colu. z. verſ. ſecundò aduerte, de teſt Kincptlriis col. 2. verſ. Dum firmat Abb. de except.& col. 6. verſ. ſcito tamen,& in C. ſubonadeeu dic.Et dum ait Bar. ſolo iuramento probari inſtrumenta eſſe de nouo reperas iſebudnc 194. in princip. in 1. vol. Bar. in ead. l.col. z. verſ.& hoc facit ad quæſtionem, quærit, ſi priores t fecerunx exqi quilibet ſoluere teneatur collectam infra x. dies, aloqui teneatur ad pœnam quai lluister dum formam ſtatuti,& nullum ſtatutum hoc diſponens reperiatur, utrum illa uox,ſecmim faciat cõditionem, an verò teneatur ad dictam pœnam uigore legis ipſorum priorum?e ſignificatione huius uocis, ſecundum, ſicut, prout& ſimilium, vide Alex.in conſi.] 6 Colfen 5. vol.& in conſi. 8 1. in 6. vol. Dec. in conſi. 6 3. vbi citat hoc Bartoli documemtumfelni col. 4. de reſcri.& in c. 1.col. 1 3. de probat. Aret. in conſ. 76. col. 2. vbi ait, Et ſihæ uocesan⸗ tionem& relationem faciant, tamen hoc non habere locum in contractibus& priullgs rum natura eſt aliquid diſponere: ideò tunc ſtant cauſatiuè.& idem ait ẽt in confnmau ex certa ſcientia. Adde Soci. in conſi. 6 2. col. pe. in 4. vol. vide Alex.& alios in aurh.fgus 4 quo. C. de eden. Dec. in l. edita. nu. 8 5,C. eod. tit.& Roma. in conſi. 2 1. Alex.in lutlbem collat.& Barb. in c. cùm ſuper, col. 3. de off. deleg.& quòd iſta uox, ſecundum, non g tionem, videtur probari ex trad. in c. abbate, de uerb.ſignific.& ad præfata vide quæ po¹ Bar in l. cum qui.§. lulianus. ff. de conſt. pecun. ias Bax. in eadem l.& con quærit, ſi actor t in prima dilatione fecit citare duos teſtes w ornalgpdöſtem Gnon ärgtot andendamn 1 unciatenexorjiderurwit Baeaceiam quic⸗quarato mione uiderur eum on ele ne ſiduraele cenfturlipicj deproderumeſkhilramenru mndumKadgecunias.qlli 7 Muiheadclxrcapquep iucſcsadcredultatẽ, De hocce deronum dinon poſſe cenu cbelccere Kideo ainneibi D ttam eſtdos ogulenbosſan bädung,duoentremaſclic Plene. Ae odtiludd mo erinoR8. tutei menenrtia ” uinöigun einmcämain Rm pupil 3. aeineaälell gel e disduabus caſe d uen meunlann 8 1 5 nuhctinnen 2, uman) laun tban ... 1s, im quius mma. ſt ulr ſenßlaan u ſiltur, et eaunn rumoniali etam m altot. 7½. „ferre ſeutentim m mpelert ineliiu taprætexu fallir uramento volur aul. de Caſtr. ic am ſt in caulat nen produci aduente, de te men& in c de nouo repelu 3 vores ifelel „ſi priores, 6 6 66 De iureiurando. 279 ueniebant, fecit eos grauare: quid fieri debeat in ſecunda dilatione? Ad hanc quæſtionem ui- de Rom. in conſi. 22. col. fi.& in conſi. 496. in 2. dubio. Reli. in c. vltra tertiam, col. 4. de teſſi.& Alexan. inl. fi. de fer.— 4 Bar. ibi col. 3. in princip. opp. de l.ſi quando. C. vnd. ui.& ſoloit, dicens hic iuramentum t de- ferri propter inopiam probationum tantum, abſque alio delicto rei, ibi verò etiam proptet delictum connexum. Vide Feli. in cap. propoſuiſti, col. 2. de probat.& in c. ſuborta, colu. fina. de re iudic.& in c. 2. colu. q. de libel. oblat. Iaſ.in l.videamus.§. deferre, col. fi. infrà tit.proximo. ; Bar. in ead. col. verſ. ſecundò quæro, colligit ex gl. Actore t plenè probante, reum debere con demnari. Sed iſta concluſio non eſt ſimpliciter uera: nam ſi in contrarium eſſet ueriſimilitu- do, iudex ultra plenam probationem deberet diligentius inueſtigare, ſecundum trad.in c. veri- ſimile, de fide inſtr. concluſio autem glo. ſcilicèt actore plenè probante reum eſſe condemnan dum, vſq; adeò uera eſt, vt neque ei iuſiurandum deferri debeat. Immo ſtatutum& cõſuetudo contrarium diſponens, non ualeat, vt eſt tex.& ibi not. Bal. in c. z. de probat.& ibi per illum tex. ait Bal. actore eo caſu ad iurandum de calumnia non poſſe compelli. quod tamen uerum non uidetur, cùm in illo tex. agatur ſolùm de iuramento ueritatis,& ideò bene probat: quia cùm ex plena probatione excuſſa ſit ueritas, non debet iurare de ueritate: quia hoc fruſtrà ageretur, & contra.l. qui bis idem. ff. de uerb. oblig. alioqui verò eſt in iuramento calumniæ: quia illud 6 non dirigitur ad habendam ueritatem,& ideò non eſt fruſtrà operari. Et quòd iurare t de ca- lumnia teneatur, videtur mihi glo. 2. in fi. in d. c. z. tamen cogita, quoniam magna eſt authoritas Baldi, ac etiam quia, qua ratione ex quo plenè probauit iurare de ueritate non cogitur, eadem ratione uidetur eum non eſſe compellendum iurare de calumnia: quoniam ex plena probatio ne ſublata eſſe cenſetur ſuſpicio, quòd calumniosè egerit. fatendum tamen eſt, ſi antequã ple- nè probatum eſſet, iuramentum calumniæ exigeretur, jurandum eſſe omnindò, per tex. in l. iuſiu randum& ad pecunias. S. qui iuſiurandum defert, infrà eod. proinde cogita, vt prædixi. Bar. in ead. col. tractat, quæ probatio t dicatur eſſe plena, aitq́; eam eſſe, quæ inducit animum iudicis ad credulitatẽ. De hoc eſt tex. not. in c. præterea, de teſti. vbi Abb. inquit, in materia pro bationum dari non poſſe certum& inuariabile documentum: ſed totum hoc in arbitrio iudi- cis reſidere.& ideò aiunt ibi Doct.& Soc. in conſi. 26 2. col.. in primo iudicem poſſe credere etiam teſtibus ſingularibus, ſi animum eius mouerẽt. Et dum Bar. ibidem in uerſ. Hoc præmiſ- ſo, ſubiungit, duo extrema ſcilicèt neſcientiam,& ſcientiam, aitq́, ſcire t eſſe rem per cauſam co gnoſcere. Adde quòd illud dicimur ſcire, quod non ſimpliciter, ſed cum ſuis qualitatibus ſci- mus. Aret. in conſ. 688. citat tex. in l. de pupillo. S. qui nunciat. ff.de ope. nou. nunc.& L.aut qui ali- ter. S. I.vbi Bart. ff. quod ui aut clam. Item dicimur ſcire aliquid, quando à fidedigno certiorati ſumus. Beli. in c. prætereà. in princ. de teſti. vbi multos alios modos ſcitu dignos tradidit, in qui bus dicimur ſcire id, quod non uidimus.& de hac re uide etiam Bar.in l. ij.S. quod obſeruari. C. de iuram. calum.& in J. pupillus. ffide acquir.hæred. Bar. in ead..col.. verl. De cauſis iſto modo dubijs, tradic quid fieri debeat, quando iudex t in his duabus cauſis dubijs adductus eſt ad ſuſpicionem& opinionem. Attende quoniam Bar. in iſto uerſ.& ſeq. ibi, de iſtis duabus cauſis dubijs, videtur uelle, iuramentum in ſupplementũ probationis non tantum actori debere deferri, quando eſt ſemiplenè probatum, ſed etiã quan do eſt aliqua præſumptio pro eo, vel habet aliquas coniecturas, propter quas eius animus ad aliquam ſuſpicionem uel opinionem adducitur.& ſequitur Alex. qui hoc modo intelligit, Bar. hic.& de hoc eſt glo. in c. tam literis, in uoce, probatam, de teſti.& idem tenet Bal in liſ fundũ, in fi. ff. de rei uendic.& hoc etiam probatur in c. 1.&ä ibi Bal. de content. inter me& dom in uſi- bus feudorum. de quo uide plenè hic per Rom. col. 20. Tamen ego teneo contra Bar. quando hmõi præſumptiones& coniecturæ facerent minus quam ſemiplenas probationes, per gl. in l. ii. ff. de iureiur.& tunc dico iur̃m eſſe reo deferendum ad ſe expurgandum, ſcm. c. fin. 6.ſanè, de iureiur.& uult clarè Bar. in col. fi. verſ.ijs præmiſsis. per d.c. f.& ibi hoc tenet expreſsè Abb. in 3. a.& Ang. in§. ſi non uſufr. in auth. de nupt. in fi.& ꝙ hoc ſit uerum, attende Bartolũ. in col. KR 2 ſeq. De iureiurando, ſeq. verſi. Videnda ſunt ergo exempla. vbi intellexit hoc quod de opinione& ſuſt rat, quando ſemiplenam faciunt probationem: dum ibi dicit,& quæ ſunti ſuſpicionem uel opinionem, quam gloſſæ noſtræ appellant ſemiplenam pr. 10 diligenter aduerte, ne decipiaris. An autem quando aliquis habet Præſumptionemt poſsit ei iuramentum deferri, vide remiſsiuè Alex. in lj. C. de teſtamen. miltt Er qunnaè- poſsit deferre iuramentum in ſupplementum probationis, vide Alex.in conſi. in I. vol. Vide etiam Abb. in d. c. fin. de iureiur. vbi ait, iudicem poſſe huiuſm deferre cui uoluerit inſpecta qualitate perſonæ& facti. Et ibi aperit quæ nam tes conſiderandæ. Scias etiam iuramentum deferri non poſſe in ſupplement obationem.& * 32.& ies odi iuranen lint iſte uun um probaxin bitione ed ln ſta 2 quæ faciunré do quando eſt pluſquam ſemiplenè probatum, ſi ſumus in cauſa criminali ciuilit 11c. veniens, nu. 5. de teſti. Item iuramentum t nunquam eſt deferendum quis vult iurare, non eſt ueriſimile. Alex. in conſ.71 col. fi.in 3. Vol. cita j. qui aduer. quos. Item iuramentum non eſt deferendum in ſupplementum Probationi do cauſa eſt magna, ſecundum Alex. in conſi. 57.& in conſi. 94. in 6. vol. Quod tamen in quando tantuùm eſſet ſemiplenè probatum, alioqui uerò ſi eſſet pluſquam ſemiplend pnte vt declarat Alex.in conſi. 103, col. pen.& fi. in 7. vol.& in conſi. 1 85.in fi.& in conſi. eait eod. vol. 7. Rurſus iuramentum in ſupplementum probationis deferri nõ poteſt, vbiagir. præſcriptione, quæ eſt odioſa. Alex. in conſi. 73. col. 2.in 6. vol. 12 Bar. in cad.. col. 5. verſ. quæro utrum priuata ſcriptura, agit an& quando Priuatatſcri fidem faciat.& extraditis per eum colligũtur tres caſus‚in quibus priuata ſcriptura Dlena ficit probatiom. Attende tamen quia quatenus Bar. hic in tertio caſu requirit comparaiin Iiterarum, hoc uidetur falſum: quoniam ſufficit ſi in eo caſu teſtes dicant ſe fuiſſepreſents uidiſſe talem ſcribentem de mandato debitoris,& ita cognoſcere eius ſcripturam abſyat niterarum comparatione, vt hic latè proſequitur Alex. Et de hac re an& quandoſcrpuun uata fidem faciant contra ſcribentem, vide omninò Aret. in conſi. 64. Alex.in conſ. 26, Primi& ſecundi uol.& in conſi. 76.& in conſi. 90. in 3. vol.& in conſi. 79. in ꝙ. volueinen 58.& 82. cod. vol.& in conſi. 1 1 4. in 7. vol. Rom. in conſi. 86. Card. in conſi. S&Sociinci 13 41.Col. pen. in I. vol.& in conſi. 68. in 4.vol. Et ſcripturam t priuatam probar cimenm,u confitetur eam eſſe manu ſua ſcriptam, docuit Imol. in conſi. 86. ltẽ quando ſiſfnuel bus teſtib. Soc. in conſi. 273.& in conſi. ſeq. in t. volu. Quid ſi ſcriptura priunellüblnpre me, vtrũ perinde probet contra me, ac ſi tota eſſet manu mea confecta? dicqddnon&mu tæ ſunt inter caſus prædictos differentiæ ſecundum Ang. in conſi. 400. De hacmuſteqhep. 14 no ad Bar. in J. quæ dotis, in ultima lucubr. ff ſol. matr. Quid ſi ſcriptura t priuatarcertunu chiuo publico, an& quando fidem faciat? Beli. inc. cùm cauſam. nu. 8. Ge probardein calar dientiam, de præſcrip.& de hac re uide quæ poſui in prima conſt. ff.in 2. lucubra:. lolrendi hac re animaduertendum eſt, quoniam à Senatu Cæſareo in ciuitate Neapolitana uudienn eſt, ſcripturam priuatam nullam fidem facere etiam inter mercatores; quancoiputhan tribus teſtibus non eſt ſubſcripta: cuius ſententia ſequenda eſt, ſecundũ Dec:in conſ 34 15 cas tamen conſuetudinem t poſſe priuatę ſcripturæ authoritatem tribuere,ſecundum 4 conſ. 618. Quotuplex uerò ſit ſcriptura, qũo conficiatur, qũo probetur,& plenède hu ria, vide apud Abb. in c. ſcripta uero, de fide inſtr.& dum Bar. ſubiungit in d. col..in ti poſſe eſſe uel fidem teſtium, vel tantam uim comparationis literarum, vt ſeripturæpria na fides haberetur. Dicas hoc idem uoluiſſe Ant. de Butr.& Abb. in c. ꝛ. de fide inſtru& in d. conſi. 6d. col. 4. Vide omninò Soci. in conſ. 274.in I. vol. 3 16 Bar. in eadem J. colu. 6. verſ.ſi uerò apodiſſa, inquit, ſi apodiſſa t nullo modo approdann ...—... tobath licèt nec teſtibus, nec literarum côparatione, quamuis eo caſu non faciat ſemiplenã probie nem, eam facere tñ aliqualem præ ——... 6. uipo ſumptionem. Attende quãuis Bar. in lſcripturas 3 19 in pign. habe. cõtrariumm ſenſerit, ſcilicèt apodiſſam êt in iſto caſu facere ſemplenam hr- „ ar minjenieritzſelf Stñ limitaolie nem tamen uerior eſt cius opinio hic, vt per Alex. hoc in loco habetur. Quã tũ limi apodll er mota. Ri »quando illud om t glo. not. Ridihe lcorn.Grlleonn 1C. yplodadi dcorldetnöne len lceke neolocoſdtt woitaconddl conprch n tanrekruoyrilerm debere tmin oroecctlſ ucen wiai’ſHltumfe lues Acie'redcéalidfR 10 HMrireadem Gcolver8cic Debacglicfepud Alex inc dioh Kialjinfne, Qdecc ureſice drcdin conf. Ka priurifecimt dem,nide goci 1oKp Cumainconli. 36. cim lügereconlderndo,nt drehtäen Noſaidene Aer Dergatginlim exitegdn.es,Kllſ cletaresäöriidtm am lquaitnesgern mulxies Dend icslito Soci in 3.vol. citat Joanrah. Pplementum Drodain ri6.xOL Vodta ler pluſquam ſenijen dl. S nf.Knan, is deferti nõ pore rol. tan& quandoiuni widos priunaſuim, rtio caſ tequirtem teſtes dicant euiln ſcere eius cipun hac re an& quntt conſi. 64.Iperxin Kin conſi.79.ngr „Card.in condil tpriuatam prad .S6.lté quand ſi lcripturayt a confecta? dii conſt 400.Del iiciitunafmi Mlam.Hu. 8.eynde conſt.ffin rluan 1” 1 0 Deiureiurando. apodiſſa antiqua: quia tunc plenæ ſufficeret probationi: ita inquit Io. Andr. in addit. ad Spec in tit. de inſtru. edi. S. nunc dicendum, ſuper verſ. ſed quid ſi producentes.& Ant. de Butr. in d c. ꝛ. de fide inſtru. verſ. tertius caſus.& ex prædictis,& ex uerbis Bartoli hic colligi poteſt, quic 260 17 bus in caſibus apocha plenæ ſufficiat probationi. quibus adde idem eſſe in apocha mariti, v eſt tex.in.ſi ego. S. dotis. ff. de iur. dot. per quem ita dicit Bald. in lij. C. ne uxo. pro mar. dicens uxorem per ſcripturam priuatam mariti probare aliqua bona eſſe ſua. quod eſt adnotandum. Hoc idem dicas eſſe etiam in ſcriptura ſacerdotis, vt eſt tex. in§. quantum, in auth. qui fll. ſint le git. de qua re vide Bal. in§. quibus, col. 3. in I. conſt. C.& in.filium. ff. de his qui ſunt ſui uel ali. iur. Adde hoc idem eſſe, quando uigeret conſuetudo, vt ſcripturæ priuatæ fides haberetur, vt eſt Venetijs,& Genuæ. per tex. in c. cùm dilectus, de fide inſtru.& ita tenet Innoc. in c. cùm P. 18 tabellio, eod. tit.& Dec. in conſi. 61 8. Et iſta diligenter aduerte, quia huiuſmodi ſcriptura fa- cta in loco, in quo talis eſſet cõſuetudo, non ſolùm ibi probaret, ſed etiam alibi, ſecundum Ant. de Butr. in d. c. z. colu. 3.& in d. c. cùm dilectus. citat l.primam. C. de manu. liber.& idem tenet 1o. And. cuius ipſe non meminit in tit. de fide inſtru..nunc dicendum, in addit. magna. in fi. ad Specu. Et hoc idem confirmatur per regulam, quam tradunt Bal.& Sali. in I.ſi non ſpeciali, per illum tex. C. de teſtam. vbi aiunt, ſcripturam factam in loco priuilegiato habere locum ubique locorum. citat. J ſecundam. C. quemadm. teſta. aperi. Ad hæc accedat Bald. in l.exemplo. C. de 19 probat. vbi ait, conſuetudinem, t quæ dat robur probationis priuatæ ſcripturæ, non ſolùm fi- dem facere in co loco, ſed etiam in quocunque alio: limitando tamen ut ibi per eum. Poſtre- mo iſta concluſio comprobatur ex documento eiuſdem Bal. in lij. col. 2. C. de conſt. pecun. vbi ait, ſtante ſtatuto priuatam ſcripturam inter mercatores plenæ ſufficere probationi, hoc ſerua- ri debere tam in foro eccleſiaſtico quam ſeculari‚ ſecundum glo. in l.ex eo, ff. de poſtulan. quod tamen limita niſi ſtatutum ſe ĩpſum coarctaret ad iudices mercatorum, vt putà ad eorum con- ſules.& circa prædicta uide Kom. in conſ. 20 4.& ſeq. 20 Bar. in eadem 6. col. verſ. circa ſecundum, tradit an& quando libri t rationum faciant fidem. De hac re uide apud Alex. in conſi. 33 I. Viſis ſubtiliſsimis dubitationibus, in lib. primi& ſecun di volu.& in lij. in fine. C. de eden. Et an liber rationum priuata ſcriptura propriè nuncupe- tur? vide Areti. in conſi.5 1.& aliquid apud Paul. de Caſtr. in conſi. 33 2.& an& quando libri priuati faciant fidem, vide Soci. in conſi. 16 I.& in conſi. 1 6 2. colu. fin. in primo volu.& omni- nò Rapha. Cuma. in conſi. 136. Et in hac re ſcias, librum ſcribentis non facere fidem pro ſe, etiam ſi uigeret conſuetudo, vt ei crederetur. Alex. in conſ.vltimo in 7. vol. Sed liber rationum bene facit fidem pro ſcribente cum iuramenro ipſius producentis quando ueriſimilia conti- 21 neret. Dec. poſt Bal. in J.j. nu. 3. C. de eden. An autem& quando libri mercatorumt faciant fi- dem, vide gl. Bar. Alex.& laſtin I. quæ dam. S. nummularios. ff. de eden. vbi tenent, ſi mercator eſſet honeſtus& legalis, tunc ſemiplenam facere probationem.& idem ſi concurrerent quæ- dam aliæ qualitates, vt per Raph. Cuma. in d. conſi. 13 6.& uide quæ poſui ad Bar. in d. S.num- mularios. Deinde ſcias libros priuatos rationum ualde adminiculari contra tertiam perſonam. Soci.in conſi. 195. in I. vol.& generaliter de quibuſcunque libris, quã fidem faciant, vide apud Firma. in tract. de gabellis in 4.par. nu. 2.vſque ad numerum 12. 22 Bar. in eadem l. col.. verſ.item quæro, tradit an& quando inſtrumentum t publicum inter alios confectum alteri proſit,& pro eo fidem faciat. Ad hoc uide Alex. in auth. ſi quis in ali- quo, verſ. quintò fallit. C. de eden.& in conſi. 1 80. Conſideratis his, in lib. primi& ſecundi uol. & in cõſ.3 7. col. 2. in 3. vol. vbi ſentit hoc procedere eriam in cauſa dotis. Ad rem faciunt trad. per Roma. in conſi. 15 7.& Flori. in l.in lege Aquilia ſi deletum. ff ad leg. Aquil. Fulg. in conſi. 197.& Feli. in c. ſi cautio, col. 3. in 7. fallen. de fide inſtr. Et dum Bar. in ead. col. verſ. quæro po- 23 ne quòd in lib. notarij, quærit, An ex rubrica notarijſ mortui, in qua ſcriptum reperitur, hoc eſt inſtrumentum uenditionis inter tales, poſsit colligi aliqua ſides: De hoc uide laſin rubr. inſt. e action. col. 2. Et quæ requirantur ad hoc ut imbreuiatura notarij fidem faciat, uide apud Alex. in conſ. 295, Videtur prima conſideratione, in lib. primi& ſecundi uol.& Roma. in conſi. 505. KK 4 in fi. De iureiurando. in fi.& Feli. in d. c. cùm P. tabellio, de fide inſtru. Et dum Bar. in ead. col ſtrumentua, ait, ſi in inſtrumento reperitur defectus indictionis, vel alterius ſolen ſariæ, illud tamen facere ſemiplenam probationem quando notarius eſt iam defu u. uerſ. quæro oquüdl nltatis) 25 de Caſtr. in conſi.: 7. col. 4. Arer. in conſ. 1 2 2. Col. pen. An autem amicust ſit idoneus teb 1 eti 4 1 täinit b ortro . nctus. 9 uste 5. vcl Alex. in conſi. 20 1. col. 2.& 3. in lib. primi& ſecundi uol. 4 ca 1 244 Bar. in ead. col. 8. verf.venio ad tertium, quærit, vtrum unus teſtis faciat ſemiplenan awc, kxcyix bationem?& huiuſmodi teſtem ait omni exceptione maiorem eſſe oportere:& alia ra wabco T 1 materia teſtium. Ad quæ uide Alex. in conſ. 3 2. in conſi. 5 3.& in conſi. 78. in 1.volKing, na dssadtoch be 11.& in conſi. 1 3. col. 6. eod. vol.& in conſi. 1 87. Viſis atteſtationibus, in lib. primi in rakna duche vol.& in conſ.23 2. col. 3. verſ. Nec obſt. quòdiſte teſtis, eod. vol.& in conſi. 1 46.colpeni dil nli Shicham vol. eli. in c. licèt cauſam, col. 5. in 8. notab. de probat.& in c. præterea. de teſti. cogen Kin ien ina Lur niens, col. 8. de teſti. Imol. in conſi. 1 34. Card. in conſ. 107. Ana. in conſi. 5 2.& in conſ. lcol fell 3 ſetbigecm amico? vide Alex. in d. conſ. 78. in 1. vol.& de affine& conſanguineo, uel familiari nò Alex. in conſ. 3. nu. 1 5.& in conſ. 1 8. in 1. vol.& omninò in conſ. 76. in 6. polu. tiam eſſe uirtutem,& propter eam non repelli teſtem, niſi eſſet talis ex qua odium akeriun tis naſceretur. Dicas tamen, quamuis amicitia maxima ſit actus uirtuoſus,& licitus nama. fideli nulla eſt comparatio. Eccl. 6.& neminẽ ſine amicis uiuere poſſe teſtatur Ariſ Ah & quamuis huiuſmodi amor conſtet in honeſto, non in lucro. iij. cum glo. f3. de dona uir.& uxor. tamen ei minuitur fides: nam etiam affinitas, actus eſt licitus,& tamen fdem diminuit. ita inquit Alexan. in conſi. 94. in 6. volu. Et quando amicitia teſtem repellat i tract. qui aſcribitur Alber. de Roſ. de teſtibus, in uerſic. quando teſtes repellantur rriona „Vide d vbiaia nide ü Hni nebinccimdo nin zudErdumbu ſüdiun Aäctet pute eacuidänns clü K Jlerincconlüt nüdderungalläquid Rieſſent contratjyantuncp meſticitatis.& Felin. in c. quoties, nu. 7. de teſti. Et quamuis amicus ualde magna amicituc ⁊6 iunctus inter integros teſtes non annumeretur, tamen pluribus t amicis credereturwfr iuni. in conſi. 146. nu. 1 5. ſed in hoc arbitror inſpiciendum eſſe qualitatem perſone giiiyn linquendum eſſe arbitrio iudicantis, qui magis ſcire poteſt quanta fides teſtibusſtabenu- Et quia de hoc amore uirtuoſo egimus, qui inter mortales eſt neceſſarius, R eſttanquamui- culum quoddam humanæ ſocietatis, vide multa ſcitu digna quæ docuit Senecaaslucllm ſcribens in 1. lib. Epiſt. 3.& 6. in lib. a. epiſt.3 5.& ultima.& ideo Iureconſultitralituman- citiam uim fraternitatis habere.l.verũm. ff pro ſoc. Soci.in conſi. 26 4. col. ,11 rnollalſrm facit glo. in l.in teſtamento. ff.de mamonis. vind.& text. in l. cũm allegas. Qckcltten xcl. 27 lib. 1 2. Proinde olim Poetæ amorem t hunc pingebant in forma uiri, facieiuuerii, nuioc- pite, indutumque uiridi ueſte, in cuius fimbrijs ſcriptum erat literis aureis: Wi Amos.8 in fronte æſtas& hyems,& in corde, quod erat patefactum, longè& procdl. Krqu per Alber. in ſuo dictionario, in voce, Amor. vbi exponit ſignificationnes huius picuæ es oen te ueterum. Et ideò Iureconſulti tantam eſſe amicitiæ uim& potentiam exiſſmmanmr,ih quod inter ſanguine coniunctos eſt legibus conſtitutum, velint habere locum ciümineta cos magno amoris uinculo copulatos. Iaſiin l. quæ dotis. nume. 7 z. ff ſolu. matrim äqmme 28 maxima t amicitia cenſeatur, docuit Felin. in cap. quoniam abbas, de offic. deleg eiame clarè lo. de Lignano in tract. de amicitia. vbi ait, amicum dici non poſſe illum, cui wuuses dem credas quantum tibi ipſi ſecundum Senecam in epiſt. 3. ad Lucillum. Ernullmm maius eſſe, quam ſi putas eos tibi eſſe amicos, quibus ipſe non es. atque ideo dileſec 4 dum ait, an aliquem in amicitiam recipere debeas:& cum id fieri placuerit, toto äun ctore eſſe admittendum.& tam audacter loquendum eſſe cum eo, quàm tecum;&cu ſe omneés curas,& omnes cogitationes eſſe miſcendas. Hæc lo. de Lignano, mulla an digna& ad rem pertinentia tradit Alex. in lexigendi, nu. 16. C. de procura. Et redeun. 29 digreſsi ſumus, quanta fides t ſit habenda teſti amico& affini, vide Areti.in conſf. Anchar. in conſi. 246.& Alexand.in conſilio 264. Viſo proceſſu, in lib. primi& ſecun ;.. 3. 7 4 rendun vbi tradit, quid ſi cum huiuſiodi teſte coniunctus eſſet alius teſtis, an tunc ſit cefetenan .. 4.—.. et ni iuramentum?& quid ſi cauſa etiam eſt magna:& quid ſi à partibus remilla eſet obiecid⸗ 33 quclnperimurcl tel requal nhnindsellixa rermumteſem ni-ratum roleyice-felinc deteſtb lmiltesdeteſtamilt.Etin. biaieſtsroniuratiteſtinor Rocai felelſe wirabil doc fiuus cewolmrnepaniumen ubdlegelnginljdeferin niemülem acrre Nexän co 3 Wuinendcdolo.zet di ümbepjamfrregd endemminendNcd culeimmenrmni A cutloannesi biniime ii 9 1 hoc 60 dundminälläde nullum momentu opiqio Bartoli on as mem enrentigguem eenearinlgonſh einin dodeimiri eia 1 duxdret conr 1 wnn propri dle MOprlade ütarraidfn d ettlicitus Ktun⸗ amietiatetennt ado teſtes repelemn amicusualde magns bus f amicis cret ſſe qualitatem dehn quanta fides tth ſt neceſſarius de- a quæ docutse deo lureconſub- onſi. 264.C0l, cum allegas. rmauiri, faci- t ltteris aurei n, longe pmd. nificationes hibſ potenrimmeis- lnt habere lone me. 7· flcbn, bbss, geoft go polkilan ad luclmn d 1 5 —n es. Tqle mi „Ageri phclt d fleniy ur 1 1 0 rüb — De iureiurando. 261 obiectio. vide etiam eundem Alex. in conſi.3 4.col. fiiin 3. vol.vbi tradit, an quando probatum eſt per teſtes ſibi contrarios, locus ſit delationi iuramenti, an non. Et quæ requirantur ad hoc 30 ut unus teſtis t in ciuilibus ſemiplenam faciat probationem, vide per Alex. in conſi. 8 9. col. z. eod. vol. 3.& plenè in l. maritus, in apoſtillis. ff.de quæſtion.& Bald. in conſi. 26 9. in 1. volu. vbi tenet hoc,& multipliciter hanc. l. declarat.& Anchar. in conſi. 2 27. Et dum Bart. in ead. l. ad- monendi, col. ↄ. in principio, ait, ſi duo teſtes dicerent, Titium reliquiſſe centum coram ſe- ptem teſtibus ad hoc rogatis, ſi ã. teſtes hoc idem affirmarent, id plenæ ſufficere probationi. Attende tamen, quia in defectum huius probationis iuſiurandum deferri non poſſet, ut ait Bald. in. ij.& ibi etiam Alexand. C. de bonor. poſſ. ſecundum tabul. ad hoc ut excludatur ue- niens ab inteſtato. 31 Bar.in ead.l. col. 9. verſi. Quæro quid ſi teſtis, ait, ſi duo teſtes t dicunt, uidimus talem nume- raſſe tibi pecuniam, ſed non recordamur quanta fuerit, an probent? Vide Alex. in conſi. 21I. Viſa facti, in libro primi& ſecundi vol.& in conſi. 23 6. in 6. uol.& omninò Dec. in conſi. 556. nu. 2. Cæpol. in cautel. 2 10. incip. Aliquis mutuauit. Et quid iuris ſit ſiteſtis non redderet cau- ſam: vide Abb.& ibi addita in c. cùm cauſam, col. 3. cum addit. incip. An teſtis.& Pau. de Caſt. in conſi. 304. Abb. in c. cùm Ioannes, col. 4. verſi. ĩtem nota, de fid. inſtr.& Barb. in conſ. 96. col. 32 2.in 3. uol. Et dum Bar. ſubiungit ibidem in verſic. Quid ſi dictum teſtis, ſi teſtis t teſtimonium deficit ex parte examinantis, vide Feli. in c. cùm cauſam, colu. 1 4. verſic. ſecunda concluſio, de teſti.& Alex. in l. hac conſultiſsima.§. ſi quis autẽ, col. 2. C. qui teſta. fac. poſſ.& in l.in lege Aqui lia ſi deletum.ff. adl. Aquil.& in conſi. 1 8. in fi. in 1. vol. vbĩ ponit ſi duo teſtes ab eodem produ- cti eſſent contrarij, an tunc poſſet iuramentum deferri. Et dum Bar. in ead. col. verſic. Quæro 33 quid ſi reperiuntur dicta teſtium, tradit, teſti t non ĩurato nullam fidem eſſe habendam. Aduer te quia ſi probationes eſſent æquales pro utraque parte,illa tamen eſſet præferenda, quæ habe ret unum teſtem non iuratum ultra partem aduerſam. Alex. in conſi. 112. In cauſa& lite, in 4. vol.& vide Eeli. in c. de teſtibus, de teſti. col. 4. verſi. Eſt uerum.& verſi. fallit primò& Alex. in I milites. C. de teſta. milit. Et in re propoſita vide omninò Feli. in c. cõſtitutus. nu. 23. de reſcrip. vbi ait teſtis non iurati teſtimonium nullius eſſe fidei:& cõtrarium à Papa diſpenſari nõ poſſe. & hoc ait Feli. eſſe mirabile documentum. Attende tamen quia iuramentum remitti poteſt te- ſtibus de uoluntate partium, excepto nihilominus iuramento calumniæ, ſecundum gl. quã ibi ait Bal. eſſe ſing. in l.j. f. de feri. regulariter tamen uerum eſt teſtem ſine iuramento deponentẽ nullam fidem facere. Alex. in conſ. 2 2 3. in libro primi& ſecundi vol. 34 Bar. in ead. col. 10. verſi. Quid ſi dicta teſtium, ait dicta teſtium, t inter alias perſonas, contra alium ſemiplenam facere probationem. Limita hoc ut per Curt.in conſi. 73. Et de hac re vide X eundem Curt. in conſi. 72. col. z. Et hoc Bart. documentum magis communiter approbatur. contrarium tamen tenuit Atet. in c. cauſam quæ, col. 4.& ſeq. de teſti.& in conſi. 16 4. incip. Si- cut loannes in Apocalypfi. col. 2. vbi adducit tex. in l.nam& poſtea. S. fi.& in l. ſed& ſi poſſeſ- ſori in ſi. in uoce, nihil, hoc eod. tit& æquiparando iuramentum& teſtes quò ad probandum, ſecundum.gl. in d.. ſed& ſi poſſeſſori in fi.& afferendo tex. in c. inter dilectos. S.porrò, in uoce nullum momentum, conatur reluctari huic ſententiæ. Tamen ijs non obſtantibus uerior eſt opinio Bartoli, neque refragatur tex.in d.l.nam& poſtea,& in d.l. ſed& ſi poſſeſſori, in voce, nihil. quĩa ſi illa uovnihih ita abſolutè& generaliter intelligeretur, iuramentum qualem qua- lem præſumptionem non faceret; id quod à ueritate abhorret. Et proptered dum Barto. hic alias perſonas memorat, non intelligas omninò ſeparatas, ſed quoquomodo coniunctas, ut ſen 35 tit tex.in l.à ſententia, quem ipſe adducit. nam uerba doctoris t ſecundum legem allatam ſunt intelligenda. Bar. in l.non ſolum.. liberationis. ffide liber. leg.& ita declarat Bald. in l. 2. colu. 5. Cde eden. quod etiam in iuramento dicendum eſt, ut l.ſi duo patroni, in principio, ſuprà eod. ut ideò iura, quæ Aret. contra Bar, adducit, non urgent: quia procedunt in probatione priui- legiata,& in propria, de qua aliquis aduerſarium in iudicem& teſtem cõſtituit..fi.. de fideic. &ljj ff. de except.& ide ò mirum non eſt, ſi tex. nolnit eam ali js poſſe prodeſſe, aut nocere, niſi ſaltem De iure iurando. ſaltem ius connexum haberent, ut diximus. ſed quæſtio Bar. eſt in teſte, qui muni, non autem in caſu priuilegiato.& glo.& Aret. qui qud ad probandum teſt dum æquiparant, debent intelligi inter eaſdem perſonas, non autem diuerſas leseuüe nec Drobet deiun 4 tex. in d. c. inter dilectos, quia nõ poteſt ex eo aliqua colligi coniectura, teſtes ibi eſt telnagn ut ibi præſupponitur, dum dicitur textum illum procedere in antiquis: nam unuſ- emom 36 ſumitur uiuere t ulque ad centum annos. J. fl. O. de ſacroſ. eccl. Et in re Auſcgre .. 1. Propoſita qund 2 2. L ⁵ 1 1 0 9 bationes factæ inter alias perſonas alijs præiudicent, vide Alex. in conſi. 299. Stantibus 9 bro primi& ſecundi volu.& in conſi. 2 1. col. I. in I. volu.& in d. lij. colu. 5.0. de ed 8 in d. c. cauſam quæ, colu. 4. verſic. tertia regula,& in c. penul. in principio de re duche A cudit, teſtes receptos inter alios præiudicare alijs quò ad ſemiplenam Drobartae ütin rum poſsint examinari. m) lü 37 Bar. in ead.l. col. 10. verſic. Aduerte ueritas eſt, tradit an& quando duæ ſemi lenæ tiones coniungi poſſunt ut faciant unam plenam probationem. Vide Alexan. nene vol. vbi loquitur in duabus confeſiionibus probatis per teſtes ſingulares, vrconiunaſh ſint.& in conſi. 3 6. col.fi. in 5.vol. vbi loquitur in duabus poſſeſsionibus probatis cnh gulares.& in conſi. 20. in 4. uol.& in conſi. 3. col. penul.& fi. in I. vol.& in conſ 3 primi& ſecundi vol.& in conſ. 1 5 2. col. fin. in 5. vol. Et in re propoſita nidecunden ail conſi. I. incip. Sentio reuocatum in dubium, in 4.vol.& in conſ.21 Reperto in cauſ Gun Imol in conſi. 3 5. col. 6.& Card. in conſi. ↄ. Abb. in conſi. 1 6. in fi. in 1.volRomiin cu- in c. cũm cauſam, col. 3. de probat.& in c. veniens, col. fi. verſvltimo, de teſti.& inc renil col. fide præſumpt. Cæpol. in conſ. 92. col. 9. Et an& quando probationes poßinfinuli 3 ut plenæ ſufficiant probationi, vide eleg. per Alex. in conſ. 1 0. in 4.Vol.& in conſ.19.&dol ſeq. eod. vol. Et dicas ſi probationes ſunt imperfectæ,& diuerſi generis, eas coriumgimn 6 ſe..j& ibi Bar.& alij. C. qui numer. tutel. l.vbi fideiuſſor,& ibi Bal.ff. de ſolut. rirlile Cornelio. f. àe quæſtio. Angel. Aret. in§. item tria, inſtit. de excuſat. tut.& ad rem faciunt taai ta in ſimili caſu per Rom. in conſi. 33 3. Quò ad primum.& Reli. in rubrica demai golal 38 Dicas etiam multas præſumptiones t plenam facere probationem. Soci.in conl- Trin, & Crauet. in conſi. 1 5 8. nu. 2.& præſumptiones duæ iunctæ cum alijs indicijopene ſſſinn probationi, ſecundum gl. in lij. ff. de excuſat. tut.& Imol. in conſi. 1 39. Et adraccdtmräuit Barb. in conſi. 6. col. 2. in I. vol.& in conſi. 8. ol. 4.& in conſi. 2 7. col. 4.&incanli,eodud & in multis alijs conſilijs ſuis, quæ longum eſſet recenſere. Rom. in conſi.⸗1-&mcn 1 27. Imol.in conſi. 92.& in conſi. 1 38. Ana. in conſi. 55. Aret. in conſi. 6 5. AnchenGs. Quid uerò dicendum ſit in criminalibus, quæ ſunt difficilis probationis: vide alewmincoch. 166.in libro primi& ſecundi vol.& in conſi. 18 3.Colu. fin. eod. vol. in ciuilibus atem Klcal præcedentia, vide etiam Alex. in conſi. 270. col. pen. eod. volu. vbi ait, duos teſtes ſugiust imperfectos non poſſe coniungi ut plenam uel ſemiplenam faciant probationem.&in cai 39 152-in frꝛin 5.vol.ubi tradit, an dictum unius teſtis t diuerſis modis probandiiunga lis,in quibus communiter iuramentum in ſupplementum probationis deferrinon oLequn do aliquid adeſſet ultra ſemiplenam probationem.& omnindò uide Soc. in conſi. 1 ſin & Fulg. in conſi. 17 2.& ibi pomt aliquid, cui magis ſit deferendum iuramentum, anatini ze 8 an cauſa. 200. ducatorum ſit magna.& aliquid per Feli. in c. cùm loannes- colanf e lid. inſtr. Bi dum Bax. in ead. l.admonendi, col. pen. verſi. item dicunt quidamtradi mi 40 randum 1 deferri poſsit in cauſis famoſis. in qua re Bar. videtur ſentire quòdnon. contiun idetur uelle Alex. in conſi. 2 1 1. col. fi. in libro primi& ſecundi volu. quando adeſet ſuun Permittens iurari poſſe.& Arct. in conſi. 1 22. col. pen. Et dum ibi Bar.lubiungiin culße gnis locum non eſſe delationi iuramenti, quemadmodum neque in cauſis criminalibus.. circa hanc xquiparationem, ſaſ.in I.properandum, in principio. col. I. uerfi. tertiò pol 4 de iudic. ubi lum tex.& alia in contrarium adducit. Tenendo opinionem Barto. quam te- 4 j C01 2, in fl. in?, Le—,.. ndo ele Alex. in couſi. 7.in ftrin 6. uol.& in conſi. 94. cod.volLimita hoc non rocrderoci uiu Nconl.640 rtou0c 3 unrm en- Civss eletestene edlekrwrdidBläin sundod quowoch jubors lergeinein Erin aemat wnpolecleligfeniceg Kidedpredthadkexil conl mat unetſeecentum murlau ellbeiemfliſe eſtituac celmelſauccfbior inretſeni uraeniipoſe uramentune mainrolquem uideg. „ Brriread colerlitide rcigltwodeſeredoguod nnetaaterehiincn TeredcJ.z eteld Cogen R wüzrnclgtedne cdzcld aincanſp, menemnadot anrco. 45 Ba. n eadlcalän er elonem urane 1d ment 10 omer Aumn do due kemiler .' ide Alerm nan § no ſ E 8 unulates»Udcoylhn v 1 5 eondus rohrin din 1oL Rin c, Propoltauide mäa On.2l. Repenoinaa in Rein J. olRonag Iltimo de teligi dprobationes paüit din 4.VOl.Kin chxli- cii generis, eschi di Bal-H.de ſolut ai acuſat. tut.&adtai Feli. in rubricade donem. Sociillg cum alip indch donfi. 13 9. Eta- 1. 27. col.4.& Romain conſi- t.in confi. 65, probationis: il- od.volinciuiis De iureiurando. 262 pluſquam ſemiplenè probatum, quia tunc etiam in cauſis magnis iuſiurandum eſt deferẽdum. Alex. in conſi. 10 3. Col. pe.& fi. in 7. vol.& in conſi. 18 5. in fi.& in conſi. ſeq. eod. vol. 41 Bar. in ead. I.col. f. verſi. ſi verò acton, tractat quando actori † deferri debeat iuramentum. vi- de Fulg. in conſi. 1 89. Alex. in conſi. 21 I.& in conſi. 274. in libro primi& ſecundi vol.& omni- nd in conſi. 7¹. col.fi. in 3. vol. vbi agit an& quando poſsit deferri iuramentum hæredi defun- cti, uel ei qui habet notitiam rei per famam& confeſsionem partis. Item ait nunquam defe- rendum eſſe iuramentum ſuper eo, quod non eſt veriſimile.& in conſi. 39. col. fin. in 5.volu. vbi loquitur in hærede& filio defuncti.& Feli. in c. ad reprimendam, col. 1. de offic. ordin. Attende 42 tamen quia ſuper factis patris t defertur iuramentum filio: quoniam præſumitur eorum habe re notitiam. Soc. in conſi. 26 4. col. 6. uerſi. confirmatur, in 1. vol. Attende eriam in tota hac ma teria delationis iuramenti, nunquam iuſiurandum ei eſſe deferendũ, qui ueriſimiliter eſſet per- iuraturus, quoniam hoc eſſet cauſa eius interitus. text. eſt not. cum gl. in c. ille. 22. q. 5.& ideò il- le, qui huic tali perſonæ iuramentum deferret, eſt pluſquam homicida. Felin. in c. Apoſtolicæ, ante numerum. 4. verſi. Et eſt pluſquam homicida, de except. Hinc Abb. inc. clericos, de coha- 43 bit. cleric.& muli. infert, ei non eſſe deferendum iuramentum clecico f ut concubinas non te- neat, qui ſolitus eſſet eas tenere: quoniam difficile eſt aſſueta relinquere. Item iuramentum nunquàm eſt deferendum ei, qui habet præſumptionem iur s contra ſe. Eulg. in conſ. 17 2. quid ſi delatum eſt iuramentum alicui, qui iurauit non ueriſimilia? Dic eius iuramento ſtandum non eſſe.gl.eſt not.& ibi Bald. in l.j. C. qui& aduerſ. quos. Soc. in conſi. 194. col. 2. in I. volu. Et an& 44 quando& quomoddò iuſiurandum t deferri poſsit in cauſa matrimoniali, docuit Abb. in c. mu- lier, de iureiur. Et in hac materia vide Alex. in conſi.; 2.& in conſi. 5 3. in I. vol. Et iuramentum non poſſe alicui deferri de geſtis per alium tradidit Bar. in l. Marcellus, S. qui rerum. ff.rer. amot. vide ad prædicta Alex. in conſi. 173. in 6. vol. Quid ſi iuramentum defertur à creditore debito- ri, ut iuret ſi ei centum mutuauit, an non,& uerum erit ei dicta centum fuiſſe mutuata, ſed ſine teſtibus eidem fuiſſe reſtituta, quomodoò ſe ſeruabit iſte debitor. Cæpol. in cautel. 136. ait cau- telam eſſe, ut debitor iuret ſe nihil debere.& in hoc eſt bona prouiſio ſtatutorum, quibus caue- tur, nemini poſſe iuramentum deferri niſi ſuper tota cauſa. Ad rem faciunt trad. per Soc. in cõſ. 3 9. in I. vol. quem uideas. 45 Bar. in ead. col. fi. verſi. Et idem econtrà dicerem, tradit illud idem documentum t in iureiu- rando ipſi reo deferendo, quod tradidit etiam in actore. De hac re vide aliqaid per Belin. in c. in noſtra, col. 4. de teſti.& in c. veniens, col. 8. eod. tit.& in c. cùm tua, col. 3. eod. titu.& in c. pro- ptereã, col. 3. do teſti. cogen.& in c. ſignificauerunt, in fi. de except. Barb. in conſ.3 2. col. 5. in I. vol. Arch. in c. ſi quid ueri. 27. diſt. Card. in conſ. 07. Alex. in conſ. 5 3. in 1. vol.& in conſi. 1 8. eod. vol.& Anch. in conſ. 227.& Eulg. in conſi. 17 2. vbi tradit, cui magis ſit deferendum iura- mentum, an actori, an reo. 45 Bar. in ead. l. col. fin. verſ. quæro utrum pars, tradit nunquid pars t poſsit aut debeat petere delationem iuramenti, ad hoc ut iudex illud deferat. vide tu Ant. de Butr. in c. fi. col. f. de iure- iur.& Doct. præœſertim Salic. in l. bonæfidei, col. ſ.. C. eod. tit. ubi tenent non eſſe neceſſe, ut hoc petatur â parte. Contrarium tenuit Abb. in d.c. fi.§. ſaneè, in fI. Alex. verò de prędictis nullam inẽ tionem faciens in conſi.⸗3. In cauſa uertente inter Michaelem. col. fiin 1. volu. tenet iuramen- tum poſſe deferrià iudice abſque ulla petitione partis. Teneas opinionem Bartoli hic& doct. ut ſcilicèt etiam ſi iudex coarctetur ad deferendum iuramentum, tamen ſubintelligatur, ſi id à parte petitum eſt, alioqui iuramentum non ualeat, neque ipſi 1uranti proſit. id quod multis cõ cluditur argumentis. Primo quia uidemus in ſimili caſu, li ſtatuto cautum eſt, ut capitaneus 47 ad conſilium ſapientis ſuam tenearur proferre ſententiam, intelligitur, ſi hoc à parte petitur, & non aliter.. iij. S. hoc autem iudicium, hic alleg. per Bar. ff. de damn. infec.& per text. in l. ita tamen.§. pen. ff. iudic. ſolu. ita habetur apud glo.& doct. in c.fi. de reſcri p· idque decidit Ant. de Butr.in c. pen. de iudic.& Alex. in conſi. 26 4. Viſo proceſſu utriuſque cauſæ. col. fi. in libro pri- 48 mi& ſecũdi vol.brætereã ad rem facit, quia ſtante ſtatuto, quòd prætor teneatur agnaros fad De iure iurando. compromittendum compellere, intelligitur, ſi ab aliqua parte Petatur,& non alter:unnn, 1 ureiun d. c. fi. de reſcrip. idque expreſè aperit Ant. de Butr. in c. venerabilis, de iudic.& Alex mn Jas“. nd bepubn 82.In cauſa uertente inter. P. in r. vol. Ad idem afferri poteſt tex. in I.peto.§ fratre eru larnczcen ſi cautio non fuit deſiderata.ff. de leg. z. cum ibi trad. per Paul. de Calt. qui ilum ter näus eurihaud 7 ſtatutum Paduæ, ut ibi per eum. Ad hæc accedit tex. not. in J. debitoribus, in principio uct do petentibus.ff. de re iudic. iunctis ibi trad per Ang.& Alex. de termino quatuor menum 3 vunfabi Au condemnatis. Item ad rem faciunt trad. per Ang. in conſi. r 40. quidam Matthæus. præte 3 ha re non eſt documentum illud Ant. de Butr.& Abb. in c. pe. de iudic.& Pau. de Caſt.& dn limois properãdum. C. de iudic. dum loquitur de ſtatuto pręcipiente iudicem terminare deben Buri 4 Smen ſam,& reliqua, ut ibi per eos. Confirmatur prædicta concluſio per texin Tlulianus.Sofn auiram Irx de action. empt. iuncta declaratione ad illum textum quam tradit Bal.in Lj. col. 3. C.e ler valmmane l be tid prouoc. vide etiam ad prędicta gl. in c. cupientes. S. quid ſi per uiginti. de elecʒ in 6.& iyrqenm dgige I ſi quis filium. in uoce interpellatus. ff. de collat. bon.& tex. in l.i'S§. quod ait prætorff n Eäncni Kuten gat.& Arer. in c. 1. col. 5.de iudic. nibegere pud 16 49 Bar. in d. col. fi. verſi. quæro iſta lex, dicit. l.hanc, quæ loquitur in reo abſoluto, f locun h Anrattmen une e etiam in actore. vide Rom. in conſ. 25 5. Aret. in c. 1. col..de iudic. vbi ait huiuſmodidit nertſuytäevdtit faun nem iuramenti fieri debere parte citata.& ibi ſubiungit etiam, utrum condemnatus Dnn d(huneg eiſßced talem delarionem ſit condemnandus in expenſis,& quòd citatio requiratur, uideetunl ucori. 25d. in conſi. 28 5. in 1. vol.& Soc. in conſi. 15 5. col. pen. in 1I. vol. vbi ait cauſæ cognitionemen dum Paul. de Caſtr. in conſi. 9⁶. Jummarium inl. qui per Ialutem. ff.de iur. iur. Si non eʒt legitimè iuratum iterum iurandum eſt. Bar. in l. qui per ſalutem. ff. de iureiur. BaART. in d.l. qui per ſalutem, ſic ait in ſumma. ſi non eſt legitimè iuratum fiterumeſti randum. De hac re vide Alex. in l.iij. õ. iurari, col. 2. ſuprà eod. tit.& aliquid in epittacohic 5·in fi. in gl. ibi, Ante omnia autem fratres nolite iurare. Et dum Bar. poſtea inferrad qurſto. nem de teſte, qui teſtimoniũ dixit,& eius dictum inualigum eſt) ut poſsit iterũ enmiuriiit Pau. de Caſt. in ſing. ſuo 26.& aliquid per Bal. in conſ. 2 44. in 2. volu. Ad rem feiquiualqui non fieri,& minus legitimè fieri, paria iudicantur. Dec. in l. mandatum. ff cecſtei Summarium inl- uſiurandum.. defenſor ſfde iureiur. Defſenſor ciuitatis an æquiparetur tutori, an procuratori. Bar. in l.iuſiurandum. S. defenſor. ff. de iureiur.. BaART. in l. iuſiurandum. S. defenſor. ff. de iureiur. quærit utrum defenſor ciutais anu Paretur tutori an procuratori; quia poteſt iuramentum deferre? vide Doct.& queæ ule poſui in l.præſes. C. ge tranſact. Bal. in J.j. C. etiam per procur. Alex. in confi. 22.colfin i- Et ad rem faciunt tradita per Aret. in conſi. 89. Jummarium in d.l. iuſiurandum. ſ. cum res. ff. de iureiur. Qui uult fugere condenmationem quia ſuperueniunt probationes aduerſarioſuo, debet luijeumtii Bar. in d. J. iuſiurandum. S. cùm res. ff. de iureiur. e„ BaART. in d.l. iuſiurandum.§. cùm res, ait, eum, qui uult fugere condemnationem- ſuperueniunt probationes aduerſario ſuo, debere liti renunciare. Limita hoc non hader cum, quando illæ probationes loquerentur de facto ipſius: quia tunc præſumiture b lo uel lata culpa: ita inqui Matthæſil. in ſingul. 8 3. incip. Nota practicam. vide ad pfælars in c. cùm te, de re iudic. Jummariumin lrutor. ſfade iureiur. Si aeſtiun' probationes poreſt inramentum deferri. 2 1 Tamen legſu mmub 1 Lumun jeuijſiunalge- raulu. V 1 ar Edlmifäſte,? menumdefene. Cærournu- rewsinqe copaur. Socinco. V nerqlter eCcod&Gfcara- dolckclraionem equiturla9i noſequirorBar decharandoli- bitradtumelt tia decharxcori plusſagip 1II.& Alexin conſ. oz 9rco. biloauin dqlamuispa de ral e per uiginti. de eledin, dI§. quod ait draun urinred adſolun n de udic.ybi ait hiune an utrum condemas trrio requirarur, it ſdlatt caule cogGüin T.AMr. eiur. tlegitimè inranm d. it. Aliquidne dum Bar. poſteit eſt ut poſiititi n 2. volv. Adr mandatum.ff. fTe iureiur. e iureiur. 6 iit utrum defenie ſerre: vide Dn 6 Ir. Alex.in COnln Aurtur, J, lh duerſoſun 1 11 4 T 7 2 1 2 De iureiurando. 263 Bar. in. tutor. ff de iureiur.. BaA R T. in dll. tutor, ait, tutorem, ſi deficiunt t probationes, poſſe iuramentum deferre: vi- ge Aret. in c. 2. col. i. de probat. ubi iſtum tex. alleg. Et aliquid per laſ. inl. iuſiurandum.. pro- curatore ſupra eod. titulo. Fummarium in l. ſi actor. ſæde iurciur. Juramentum reſtringi debet ad cauſam ſuper qua iuratur. Bar. in ſi J. actor. ff.de iureiur. BaARr. in d..ſi actor, colligit in ſumma: iuramentum t reſtringi debere ad cauſam, ſuper ua iuratur. Adde iuramentum habere ſemper in ſe illam tacitam conditionem, quam habet actus, ad quem accedit; neque iuſiurandũ ad plus dilatari, quàm porrigatur uirtus illius actus, ſuper quo interpoſitum eſt. Dec.in conſi.3 66. Soc. in conſi. 40. in 1. vol.& in conſ. 6 5. col. 6.& ſeq.& in conſi. 66. col. 4.& ſeq.eod.vol. Abh.in c. quemadmodum, de iureiur. Et de hac mate- ria vide plenè apud Marcum Antonium Bauerium in tract. de uirtute iuramenti nu. 24. cũ ſeq. Attende tamen, quia, poſito uno correlatiuo, ponitur& aliud, ut in l.ſi duo patroni. S. ſi quis iu- rauerit, ſuprà eod. t it. Et ideò inferri poſſet, iuramentum ad hunc caſum eſſe dilatandum. colli- ge ſolutionem ex ijs, quæ ponit Alex. hic in fi. Et ad id, de quo agitur in iſta.l.vide Paul. de Calt. in conſi. 325. colu.. Summarium inl. manifeſtæ. ſf. de iureiur. Turpiter ille agit, qui non uult iurare, nec iuramentum deferre. Quamuis pæna ipſo iure a lege imponatur, tamen oportet ut ſemper ſententia declaratiua ipſius facli præcedat. Bar. in l. manifeſtæ. ff. de iureiur. BaART. in d.]. manifeſtæ, ait in ſumma, eum turpiter t agere, qui non uult iurare neciura- mentum defetre. Quæro utrum hæc lex practicari poſsit, quando actor non probaſſet id, quo reus iurare cogatur. Soc. in conſi. 18 4.in I. vol.ait quod non. Et dum Barto. oppon. del. ge- neraliter. S. l. C. eod.& declarat, iuramentum recuſari poſſe, antequam ſit ſuſceptum. hanc Bar- toli declarationem ſequitur Iaſ.in S.item ſi quis, col. 1 6. in fi. verſi. in ea gl. inſt. de actio. Et dum proſequitur Bar. declarando ſi iudex delationem approbauerit,& reliqua ut ibi per eum. De- clara ut per Alex. in conſi. 270. Ponderatis, in libro primi& ſecundi vol.& vide laſ in d.§. item ſi quis iurauerit, col. 1 7. in fi.& ſeq. inſt. de action. Subiungit poſteà Bar. in verſ.pro declaratio- ne, exempla in cauſis in quibus iuramentum recuſari poteſt. vide de hac re clarius apud laſ. in §. item ſi quis poſtulante, col. 1 7. inſt. de adiio. Bar. in d. l. manifeſtæ, uerſi. vltimò not. colligit ex iſto tex. manifeſtæ t confeſsionis eſſe, non tamen textum uelle eum haberi pro confeſſo, niſi ſecuta pronunciatione ſuper hoc, uel ſenten- tia. Attende quia licèt moder. hic multa dicant contra Bar. tamen eius opinio potior eſt, ſi in- telligimus eum loqui de ſententia declaratoria, ut habetur in c. cùm ſecundum, de hæret. in 6. vbi traditum eſt, quamuis pœna ipſo iure à lege imponatur, oportere tamen, ut ſemper ſenten- tia declaratoria ipſius facti præcedat.& ita per illum tex. conſuluit Rom. in conſi 93.& in cõſ. 211.& Alex. in conſi. 10 3. Videtur prima conſideratione dicendum, in 1. volu.& uide Curt. in conſi./9. col. 8. vbi loquitur in bannito, qui habetur pro confeſſo, ut illa confeſsio eo mortuo exequi non pobit contra eius hæredem. Et ut rectè intelligas hoc, quod de ſententia declara- toria prædictum eſt, declara huiuſmodi ſententiam exigi antequam pœna exequi poſsit, ſed di- uerſimodè: nam aut aliquis eſt priuandus propter delictum,& tunc requiritur hæc ſententia ad eſſe ipſius pœnæ. Aut eſt ipſo iure priuatus,& eo caſu talis ſententia requiritur non ad eſſe ipſius pœnæ, ſed executionis. Hæc Alex. in conſi. 6. col. pen. in 3. vol. ubi citat Bal. not. in c. I. de feud.ſin. culp. non amit.& plenè de hac materia vide Relin. qui limitat& declarat in c. 2. col.. & ſeqᷓ de ſponſal.& in c. Kodulfus, nu. 6 3. de reſcript. in c. eccleſia. ſanctæ mariæ. nu.° 1. d cõſt. 5 Kmc. 8 De iureiurando. & in c. cùm non ab homine, nu. 10. de iudic. vide omninò Curt. in conſi. in conſ. 6 9. nu. 2 8. An autem contra fictam hanc confeſsionem, de quah & Barb. in conſ. 70. col. 8. in 4. vol. Jummarium in l. Labeo etiam. frde iureiur. 1 Quanqdo abſents fit gratia, an requiratur nuncius uel epidtola. 4 Barx. in l. Labeo etiam. ff. de iureiur. 1 BanRr. in d.].Labeo, quærit utrum quando abſenti t fit graria, re ſtola. De hac re vide Bel.in c. 2. ꝗe conſt.col. 4.& ſeq.& in c.cùm oli in l.quod abſenti.ff.de acqui. poſſ. Et dum Bar. poltea tractat, an iur eo pro cuius utilitate iuratur, ut putà ſi aliquis iurauit ſoluere debitum in in I.j. S.& poſt operis, poſt Bart. ibi. ff. de oper. nou. nunc.& in conſ. iuramentum remitti poſſe antequam incidat in periurium, alioqui ue dicta Feli. in c. z2. 29. de ſponſal. Fummarium in l. creditore. ſf de iureiur. 1 Fidebitor iurat ex cauſa, quæ perſonam ſuam ab obligarione eximit, non prodeſt Raeiuſon. Bar. in J. creditore. ff. de iureiur. 1 Banr. ind.l.creditore, in principio ſic ait in ſumma: ſi debitor t iurate nam tantum ſuam ab obligatione eximit, non prodeſt fideiufſori„alioqui ſi tractu. Attende quoniam& ſi iurando ſimpliciter in dubio ſuper toto iura alioqui tamen eſt in ſententia, quæ præſumitur lata eò lianus, col. 3. ff. de condit. indeb. Fummarium in Uj.ff. de in lit. iur. 7 Fideiuſſor de iudicio ſisi&æ iudicata ſoluendo, non tenetur a contumaciam. 2 Fideiuſſöres non requirunturin cauſis criminalibus ſanguinis. Bar. in I.j. ff de in lit. iuran. qui promiſit pro carcerato de iudicata ſoluendo, non 2 liter de cauſis criminalibus t hoc debere intelli ter aduerte, quoniam Bar. hic in 1 J. iudicatum ſolui, reſpondet, —. dee e h lau licenn negationis& contumaciæ, ad quam principalis aſtringitur. ideò cogita.& hoc eti ſell 1.20.& Ma 1 1 1 3 ic agit Bar aony probatio in contrarium, vide Arerin conſ.1 47. Vila conſultatione. Raph. Cuma d 5 elll COnl, Loci quiratur nunci m, col. 9. de re iud.d amentum remitti ui baſchate? ride 1 J.cokz.in 3.volus. rõ poſtea.& ridea us yel Xauſi, qur, ruraret ſuper 3 — tum eſſe uiden quòd probatum non fuerit. Baxiul 3 „ d pænam auctam propten lautunn al in d..j. in ultimo notabili ait fideiuſſorem t de iudicio ſiſti Kucbelduen Ado, non teneri ad Pœnam auctam propter negationem uel contumacim. Hreite 4. tenet Cæpoll.in cautel. 15 J. Dico amplius, fideiuſſorem huiuſmodinonteneri qui do abſolutus fuit principalis, quamuis in eadem ſententia facta fuerit reſeruatio,cuinsuen- denique ipſe principalis condemnetur. Soc. in conſi. ↄ1. in 4. volu. vlterius dico üdeiuſtne teneri ad pœnam corporien,cige fuerit condemnatus, neque ad intereſſe quod inextimabile eſt. Raph. Cuman. in conizz circa hoc Bartoli documẽtum uide Iaſſin§. quadrupli, col.. inſt. de action. ubitradi l & declarationes in re propoſita ſcitu di Snas. Attende tamen quia dum Bart loqutur&mn- gi de illis, in quibus agitur de pœna uannt cuniaria, non autem ſanguinis: quoniam in illis fideiuſſores non admittuntur, urheneg tradit Bar. inl. ſi quis reum.ff. de cuſtod. reor. in principio.& ibi uide quæ ſcripſi. ſtem li quæſtione uidetur ſe ipſum confundere: nam liaas r ait fideiuſſorem, qui ſimpliciter promiſit de iudicataſo nen 5 neri ad totum id, ad quod princi palis tenebatur, quando una tantum proferturenre 4 men hic in caſu in quo una ſola ſententia promulgatur, non uult eum aſtringi poſſe ad har jade diglert Sum lgcio Guentain haeh 1 ; Irfummum E lulbu DAN. nälnumoisc 1nequsemquiniis weah ſeciiinqucutthr afei drab irolſtloblgario rice bxrinlipackonibus col. iorinöntrugttenindp duneglicheawus taconſ Aodleumrherenonpotel nik gerindlinacionbogin 2 Pinead&olierdinaſß aven rmionem eninſecj nnte ingiisumi Aſouendomſ deoſäilamcenam danr enmnenkäwesnedau R Pupderqwodiykeine lenei, imltentuke mencoädſsmühhl Et e verbor ohlign. COnll. 1⸗ ouiuerd poelg aur ut non modkſfaaß ſ7 4„ 1.1*. debitor fiuratecqiy ori, Aioquiſinnn ſuper toto unan Iprobatum poniti- ænam auctann Iran. de iudicio ſiHi- † 12- pe t eſt Raph Cun, d ⁸ De in litem iurando. 264 ſenſiſſe Alex. in col. 2. dum citat Fulg. Rurſus Bart. in ſecundo caſu poſito in verſi. item dicunt ſtatuta, non uidetur rectè loqui: quoniam lex, cui ipſe innititur, declarata ut glo. inteliigit, mili- tat in fauorem eorum, qui interceſſerunt, non autem rei principalis, de quo loquitur Bar. ſed ip ſe conſiderat. illam generaliter poſitam eſſe. licèt glo. in fideiuſſoribus ponat exemplum.& ĩdeò Bar. attendit rationem eius,& quòd intelligatur quò ad euitandam pœnam amputationis manus,& non aliam. Et ultimò ad cautelam, quam ponit Bar i fi. adde tex. in l. quæro. vbi Bar. ffloca. De hac tamen re uide Io. de Pla. in§. fi. inſt. de actio. quæ ex delic. naſc. uel in S. furti au tem.Et pro cautela Bartoli facit etiam tex. in J. Græcè.§. poſt litem, verſi. an ergo, in uoce to- tius. f. oe fideiuſſ.& de iſta cautela vide Cæpol. in caut. 104.& pro confirmatione, Oldr.in cõſ. 102. Deinde in hac materia delationis iuramenti in litem ſcias unum commune. ſ. ubicunque deferri poteſt iuramentũ, ſemper intelligitur contra eum, qui deliquit, alioqui verd ſi alius pro co ſoluere teneretur, ut putã ſi uilla obligata eſſet reſarcire damnum illatum à malefactore ſe- cundum Bar. in lj. f. quand. ex fact. tut.& quæ ibi pono.& hæc ſunt quæ ad Bartolum noſtrum poſita fuerunt iam inde à iuuentute mea. Jummarium in l. nummis. fde in lit. iur. Obligatio quantitatis ſacce dit in locum obligationis Heclei In frumento, uino& ſimilibus, non habetur ratio extrinſeci intereſſe, ſd ſolum intrinſeci. Bar. in l.nummis. ff. de in lit. iur. BART. in d.l. nummis. col. 2. verſi. contra hoc opp. ſoluendo contrarium. l. pe. S. in eum. ff. ne quis eum qui in ius voc. ait, ihi obligationem t quantitatis ſucceſsiſſe in locum obligationis ſpeciei in qua cadebat affectio: atque ideò deferri poſſe iuramentum in litem: hic verò quan titas ab initio fuit in obligatione,& proptered non iuratur. Pro declaratione huius ſolutionis vide Bar.in l in actionibus, col. z2.vcr. circa primum, infrà eod. tit. Aduerte tamen quia iſta ſolu- tio nimis reſtringit tex. in d.. pe. ut intelligatur eum fuiſſe debitorem ſpeciei tantũ, id quod eſt diuinare, niſi dicamus ita comijcere oportere: cùm ibi agatur de deferendo iuramento in litẽ, quod locum habere non poteſt, niſi in ſpeciebus, in quibus cadit affectio, ut hic eſt gl.& de hoc vide Alex. in d.. in actionibus, in fi. infeà eod. Bar. in ead. I.& col. verſi. in alijs enim quantitatibus, inquit, in frumento, uino& ſimilibus non haberi rationem extrinſeci intereſſe, ſed ſolum intrinſeci. Et ex hoc inferri poteſt,ſi emphyteo taſingulis annis adſoluendam frumenti quantitatem teneretur,& non ſoluendo eam caderet à iure ſuo, ſi illam certam quantitatem apud te depoſuit hoc pacto, ut quadam die qua dictum canonem ſoluere tenebatur, frumentum illud ei reſticueres interpellatusq́ue omiſeris reſtitue re, Propter quod ipſe à iure ſuo ceciderit, tamen proptereâ ad reſarciendum hoc damnum non teneri, cùm ſit extrinſecum intereſſe, de quo ſecundum Bart. hic non habetur ratio in fru mento& alijs ſimilibus. Et de huiuſmodi intereſſe uide laſ. in l. liber homo.§. decem mihi. ff. de verbor. obligat. Jummarium in l!. uideamus. I.. deferrerdeinlu. ur. Juramentum litis an a ſolo iudice deferatur. Bar. in Luideamus. S. deferre. ff. de in lit. iur. 1 Bar. in I.videamus.§. deferre, agit an iuramentum t boc àſolo ludice deferatur. vide doct. in I falſus.. ſi is. ff. de fur.& Aret. in§.præterea, col. 1 6. inſt. de actio. ubi alia quoque tradit in ma- teria huius iuramenti& Feli. in c. tuis quæſtionibus de teſti. Jummarium in lin aclionibus. ſfide in lit. iur. Ad hoc ut iuramentum aſfectionis poſſit deférri, neceſſe eſt ut natura intentara attionis hoo patiatur. Omnis actio in qua res non reſiituitur ad mandaturriudicis potesi dici arbitraria. Reus qui ab initio fuit in dolo propter Tuem reus perdidi rem ſuamd ſi res extat, puniri debet ſecundum æſtimationen actoris. 4Ad G 8 X — 2 3 De inlitem iuran. Ad hocut iuramentum deferri poſſit, exigitur habilitas perſönæ. Lurari poteſ in litens contra hæredem defuntti, qui fuit in dolo quando is poſe litem conte luramentum ueritatis quando præſtari poſſit. Furereſſe ſemper deduci debet ad mininam ſummam propter diſficultatem probatiumir. Dtrum ab iſto iuramento uel ab eius delatione licita ſit appellatio. ſtatam ds Bar. in l. in actionibus. ff. de in lit. iuran. BART. in d. l.in actionibus, col. 2. verſi. ſecundò conſiderandum eſt, ait, adhociu. mentum affectionis poſsit deferri, neceſſe eſſe ut natura intentatæ actionis hoc patinni in tribus caſibus contingere, ſcilicèt, in actione bonæfidei, in actione in rem,& in aKtime traria. Attende quia neſcio quomodò Bar. in hoc ſecundo requiſito ſeparet actiones ine ab actionibus arbitrarijs, cùm in actionibus in rem nunquam deferatur hoc iuramentum bitrariæ efficiantur.. qui reſtituere. ff.de rei uend.&§. præterea inſt. de actio. niſi dicanuÜ hoc feciſſe cauſa illuſtrioris documenti, ut etiam iurisconſultus hic facit. ſed uerius dn eum id feciſſe, quia etiam in actionibus in rem defertur hoc iuramentum iudicis cont 21 3. echne terueniente: ita uidetur uelle Io. Fab. in d. S. prætereà, in fi. Bar. in ead.lcol. 3. verſi. ego do unam regulam, inquit, omnem f actionem in quaresn ſtituitur ad mandatum iudicis, dici poſſe arbitrariam, eo caſu iudicem habere poteſtatem! rendi iuramentum in litem,& ſecundum illud condemnandi. Amplia tu reguſam hancu cedat quando quicunque iudicis iuſſus fuit contemptus, etiam ſi non fuiſſet derreſtiuuenu etiam in illis caſibus locus eſt delationi huius iuramenti, quando alia concurrunt, ut prob in l. iiij.. ſed ſi quis. ff.ne quis eum qui: iuncta gl. hic, quæ dicit ideò ibi deferri huiuſmodit mentum, quia officium iudicis fuit contemptum. Et hoc probatur etiam per geretalturs d.J. qui reſtituere. ff. de rei uendic.&§. ꝑræterea, inſtit. de action. Et dum Barto idipauloti uerſiculo tertio debet, exigit dolum aduerſarij ad hoc ut huiuſmodi iuramentun deferru, quæro, vtrum ex temeritate deferri poſsit; vide Abb. in c. quoniam frequenter;inalcul- ut lit. non conteſt. Bat.in ead. col. 4. tradit, reum, t qui ab initio fuit in dolo, propter quem ruerliten ſuam, ſi res extat, puniri debere ſecundum æſtimationem actoris. Attencde, guicoana m- roſum& doloſum omnia iura ſentiunt, ut habetur in l. quod te. ff ſi cert. perſꝗ nrnuiir tione ſequeretur, eum re perempta ueram ipſius rei æſtimationem ſoluererondèedetsvmm 1.ſi poſſeſſor.§. fi,ff. de petit. hæred. Et ſi dicis eum non excuſari à uera æſtimaiotepichi lum& malam fidem, reſpondetur hac ratione eum neque excuſari debere diunmen i ctionis: vide ibi Paul. de Caſt. Bar.in ead.J.& col. verſi. quartò,& ultimò, pro alio requiſito exigit habilitatem ihet 9 rantis, ad hoc ut iuramentum poſsit deferri. Circa hoc aduerte, quia jſtud iuramenum deferri non poteſt, ut eſt gl. not. in l. quoties. C. de exactor. tribut. lib. 10. de qua vice lo in§.prætcrcd, inſtit. de action.& Alex. in l.penul.§. in eum. ff. ne quis eum qui: iniusuor tra hæc quatuor requiſita, de quibus per Bar. hic, requiritur etiam, ut actio, non iene iudicis intentetur. de quo dic ut hic per Alex.& circa hæc vide quæ ponam GDenag Bar. in l.ſi prius, in 4. quæſt. ff. de oper. nou. nunciat. Sexto requiritur ut agaturadi hui præſtandum præcisè aliquis compellatur, ut dicit hic glo. 3.& Bar. col. 2cin f.& ſühf Lol⸗ directæ nõ autem contrariæ intententur, ut firmat hic. d. glo. 3. in principio,& Perdes u.,ue circa medium. Septimò exigitur, ut quis ex proprio dolo& contumacia aonnel o tex. in Ij. ff quand. ex fact. tut. Et ideò ſi uilla ex diſpoſitione ſtatuti teneretur pro voſfaut alicui loco malefactoris,& ſic pro delicto alterius, iuramentum hoc deferri non J 1 uii net Bar. in d. Ij.& in I.ne quid, col. 2. ff. de incendi. mi.& naufr.& in lſi quando,col-— & Bal. in c. 1.§. cõuenticulas, de pac. ur. ſirm.& Canon. in c. f. quod met.cauxLimin, äe niſi ea perſona agens fingeretur cadem eſſe cum ea, quæ fuit Cõtumav uel dolum co u Cone r Weſ nenic ſenbertA 6 attragins ſenite eder.dum aGundrödad watrdetemincinini 9 Io kends cntenierur dr Nexcolad mæcuid perinerſefcebuickher depreurpuldlgim conl cſepvbaipogtiiamento Gdeurureianentno.27& tebcaoxdharipin quibusde Queyroeoquödinterrofe- inconl. Kkeleinccum uer Elnocincacrogdeſent exco deiosdGdatlonelictaſt aphe vüuxeide Kſcoine Aodaddnacnokcomme 8u : Lüuntmuuake etum, 1 Nlneen aumuij mute trlaenn ſuleram ntantiulu entnenrnmi cuntun onnunj. VWu gudan ludleun 1 unc Ir 7. N 4 77 len umite (Lltatem 1 aprbatunn. qpiſto ſeprretein deferatur hociunnen rer inſt de aciogi üh rosbicfacit. edn uramentum iudicgn dem actioneminu ſu ludicew hadereſtt l. Amplaruregiat am ſinon faiſetcend ando alia concunng icit ided di celente tobatur etum yerg tion. Et dum Banaà- huiuſmodi icram uoniam frequem d, propter Aue actoris. Attent te. ff ſi cert pe tionem ſoluer uſari àuera æts excuſari deber- du⸗ 2 M 1 edein Kirdh De in litem iurando. 26) jnfra ſubijciam. Octauòd igitur exigitur ut is contra quẽ ĩiuramentum defertur, cauſam ab agẽ- te non habeatvt eſt tex in l. ſi donatæ, in princi. f. de donat inter uir.& uxor. Nonò requiricur, vt agens non habeat rem uenalem, quam petit, vt tradit Rom. in ſing. incip. I. qui reſtituere. nã ille, qui habet rem uenalem non uidetur habere affectionem ad illam. facit tex. in ij. C. de rer. permut.& tex. in l.nec enim.& ibi glo.& Bar. ff.rerum amotar.* Bar. in eadem col. verſ. ſecundò quæro, ait, iurare poſſe in litem t contra hæredem defuncti, qui fuit in dolo, quando is poſt litem conteſtatam deceſsic, alioqui uerò non. Limita hoc pro- cedere de iure ciuili, ſed de iure canonico iurari poſſet. vide Iaſ. in l. ſi eum.§. imuriarum, verſi. tertia ratio. ff.ſi quis cautio. 6 Bar.in ead.l. colu. 5.verſ. De iſto ergo iuramento, agit de iuramento t ueritatis quando præ- ſtari poſsit. vide Alex. in conſi.5 8. col. fi. in 1. vol.& dum Bar. in verin eo quod, ſub ungit quo X modo probanda ſit æſtimatio rei. Ex hoc Bartoli documento, ad quod Doct.“ cõmuniter ac- 7 ceſſerunt, colligitur,& ſi æſtimatio rerum,& intereſſe probari debeant inſtrumentis& teſti- bus, atque ita ueris probationibus, ſi tamen concurrunt dolus aduerſarij,& difficultas proba- tionis, ſolo iureiurando probari.& hoc tenuit etiam Innoc. in c. fi. quod met. cau. Bald. m l.j. in 15.0pp. C. de ſentent. quæ pro eo quod inter. profer.& facit glo. in l. ſemper. S. hoc interdicto, hic adducto.& in§. pen.inſti. de uerbo. obliga.& quod trad. Bal.& Alex. in l. qui accuſare. C. ꝗe eden. dum uolunt, probato dolo notarij, probari damnum iuramento partis: iſta tamen locum non haberent in criminalibus, vt docuit Bart. in I.ſfi.in fi. infrà eod. neque quando aliquis ex de- licto alterius conueniretur. lj.& ibi Bar. ff. quan. ex fac. tut. nec in petitionibus bonęfidei, vt hic per Alex. col. 5.& ad hæc uide Abb. in conſi. 1 90. in 2. vol. Attende in hac materia, quoniã ſem- per intereſſe t deduci debet ad minimam ſummam propter difficultatem probationis.]J. fin. ff. de prætor. ſtipul. Ang. in conſi. 230.& an& quando,& in quibus caſibus,& quomodò inter- eſſe probari poſsit iuramento damnum patsi,vide apud Marcum Antonium Bauerium in trac. de uirtute iuramenti. nu. 2 7.& Amnbroſium de Vignace in tract. de uſuris. nu. 246. cum ſeq. ul- tra loca ordinaria, in quibus de hac re principaliter agunt docto.& maximè in d... C. de ſent. quæ pro eo quòd inter. profer.& per Bar. in d.é.f. ff. de præror. ſtipul. vide aliquid per Crauet. in conſi. 8 9.& Feli. in c. cum uenerabilis, nu. 5.de except. glo.& Abb. in c. dilecti, de for. comp. & Innoc.in c. ſacro, de ſent. excomm.& dum poſteà Bar. quærit, vtrum ab iſto iuramento, t vel ab eius delatione licita ſit appellatio, vide Alex. in l.ij. ſuprà tit. 1.& aliquid apud laſ. in 6. ſiquis poſtulauerit, col. 9.& ſeq. inſt. de action. Et prædicta omnia iam ſunt ela pſi uigintiquinq; anni, quòdad Bartoli noſtri commentaria addita ſunt. Summarium in l.cum furti. frin lit. iur. Qui iurat rem ualere centum, quæ ualet plas, non eſt periurus. Nihil refert quamuui unus teftu plura uerba dicat, quam aliur, dummodd ſint concordes in facto. Si teſles fuerunt ſemel examinati ſuper articulo continente rem ualere centum,& poſt publicationem fie ret articulus continens rem illam ualere 1 5 o. ifti teſtes iterum poſſunt examinari, neque articuli di- cuntur contrarij. Teſtu qui qixit, uidi eum poſſidere decem annis&ꝓ plus, illa uox plus, tà- quam incerta nihil operatur. Bar. in l. cùm furti. ff.æde in litem iuran. BART. in d.J. cùm furti, ſic ait in ſumma. Qui iurat t rem ualere centum, quæ ualet plus, nõ eſt periurus. Iſte text. facit ad teſtes, quorum aliqui de minori, alij uerò de maiori ſumma di- xerunt, vt non ſint contrarij,ſed in minori ſumma cõueniant. de qua re vide Alex. in conſi. 206. Viſa conſultatione præmiſſa, in lib. primi& ſecũdi vol.& in l.qui quartã. ff. de leg. 1.& aliquid. in conſi. 66.& in conſi. 189. in d. lib. primi& ſecũdi vol.& Aret. omninò in conſ 5.& in cõſ. 83. col. fi.& in conſi. 36. col. 2. Capr. in conſ. 75. colu. 7. Iaſ.in l.cum antiquitas, de teſta.& in l. ij. col. pe. C. de bonor. poſ. ſcd́m tab. Abb. in c. licèt ex quadam, col. pen. de teſti. cum addit. incip. LL Et teltes I I De condictione cauſa data. Et teſtes maximè, in uerſi.& uide Ang.& Imol. vide etiam Felin. in c. cum tu, col.3 de teſti. Signorel. in conſi. 244. col. 7. Abb. in c. cùm in te in 3. not. de celebr.mill Cann 157.Col. pen. in 4. volu. Barb. in conſi. 80. col. 3 in 1. vol.& Dec. in conſi. 100.& alc trad. per Soci. in conſi. 26. col. 2.& 4.in I. vol. vhi ait nihil referre, quamuis unus eſistin uerba dicat quam alius, dummodò ſint concordes in facto. de qua re uide Aret.in con 8. Alex. in conſi. 10 3. fi.in 4.vol. Attende tamen quia uox iſta, plus, multùm operarur au 1 6 ſita eſt in inſtrumento alienationis,& dictum eſt fundum ſiue plus ſiue minus tt, ech intelligi; vt per Alex.in conſi. 44. in 6. volu. vbi tradit etiam quid de uoce, vel circazihe in conſi. 1 27. ſiuerò hæc uox, plus, prolata eſtà lege uelà ſtatuto, indicat arbitrium bon Alex. in conſi. 2 1 2. in lib. primi& ſecundi uol.& dum Bar. in hac ead.ſubiungit ſteſtes runt ſemel examinati ſuper articulo continente rem ualere centum,& poſt publicriond ret articulus continens rem iſlam ualere centum quinquaginta, eoſdem iterum poſten ri, neque articuli dicuntur contrarij. vide remiſsiuè Alexan. in d. qui quartam in princhi leg. I. Et dum proſequitur Bar. hic in fi. in verſ. per hanc legem, dicens terminari poſſe ent nem de teſte, t qui dixit, vidi eum poſsidere. x. annis& plus, vt illa uox, plus, tanqummine nihil operetur. Hoc idem ait Alex. in conſi. 10 7. col. pen. in 4. vol.& in conſi. 29.colæ nne m aeid d. Än ch licèt contrarium teneat Salic. in l.ij. col. 1 5. C. de reſcmd. uend. quem ſequitur Belin. in cyu ralis. nu. 6. Äe reſcri. vide ad rem hanc eundẽ Alex. cõſ. 2 50. in lib. primi& ſecundivollm conſi.83. in fI.& in conſi. 10 5. col. fi. Card. in conſi. 107. Aret. in conſi. 10 3. col.z Socinc 118. col. antepe. in 1. vol. vbi loquitur de uoce, aliquantulum,& Alexan. in l&ſi poltue quis caut. Jummarium in l. de periurio..de in lit. iur. Si Ftatutum imponit pænam pro furto ſecundum æſtimationem rei ſubtrattæ, vtrun Huuſmdin wento probari poſſit æſlimatio rei. Bar. in J.de periurio. ff. de in lit. iur. BaR. in d.l. de periurio, quærit, ſi ſtatutum t imponit pœnam pro furto ſecunlimalm tionem rei ſubtractæ, vtrum huiuſmodi iuramento probari poſsit æſtimatio reisſiiefenin c. de cætero, col. 2. ver. ſed credo, de teſti.& ver. limita tertio.& ibi vide etiam Arrnau Bar. in L). ff de cond. cau. dat. Pao declaratione huius. l.primæ vide Bar. in lis cui hæreditas. f. de conèinte-inqine- Summarium inl.dedi.ff.de cond. cau. dat.. In tranſactione ſeu quocunque alio pato ſimplici, quod fit cauſa litium fmniendarum, und& luu mie Bar. in d. l. dedi. ff. de cond. cau. dat. BaR. in d.I. dedi, in principio, ait, in tranſactionet ſeu quocunque alio pacto ſimpic 1 fit cauſa litium finiendarum, non eſſe locum pœnitentiæ. An hoc ultimum ſit verum,ile- Alex. conſidera tamen quomodò poſsit hoc procedere in pacto conuento, quod iriiu⸗ niendarum cauſa; quia uidere neſcio quomodò pecunia dari poßsit, vt à lite— ſit tranſactio. neque obſtat exemplum hic ab Alex. allatum, quia ſi rectè conſiderarupc 4 repugnantiam.& ideò cogita,& aduerte ſi fortè exemplum aliquod colligi polletin 3 1 zeüüet Hæc cum nonnullis alijs ſequentibus dum eſſem iuuenis ad Bartolum no rumh ta fuerunt. Jgut . 1 7 . 3— 3 ufrd eodo Bar. in cad. J. col. 2. verſ. quartò opp. ſoluendo contrarium. l.ſi pecuniams pimnein npers tit. inquit, dicendum eſſe, vt ibi per glo. quia ideò hic non cauetur, quia reo eſt ca genuui ceptionem. Attende, quia licèt ratio glo. ibi,& Bartoli hic ſit bona& uera in ſe, 6 mlib,E cit ad iſtum tex. quoniam dicitur ideò non caueri, non propter rationem Bar.hic,& 9 quia nihil de hoc eſt conuentum. quod etiam ſentit Bar. circa fi. ann 1 1 1 anu nynnu- Barindl nu neddlolcqi 3 ulberfat vpeli canla, 1 ckalrbrreäinen, aurtütämaanadücne rchar Auende qponlame lcumetcauſacondtionbl- cnatexin piobærede zamellehocharolidocum rmentegr quirwcpiend repondesslceiterprinu nertew batol. Fumnani 1Huunubuumuuuſer anlubrheniemtu. : hamnabunmunü duln- Lumubmytryxuumunm Dſtiu uſeaug qunnloni Vtiſimmz lnutuüeßn Narin 1. nälc dechnian, Deur Rexin vdcelttc leprdendemnaecnn minatslt en d eülädmän enrum Kpot püüienn twcoldemiteungit clqui duaremini wdicens terwimin 8 lnuon öplo, uum NlRin conft al ügucm ſequitu kebi nid. primi& ſcenn I elnn 9 m 1 conſi. o; Claſ m.& ALexaninlaht ai ſabtrafte, unuu œnam profuroit pobit Eſtimaton .& ibi vide eti 1. dat. rreditasqff.dec- 4. 1f. 5 7,v u Tnl NMdafbN, I h 2 1 8 8 ◻ De condictione cauſa data. 1 Jummarium in d.l. deali. H. idem erit. ffede cond. cau. lat. Seruas quando manumittitur, quid agendum. 266 Bar. in l. dedi. S. idem erit. ff. de condi. cau. dat. BAN. in d..§. idem erit, col. fi.verſ.& prædicta omnia, agit de ſeruo t manumittendo.& di- cit prædicta omnia eſſe intelligenda, niſi conditio ſerui repugnaret: quia fortè aliqua ex cauſa ad libertatem perduci non poſſet. hæc Bar. Dic ad rem facere totum titulum. Quibus ad liber. prouoc.lic.& tit. in C. qui ad liber. prouoc. non poſſ. Fummarium in A.l. dedi. T. ſi quii quaſi. fde cond. cau. dat. Fi relitta eft pecunia ei ſeruur manumittatur,& ſeruus liber fiat non ex iſta cauſa, quomodo ſit pe- cunia repetenda. 284T Bar. in d.l. dedi.. ſiquis quaſi. ff. de condi. cau. dat. BaAR. in ead..§.ſi quis quaſi, tractat, ſi relicta teſt pecunia, vt ſeruus manumittatur,& ſer- uus liber fiat non ex iſta cauſa, quomodò ſit pecunia repetenda. dicitq́ue: Aut pecunia fuit da; ta poſt aditam hæreditatem,& tunc competit condictio ſine cauſa: quia iam erat liber homo. Aut fuit data ante aditionem,& tunc idem eiſe, quod in libertate relicta per fideicommiſſum. hæc Bar. Attende quoniam ex hoc uidetur ſentire Bar. hæredem, qui recipit illud, quod ſibi re- lictum eſt cauſa conditionis implendæ, non proptereà cenſeri adire hæreditatem. id quod eſt contra tex. in lpro hærede.§. Papinianus. ff. de acqu. hære. Et ſi diceres, non eo ſenſu accipien- dum eſſe hoc Bartoli documentum, quia licèt dicat Bar. aut hæreditas adita erat, aut non, non tamen negat, quin recipiendo quod prædictum eſt, hæreditatem adire uideatur. Tunc enim reſpondeas licet inter primum& ſecundum caſum nullam eſſe differentiam, ideo cogita quæ fuerit mens Bartoli. Jummarium in l. ſi pecuniam. frde cond. cau. dat. In contrattibut nominatu ſi ex una parte mupletur,&]) ex alia non, ceſſat condictio ob cauſam, O&ꝙ lo⸗ cum habet pænitentia. In contrattibus nominatii an locut ſit pænitentiæ& nu.*. Quomodo propter pænitentiam non oriatur obliatio naturalur in contrattibus nominatw. Deßéctus cauſæ an& quando inducat condictinem hanc. Quotieſcunq aliquid datu eſt propter cauſam impoſſibilem, illud repeti non poteſi, licèt cauſa nonſequat᷑. Bar. in l.ſi pecuniam. ff. de cond. cau. dat. BaAR. in d. liſi Pecuniam, ſic ait in ſumma. In contractibus f innominatis ſi ex una parte im pletur,& ex alia non, ceſſat condictio ob cauſam,& locũ habet pœnitentia; dum tamen aduer- ſæ parti de indemnitate conſulatur. iſta lex adduci ſolet ad probandum, in contractibus inno- minatis licitam eſſe pœnitentiam. Limita ſing. vt per laſin l. poſtquam liti, colu. 1. verſic. nota ex hoc tex. C. de pact.& in ſ. fratris, in fi. C. de tranſact.& ad iſtam..vide canon. in c. de accuſa. & Alex. in conſi. 1 58. Viſo dicto themate, in lib. primi& ſecundi volu. vbi limitat hanc.l.& alias ſimiles, non habere locum ubi ſtipulatio interueniſſet. Bar. in d.J. ſi pecuniam, col. 3. tradit an in contractibus nominatis locus ſit pœnitentiæ. ex cu ius uerbis colligi poteſt, regulam huius..procedere ſolùm in contractibus innominatis reſpe⸗ ctiuis, de quibus in lnam lis. fB. de præſcri. uerb. alioqui uerò in ſimplicibus. de qua re uide, quæ poſui ad Bar. in l.ſi cuùm fundum. ff. de pact.& Bal. in conſi. 104. in I. vol. Bart. in eadem l.& colin fi. declarat quomodò propter t pœnitentiam non oritur obligatio naturalis in contractibus innominatis,& ideò repetitio non impeditur. Pro ratione gl. hic per Bar. confirmata, quia ſi inter te& me& Titium conuenerir ‚Vt dem ſibi aliquid in contractu innominato, non poterit præcisè cogere me ut ſibi dẽ quod promiſi, ſed præſtando intereſſe liberabor.. naturaſis.§. I.& ibi Bar. col. 1 2. ff. de præſcrip. Si uerò inter me& Titiũ conueniſſet de ei dando, poſſet me præcisè cogere vt dare m.§. itaq;. inſt. de actio. Prætereà facit ad rẽ, quia 1.IL 2 licèt quæſt. 1 8. C. de rer. permut. 4 Bar. in ead... col. 4.verſ. His expeditis, ponit regulam, in contractibus De condictione cauſa data. licèt in contractibus nominatis oblatio uim habeat perfecti cõplementi. de action.empt.hoc tamen locũ non habet in contractibus innominatis, yr eſt go nl tium, in princip. in glo. magna, in uoce,& aliquid. f. de pact. de quaagit Balinler uis lulianus. oß. 1 len Db. nominatis non c cum pœnitentiæ in eo, in quo contracta eſt obligatio. Limita hoc ut per docto in lcl pPonas. C. de pact.& declara ut per Alex. in conſi. 19 1. Inſpectis, in lib. primi& ccunäun tende etiam in contractu nominato locum eſſe pœnitentiæ, quando mendacium ſam contractui. tex. eſt.& ibi tradit Bar. in l. cùm in plures.§.m in quo licet pœnitere in contractu nominato, ſcilicèt quando decdſtas t plo andaui.ff locat. quem din quentem eſſe teſtatur ibi Alber.& Paul. de Caſt.& ideò non obliuiſcaris. Aliuse d alter ex contrahent idus eſid oniama um ſocie nimium rixoſus: ita Bar. in l. cùm ſatis. C. de agricol.& cenſi. lib. I I.& aduerte qu tio illa Bar. eſt in contractu locationis, licèr afferat leges pertinentes ad contrad quibus adde.. fi conuenerit. ff.pro ſoc. in fi. · Bar. in ead.. ol.). verſi. In quo dicas, tradit an& quando defectus tcauſe inducat bxa dictionem. In hac re tu omiſsis multis uerbis Bar. collige firmam regulam, datumob cani quæ cauſa nullo modo ſit ſecura, ſiue non legitimè ſit ſecuta,& ſiue cauſa ſit expreſſaf ſiuen ta, ab utraque tamen parte intellecta, facere, vt id quod datum eſt propter cauſam impal non autem finalem, nullo modo repeti poſsit.& quando cauſa dicatur eſſe impulliua ues lis, vide hic per Salic.& per Bar. in.ij.S. fi ff de donat. Præterea, ſi cauſa eſt tacita& abum ruͤm parte intellecta, tunc etiam iſta cauſa deficiente quod datum eſt, nullo modo repetn 6 ſi repetendi. C. eod.& hic glo. dicit. Rurſus quotieſcunque aliquid datum eſſet proptera ſam impoſsibilem ſiuc de iure ſiue de facto à ſciente„ tunc illud repeti non poteſt lict eau non ſequatur. l. dictam,& l. ſi militem. C. eod.& hic per Bar. Rurſus quotieſcunque cuuim eſt ſecuta propter caſum fortuitum contingentem ante moram illius, qui implere erebann, tunc etiam ſi repetatur, vt per hunc tex.& per Bart. probatur, tamen non repeniureryi pœnitentiæ. Poſtremò ubi per eum ſtat, qui implere tencbatur quominuds impſeauu uned — tum nullo modo repeti poteſt: quoniam cauſa habetur pro impleta. J. iure ciuilci dtni & demonſtr.& eſt tex.& ibi glo. in J. Pen. C. eod.tit. alios ſimiles caſus, in quiuurxenunp teſt uide hic per Alex. Summarium in d.l. ſi pecuniam. f. ſiſeruum, ſrde cond. cau. dat. I Et ſ paænitentia ſine certioratione factum hominu non impedͤdiat, impedit tamen diſeſuimunlêum Bar. in d.l. ſi pecuniam. S. ſi ſeruum. ff. de cond. cau. dat. BART. in eadem I. ſi pecuniam. õ.ſi ſeruum, verſic. quæro quid ſi dantem poniten,e 1 rat uerſiculum planè, vt ibi per eum. Collige igitur ex iſto verſic. planè, ſi pœnitentia ſgecn tioratione factum hominis non impediat, impedire tamen diſpoſitionem legalem.&üue eſt, quam hic ſubijcit Bar. Sed contra hoc uehementer urget text. in liij.§.1.f de manu 3 vind.& ad iſtum tex. uide Bal. in c. ex parte decani, col. 7. de reſcript.& in crexceptionen pè fi.de except.& lo. de Ana. in conſi. 25. Vtrum præſentatio ſcripti.& prædictaco üb tur ex trad. per Bald. in l.rogaſti. ũ. ſi fugitiuus. ff.ſi cert. pet. Et dum Bar.ibi paulo poſt. 9 git quæſtionem de illo, qui mandauit clericum percuti,& mandatum reuocauit eo don — 3 4 7; cicditoe. tiorato de reuocatione, ſi ille Percutiat, vtrum locum habeat ſententia canonis. decii 1 cum teneri: quia excommunicatio illa non infertur à iure ſimpliciter, ſed interueoſénne hominis percutientis: ideò debebat certiorari. De hac re uide Alber.& Salic:in aon minus, in 4. quæſt. de accuſat. Ang. in l.j. C. de ciui. ug.non rump.& Ang. de Aret. in ta ficiorum, in glo. in uoce, Sempronium col. a. V 1 rinl INcdlin 4ldi. hirkikrg proce denoon Kadmpetemde oltradeicrdl.demgh d vlac cöan9 dante udic maerC.deintKlübtt&. nonunrumdeteiudicim paaum Sger Kegade cond.pume6. Jummur : In mſsnmeſtrmyni⸗ : HFrtzlannü guefſimfuns 7 ℳ nünn gſtain geui un 4 ſemultumuknnun Laaenn eaſt uunmm l 1 renunciat ormmn unn 1 at un, qunl-alet h nnaſe Dar.n lecs cauſaän 4 mam regulam aum, Rie caulaſt enni 2 eft propter caünn uia dicaur eſe una rea,ſi cauſa ettrxul! ltum eſt, nulomhy abquid dacumeſs lud repeti unm Rurfus quoteim tam ilüus, quin tur, tamen noom atur quominiir impleta.I iured ies caſesin qx cond. cau. I¹ mpedit tanai cond. cauda ℳ f tese 10 qutidn 9 eriic plane lſe diſpobtioe- 1it X d* De condictione cauſa data. 2.154 Bar. in d. lſi pecuniam. S. ſed ſi acceperit. ff. de cond. cau. dat.. 1 BaRT. in cad.J.. ſed ſi acceperit, agit de illo, qui pecuniam accipit, vt ſeruum propriũ ma numittat. vide Aret. in conſi. 1 1 3. vbi plenè tradit de hoc. S. 267 Jummarium in l. ſiextraneus. ſede cond. cau. Aat. Omiſſum remanet in diſpoſitione iuru commund. Bar. in J. ſi extraneus. ff(de cond. cau. dat. BART. exd.J. ſi extraneus, colligit in ſumma, caſum t omiſſum remanere in diſpoſitione iuris communis. De intellectu huius. l. vide Deciũ in conſi. 35. in ſecunda ſubſcriptione.& de hac re uide quæ plenè poſui ad Bar. in l. commodiſsimè. ff. de liber.& poſthu.vbi eſt locus pro- prius. An autem iſtud notabile hic probetur, vide Bal. in l.ij. propè fi. de inſti.& ſubſti.& limita hanc regulam ut per Bar. in l. maritus. C. de procur.& contra caſum huius. l. videtur facere cõ- munis illa Doct. concluſio in 1iſi conſtante, in 6. q. Bar. ff. ſolut. matr. vbi Iaſ-fol. 16. verſ.5.in 4.. conſi. 7. col. 3. in 3. dubio. in 1. vol.& in c. mandatum, colu. 2. verſ. fundamentum iſtorum, de reſcript. Et iſta regula procedit etiam ſi caſu omitteretur à dante mandatum. d. l. maritus. G de procur.& ab impetrante reſcriptum.c. ſuſceptum de reſcrip. in 6. Idem ſid ſtatuto, ut in c.in noſtra, de iureiur. Idemq́; eſt etiam ſi à paciſcente omitteretur. l. inter ſocerum. ſde pact. do- tal. ac etiam ſi à dante iudicem omitteretur. J.ſi de proprietate. C. ſià non comp. iud. Bald. in l. ſi mater. C. de inſt.& ſubſt.& plenè per Io. And. in d. c. ſuſceptum.& circa prædicta uide laſ in l. non tantùm. ff. de re iudic. in l.cum res. ff.de leg.. in l. Lucuus. ff. de liber.& poſthum.& in l. tale pactum.§. pater. f. de pact.& Maria. Socin. iuni. in conſi. 2. nume. 8. in conſi. 4. nume. 10.& in conſi. 8. nume. 6.— Jummarium in l. quod& eruiuz. ffde cond. cau. dat. Inter ſponſos non eſt proprit aſſinitas. In teſtamentu quæ fnt fauorabilia, uerba non ſun accipienda improprié. Conditio appoſita in legatu implenda eſi quamprimum fieri poteſt. Jdem iudicamus de principio principiante, quod de hus, Quæ ſéquuntur ab iyſõ principio. Quando datum cauſa matrimonij repeti poſſit. Jle qui renunciat omni iuri, quod habet, vel habere poteit uel poſſet, intelligitur renunciatum dunta- xat iuri, quod habet de præſenti, re uel iße. Bar. in l. quod Seruius. f. de cond. cau. dat. BANT. ind.J. quod Seruius, col. j.verſvlterius opp. inquit, inter ſponſos t non eſſe affinita- tem propriè. Hoc in loco opportunè quærendum eſt, ſtatuco bræcipiente afines ad compro mittendum eſſe cogendos, vtrum huiuſmodi affines per ſola ſponſalia compellantur. Ex hoc Bart. documento dicendum uideretur, eos cogi non poſſe. Verior tamen uidetur eſſe diuerſa ſententia, quæ probatur ex tradit. per Bal. Pauſ. de Calt.& Alex.in J. qui ſe patris, col. fi. C. vnde lib. id quod multuùm extollit Iaſ. in l. de quibus, col. 4. num. 17. ff. de legi.& traditur per Paul. de Caſt. in l. affinitatis. C. commu. de ſucceſsi. in quibus locis traditum eſt, ſtatutum fauorabile ca- ſus etiam improprios continere.& proptered dicunt, ſtante huiuſmodi ſtatuto de agnatis, co- gendos eſſe etiam emancipatos,& deſcendentes ab eis, quamuis impropriè ſint agnati.& hoc ĩdem ſequitur Alex. in rubr. f.ſol. matr. col. 7.& ſeq. cùm ergo tale ſtatutum comprehendat ca- ſus improprios, quia eſt fauorabile, gitur idem dicendum eſt etiam in propoſito caſu, cùm ea- dem ratio fauoris uigeat.& magis in ſpecie ad rem facit id, quod Paul. de Caſt. ait ſe conſuluiſ ſe in d.. qui ſe patris, col. pe. ſcilicèt, ſtante huiuſmodi i ſtatuto, uenire etiam affines improprijſsi- me,& ſine effectu. de quibus hrſ̃ in glo. in c. non debet de conſang.& affin. atq; ita rectè colligi- 2 tur deciſio propoſiti caſus. Neq; urget, ſi fortè obijceret, in teſtamentis; quæ ſunt fauorabilia, 1.1.; uerba quæſtione, citat hancl. pro contraria,& ei reſpondet. Et ad rem hanc uide aliqua per Abb. in 3 Xr De condictione cauſa data. uerba non eſſe accipienda impropriè. l.non aliter. ff. de leg. 3. quia illud ided eſt quoni tor cenſetur minus uelle grauare hæredem, quàm poſsibile ſit, iuribus uulg proindeliii fieret interpretatio, nimium grauarentur hæredes. Vel reſpondeas, licèt regulam.l.in nind tis. ffrde regulſ. iur. locum habere, quando agitur de ſuſtinendo grauato; nam hoc elt fuuni le, ſecundum gl.in l. Gallus.§. qr d 1ſi is. ff. de liber.& poſthu. in uoce, in utilitate, AMout de legatariſs ageretur. gl. eſt in l.ſi plures, in glo. fi. ff. de condit:inſt. quodea ratione en tur; quia condictio t appoſita in legatis implenda eſt quàmprimum fieripoteſt. heccn tio. ff. de condit.& demonſtr. alioqui ueròd eſt in conditione appoſita hæredi in telmeun eſt glo. in l.ſi quis inſtituatur. ff. de hæred. inſt. quam Bart. citat in d.l.hæc conditio. Corfn tur etiam per tex.in l.pen.§. pen. C. de neceſſ. ſeru.hæred. inſtit. Præterea prædictam concli nem, ſcilicèt affinitatem, quæ per ſola ſponſalia contrahitur, uenire, puto vrgenti rations bari poſſe. nam licèt ſponſalia non inducant propriè affinitatem, tamen ſunt principium affinitas prouenire ſolet. ſed ſic eſt, quod idem iudicamus de principio principiante, de ijs, quæ ſequuntur ab ipſo principio. tex. eſt ſing. iunctis trad. ibi per Paul.de Calt inlen tus. C. de procur. quem tex. ad hoc ſæpe. Curt. iuni. me audiente citabat in cathedra, euni tollebat. facit tex. in l. etſi non ſunt. S perueniamus. ff. de aur.& arg. leg.& in loratio.chn ſal. ided idem iudicium fieri debet de iſto principio, quod de ipla affinitate, quæabiltif ſalibus cauſari ſolet. Bar. in ead. l. col. verſ.venio ad ultimam glo. tradit, quando datum t cauſa matrimorii ti poſsit. aitqque illud, quod in tex. poſitum eſt, ſcilicèt datum repeti non poſſe, quamdin contrahi poſſunt, eſſe intelligendum, quamdiu res ſic ſe habeat.& ideò ſi aliæ nuptiæ on herentur, locum eſſe repetitioni. vide ad hoc bonam glo. in c. beata, in uoce, voti uirginahir q. 2.& aliqua per Corn. in conſi. 5 1. col. 2. in 1. vol.& Alex. in conſi. 72. col. fiin 3.zJ0l Kinai 107. o0l. pen. eod. uol.& in conſi. 71. in 5. vol.& in conſi. 19. col. 1. in 1. vol.latè Barbaincn 38. col. 1o.& in conſi. 11. col. 1 2. in I. vol.& in conſi. 20. col. 14.& ſeq. in 2. vol&inccimt col. 6 2. de conſt. Anch. in conſi. 84.& in conſi. 2 88. col. fi.& in conſi. 1 60. Bald in conſiwonn 3. vol.& Soc. in conſi. 2 15. col. fi.in I. volu.& in conſi. 2 2. in 4. vol.& dum Bart. ceincéli è finem, ex præcedentibus infert, illa uerba, quamdiu nuptiæ contrahi poſſund eſeintter da rebus ſic ſehabentibus, hoc eſt ex præſentibus ſponſalibus, non autem ex urb, Kiibo 6 inducit hoc ad quæſtionem de eo, qui in aliqua re renunciat t omni iuri, quadher elhbd re poteſt, uel poſſet, vt intelligatur renunciatum duntaxàt iuri, quod habetuteyeäfninu ſpe. Attende quia hoc non haberet locum in renunciatione, in qua dictum kullerin i beo, vel habere ſpero etiam ex cauſa de futuro: ita colligit Hieron. de Tortis Ki'Der mii C. de pact.& ibi etiam Bar. col. 2. in ult. membro ſuæ diſtinctionis, dum citat ſiremnemm n de uerb.obli.vt ibi etiam Alex.& ita tenet Abb. in c. ex multiplici, de decim. ſed quorodole nunciatio iuris futuri fieri debeat, vide Soci. in conſi. 94. in I. vol. Jummarium in l. ſi donaturus. ſf.de cond. cau. dat. :Ron ſecutus nuptijs datum oh dotem repetiporeſt à muliere cui dans uolehat donut se actum ſit. 2Fliud quod mulieri propter nuptias donatum eft nunquam cenſeri niſi ſccutu nuptijs. u Ex flatuto continente idom quod ius commune, oritur conditio ex illo ſatuto, ne ſiperfluum enß njſdlul ean Bar. inl. ſi donaturus. ff.de cond. cau. dat. I Bakr. ind.l. ſi donaturus, in princi. colligit in ſumma: non ſecutist nuptij tem repeti poſſe à muliere, cui dans uolebat donare, niſi aliud expreſsè actum ſi. gecllor de Dec. in conſi.3 5. cum ſequen. ſubſcriptionibus. Attende autem, quoniam les Garurpe riſconſulti in uerſic. Sed ſi ego, uidetur eſſe ſuperflua: quia quotieſcunque aliquui biluie pter nuptias,illis non ſecutis, poteſt datum repeti ab eo, qui dedit etiã ſi de bacte vu 4 * cie ageretur.ſi ego. ff. de iure dot. Hoc idem confitmatur ex ijs, quę Bar& coiter ànl ſtid zeoduln easeerol brnadt dlisiplügübrem. ncon 3i1Scenshe rſcriaiiqpocpe ahont codcedendumxtedeo Alii un Rwaimedito pad Jisvetdsliehisde er Aretin cool. o C ectenuridedcggit. Ammaumm ind! 1 Faxummaiſlar, quna Barin d¹ſidon 1 Bn. ieadlgſiqubincet duodfeſitmrueltlimtahe reerieronſalensGenegar diggicne Nreri arrlrazlio Bundu dieiumäi wod dummar 1 Riirrummnurai 7 Saluun aſß Prauranninn Wunum. Nlinnemum euum ne citabatin cathete & ugleg& inlornl eipaafnnirare Gwn do datom fcauſumn repetinon polegn eat.& ided ſilem beata in vocechu nconſi.72 collidn ſcol..in I Nollut- 14.&ſeqin und- in conſi. 60.Bä- 4 vol& dum bér x contrahi pal Sus, non auten tomni iuri, q n quod hadet in qua dictum lieron de lin — — De condictione cauſa data. 268 in.ſi extraneus, ſuprà eod.tit. in l. ſi cùm dotem. ff. ſolu. matr.& in l. dominus teſtamento. fl. de cõd. indeb. in quibus locis traditum eſt, illud, quod mulieri t propter nuptias donatum eſt, nun- quam cenſeri donatum, niſi ſecutis nuptijs. ſi gitur hoc uerum eſt, illud ſequitur, vt cùm in ca- ſu iſto nuptiæ ſecutæ non fuerint, neque ei quicquam donatum fuerit, arque ideò nulla ei actio competat, ſed immo cauſa non ſecuta ad eum, qui dedit, repetitio ſpectet. Quare neceſſe eſt fa teri, vel hunc textum eſſe ſuperfluum, ex quo danti abſque ullo pacto repetitio competebat, vel cõe illud documentum Doct. veritate carere. Niſi fortè reſpondeas, in hoc text. illud quod eſt extra legis diſpoſitionem, deduci in pacto: vt in ſimili caſu aiunt Doct. in ſtatuto continen- te idem, quod ius cõe, vt habetur apud Bar. in lj. in princip. ff. ad leg. Falc. cum concord. de qui bus ibi,& tradunt canoniſt. in c. I. de reſcrip. eritq́; huius pacti duplex effectus; vnus quia con- tinet id quod ius cõe,& non dicitur ſuperfluum, vt ſtatim declarabit᷑. Alter uerò qm̃ ſi eſſet pa- ctum nudum, actionem produceret tanquam legitima conuentio. l.non impoſsibile,& ibi Bar. & in l. legitima. ff. de pact.& ad rem facit tex. in l.inter ſocerũ. S. ſi conuenerit. ff. de pact. dotal. quem ad hoc putat eſſe ſing.Bal.in c.ſi cautio, de fide inſtru. Sicut igitur ex ſtatutot continente idem, quod ius commune, oritur condictio ex illo ſtatuto, ne ſuperfluum cenſeatur, vt ait Bar. in d. j.& in I. iij. 6. ſi rem. ff. de leg. 3.& in l. non ſoluùm,& ibi glo- ff.de rei uendic.& tradit Soci. in conſ.ʒ 8. in 1. vol. dicens huiuſmodi ſtatutum addere uinculum vinculo.& Feli. in d. cap. 1. de reſcrip. pari quoque ratione hoc,& in pacto idem quod ius commune continente, eſt uel facilè concedendum, vt ex eo actio oriatur, tanquam ſit legitima conuentio, ne ſuperfluum uidea- tur,& maximè ex iſto pacto, cùm appoſitum ſit una cum traditione rei oriatur actio præſcri- ptis uerbis. l.rebus. C. de rer. permut. habetur. inl. ſi dominus, in fi. f( de præſcript. verb. Tamen Aret. in conſi. 10⁰5. col. fin. loquens de ſtatuto ait, hoc eſſe ineptum, vt hoc modo ſuperfluitas euitetur.ideò cogita. Jummarium in d.l. ſi donaturus. I.. ſiquit indebitam. ſde cond. cau. dat. Ex cegionem ci obſtaro, qui petit id, quod reftituturus eſt. Bar. in d.. ſi donaturus.§. ſiquis indebitam. ff. de cond. cau. dat. Ban. in ead.1. ſi quis indebitam, colligit ex iſto tex. exceptionem t ei obſtare, qui petit id, quod reſtituturus eſt. Limita hoc non habere locum, vbi ſubeſt cauſa ſuadens exceptionem de- negari,& non ſuadens denegari reſtitutionem. Item non habere locum, vbi aliquis petit exo- bligatione alteri quæſita, alioqui uerò, ſi ei quæſita eſſet, vt declarat Felin. in c. debitores, nu. 5. de iureiur. vbi etiam alijs modis regulam hanc limitat, vt ibi uidere eſt. Summarium in l. ſ1 procuratori- ff. de cond. cau. Aat. 8 Jde eſt verus procurator ad recipiendum indebitum, qui habet ad hoc fpeciale mandatum. Jolutum ſalſo procuratori in rem ſuam quand debitum erat huiuſmodi ut repeti non poſſet, deuolui ad dominum. Si falſõ procuratori pecuniam dedi tanquam numcio, et eam portaret ad creditorem, quid iurus ſit. Bar. in l. ſi procuratori. ff. de cond. cau. dat. BaAR. in d.j ſi procuratori, col. 4.verſſeſt autem uerus procurator ait, illum eſſe uerum pro- curatorem t ad recipiendum indebitum, qui habet ad hoc ſpeciale mandatum. Ex iſtis uerbis Bar. colligitur ſi procurator generaliter conſtitutus interueniret in caſibus, in quibus ſpeciale mandatum exigebatur, quorum multi enarrantur in c. qui ad agendum, de procur. in 6. dicere- tur falſus procurator. id quod clarè aperuit Bal. in c. nonnulli.& in c. ex parte decani, col. fin. de reſcrip.& multos alios caſus, in quibus aliquis dicitur falſus procurator, vide apud glo. in d. c. ex parte,& in I. licèt, vbi moder. C. de procur.& ad prædicta vide Feli. in c. ſunt& alij. nu. 3 2. de reſcrip.& in d. c.ex parte, nu. 7. vbi remiſsiuè tradit multos caſus, in quibus procurator gene- ralis dicitur eſſe falſus procurator. Quid ſi falſus procurator ſententiam obtinuit, nunquid cam . L.1 4 dominus — — De condictione cauſa data. dominus poſsit ratam habere? hac in re magna eſt inter iuris interpretes Feli. in c. cauſam, nu. 1 I. vſque in fi. de iudic. vbi tandem ipſe concludit, eam *& in hanc ſententiam communiter itum eſſe. quodtamen limitat multip 2 Bar. in ead.¹. col. 5. in princ. ait ſolutum falſo procuratori t in rem ſuam, quandoq eiuſmodi ut repeti non poſſet, deuolui ad dominum, qui poterit ratum habere ſt contemplatione actionis directæ, quæ erat apud dominum. hæc Bar. Ex hoc Ban to collige, ſolutum falſo procuratori in rem ſuam poſſe ratum haberi à domino, ſi tuitu directarum actionum, quæ ſunt apud dominum.& hoc modo defendi pote Bar. ſupra in 1. col. redarguit, alioqui uerò ſi ſoluitur cõtemplatione utiſium ſum procuratorem,& ultra dicta per Alexan. hic circa iſtam quæſt. adde Bal. Bar. hic in i. col.& dicentem non eſſe diſtinguendum: quia in aliquo iſtorũ caſuum nihil, rari poteſt racihabitio, vt hic per eum.& idem Rom. hic,& quòd inter iſtos caſus nulum tur eſſe diſcrimen, ſic probari poſſet. Non eſt dubium, quin harum actionum utilitasrenne apud procuratorem hunc. lj. C. de action.& oblig. atque ita nudum nomen duntaxitee dominum ſine ulla prorſus utilitate. ſed tunc ſeſe offert illud. quòd qui habet nuduma tantùm, non poteſt ratum habere in præiudicium habentis vtilitatem, vt ea ad ſe deuclun tex. eſt,& ibi Bald. in J.fI. O. de iur. dot. nihil enim prodeſt nudum nomen ſi alteri uiſt 3 tur.l. mulieri. ff. de dona. int. uir.& uxor.& hf̃. in l. legato. S. ſi teſtator. ff.de leg. 2. vide&ch- 3 Bar. in ead.].& col. verſ. tertiò principaliter, quærit, ſi falſo t procuratori pecuniam ded quam nuncio, vt eam portaret ad creditorem, quid iuris ſit? aitque ſi ei deditanquamm meo, non transfero dominium in eum,& reliqua ut ibi per eum. Aduerte quia contrarim, detur tenere idem Bar. in l. eius qui, col. 4. verſ. ad ſecũdum opp. ff.ſi cert. pet.& bilalin 3 ſoluit iſtam contrarietatem, licèt Curtius eam oppugnet.& facit tex.in l.in naue Sauphelt ca.& cond.& dum Bar. ſubiungit, ſi illa res perderetur, ex tali amiſsione debitotem bernil Comtrouerli poſſe ratam liciter ur b 1 Colutum oli docu ſtglo.. erat debitor ſpeciei.l. qui argentum.ff.commod. Limita. d.l. qui argẽtum, habere bcumſn- moddò in debitore ſpeciei, alioqui uerò ſi eſſet debitor generis, aut quantitatis,hrcennte limitationem tradit Angel. in I. ſi finita.. ſi iam ruerint. ff. de damn. infect.& Paulce citiul qui argentum.& hoc rationi conſentaneum eſt: nam ſi eſſet debitor generis,unlbearuuj cùm genus perire non poſsit.l. incendium. ff ſi cert. pet. . Jummarium in l. dedi. ſfede cond. cau. dat. 1(ontractus nominatos, qui re contrabuntur, ſolo conſenſu non celebri. Bar. in l. dedi. ff(de cond. cau. dat.. 1 Ban. in d.!. dedi, col. 2. in princip. ait, contractust nominatos, qui re contraumuhſibd ſenſu non celebrari. vide Paul. de Caſt. in conſi. 106. col. 2. Jummarium inl. F de cond. ob tur. cau. IQuomodo puniatur ille, qui iudici Tedit pecuniam, vt pro eo iniuſtam ſententiam duntt Bar. in l.j. ff. de cond. ob turp. cau. MAkr. in d. lj. tradit quomodò puniatur t ille, qui iudici dedit pecumimmah N iniuſtam ſentẽtiam daret. Quid autem ſi iudex, qui accipit pecuniam Vünn 1 turpi pœniteat re integra, vtrum proptereà pœnam euitabit an non' Balin lir raliter. S. i. ff(de calumn. dicit quæſtionem hanc Florentiæ in facti contingentia euem 3 5 minatum fuiſſe, llum pœnam euitare non poſſe, per tex. illum, quem Rom ad hoc 5 9 in ſuo ſingul.32 8. incip. ludex capiens pecuniam.& dum ibi Bar. ſubiungit, ſi daa upls ra ex cauſa turpi, ea repeti poſſe actione pignoratitia& hypothecaria. vide lal'inti ſed quod meretrici, cuius dicta uidentur obſtare huic Bartoli documento.— ſolutüc quæ ſunt aqui tenentem n lmutanninn Lunm merttntle 1Akeretrix muxſtaiſile „ Jkert us g lutaluff Uunnununiulis Unmiruriufiut ſdnmn 1 llr onubu Anure nun yot leſt ucbeme mlettum 1 Lrmuemtuch ſerus munyn lu ſarauncanyul Lacubraadlides 1X ibdquodmere cpereecponmeretricem o que ickes enndem Barinla tigaezgutektconcubinag dilberalisualch ettdlafec Agelinconl. 7I Kuerd no auslt woratus Kncberg diomuedsum bälinchn ¹uzdedGa amencond — B eteorde kgaith procuratotipecnin Kaitque ſt i decitmna um. Addenequm Dp ff i cen jerail facit texiin Linruxg li amitsione däbin qui argẽétum tnbe rs, aut quanttui damn. infec&li debitor gener 1 .K4f. 47 cor. aatos,qui e ers .(44ℳ. aten ſauuena 3 p.cad- hirſifanuu⸗ am euitdtn⸗ der c.41 dingegt f afact con ii 1A2SSA*n é T De condictione ob turpem cauſam. 269 Summarium in l. ubi. ffde cond.ob tur. cau. Si rex indiuidua datur proparte ob turpem cauſam,&æ pro alia ob honestam, an totum repeti poſſit. Bar. inl. vbi. ff. de condit. ob turp. cau. BaAkr. in d.3lvbi quærit ſi res indiuidua, t ut eſt equus, datur pro parte ob turpem cauſam, & pro alia ob honeſtam, an totum repeti poſsit?& refert quoſdam tenuiſſe totum repetiialios uerò partem æſtimationis tantum. Tu pro iſta ſecunda opinione uide multa apud Aret.& Alex. in lſi ex plagis. ff. de uerbo. obliga. Bar.in l. idem ſi. ff. de condi. ob tur. cau. BAr. in hac.. in principio, opp. de J. nec timorem. ff. quod met. cauſ.& remittit ſe ad ſo- lutionem gl.hic& ibi. vide tu ad hoc aliqua apud Præpoſi. in c. venatoribus. 86. diſt. Jummarium in l.idem ſi. I. ſed quod meretrici. ff. de cond. ob tur. cau. AMecretrix turpiter facit, ſed non turpiter accipit.& nu. 3. Miles concubinæ donare non poteſt. Furore amoris nihil eft uehementius. 0 Lucrum meretricis an licitum ſit. Meretrix ⸗/ poteit ad ſoluendam gabellam pro eius lucro. Meret,* ν poteft ad deferendum certum habitum. Continentia eſt ſpecies martyrij. Minus peccatum eft cum ulchra coire, quam cum deformi. Lucubra.ad l.ĩidem ſi.õ. ſed quod meretrici. ff. de cond. ob. turp. cau. EX iſto.. ſed quod meretrici, habetur, meretricem t turpiter facere, ſed non turpiter ac- cipere:necnon meretricem poſſe petere, quod ei promiſſum eſt.& reliqua ut hic per Bart. Ad quæ videas eundem Bar. in l. affectionis. ff. de donat. An mererrici donari uel legari poſsit? di- ſtingue; Aut eſt concubina, quia uterque ſolutus eſt.& eo caſu propter affectionem huiuſmo- di liberalitas ualida eſt. d.l. affectionis,& ibi Barto.& l. miles ita. S. mulier. ff. de milit. teſta. tradit Angel. in conſi. 1 71. Si uerò non ſit concubina, ſed aut ipſa ſit nupta, uel uir ei donans ſiue le- gans ſit uxoratus,& tunc liberalitas hæc ſubſiſtere non poteſt: quia iſta non eſt affectio, ſed de fectio, ut uerbis utar Bal. in conſ. 267. in 1. vol.& ad iſtam concluſionem accedit laſſin conſ.t 7. 2 in 3. vol. prædicta tamen concluſio de concubina, limitatur non habere locum in milite t ſecu- li qui concubinæ donare non poteſt. l.ij. cum ibi trad. C. de donat. inter uir.& uxor. idem eſt in milite cœleſti hoc eſt in clerico, qui eſt honorabilior milite ſeculari: ita concludit Abb. in c.. de cleric.ægrot.& Anch. in cõſi. 248. Dubium facit. Quid ſi ſtatutum uigeret in ciuitate pro- hibens maritum habentem filium, uel filiam aliquid relinquere vxori, an eo caſu relinqui pote- rit concubinæevideretur dicendum quòd non, ne melioris conditionis ſit quàm legitima uxor, ut ſentit Alex.in l.ex facto.§. ſi quis rogatus. ffrad Trebell.tamen cogita. Attende quia prædi- 3 ctum eſt, meretricem t turpiter non accipere,& ideò de his bonis poteſt diſponere pro libito 4 pidet. Si quidem furore amoris t nihil eſt uehemẽtius.§. illud quoque, ſuæ uoluntatis. Tamen Iaſ. hic& Thomas Ferratius in ſua cautel. 6. tradunt cautelam, qua me- diante meretrici prohiberi poterit, ne de bonis ſuis diſponat,& conſequenter ad ſuccedentes ab inteſtato deueniant. quæ ſecundum eum illa eſt ut huic meretrici bonis interdicatur, per tex. in l.& mulieri. f. de cura. furi.& hoc modo locus erit ſucceſsioni ab inteſtato. ſed ego cre- do textum in d. l.& mulieri, intelligendum eſſe de muliere, quę habet bona,& poſteaà incipit ui- uere luxuriosè; nam ideo poteſt ei bonis interdici, ne capta turpi amore alicuius bona ſua dila- idem in auth. quib. mod. na- tur. effic. legit. faciunt trad. per Oldr. in conſi. 210. Regularis habet traditio. Alioqui uerò ſi de bonis ex arte meretricia lege permittente acquiſitis ageretur, ne ex eodem fonte,& iuſta bono rum acquiſitio,& impedimentũ ne de dictis bonis diſponere queat, exoriantur. hoc enim mo- do lex De condictione ob turp. cauſ. do lex eſſet impoſita ſine effectu, contra iura uulg. Ad præcedentia uerò, ſcilicet nnnoy 5 retricis tlucrum licitum ſit,& de eo poſsit eleemoſynam elargiri: vide Ioan. Bertachi un manum intract. de gabellis, in quinto membro octauæ part. princ. nu. 16. Et quamuie quæſitis non ſint faciendæ eleemoſynæ, tamen de huiuſmoqi lucro poteſt— erigere, eique dotem conſtituere, ſecundum gl.& Archid. in c. non eſt 8 tè Rochus de Curte in tract. de iure patronatus, in uOcé, competens. nu. 3. vtrum aren 6 trix tcogi poſsit ad ſoluendam gabellam pro eius lucro: vide Birmanum in d.tract dn in ſecundo membro octauæ part. princ. nu. 25. Quæro quæ nam dicatur eſfe mererii 3 conſi.5⸗ 4.· in 3. vol. ait, eam eſſe meretricem, quæ multos adwittit, atque ita ſaltem tes n in c. inter opera, de ſponſal. ibi etiam Soc. docuit utrum ad probandam eam eſſo ven admittuntur teſtes illi, qui affirmant, ſe cũ ea concubuiſſe: ad qd uide Alex in conſi.) M 7 vol. Et meretrices t cogi poſſe ad deferendum certum habitum, ut ab alijs dicemam ne honeſtatis, docuit Dec. in l. ſemper in cõtractib. ff. de reg. iur. illud etiam ſcias maren tricem exhæredare non poſſe filiam meretricem. J. arenam. O. de inoff. teſta Et meretias ſe de lucro meretricio teſtari,& diſponere, ut uult, tradit Cyn. inl. cm te. C. de condch, cau. Bal. in lj. cod. tit.& de hac re vide plenè Abb.in c. quia plerique. de immunit eccl hoc quòd meretrices eſſe,& ad mèretrices accedere, Dominus prohibet in Deut capa, Exod. 20.& habetur in c. meretrices. 22. q. 4.& amen tolerantur. Et an uſus earum ſt d an non traditum eſt in 2. ſecundæ quæſt. 15 4.S. ad ſecundum.& iccirc uſus earum pen tur: quia furore amoris, ut prædictum eſt, nihil eſt uchementius. idque probaturinlung- 8 gl.& Alber. C. de ſenatusconſ. Claudi. toll.& teſte B. Bonauentura continentia feltheci tyrij. ideoque B. Gregorius inquit paucos reperiri, qui ſint ab iſta labe immunes, urhahr in c. quia ſanctitas. 5 0. diſt.& continentia carnis ſola eſt quæ ſuaderi poteſt, ſedimpernin poteſt. c. integritas. 3 2.. proptereà non eſt mirum ſi à legibus tolerantur meretrices,rn ſe iora ſcandala euitentur, ob nimiam hominum fragilitatem. quemadmodum didemusetin ut egrxgi’ dna ges ipſas in criminibus puniendis indulgere aliquid huic potentiæ amoris, Oldr. in conſi. 2 1ο. Regularis habet traditio,& habetur. in c. at ſi clerici. S. de adulenpockuu De qua re multa uide apud Reli. in c. cũm dilectus, num. 6. cum ſeq. de accuſat Rœnplma rem facientia uideri poſſunt apud Io. Monac. in tract. de bigamia, in I. quæſt ugallime reijcio,& ſufficit locum demonſtraſſe, ne eadem repetamus. Et in re propalunonclrers 9 reundum propter maiorem impetum amoris,& prouocationem potentionnuinsiecer ri cum pulchra quàm cum deformi, ſecundum gl. in c. furtum. 1 4. q. 6. eumqle nxcnn qui mulierem ad ſe uenientem cognouit, quàm ſi ipſe ad eam accederet, ſecundum Mnati ad Chriſtoph. Porciũ, in§. pauonũ.inſt. de rer. diuiſ.vbi retulit Oyn. in propoſitareptlämis ba dicentem. Meretrices quoque de lupanari extrahere,& uxores ducere interopencun tis annumeratur,& multùm prodeſt ad remiſsionem peccatorum. c. inter opers de fani autem meretrici credẽdum ſit, quæ aſſerit ſe eſſe grauidam ex aliquo, reſponde,ci minmtes credendum niſi ſit concubina in domo retenta: ut concludit Alex. in d. conſi. 157in 10 Jummarium in dl idem ſi. T.ſ tubi. ffde cona.. ob tur. cau. I Nemo tenetur malsfactorem indicare parti. liam 4 Dſ4„ urnan 2 Siſactum eſt bannimentum, eum qui occiſores Titij indicabit habere debere certã pecunus qus hoc non eſſe intelligendum de Föciis criminis, ſed de alus illud indicantibus. Bar. in d.l. idem ſi..ſi tibi. ff.de cond. ob turp. cau. 1 Bakx. in cad..§. ſitibi, ait neminem tteneri malefactorem indicare parti. vi in conſi. 383 2. col. antepen. in 5· Par. Dicas tamen in crimine læſæ maieſtatis eum, qu inas ri detegere quando id probare poſſet, ſecundum Dec.in l. culpa caret.ſf do regul iur.V 94 etiam an ille dicatur delinquere, qui delicto potuit obuiare,& non fecit. Et an& quui 5 de Baldi ſcittele putanda.1. as en een netucdbs ſtnd, mücualimnren Lilqpuin dems Cls 16nzu Kincl99 n cri. 5cpencod- 23decrnſtn nca Babincölbocolö6oin l nilnarlſjedlaneo ruialeäcclantemetui aduderumquoduimetus : Brinecdl&ead colatm perni.ghocbenefacigglin viam domindeſepecunam. ccmmoponeadde accu nam rraldoe aitBAinconl. Kene des deliscpen mradmommüem eid Kin KidipolüadbanE piulcza iiherqalin Vice queinconraüanl Awodharhegtbüthäin 84 1Lu napn eununa ſaa üenii derd, Diri jidel⸗ ü nin Ucum teCdeln erque. de immuiag ninud brohiderunhen ranrur Rt multbenn n.& iccitch ullzem, nus. idque dobemi drura coarinensüf ab iſtalabe innm, eſuaderi potet, un ödus toleranturoe Juemadmodunos dtentiæ amoräu at ſi clerici qctui zm ſeq. de accli 2a md, In I.Jl . Etin re pro mem potenti 3.14. P6 cun naccederebſcuu- ir Cyninpuni- uxores ducctrir, 1orum- c.inccf a erxaliquo, tjaben ſc Alcx.i9 dcocl Tod turdu 9 jahle 9 re dbatcxri dcautuu¹. De condictione ob turp. cauſ. 270 quis ſciens delictum eſſe committendum teneatur illud parti reuelare, vide Abb.in c.- de reſt. ſp oliat.ubi tradit quid de iure ciuili,& canonico,& in foro conſcientiæ.& Felin. in c. quantę, de ſent. excommunic. Bar. in d.§. ſi tibi, in fine, ait ſi factum eſt bannimentum, t eum qui occiſores Titij indicabit, habere debere certam pecuniæ quantitatem, hoc nõ eſſe intelligendum de ſocijs criminis, ſed de alijs illud indicantibus: quoniam ipſi turpiter acciperent. vide Alex. in lrogaſti. in princ. ff. ſi cert. pet. Feli.in c. dilecti filij,col.3. uerſi. ad ſecundum de excep.& in c. 1. col.3 de off. deleg. Jummarium in! ſi ob turpem. ff. de cond. ob tur. cau. Si aliquis promiſit aliquid metu alicuius tyranni, ts ſoluit hoc debitum durante eodem metu tempore ſalutionis, huiuſmodi cauſa ſõlutum repetipoteſt. Aetus perdiionis omnium bonorum,& metus mortis æquiparantur. Pro tutela honorum ſicut perſonæ licita eſi occiſio. Bar. in l. ſi ob turpem. ff. de cond. ob turp. cau. BAT. in d.l. ſi ob turpem, col.. verſi. Et per hoc dico, inquit, ſi aliquis f promiſit aliquid metu alicuius tyranni,& ſoluit hoc debitum durante eodem metu tempore ſolutionis, huiuſ- modi cauſa ſolutum repeti poſſe. Hoc idem uoluit Alex. in l. pacta nouiſsima, col. fI. C. de pact. & in l. qui in aliena. S. Cælſus. f. de acquir. poſſ. in lectura,& in apoſtil.& in conſi. 1. col. 3. num. 16. in 3.vol.& in conſi.ↄ9. In caſu prædicto, eod. vol. Et ad rem faciunt trad.per eundem Alex. in conſi. 1 6. col. pen. eod. 3. vol.& in conſi.. in princ. in i.uol. Feli. in c. cùm. M. Ferrarien. colu. 23. ge conſtitu. in cap. 1.& in cap. gratum, de offi. delega.& in c. cùm ex officij,de præſcript. Barb. in cõſi. 50. col. 56. in I. vol.& in conſ. 71. col. 3.in 2.vol.& in conſ. pe.& ſeq. eod. vol. Cę- poll. in conſ. 57. col. antep.& ſeq. Aret.in conſ.1 4. colu. 10. Et quando aliquis promiſit metu& iurauit, poſteaà ceſſante metu illud tradidit, utrum ceſſet ad io quod metus cauſa, vide Abb. in c. ad audientiam, quod ui metusve cau. Bar. in ead. l.& ead. col. ait, metum perditionis fomnium bonorum,& metum mortis æqui- parari. Ad hoc benefacit gl.in l.ſi aduocatis, in voce, uitam. C.de aduoc. diuerſ.iudic. ubi uult uitam hominis eſſe pecuniam.& d. gl. ad hoc adducit Bal. in l. Thais. C. de oper. liber.& Abb. in c. cùm oporteat, de accuſ. nam ſine pecunia impoſsibile eſt uiuere.. ſi chorus. f.de leg. 3. quem tex. ad hoc attulit Bal. in conſi. 449. 1us naturale, col. 2. in 3. vol.& Crauet. in conſi. 8. nu. 3. vide Abb. in c. abbas, de his quæ ui met. ue cau.& Mari. Soc. iuni. in conſi. 77. nu. 34. Et ideò ita pro tutela t bonorum ſicut perſonæ licita eſt occiſio, ut videre eſt apud doct. in l. vt uim. ff.de iuſt. & iur.& ibi poſui ad Bart. Et quantum æſtimandæ ſint diuitiæ& facultates,& quæ ſint earum priuilegia, vide Cæpoll. in tracta. de imperatore militum deligendo. S. diuitijs& facultatibus. Vide quæ in contrariũ attulit Iaſin§. tranſigere, col. a. ver. 5. præmitte. C. de tranſact. idẽ tamẽ quod Bar. hic, voluit Bal. in l.interpoſitis C. de tranſact.& ibi in J.fi. C. de reuoc. donat. Jummarium in Ifinali. ff de cond. ob turp. cau. Qui recipit pecuniam ut faciat quod gratis facere tenetur, turpiter accipit. Bar. in l. f. ff. de cond. ob turp. caul. BA AN in d..fi. ait, eum, qui recipit pecuniam, t ut faciat quod gratis facere tenetur, turpi ter accipere.quæro eo caſu cui ſit reſtituendum an illi, qui eam dedit, an verò pauperibus? vi- de Anch.in conſ. 1 75. vbi ponit pulchrũ caſum,& exemplũ vide apud Signo. in cõſ. 2 17. col. z. Jummarium in l.j. fde cond. indeb. Soluens indebitum ignoranter, repetere poteſt. Kelictum ex teitamento non ſolenni utrum naturaliter debeatur. 3 Inte- De condictione indebiti. 3 mreflamento quandam eſſe formam ſubſtantialem, ut uoluntas, 3 quod ibi foptem ſint testes. In reuocatione teftamenti eædem ſolennitates requiruntur, quæ in confectione. 1* Fiteftamentum apud Jurcas conficeretur, illud coram duobus testibus ualidum eft. Jle qui tutus ert aliqua exceptione inducta ad rigorem iuris conſeruandum, repetere non um indebitè. rat Bar. in I.]). ff de cond. indeb. 1=Anr. in d.lj. ſic ait in ſumma. Soluens indebitum t ignorantet, repetit; ſciene rò non. vide Alex. in conſi. 80. in fi. in 3. vol.& Soc. in conſi. 40 ſubiungit etiam, quid ſi dictum fuit in inſtrumento, ſolutionem ex certa ſcierus ctam fuiſſe.& Corne. in conſi. 1 5. col. 8. in 1. vol. vbi extendit hanc. l. ad promittentem ibi paulòpoſt ait Bar. id quod detrabitur per legem falcidiam, deberi naturaliter. Dehn de Alex. in lj. in fi. ff ad leg. falcid. 4 2 Bar. in cad. lj.verſi. ſumus expediti, quærit utrum relictum t ex teſtament raliter debeatur? De hac re,& an is, cui debetur ex tali teſtamento ſit tutus in foro conſcr tiæ, vide Feli. in c. 1. col. 2. òe conſt. Bal. in c. ad audientiam, col. 2. de reſcrip.& omnino 3 conſi. 22. Viſo conſilio, col. pen. in libro primi& ſecundi vol. Attende in hac materiaſiteſ. ris uoluntas perfecta eſt ratione uoluntatis, licèt non ſit perfecta ratione ſolennitatis tans let quò ad pias cauſas,& inter liberos. Anch. in c. 1. de teſta. ubi etiam alij doct traduns& tur in I. ſi is qui. ff.de teſtam. Bal. in l. f. C. famil. erciſcun.& Io. de Anan. in confi.77Sedſita mentum nullo modo fuit publicatum, non ualet etiam quò ad pias cauſas, quamuis ſciyun ſit de voluntate teſtatoris. Alex. in conſ. 10 5. in 7. vol.& Oldr. in conſ. 11 9. De qua re-ideon ninò Dec. eleg.in conſi. 488. 3 Bar. in ead.j col. q. ait in teſtamento t quandam eſſe formam ſubſtantialem, ituolunnas,& aliam eſſe formam probationis: ut quòd ibi ſint.teſtes. Ex hoc Bartoli documento cilgr- tur, numerum 7. teſtium non eſſe de forma ſubſtantiali ipſius teſtamenti. ſed comrræimp idem ſenſit in J.nemo poteſt. ff.ide lega. I.& ibi Aret. col. 3.& 7.& in l. hæredes ealmm,fete. ſta. in princ.& Iaſ. in d. l.nemo, ubi pro opinione Barto. adducit tex. in l.ſi uns detelhaurbi per eum. vide Alex.& alios hic,& Bar. in l.vniuerſa. C. de precib. imper. offerxlooannibdem in repet. d.l.nemo poteſt. Attende in re propoſita unum ſingulare, quiaetumutumer- tum niſi 7. teſtibus probari non poſsit, tamen duo tantum ſufficiunt, quando comro:iſum .Colu. 3.in 1.volunh o non ſolenninn e'abamoſe eman eubaims n eſt factum in arbitratorem, qui poſsit procedere iuris ordine non ſeruato: ita Gemio.inſum. 4 ma, 2. G. 4.& uide trad. in c. 1. de pact. Item aduerte, quia& ſi in reuocatione ſteſſupeni eiie, quæ& in eius confectione ſolennitas exigatur. d.l. hæredes palam, tamen hoclimitatuÜ donh bere locum, qũ teſtator coram duobus teſtibus& notario diceret, cancellailudteſtamenmm quia eo modo abſque noua ſolennitate reuocatum eſſe cenſetur. Imol.in!.proximè- cllat de his quæ in teſta. delen. Prætereà non eſt hoc in loco prætermittendum, reſtamentummn- tione eſſe de iure gentium, non autem de iure ciuili, ut diſputat& concludit Matt. lauiun tract. de primogenitura, ſecutus Bar. in l.nterdum, infrà eod. tit. Et propterea infei D 5 cundum eum ſiteſtamentum f apud Turcas conficeretur, illud coram duobus tellibus un eſſe. de quo dic ut ibi per eum. Attende etiam ſiin teſtamento 7.teſtes intetfuiſſent,&i ex his negant ſe interfuiſſe, utrum huiuſmodi teſtamentum ſuſtineatur inuim codicllomm quando oppoſita fuit in eo clauſula codicillaris, an non? Dicas illud non ſuſtineri quiterqh duo ex teſtibus neceſſariis contradicunt, fidẽ non facit de cõtentis in eo, alioqui uerò ſiape- cipio quinque tantum interfuiſſent. Soc. eleg. in conſ. 28. in 3. vol. zurfe Cl 6 Bar. in d. lj.in fi. tradit, eum, q ui tutus t eſt aliqua exceptione inducta ad rigorem iuno 4 1i allna Exce tutuseſteue ſeruandum, repetere non poſſe ſolutum indebitè. ponit exemplum in co, qui tutus lue b 2nconfe ebojriledre vur iun 1 lumine ke witet iader da tecamnd bs 2 rrutyroce LuurnA 0 Dercrcl uliummmm 4 au dſt anurraur un qyelin Bara B1. nälurocnaot reapeuprocumn ni e AdGerte qurnlid bare unsRridquodceit N nenqüilekun jenngy docrcppenthar cundum, 1 teverge anduumteben detecumdconing irafet negegicheuthalinc.h r lrKadtocöardocum „ 1aacclin rolein conle mduoigyerxge nonpole- cum Gade udic eict Dar.inc quödlipvocuror lberam ha imiexeknotinlliisclig eüraüpreiaCwodäai neownorabc iSiceadmRew netä mnidepu atänliapeämal † hedexdiucuacrf amchhehar aleäguna mandaum eiigiure te Kicrnngenachänul udic Add hneje e. aconlzsalnqurini eeum qui de 4„. depabenin6 a wolgeinconſ. ccußmar, u2in, mꝗ e 4. exteſtamento un amernoſi reuni 1 O. Gereſcri&m Attende inbac unn ccta ratione olennn, udi etiam aij Vrcta o. de Anan. ncouly 5 ad Diss cauſao om dr.in conl. 1alh nam ſubſtantidc Ex hoc Bardliär ſius teſtamenul &K. K in l.hen ucit texiin lſit recib. impet. ſingulare, qu- ſufficiunt, qu ne non ſeruat:n- in reuocærore palmtamerti 4 dicetet, cnckbils De condictione indebiti. 2rl ptione fori vide Aret. in conſi.3 3.col. v.& in c.dilecti, col. 2. de iudic. Et dum Barto. ſubiungit aliud exemplum in exceptione, quam habent fideiuſſores, ut prius conueniatur debitor prin- cipalis. Dic ad hoc communiter adduci gl.in l.ſi mancipium.§. 1. C. de euict. Bar. in l. ij.6. ſi quid. ffLide condi. ind. LIMITA iſtum tex.ut procedat quando aliquis ſoluiſſet nomine hæredis, alioqui uerò fi nomine proprio. Dec. in conſi. 48. vbi etiam tradit, quid in dubio ſit iudicandum, quando non apparet an proprio nomine, uel hæredis ſit facta ſolutio. Jummarium in l ſi procurator. ſfede cond. indeb. 2 generali mandato non continentur illicita. O& nu. 2. 8 Procurator ſine ppeciali mandato impetrare non poteſt capturam alicuiur uel relax ationem. I generali mandato non comprebend ut procurator poſſit appellare ab executione, exiam ſi in mandato continerctur eum appellare poſſe à quacunque ſententia diffinitiua& interlocutoria. Bar. in lſi procurator. ffide cond. indeb. B A x. in d. ſi procurator, col. 2. ait, in generali t mandato non contineri aliquid illicitum, neque ut procurator poſsit quicquam facere, propter quod dominus poſsit in pœnam incide- re. Aduerte quamuis Bar. hoc ſumat ex iſto tex. tamen in eo de pœna nulla fit mentio. tamen fortè Bar. id, quod accidit frequentius, conſiderauit,& licèt illicitum poſsit eſſe ſine pœna, ta- men quia illicitum plerunqne aliqua pœna coercetur.3J.teſtamento. S. ſi ff. de man. teſta. ideò ad hoc reſpexit Bar. ſecundum. l. nam ad ea. ff.de legi. Et iſta regula procedit etiam ſi procurator t generale mandatum haberet cum libera. ff. de his quæ in frau. cred. Quinimmo hoc locum ha bet eriam ſi dominus iuraſſet de non contraueniendo ijs, quæ à ſuo procuratore geſta eſſent: ita egregiè docuit Bal.in c. I. col. 8. ut lit. non conteſt. per glo. in l. non uidetur. S. qui iuſſu. ff. de reg.iur. Et ad hoc Bar. documentum uide Feli. in c. nouit, nu. 2 8. cum ſeq. de iudic. Soc. in conſi. 1 20. col. 3.in I. vol.& in conſi. 13 1. col.3. eod. vol. Hinc dici ſolet, procuratorem t ſine ſpeciali mandato impetrare non poſſe capturam alicuius, uel relaxationem capti. Feli. in c. I. num. 2 1. cum ſeq. de iudic. citat Bar. in conſi. 83. In cauſa S:atij.& egregiè Soci. in d. conſi. 1 31. Adde quòd ſi procurator liberam habens adminiſtrationem ſoluit mdebitum, non transfert domi- nium tex. eſt not.inl.ſi is cui. S. Flauius. ff. de ſolut. tradit Fulg. in conſi. 1 90. col. 2. propè fi. Ac- cedit ad præfata quod ait Bal.in c. nonnulli, in fi. de reſcrip. ſeilicèt in generali mandato non cõ tineri, utprocurator poſsit cõpromittere: quia compromiſſum periculoſa res eſt.. diem pro- ferre. S.ſtari.ff. de arbitr.& hoc eſt ex mente Bar. in prima illarione, quamuis in ſpecie hoc non dicat. Prætereà non ab re puto eſſe memorabile illud Angeli documentum inl. ab executore, col. 4.& in hſi expreſsim, col. 27. C. de appella. quo traditum eſt, in generali mandato non com- prehendi, ut procurator t poſsit appellare ab execurione, etiam ſi in mandato contineretur, eum appellare poſſe àquacunque ſententia diffnitiua,& interlocutoria: ſed ad hoc ſpeciale mandatum exigitur, propter tex. in l. ab executore. C. quor. appell. non recip. aitq́ue ſe hoc in fa cti contingentia obtinuiſſe. Et hoc confirmat eli. inc. quod ad conſultationem nu. 32. de re iudic. Adde ad prædicta quod cõſuluit Rom. in conſi. 241. col. fi.& in cõſi. 6⁰.& Pet. òe Anch. in conſi.3 67. In quæſito fuperius facto. Et uide Gemin. in c. pen. propè fin. de electi. in 6.& in. c. eum qui. de præben. in 6.& omninò Alex. in conſi. 226. incipien. Pulchrè reſpondit, cũ ſeq. in 4. vol.& in conſi. 2 2. in I. vol.& in conſi. 174. im libro primi& ſecundi vol. Vide etiam Beli. in c. cauſam quæ de iudic.& in c. eccleſia ſanctæ Mariæ, de conſtit. eol. 2.& col. ⁊ 3. verſi, ex qui bus.& Cæpol in conſi. 1 5.& 16. Barb. in conſi. 7. in t. vol.& in conſi. 47. colu. 9. eodem volu.& Antonium de Prato in conſi. 16. inter conſilia Barb. in u. vol. in fi.& Bar. in l. j. ũ. f. ff. quand. ap- pel. ſit Ant. de Butr. in conſi. 66.& in conſi. 74. rurſus Kom. in conſi. 3 4.& in conſi. 2 26. col. 3. &in conſi, 241. colu. 3. Imol. in conſi. 76.& in conſi. 84. in fi.& in conſi. 1 46. col. 4. Et uide bo- nam gl.in e.dilecto, in voce generalis, de præben. Ana. in conſi. 1 2. col. 2.& in conſi. 25. col. ². Oldr. 8 X d — De condictione indebiti. Oldr. in conſi. 66. Aret. in conſ. 1 4 3.& pulchrè Soc. in d. conſ. 2 31. col. 3. in I.Vol. Pau. de Caſt, in conſi. 26 2.& Dec. in conſ. 1 25. in fi.& plenè Beli. in c. i. col. 6. cum ſeq́ ut lit. non conteſt. Jummarium in l. quod nomine. ſede cond. indeb. 12 Maritus qui eſt tutus exceptione ne exigatur, niſi inquantum facere poreſt, ſolutum per errorem repete re non poteſt. Bar. in l. quod nomine. ff.de cond. ind. 1 BART. in d.l. quod nomine, colligit ex iſto tex. maritum t qui eſt tutus exceptione, ne exi- gatur niſi inquantum facere poteſt, ſolurum per errorem repetere non poſſe. Hoc idem affir- mat IJaſ. in l. fuit quæſitum, in ultimo notabili. ff.de acquir. hæred. Attende in hac materia, quia licèt maritus hoc priuilegio perfruatur, ut conueniri non poſsit niſi inquantum facere poteſt tamen iſta regula patitur. 20. limitationes, ut tradidit Io. Campegius in tractatu de dote,quæſt. 23 8. tertiæ par. vbi etiam docuit in quæſt. ſeq. quomoddò intelligatur hoc, in quantum facere poteſt an ſcilicèt ſalua dignitate mariti, vel quomodo. Jummarium inl. ſed& ſi me putem. rde cond. indeb. Quando aliquis tractat de damno cuitando, error in facto proprio toleratur. Bar. in. ſed& ſi me putem. ff.de cond. indeb. BART. in d. I. ſed& ſi me putem, ſic ait in ſumma. Quando aliquist tractat de damno uitã- do, error in facto proprio toleratur. vide Alex. in I.ſi diuortio. ff. de uerb. oblig. Ei an& quan- do error in facto p roprio ſit tolerabilis, vide Bar. in Ij. C. de confeſ.& in. Celſus. ff. de uſuca.& an error iuris in damnis uitandis proſit cuicunque uide laſ. in l.iuris. c. qui admit. Et ad prædi- cta adde, quòd quemadmodum errans ſi ſoluit indebitum, repetere poteſt, ita ille, qui ſuſpica- tur. Iaſ.in lreleganter, infrà eod titu. Item ſcias indebitum ſolutũ per errorem pro dote mulieris nuptæ repeti non poſſe. Bal. nouel.in tract. de dote, in priuilegio. 44. Jummarium inl eleganter. ffde cond. indeb. (ompromiſſum eſt quædam tranſaclio. SItaturo præcipiente compromiſſum inter coniunctos fiori debere, opponipoteſt rem eſſe in iudicio deciſam. Res non dicitur iudicata donec appellari potest. Compromiſſum fatum de re indicata& clara, nullius eſt roboris. Praſcriptionis exceptio an litis ingreſſum impediat. Bar. in J. eleganter. ff.ide cond. indeb. CIRCA hanc.J.& eius materiam uide Decium in conſi. 351. Bar. in d.l. eleganter, ait, compromiſſum t eſſe quandam tranſactionem.& ideo ſicut de re li- quida tranᷣgi non poteſt, ita neque compromitti. Circa hoc primum dictum Bar.ſcilicèt com- * promiſſum eſſe tranſactionem, quamuis Doct.“* communi conſenſu hoc affirmare uideantur, contrarium tamen intrepidè tenuit Io. Baptiſta Caccialupus in tract. de tranſactionibus, in 3. quæſt. dicens impropriè& largè tranſactionem appellari. Circa illud autem, quod compromiſ- ſum,& tranſactio de re liquida,& iudicata fieri non poteſt, vide Bal.& Alex.in l fl. de tranſac. 2& Alex. in l. fratris, in fi. C. de tranſact. in quibus locis traditum eſt, ſtatuto præcipiente f com- promiſſum inter coniunctos fieri debere, opponi poſſe rem eſſe iudicio deciſam.&Alexinl. cauſas. C. eod. tit. vbi hoc idem confirmat.& ideò ait renunciandum eſſe rei judicatæ, ut com- romiſſum ualeat.& in conſi. 3 2. ini 1. vol. Abb. in c. 1. cum ibi addit. de reſcript.& in conſi. 5. col. z. in 2. vol.& in conſi. 9 7. eod. vol.& in c. expoſita, col. pen. de arbitr. Bal.in c. paſtoralis, col. 1. de reſcrip. Aret. in conſi. 22 8. Ang. in conſi. 2 1 9.& Caccialup. in d. tract. in 9. quæſt.& ompl- no uide Alex. in conſi. 13 5. in 6. vol. vbi ait, compromiſſum nunquàm intelligi elſe factum, ne- que fieri poſſe de re liquida,& clara. Et quia Bart. ſubiungit rem non dici jacien ndone appellari poteſt. Quæro ſià ſententia extitit appellatum,& poſiq iam ſuperlunt duo dies tan tum ad proſequendam appellationẽ, factum eſt compromiſſum in abſentem, qui 1 8 ie 1 ſi 420☛☚ ½* 6 10 9 Pal u Ilgkan encte ca dunorau hr Rüyrbine üülhege wchlanna- wgile elne Ty Aanan,ahn, unh .Megu ere Dateſ, lluuun ne ind. conjſi. 4. in conſi. De condictione indebiti. 272 diebus compromiſsi onus ſuſcepit: An ex hoc ſententia in rem iudicatam tranſijſſe cenſeatur, ita ut compromiſſum inane reddatur, an uerò ſententia com promitſo intelligatur eſſe ſuſpen- ſa? Raph. Fulgo. in conſi. 1 6 8. ait eam in rem iudicatam tranſij ſſe. Et ad prædicta uide Soci.ia 3 8.& in conſi. 5 1. in I. vol. plenè Barb. in conſi. 8 5. in 3 volu.& Anch. eruditè in conſi. 184. Ang. in conſi. 198.& in conſi. 2 48. Bal. in conſi.3 49:in fi.in 3.Vol. Corn. in conſi. 65.in 4.vol. Abb. in d. cap. expoſita, col. 2. de arbitr.& omninò Dec.in conſi. 3 9. ubi concludit, ul ettuwen 64 compromiſſum t factum de re iudicata& clara nullius eſſe roboris& momenti, niſi ei fuerit Q Sit ni bit diſ mquantum Degius intraeaudi tello 1 elh Srturhoc igen ad magl ¹ 4] toleratur. Lindeb. do Aiquist narn 0. ff.ge uetb. doigl confeſ.&in Celu in liurisqc. quiain, repetere potebia 1 ſ N lutũ per erroreognt 2 legio. 44. maeb. oypon poteſ en adeb. fuzot. tranſactionem r- oc primum diäm conſenſoboc an pus intract demn⸗ Circa lud arrepc, 5 I I renunciatum.& renunciationem huiuſmodi fieri debere in ſpecie,& dici non obſtante tali ſen tentia. neque ſufficit iſto caſu illa clauſula, quòd intelligatur uerti lis& quæſtio ſuper omni& co toto, ſuper quo fuerit renunciatum. An autem& quando exceptio rei iudicatæ obſtet agen ti ſuper eo, quod deductum erat in alio iudicio per uiam exceptionis, vide Soc. in conſi. 246. col. pen. in I. vol.& in conſi. 94. in 3. vol.& Dec. in conſi. 96.& in conſi. 343. ubi ait tria requiri ad hoc, ut huiuſmodi obſtet exceptio. Primò ut idem petatur. ſecundò ut eadem ſit conditio perſonarum. tertiò ut eadem ſit cauſa.& in dubio pronunciandũ eſſe ait, huiuſmodi exceptio- nem nonobſtare. ad hoc uide etiam Abb. in cõſi. 50. in 1. vol.& Feli. in c. aduerſario, de excep. An autem etiam præſcriptionis t exceptio litis ingreſſum impediat? vide Soc. in conſi. 3 8. col. 3.& in conſi. 20 3. in I.vol. Et diſtingue, aut probari poteſt incontinenti,& tunc impedit litis ingreſſum,& conſequenter compromiſſum. Aut requirit altiorem indaginem,& tunc ſecus; ut docuit Bar. inl. fiff. pro ſuo. quem declarat Aret. in conſ. 98. Et breuiter quæ nam ſint exce ptiones, quæ impediunt litis ingreſſum, uide apud Martinum de Fano in tract. de exceptioni- bus impedientibus litis ingreſſum. Summarium in dtl eleganter. I. ſ quis poſt. f.de cond. indeb. gxceptio quando qpponi debeat. Exceptio loci non tuti opponi potest, etiam poft litem contetatam. Bar. in d.lxeleganter.§. ſi quis poſt. fB. de cond. ind. BARr. in ead.. ũ.ſi quis poſt,tractat, quando exceptio t opponi debeat. aitque in primis opponendam eſſe exceptionem fori in principio, priuſquam aliquis actus fiat, per quem in iu- dicem conſentiri uideatur. Aduerte tamen, quia eam opponi poſſe etiam poſt litem conteſta- tam uidetur probari in l. nulli,& ibi Alberi. C. de iudic. de qua re uide plenè Feli.in c. paſtoralis, de except. Subiungit poſtea Bar.&xceptionem excommunicationis eriam poſt litem conteſta- tam obijci poſſe: quia ſicut excommunicatus erat ab initio, ita etiam poſt. vide Feli. in c. exce- ptionem, col. 6. verſi. falit tertiò.& col. 1 2. verſi. item iſta exeptio„de exception.& Alex. in I.j. §. ſublata. ffad Trebell.& in 1j.§.01. f. de feri.& trad. in c. fu. od. tit. de fer. Adde ſimiliter oppo- 2 ni poſſe exceptionem f loci non tuti, etiam poſt litem conteſtatam: quia uotidie grauat.& „ 8 I 1 idem eſſe dicendum in quacũque alia exceptione, quæ quotidie grauat, aperit Feli. in c. Acce- dens. 2. col. pen.& fi. ut lit.non cont. Et dum Bar. proſequitur, quando opponi debeat exceptio dilatoria, uel peremptoria, quærendum eſt, an ſſexceprio dilatoria fuit omiſſa in cauſa princi- pali, poſsit poſtea obijci in cauſa appellationis? vide Feli. in c. ad audientiam. 2. nu. 26. de reſcri. ubi ſubſequenter tradit, quid quando huiuſmodi exceptio negligentia, uel dolo fuit omiſſa. quę autem dilationes ſint dilatoriæ,& quæ peremptorię,& infrà quod tempus opponi debeent,& non, vide Feli. in c. paſtoralis, de except.& plenè in c. ad audientiam, eod. tit. Jummarium in d. l. eleganter. S. ſi qua lex. ſ. de condl. ind. Jle tenetur ſaltem ciuiliter contra quem eſt lata ſententias licot id non debeatur. Bar. in d. l. eleganter. S. ſi qua lex. ff.de cond. inde. BaARr. in ead. lS. ſi qua lex, in fin. ait, eum ſ teneri ſaltem ciuiliter, contra quem eſt lata ſen- tentia, licèt id nõ debeatur. ſed an hoc idẽ locũ habeat ẽt in laudo uide Paul. de Caſt. in cõſ. 70. Summarium in! ſi non ſortem. ff de cond. indeb. ILex quando reſaſtit contrastui,e; eo neque obligatio ciuilis neque naturalis oritur. Bar. * tuiſſet, ſecundum“ comm. opin. doct. Et vide Rom. in conſi.43 7. in primo — 4 2 3 De condictione indebiti. Bar. in I. ſi non ſortem. ff. de cond. indeb. BART. in d.ſi non ſortem, inquit, quando lex t reſiſtit contractui, ex eo obligationem ne que ciuilem neque naturalem oriri. Amplia hoc habere locum etiam in Prohibitione iudicis . 2..;......„ ut eſt tex. not. in kis eui boois. ff. de uerb. oblig. u bi ſi prodigo interdicitur adwiniſtratio bono- rum, non poteſt poſted ciuiliter aut naturaliter obligari, licèt ante interdictionem obligari po Analm pin,— dubio. colu. 1. Adde tantam eſſe huius reſiſtentiæ uim& porentiam, hoc eſt, quando contractui lex reſiſtit, ut iuſiu- randum accedens nullius ſit roboris& momenti, quando lex ſuam prohibitionem dirigit in 1 21. 2.. 8 perſonas contrahentium. Barb. in conſ. 6 6. inter cõſilia Curtij.& Alex. in cõſ. 8 1. nu. 2. in 3. Vol Summarium in d. ſi non ſortem. ſ ſi quis ſ2lſo. ſ. de cond. indeb. Quamuis ego ſciam me non teneri aduſuras, ſipromutto uel ſoluo tibi ufuras ne uexer fuper debito prin- cipali non poteſt dici me ſcicurem indebitum ſoluere noluiſé. Bar. ĩn d..ſi non ſortem. S. ſi quis falſo. ff.de cond. inde. BART. in ead.1§. ſi quis falſo, ait, quamuis ego ſciam t me non teneri ad uſuras, ſi promit- to uel ſoluo tibi uſuras, ne uexer ſuper debito principali, dici nõ poſſe me ſcientem indebitum ſoluere uoluiſte. hoc idem tradit Alex. in conſ. do. col. 2. in 3. vol. Summarium in l. ſi non ſortem. ſ. ſi centum. ſrde cond. indob. emo cogendus eſi Ftare in communione. Datio inſolutum quæ fit plus debito in totum uitiari. Si datio inſõlutum fit per uiam contraclus, an teneat. Dationem inſôlutum debitsrem uſque adeò à debito lilerare, Vt tollatur hypotecaria quæ erat in bonis, cg etiam fideiuſſio debitoris. Datio inſõlutum an contineatur in ftatuto diſponente de alienatiöne. An es quando res poſſit pro eo quodnon eſt debitum retineri ratione eius, quod uerè debitum eſt. 2 . Bar. in d.. ſi non ſortem. S. ſi centum. ff.de cond. ind. BaARr. in ead.l.S.ſi centum, inquit, neminem t eſſe cogendum ſtare in communione. Ad- de rationem eſſe, quia communio parit diſcordias. vide doct. maximè Iaſ.in l. qui Romæ. S. co hæredes. ff. de uerb. oblig.& in l.non amplius. S. cùm bonorum. ff. de lega.i. Et an& quando pa- ctum perpetuæ communionis ualeat, vide Dec. in conſi. 26 5.& Feli.in c. ſi diligenti. nu. 28. de for.comp. Et an& quando pactum de non diuidendo aliquas res ualeat, vide Soc. in conſ. 278. col.pen.& fi. in 1. vol. Bar. in d. S. ſi centum. verſic. Tene etiam menti, inquit, dationem t in ſolutum, quæ fit plus de bito, in totum uitiari. idem uoluit Bal. in l.certi condictio. S. quoniam. ſf.ſi cert. pet. Ad rem fa- cit.. cuùm amplius. ff de regul. iur. Contrarium tamen uidetur ſenſiſſe idem Bar. in l.poſt contra tum.ff. de donat. propè fi.vbi ait, eam uitiari ſolum pro ea parte, quæ uerum debitum excedit. vide Alex.in l. iuſtè poſsidet, colu. 5. f.de acquir. poſſ.& Bald. inl. fi. f. quod met. cau.& in Lünn & aij. ſf. de public. Abb. in conſi. 43. in 2. vol. Barb. in c. ſuper eo, col. 7. de off. deleg.& libi Felin. col. 1 2. Alex. in conſi. 2 27. Viſo chemate, col. I. in libro primi& ſecundi vol.vbi apertiſsime te net, dationem in ſolutum factam pro debito non uerò nullius eſſe roboris& momẽti.& Ron⸗ in conii. 50 ubi etiam tradit, quid ſi datio t in ſolutum fieret per uiam uireii ne mcan 45 4.vbi loquitur quando debitum erat pro parte uerum,& pro parte falſum, an ſu 3 Lun ca parte, in qua eſt uerum.& ibi loquitur etiam de immitsione ex primo decteto die n omninò Bal.in c. quoniam frequenter..ſin autem ut lit. non doiteecofüss a 994* v 3. par.& in conſi. 75.in par. ex cuius dictis colligi poteſt declaratio.& in eh 2d ubi ponit pulchrum caſum. vide etiam Fulgo.in conſi. 87.8 in conſi. 72.Ki 1 1 ſr omninò Dec.in conſi. 40 3. col. 5.ubi ſequitur Bar. hic.& idem concludit in d. l.cùm amp 3 7 3. ire unum lutum. ff. de reg. iur. Poſtquam hic agimus de datione in ſolutum, nolo ſilentio prætetire Lata M lame den aunin r W dtetnna Plfen en ¹ Krnadd cnced laniac Krürdſ ni hnan lan lkn dülha o ui 7 0 vu ſann u m e T, d uüline . um er. Of am enamin 684 Inerdicitar dhe 1 Faxc ond.nde- 16ꝗ/ Ho8 uras ne . uaei M Kde condinde. de non teneri adur no poſſe me ſcenn 6 .voOl. 7 1 7 tolatur hypa. 2 lelgum r n⸗ tnue eius, qudun‘ Lde cond ind. endum ſtarei- Oct. maximeè li- um. f. delega 65& Feliinc ⸗ uas res ualearſe p De condictione indebiti. 273 ſcitu dignum, ſcilicèt, dationem t in ſolutum debitorem uſque adeò à debito liberare, vt tolla⸗ tur hypothecaria, quæ erat in bonis, atque etiam fideiuſsio debitoris.& ideò quamuis res da- ta inſolutum poſtea euincatur, non poteſt creditor habere regreſſum amplius contra bona ne- que contra fideiuſſorem: quare oportet creditorem eſſe cautum, vt cùm accipit dationem in ſolutum, proteſtetur ſe uelle reſeruare ſibi ius contra hypothecam,& contra ſideĩuſſores. Cæ- ol. in caut. 1 2 3. Et qua cautela ſibi prouidere debeat ſi res euinceretur, docuit idem Cępol.in eaut, 1 47. Qæro etiam utrum datio t inſolutum in ſtatuto diſponente de alienatione cõtinea tur? Dec.in conſ.5 86. nu. 9. ait eam contineri& comprehendi. idem uoluit Io. Bertachinus in tract. de gabellis, in 3 membro octauæ par. princip. nu. 9. Hoc idem apertè uoluit idem Dec. in conſ.60.vbi aitproximiorem, qui uigore ſtatuti ad recuperanda bona alienata admittitur, pari ratione poſſe bona data in ſolutum redimere. vide ad hoc Alber. in 2. par. ſtatu q. 2.& in I. par. „1 10. alids 88. Barb.in rubr. de reb. eccl.alie. uel non. in vlti. fol.& KRom. in conſi. 107.& ad rem facit quod dixit in conſi. 21 9. in 2. col. ſi uerò ſtatutum de uenditione diſponeret, tunc da- tio in ſolutum neque permutatio contineretur. Arct. in conſi. 1 24. Bar. in eod.§. ſubiungit, an& quando res poſsit t pro eo, quod non eſt debitum, retineri ra- tione eius, quod uerè debitum eſt. vide lmol. in conſi. 12. col. antepe.& ſeq. Capram in conſ. 55.col. pen. Bal. in conſi.3 76.in 1. uol. baul.in conſi. 16 8. in nouis,& in conſi. 316.& Abb. inc. 1 col. 2. de reſti. in integr. Et dum Bar. agit de expenſis factis proꝑter utilitatem ipſius rei, vide omninò quæ poſui ad Bar. in lin fundo. ff. de rei uend. ubi multa ſcitu digna in hac materia ex- penſarum poſita ſunt. Jammariumin d.l. ſi non ſortem. I. qui filioſr de conq. indeb. Qui ignorans mandatum reuocatum ſõluit, liberatur. Bar. in d.l.ſi non ſortem.. qui filio. ff.de cond. indeb. . BAA. in ead.l. S qui filio, ſic ait in ſumma: qui ignoranst mandatum reuocatum ſoluit, libe ratur. vide Alex. qui hoc documentum refert& ſequitur in conſ. 162- in 5. vol.& an& quando reuocatio procuratoris notificari debeat, vide Alex. in conſi. 83. in J. vol.& Raph. Cum. in cõſ. 148.& Abb.& alios in c. mandato, de procur.. ne Summarium in d.l. ſi non ſortem. ſ. libertus. fede cona indeb. Verba ſemper ſant intelligenda ſecundum qualitatem perſanæ ad quam diriguntur. Famulus qui tibi promiſit ſeruire utrum us poſſit alium in locum ſuum delegare. BART. in ead.l.§. libértus, col. 6ö.verſ.& prædicta faciunt, ait uerbat ſemper eſſe intelligen- da ſecundum qualitatem perſonæ ad quam diriguntur. De hac re uide plenè quæ poſui ad Bar. in l.plenum. S. equitij. f.de uſu& habit.& Fulg. in conſi. 27. Bar. in eod. S.& col. in fi.dum loquitur de famulo, qui tibi promiſit t᷑ ſeruire, vtrũ is poſsit alij conce di, uel delegari; vtitur promiſcuè hoc verbo, concedere& delegare, cũ tamen differant. 1.& ibi glo. C. de nouat. tradit Alex. in l.j. in princ. col. pen. f. ſol. matr. Bar. in eod.§. libertus, col. pe. verſ.tertiò dicunt, tractat, cuius expenſis operæ ſint præſtandæ. vide Felin. in c.. col. 4. de libel. oblat. — Eucubrat. in l.iudex. ff. de cond. indeb. LiurràA iſtam. l.iudex. vt nõ habeat locumt in ſententia lata inter uirum& uxorem, vt per Romiin ſingul. 30 8. Tu ſcis quòd donatio. quem refert& ſequitur laſ.hic. Fummarium in l. interdum. ff. de cond. indeb. Pecunia efi de rebus quæ ſeruando ſeruari non poſſunt. Teſtamentum fuit inuentum de iure ciuili. Bar. in. interdum. ff. de condi. indeb. BaARr. in d.l.interdum, col.. verſic. Nota iſtam glo. ait, pecuniam t eſſe de rebus, quæ ſer- uando ſeruari non poſſunt. Dicas in hac re uarias eſſe Docto. ſententias, vt uidere eſt apud MM glo.& Gl De condictione indebiti. glo.& doct. in Lj.§. quæſitum.ff. ad trebell. in J. agitur. ff. de iur. delibe.& in. lulianus. hæred. Abb. in c. nonnulli, in uerſi. de pecunia etiam, de reb. eccl. non alien.& lo. de Ana. in c. i- cèt Hely. col. 3. de ſimon. Pecunia enim ordinatur ad aliud, ſicut ad finem, ut ait B. Thom. in 2. ſecundæ de auaritia. c. ad ſeptimum. Et pecunia, teſte Cicerone in ſecundo KRhetoricorum, eſt aliquid non propter ſuam uim& naturam, ſed propter fructum& utilitatem ex ca proue- nientem. Ad pecuniæ autem uſum tria requiruatur ſecundum Aegidium in ibro de regimi- ne principum. c. 1 7. Primò ut eam non acquirat unde non debet. ſecundò ut accipiat unde de · bet. tertiò ut expendat eam prout debet. 2 Bar. in ead. l. col. 3. in principio ait, teſtamentum t fuiſſe inuentum de iure ciuili. De hac re uide omninò Alex. in conſi. 2. col. pen. in I. vol.& in conſ. 22 9. Viſis codicillis, col. 3. in libro pri mi& ſecundi vol.& Curt. in conſi. 6 3. Fulg. in conſ. 6 1. col. pe.& plenè Martinum Laudenſem in tract. de primogenitura, ubi latè diſputat hunc articulum,& demum accedit ad hoc Bartoli documentum. Et ex hoc infert ad quæſt. utrum teſtamentum apud Turcas coram duobuste- ſtibus confectum ualeat, an non?& conclude vt ibi per eum. Adde teſtamenta apud Roma. nos in acie hoc modo fieri conſueuiſſe: milites enim antequam arma induerẽt, tuor audientibus dicebant: Talem hæredem inſtituo. Plutarchus in uita Coriolani. Fummarium in l. qui inuicem. fde cond indeb. 1 Quando duo ſunt ad inuicem debitores in quantitate, ita ut compenſatio opponi poſſit, eæ unut ſoluit al- zeri, vtrum prohibeatur petere quod ſibi debetur. Bar. in J. qui inuicem. ff.de cond. indeb. 1BANT. in d. l. qui inuicem, tractat, quando duo t ſunt adinuicem debitores in quantitate, ita ut compenſatio opponi poſsit,& unus ſoluit alteri, abſque eo quòd oppoſuerit compenſa- 1 tionem, vtrum proptereà prohibeatur petere quod ſibi debetur?& eum non prohiberi tradi- dit idem Bar.& Iaſ. in I. ſiquidem. C. de trãſact. Bar. in l.ſi cuùm dos, in princ. ff.rer. amot.& Alex. in conſi. 1 64. Viſo themate. col. pen. in lib. primi& ſecundi uol. Fummarium ml. cum g. I hideiuſſör. ff. de cond. indeb. Eadem ſolutio parere non poteft liberationem& repetitionem. Bar. in l. cùm is.§. fideiuſſor. ff. de cond. indeb. 1 BANI. in d..§. fldeiuſſor, colligit ex iſto tex. eandem ſolutionem t parere non poſſe libera- tionem,& repetitionem. vide exemplum apud Alex. in conſi. 69. in fi. in 3. uol. Jummarium in d.l, cum. I. ſi mulier. de cond. indeb. Error quando à pietate cauſatur, ceſſat repetitio indebiti. Indebitum ſolutum per errorem pro dote mulierui nuptæ repeti non pokeſt. Bar. in d.l. cùm is.§. ſi mulier. ff.ide cond. indeb. 1 BARI. in ead..S. ſi mulier, ſic ait in ſumma. Quando à pietate t cauſatur error ceſſat re⸗ petitio indebiti. Vide Roma. in conſi. 42. vbi loquitur in ſoluente legata ad pias cauſas exte- ſtamento, ex quo nullus adiuit. Et dum Bart. agit de ſolutione facta dotis cauſa, vt repeti 5 poſsit, niſi quando cauſa pietatis induxit aliquem ad credendum ſe eſſe obligatum, non quo ipſa dos ſit pietas, colligitur ex dictis Bartoli cauſam dotis non debere inter cauſas pias annu- merari. vide Alex. in l.ſi conſtante. col. 1 3. f. olu. matrim. vbi idem tenet,& Abb.in conſi. 106. in 1. vol. Barba. in conſi. 87. in 4. vol. Dec. in conſi. 72.& in conſi. 348. vbi ſequitut auhie de 2 clarando etiam quando ſolutum ex cauſa dotis repeti non poteſt. Et quòd wchehieun 5 u- tum per errorem pro dote mulieris nuptæ repeti non poſsit, tradit Bal. nouellin zce e— in 44·Priuilegio. Et dotis cauſam propriè dici non poſſe caulam piam Jniſi quando zih 3 paupere, vel pro ea, quæ quamuis non ſit pauper, tamen inſpecta eius dignitate& conditione nõ poteſt nubere pari: egregiè docuit idem Bal. nouel. in d. tract. in 5. par.& lo. Campegids in- 1 5 ſuo tracta. de dote in 9. q. primæ par. Tamen eam eſſe cauſam piam tenuit Socin. in coni. 2 2 1. 6 C ·§* 9 ff.de peti. tribus aut qua- Kahadcnhha Veärra n üdrn maln Gladan Anumnnal Rage lbeken Nun An 7 1 1 dlen düypno. in dn N n, d 1 ſnn 1 22 an, 2 l. d. 8....7.—, e De condictione indebiti. 274 ona... X.. lcut äinene col. 6. in I. vol.& dotem. ꝓropriè eſſe cauſam piam tenet Baptiſta à ſancto Biaſio in tract. de pri droneiin 8 muad- uileg. dotalibus. in 206. priuilegio, vbi ex hoc infert, de legato dotis tanquam de legato ad piã krucum dani An caufam non detrahi Falcidiam, per auth. ſimilin er. C. ad leg. Balcid. likaten, um Aegidiun u Jummarium in A.l.cum. ſ.. qui hominem. ſ de cond. in deb. lebet ſcu d n 1 Obligationem in genere conſiſtentem,& obligationem alternatiuam æquiparari quò ad õluendam. A Teskator mandauit quædam eſſe ad pias cauſas eroganda prout uidebitur executoribus te ftamenti, ipi nuentu deiue 1 executorer negocium priuilegiatum elegerunt, vt putd fabricam eccleſiæ, E apiſcopus loci quartam 0 ſdul 9 ra deb 1— La aniſta quarta debeatur. itsendeiali Lalebia, aelas2u eplene eninml Bar. in d.l. cùm is. S. qui hominem. ff. de cond. indeb. „ kcewum ceiti 1BAKr. in ead.l.§. qui hominem, ait obligationem t in genere conſiſtentem,& obligatio- m apud Turca em nem alternatiuam ęquiparari quò ad ſoluendum: quoniam quiſibet ſoluere poteſt quod vurt, D. Adde teſtanena alioqui uerò quò ad repetendum: quia ſoluens in alternatiua obligatione non repetit, ſed in amarma indveiin obligatione generis datur repetitio.& ratio eſt ſecundum Bar. quia in obligatione gengris ni- ac voinutaCni hil eſt in obligatione, ſecus in alternatiua. Attende hanc rationem Bartoli quæ nõ uidetur poſ- 9 F ſubliſtere: quia id, quod ab obligato in genere ſolutum eſt, fingitur à principio fuiſſe in obli aaeb. gatione. J. cùm incertus. ff. de leg. 1. Et pro iſta opinione adduco not. tex. in l.vnum ex familia. heuſcti ppemnſhza S.. ff. de leg. 2. vbi ille, qui poteſt ex permiſsione teſtatoris eligere unum de certo genere, vr putaà ex familia teſtatoris, cum primùm unum elegit, ille in ſpecie cenſetur uſque à principio näeb, electus à teſtatore.& per iſtum tex eg: egiè decidit pulchrum caſum Abb.in c. in cauſis. col. 3. 2 de elect. qui ei in facti contingentia euenit. Quidam teſtator t mandauit quædam eſſe ad pias e cauſas eroganda, prout videbitur executoribus teſtamenti. iſti executores negocium priuile- que coquod oyit giatum elegerunt, vt putà fabricam eccleſiæ: Epiſcopus loci quartam petebat: fuit ei reſpon- detut: Kemmm fum, de legato facto pro fabrica quartam non deberi. c. f. deteſtam. Replicatum fu t, fabricam im dosintneth non à teſtatore ſed ab ipſis executoribus electam fuiſſe: deciditque Abb. per text. in d.l. unum adinuicem dedinsi i uol. ex familia, quartam non deberi: quoniam illud, quod factum fuit ab executoribus, uſq; à prin ecaud.indk!. cipio ab ipſo teſtatore factum exiſtimatur.& pulchras deciſiones ad rem hanc facientes, uide — apud Fcli. in c. cũm. R. canonicus, de offic. deleg.& de illo tex. in d. l.vnum ex familia, bene lo- diindeb. quitur Soci. in conſi. 94. in I. vol. Ad idem eſt glo. not. in lapertiſsimi, in fi. Q. de iudi. quæ ait, lutionem tpy ſi do electionem alicui, electionem ab eo factam,à me factam eſſe cenſeri. Ex quibus infertur. n 6in pari ratione in re propoſita concedendum eſſe;illud, quod ſolutum eſt ab eo, qui erat in gene- re obligatus, uſque ab initio in obligatione fuiſſe cenſeri. proptereà fortè melior& noua ra- condl ndel. tio differentiæ inter caſus prædictos afferri poſſet,& dici in obligatione alternatiua, quæ inter pParum diſsimiſia communiter fieri ſolet, paruum præiudicium eſſe poſſe, an magis in una re unn af qudm in alia fiat ſolutio, vt habetur in l.j.ff de reb. dub.& ideò attento hoc modico præiudicio mirum non eſt, ſi non datur repetitio. id quod alioqui eſt in obligatione generis: nam inter ar nd iodeb. 9 tifices longa eſt differentia.linter artifices. ffde ſolu.& hoc patet ad ſenſum, igitur facilius re- lo apietae e 5 petitio eſt concedenda ratione illius maioris præiudicij, quod euenire poſſet. luente kgradl, foluer 3 dCcbl. Jummarium inl. ſeruus. ff. de cond. indeb. — 7 et eu: Pecunia recepta ut reddatur res, in qua aliquis recipiendo pignori furtum commiſit, repetitur. dendum 9— non debeteine A Bar. inl. ſeruus. ff de cond. indeb. b biigem rn dä 1 BAR. in d.J. ſeruus, ſic ait in lumma. Pecunia t recepta ut reddatur res, in qua aliquis reci- 6 4„.—.....—. 4 1. 49 in⸗ Piendo pignori furtum commiſit, repetitur. Vide de hac re lo. de Anan. in conſi. 70.& Bald. in acoci, äuh conii. 131.in 3. par. vbi loquiturQin mo nacho. orett. E9h i S3,P Auuüeurin G ah icbl voxln Jummarium il. frater a fratre. ſf.de cond. indeb. Sit tracdl 4 n,vi 2 I Inter patrem 2 filium exiſtentem in poteſtare non oritur obligatio ciuilir, ſed tantm naturalu. caulam 5 ügmun ³ DBater an filijs obligetur ad reddendam rationem adminiftrationus bonorum maternorumn. inf pectie gn 1 5 Quare inter duor filios ciuilu obligatio non contrahatur. 1 mdasauuu- MM 2 4 Qui u X 8 4. 9 10 11 1 2 13 14 74 16 77 1£ 1 9 2 0 21 22 De condictione indebitt, Qui aliquid facere non poteſt, alteri hoc idem facienti conſentire non poteſt. DPapa ſibi fucceſſorem eligere non potest. Papa uiuens poteſt conſentire Cardinalibus, cot eius eligant fucceſſorem. Inter patrem&h filium in aduentitijs an oriatur ciuilis obligatio. Acrio de peculio an ſit in rem, del inperſönam. Hæredias lacens dari poteſt. Hæredias paterna continuatur in filio immediate mortuo patre. Pilius qui recepit pecuniam debitam patri, cenſetur eius hæreditatem adire. Filius quando debitum patru, Vel hæres debitum teſtarorus ſoluit, cenſetur hæreditatem adire. Jlie qni ſoluit in dubio, magu proprio quam alieno nomine actum gerere exiſtimatur. Quando peruentione peculij eætinguitur obligatio naturalu, utrum extinguatur reſpeutu quotæ, an ue- rò quantitati. Si frater ſoluit alijs creditoribus ex neceſſitate poteſt repetere iudicio familiæ erciſcundæ: ſi erò ex uo- luntate tunc agendum esft aclione nedociorum geftorum. Dominus an poſſit ſeruo naturaliter obligari. Quando debitum naturale eft ſimplex abſcque peculio tunc nec ab ipſo filio deducitur, nec ipſe a cohærede, An eæ quando pater poſſit contrabere cum filio. Quando dicatur fieripalam. dn inter patrem&; ſilium donatio fieri poſſit. Honatio inter patrem S filium morte patris confermatur. An C& quando pater poſſit eſſe autor in donatione, quæ ſibi fiut a filio. Bar. in J. frater à fratre. ff.de cond. indeb. BaART. in d.]. frater à fratre, col. 4 verſi. Et primò circa primam partem, quærit quæ ſit ra- 1 tio quòd inter patrem t& ſilium exiſtentem in poteſtate non oritur obligatio ciuilis, led tantũ 2 3 4 naturalis: atque ita ſentit expreſsè inter patrem& filium non oriri obligationem naturali exce pta. Hoc idem ſequitur Alex. in conſi. 150.in lib. primi& ſecundi uol.& in conſi. 20. in 3. volu. & Soci in conſi. 4 in 1. vol. vbi tenet, diuiſionem bonorum factam inter patrem& filium nul- lius eſſe roboris& momenti. Sed an pater t fllijs obligetur ad reddendam rationem admini- ſtrationis bonorum maternorum?& dicas eum non teneri, pro bonis uerdò aduentitijs flliorũ uid fieri debeat, vide omninò Soci. in conſi. 34. col. pen. in I.vol. vbi multùm extollit opinio- nem Salic. vt ibi per eum.& dum Bar.in ead. col.in fi. tradit regulam, quòd ex qua cauſa reci- iendo ab alio, tu acquiris mihi, ex eadem ſtipulando tibi non obligor. Limita iftam regulam ut per Bar. infrà in 6 col. verſic. venio.& ubi ceſſat hæc regula, pater filio obligatur, vt ibidem per Bar. in uerſ. pro cuius. b HONRD Bar. in ead.l.col. 5. in princip. tradit rationem, quare inter duos f filios ciuilis obligatio non concrahatur, vt ibi in verſic. Reſponde ex prædictis. Tu ex hoc Bartoli documento potes in- ferre, quemadmodum inter patrem& filium donario non conſiſtit, ita nec inter fratres poſi⸗ tos in patria poteſtate poſſe conſiſtere: quia non poſſent donare niſi patris bona.& hoc pro- cedit etiam ſi eis bonorum adminiſtratio concederetur: nam conceſſa bonorum adminiſtra- tione non uenit donario. filiusfawilias. f. de donat. Hoc tamen limita ſecundum lo. Andr. in addit. ad Specul. in tit. de inſtrum. edit.§. porrò quid ſi filiusfamilids, colu. z. niſi frater donaret fratri ipſo patre conſentiente: quoniam tunc donatio ualida eſſet. Sed cogita, quomam huic limitationi& conclufioni uidetur regula refragari, quæ traditur per gl.in lf.in uerbo accom- modarc, C. de pact.& per Barto.& Bald. in l.ij. Q. ſi aduerſ. donat.& per Bar.in Lſi fundus.ſf. de pignor. ſcilicet, eum, qui aliquid facere t non poteſt, alteri hoc idem facienti conſentire non poſſe. Sed ſic eſt, quòd pater filio in eius poteſtate exiſtenti donare non poteſt.I. dolaie quas parentes. C. de donatio. inter uirum& uxorem, igitur neque fllio donanti fratri 1uo poterit 49 P lcrnr 7. 11 rakemdal tirln.ie ertrecDd eincrät twpne wutunn Vrddes Wanrim uw tjate mhride Plülnid Cöntmaln lln nin eranzen hantte 1 Gerriniais tem adit. t, cenſe b cenſetur heng Lerere exiſtimanr Nextnpuat Luatur nhra ao fimlie erejtauteſ. ec hß flu Aun, 22 ndeb. aprmam panen- don oriturobigu onoriri obügnn ſecundi uol&i- n factam inter rad feddend; n, pro boni ⁰ in 1. vol.vbim- lit regulam, qé- nonobigor. E gulo pater Slooe nter duos den, De condictione indebiti. 275 oterit conſentire. Prætered hoc modò fieret fraus legi de perſona ad perſonam, contra.l. non dubium. C. de legi. Et ideò uera non uidetur eſſe illa opinio, de qua agit laſ. in l. ſi is qui pro emptore.ff. de uſucap. ſcilicèt eo caſu patrem cenſeri emancipare filium quò ad illum actum: quia hoc eſſet uiam frandibus aperire. De hac re uide Oldra. in conſi. 26. incip. Pater conſen- ſit filio. Aret. in I. placet. ff.de acquir. hæred.& Alex. in conſi. 20. col. 2. in 3. vol. Aduerte quo- niam contra id, quod de patre conſentiente prædiximus, uidetur urgere: nam Papa ſecũdum *† opinionem uotis crebrioribus approbatam t ſibi ſucceſſorem eligere non poteſt, ſecundum 5 glo.& Archid. in c. ſi tranſitus. 79. diſt. idq́; docuit gl. ſummæ 8. quęſt. 1.& Philip. de Peruſ.in c. vbi periculum, de elect. in 6. Abb.& alij. in c. licèt, de elect. Abb. in c. accepimus, de pact.& in c. ſignificaſti col. ꝑen. de elect. FEirma. in tract. de Epiſcopo, in 40. quæſt. 3. par. primi libri. ubi ſu- eraddidit, hoc, etiam ſi Cardinales id ſtatuant, Pontifici non licere. Idem uoluit Marti. Laud. in ſecundo tract. de Cardinalibus, quæſt. 39. Lud. Bologninus in ſuo commento priuilegij Bo- nonienſis gymnaſij. Feli. in c. 1. in 7. fallen. de conſt.& Iaſ. in rubr. C. qui teſta. face. poſſ.& tamẽ 6 poteſt Papat uiuens conſentire Cardinalibus, vt eius eligant ſucceſſorem, per c. ſi tranſitus. 79. diſt. qui alioqui ſine ipfius conſenſu eligentes criminis læſæ maieſtatis rei efficerentur, ſecun- dum Bald. in l. quoniam liberi. C. de teſtam.& citat ad hoc Innoc. atque ita eſt dare caſum, in quo ille qui non poteſt facere, poterit alteri idem agenti conſentire, contra prædicta. Co- gita ſolutionem. 7 Bar. in eadem l. col. 6. in princip. verſic. Pro cuius declaratione, tradit an inter t patrem& fi- lium in aduentitijs oriatur ciuilis obligatio.& concludit, eam oriri non poſſe in ijs, in quibus, * pater habet uſufructum. Sediſta opinio Bartoli“ communiter reprobatur ſecundum Socin in conſi. 16 2. col. 5.in 1. vol. vide Signorol. in conſi. 16 2. vbi tradit etiam quid iuris ſit, ſi poſt obli gario nem emancipatio ſuperueniſſet. 8 Bar. in eadem l. col. 8. verſic. veniamus ad tertiam, quærit an actio t de peculio ſit in rem uel in perſonam? vide eundem Bart.in lj. colu. 4. ff.de pecul.& laſ. in§. actiones, colu. 6. inſtitut. de action. Et dum Bart. in ead. col.in fi. ait ciuilem, vel naturalem ſolam non ſufficere ad pro- ducendam actionem, limita hoc niſi ex ęquitate iuriſgentium, qua maioribus parere debemus: quia illo reſpectu ineſt obligatio naturalis. Bar. infrà in hac ead. l. colu. 1 4. vbi etiam alio modo limitat: nam propter creditores peculiares pater ex contractu mutui ipſi filio naturaliter obli gatur, quò ad hoc ut in peculio computetur,& creditoribus ſatisfiat.. 1 Bar. in d.. col. 10. verſic. ſumus expediti, uenit ad expoſitionem ſecundæ glo. vt ibi per eum. Tu verd circa iſtam glo. diligenter aduerte: quia dum glo. citat. I. omnis, uidetur intelligere, 9 hic dari poſſe iacentem t hæreditatem, ſed adita hæreditate, fingi hæreditatem uſque à prin- cipio aditam fuiſſe. Sed attende alibi glo. eſſe ſingularem in l.cùm hæreditas. C. depoſ. quæ vult, in ſuis dari non poſſe iacentem hæreditatem. ſed ſtatim& ſine temporis interuallo eſſe apud hæredem:& eam ibi ſequitur Bald. dicens proceſſum agitatum contra hæreditatem ia- centem in ſuo non ualere,& tradit Aret. in conſi. 26. Factum ſuper quo, in 3. col. de qua re agit idem Aret.in rubrica.ff. de acquiren.hæredit. Hic autem præſupponitur filios eſſe in poteſta- te patris,& conſequenter ſuos, igitur contra glo. hanc.& doct. rectè colligitur. niſi fortè uelis reſpondere, contra glo. in dictal. cum hæreditas, ibi tenuiſſe Paul. de Caſtro,& Salic. qui ua- lidæ rationi uidentur inniti, ſcilicèt propter beneficium abſtinendi ſuum eſſe redactum ad in- ſtar emancipati, neque à creditoribus conueniri poſſe, niſi probetur ſe immiſcuiſſe. ad quos uidetur accedere Dec. in conſil. 34 4. Applaudent rationes, in princip. Sed ijs non obſtanti- bus uerior uidetur eſſe deciſio glo. in dictal. cum hæreditas, per ea, quæ egregisè attulit Dec. in conſilio 331. Pro reſolutione. vbi multis rationibus& authoritatibus concludit, ſuum 10 continuare in hæreditate paterna immediatè mortuo patre,& beneficium abſtinendi ope- rari ſolùm quò ad reſolutionem huius continuationis. aitq́ue reſpondendo rationi prædictæ, quæ eſt ut ſuus propter beneficium abſtinendi æquiparetur extraneo, hoc eſſe uerum poſt- quàm uſus eſt abſtenſione, alioqui uerò antęa, vt ibi eruditè,& clariſsimè aperuit, deci- MM 3 ditque De condictione indebiti. ditque pulchrum caſum, vt ibi per eum, quem uideas omninò,& nunquam obliuiſcaris.&pfo confirmatione huius concluſionis adduco Barto.& alios in J. ſi infanti. C. de mur. delberan.& Mari.Socin.iuni.(vt multos alios prætermittam) in conſi. 119. nu. 23. vbi aiunt, hereditatem ſuo deſerri iure continuationis, non autem iure deuolutionis. Atque ita exijs contraiſtam 9 hic& doct. validiſsimè infertur,& hoc diligenter attendas. 5. 11 Bar.in d.I. col. 1 1. in princip. ait, filium, t qui recipit pecuniam debitam patri, cenſeri eius he reditatem adire: quia hoc citra ius& nomen hæredis fieri non poteſt. I. pro hærede.§. Papi- nianus. ff. de acquiren. hæredita. Ex hoc Bartoli documento colligitur, filium, qui exigit debi- tum patris etiam naturale, effici eius hæredem, id quod eſt adnotandum: quia inter coniectu- ras, quas docuit Bar. in l. gerit. ff. de acquir. hæred. ex quibus conijcitur aliquem adiuiſſe hære- ditatem, hæc non reperitur.& quamuis Bar. pro fundamento huius deciſionis afferat text. in d. S. Papin anus. qui patum facit ad rem, cuùm ibi longè diuerſa ratio à caſu propoſito militet, vt perſpici uel facilè poteſt: tamen arbitror aliud argumentum magno eſſe huic ſententiæ ad- 1 2 iumento. proinde ita ego colligo, quando uel filins t debitum patris, vel hæres ſoluit debitum teſtatoris, cenſctur hæreditatem adire, l:ij.& ibi Bart. f. de iur. delibe. Tum ſic arguendo d for- tiori& omittendo illud, quod ſumitur à correlatiuis, de quorum ui agit Soci. in conſi. 75in 3. volu.& ampliſsimè Baptiſta à ſancto Blaſio in tract. de correlatiuis. Si hæreditatis aditio indu- citur, quando aliquis debitum ſoluit defuncti,& tamen quilibet pro debitore poteſt ſoluere, eumque etiam nolentem liberare.J. ſoluendo. f.de negoc. geſt. Rurſus dico amplius, ſi ille, qui 13 ſoluit, f in dubio magis proprio quam alieno nomine actum gerere exiſtimatur. l. magis. f. de ſolut.& tamen cenſetur hæreditatem adire, igitur multò magis concedendum eſt, eum, qui exigit debitum defuncti, ex hoc cenſeri pariter hæreditatem agnouiſſe, maximè, cùm nemo ſine ſpeciali mandato poſsit alteri debitum recipere. l. vero procuratori,& I. hoc iure. ff. de ſo- lut. alioqui enim ex hoc delicti coniectura ſumeretur. Limita tamen omnia prædicta non ha- 3 bere locum in muliere, quæ non poteſt adire ſine conſenſu conſanguineorum: nam etiam ſi debita ſolue retvel exigeret, vel quod longè amplius eſt, etiam ſi contractus uti hæres faceret cum interuentu conſanguineorum, proptereâ tamen adire non exiſtimarur: quia requiritur ſolennis adirio. Soc. not. in conſi. 9 2. col. 1 0. in 3. vol. Bar. in eadem l.& col, uerſ. venio ad glo. ſuper uerbo, non minus, quærit quando peruentio- 14 ne t pecuhj extinguitur iſta obligatio naturalis, utrum extinguatur reſpectu quotæ an reſpe- ctu quantitatis? concluditq́ue reſpectu quantitatis. igitur à contrario ſi eſſent uiginti in pecu- lio,& frater eſſet creditor de quinque,& quinque de peculio accepiſſet, obligatio extinguere- tur:& ita probat iſte tex. ibi, ſi non minus. Quid autem de reliquo peculio fieri debeat, an to- tum ad debitorem pertineat,& ſoluto debito ſit æqualiter diuidendumè Et iſto eaſu opinor eſ- ſe diuidendum, ac ſi patri ſoluiſſet, quo caſu totum poſteà æqualiter diuideretur.& dum Bart. jbi paulòpoſt in ead. col. inquit, ſi quis uellet agere condictione indebiti, quia dando peculiũ: putat ſibi prælegatum,& non facta deductione eius, quod ſibi debetur, eum agere poſſe: vide laſ. in§. actiones autem, col. 6. inſt. de action. 15 Bar. in eadem l. colu. 1 3. verſic. Sumus expediti, tradit, ſi frater t ſoluit alijs creditoribus ex neceſsitate, poſſe repetere iudicio familiæ erciſcundæ: ſi uerò ex uoluntate tunc agendum eſt negociorum geſtorum actione. De hac re uide Doct. in l.ij.õ. ex ijs. f. e uerb. obliga. vbi præ- cipuè laſ.in 4. col. 16 Bar. in ead. l. colu. 1 4. in princip. tradit nunquid poſsit dominus t ſeruo naturaliter obligari? aitque eum ſeruo non obligari: ſed reſpectu creditoris peculij dicitur obligari. Et quia t bitat hoc poſſe reluctari ijs, quæ prædixerat: ſentiens in actione de peculio non eſſe obligatio nem naturalem, ſoluit ut ibi per eum. Adde etiam illud procedere quando paternon mein xit, ut hic fecit. ſed an ex facto ſerui obligetur dominus? reſpondeas licet eum ideo non obli- gari, quia nihil geſsit, hic uerò ipſemet pater contraxit cum filio; atque ita factum ſuum inter- uenit:& ided iure merito naturaliter obligatur. Bar lcku rittbkete iade rütegradt dtrdläee Kgeike Aeüde vbüdr daan klae dteacuig dtegith lchunaire 1 Bnhead lia itbe taltetl wehzn bu ſ oia an Unadhen hahn as, En0 24 lnan 4. oh l meniCAül umn wagno eſeün m hatris pelhærsäii ur delde Tum eun den uiagit Küim ajuis.§ heredfenn lidetpro dedinn eſt. Rurſus dich ma m getere eritinärln agis concedendun,- m 2gnouiſſe, nan procuratori,&lii- nta tamen ommu u conſangunen am ſi contracu: e non exiſtimmr minus, quxii inguatur relpe acontrariolie o accepiſſen o- reliquo peculitè diuidendum'Rte xqualiter duiee one incebii u ſdi debetur ene 77 1 18 Bar-in eadem.col. antepen. tractat an& quando pate 19 20 Bar. in eadem Lcol. penult. verſic. ſextò quæro, 21 tionis t inter patrem& filium 22 Bar.in ead.lin fi. tradit an& quando t pater poſsit eſſe +½ ◻ο‿ De condictione indebitl. 276 Bar. in ead. l.& col.ait, quando debitum naturale eſt ſimplex abſque peculio, tunc nec ab pſo filio deducitur, nec ipſe à cohærede. Attende illud quod hic dicit Ang.ſcilicèt, etiam ſio- bligatio naturalis non ſit potens ad agenduw. l.iuregentium, S. ſed cum nulla. ff. de pact tamen in diuiſione, quæ ſit inter fratres de hæreditate deducitur id, quod naturaliter debitum eſt ha bere locum quando huiuſmodi naturalis obligatio peculio eſt annexa, vt hoc in loco ait Bar. id uod eſt adnotandum. Et dum Bar. bidem ſubiungit, dubitari poſſe, an reſpectu filij conſiſtat contractus,& obligatio contrahatur: ego credo in hoc dubio diſtingui poſſe: aut huiuſmodi res immediatè à patre procedit,& tunc non contrahitur naturalis. aut mediatè,& tunc oritur, rout Bar. diſtinguit ſuprà in quæſt. rt poſsit contrahere cum filio. Vide Alexand. in conſi. 20. col. 2.in 3. vol.& Imol- in l.)§. quæſitum. ff. ad Trebell.& dum ſubiungit Bar. contractum fieri palàm& bona fide quando fit præſentibus conſanguineis: Adde hoc idem eſſe quando fit in præſentia udicis. Imol. in d. S. quæſitum, colu. 3.& Alexan: in ltranſa- ctionem, in fi. C. de tranſact. not. in l.pacta nouiſsima. C. de pact. vbi habetur, dolum ceſſare iu- dicis præſentia. Et quando dicatur tfieri palàm, vide tex.& ibi dod.in l. palam.ff. de rit. nupt. & Salic. in l. ea quidem, in 6. quæſt C. de accuſat. Doc.in l.palàm. ff. de uerb. ſignifica. Et dum Bar. loquitur de contractu celebrato cum interuentu amicorum uel conſanguineorum, ut in eo ceſſet ſiniſtra ſuſpicio, vide Curtium in conſi. 4 3. poſt numerum 1 3.& Socin. in conſi. 163. colu. 3. in 1 volu. vbi ait, quòd ad probandum uel metum uel dolum in huiuſmodi contractu, probationes ualidiores exigerentur. Et de ijs, quæ fiunt palam agit Alexand. in conſi. 3 1. in fi. in J. vol.& omninò uide quæ poſui ad Bar. in J. ungularia, nu. a. ff.ſi cert. pet. tractat an inter t patrem& filium donatio fie⸗ 1ĩ poſßsit. De hac re uide Alexand. in conſi. 20. col. 1. in 3 volu.& in. antepen. C. qui admit.& aliqua per Abb.in Conſi. 66.in 2. volu. Areti. in conſi. 2. in conſi. 17.& in conſi. 77. Et an huiuſ modi donatio firmetur iuramento, vide Soci. in conſi. ↄt. in 1. uol. Corn. in conſi. 23 8. in I. vo- Ju.& Baldin 1.f. C. de uſuca. pro dona.& Barba. in conſi. 80. colu. 3.vbi tradit, quid ſi fierer do natio filio pro eius legitima, vel pro alimentis, vel pro dote vxoris.& Dec. in conſi. 8 6. col. 5. in ſecundo dubio.& colu. pen. Et aduerte in re propoſita, quia huiuſmodi contractus dona- morte patris confirmatur. Iaſin authen. vnde ſi parens. C. de in- offic. teſtamen. ſufſicitque etiam ficta traditio per clauſulam conſtituti. Crauet. in conſi. 19.& Iaſn 1). S. ſi uir ff.de acquir. poſſeſſ.& an& quando valear donatio inter patrem& filium, ui- de glocin lãj. C. de inoff. donat.& Bar. Alex.& laſ.in l. ſi donatione. C. de collat. Abb. in c. fin. de donat. Mari. Socin. iuni. in conſi. 44. vbi loquiturin donatione præ dij facta filiæ ex cauſa do- tis. Vtrum autem donatio librorum facta filio dicatur ſimplex. vel ob cauſam,& an ualeat? vi- de laſ in auth. ex teſtamento. C. de collat,& an donatio facta filio ex cauſa ſtudij ita ualear ſi- cut ex cauſa dotis? Iaſin l.j ff. ſolu. matrim. donatio uerò facta filio propter benemerita, valida eſt: quia ei fit nonut filio, ſed ut extraneo, quando merita ſunt paria rei donatæ: vide laſ.in d. 1ſi donatione. C. de collat. author in donatione, quæ ſibi fiat à ſilio. vide Soci. in conſi. i r 2. col. ꝛ.& ſeq. in 2. dubio. in 1. vol. Alex. in l.j. S.fuit quæſitum, colu. 3. ff ad trebell.& ibi Soci. Jummarium inl. qui exceptionem. f. de cond. indeb. Tutus exceptione perpetua& fauorabili ſoluens quocunque errore repetit. Quomodo cognoſcatur conTtitutio qua ab uno capite odium continet& ab alio fauorem, intelligatur eſſe odioſa uel fauorabilis. Statutum in dubio magu interpretandum eſt ut ſit fauorabile, quam odioſum. Vna& eadem conſteistio non debet diuerſõ iure cenſeri. Contrattus minoris vel mulieru ſine decreto, non ualent,lice contineant etiam fauorem publicum. MM 4 Bar. 3 ſtaruti affert Angel.in conſi. 38 9. Et ſtatutum t in dub * tenuit Alexand. in conſi. 16.& in conſi. 12 8. in I. uol. De condictione indebiti. Bar. in I. qui exceptionem. ſf. de cond. indeb. 3 1 BART. in d. l. qui exceptionem, ſic colligit in ſumma: Tutus t exceptione perpetua& fa- uorabili ſoluens quocunque errore repetit, alioqui uerò ſi exceptio ſit Odioſa, Pro limitatio- ne huius tex. vide Alexand. in J. ſiquis cùm aliter, colu. 2.& ſequ. ff.de uerb. obliga.& quomo- dò cognoſcatur fit ne exceptio fauorabilis an non, vide aliquid apud Alexand. in lij.in f. C. de in ius vocan.& ibi glo.& docto.& Roma.in conſi. 4.colu. 2. in conſi. 3 2. colu. z.in conſi. 39. in in primo dubio.& in conſi.3 28. colu. z.& Anchar. in c. canonum ſtatuta colu.94. de conſtitu. & glo. in c. ſciant cuncti, in uoce, alios, de elect. in ſexto.& ibi doct.& dum Bart. in hac L tradit 2 regulam ad cognoſcendum an conſtitutio t quæ ab uno capite odium continet,& ab alio fa- uorem, intelligatur eſſe odioſa, vel fauorabilis; vt inſpici debeat quænam fuerit principalis in. tentio conſtituentis,& ab ea tota conſtitutio regatur,& moderetur. i intellectu ait eſſe menti tenendum. Adde quòd ita in ſtatuto arguit volu. ex hoc inferri poteſt ad ſtatutum excludens fœminas fauore ma fauorabile an non. in quo uariæ& contrariæ fuerunt doctorum ſent Bartoli documento debet proculdubio fauorabile iudic tuentium fauere maſculis, ut agnatio ſeruetur, non autem nuit Ang. Aret. per illum tex. in§. cæterum. inſtitu. de legit. agnat. ſucceſſ. Curt. in conſi. 0. Alex. in conſi. 144. in 6. volu. vbi loquitur in ſucceſsione fratris.& pro hoc facit quia huiuſmo di ſtatutum eſt conforme legi xij. tabularum& iuri prætorio,& multa alia de intellectu huiug Io magis interpretandum eſt, vt ſit fa- er. peruen. non poſf quem ſequitur A- Alex. in conſi. 19⁷. in 7. ſculorum, dici ne debeat entiæ. Nam attento hoc uorabile, quàm odioſum. Bald.in lf. ff. de ijs qui ad lib lexand. in conſi. 197. in 7. vol. multique præterea alij hia quos longum eſſet recenſere. eam que eſſe uotis freq mpegius in ſuo tracta. de dote, quæſt. 49. in 5. par.& Laurus de Palatijs in tracta. de ſucceſſ. ampeg„„par. eLaurus maſcul. excluſis fœminis. Contrariam autem opinionem, ſcilicèt ſtatutum hoc eſſe odioſum, & breuiter hanc opinionem“* magis com munem eſſe teſtatur Mari. Soci. iuni. in conſi. 1. nu. 46. vbi relatis quatuor diuerſis ſcriptorum ſententijs, tandem in hanc magis communiter itum eſſe affirmat. Bald. verò ſingulariter uo- luit, ſtatutum hoc in capite incluſiuo maſculorum eſſe fauorabile:& ideò appellatione filio- rum etiam nepotes contineri. in capite uerò excluſiuo fœminarum eſſe odioſum:& ideò ap- pellatione filiarum neptes non excludi. Hæc Bald. in l.venia. ff. de in ius uoc. ad quem acceſsit Soci. in conſi. 1 22. in 3. vol.& Alexand. in l. ſed ſi hac. S. ſi. ff. de in ius uocan. Et quamuis iſta o- 4 pinio ſatis æqua,& colorata uideatur, tamen quia una& eadem conſtitutio t non debet diuer- ſo iure cenſeri, argumento. l. eum qui ædes. ff. de uſucap. cum ſimil. ided tota uel fauorabilis uel odioſa debet iudicari.& hoc ſentit Bar. hic. proptered mihi magis placet ut ſtatutum hoc fauorabile cenſeatur, attento hoc Bartoli documemo: quia nemini dubium eſſe poteſt, quin ſtatutum principaliter uoluerit fauere maſculis„non autem nocere fœminis, ideo hoc nocu- mentum fœminarum quod uenit in conſequentiam, attendi non debet, ſicut in limili caſu za ditum eſt, ſtatuta ad remouendas fraudes promulgata, vt puta, quòd contractus t minoris ue mulieris ſine decreto non ualeant, licèt contincant etiam fauorem publicum: tamen 8 principaliter concernunt fauorem priuatum, ided eis renunciari poſſe. id quod fieri non uif ſet, ſi fauor publicus, qui uenit in conſequentiam, attenderetur, ita not. inquit 8 We⸗ 2. colu. penult. Similiter etiam ſtatutum diſponens mulieres contrahere non poſſe ſine co den ſu duorum conſanguineorum: quia totum fauorabile iudicatur, licèt in bredndaame 8. tineat odium eorum, qui contrahunt cum muliere.& obligat eam ad ſeruandam bane ie nitatem etiam extra territorium, ſecundum Areti. in conſi.54. id quod alioqui eſſet,ſi odioſum iudicaretur, vt not. docuit idem Areti. in conſ. 91. dicens, ſtatuta odioſa extra— dilatari. Quare ex prædictis& multis alijs, quæ adduci poſſent, mihi magis placet era mui in totum fauorabilia eſſe cenſeri, attento maximè hoc Bar. documento, quod ad multas Lun 81 d quod pro ſtatutorum ari: quia principalis fuit intentio ſta. nocere fœminis.& hanc partem te- nc partem conſtantiſsimè tenuerunt,. uentioribus approbatam teſtatur Ioan. hanmpral NE gconl2c. I Imnaun bernan Vnindl (1Oars 35p ſ, Annm. 1woo9 1 1 dc 4., 1 At 1 h 1. Jannä dleyag guiynarne bratrbut ünluln debinneln watu na ar ndla bt cnla A kagdi e Jh, Rong a 7 ſoey „a. ſucceſl Cm uiis.& bro hockeg ”⸗Kmultazlig ein o 14IS 1 — 1 eren ll aterpretan .non 90 Tanr ¹ dune Wl dartem conſtandin. loribus apptoben arus de Palaiijure llicet ſtatotumg- ar Ker hanc Opm- le u relatis quatuort- Mrmat. B ld.ſe prabile: Kidei“ nmar um eſſeo a ff de iniusu de in ius uocm dem conſtitutb'n cum ſimil. jdeotn mihi 8 Ae 114 „ ja nemini dubima D nocere feni 11814¹ De condictione indebitl. 277 alias deciſiones adduci poterit. Item quia ſtaturum in dubio intelligendum eſt, ut fauorabile ſit, quemadmodum in præcedentibus fuit iure concluſum 4 Circa prædicta quæritur, quod ſi aliqua diſpoſitio duos fauores continet, ſcilicèt publicum& priuatum:& dubitatur quem co- rum principaliter contineat, quid dicendum? Keſp.ſi concernit com modum pecuniarium pri uatæ perſonæ eam præſumi fauorem priuatum principaliter continere. J. ij. in fi.& ibi Bar. ff. ad municip. Aret. in conſi. 2. col. pen. Summarium in d.l. qui exceptionem. ſ. ſi pars. ff. de cond. indeb- An res condici poſſit, Vt retineatur. Bar. in d.J. qui exceptionem.. ſi pars. ff.ide cond. indeb. BaRr. in ead. J.§. ſi pars, tradit, an res condici t poſsit, ut retineatur. De hac re vide Bar. in Icùm fundus.§. ſeruum tuum. ff. ſi cert. pet. col. z. ve ſi.opp. quòd ille qui. Fummarium inl. repetitio. ffde conq indeb. An aliquid ſit debitum, inſpiciendum eſt ex perſona eius, cui ſoluitur. Bar. in I.repetitio. ff.de cond. indeb. n. BARr. in d.l.repetitio, ait, an aliquid ſit debitum, t hoc eſſe inſpiciendum ex perſona eius, cui ſoluitur. Limita iſtam.J.ut per eum in conſi. 42 8. in ultimo dubio. Summarium in! indebitam. ſf. de cond.indeb. Fideiuſſor uidetur habere mandatum de ſoluendo. 1 Quando aliquid requirit ſpeciale mandatum, illud venit in necoſſariam conſe quentiam eius, quod prin cpaliter mandatum ert. Bar. in l. indebitam. ff. de cond. indeb. BaANr. ind.l. indebitam, ait, Hdeiuſſorem f uideri mandatum habere de ſoluendo. Pro ex- tenſione huius. J.& l. Papinianus. ff. mãd. uide Pau. de Calt. in! qui ſe debere, circa fi. ſupra tit. 2. Bar. in ead. I. ait, quando aliquid requirit t ſpeciale mandatum, illud uenire in neceſſariam cõ ſequentiam eius, quod principaliter mandatum eſt, quando id natura rei expoſtulat. Iſtam re gulam ſequitur Iaſ. in l. quoties, colu. fin. in 4. not. C. de iudic.& benefacit regula ibi tradita per eum, ſcilicèt, multa in conſequeutiam tolerari, quæ principaliter non permitterentur. ſed oblt. trad. per eundem Iaſ.in l.fi. col. 3. verſi. aliter. C. de hæred. inſt. vide Dec. in c. præterea, colu. 5. Verſi. nonò, de offic. deleg. AINS 8. Summarium in l. damus Fde cond. inde. Quc ſit diférentia inter cauſam,& rem. Bar. in l. damus. ff. de cond. indeb.. BARr. ind.Ldamus, ponit differentiam, t quæ eſt inter cauſam& rem. Vide diffnitions cauſæ per glo. in rubrica. ff. de cond.& demonſtrat. quam ibi reprobat Bar. dicens, cauſam eſſc quid præteritum, uel inſtans, quo quis ad aliquid diſponendum impellitur. Quæ ſit cauſa fina- lis, tradit Barb. in conſ. 5 2. col. 30.& quæ ſit differentia inter cauſam,& occaſionem, tradit idé Barb. in ſua Ioannina, col. 18 8.& Feli. in c. ſolitæ„de maior.& obed. ubi tradit étB de cauſa me diata& immediata. Et quot modis cauſa ſumitur, docuit Bar. in J ij.§. fi.ff. de donat. Jummarium inl.dominus. ffde cond.indeb. Circuitus ſunt euitandi. Bar. in l. dominus. ff. òe cond. indeb. BARr. in d. l. dominus, colligit ex iſto tex. circuitum t eſſe uit vide Alex. in conſ. 21 9. in fi. in libro primi& ſecundi vol. ubi poni mihi. ff.de acquir. hæred. Jummarium inlſi urbana. ſfde cond. inde. Si prædia ruſtica locantur à prædone, an Miiantur poſſoſſoris. andum propter æquitatem. texemplum.& la.iIll. ſi quis 2 S1 2 2 1 De condictione indebiti. Si Abbas non iufte elettus ingreſſus eſt monafterium,& uctus colligit, utru) n ger ei liberentur. 3 T eſ Sit⸗ um penſionarij ſölaenao Bar. in l. ſi urbana. ff. de cond. indeb. BART. in d.l.ſi urbana, quærit, ſi prædia t ruſtica locantur à prædone, fructus ne effician- tur poſſeſſoris an non? Et gicendum uideretur eos ſuos effici, cùm ſit poſſeſſor bonæfidei. ſed in contrarium eſt ueritas, quoniam attenditur poſſeſsio ciuilis, quæ eſt apud locatorem, non apud partiarium: atque ita conſiderato locatore, qui eſt malæfidei poſſeſſor, non poteſt facere fructus ſuos. Et dum ibi Bar. ſubiungit, domino dari actionem contra prædonem, uel ad pen- ſiones, quas ipſe dominus percipere potuiſſet, ſi poſſediſſet, uel ad penſiones, quas ipſe prædo percepit, vide Bal.in conſi. 176. col. 2. in 1, par. „Erprointellecturevin 6. lin fiibi, quod ergo dici ſolet, uide Dec. in conſi. 40 7. Et dum Bar in fi. huius. l. quærit, ſi abbas f non auſtè electus ingreſſus eſt monaſterium& fructus collegit 1 utrum penſionarij ſoluendo ei liberentur? vide Alex. in conſi. 245. Viſis ſcriptis, col..in ſh rimi&e ſecundi volPeli in c. de quarta, col. de præſcri.& in c. venerabili, de off. deleg. Aret. in conſ.3 5& in cõſ, 4. cox4. Dominos de Rotaintit de ræbin 4. deciſ. in antiquis. latè Soc. in conſ 3 2.col.ſ..in I. vol. Bal.in c. ego Epiſcopus, de iureiur.& in llemptorem. C. oca. Bar. in l. ſufficit: ff. de cond. indeb. BaANr. in d.l. ſffficit, colligit ex glo, quatuor proportionabilia, t duo,& duo. vide Alex.in L principalibus in f.ffſi cert. pet.& Soc.in conſ. 8. col.4. in 1. vol. Jummarium inl. lulianus. frde cona. indeb. Sententia non tollit naturalem obligationem. Sententia in dubio lata uidetur, quia non eſi probatum. tiam ſi in compromiſſo ponatur clauſula in quapromittitur ſub certa pæna de non petenao reduttionem ad arbitrium honi uirt, tamen ſubintellieendum eſt ſi æqus fuerit arburatum. Quandoa ſententia arbitratoria fit reduélio, tunc onus probandiſpectat ad jyſam reducentem. Ftante ftatuto probibente contra instruméntum opponi poſſé aliquam exceptionem praterquam ſolutio- nis, quæ per aliud inſtrumentum probetur ſi ego primò ſolui,&& quia non potui probare fölutionem per inftrumentum fui coattus iterum ſoluere, an poſſim repetere per condidtionem ſine cauſa, quodprimo loco perſolueram. Si hacta et reformatio quòd omner repræſaliæ reuideantur per duos bonos uiros,&æę quæ fuerint appro- hoc medio tempore antequam reuideantur poſſit fieri execu- hatæ ualeant, reliquæ verò non; Vtrum tio repræſaliarum 3 Bar. in l.Iulianus. ff ge cond. indeb. BaARx. in d.l. Julianus, in 1. col. in fi. exponit ſecundam lect telligi, quòd reus confitebatur debitum tiam,& ad hoc reſpondet zuriſconſultus, ſententiam f non tollere naturalem obligationem. Iu attende quia hoc modo uidetur neceſſarium fateri, ſententiam eſſe iniquam& mniuſtam, quo caſu putarem neque ciuilem actionem eſſe ſublatam, per trad. per laſtin repet.l admonẽdj col 20. uerſi. Ego,de iureiur. cuius contrarium præſupponit iſte text. itaque iſta lectura eſt falla. itẽ dum dicit, ſi negaret, non poſſe probari contrarium: hæc ſententia eſt contra ea, quæ ibi com muniter tradita ſunt. ideò hæc lectura in omnibus eſt falſa, quamuis Bart. eam in le ueram eſſe confiteatur. Et dum Barto. ibi in 2. col. in principio, ait, uerum eſſe illud, quod non probaui in uno iudicio, me non poſſe iterum probare in cadem inſtantia, vide Rom. in conſi. 223. Bar. in ead. col. z. verſic. iſta opinio, inquit, ſententiam in dubio latam uideri quia none robatum. vide Kom. in conſi. 45. Aret. in conſi. 13 8.& Soc. in conſi. 25 5.in I. vol.& in conſi. 26 4. col. pen. eod. vol.& ideò ait, eam non parere exceptionem rei iudicatæ in nlo iudicio, in quo aliquis uellet probare. vide Soci.latè in conſi. 94.· in 3. Vol.& Felin. in c. examinata. nu. 1 2 cum ſeq. de judic. Dicas etiam ſententiam in dubio latam eſſe cenſeri ob cauſam, quæ minus uram glo. dicens, hic debere in- nocet. præceſsiſſe, ſed allegabat ſe abſolutum eſſe per ſenten „nScuoh engegu Mßg ltoon K 4 ee N 1' wämeiern rrirn rertärme Lhäcd! Vamp 1Wral kaedar lückgenn Luiam Manyr 4- Ch 2, Nt,wge ed. ura dnd fun 1 g monaſterumainh 1,24, Viſis ſcriiba ncenerädili dergi adiin 4.deciſin nü Rialemptorendin Dadilia, doo,Kän 11.vol. d.mdeb. certa pena deuniun eru arbitratun.. iiſgectat adijſm 1 quam excqptumn „ quii nun patiy eer cond Cunaj duos Donor ari untt quam reudi 3 Bar.in ead. l. col. 3. Verſi.& prædicta, inquit, etiam 6 4 polin cautel.) — — 3 De condictlone indebiti. 278 noccet.& ideò ſi electus caſſatur, id pręſumitur magis factum fuiſſe ob uitium electionis, quàm electi. Eeli. in c. aduerſario. nu. 5. cum ſeq. de except... ſi in compromiſſot ponatur clauſula, in qua promittitur ſub certa pœna de non petendo reductionem ad arbitrium boni uiri,tamen ſubin- telligendum eſſe,ſi æquè fuerit arbitratum. Amplia hoc verum eſſe etiam ſi iuramentum in- terceſsiſſet: nam eo non obſtante ſi laudum excedit arbitrium boni uiri, reductio peti poteſt abſque periurio. Abb. jatè in conſi. 77. col. pen. in 2. vol.& plenè in c. quiatauallis. de ureiur. omninò Ang in conſi. 1 72.& in conſi. 25 3.Alex.in l. qui Romæ. S. duo fratres. ff. de uerb. obli. Ad rem facit, quia uirtute pacti dolo futuro renunciari non poteſt. Feli in c. ſi giligenti. nu. 39. de for. compet.Item ubi ſtandum eſt ſimplici uerbo uel conſcientiæ alicuius, ille tenetur iura- re uerum eſſe id, quod decla rat, alioqui eius dicto ſtandum non eſt, ſecũdum Ang. Paul. de Gaſt. & Iaſ- in l. de pupillo. S. qui opus.ff.de oper. nou. nunc.& Marcum Antonium Bauerium intra- ctatu de uirtute iuramenti. nu. 83. Quomoddò autem fieri poſsit ne reductio peti poisit vide Cæ 99.& Thomam Ferratium in caut. 8. Et in re propoſita ſcias, quando tà fenten- tig arbitraroris fit reductio, tunc onus probandi ſpectare adiplum reducetem, quamuis nihil ro ĩuſtificatione arbitrij in medium afferatur. Salic. in.ſi ſocietatem.§. arbitrorum, in 6. q. ff pro ſoc. Alex.in d. õ. duo fratres, col. 7. nu.i 2. Abb. in d. c. quintauallis. num. 34. cum ſeq.& in conſi.6 4.in 1. vol. Corn. omninò in conſ. 22 1.in 2. vol.& Bal' in conſi. 5 7. in 3. vol. Bar. in ead.l. col. 5. verſi.& per hoc dico, quærit, ſtante t ſtatuto prohiben e contra inſtrumen tum opponi poſſe aliquam exceptionem, præterquam exceptionem ſolurionis, quæ per aliud inſtrumentum probetur: Si ego primò ſolui.& quia non porui probare ſolutionem per inſtru- mentum, fui coactus iterum ſoluere, poſsim ne repetere per condictionem ſine cauſa quod pri mo loco perſolueram, an non? vide ad hoc Eeli. in c. ſuborta, col.. de re iudic. Alex. in conſ. 59. col. pe. in 3. vol.& Paul. de Caſt:in conſ.3 2 5. col.pen. G Bar. in ead.lin fi. quærit, ſi facta eſt reformatio quod omnes repræſaliæt reuideãrur per duos bonos uiros,& quæ fuerint approbatæ ualeant, reliquæ uero non. vtrum hoc medio tempore antequam reuideantur, poſsit fieri executio repræſaliarumèvide Reli. in c. fi. col. 1. verſ. Amplia tertiò, de conſt. ad rem faciunt trad. per Abb. in c. ſuſcitata, in f. de reſtit. in integr. Bal. in c.cùm olim, de dol.& contu.& Ang. in conſi. 203. Jummarium in l. ſi id quoa ſfde cond. indeb. Seruus non poteft habere dominium alicuius rei. Bar. in I. ſi id quod ede cond.indeb. BAKT. in d.J.ſi id quod, ait, ſeruum t habere non poſſe dominium alicuius rei licèt ſit de iu re gentium, nec poſſeſsionem. Ex his uerbis Bar toli colligitur, poſſeſsionem eſie de iute gen- tiũ, de qua re magnã uim facit laſ.hic,& Ripa in l.j. nu. 45.ff. de acq. poſſ.ubi& cęteri iumores. Jummarium in l.in ſumma. ffde cond. indeb. Qui calumniosẽè litigat cum debuiſſet gratis a lite recedere, ſi ob illam cauſam aliquid accipit, turpi- ter accipit. Bar. in l.in ſumma. ff.de cond. indeb. BAT. in d.l.in ſumma, inquit, eum, qui calumniosè t litigabat, cuùm debuiſſet graris à lite recẽdere, ſi ob iſtam cauſam aliquid accipit, rurpiter accipere.& ideò illud poſſe repeti non ſo- lùm condictione indebiti ſed etiam ob turpem cauſam. Ad hoc vide Abb. in conſi. 12. col. ſi. in conſi. 1 5.& in conſ. 12 3. in ſecundo dubio. in 2. vol.& dum Bar. idi paulò poſt ſudiungit, trã ſactionem, quæ dolo interpoſita fuit ſuper actione bonæfidei, nullius eſſe roboris& momenti. vide Alex. in l. ſi quis cum aliter, in princ. ff. de verb. oblig. Fummarium in A.l.in ſumma. I.&æ ſic. fede cond. indeb. Quomodo conueniatur ille qui domum alienam habitauit, uel indebitè habuit aà damino locati onem Bar. o 3 De condictione indebiti. Bar. in d. lin ſumma. S.& ſic. ff.de cond. indeb. BANT. in ead.].§.& ſic, tradit quomodò conueniatur t ille, qui domum alienam habkauft uel indebitè habuit à domino locationem.& dicit eũ teneri quanti conducturus fuiſſet. Vide Alex. in conſ. 1 8. col. pe. in 1. vol in conſ. 44. in fi. in 3. vol.& in conſ. 5 1. col. fi.in Hvol.Rom. in conſ. 1 6 8.& in conſ. 423. col. 1I. Dec. in conl. 62. col. 3.& Soc. in conſi. 196. Jummarium in l. fi. S. dem quæſiuit. ſ. de cond. indeb. Per renunciationem non tollitur condiiclio indebiti. Clauſula ex certa ſcientia, nihil operatur in his, quæ apparent incognita. Derba quc apponuntur in comtractibus ſunt intelligenda ut repugnantiam non contineant. Bar. in l. Stichus quæ eſt..ſf. ã. dem quæſiuit de cond. indeb. BaART. in d.ö.fi. S. idem quæſiuit, inquit, per renunciationem t non tolli condictionem in- debiti: quia eodem errore, quo promittit indebitum, eodem apponit clauſulam renunciatio- nis. De hoc articulo uide aliquid apud Alber. poſt lac. Butr.& Guil.in l j ſuprà eodtit.& Ang. hic,& Paul. de Caſt. in conſ. 13 1. incip. Licèt iſta domina, col. fi. qui omnes ad hanc opinionem Bartoli acceſſerunt.& ab ea durum eſſet recedere, ut ait Iaſ.in d. Ij. vbi examinat hunc articu- lum. Et pro iſta opinione facit quod tenet Bar. in l. ſi ex cautione, col. 2. C. de non num. pecun. quem ſequitur lmol.in c. ſi cautio, de fid. inſtr.& ad rem faciunt trad. per Spec. in tit. de except. §. z. Verſi. cæterùm. Contrarium tamen uoluit Bulg. hic,& Imol. in c. cùm contingat, colu. 124. de iureiur. cuius meminit Alex. hic& Imol. idem tenet in c. pen. col. 1 5. de empt.& uend. Aret. in l. ſi quis cum altter, col. f. ff. de uerb. oblig. Et de hoc articulo omiſsis multis uide Iaſ- in dlij. in principio.& in l.cum quis. C. de iur.& fac. ignor. Alex. in conſi. 42. col. z. in 1. vol.& in conſi. 23. Viſo puncto, col. pen. in libro primi& ſecundi vol. ubi ſequitur Barto. vide etiam Barb. in conſi. 6. col. 8. in 2. vol. Pau. de Caſt. in conſi. 1 40.in primo dubio,& in conſi. 15 9. col. 3. vbi ſe- quendo Bar.hic dicit, clauſulam tex certa ſcientia nihil operari ini js, quæ apparent incognita. & Soc. in conſi. 40. col. pen. in I. vol. vbi declarat. Ang. in conſi.ↄ4. col. z.vbi ait, quod etiam ſi per clauſulam ex certa ſcientia poſita in inſtrumento, in dubio ſcientia præſumatur, tamen hoc non operatur, vbi ex aliquibus contrarium apparet. Et Socin. in conſi. 1 5 9. colu. 6.& ſeq.& in conſi. 2 6 3. col. 5. in 1. vol.& in conſi. 1 0. col. fi. in 3. volu. Et renunciationem nunquam præiu- dicare illi, qui eſt deceptus ab aduerſario, docuit glo. quæ eſt ſing. ſecundum Bal. in l. paciſci. ff. de pact. Et dum Bar. agit de illis uerbis, quæ à notarijs apponuntur in princ. inſtrumenti. ſcili- cèt, Titius ſciens&c. vide Alex. in conſ. i 1 2. in 4. volu. in d. conſ. 42. in 1. uol.& in conſ. 4. eod. vol.& in conſ.15 3.col. 2.& ſeq. in libro primi& ſecundi vol. gnantiam non contineant. vide Alex. in conſi. 1 69. In cauſa& lite, col. fiin libro primi& ſecũ- di uol. Aret.in conſi. J. Raph. Cuma. in conſi.. col. 7. in ſecundo dubio. Rom. in conſi. 56. col- 2. Feli. in c.cũ tu, col. 2. verſi. nihilominus, de teſti.& col. 3. verſi.& procedit. Soc. in conſi.ʒ oo. colu, I. Dec. in conſi. 1 8. col.fin. Jummarun in d.1. fi. ſ. Lucius Titius. ff.de cona. ind. 1 Reſiitutio conceſſa fuper principali non porrigitur ad acceſſorium. 1 7 Bar. in d. I. fi. S. Lucius Titius. ff. de cond. indeb. BaART. in ead.l.S. Lucius Titius, ait, reſtitutionem t conceſſam ſuper principali non porri- gi ad acceſſorium. vide hunc tex. alleg. per Abb. in conſi.3 5. in 2. vol.& Aret. in. ſi filius fami- lias qui patri, col. 4. ff. de uulg.& pupil.& Soc. in conſ. 14. col. 7.& ſeq. in 1. vol. Et dum Bar. ibi- dem opp. de J.iiij. C. depoſ.vide Alex. in lj. col. 2. C. de iud. Lummarium inl. qui ſine. ſ de cond. ſine cau. Qui ſine cauſa in totum uel inpartem obligatur, liberationem condicit. — Bar. in eod.§. ſubiungit, uerba, quæ apponuntur t in contractibus, eſſe intelligenda, ut repu- Bar. hunnian luucläne lnrauin WMlumunn Gesjteädun 1 eternen 1 Wanall etnleen Büxtnaui- elouat mnggiſcnn iir alnant lnm Nun ſmna narmn unue uhſßiwin un arn Un 1 ſt 1 ir aa man dül dadd De condictione furtiua. 279 Bar. in l. qui ſine.ff.de cond.ſine cau. Kn cun deeae 1 Banr. in d.l. qui ſine, ſic ait in ſumma qui line cauſa t in totum uel in partem obligatut᷑ li- ocein 3l ccläne, beratione condicit. vide Alex. in conſi. 10 2. col. 5. in ¹.vol. U Con d 1 lus Fummarium in l. auunculo. ff. de cond ſine cau. dnd n, d“ Duag. An&x quando quæ datur intuitu matrimonij iliiciti repeti poſſit. gnra Bar. in l. auunculo. ff. de cond. ſin. cau. uenen BaAkrT. in d.l. auunculo, tradit an& quando dos, f quæ datur intuitu matrimonij illiciti re 3 n wma peti poſsit. Tu dicas maritum putatiuum lucrari dotem uigore ſtatuti, quando dolus interue- de condiindch nit ex parte dantis: idque fit per exceptionem doli aliter non. Io. Cam pea us‚ in Wehege dote, nem tnon tall ani 8.q.⸗ part. Et ad ea quæ tradit Bar. hic—— i d ieade lülinen. Ptnbrunn mapponi caulim. dos puratiua habeat eadem priuilegia, quæ habet uera dos: d 4 lie axinten def 6no &ulnlitht ibus& hypothec. in quarto membro ſecundæ par. nu. 117. Et dum Bar.i Leh ai ra 8 quionnes 1 8 ſalia ita eſſe nullius ualoris, ſicut& matrimonium: vide glo. in clem. 1. in uerbo, contrahere, Lin dlj. bi erne de conſang:& afñi Lacler Summarium in lſi condicatur. f.de cond furt. ode cola Ccemn„ SFi monachus decedit ante aditam hæreditatem, eam non tranſmittit ad monaſterium. ammt nad per Perudt 04170 molinc.cim coxig, den col. Leemni culo omißis müli 1 conſi. 42.Colainln ſoquitur Barmnti 4 Bar. in l. ſi condicatur. ffde cond. fur. AN. in d.. ſi condicatur, ait, ſi monachus t decedit ante aditam hæreditatem, eam dudio,&incoiſ in conſi. 21. quid ſi monachus non uult adire hæreditatem, in qua fuerat inſtitutus,& ei uulg. ri erariin jß qwe ter facta fuit ſubſtitutio, an eo caſu monaſterium poſsit excludere ſubſtitutum uulgariter? vi- conſi.94. C0laſti bio ſcientia tei in in conſi.lſ 1 I9,— 4 Mconuj quiratur. Vtrum autem monaſterium, quando efficitur hæres alicuius teneatur ultra uires hæ- t tor 8 Sen.— 1 4 eunen reditarias, vide Abb. in conſi.5 4. in 1. vol. ſt ſing ſecund 3— t Daanrorim 1 Fummarium in l.ſiue manife ftus. frde cond furt. — D bonlittio ifa competit contra furem ſiue manife ttum ſiue non. .COnll. 4*. III 1,0— 0l Bar. in l. ſiue manifeſtus. ſff. de cond. furt. tracibuyteins 1 Baxr. in d.l. ſiue manifeſtus, ait, condictionem t hanc competere contra furem ſiue mani la& lite colinb feſtum ſiue non manifeſtum. in hac materia ſcias hodie non eſſe in uſu niſi in ciuitate Roma- dc aubo Iw na ut fur manifeſtus in quadruplum,& non manifeſtus in duplum condemnetur: ita Petrus à un.(y Plaſio in tract. de actione& eius natura, in 45 actione. in fi. Et dum Bart. ex mente glo. quærit, nunquid contra furem manifeſtum poſsit dari hæc condictio in alijs caſibus quàm hic poſitis: vide Bal.in conſi. 20 3. in I. vol. 4 and ul. Summarium in l ſed nec legatarius. ffde cond. furt.. vel&X pucs 4 7 Fle qui equum ſurripuit in uno territorio an poſſit in alio condemnari. 3 2 PFur non ſemper dicitur ille, qui ſubtrahit res aliquas. ond ndeb. 3 Emeus rem furtiuam an teneatur eam abſque aliquapretij foõlutione reſtituere domino. onceſſam lpe 1 4 PFüur an poſſit pænitere&s' rem reſtituere, ut furti pænam euitet. in old3 de 1 Furtum faciens ob neceſſitatem excuſatur. 1. 17.KEG 0o Acceſſitas an&s quando in delictis excuſét.— Bar. in l. ſed nec legatarius. ff. de cond. furt. I Baxr. in d. ſed nec legatarius, quærit, utrum ille, qui equum t ſurripuit in uno terrĩto- 2 au. 110, De condictione furtiua; rio, poſsit in alio condemnari propter aſsiduam contractationem?& decidit poſſe,idem tenuit in l.ſi dominium. ff. de furt. Multi contrarium temuerunt, ut uidere eſt in addtt. ad Barco in di ſi dominium. quibus adijcias Bal. in conſ. 46 1. in 3. vol. ubi ait, opinionem Bar. de iure veram ef ſe, ſed de facto non ſeruari. Fulg. uerò in conſi. 1 49. dicit contra Bart. conſuluiſſe lo. de Ligna- no,& in eo ſex uel ſeptem doctores Bononienſes conſenſiſſe. Et Reli. in c. 1. colu. pen. de præ- ſumpt. dicit iſta dicta Bar. eſſe crudelia. Attende inſuper in re propoſita, quia non ſemper fur 2 †dicitur ille, qui ſubtrahit res aliquas. Et quæ requirantur ad hoc ut furtum dicatur aliquis co- miſiſſe, uide apud Alex. in conſi. 1 2 5.1 26.& 127. in 4. vol. An autem fur excuſetur à pœna fur- ti ſi dominus rei dicat id ſe inuito factum non fuiſſe. Bar. in l. inter omnes.§. rectè. ff. de fur. de- cidit quòd non, niſi ille eſſet amicus ſuus uel conſanguineus. Hoc idem voluit Abb. in c. dudũ, de elect. dicens eum non excuſari, niſi alia indicia concurrant, ex quibus conici Poſsit, conſenſiſſe.& in conſi. 10⁷. in I. vol. idem tradidit Feli. in d. c. 1. in fi. de pręſump. non ab re hoo 3 in loco, in quo agitur de re furtiua, eſt intelligere, quòd& ſi emens t rem furtiuam, aut ui rap ã teneatur eam abſque aliqua ſolutione pretij domino reſtituere, tamen cautelam optimam tra- di ad pretium recuperandum, ut emens in inſtrumento emptionis proteſtetur ſeemere nomi ne illius, qui eſt dominus rei,& ſe paratum eſſe ei rem reſtituere ſoluto ſibi pretio: ita inquit Cæpol.in caut. 1. id quod eſt adnotandum, quando aliquis dubitat rem eiſe furto ſubtractam. dommũ 4 An autem ipſe fur t poſsit pœnitere,& rem reſtituere, ut furti pœnam euitet? Idque fieri non poſſe docuit Bar. in J.ſed ſi unus. õ. ſi ea. ff. de iniur.& in l. qui ea mente. ff. de furt. ubi tractat an & quando in delictis locus ſit pœnitentiæ. De hac re vide Io. Bertachinum in tract. de gabellis, in 4. par. nu. 1 3. Et furtum præſumitur commiliſſe is, apud quem res furciua reperitur, niſi ipſe doccat à quo eam habuerit, quò ad hoc ut contra eum procedi non poſsit. Barto. in l.ſin. ſf de quæſtion.& Alex. in conſi. 20 5. in 6. vol. ſed hoc non habet locum, quando ille apud quem res furtiua reperitur, bonæ conditionis eſſet& famæ. Dec. in l.qui accuſare. num. 7. Q. de eden. 5 tat Sali. in J. j. col. pen. C. de quæſti. Scias tamen in hac materia furti, eum, qui furtum t fecit neceſsitatem, excuſari: quia tempore neceſsitaris omnia ſunt communia. Dec. in conſi. 6 Et neceſsitatis tẽpore omnia eſſe cõia traditum eſt in lij. ver. eò magis. ff. ad leg. Rhod. de: & in c. diſcipulos, de conſecrat. diſt. 5. vide Bal.& alios in Ij. C. de epiſcop. aud.& omninò A broſium de Vignate in tract. de uſur. nu. 1 5 5.& licere furari propter neceſsitatem, habetur in c. ſi quis propter neceſsitatem, de fur.& tradit Dec. in J.j. nu. 30. ff. de off. eius. Et an& quando 6 neceſsitas t in delictis excuſet? vide Dec. in l. quæ propter neceſsitatem. ff. de reg. iur. Et ad pradicta uide quæ poſui ad Bar. in lj. S. cura carnis. f. de off. præfec. urb. in 5. annot. Licet etiã furto ſubtrahere æquiualens eius, quod mihi iniuſtè fuit ablatũ, dummodò inde nõ ſit aliquod ſcandalum ſecuturum, ut declarat Inno. in c. olim. I. de reſt. ſpoli.& Eeli. in c. I. nu. 26. cum ſeq. de iudic. uide omnino Alexan. in conſi. 1 25. col. z. in 4. vol. dum citat Innoc. in c. qui plerique. de immuni. eccl. ad quem acceſsit Bal. in l.j. de teſti. ad rem facit gl. in c. dominus noſter. 23. q. 2.& trad. per Abb. in c. 1. de iur. cal.& in c. 1. nu. 10. de dol.& cont. Et dum Bar. in hac. l. proſe- quitur an& quomodò competat legatario actio furti ex aſsidua contractatione, ibi, in verſ. Iu verò clarius, vide Bal. in conſi. 23 8. in 2. par.. Jummarium in l.eæ ideo. ffde cond,furt. Jn quibus caſibus dominium ſine traditione poſſit transferi. Bar. in l.& ideò. ff.de cond. furt. 3 1 Baxr. in d. l.& ideò, tradit, in quibus caſibus dominium t ſine traditione poſsit transferri. & ad ea quæ dicit in ver. quid ergo, adde gl.& quæ ibi ſcripſi. in lj. in f. C. de inoff. donat. Jummarium in lſi ſeruus. fæde cond furt. Res tantum æſtimari debet quantum uendi poteſt. 2 Rer eft æftimanda inſpelidu qualitatibus eius& iuqicium peritorum. Qui uendit rẽ& promiſit pro dato&] facto proprio tantum, teneri ẽt ex perſona eius cuius e He. ar. ** ᷣ 1 Wumm untutoius Hri virrilece natulacs unmndäe Runnnn munzuſr än mehungtau Wnmalnen Tünanme mlataze lan 1 Mah 6 bmuan wrd pœnam euiteriin neamente cefn e Berrachiruminna quem resfunuu mn ocedi non poßt h Llocum, quandoike qui accuſarenm eria funti, eumgit ſunt commanis.) ver. eo wagisdla C. Ce epiſcoy: ei propter nect du. g0. ff. de of ter neceſitate“ fſpræfec. önd. 3 blatũ, dummod? KJpol. R Felinen d dum citr Inrat facit glinc dns ke Gidus connain unt.„wiültt Fueabimi— im f fet ſ pben l'n— a4. art. . nerunn. u 90 3 ayſan De condictione fa rtiua. 280 1„95 Bar. in l.ſi ſeruus. ff.de cond. furt. Tennr BaXr. in d..ſi ſeruus, colligit ex iſto tex. rem tanti tæltimari debere, quanti uendi poteſt. ſubintellige tu, hoc eſt quanti communiter uendi poſſet, ut habetur in l. pretia rerum. ffad leg. falc.& in c.cùm cauſam, de teſti. Et res uendi debet quanti in foro publico uenderetur,& non alibi,ut eſt bonus tex.& ibi Bar. in c. 1. de empt.& uendit.& de hoc eſt text. memoratu dignus ſecundum lecturam ad quam Bar. acceſsit in. ſeptem. C. de erogat. milit. ann. lib. 1 2. ubi proba- tur ualorem rerum inſpici non debere, niſi pro ut in foro publico uendi potuiſſet. Hoc idem tradit Ant. Corſet. in ſuis ſingularibus, in uoce, Venditio. ubi ait Bartolum non fuiſſe bonum Canoniſtam,& proptereà ignoraſſe tex. in d. c. 1. de empt.& uend.& laſ. in l. qui Romæ.§. cohæ redes.ff. de uerb. oblig. De hac re vide Feli. in c. cùm loannes. nu. 5. de fid. inſtru.& Iaſ. in l.& ſi æquo. ff.de leg. 1.& in Ij. 8. ſi hæres percepto, ad Trebell. ubi ait rem t eſſe æſtimandam inſpe- ctis qualitatibus eius ad iudicium peritorum.& in d.l. qui Komæ. S. cohætedes. ff. de uerb. obli. ubi tradit, an ille, qui tenetur rem uendete alicui, debeat illlam uendere iuſto pretio, an uerò at tendi debeat pretium, quod ab alio reperitur. Item ſcias rem æſtimari debere ſecundum quan titatem reddituum, qui ex ea percipiuntur, ut eſt tex. cum gl. in l. ſi fundus. ff. de reb. eor. qui ſub tutel.de qua re uide Matthæum de Afflictis in tract. de iure protomiſeos. S. 4. nu. 27. Alber. de Roſ.in 1. par. ſtat. quæſt. 10 2. Iaſ.in l.ſi conſtante. nu. 1 50. ff. ſol. macr.& omnindò inl. ſi fundum er fideicommiſſum.ff. de lega.I. 1 Bar. in ead.j.inquit, eum, qui uendidit rem,& promiſit pro dato& facto proprio tantum, te- neri etiam ex perſona eius, cuius eſt hæres. Hoc Bartoli documentum tanquam ſingulare ex- tollit Franc. Cremen.in ſingul.3 I. incip. Sæpe. Limita tamen, ut non procedat niſi in authore uniuerſali, alioqui verò ſi eſſet author particularis: quoniam ſi aliquis mihi rem uẽédidiſſet, ego promittendo pro facto meo tantum, non tenebor ex facto ipſius: ita inquit idem Cremen. in ſingul.i 5 7. incip. Vnus ſocius. Alex. verò in conſi. 1 8. col. pen. in 5. uolu. ampliat hanc Bartoli deciſionem, ut locum habeat etiam ut aliquis teneatur pro hærede ſuo.& inl. ſtipulatio iſta ha bere licere, in I. col. in 2. notabili. ff. de uerb. oblig.& vide Aret. in conſ. 105. Jummarium in l.j de cond. ex leg. Facultates quæ ſant facti, non praſcribuntur. 1 An præſcribi poſſit ius illud redimendi, quod habet uenditor ex patto, ut quotiescunque uoluerit pofit redimere rem alienatam.. TPraæſcriptio triginta annorum currit contra ius, quodalicui competit uigore ſtatuti ad recuperandam rem alienatam, etiam ſi ille ignoraſſet alienationem. Quando competit ius agendi ex lege utrum ſit attio uel oſhicium iudicis. Didtio actio, yroprie non conuenit actioni criminali„quæ propriè accuſatio nuncupatur. 1 quibus caſibus accuſatores ſe inſcribere, e&æ ad pænam talionis obligare teneantur. Bar. in l.j. ff de cond. ex leg. Anr. in d. Lj. col. 3. ait, facultates, t quæ ſunt facti, ut putà uſusfructus, qui eſt facul- Atas quædam percipiendi fructus, non præſcribi. ſed præſcriptionem procedere ſo⸗ luͤm contra ea, quæ in iure conſiſtunt, ut ibi per eum. iſta eſtꝰ comm. opinio doct. ut per Alex.& Aret. in J. iij. f, òe acquir. hęred. Et de hac re vide Beli. in c. cùm acceſsiſſent, col. t 2. de conſt. Barb. in conſ. 5 1. col. 2q.in I. vol.& Alex. inl. ſi finita. S. lulianus. ff. de damn. infec. Adde præſcriptionem ex non uſu nunquam currere in ijs, quæ in alicuius mera uoluntate conſiſtunt. glo.· eſt not. in c. ut priuilegium in gl. penul. de priuileg. cum alijs ad idem adductis per Albert. 2 Brun.in conſi. 35.& in conſi. 36. An autem præſcribi t poſsit ius illud redimendi, quod habet uenditor ex pacto, ut quotiescunque uoluerit, poſsit redimere rem alienatam? multi tenue- runt quòd non. Contrarium quòd immo præſcribatur ſpatio 3 0. annorum, tradit laſ. in l Pe- tens. De con dictioneet lege. * tens. nu. 10. C. de pact.& in hãc ſententiam“ communiter itum eſſe teſtatur Mari. Soci. iunj in conſ. ⁊ 45. Et eodem ſpatio præſcribi ius adeundi, uel immiſcendi ſe hæreditati, docuit Soci in conſi. 4 3. in 3, vol. Feli. in c. quarta, de præſcript,& Mari. Soc. iuni. in d. conſ. 145. Dico amplius 3 præſcriptionem t 30. annorum currere contra ius, quod alicui competit uigore ſtatuti ad re⸗ cuperandam rem alienatam, etiam ſi ille ignoraſſet alienarionem. Mari. Socin. iuni. in conſi, 2 2. Et de ijs hactenus, Sic etiam legatum fadtum pauperibus etiam in certis præſcribitur ſpa⸗ tio 30. annorum, contra Antonium de Butr. ita Abb. in conſi. 1 4. in 2. volu. ubi ait idem eſſe in quocunque legaro ad cauſas pias..41 4 Bar. in d. lj. col. verſi. ſecundò principaliter, tradit quando competit ius agendi ex lege, utrũ ſit actio, uel officium iudicis? dicitq́ue, ſi uerba legis referuntur ad iudicem affrmando, ſem⸗ per competere officium iudicis. Vide Eeli. in c. exceptionem, col. 3. verſi. Demum ſeias dẽ ex- cept.& in c. z. in fi. poſt. Abb. ibi de off. iud. Cæpol. in conſi. 1 2. in fi. Barb. in conſi./ 1. col. 26. in 1. vol. laſ.in l.ea demum, colu. z2. C. de collat.& Alex. in conſi. 192. Viſis actis. colu. 3.in libro primi& ſecundi vol. 5z Barin cad. l.col. fi. verſi. prædicta uera, inquit, hanc uocem t actio, propriè non conuenite actioni criminali, quæ propriè accuſatio nuncupatur. vide glo. in l.fi in verbo, recipitus᷑, in.C. de litigi.& declarat Ang. in l.ſi quis id quod. ff. de iuriſd. omni. iudic.& tenet Alexan in l.vrron princ.fl. ſolut. matri. Adde accuſationem eſſe genus illaudabilis intentionis. c. ſi quis epiſcopus. 2. q. 7. Et ided ait Specul. in tit. de præparatorijs iudiciorum, iudicem debere diligenter exami nare uitam& mores accuſatoris: nam accuſator cenſetur motus inuidia ſecundum glin e.de 6 creto, in uoce, æmulorum. 2. q. 6. Et in quibus caſibus accuſatores t ſe inſcribere,& ad ſœnam talionis obligare teneantur, uide Feli. in c. ſuper his. nu. 9. de accuſat. Attẽde etiam ſi accuſator, & accuſatus ſimul conuerſantur,& deinde abſolutio ſubſequatur, eam cenſeri factã eſſe per col luſionem:& ideo non obſtante huiuſmodi abſolutione poterit iudex inquitere, ut habetur in ſpeculo aduocatorum in 6. par. principali nu. 4 5. Et ad rem faciunt trad. per Inno. in c. dudum, de elect. ubi ait non debere fieri benignam interprerationẽ ciroa probationes accuſatoris: qm̃ ſi non ſuſtinet quęrelã, tenetur, quod dictũ uidetur mirabile: ſed illud reprobat ibi Abb. col.pe. Fummarium in l.j. ff.de co. quod cer. loco. 7 An debitor, qui in uno loco contraxit uel promiſit, poſſit ubique conueniri.— 2 DPromittens ſoluere in pluribus locis in ſpecie nominatis& copulatiue coniunctis, diuiditur obligatio, Sy in quolibet locorum tenetun partem ſoluere.. Quando aliquig ita ſ obligauit ur ubique conueniri poſſit, utrum in loco non tuto poſſit conueniri. Bar. in lj. ff de eo quod cert. loc. Anr. in d. l.). tradit, an debitor, t qui in uno loco contraxit, uel promiſit, po ſsit ubi⸗ que conueniri. vide Aret. in conſi. 95. col. 1.& in conſ. 0 5. Col. 5.inſuper ſcias eum, equi promilit ſoluere in certo loco expreſſo, uideri ibi contraxiſſe,& bœnitentiæ lo- cua non eſſe..contraxiſſe. f.de actio.& oblig.& c. dilecti de iudic.& ibi conuenitut̃. id quod uerum eſt duobus concurrentibus, unum ſcilicèt, ſi ibi inuenitur, ut inc. Romana.ũ. cõtrahen- tes, de foro comp. alterum eſt quando promilit ibi ſoluere: alioqui verò ſi promiſſor foro ſuo uniuerſaliter renunciauit: quia tunc etiam ſi ibi non inueniatur, habet locum remißio ad lo- cum ubi deſtinauit folutionem, ut tradit Abb. in c. i. col. fi. de iudic. ꝑer glo. quæ dicitur ſingul. 2 in.j.ff. ſi quis in ius uoc. non ier. Adde, quòd promittens t ſoluere in pluribus locis in ſpecie nominat,& copulatiuè conjunctis, diuiditur obligatio,& in quolibet illorum locorum tene- tur partem ſoluere, Bart. in Liij. infrà eod.& Abb. in d, c. 1.de iudic. Item promittens ſoluere in certo loco, cum clauſula generali, ut poſsit ubicunque conueniri, ubique exigi poteri- Abb. in d. c.I. Et idem ſi promiſit ſoluere ubicunque uoluerit creditor. Abb.& Feli. in c. i· de zuſde 8. 1 P 1 ¹ ¹ 7.142 cbkh ben gltord Eel cut arcu. 1 4 ErmAMn hmauſtngen epbte Warrdu macdeln tinäbeur wehnann Trururei ungät, W venönga aragſeitu wwit Dem umeſſe dendheldt or li leher dia A cauniiin d cuicomder. 4ih tionem uae Setia 6 Kenn dr wiacens nel arachewia e io Propitmn, Soin H in verdond iuce& tenetaeu diüs intemiiondscii m iudicem dedenti motus inuidisfema laiorest ſe inſcrheré eaccuſat. Autédecis quatur, eam cegféiij oterit judex inqume faciunt tradpelh circa probatios ſe:ſed ulud repi er.o C0. conueniri. ulatue conund n in loco nun iu, Ard 3 70. I 1 De eo quod certo loco. 281 Bar. in l ſi conuenerit. ff. de iuriſd. omn. iudic.& in l. ſi quis ad declinandam. O. de epiſc.& cleri. Et quibus uerbis fieri debeat promiſsio, vt ubique debitor cõueniatur docuit Cæpoll.in caut. Sed hic pulchra ſuboritur difficultas, quando aliquis ita ſe obligauit, t vt ubique conueniri oſsit, vtrum in loco non tuto conueniri poterit? Ang.& Alexinl.cum res. ff.de lega. 1 id fieri non poſſe reſponderunt. Imol. verd in contrariam ſententiam fuit adductus. ſed ad opinionẽ Alex. acceſsit Feli. in c. accedens, 2. nu. 76.vt lit. non conteſt. idq́ ca potiſsimuùm ratione: quia ille hoc in ſpecie non fuiſſet facturus.& ided illa uox, vbique„quamuis ſit uniuerſalis— ratio- nem hanc excludere non poteſt.& circa prædicta uide latiſsimè Iaſ.in l. ſi conuenerit. ff. de iu- riſd. omni. iudic. Jummarium in l.j. T. ſi quis Ep heſi, ſf.de eo quod cert. loc. Accuſator an poſſit cogi yonere in accuſatione diem commiſſi crimini. Bar. in l.ij.§. ſiquis Epheſi ffl. de eo, quod cer. loc. BaA n. in d.8. fi quis Epheſi, quærit, urrum accuſatort cogi poſsit ponere in accuſatione diẽ commißi criminis?& decidit, eum cogi poſſe: ut ibi per eum. vide eundem Barto. in lis qui reus, col. ö. verſiſed quæro. ff. de publ. iudic.& ibi lmol.& Bar. in Llibellorum. ff. de accuſ.& in l. Pantonius.ff. de acquir. hæred. Salic. in l.pen. C. de accuſat. ubi dat bonam cautelam. Angel. de Aret.in trac. maleficiorum in uer. quòd in anno.& lo. de Ana. in c. qualiter& quando, 2- in§. de bet, de accuſat. idem dicas etiam de loco loci ut ſit ex primendus, quando ab eo elici poteſt de- fenſio rei, ut ait Bar. in d. l.libellorum, col. 2. verſi. quæro extra gl. quem ſequitur lal.in§. ex ma leficijs. col. 14.inſt. de action. Alioqui verò ubi ab hoc non pendet defenſio rei: nam tunc ne- que locum, neque tempus cogitur accuſator exprimere, ſi tamen expreſsit tempus uel locum, tunc tenetur etiam probare, jicèt alioqui probare non teneretut᷑ ut habetur per Bar.& omnes in l. Diuus.ff. de re iudic. ubi diſtinguitur, ut ibi per eos. ſed quæro utrum in cauſa ciuili pars ad inſtantiam aduerſarij diem exprimere teneatur? vide Alex. in l.in princ. col. 6. ff.de eden.& in materia delicti in qua ciuiliter agitur, uide omninò Kom. in conſi. 191. ubi etiam tradit quid quando proceditur ſola facti ueritate inſpecta.ſic eriam ad finem adducendi præſcriptionẽ de- bet exprimi tempus. Bal. inh edita, col. 2. verſi. quæro igitur. C. de eden.& omninoò Salic. in d.l. pen. C. de accuſ.vbi limit. Summarium inl.non utique: de eo quod cerddo. I alternatiuu eſt in poteſlate rei, quid debeat, vel non debeat. An& quando alternatiuè obligatus leretur alterum præftando. Bar. in J. non utique. fH. de eo quod cert. lo,. BANT. in d.l.non utique, ſic ait in ſummadn alternatiuist eſt in poteſtate rei quid debear, non an debeat. Tu declara not. hoc Bartoli documentum, vt procedat ſolùm quando utrunq; eſt in obligatione& ſolutione, alioqui verò quando unum eſt in obligatione& ſolutione, aliud verò pro cautela dictæ obligationis: vt putà aliquis promiſit uel ſoluere x. vel dare pignus: quia tunc electio eſt creditoris,& ſic ipſius actoris, non rei: ita ſing.decidit Bar. in l.quamuis, in princip. ff de pignor. actio.& tradit Ant. de Fano in tract, de pignoribus& hypothecis, in pri- mo membro quintæ par. nu.. cum ſeq. Iaſ. in j. ff. ne quis eum qui in ius uoc.& Feli. in c. inter cæteras, verſ.ſecundoò fallit, de reſcrip. Item ſi debitor promittit ſoluere infra certum téẽpus, uel promittit pœnam, ut putà ex nunc tranſacto illo tempore facit datum alicuius fundi: iſta datio tranſacto tempore fieri non poterit, niſi accedente uoluntate creditoris. Dec. in conſ. 1 2,& ui- de de hac re quæ plenius poſui ad Bar. in d.l. quamuis. Et an& quãdo alcernatiuèt obligatus li- beretur alterum præſtando, vide Damaſum in tract. de brocardis, in I. membro, nu. 6. cuius aũt ſit electio in pœnis alternatiuis, docuit Beli.& Dec. in d. c. inter cæteras, de reſcri.& de alterna- tiuo libello, de alternatiua ſnĩa,& de alternatiua appellatione, an& qũ teneant,& de multiplici actu alternatiuo, vide Felin. inc. 2. de appell, Quid ſi alternatiua poteſt in uno tmũ caſu operari, vtrum ualeat tanquam pro illo caſu tantùm expreſſaꝛvide Raph. Cuma. in conſi. 63.Item alter natiua parit obſcuritatẽ, fallit tamen in multis caſibus. Feli. in c. tertio loco, de probat. Ad prær NN dicta 2r 1 — 8B8 8Xà 8A . ,1 I2*..... ⸗* 5 dicta uerò ſcilicèt in alternatiuo debito electionem eſſe debitoris, vide lal in J. ſi ſi quis ita. ff. de leg. I. Quando autem alternariua dicatur poſita fauore debitori miles. S. I. ff. de re iud.& in l. ſi ſe non obtulit.§. ex conuentione. eod. tit. De eo quod certo loco. Jummariumin d.non utique. T. ſiquu ita. ff.de eo quod cer. lo. Ea quæ tacitè inſant quando que eſe in poteſtate rei, quandoque actoru,& Quandoque legu Bar.in d.ê non vtique. S. ſiquis ita. ff.de eo quod cer. loco. BaR. in d.l. non utique.§. ſi quis ita, verſi. vltimò quæro, inquit, ea, quæ tacitèt inſunt doque eſſe in poteſtate rei, quandoq; actoris,& quandoq; legis. vide Abb Bar. in l. quòd ſi Epheſi. f(1de eo quod cert. loco. BART. in ead.l. quòd ſi Epheſi, in fi. ait, non uideri eſſe tacitè actum, vt ſolutio fiat in loco promiſsionis, ſed in loco ubi petitur. vide Aret. in conſi. 9. in fi.& Mari. Soc. in c. 5.verſ. quæro igitur primò, de for. comp. Jummarium in l. quod ſi Epbheſi. ſ.. interdum. ſfede eo quod cer. loc. Arbitrator an poſſit in totum abſoluere. Bar.in d.l. quod ſi Epheſi. õ. interdum. ff. de eo quod cer. loc. dilecti ſilipcol. BaA. in ead.]J. S. interdum, quærit, utrum arbitrator poſsit in totum abſoluere. De hac re uide, quæ(Deo dante) ponam ad Bar. in J. ſi ſocietatem. S. arbitrorum, col.:.ff. pro ſoc. Et dum ibi ſubiungit Bar. quòd licèt hæc actio ſit arbitraria, poteſt tamen iudex non ſolum augere uel minuere, ſed etiam in totum abſoluere. vide Bal. in lifub prætextu.j. C. de tranfact. Alexiin conſ. 211. Quæritur an. d. arbiter. in lib. primi& ſecundi volu.& Lanfranc. de Oria.in tract. de arbi- tris. fol. I. col. 2. Bax. in d.l.in bonæfidei, dum citat. l. nemo poteſt. ff. de leg. 1. dicens ſic eam debere intel-. Bar. in l.in bonæfidei. ff.de eo quod cer. loc. ligp vt ĩbi per eum. adde Alex. in d.. nemo poteſt, col. pe. in fi.& moder. in ultima col. Fummarium inl. centum Capuæ. frde eo quod cer. loc. Fideiuſſor an teneatur ex mora principalis„qua augetur obligatio. BaART. in d.J. centum Capuæ, col. ⁊. tradit an fideiuſſor t teneatur ex mora principalis, qua augetur obligatio? Dicas in re propoſita fideiuſſorem non teneri ad pœnam, quæ augetur de- bitore non ſoluente debito tempore; quia illud non eſt debitum obligationis principalis pro qua intercedit, ſed eſt debitum contumaciæ. Cæpol. in cautel. 1 26. Iaſ. in l.mora rei. ff. de uerb. oblig.& breuiter quæ ad moram pertinent, vide apud Salic. in tract. de m ora.&latiſsimè apud Bar. in l. centum Capuæ. ff. de eo quod cer.loc. Marcum Anto. Bauerium ſimiliter in tract. de mora. Summarium in l. ſi poſ moram. ſf.de eo quod cer. loc. An& quando ex mora augeatur obligatio fideiuſſoru. Simplex ſolutio intelligitur eſſe facta pro uſuri, non autem pro ſorte. Actus non debet operari ultra intentionem agentium. œreditor deiure communi ſolutionem particularem recipere non tenetur, quæ multa habet incommodi. DPer reccptionem ſortis uidetur remiſſa petitio uſararum. DPena an&] quando cenſcatur eſſé remiſſa per receptionem ſortu. Creditor qui recipiendo ſortem proteſtatus eſt ſaluum ſibi eſſe ius ſuũ ſuper intereſſ, an ſtbipropter hanc protestationem ius ſuum ſeruauerit, an non. Bar. in l. ſi poſt moram.ff. de eo quod cer. loc. BaART. in d.Jl ſi poſt moram, tradit an& quando ex mora faugeatur obligatio ſdeiuſſoris. vide quæ poſui ſuprà in præcedenti lucubratione, quoniam iſtal. eſt facta ad declarationem il- lius. l.centum Capuæ, vt ait Barto. infrà in 4. colu. Et uide lat. in d.l. mora rei,& in l. decem. ffide uerbor. oblig. Bar. in ſic legatum. g. Sstradit laſ.in l. quan- iin c. 1. col. 9. de iudi. EerBcdcr Gerrowhore unnrepen erunnanene düraem Vladber kutäni colman ridelun do qwodcer.oc, Dobitin otum hie andirorumealrfnd ttamen iuder nlin rrtenu. C. denrnii «Lanftranc. de Onnn cer. loc. deleg. 1. dicegzitse n f..& moderini quod cer. loc. ario. lod cer loc. ortteneatur er n teneri ad pa debitum oblga aurel. 16.llin lic.in tract de Ci quod cer.l ſorte. dcet oc De eo quod certo loco. 282 2„Bar.in ead. l. colu. 4.verſi. venio ad ulti mam partem, ait, ſimplicem t ſolutionem intelligi eſſè factam pro uſuris, non autem pro ſorte.& limitat ut bbi per eum. Attende ut clarius hæc ſimpli cis ſolutionis materia intelligatur, ſciendum eſſe, debitorem ex pluribus cauſis, ſi aliquid ſoluit, neque apparet in quam cauſam ſoluere uoluerit, in dubio cenſeri ſoluiſſe in cauſam duriorem„ dein de in antiquiorem: vt latè habètur apud Bar. in l.cùm ex pluribus. ff. de folur.& lmol. in l. j. eod. tit.& Alberi. ibi,& Rulgoſ. in conſi. 7.tamen aduertendum eſt, hoc ſolùm procedere in ſo lutione ſimplici, in qua dubium eſt ex qua cauſa fiat, ſed ſi creditor(vt communiter fieri ſolet) in ſuo ſibro faceret debitorem creditorem pro ea ſumma, tunc quia hic non agitur de ſimplici ſolutione, ſed de compenſatione, poſſet debitor ponere, ad quam cauſam ei magis placebit: ita Imol. in d. 1j.& Alex. in conſi. 8 5. in 3.vol. Mihi tamen uidetur iſtas eſſe ſubtilitates ſatis fra- giles, cum notum ſit, hoc à creditoribus in libris ſuis fieri conſueuiſſe, non quod debitores effi- ciantur creditores, ſed vt libri fiant clariores: ideò in hoc uim aliquam non eſſe faciendam exi 3 ſtimarem, ne actust ultra intentionem agentium operentur. l. non omnis. ff.ſi cert.peta. nihilo- minus durum eſſet recedere à ſententia tantorum patrum. Verùm tamen eſt vt ait Bar. hic, ſim plicem ſolutionem intelligi magis factam eſſe cauſa uſurarum quam ſortis, quamuis ſors ſit du- rior cauſa, per tex. in d..j. C. de ſolut.& ratio eſt ſecundum Cyn. Alberi.& Salic. ibi, quia ſors& 4 uſuræ cenſentur eſſe unum& idem debitum. creditor t autem de iure communi ſolutionem particularem recipere non tenetur, quæ multa habet incommoda, ideò cùm in hoc pergraue- tur particularem ſolutionem recipiendo, congruum eſt, ſecundum eos, illum in alio releuari, vt uſuræ magis cenſeantur ſolutæ quam ſors. Iſta ratio redarguitur ab lmol.in d. Jj. ff. de ſolut.& doct. ibi uidentur magis inniti alijs rationibus quàm huic. Tamen eſto quòd iſta ratio uera ſir, cogitabam ubicunque uigeret ſtatutum prout eſt in ciuitate Bergomi, quo cauetur, creditorẽ ad recipiendam ſolutionem particularem teneri, tunc uerum non eſſe, ſolutionem ſimplicem uideri factam in cauſam uſurarum: quoniam eo caſu ceſſaret illa ratio iuris com munis, quę pro fundamenro huius concluſionis à prædictis patribus afferebatur: quoniam creditor recipien- do particularem ſolutionẽ non grauaret᷑. ex quo lex hoc præcipit.& pro hac opinione facit de ciſio Alberi. in d.lj. qui dixit: ſi debeo decem cum uſuris,& alia decem ſine uſuris„in dubio ſo- lutionem cenſeri factam de x. ſine uſuris: quia eo inuito ſoluere poteram. Bar. in ead. l.& cad. col. 4. uerſi. ultimò, ponit diſtinctionem in co ſoluta remaneat petitio pœnæ. Ex qua diſtinctione colligitur li 5 quæ uult per receptionem t ſortis uidere remiſſam acceſſoriè ueniunt,& ſic per officium iudicis, alio promiſſæ eſſent per ſtipulationem: quoniam iſto c ſetur debitor liberatus à præſtatione uſurarum. cio ſortem& partem uſurarum, quæ debentur o qui uerò ſi iure adiionis deberentur; vt ait Bar. infrà in hac eadem. l. hæc habentur per Iaſ. in l.j. col. I. C. de iudic.& ibi limitat, quando ad alia acceſſoria peti poſſet reſtitutio in integrum,& é ſic officio iudicis nobili, quod ſuccedit loco actionis vt ibi.& an& quando pœna t cenſeatur eſſe remiſſa per receptionem ſortis, vide Alex. in conſi. 206,in 7. vol. Soci. in conſi. 1 8. in t. vol. & omninò Dec. in conſ. 45 2. nu. 2 1. idem dicas in uſuris, quia uſuræ& pœna æquiparãcur. Soc. in conſi. 74. in 1. vol. Quid autem ſi fideiuſſor promiſit intereſſe cum principalis eſſet in mora, & à principali creditor recipit ſortem, an fideiuſſor liberetur: tradit laſ.hic in 6. col. 7 Bar. in ead. l.& col. verſ.vltimò quæro, tractat, nũquid creditor, t qui recipiendo ſortem pro- teſtatus eſt, ſaluum ſibi eſſe ius ſuum ſuper intereſſe, ſibi pPropter hanc proteſtationem ius ſuũ ſeruauerit an non?& dic ut ibi per eum. Adde Specul.in tit. de arbitris. õ. ſequitur. verſi. ſed po ne. Et de hac re uide Alex. in l.ij. in princip. ff ſi quis cauti. Areti. in conſi.. in ſecundo dub.& Soci.in conſi. 8. col. 2. in I. vol. Adrem propoſitam facit, quia quando aliquis aliquid petit,& dubitat incidere in pœnam id petendo, aiunt doct. eum proteſtari debere, ſe hoc petere qua- tenus ei de iure licet,& non aliter, nec alio modo: quia tutus erit à poœna. Bal. in c. 1.§. fi. col. fi. NN 2 quod ibi quæritur, an fortè mitatio ad regulam huius tex. petitionem uſurarum, vt procedat quando qui uerò ſi uenirent iure actionis; vtpurà ſi aſu non cenſetur facta remiſsio, aeque cen- Adde ad hoc benefacere quia petens in iudi. fficio iudicis, ſibi præiudicat in reliquo, alio- 8 X½. rd quare in caſu iſto præton uoluerit ex tali conftituto actionem ori De conſtituta pecunia 3 Quæ fu.prima cau. benefic. amit.& Alex. in conſi. 1 1 I. in fi. in 6.vol.& de quolibet genere pro teſtationis, vide Beli. in c. cùm. M. de conſti. nu. õ0. cum ſeq.& docto. in l. non ſolum.§. morte. ff de oper. nou.nunc. Fummarium in l.j Mde conft. pecu. AMaſculinum concipit fæmininum. Maſculinum an concipiat fœmininum in priuilegijs. Maſculinum nunquam concipit fæmininum quando de fæminu facta fuit expreſſa et ſgecialu prouiſto. Maſculinum an& quomodo concipiat fæmininum. Maſculinum non concipit fæmininum quando aliqui arripit emphyteoſim pro ſe&] filijs, nſtaliter ſ habeat loci conſuetudo. Maſculmum an concipiat fæmininum in ſiatutu. Bar. in Lj. ff. de conſt. pecu. Ar. in d.... ait prætor, ſic ait in ſumma. Maſculinum t cõcipit fœmininum. Ad- de hoc non ex propria ſignificatione ſed per extenſionem fieri, ſecundum Alex. in conſ. 6 1. in 1.vol.& in conſi. 1 3 6. eod. vol.& in conſi. 6 5. in 6. volu. vbi ex hoc infert, id in ſtatutis locum habere non poſſe. vide etiam Soci. in conſi. 5 1. colu. 3. in 4. volu.& Dec. in conſi. 33 9. Contrarium uerò ait Fulg. in conſi. 20 3. vide in re propoſita pleniſsimè Curtium in conſi. 9. Alex. in conſi. 48. col. 2. in 4. vol.& in conſi. 49. Dec. in conſi. 5 70. vbi ait hoc uenire ex propria ſignificatione. vide eundem Dec. omnind. in l. fœmminæ. f. de regul. iur.& Maria. Soci. iuni. in conſi. 3.& in conſi. 1 14. nu. 1 7. An autem maſculinum f concipiat fœmininum in pri- uilegijs, vtputà in poteſtate legitimandi alicui conceſſa: vide Dec. eleg.in conſi. 45 3.& in d.l. fœminæ. Quid in contractibus? Soc. in conſi. 42. in fi. in 4. uol.& Dec. in d. l fœmminæ, vbi etiam tradit, quid in materia correctoria. de qua re uide latè& remiſsiuè Bologninum in addit. ſuis ad tracta. Matthæſ.de ſucceſsionibus ab inteſtato. nu. 20. cum ſeq.& unum attende quod nun- quam fallit, quia maſculinum t nunquam concipit fœmininum„quando de fœminis facta fuit expreſſa& ſpecialis prouiſio. Bal. in l.in multis, in fi. ff.de ſtat. homi.& Mari.Soci.ĩuni.in d. conſ. 3.& in d. coni. 14. nu. 19. Rurſus maſculinum nunquam concipit fœmininum, quando ſumus in materia differenti,& una& eadem ratio non uiget in utroque caſu, vtputa, ſtatuto cautum eſt, ſi quis rapuerit uirginem, eum eſſe tali pœna puniendum: non enim fœmina cõtinetur, quæ uirginem uiolare non poteſt. Bar. in lj. ff. de pecul.& Mari. Soc. iuni. in conſ. nnu. 88. adde eun dem in conſ.z 3.& in re propoſita, quando ſcilicet maſculinum f concipiat fœæmininum,& quo modo, vide Bar. in 1j. ff de uerb. ſignif. vbi diſtinguit,& in liſi ita ſtipulatus.ff.de leg. z.& in mul tis alijs locis,& Feli. in c. licèt uniuerſis, in princip. de teſti.& in cap. de woniabnederüledan maſculinum, de ſenten. excommu. Doct. in lj. ff. de pact. Card. in clem.j. col. 2. de Lcheß in cle⸗ men. j. de conſang.& affin. in 5.oppoſ.& Archid. in c.ſiquis ſuadente, 1 iedes de 3 de ſculinum t non concipere fœmininum quando aliquis accipit emphyteo im pro ſe& tilijs, aliter ſe habeat loci conſuetudo. Feli.in d. c. còm. M. Berrarien. uerſ. Hinc eſt etiam.& ratio qua re in contractibus maſculinum non concipit fœmininum zeſt, quia in poteſtate paciſcentium eſt intentionem eorum clarius aperire.Il veteribus. ff. de pact. ita inquit Anto. de Butr.in aui buſdam, de pact. Ancha. in clem.j. de bapt. Bal.in.Gallus. fl de liber.& daüRoman cene 35. Viſa facti ſerie.& Alex in conſi. 125. Attentis uerbis. in 5. uol. Et quid ſit ü däfe 3 quæ poſui in lucubratio. in Bar. in lomnes populi.ff. de iuſt.& iur.& demum in enehn. de laſin l. ſi quis id quod. ff. de iuriſd. omn. iudic. in l.pactum inter hæredem,vt in JVe ff de pact.& in l. quæ de legato. ff. de leg. 1.& in multis alijs locis. IItere Nes⸗. 3 Hnemue⸗ Bar. in d.§. ait prætor, inquit, boc edictum utile fuiſſe: quia ex eo oritur actio. Ratio Lne r tradit Iaſ.in§.in perlona, col.j. lräülou rrr weitebein g V inaiieman imurne müümäerene wungiwam wim gia kdätenem ad. fur ernnſan 4 reſnyf Fh, 90 Cu. cunum tcdeipiien denlionem hen aut Sonl.. S.xobuth conſi. 1. colu. zugt arepropoſtapeerin ec.in conſi.oabn minx.f.de reguiirl linum t conciyitn ſide Dec. eleg tcni uol.& Decindli remiſsiuè Bobm: cum ſeq. R& unums inum, quanchc at. homi.& Mr b concipitfœmi troque cau, ſt um: non enimſe 7 De conſtituta pecunia. 283 col.i. ver. huius ſpecialitatis, inſt. de action.vbi ponit vnum dictum mirabile, quod ſi uerum eſt, confundit omnia dicta vt ibi per eumʒ qui in col. 1. in princ. huius edicti intẽtionem explicat. Fummarium inl. quod ſi maritus. I. ſi quis autem. ff.de conft. pecu. Jd non debetur, quod perpetua ex ceptione defendi poteſt. Bar. in l. quod ſi maritus. õ ſiquis autem. ff. de conſt. pecu. B AN. in d.§. ſi quis autẽ, colligit ex iſto tex. id non deberi t quod perpetua exceptione de- fendi poteſt. Ad rem faciunt trad. per Dec.in l. non uidetur cœpiſſe. ff. de reg. iur. Summarium in l.eum qui. I. ful anus. fide conſt ecu. Si iudex aliquem condemnauit ad dandum unum par caponum in anno ſecundum quod eius anteceſſores facere conſueuerunt: ifta uerha non faciunt conuentionem, ſod ſtant cauſatiuè. Bar. in l.eum qui.§. lulianus. ff. de conſt. pecu. BAXNT. in d. S. Iulianus, colligit ex iſto tex. deciſionem quæſt. ſi iudex taliquem condemna uit ad dandum unum par caponum in anno ſecundum quòd eius anteceſſores facere conſue- uerunt, iſta uerba non facere conditionem, ſed ſtare cauſariuè, hoc eſt, quia ſic fecerunt. vide de hac re quæ plenè poſui ad Barto. in L.admonendi, in 2. lucubr. ff. de iureiur. Et vide ibi plenè Iaſ. in lectura. col. 7. ver. tertiò uidendum.& in repe. col. 12. ver. Quid autem in ſententia.& hãc deciſionem ſimpliciter ſequitur idem Iaſ in. ꝓræiudicialis, in fi.inſt. de action. uide eundem in auth. ſi quis in aliquo, col. f. C. de eden.& latè in l. pen. C. de inſt.& ſubſt. ſub. cond. fac. col. 1. in ſecundo notabili. Et quid ſit in uoce, prout, uide Iaſ.poſt Bart. in l.edita, col. penul. C. de eden. & quæ ibi pono ad Barto.& Pau.& Caltr. in lj. C. de epiſc.& cleric.& in conſi.3 24. Felin. in c. 2. colu..& ſeq. de reſcript.& Dec. in conſi. 6 3. colum. 3. in ſecundo dubio. ubi citat hoc Bar- toli documentum. Summarium inl. hactenus. ſT. ſiquis centum, frde conft. pecu. Siquis conftituit ſe plus debito, nunquid cenſeatur donare. Bar. in l. hactenus.. ſi quis centum. ff.de conſt. pecu. BaAKr. in d.S. ſi quis centum, quærit, ſi quis conſtituit t ſe plus debito, nunquid cenſeatur donare? vide Alex. in l. iuriſgentium, col.. f. de pact.& dum Bart. ſoluendo quæſtionem hanc ſubiungit, an iſte eſſet tutus exceptione, an uerò nullo modo eſſet debitore vide laſ.in§.in per ſonam, col. 2. item vult, inſtit. de action.& omninò Alex. in conſ. 15 7. in 6. vol. vbi ait promiſsio nem factam Aà ſciente ſe non teneri, ualere in uim donationis.& vide eundem Alex. in conſ. 1 8. colu. 2. in 4. volu. vbi ait promiſsionem factam ſine cauſa non tenere tanquam indiſcretam, ſe- cundum glo. ſingul.in l. generalem, in uoce, cauſam. C. de non nume. pec. tamen ualere quando facta eſt à ſciente ſe non teneri. Jummarium in l. qui autem. ff.de conft. pecu. Quando aliquss promittit alium aliquid eſſe atturum intelligitur promittere ſé facturum et curaturũ. Bar. inl. Qui autem. ff.de conſt. pecu. BA. in d.l. qui autem.. ſiquis, in fi. ait, a¹dnotandum eſſe ex iſto tex. Quando aliquis pro- mittit t alium aliquid eſſe facturum, intelligitur promittere ſe facturum& curaturum. De hoc Bartoli documento uide laſ.in§. in perſonam, col. 5. verſ. in glo. in uerbo, conſtituerit, inſtit. de action. Contrarium uidetur colligi ex l.eum qui Epheſi.. ſed ſiquis, ſuprà eod.& reſponde ut per Imol in l. inter ſtipulantem, in princip. fiqe uerb. oblig. Aret. in conſi. 28. col. 2.& Iaſ.in d.S. in perſonam, colu.. Et an& quando& qũo& ad quid obligetur promittens factum alienum, vide plenè Feli.in c. ex reſcripto. nu.1 4. de iureiur. vbi tradit ẽt quid ſit quãdo iurm in huiuſmo di promiſsione interceſsiſſet.& dicas eum, qui factum alienũ promittit, non obligari, niſi in ſpe cie promiſerit ſe facturum& curaturum§. ſiquis, inſti. de inuti. ſtipu. hoc aũt fallit, vbi iurm in- terceſsit; quia etiam ſi ſimpliciter ſit facta promiſsio, tamen obligat ad præſtandam operam: ita Abb.& Feli. in d. c. ex reſcripto. idem ait Bar. in l. ſiquis pro ea. ffrde fideiuſſ.& Ang.& Imol. in linter ſtipulantem. ff. de uerb. oblig. Et hoc de iure ciuili, ſed de iure canonico obligat etiam NN 3 ſine ½ 1 De conſtituta pecunia. ſine iuramento. Feli. in c. ex reſcripto. Quid ſi aliquis promittit ſe curaturum cumeffectuvt Ti tius aliquid tale faciat, an liberetur, ſi fecit quicquid potuit, ut hic habetur? eumq; liberari do- cuit Dec. in conſi. 31 3.& ad prædicta uide omninò Dec. in Iimpoſsibilium. ff. de regul.ĩur.& Iaſ.in l.ſtipulatio iſta habere licere,& in J.quoties. ff. de uerb. oblig. Jummarium in d.l. qut autem. ſ conftituere: ſfede const pecu. Nuncius præſtat nudum miniſterium. Quus dicatur nuncius. Ie qui elegit non idoneum iudicem tenetur. her. Nuncius miſſur ad exigendam pecuniam debitam certo loco& tempore an poſſit terminum prorogare. Bax. in d. lqui autem.§. conſtituere. ffide conſt. pecu. n 2 Bakr. in d. l. qui autem.§. conſtituere, ait, ibi iuriſconſultum exponere uerbum, conſtitue- re, poſitum in edicio, vide Alex. in l. quiſquis. C. de procur. Bar. in cod.§. conſtituere, ait, nuncium t præſtare nudum miniſterium 3quia eſt quoddam or ganum vt ibi per eum. Tu in re propoſita ſcias ſufficere, ſi iſte nuncius habet ea, quæ ſunt facti, quamuis quò ad ea, quæ iuris ſunt, reperitur inhabilis, ſecundum Bar. in Ij. S. item acquirimus, in fi. ff.de acquir. poſſ.vbi Iaſ. col. pen.& fi.& dum Bar. ſubiungit de eo, qui aliquem conſtituit procuratorem, actorem,& nunciũ,& quid huiuſmodi uerba ſignificent, dicas in poteſtate eſſe illius, qui hoc modo eſt conſtitutus, eligere ex quo capite actum faciat, an tanquam nuncius, an ranquam procurator: vt ait Bax. in. ſi Tirio. j ff de uſufru. lega.& uide Bar. in l. multum.§.vero. C. ſiquis alter. vel ſibi.& quis dicatur nuncius, i& quomoddò uerba proferre debeat,& an per ipſum actio domino acquiratur,& ad quid tenetur domino,& de differentia inter dominum, & nuncium& procuratorem: vide Specul.in I. par. tituli de procura.§. 3. verſ.& nota.& verſi. Sed opponitur.& Iaſ. in d.. item acquirimus.& in I.qui Romæ. S. Calimachus. ff. de uerb. obli. Et in re propoſita attende, quia ſi is qui tenetur aliquid facere per ſe, facit per nuncium, debet eligere idoneum, alioqui ipſi domino imputatur; vt habetur in l.ei qui,& in. ſeq. flrcommod. glo.& Abb. in c. ſignificante, de pignor. Abb. in c. dura, colu. 1. de crim. fal. ſic in ſimili caſu dici- tur eum, qui eligit non idoneum t iudicem teneri. Koma. in conſi. 158. ad quem multi acceſſe- runt, vt ait Dec. in l.ſi quis in conſcribendo. nu. 1 7. C. de pact.& ibi declarat hoc non procede- re, quando ille eligeretur, qui communiter idoneus exiſtimatur. id quod etiam in caſu propoſi to eſt uel facilè concedendum.& de materia nuncij vide Abb.& alios in c. ad audientiam de præſcript.& Io. And. in addit. ad Specul.in tit. de inſtru. edi. in S. Reſtat. verſ. ſed quid ſi unus.& nuncium eſſe tanquam organum iudicis,& nudum miniſterium exhibere, vt hic ait Bar.& tra- dit Iaſ. in l. quod iuſsit. ff. de re iudic.& in.ſi is qui pro emptore. ff.de uſucap. An nuncius t miſ ſus ad exigendam pecuniam debitam certo loco& tempore, poſsit termmum prorogareelaſ. in d. S. Calimachus.& nunquid nuncius domino mortuo poſsit alij dare& dominium transfer re? vide Iaſ. in l. ius qui.. quas uerò. ff. ſi cert. pet. Et dum Bar. proſequitur declarando in nun- cio ſpeciale mandatum exigi, vide Alex. in conſi. 90. col. 2. in 4. volu. Et dum Bar. ibidem opp. de.. ſi quis ſolutioni. ff. de uſur.& de.. ĩ. ff. quod ui aut clam.& de. Iquod meo. S. procurator ff. de acquir. poſſ.& ſoluit vt ibi per eum. Reſponde tu& forte melius, rationem ibi eſſe in illis legibus, quia ſumus in caſu naturalis poſſeſsionis, a lioqui uerò ſi eſſemus in actibus ciuilibus, qui uires ſuſcipiunt ex perſona procuratoris,& per ceſsionem acquiritur domino, vt ekithe⸗ in lj. C. per quas perſon. nob. acquir.& per Bar. in l.qui mihi donatum.in fin.ff. de donat.& laſ. in l.j. 6. per procuratorem. ff. de acquir. poſſiin I. col. poſteà Bar. Lbi in fi. quærit utrum requira- tur, perſonam nuncij eſſe idoneam, vide quæ dixi in proximè præcedentibus.& Ial.in d.lj. item acquirimus, de acquir.poſſ. Jummarium inl. ſi duo. T. hæc autem uerba. ff. de conſi. pecu. 2,. 1 21 7! Si præceſſit dispoſitio ex qua de aliquo dando uel faciendo oritur obligatio, tunc uerba ſi non dederit, u aou fecerit, exponenda ſunt, ideſi, ſi fuerit debitor in mora dandi uel faciendi. har 88 dr whs 1 2 jeniſterte icgefä Fübrruſddn ränäuhter Atchbrblin wrrdememWun mm dete Pilnetem acturäin 7 Mncäan exünnin Nam coln Lianlinſt Hetholln nen dulemtnin tojam uen nl ünraiczal .ndcr qui ſ de nunciushabet ae N ma e deco, qui llged augnicem Gicgi n 1 De conſtituta pecunia. 284 Bax.in l ſi duo.õ.hæc autem uerba. ff. de conſt. pecu. B4. in d.§. hæc uerba, inquit, ſi præceſsit diſpoſitio, t ex qua de aliquo dando uel facien- do oritur obligatio, tunc uerba ſi non dederit, vel non fecerit, exponenda eſſe, ideſt, ſi fuerit de bitor in mora dandi uel faciendi,ſed ſi non præceſsit diſ poſitio, tunc eam uerificari ex eo quod non eſt datum, vel factum. Quæro ſi præceſsit diſpoſitio in perſona unius,& conditio in perſo na alterius, quid fieri debeate Reſpon. quò ad uiuit ille, in quo erat diſpoſitio, exponũtur uerba illa, ſi eſt in mora, poſt mortem uerò non. l. fideiuſſor obligari. ff. de fideiuſſ. vbi Paul. de Caſtr. Summarium inl.item illa. ſf. de conſi. pecu. Delbitor an& quando poſſit ſöluere ante diem ſolutioni prafixum. Terminun ſi datus eft alicui adproducendum inſtrumenta, Vel ad faciendum iurare teſies non debet is ſacere requiri aduerſarium ultima die termini. 3 Debitor an&] quando tencatur ire ad domum creduori pro ſolutione debiti facienda. Si ſolutio fieri debet in ciuitate Florentiæ in die Paſchatu, t&&] neque creditor neque debitor probant ſo co die ibi fuiſſe paratos, mora non eſt probata. Bar. in l.item illa. fA. de conſt. pecu. BART. in d.litem illa,in princip. agit an& quando debitor t poſsit ſoluere ante diem ſolu dun aclatantmoac tioni præfixum. De hac re uide Bar. in l. qui Romæ, in princip. ff.de uerb. oblig.& ibi Alex.& er K üde Barinleh do uerbaprofenecthe 0,R de differeniin de procura. 3 getu omæ.§. Calimachot vere per ſefacimn ur in Lei qui, Kilt u. 1. de crim alir 1conſi. 38. alqr nct.&ibi dechanf ntur. id quode Abb. alios in in§.Reſtat.yef- erium exhiben 1 g 2euuuſ FAnn, 4 Jauud. 77„ d N 2 3 Ang inl. Titius. ff. quæ res pign.oblig. poſſ.& Alex. in l.item quia.§..ff. de pact.& de hac re ui de laſ.in l.ſtipulatio iſta habere licere. S. incertam. ff. de verb. oblig.& an& quando debitor co- gĩ poſsit ſoluere ante diem, vide Iaſtin l.in diem. ffide cõd. indeb. ſimiliter hic opportunè quæ- ri poteſt quando tempus eſt adiectum alicui diſpoſitioni, vtrum id fieri poſsit ante tempus, vt puta hæres rogatus reſtituere hæreditatem poſt mortẽ ſuam pauperibus, vtrum poſsit uiuens reſtituere in præiudicium pauperu m, qui erunt poſt mortem. Dec. in l.cum temp us. ff. de reg. iur.& in hac re ſcias emphyteotam nõ poſſe ſoluere canonem pro pluribus annis futuris. Dec. inl. cùm tempus. ff. de reg. iur. Bar. in ead. i. col. 2. verſ.& hoc eſt ualde utile, inquit, ſi datust eſt terminus alicui ad producen- dum inſtrumenta, vel ad faciendum iurare teſtes, non debet is facere requiri aduerſarium ulti- ma die termini: quia ibi debet eſſe,& ſi non eſt ibi, eſt contumax. vide Felin. in c. 2. colu. 2.& ſeq. de teſti.& ſequitur laſ.in l.properandum, col. 2.in 2. limit. C. de iudic.& quando partes ſte- tuerunt terminum iudici ad finiendam cauſam, iudicem poſſe abſque ulla citatione ferre ſen- tentiam ultima die termini: vide latiſsimè apud Iaſ.in repet. l.admonendi, col. 3 7. verſ. ſecundò principaliter. ff. de iureiur. Adde in hac materia tempus legitimæ ætatis, aliquem in mora non conſtituere,& qñ aliquis promiſiſſet, cum erit legitimæ ætatis. Soc. in conſ. 109. col. fi in 1. vol. Bar. in ead. l.& col. verſ.oppo. ad tertium, tradit, an& quando debitor t teneatur ire ad domũ creditoris pro ſolutione debiti facienda. vide Abb. in c. ſignificante, de pignor. Bal. in lacce- ptam, col. 1 2. C. de uſur.& inl. ſuus quoque. ff. de hæred. inſtit. Ancha. in conſi. 8 z. Pro faciliori. & in conſ.1 27. Viſis.& Card. in conſi. 6 8. Caſus talis eſt. Alexand. in l. cùm filiusfamiliàs. ff. de uerb. oblig.& Felin. in c. licèt, de ſimon. Et dum Bar. ſubiungit, ſi debitor& creditor non ſunt eiuſdem fori, ſufficere, ſi debitor in domo ſua proteſtetur ſe paratum eſſe ſoluere canonem em phyteoticum: quia creditor tenetur ire ad eum. vide Alex. qui idem ait in conſi. 1 20. Ponde- ratis, in fi.in 5. uolu. quamuis contrarium ſenſerit Ana. in conſi. 5. Viſa narratione.& in materia emphyteotica, an Bart. hic bene ſenſerit, an non, vide Iaſ. in l.ij. quæſt. 3 7. C. de iure emphyt.& omnindò in l. ad diem. ff. de uerb. obliga.& qua cautela poſsit uti emphyteota, vt moram pur- gare ualeat, vide Cæpoll. in cautel. ¼3 5.& quia Bar. ibi in 3. col. progreditur diſcutiendo quid ſit in alio debitore, quando ſunt diuerſi fori? aitq́ue proteſtandum eſſe ut ſuprà dictum eſt. Quid ſi alio modo quam per proteſtationẽ debitor probare poſsit ſe paratum fuiſſe:& dicas hoc ſufficere, vt per Aret. in conſi. 1 6 2. col. 3. vide Alex. in l. non hoc, col. 3.C. vnd. legit.& in d. conſi. 120. in 5.uol.& Ancha. in conſi. 86. NN 4 Bart. 4 Bar. in ead.I. col. 3. verſi. quæro pone, ait ſi ſolutio t fieri debet in ciuitate Floren De conſtituta pecunia. — ehee tiæ in die Pa- ſchatis,& neque creditor neque debitor probant, ſe eo die ibi fuiſſe paratos 4 moram. vide Alex. in conſi. 41. col. ꝛ. nu. 15. in 4. vol. Aret. in conſi. 16 3. Corn. in conſi. JO.in vol.& Iaſ.in conſi. 109. col. pen. in I. vol.& dum Bar. ibi in col. fi. verſ. Quæro quia deun et ait uerba dicta in præcedentibus, ſcilicèt, quando creditor& debitor ſunt eiuſdem fori, eſſe in- telligenda, ſi uterque habitat in eadem ciuitate. Ad huius dicti declarationem uide Alexand in l. vinum. ff.ſi cert. peta. Ana. in conſi. 5.& Bar. cum ibi addit. in l. mediterraneæ. C. de anno. & trib. lib. 10. 4 Jummarium in d.Ü.item illa.. vetus. ſfde conft. pecu. An per conſtitutum prima tollatur acæio,& fiat nouatio. Bar. in d.. item illa.§. vetus. fl. de conſt. pecu. BaARNT. in ead.l§. vetus, tradit an per conſtitutum t prima tollatur actio,& fiat nouatio. Vide Alex. in conſi. 1 5 5. Viſis& conſideratis, in lib. primi& ſecundi vol.& in rubri. ff.de uerb. oblig. col. 2. vbi Iaſ.in fi.& Alex. in J.ſi diuortio, col. 2. verſ. item. ff. cod. tit. de uerb. oblig.& inl. uòd uſusfructus, col. I. in 3. notabili.& Soc. in conſ. 2 1. in 1. vol. Et an& quando nouatio facta eſſe intelligatur,& quomodò inducatur,& multa alia ad rem facientia, vide apud Alex in cõſ. 173.in 7. vol. Aret. in confi. ĩ. Soci. in conſi. 16 7. in I. vol.& latè apud Albert. Brun. intracta de augumento, in tertia concluſione principali. nu. 40. cum ſeq. Summarium in lpromiſſor. I. ſĩ ſine. fide conTt. pecu. F peciale eft in conſlituta pecunia, Vt ideo non teneatur niſi poſt decem dies,& non ftatim. Bar. in l.promiſſor.§. ſi ſine. f.de conſti. pecu. Bax. in d.§.ſi ſine, tangit rationem illam, ſcilicèt, ſpeciale eſſe in conſtituta t pecunia, vt ideò non teneatur niſi poſt x. dies,& non ſtatim: quia ex nudo pacto oritur actio. vide an iſta ratio ſit uera, apud laſ. in§. in perſonam, inſt. de action. Et dum Bar. ſubijcit ueriorem eſſe ſen- tentiam, ſi dicatur, hoc tempus x. dierum adiectum eſſe ſolutioni miſerationis cauſa: vide Iaſiin d. S. in perſonam, col. 2. verſ. circa ſecundum. Jummarium in l. Titius. fede conſi. pecu. An& Quando per epictolam poſſit contrahi ſzipulatio. . Bar. in l. Titius. ffl.de conſt. pecu. BART. in d.l. Titius, tradit, an& quando per epiſtolam t poſsit contrahi ſtipulatio,& dicit non poſſe. Quid ſi inter præſentes præcedat interrogatio per epiſtolam,& reſponſio ſubſequa tur, vtrum ſtipulatio contrahatur? vide Aret. in l.j. in princ. ff.de uerb. oblig.& ibi laſ. Fummarium in rubr. fcommoda. Libellus quomodo ſit concipiendus in alione commodati. Lucubrat.in rubr. ff commodati. VoMODò ſit concipiendus t libellus in actione commodati latè docuit Iaſ. in§. ſe- quens alia, col. 4.verſ. qualiter, inſtit. de action. ex quo cognoſcitur materia commo dati. Et an concurrant ſimul actio furti& actio commodati, tradit idem laiin ii ex pecunia. C. de furt. Quæro quid ſit commodatum. Reſp. eſt alicuius rei ad aliquem ſpecialem uſum gratuito facta conceſsio. glo. in c. vno, de commod.& lo. And. ibi ſupplet ad certum tem. pus tacitum uel expreſſum. tradit Bar. in lin cõmodato. õ. ſicut, infraà e o. tit. ſed bi Abb.inquit, uſum ſpecialem ſemper hrᷣe onus annexum,& ided ibi gl. noluiſſe mẽtionem tpis facere. Et cõ modati contractus quem obliget, qñ fit gratia recipientis, qñ dantis,& quando gratia utriuſq;, tradit Abb. in d. c. vno. Item ſcias in cõmodato rationem haberi leuiſsimæ culpæ, alioqui uerò in precario. Et rationem diuerſitatis tradidit Abb. in c. f de precar. Si commodatarius allegat ſe rem perdidiſſe, vel adducit caſum fortuitum, nunquid probare teneate& qũo probabit. Bar. in lſi quis ex argentarijs. ã. nam&. ff. de eden.& plenè Abb. in c. bonafides, de depoſ. Summa- non eſſe probatã lbenndk :Lulbn üiecen 4 7 7 AMcunweima⸗ 1 Wor del Errerdärorrn htnünte ttrdedan luimaum cerammtadr 1 Wulmnidh ¹ Dhnuunm 1aar ach metrnſen A dim tanberan aſt.pecu. drimatollatur cio a K ecundiol Rinae tem freod itdeua 1 volk an& qunl en racientiazicenl Ameapud Aberla eg. 4 Const. pecu. ſt cetem dis, gun nſti. pecu. eciale eſſe in coniin, rnudo pacdo orumii t Gum Bar. ſdiche dlutioni miferu- f. pecu. cu. lam tpoßit cr. oper epiſtolam- .f de uerb od oda. Commodati. 28) Jummarium inlij. rcommod. I Pupillus obligatur ex commodato. I 2 Bar. in lj. ff.commod. BaANT. in d..j§. impuberes, ait, pupillumt obligari ex commodato, quatenus locupletior factus eſt. vide Abb. in c. vnico, de commod. 5 Fummarium in d. l... H.ſi redaita. ff⸗commod. Qua actione agatur pro intereſſe deteriorationis. Bar. in d..j. S. ſi reddita. ff.commod. BARr. in ead.I.§.ſi reddita, quærit, qua actione agatur t pro intereſſe deteriorationis. vi- de Aret.in conſi. 8². Jummarium.in d..j. I. in hac actione. ffcommod. Simora non praceſſit litis contestationem, tunc ſi mora committitur in iyſa litis conteſtatione quando non habet iuftam cauſam litigandi, eo caſu æſtimatio incipit creſcere à tempore litis conteſtatæ. An& quando ex mora actoris decreſcat æſtimatio. Bar. in d. l.j. S. in hac actione. ff.commod.. Bar. in ead. I. S. in hac actione, col. 3. legit iſtum. S. octauo modo. vide eundem Bar. in l. uinum. ff.ſi cert. pet. ubi Iaſ.col. 1 2. defendit Bar.& ultimo loco eum reprehendit. Et dum Bar. in eod. S. colu. 5. in princip. ait, ſi mora f non præceſsit litis conteſtationem, tunc ſi mora committi- tur in ipſa litis conteſtatione, id quod eſt regulariter, quando non haber iuſtam cauſam litigan- di,& eo caſu ęſtimatio incipit creſcere à tempore litis conteſtatæ. Vide Ana. in conſi. 5.& ibi addita. Et quia Bar.ibi in col. ſeq. in princ. quærit quando petitur executio inſtrumenti conti- nentis debitum frumenti, uini, uel olei, utrum ratio æſtimationis habeatur à tempore moræ. vi- de ad declarationem huius rei Cor. in conſ. 1 40. col. 1 3.in 3.vol. Bar.in ead..col.6. verſi. quæro uidi quod mora rei, tractat an& quando tex mora actoris de- creſcat ęſtimatio. vide de hac notabili quæſt. Iaſ.in l. uinum. col. 4.in 2. not. ff. ſi cert. pet. Jummarium in A.l.j. T. hæres. fcommod. In obligatione rem reſtitui in contractibus bonæfidei, hæres tenetur ultra portionem hæreditariam. Bar. in d. lj. S. hæres. ff(.ommoda. BARr. in ead.l. S. hæres, ait, in obligatione t rem reſtitui, in contractibus bonæ fidei hære- dem teneri ultra portionem hæreditariam, quatenus habet facultatem rei reſtituendæ.& in fi. oppo. idem uideri etiam in actionibus ſtricti iuris,& ſoluit ut ibi per eum remittendo ſe ad.. Cato?de uerb. oblig. ubi uideas Bar. in tribus primis oppoſit. Et ex diſtinctione ibi poſita am- plia iſtum tex. ut procedat etiam in pluribus promiſsionibus ſicut in pliribus hæredibus; licèt contrarium ſentiat Bar. in J. ſi ut certo. õ.ſi duobus uehiculum, col. 4. infrà eod. Jummarium in l. ſi ut certo. S. nunc uidend. commod. Periculum rei æftimatæ an& quando tranſéat in accipientem. Eftimatio rerum quæ ſunt datæ in dotem, an quando faciat emptionem. Bar. in J.ſi ut certo. S. nunc uidendum. ffrcommod. BART. in d.Jſi ut certo. 6. nunc uidendum, col. z. tradit an& quando periculum trei æſti- matæ tranſeat in accipientem.& dum loquitur de contractu, de cuius natura non eſt ut do- minium transferatur ut in commodato, locato,& depoſito, diſtinguit, ut ibi per eum. tu vide Bal. in I.j. in 3. q. C. eod. tit.& plenè de ijs omnibus, quæ hic habentur per Bart.& quando æſti- matio faciat emptionem uide lo. Andr. Abb.& Barb. in c. unico, de commod. Et an& quando æſtimatio faciat emptionem, vide Soc. in conſi. 9 3. col. 3. in I. vol. Et regulam cum fallent. apud 2 Laſ.in l. ſi ex conuentione. C. de pact. Bt an& quando æſtimatio t rerum, quæ datæ ſunt in dotẽ, faciat emptionem,& quid ſit reſtituendum ſoluto matrimonio, tradit Soc. in conſi. 56. uel 57. in 1. vol.& plenè Dec. in d.liſi ex conuentione. C. de pact. ſciasque dotalem fundum, qui æſti- matus commodati. matus non fuit tempore contracti matrimonij, quamuis poſteà ęſtimetur non deſinere eſſe do talem. Mari. Soc. iuni. in conſi. 141. nu. 1 4. Et dum Bar. ibi in fin. d.§. ait, in omnibus caſibus in quibus æſtimatio facit emptionem, ſubintelligendum eſſe, hoc procedere ſolum quando æſti- matio eſt certa, alioqui uerò ſi dictum eſſet ſimpliciter, tibi reddam æſtimationem. vide ad hoc pulchrè& plenè Rom. in conſi. 3 1 4. col. fi. Aret. in conſi. 84. colu. 2.& ſeq.& Socin. in d. conſi. 93. colum. 3. in fin. Summarium in d.l ſi ut certo. T. quod uerò fecommod. Jle est in culpa, qui res ſuas ſaluas fecit,&& commodatas amiſit. Bar. in d.j. ſi ut certo. S. quod uero. ff.commod. BaARr. in d.J. S. quod uerò, inquit, eum eſſe in culpa, t qui res ſuas ſaluas fecit,& commoda tas amiſit, ſubiungitque ibi in fi. ubi res erant æquales, uel ſi habebat res duorum, locum eſſe gratificationi. De hoc articulo quando locus ſit gratificationi, vide glo. in l. ciues. C. de incol. lib. 10.& Bal. in l.per agrum. C. de ſeruit.& aqu. Et de hac re uide etiam aliquid per Bart. inl. admonendi, col. 6. in princ. ff. de iureiur.& Alex. in 1.ſi Titius, in fl. f. de verb. oblig. cui adde dũ citat Bal. in l. quibus. C. de ſecund. nupt. contrarium tenuiſſe eũdem Bal. in auth. in teſtamento. C. de collat. Et quod nam documentũ ſit uerius, vide apud Alex. in l. qui filiab. S. 1. ff. de leg. 1. Summarium in d.l ſi ut certo. ſ uſque adeò. ſ⸗commod. An uendita equa, uideatur uenditus pullas. Bar. in d.l.ſi ut certo.§. uſque adeò. ff.ommod. BaARr. in ead.l.§. uſque adeò, format duas quæſtiones. An uendita t equa uideatur uendi- tus pullus.& an uendito equo uideatur uendita ſella. vide Bal. in c. tranſlato, de conſt. quem ſimpliciter ſequitur Iaſ.in. ſi extraneus, in f. ff.de cond. ob cauſ.& dicas equo uendito etiam ſellam,& alia ornamenta comprebendi, niſi aliter ex qualitate pretij appareat, ſecundum Bar. in l. Aediles. z. ff. de ędilit. edict. uide Fabianum de Monte in tract. de emptione& uenditione, in 6. q. nu. 3 2. Ad rem facit illa quæſtio an uox ueſtium, cõprehendat gemmas& alias acceſsio nes ipſis ueſtibus annexas, quando ſunt precioſiores ipſis ueſtibus. in qua dicendum uidetur, quòd non, per gl. in lii. ff. pecul. legat. tamen contrarium decidit Antonius Corſet. in tract. de poteſt. regia, in 4. par. nu. 3.vbi adducit Rom.& alios contrarium tenentes. Jummarium in d. ſi ut certo. ſ. interdum. fcommod. Sicommodatum fiat gratia dantu, commodatarius de ſolo dolo tenetur. Bar. in d. l. ſi ut certo.§. interdum. ff.commod. BARr. in ead.1.S,interdum, ſic ait in ſumma. ſi commodatum t fit gratia dantis, commo- datarius de ſolo dolo tenetur. vide Beli. in c. ſuper eo. 2. col. 2. de teſti.& Ang. in conſi. 3 39. Jummarium in d.l. ſi ut certo. ſ. ſi duobus. fcommod. Quando plures ſunt principaluer obligati, eos teneri ſolum pro parte, quamuis unus eoru totu- poſſideat. Bar. in d.J. ſi ut certo. S.ſi duobus uehiculum. ff.commod. BaARr. in ead.1.§. ſi duobus uehiculum, col. 4. verſi. Reaſſume ergo breuiter. ex eo, quod hic ait Bar. iunctis js, quæ in ſeq. membro tradit, colligitur Bartolum uoluiſſe, quando plares t ſunt principaliter obligati, eos teneri ſolùm pro parte, quamuis unus eorum totu poßideat. cuius cõtrarium tenet idem Bar. in J. ĩiij S. Cato. ff. de uerb. obli. cũ quo alij ſimpliciter tranleũt. Et dum ſubiungit Bar. quando ambo deliquerunt, quemlibet in ſolidum teneri, perinde ac ſi eſſent duo rei. Dicas tamen eos habere beneficium diuiſionis, ſicut turores. Bar. in l.iij.§.1. In 2. q.ff.de duob. reis. item hoc procedit in cõtractu bonæ fidei, alioqui uerò in contractu Aa iuris: quia tunc cõmittitur pro parte.l.ſtipulationes non diuiduntur.§. Celſus. ff.de veedob g. Et dum Bar.in eod.õ.in col. ſeq. uerſi.opp. præmiſſæ, ait, dicendum uideri, unius factum alteri commodatario non nocere. vide Iaſ.in d.§. Cato, col. 10. verſi. in ſexta. umma- amc undlheran, anabei 1. WMe 7 1n IMSdihö rnalücbime turulnte Dusnc rniuſmim kü Mäbttmcun untum quin jieenneuwrn aüätkcactrun nneäälüimaa delank 1 Lhimne, „ mſt an un kell dpntjgnenii ortwiliig tn etutmn 1 1 Lernarich, dannnc) in Kedegg—; K 8 2 ncſie Commodati. 2 1 G.ai in,, boc nreh noma Fummarium in l.um qui.. fed ſi dum. ſfcommod. 4.„. 1 42 reddam* l u 1 Quando commodatarius excuſetur, qui remiſit rem commodatam per nuncium. * maiona, Bar. in l. eumm qui.§. ſed ſi dum. fl.commod. — öäa 1 BANRI. in d. S. ſed ſi dum, tradit, quando commodatarius t excuſetur, quĩ remiſit rem om 232 modatam per nuncium. aitque ſi dominus conſucuerat talem nuncium mittere, excuſari. vide Vannea ad hoc Beli.in c.cùm in iure, col. pen. de offl. deleg. Iaſ.in lij. f. de eo per quem fact. erit. commod. Jummarium in l.incommodato. S. ſicut fecommod. uires ſuas dlusſn 1 1 Que ſit Aifferentia inter ommodarum,&æ precarium. 6 Bar. in l.in commodato.. ſicut. ff. ommod. onbvide glo. nlcnal 1 BaRr. in d. Lin commodato. S. ſicut, tradit differentiam, t quæ eſt inter commodatum& euide etiam algit& precarium. de qua te uide Abb.& alios in c. unico, de commod.& Abb.in c. ficol. 10. depre Sin f.ff. de rerb ge car. ſed dum Bar. ait commodatum dari ad certum uſum& tempus. Attende, quia contra hoc . eüdem Balin ai dictum uidetur eſſe text. in. fin. ff. de præſcript. uerb. ubi datur ſiue certo uſu& tempore,& ta nudem Balin auin 1 Irrin qpifläüg: men dicitur commodatum a frummu Summarium in l!.in commodato. f. Juabus. fycommod. *— 7 Creditor qui debet habere centum, ſi tantum uigintiquinque petit, an poſſit cogi à debitore ut totũ petat. . Bar. in d. J.in commodato. S. duabus. ff[rcommod. commod. — igſenh BaARr. in ead.J.S. duabus, ait creditorem t qui debet habere centũ, ſi tantum uigintiquin- An dendia equit que petit, cogi poſſe à debitore ut totum petat. ſed contra Bar. eſt communis doctorum ſen le balincnalat tentia, ut per Alex. in lij. in fi. ſf. de acquir. hæred. d cauſ.& icaennn Jummarium in lin rebus.. item qui. ſcommoda. aꝛe pretij appues 1 Commodantem rem uitioſam teneri, ſi id ſciens fecit. ein tract de empin Bar. in l. in rebus. õ. item qui. ff.ommod. prehendat geum 1 BaAkI. in d. S.item qui, tradit, commodantem trem uit ioſam teneri, ſi id fecit ſciens, alio- ueſtbusinqa quiuerò ſiignorans: quia is non tenetur ad damnum reficiendum. Adde circa hoc in uendi- decidit Antonb tione& locatione uaſis uitioſi, etiam ignorantem teneri non ſoluùm reſpectu pretij, ſed etiam damni inde ſecuti, ut eſt tex. in l. tenetur.§. ſed ſi uas. ff. de action. emp. quamuis in contrarium trarium tenents 7.. J. f6 1 uideatur tex. in l. Iulianus, eod. tit.& Bar. in l.i ubemus. ff.commod. ad rem faciunt plenè trad. in m. ffcommad. Ibene à Zenone. C. de quadrien. præſcrip.& per Abb. in c. unico, verſi. poſt uſum, de commod. jehnan. Summarium in d.l.in rebus. S. item qui. ſcommoda. .. 8 3 1. 3 ommod. ISi petis à me decem,&s eo oppono compenſationem de uiginti, quæ mibi deber, iudex ab ſoluit me à de- wdatum fgu cem petitis ſed non condemnabit te in alijs decem. : 4¹“... dla dereſiätt. Bar. in d.l.in rebus. S. quod autem. ff. commod. r.mmul 1.BAWre in ead. 1S. quod autem, ait, ſi petis tà me. 10.& ego oppono compenſationem de 22, auuum“ 3 debes, iudex abſoluit meà 10. petitis, ſed non condemnabit te in alijs. 10. in Qut eodem iudicio, niſi agatur per uiam reconuentionis. vide Fcli. in c. cùm Ioannes, col.1. verſic. unn f. umm A2 rem de fid. inſtrum. Rcaſſumeclt ſal Jummarium in rub: ſfde pigno. acli. M..... E Quc ueniant in actione pionoratitia. 1D p ur Barolum m 2 Libellur quomod) concipiatur in actione pignoratitia. quamois gite 1 11: 90 4 1 8 7* 2 — 2 Lucubrat. in rubricam. ff de pignor. acti. betmn Z, IxOa hanc rubricam quæro in primis, quæ ueniant t in actione pignoratitia,& pro (G8 quibus competat. vide plenè omnia ad rem hanc pertinentia apud Antonium de PFano in ſuo erudito tract. de pignoribus& hypothecis, in tertio membro ſeprimæ ucendumdh part. à ⏑ᷣ*A* De pignoratitia actione. part. ubi loquitur tam de directa quàm de contraria. Et quid ſit directa,& quid contraria,& quomodò differant, uide apud Iaſ. inl. ſi tibi. 10. S. de pignore. ff. de Pact. quæro quando actio pignoratitia oriatur? Reſp. eam facta debiti ſolutione oriri: tunc enim debitori actio cõ enr ad redimendam rem pignoratam. Et in quibus caſibus oriatur, docuit Barto. in.. ſi tibi.x.§. de pignore. Et quomodò hoc procedat,& in facti contingentia fieri debeat, vide regulam multis ampliationibus& fallentijs apud Ant. de Fano in d. tract. in ſecundo membro. num. 1 6. cum ſeq. Quæro quomodd in hac materia libellus t ſit concipiendus, vide laſin§. actionum, col. 33. inſt. de action. ubitradit hoc remiſsiue. An autem agenti pignoratitia opponi poßiit dominij exceptio? vide Ant. de Fano in d. tract. in tertio membro ſeptimæ par. nu. W modoò pignoratitia differat ab hy pothecaria tradit idem Antonius de Fano ibi in primo mem- bro ſeptimæ part.& uide quæ poſui ſuprà ad Bar. in proœm. fforum in 20. lucubratione. Scias etiam pignoratitiam actionem non ſequi rem, neque ſingularem ſucceſſorem.& alia multa ſci tu digna in hac materia recto ordine poſuit Antonius de Fano in ſecundo membro ſeptimæ par.& in hac re illud potiſsimùm intelligas, ſi pignori dedi rem meam pro te, quæ diu obligata ermanſit, poſſum agere, ut eam liberare cogaris. tex. eſt not. in l. Lucius. ff. mand. ubi Alex ibi in apoſtill. ad Bart. ait, idem eſſe in fideiuſſore, ſi uult liberari. vide etiam eundem Antonium in quarto membro ſextæ par. nu. 16. cum Fummarium in„ij.ſ de Pino. aci. Pignus nudo conſenſu contrabitur, etiam ſi alia res tradatur. Prætorium pignus non ſuſicit ut uerbo& ſoloiudiicis uſſu detur, niſt actualis miſſio frat. Dictio præter, ſtat incluſiuè. Debitor an habeat pignoratitiam ſublato debito. Bar. in lj. fl. de pignorat. acti. BARr. in d. Lj. ſic ait in ſumma; Pignus t nudo conſenſu contrahitur, etiam ſi alia res tra- datur,& deinde agit de pignore conuentionali,& prætorio. vide Abb. in c. cùm aliquibus, de re iudic. Et dicas in pignore conuentionali pignus propriè non conſtitui ſine traditione, ne- que poſſeſsionem transferri, ſed magis obligationem pignoris. Quantum uerò attinet ad pi⸗ gnoratitiam directam, illa contrahitur re. inſt. quib. mod. re contr. obligat. in li. ided niſi in cre- ditorem poſſeſsio, ſeu detentio tranſeat, non haberet locum huiuſmodi pignoratitia. Abb. in d. c. cùm aliquibus. Prætorium autem pignus t non ſufficit ut uerbo& ſolo iudicis iuſſu detur, niſi actualis miſsio fiat. tex. eſt in d. c. cùm aliquibus. Quomoddò autem pignus conſtituaturin nominibus debitorum, uide glo. ſing. ſecundum Barro. in lj. C. de pignor. action. Et attende in hac materia, quia pignus prætorium generaliter conſtitutum in bonis debitorum ‚ſe Hedei ad bona poſteà quæſita per debitores ſecundum gl.in l. quamuis. ff. ex quib. cau.in poſſ. eat.ſi cut& conuentionale..fI.. quę res pign. oblig. poſſ. item utrunque poteſt ſimul concurrere 1 eadem re,& eidem. tex. eſt not. in l. fundus. ff.de ann. lega. in l.ſi cum debitor. C. de iudic.& ¹ 1 proprietarius. ffrde damn. infec. per quas autem perſonas conſtitui poſsit bisnus— nale,& quale mandatum exigatur,& alia ad rem facientia uide per Antonium de zuond tract. in primo membro tertię par. nu. 60.& quomodò differant pignus conuentionale,& torium, vide Abb. in d. c. cùm aliquibus. 1— d Bar. in ead. l.tradit, uocem hanc, Præter, i ſtare incluſiuè. Tu uerd an,& quando ſtet inclu⸗ ſiuè uel excluſiuè, diſtingue ut per Abb. in c. dudum. poſt numerũ1 6. de electio. Et de bu uocis ſignificatione, vide Feli. in c. literas, in fi. de præſump.& Mari. Soc. iuni. in cõſi. 36. nndr 6. Et dic uocem hanc, præter,& uocem contrà, æquiparari, quando aliquid datum eſſet 8 35 ma. Feli. in c. cauſam quæ, de re iudic. et an& quando iſta uov prætenincludat uel exc 4 at, vide Bar. in I. Seio. S. vxori. f.de ann. leg. in l.actione. C. de tranſact.& in l.fundo. ff. de adim. leg. Et ad rem faciunt trad.per Feli. in c. literas, col. 5.& ſeq. de præſumpt. br 13. Et quo- liulnclmen mc Th wann a im ſeunna ningedͤn denwenlaſae dannäle aüianeſen rertokeite velhr enten, Gamtge ullegen c etoene 1 pexcnr nre lcce Ale her launn 7) 4 7 M 9 A- 4 1 ln dällnn de exdyj acdin ecmn D . 6 eiendus wid ha rah tem meam pro tegat dorin LuciusTan- axide etiam eunded 2ʃ, tur, nſſ aftucli nſht i. enſu contrahium a- roo. vide Abbinc- rie non conſtiu gnoris. Vuardu re contr oblg cum huiuſmod it ut uerbo&ſi 0modd autemfs, a1 C.de pigw, rum in bons dir⸗ A qen Depignoratitia actione. 287 Bar.in ead. l. quærit, an debitor t habeat pignoratitiam ſublato debito? vide Alex. inl. ſi fini- ta. col. 3 2.& ſeq. uerſi. Adde. ff.de damn. infec. Summarium in l.ſi conuenerit. ſfæde pig. actio. 6, Pignus uendi poteſf ſi eft altum, uel nibil eſt dictum. 2 Dtrum poſſint fieri iſiæ tres denunciationes ſolue, ſolue,&e iterum ſolue. Bar. in. ſi conuenerit. ff. de pignor. actio. BAN T. in d. ſi connenerit, ſic ait in ſumma. Pignus t uendi poteſt ſi eſt actum, uel nihil eſt dictum. vide ad hunc tex. Feli. in c. ex literis, col. 6. verſ. fallit ſextò de conſt. 2 Bar.in ead.l. quærit, utrum poſsint fieri iſtæ tres t denunciationes. ſolue, ſolue,& iterum ſol⸗ ue. Et ex mente glo. ait non poſſe: quia hoc non eſt ſæpe denunciare, ſed ſæpe loqui. vide Fel. in c. exliteris, col. o. verſi. fallit nono, de conſt. Barb. in conſi. colu. 4 3.in 1. vol.& in conſi. 18. col. 18. in 2.vol.& Rom. in conſi. 427. Fummarium in l. quamuis. ſf.de pig. acii. Delitor qui alternatius eſt obligatus ad ſoluendum uel ad dandum pignus, non poteft eligere, ſed ele- Gio ad creditorem ſpectat. Bar. in L. quamuis. ff. de pign. actio. 1 BANT. in d.l. quamuis, ſingulariter decidit, debitorem, t qui alternatiuè eſt obligatus ad ſoluendum uel ad dandum pignus, non poſſe eligere, ſed electionem ad creditorem ſpectare, cuius fauore hoc factum eſt. De hac re vide laſ.in l.j. col.i ver. ſecunddò limita. ff. qui ſatiſd. cog. & in. iiij. õ. ſi ex conuentione, poſt Alex. ibi& Paul. de Caſt. in tertio notabili. colu. 2 1. ff. de re zudic.& eundem Iaſiin l.cùm proponas. C. de tranſact.& in§. Nunc autem qui loco, col. 2. verſ. unum tamen. inſt. de action. Feli. in c. inter cæteras. col. 1. in 2. fall. de reſcrip.ubi Dec. in fi.& in conſi. 12. ubi inducit ad ſimilem quæſtionem Barb. in conſi. 15. col. z.& ſeq. in 2. Vol.& Alex. in ſi ſe non obtulerit. S. ſi ex conuentione, col. I. ff. de re iudic.& omninò Antonium de Fano in tract. de pignoribus& hypothecis, in primo membro quintæ par. nu. ã. cum ſeq.& quæ po- ſui ſuprà ad Bar.in l. non utique. ff de eo quod cert. loc. ubi de alternatiuis obligationibus egi. Jummarium in lſineceſſarias. ſ. ſi annua: f. de pig. aclio. „ Dictiones quicunque, uel quodcunque ſunt adedò uniuerſales, ut ea etiam includant, de quibus ſBecialis mentio fieri deberet. 2 Oratio uniuerſalis ſi in uno eſt faſa, in totum redditur falſã. Bar. inl. neceſſarias. 6.ſi annua. ff. de pign. actio. BaARr. in d.1ſi neceſſarias.§.ſi annua, tradit de oratione uniuerſali. Aduerte tu, quòd uox 1 quicunque, t uel quodcunque eſt adedò uniuerſalis, ut ea etiam includat, de quibus ſpecialis mentio fieri deberet. Soc. in conſi. 3. col. fi. in 3. vol.& includit etiam caſus, qui ſub ſignificatio ne lata continetur. Soc. in conſi. 104.col. I. eod. vol. ubi ait, hoc tamen non habere locum quã- do cum hac uoce, adiuncta eſſet uov alius, uel aliud.& de ui huius uocis, quæ eſt adeò uniuerſa lis, vide Alex. in conſi. 3 5. in 6. vol. ubi ait, huiuſmodi uocem complecti omnem caſum etiam in ſtatuto,& non recipere reſtrictionem de habilitate. vide omninò Dec. in conſ. 599.& Pau. de Montepico in repet.l. Titia cùm teſtamento. S. Titia cùm nuberet. nu. 74.ff. de leg. ². 2 Bar. in eod.§. ait, orationem t uniuerſalem ſi in uno eſt falſa, reddi falſam in totum. De hac re uide Iac. de Are. in tract. poſitionum. nu. 2 1. Fummarium in! ſi rem alienam. propris ſf. de pig. act. 1 Itatutum diſponens de pignore, locum non habet in hypotheca. Bar. in l.ſi rem alienam. S. propriè. ff. de pign. acti. BaAr. in d.l.ſi rem alienam.§. proprie, inquit, licet non aflirmet, ſtatutum t diſponens de pignore, Depignoratitia actione. pignore, locum non habere in hypotheca, vide Feli. in c. cùm aliquibus, colu. t. de re iud. Aret in conſi. 30. col. 4.& in conſi. 1 25. col.2.. Summarium in dl. ſi rem. omnis. fde pig. act. 1 DBignoratitia directa contrabitur quando eſt creditori ſoluta pecunia uel aliter ſatisfactum. . 2 Quando naſcatur abtio pignoratitia. 3 Bar.in d. lſi rem. S. omnis. ff. de pign. acti. 1 BART. in ead..§. omnis, colligit in ſumma, pignoratitiam f directam contrahi, cum eſt ere- ditori ſoluta pecunia, uel aliter ſatisfactum. Ex quo conijcitur, etiam ſine ſolutione debiti, ſa- tisfieri poſſe. pro cuius dicti limitarione uide Abb. in conſi. 24.in 2. vol. Et quid ſignificet hoc uerbum, ſatisfacere, uide Feli. in c. ad noſtram. nu. 10. de iureiur. Et quamuis ſatisfacere non di- catur ille, qui dat fideiuſſores. Barto. in J.Paulo. ff. qui ſatiſd.cog. per text. in aurh.ſ quando. C. de conſt. pecun.& in l.ſi promiſſor Stichi. S. conſtitutio. ff.eod.tit. Tamen ſatisfactum eſſe intel· ligitur, quomodocunque uoluntati creditoris ſarisfiat. Abb. in c. inter alia, colu. 3. de immunit. eccleſ.& in c. prætereà, de uſur. nam ſatisfacere eſt, ſicut uoluerit creditor. Speculin tit. de obli. & ſolut.S. ſecundo uerſi. quid ſi lata.— 2 Bar. in eod. S. quærit, quando naſcatur t actio pignoratitia. De hac re vide quæ poſui ſuprain lucubrat. in rubricam. * Summarium in I.liſi rem. ſ. qui ante ffde pignor. act. 1 Quandb ius intentatum fuperuenit pendente iudicio ex cauſa de Præterito poteſt ſe qui condemnatio. Bar.in d.l. ſi rem. õ. qui ante. ffide pign. acti. 1 BaANT. incad.1S. qui aate,ſic ait in ſumma. Quandot ius intentatum ſuperuenit pendente ĩudicio ex cauſade præterito, poteſt ſequi condemnatio. vide Matthæſylllin ſing. o. incip. No ta regulam Alex. in conſi. 1 50. col. penul. in 5. vol. ubi loquitur in cauſa matrimoniali.& Paul. de Caſtr. in conſ. 262. w Fummarium in l ſolutum. ſt in ſortem, ffde pięn. abtio. 7 Pignus datum an poſſit retineri pro uſuru quando pro eis non fuit obligatum. Bar. in J. ſolutum.§. ſi in ſortem. ff. de pign. action. 1 Bakr. in ead.§. ſi in ſortem„quærit, nunquid pignus t datum poſsit retineri pro uſuris, quando pro eis non fuit obligatum. De hac re uide aliquid ber laſ in.item Seruiana, col. 3. inſt. de action.& quemadmodum pignus datum pro ſorte, retineri non poteſt pro pcœena, ut do *⁵ cuit Bal. per illum tex. in l pignoribus. C. de uſur.& Rom in ſing. 107. incip. Tu habes.& hoc communiter teneri ait Feli. in c. eccleſia ſanctæ Mariæ, colu. 3 2. de conſt.& Lauren. de Rodul- 5 phis intract. uſurarum, qu. 148.& Antonius de Fano in tract. de pignoribus& hypothecis in primo membro quintæ par. nu. 5 1. ita& pro uſuris illud retineri non poſſe concludendum vi- detur; quia uſura& pœna æquiparanturut latè docuit Soc. in conſ. 174.in 1. vol. Summarium in d.I ſolutum. I. ſolutam ſf. de pig. att. An&y quando debitor ſoluendo creditori creditoris liberetur. Inuetta es illatapro alio debito utrum retineri poſſint. dR Bar. in d.. ſolutum. S. ſolutam. ff. pign. actio. 1BaANT. in d.].§. ſolutam, col..tractat, an& quando debitor t ſoluendo creditori credito- ris liberetur. vide Ang. in conſi. 70.. 2 Bar. in cad.I. S. ſolutam, in fi. quærit, utrum inuecta t& illata pro alio debito retineri poſsint. vide latè laſ.in S. item Seruiana, col. 8. inſt. de act.& eundẽ Bar. in. ſi non inducta. C. in quib. cau. pign. ue! hypoth.tac.cõtra. tamen ſecundũ primã. C. Chirogr. pecu. hoc intelligendũ eſt, qñ bona eſſent inducta,& ſic poſsidentur, alioqui non per tex. in d.lj. verſi: at ſuin poſſeſione. Jumma- 90 1 gin 2 4 ian 54 R inconl 11 col nnun nngd ktote tlandknten rgikttun mmihnten ninihägolbhn drrenachan wanürilen Nnämüter Vautteh ninnränd Kemenugn llribernin füsleüüun rpenutmoli mioudishln kaabklenn 1 1 * Cog pertent land odt..„ 1 — di. Tamen ſrich h; wu d.ine. O.lll C.. 1. 1. mter dia chh, Merttcreditor Sln u. Debhacre Videna, 2 1 7 vor. aff. Eepreterttottfehun pign.acti. ius intentatumſiyr 1 r ul. .vice Matthæpylul- zuitur in cauſa umn Te rin. aftu. ult Dligkum. pign.action. nus tdatum po' oid per laſing- te retinerinon inſing. 107ch Olu.32 de conkele tract. de pigrdl retineri nol niruns oc.in conl.„anl 3 288 De pignoratitia actione. . Fummarium in d.I ſolutum. ſ. ſed&æ ſi procurate r. ffdepięn. act. jn mandatogenerali uenit id, quod conſuetum eſi. Bar. in d..ſolutum.§. ſed& ſi procurator. ff.de pign. acti. BAT. in d.. ſolutum.§. ſed& ſi procuratot, in fi. ait, in mandato f generali uenire id, quod conſuetum eſt. vide Ang. in J. ſi negocia. ff.de negoc. geſt. Alex. in conſi. ⁊ 1 8. col. fin. in 5. volu. Rom. in ſimili caſu in conſi.94. col. pen.& ſeq. Soc. in conſi. 1 59. col. 2.& 4.& in conſi. 16 2. col. 5.& in conſi. 164. col. 3. in 1. vol.& Feli. in c. ſedes, col. 3. de reſcrip. = Jummarium in l.cum uenderet. frde pig. acli. Ex patlo creditoris uendentis poteit debitor agere ut ſibi cedatur actio. Bar. in l.ſi cum uenderet. ff. de pign. acti. BaAR r. in d..ſi cùm uenderet, ſic ait in ſumma. Ex pacto creditoris t venden:is poteſt de bitor agere, ut ſibi cedatur actio. circa iſtam. l.vide Curt. in conſi. 1 2. Jummarium inl ea igitur. f.de pi. act. Leuis culpa probatur quando aliquis omiſit facere illud, quod diligens feciſſet pater familias. Cuſpa leuis quæ dicatur, tę quæ leuiſſima. An& quando culpa alij obijci ualeat. Bar. in l.ea igitur. f. de pignor. acti. BART. in d. l. ea igitur, ait, leuem t culpã probari, quando aliquis omiſit facere illud, quod diligens feciſſet pater familiàs; uel fecit illud, quod ipfe non faceret. Huius documenti ratio eſt, quia culpa in genere eſt deuiatio ab eo, quod bonum eſt,& hoĩum diligentia præuideri po- teſt. culpa uerò leuis eſt deuiatio inconſiderata ab ea diligentia, quam habent homines dili- gentes. Hæc Abb. in c. unico, de commod. In dubio autem diligentia præſumitur, non negligẽé tia. Abb. in conſi. ꝗ1. col. 3. in I. vol.& Crauet. in conſi. 77. nu. 11. De hac re vide Alex. in conſ. 45. Habita, in I. vol. Et quæ dicatur culpat leuis, quæ leuiſsima,& quæ latiſsima, docuit Abb. in conſi. 82. in 3. vol.& in d. c. unico,& Bar. latiſsimè in l. quod Nerua. fl. depoſ. Et attende, eum in culpa non eſfe, qui fecit id, quod fieri ſolet. tex. eſt ſing. ſecundum Bal. in l. cum duobus.§. qui- dam ſagariam.ff. pro ſoc. trad. lIaſ. in l. domus. ff. de leg. 1. Item culpa ei aſcribi non poteſt, qui non fecit illud, quod dubium erat, an prodeſſet uel non. Bal. in conſi. 145. Caſus talis eſt, in quo dam inſtrumento. col. 4. in 3. vol.& Crauet. in conſ. 8 3. nu. 5. a& culpam alicui obijcere non poſ- ſum, ex qua lucrũ ſentio. l.cuùm in fundo.§. i. f. de iur. dot. Alber. in l. Stipulatio iſta habere lice- re, in 1 5.pp. ff. de uerb. oblig. Et an& quando t culpam alij obijcere ualeam, tradit Barto. in l. Vranius. f.de fideiuſſ. Et culpoſo nõ aſcribuntur, quæ mediatè, ſed quæ immediateè à culpa pro ueniunt. Feli. in c. cùm inter. col. 10. uerſ. nec obſtat. d. regulæ, de except. Abb. in c. quia diuerſi- tatem, de conceſſ.præben. ſed quæro, utrum ille, qui fuit in culpa de homicidio teneatur: vide Mari.Soc. iuni. in conſi.58. nu. 10. vbi loquitur in pulchro caſu de uenatore, qui ſclopetto(ut eius uerbis utar) hominem occidit, putans eum eſſe feram aliquam. Et illum excuſandum eſſe à pœna homicidij docuit, tamen ſi eſſet in culpa puniri deberet pœna aliqua extraordinaria ar- bitrio ĩudicis. laſ. in l.in actionib. ff.de in lit. iur. Et in quibus contractibus,& quando leuis cul- pæ ratio habeatur tradit laſ.in d. l. domus. f. de leg. 1. Jummarium in l. ſi conuenerit. la. j. fr. de pio. act. Aomen debitoris pignori dari non poteſz. Bar. in J. ſi conuenerit. z. ff. de pig. acti. Bar. in d. I ſi conuenerit. ⁊. in ſumma inquit, nomen f debitoris pignori dari poſſe. Limi ta hanc. l. ut per Alex. in J. deducta.. nummis, colu. 1I.& 2. ff.ad trebell. Et dum Barr. colligit ex iſto tex compenſationem quantitatis ad quantitatem admitti, non autem ſpeciei ad quantita- rem. idem dicas de facto ad quantitatem declarando ut per Paul. de Calt. in conſ. 9. An autem admittatur A d 4 X* tibus cum hæreditate extra iuril 7 1 Depignoritate actione. admittatur compenſatio de quantitate ad fructus, uide Bar.& alios in l. diuortio..ob donatio- nes. ff ſol. mat. Er in ſumma, quæ ad materiam compenſationum attinent, vide pleniſsimè apud Tyndarum in tractat. de compenſat. Et dum Bar. ĩibidem paulòpoſt quærit, utrum quando agi- tur contra debitorem debeat præcedere diſcuſsio; vide Aret. in conſi. 1 3 7. colu. ſin.& Soci,.in conſi, 15 8. col. antepen. in 1I. vol. Fummarium in d..ſi conuenori. la 2. ſ nuda.ſfde pig. acti. Quod accedit pignori, pignu eſt. Auementum omnibus priuilegijs perfrui, quæ ad principale pertinent. Doris uſuræ, alimenta& aliæ accéſſiones utrum habeant eandem hypothecã, qud habet ſors principalir. (ustrum exemptum à ciuitate, quando non fuu unitum alteri territorio, regi debere hiſdem conftuutioni bus, quihus anted regebatur. Bar. in d.l.ſi conuenerit. 2.§. ſi nuda. ff. de pig. acti. BaARr. in ead. l.§. ſi nuda, hoc dicit in ſumma. Quod accedit pignori, t pignus eſt. Exhoc documento colligitur, augumentum ſumere naturam eius, cui adijcitur. vide Romiin conſi. 3 83.in fl. Soc. in conſi.9 3. col.. cum ſeq. in I. vol. Alex. in cõſi. 140. in ſecundo dubio in 5. vol. ubi declarat. Et augmentum adipiſci eandem naturam, quam habet res, ad quam accedit, uide re eſt apud Curt.in conſi.⸗ 6. ubi multa adducit exempla.& pleniſsimè apud Albert- Brun. in tract.de augmento, in 5. concluſione principali. vbi hoc declarat& limitat. Et in d. tract. erudi tè& latè pertractatur materia cuiuſcunque augmenti. Et ad hoc Bartoli documentum optimè faciunt, quæ idem Albert. Brun. ſcribit in 9. concluſione principali, ubi ait, augmentum fomni bus priuilegijs perfrui, quæ ad principale pertinent. citat tex. not. in§. 1. alias in§. aliud, in auth. de æqualit. dot.& ibi Angel.& immo non modo acceſſorium, ſed etiam acceſſorium acceſſorij nanciſci debere naturam ſui principalis, traditum eſt in c. i. de conſec. eccl. uel alt. in ſexto& de hac re vide Mari. Soc. iuni. in conſi. 6 5. in conſi. 6 6.& in conſi. 14 5. nu. 75. Et ex prædictis infer ri ſolet ad quæſtionem, utrum dotis t uſuræ, alimenta,& aliæ acceſsiones habeant eandem hy- pothecam, quam habet ſors principalis. De qua uide latè apud Antonium de pano in tract. de pignoribus& hypothecis in quarto membro ſecundæ part. nu. 47. cum ſeq. Et dum Bart. in d. §:ſi nuda, ex præcedenribus decidit quæſtionem de regno aucto,& de prouincia aucta, ut regi debeant hiſdem conſtitutionibus regni. Tu circa iſtam quæſt.& omnes additiones hoc in lo- co ad Bartolum poſitas, vide laſpenè eadem afferentem. in§.in perſonam, colu. 2.& 3. inlt. de action, Feli inc. tranſlaro, col. 3. de conſtit. Alex. in ſi ex toto. ffide leg. I.& ibi etiam Aret. in 1. col. Barb. in conſi. 4.col. 7.in. vol.& in d. c. tranſiato. Præpoſit. in c. ius ciuile. diſt. aliquid per Anch. in c. canonum ſtatuta, col. 5 1.& ſeq. de conſt. Card. in clem. ſtatutum, col. 2. in f. de elect. Aret. in l.ſi pater. S. ſi filium. ff. de uulg.& pupil.& tex.in c.f..§. 1.& ibi Gemi. de conceſſ. præb. in 6.& dum ibi in d.§. in fi. ſubiungit Bar. quando regnum committitur tamum regi, tunc illud regi debere ſecundum leges& conſuetudines ſuas.vide Alex. in conſi. 1 94.col. 2.in libro pti- mi& ſecundi vol. vbi decidit, caſtrumt exemptum à ciuitate, quando non fuit unitum alteri ter ritorio, regi debere hiſdem con ſtitutionibus, quibus antea regebatur.& dum in addit. ad Per quæ incipit, quod ipſe eſt rex& comes, dicitur de ſtatuto imponente pœnam mulieribus nu dictionem ſtatuentium. Dicas cõem Docto. eſſe ſententiam, ut tale ſtatutum non ualeat, lecundum Curtium in conſi. 277in 1. col. Bar.in ead.l.. ſi fundus, ait, rem tranſire cum ſua cauſa. vide Kom. in conſi. 128. Jummarium in laliena res. I vi pluribus HAde pig. ar. Pares in tempore, pares ſunt in iure. Bar. in l. Aliena res. S. ſi pluribus. ff. de pign. ah. BANT. in d. S. ſi pluribus, ait, pares t̃ in tempore, eſſe pares in iure. 2P ribus obligari, non tamen poſſe eſſe plurium reſpectu dominij. Hunc tex. auuutife 4 9„ 1 ſbuuniu 1 hw B2 Trigporen en ſaafel egialgle Habiuii 9 g9 ibauted wn airtauuun, 9. 1n i müseinnn tsnunimre Ln Nsſuih ßumenn mujunſiu lorbläemnn Duinnena earia wiadawäem. Nradunradk Wmärd vadüemden Rellgaandt dlinin 1(iraimnlh rkirrnund leraccyunn Ueradde Iin ment. 1 3 7 Nhutlerd u luhaß ruanng cthnehſa depig adi. ced dignori,jim 9 cujadijcirar vjtn dlr.1aon ſecunchah umhadet tesadqund Kplenibime M declarat& lmita ud ad hoc Banol dbcur rincipalhubiätane tex.not.in Kraiurit um, ſed etiam acciir . de conſcc ecdlahi Doſi. 145.n.7ſt lix acceſsionesti apDud Antomunt urr.n 4.47. cum aucto,& depu Jueſt.& omnes in Hin perlonag Oto.f de leg. 14 epoſit.in ci cul- — Depignoratitia actione, 289 ſ.: principij.ff.de re iudic. ad probandum, ſi aliquis fuit ſyndicus conſtitutus ab uniuerſitate ha bente authoritatem legis cõdendæ, eum, ſi habet mandatum, poſſe obligare ſingulas perſonas, & bona ſingularium perſonarum;& eo caſu cenſeri obligaſſe perſonas pro uirili, bona uerò in ſolidum. Sed ibi eum redarguunt Alex.& laſ.in 9. col. verſcirca tertiam concluſionem, ubi uentilant iſtum tex.vt ſciatur, probet ne intentionem Bar. an non. Summarium inl. ſi pionore. ſf de pig. act. Si fui tibi condemnatus in expenſis in aliqua ſententia interlocutoria yropter contumaciam, quamuu po ftea obtineam in ſententia diſfinitiua, tamen te non teneri ad reſtitutionem expenſarum. Bar. in. ſi pignore. ff. de pign. acti. BaARr. in d.J. ſi pignore, in princ. verſi.& hoc facit ad quæſtionem, ait: ſi fui tibi condem- natus t in expenſis in aliqua ſententia interlocutoria propter contumaciã, quamuis poſted ob- tineam in ſententia diffinitiua, tamen te non teneri ad reſtitutionem illarum expenſarum. vide Alex. in J.ſi patroni. S. qui fideicommiſſum, col. 3. ffrad trebell. Summarium in d.1. ſi pignore. ſ. ſ prædo. f.de pign. act. Agenti pignoratitia obijci non poteſt quætio dominij. Bar. in d.. ſi pignore.. ſi prædo. ff. de pign. act. BaARrT. in ead.l.S. ſi prędo, ait, agenti pignoratitia t obijci non poſſe quæſtionem dominij. Hoc idem probat Antonius de Fano in tract. de pignoribus& hypothecis, in 3. membro ſepti- mæ par. nu. 13. Lucubrat. in l. nec enim. ff. de pign. acii. BAR. in d. l. nec enim, nihil dicit. Vide tu pro intellectu huius tex.& eius materiæ Antoniũ de Fano in d.tract. in primo membro ſextæ par. nu. 64. SFummarium in leeleganter. ſfede pign. a 7i. Re euicta non agiprima aclione. Creditor uſque adeò tenetur pro deterioratione rei pignoratæ facꝰa culpa ſua, Vt etiam ſi rem illam ita ſimpliciter accipiat inſöolutum, tamen adbuc pro illa deterioratione tenetur. Bar. in l. leganter. ff. de pignor. acti. BAR. in d.l.eleganter, in princi. colligit ex iſto tex. in ſecundo notabili, re euicta t non agi prima actione. vide Aret. in conſi. 1 60. col..& Imol.in conſi. 1 2. Et dum Bart. paulò poſt ſub- iungit, dationem in ſolutum eſſe ſimilem emptioni. vide an in ſtatutis appellatione uenditionis ueniat datio in ſolutum. Dec. in conſ. 18.& dic eam contineri. Dec. in conſil.5 86. nu. 9.& Io. Bertachinus in tract. de gabellis, in 5. membro. octauæ par. principa. nu. 9. Et quia datio inſolu- tum eſt ſimilis uenditioni, proptereà ſicut proximior bona uendita poſſet redimere, ita& da- ta in ſolutum. Dec. in conſi. 6⁰.& dum Bar. poſteà progreditur dicens ex mente gl. pro ſolutio- ne.. ſi quis aliam. ff. de ſolut. ibi actum fuiſſe, vt non recederetur à prima. vide Alex. in conſ. 79. col. 5. verſ. conſulo, in I. vol. vbi citat hanc glo.& eam commendat. Circa iſtam.l.& gl.in uoce, ſi forte, ſcias iſtam glo. dici eſſe ſingul. in hoc quia creditortuſque adeò tenetur pro deterioratione rei pignoratæ facta culpa ſua, vt etiam ſi rem illam ita ſimpli- citer accipiat in ſolutum, tamen adhuc pro illa deterioratione teneatur; ita Antonius de Fano in tract. de pignoribus& hypothecis, in 3. membro ſeptimæ par. nu. 8. Jummarium in A.l. leganter. ſ qui reprobos. ſfde pign. acti. Solutio monetæ reprobæ non liberat ſoluentem. Bar. in d.lxeleganter.§. qui reprobos. ffi de pign. acti. BaAR. in ead.l.S. qui reprobos, ait, ſolutionem t monetæ reprobæ ſoluentem non liberare. Ex hoc infert Alex. in conſi. 104. in I. vol. ſtatutum quod imponit pœnam falſificanti monetã, non continere illum, qui monetã reprobam falſificauit: quoniam illa dici moneta non poteſt, vt multis exemplis hoc probat Alex. ſubiungens illam eſſe monetam reprobam, quę in loco ſta tuti expendi non poteſt. Attende tamen, quia ſi certum genus pecuniæ deberetur, quod ante O0 moram Depignoratitia actione. moram reprobatum eſſet, ſoluẽ do materiam quamuis reprobam debitor liberatur. Alex oſt alios in l. quod te, col. 2.& ſeq. fl.i cert. pet. vbi Iaſ. col.. Et dum Bar. tradit dicendum d monetam illam reprobam, quæ ſoluta fuit, repeti non poſſe;& ſoluit dicens hic apparere, eum non habuiſſe animum donandi, ſed fraudandi: vide Alex. in conſi. 1 8. col. fi. in 3. volu. vbi citat hoc documentum.& in conſi. 1 64. in fi. in 5. vol. Jummarium in d. eleganter. f. ſi uenaiderit. ſfde pign. ac:i. Adid, quod plus debito pionus eſt uenditum, poteſt agere debitor ut ſibi ſoluatur. Bar.in d.l. eleganter. õ ſi uendiderit.ff. de pign. acti. BAR. in ead.]l. ſi uendiderit, ſic ait inſumma. Ad id, quod plus debito t pignus eſt uendi- tum, poteſt agere debĩtot, vt ſibi ſoluatur.& reliqua. De hac re uide omninò Antonium de Pa no in tract.de pignoribus& hypothecis, in primo membro ſextæ par. princip. nu. 52. Jummarium in l. ſi ſeruos. ff de pion. actio. Expenſz neceſſariæ E utiles debent reſtitui. Bar. in J.ſi ſeruos.ff. de pign.acti. BaAx. in d.. ſi ſeruos, ait, expenſas t neceſſarias& utiles debere reſtitui, ſi moddò debitori non ſunt oneroſæ, ſed quid ſi res pignorata indiget aliqua expenſa neceſſaria, vtrum creditor illam facere teneatur alioqui ſi res pereat, vel deterior efficiatur, dicatur eſſe in culpa⸗ Reſpõ. eum teneri eas facere, dummodò fieri poſsint ſine magno ſui& rerum ſuarum incommodo. Ant. de Fano in tract. de pignoribus& hypothecis, in 3. membro ſeptimæ par. nu. 4. Fummarium inl non efi mirum. ſfide pig. act. Pignus prætorium non conſtituitur niſi aliqui in poſſeſſionem nuttatur.& nu. 3. luſſum iudicu& tectatoris æquiparari. Bar. in l. non eſt mirum. ff. de pign. acti. BAR. in d. l. non eſt mirum, ſic ait in ſumma. Pignus t prætorium non conſtituitur, niſi ali- quis in poſſeſsionem mittatur. vide Imol.& Abb. in c. cùm aliquibus, de re iudic.& dixi ſuprà in lucubr. in rubricam huius tituli. Bar. in eadem J. ait, iuſſum t iudicis,& teſtatoris æquiparari. Attende, quoniam& ſi iudicium & ultimæ uoluntates æquiparantur,& de uno ad aliud colligi ſoleat argumentum, tamen iudi- cia magis æquiparantur contractui, quàm ultimæ uoluntati. ij. ð. idem ſcribit. f. de pecul. vbi Bar.& ii pono. Sed contra hoc Bartoli documentum facit, quia obligatus aliquid facere iuſſu teſtatoris, tenetur præcisè ad factum,& obligatio non ſuccedit ad intereſſe. Bar. inl. ſtipulatio nes non diuiduntur, col. 18. verſ. Quid ergo dicemus. f. de uerb. oblig.& tamen obligatus face re propter ſententiam iudicis, poteſt ſoluere intereſſe, vt ibi per Bar. colu. z. uerſ. ſed juxta. De hac re uide Bar. in l. centeſimis. õ. fi. col. pen. verſ.vltimò. ff. de uerb. obliga.& latiſsimè Iaſ.in lſi is qui pro emptore, col. 78. verſ. Quid in ſententia.ff.de uſucap. Ear.in ead. in fi. ait, quamuis pignus t prætorium non conſtituatur niſi quis in poſſeſsionem mittatur, tamen hoc non habere locum in caſu.l.cùm unus.§. fin. cum Iſequ.ff. de bon. aut.iud. poſsid. vide quæ ibi pono ad Bart. Et dicas etiam hoc non habere locum in alio caſu, ſcilicèt, quando potenria uel dolo aduerſæ partis in poſſeſsionem is mitti non poſſet: quia pro pobi dente haberetur. c. contingit, de dol.& contu. Alex.in J. ſi finita.S. Iulianus, colu. 3 2. verſic. Adde quòd. ff. de damn. infec.& pro hac deciſione faciunt trad. per Raph. Cuma. in conſi. 1 8 5.col. 2. vhi ait, quamuis regula iuris ſit, debitorem generis propter caſus fortuitos non liberari.l qui hominem. S. ſi nullo. ſf. de ſolut. Hoc tamen non procedere, quãdo illi caſus propter ipſum creditorem contingerent. Jumma- mruuitit nulketa rnjeincn 4 nexui uunicm trütnätenn munmpan ſautermüdn utügirummt em üiagem waubu verdördes Wuhtih üended neaft dguta n Aleopomt lo goneude uſleſäanſn unr Troli ce id, Crüka Vand Nropri 6 d ſextæ par. brincyaug 4677o. d. .41. es dedere retiuiſtd, zerpenſanecellcum nciatur, dicatureein d lui&rerum ſun dembto ſeptiwefnn drg. 497. 7 ϑ muttatur.& uu.) D. acti. Drætorium nor- PEehlu m aliquibus d; 4 1 2 Depignoratitia actione. * Fummarium in l. aius. frde pign. altio. Qu ſe teſtamento ſubſeribit t teſtu, non uidetur approbare ea, quæ in teſtamento apponuntur. Subſcriptio non præiudicat fabſcribenti quando jpſé non legit ea, quæ in ſcriptura continebantur. Fli qui ſe ſubſcribunt in pagina alba, non obligantur. Sialiquu ſcripſit cedulam manupropria, ſed eam non fubſcripſit, vtrum fidem faciat contra eum. Fle qui eſt præſens actui quem probibere poſſet contradicendo, tenetur,& eo caſu patientia habetur pro conſenſu. Vnuſquiſque qe uniuerſitate tacere non poteſt abſque præiudicio& peccato in ijs, quæ ad hozorem&́ utilitatem uniuerſitatu attinent, etiam ſi contradicendo prohibere non poſſet. Praælator regu teitantes ſe fuiſſe præſentes donationi, quam fecit rex de aliquibut oppidis regni, non pro ptereà huic donationi uideri conſenſiſſe.— Vlicunque conſenſus pro forma exigitur ſiue ad perféctionem atus, hoc&e expréſſo conſenſu, non au- trem tacito eſſe intelligenqum. 1 290 Bar.in lCaius.ff. de pignor. actio. BARr. in d. l. Caius, ſic ait in ſumma. Qui ſe teſtamento ſubſcribit vt teſtis, nõ uidetur ap- probare ea, quæ in teſtamento apponuntur. Vide Corn. in conſi. 208. col. ⁊. verſic. nec obſt. 3. in 4. volu. vbi idem dicit in notario, qui inter alios confecit inſtrumentum de re, in qua ius ha- bere opinabatur. An autem ſubſcriptio facta in aliqua ſcriptura obliget ſubſcribentem: Socin. in conſi. 6 8. in 4. vol.ait, ſubſcriptionem operari perinde ac ſi ille, qui ſubſcribit, totam ſcriptu- ram manu propria confeciſſet. vide Bar. in l.emptor. S. Lucius. f. de pact.& Dec. in auth. ſi quis in aliquo. nu. 16. C. de eden. Hoc tamen fallit in multis caſibus, vt per Feli. in c. quoniam cõtrà. nu.7 5. cum ſeq. de probat.& inter cætera ſubſcriptio t non præiudicat ſubſcribentu quando ip ſe non legit ea, quæ in ſcriptura continebantur. Innoc. in c. 2. de fide inſtru. Feli. in c. cùm uene rabilis, de excep.& in d. c. quoniam. nu. 78. ſed ipſi incumbit probatio, qui nõ audiuerit, vt ibi- dem per Feli. Hoc idem voluit Bald. in l.fi. C. plus uale. quod agi.& trad. Birmanus in tracta. de Epiſcopo, in prima par. in 3.lib. quæſt. 1 6. vbi latè hanc materiam ſubſcriptionis,& ſigilli tra- ctauit.& ibi etiam ſubiunxit, eos, qui ſe ſubſcribunt t in pagina alba, vt multoties fieri contin- git, non obligari: dicens ſe pluries de hac re interrogatum ita reſpondiſſe,& conſuluiſſe. Ad- dit etiam, ſubſcriptionem factam ab aliquo, mandani e eo, qui ſcribere neſciebat, obligare man dantem.& de hac materia ſubſcriptionis uide omninò Ioan. Baptiſtam Caccialupum in tracta tu de tranſactionibus, in 1 2. quæſt. nu. 1 4.& 1 5.& Crauet. in conſi. 73. nu. 39.& quæ poſui in l. quæ dotis. ff. olu. matrimo. Et quia ex prædictis colligitur ſubſcriptionem communiter præ- iudicare ſubſcribenti, de qua re agit etiam Bald. in authen. contra qui propriam. C. de non nu- mera. pecun. Angel. in l. ita ſtipulatus. S. Chryſogonus. ff. de uerb. oblig.& Alexan. in l. cùm an- tiquitas. C. de teſta. Intellige concluſionem hanc procedere in eo, qui ſe illi actui ſubſcripſit, qui eo volente fieri poterat, alioqui uerò ſi eo prohibente expediri potuiſſet: quia ſubſcribẽs ſibi non præiudicat, vt per Bar. in hac. l. Caius.& idem eſt etiam, quando is contradicere po- tuiſſet, ſed non ſine uerecundia& rubore. Bar. in I. quæ dotis. ff. olu. matrim. Abb. poſt Ant. de Butr.& Imol.in c. ex literis, de tranſact. Felin. in d. c. quoniam contra. nume. 44. verſicu. Limita 4 primò.& multas alias limitationes uide ibidem per Felin. Quid ſi aliquis ſcripſit t cedulam manu propria, ſed eam non ſubſcripſit, vtrum fidem faciat contra eum? vide Bar. in l. cùm ta- bernam.§. fidem. ff. de pignor.& ibi Angel.& Anto. de Butr. in cap. 2. de fide inſtrumen.& Bal. in proœm.fforũ. col.fi. An autem ſigillum appoſitũ in aliqua ſcriptura obliget ſigillantem. vide plenè apud irmanum in dicto tract. de Epiſcopo, in prima par. in 3.lib. quæſt. 1 7.&. Eeli. in c. tertio loco, de probat.: 1 Bar. in d. Caius, inhærendo glo. ait, eum, qui eſt præſens t actui, quem prohibere poſſet con tradicendo, teneri:& eo caſu patientiam haberi pro conſenſu, alioqui uerò ſi prohibere non poſſet. Contra hoc uidetur tex. not. in lij. ffrad municip.& Aret. in conſi.ↄ1. in f. bi enim tex. OO 2 decidit — ρ X * Rurlus huic concluſioni Bar. reluctatur“ communis illa doctorum ſententia 6 quemque de uniuerſitate t tacere non poſſe abſque præiudicio,& peccato in ijs, quæ ad hono De pignoratitia actione. decidit ꝑatrem, qui conſenſit filio, cum eligeretur decurio, teneri pro eo, ac ſi ſideiuſsiſſet. po- ſteà ſubiungit tex. indiſtinctè eum cenſeri conſen ſiſſe, quando fuit præſens electioni,& tacun Ecce ibi non conſtabat, patrem contradicendo potuiſſe prohibere electionem filij, Rramen abſque ulla diſtinctione ſibi præiudicat,& cenſetur conſenſiſſe: igitur contra gio.& Barto. hic. „quæ uult, unum- rem,& utilitatem uniuerſitatis attinent, etiam ſi contradicendo prohibere non poſſent. Innoc. & Abb. in c. I. de his quæ fi. A maio. par. cap. Abb. in c. continebatur, eod. titu. in c. dilectus. z. de ſimon.in c. veſtra, de loca.& in c. in cauſis, de elect.& Iaſ. in I.quæ dotis. nu. 8 4. ff. ſolu. matrimo. Pro hoc autem Bar. documento faciunt trad. per Alex. in conſi. 1. colu. 3. nu. 1 2. in 3. volu.&in conſi. 20. col. pen, nu. 2 1. eod. uol.& in conſi. vltimo. col. antepen. nu. 19. in 4. volu.& in conſi.. col. 1.& ſeq. in 5. volu. Reli. in c. quoniam contra, colu. 2 4.& ſeq. de probat.& in c. cùm Bertol- dus, col. a. de re iudi.& aliquid in c. fraternitatis, col. 3. verſi. ſecundò inquantum, de teſti. Barb. in conſi. 6. co¹.6.& ſeq. in ¹. uol.& in conſi. 3 1. col. 3. cod. vol.& in multis alijs conſilijs, quæ uel- le recenſere laborioſum eſſet. Rom. in conſi. 87. Paul. de Caſtr. in conſi. 74. col. 3.vbi inquit, prę latos f regis teſtantes ſe fuiſſe præſentes donationi, quam fecit Rex de aliquibus oppidis regni, non propterea huic donationi uideri conſenſiſſe,& uide nonnulla ſcitu digna ad utranque par- tem per Barb. in c. ſuper eo, de off. deleg. col. 5.& per Alex. in conſi. 11 8. col. 3.in 5. uol. vbi lo- quitur de ſciente& patiente, an& quomodò ſibi præiudicare cẽſeatur. Et uide eundem Alex. inl. ſæpe. ff de re iudi.& Feli. in c. 1. de maio.& obed. vbi tradit, an uocatus ad aliquem actum explicandum& ſibi præiudicialem, tacendo ſibi præiudicet. vbi circa hoc declarat mentem Innoc.ibi. Scias etiam ubicunque conſenſus f pro forma exigitur, ſiue ad perfectionem actus, hoc de expreſſo conſenſu, non autem tacito et intelligendum. Io. Campegius in tract. de do- te, q. 81. in 5. par. Et an& quando taciturnitas pro conſenſu habeatur, quando agitur de præiu- dicio tacentis, vide Soc. in cõſ. 2 1.in I. vol. Et quid ſi tacetur coram perſona, cui debetur reue- rentia; vide Feli. in c. cauſam matrimonij, de off. deleg.& ad prædicta uide gl.in l. in adopt. ffde adopt.& omninò Beli. in c. non ne, de præſumpt. gl.& doct. in J. filiusfam.§. inuitum. ff. de procu ra.& quæ ibi peſui.& Bar.& Iaſ.plenè in d. l. quæ dotis. ff.ſol. mat. Reli. in c. cùm omnes. nu. 6. de conſt. Lanfrancum de Oriano in tract. de arbitris. nu. 42. in r. par.& nu. 13. in 5. part. Abb. in c. non iniuſtè, de procur.& Damaſum in tract. de brocardis, in t. membro. nu. 48. Et quando ta- citurnitas mandato æquiparetur, docuit Alex. in conſi. 79.in 4. vol. ltem tacens& non contra- AMicans in re oneroſa& graui, non cenſetur conſentire. Abb. in d. c. in cauſis, de elect. vide om- anindò quæ poſui ad Bar.in l.quæ dotis. ff. ſol. matr. Summarium in! rem alienam. ſf.de pign. aulio. Licèt res aliena pig nori dari non poſſit, i5 ſi eins rei dium ſuperueniat debitori, obligationẽ confirmari. Quid ſit probandum ab eo, qui agit hypothecaria. Quamodo probetur dominium,& an& quando ex ſola poſſeſſtone probata cenſcatur etiam probatum dominium præſumptius. Qui ſint modi probandi dowinium. Quomodo in hypot hecaria libellus fit concipiendus. Jas Teſtator legauit filiæ mille dandos tempore nuptus pudore, bæres ante quam filia nubat jaaſi 1 uaenaf reliciu filijs hæredibus, quorum alter erat clericus, deinde filia nupra agit Hpothecaria inſoli lum cm tra eum ex hui quobus hæredibus qui laicus eſt, petendo toram dotem cum interuſuris ad ratiun ſex pro centenario ſecundum formam flatutorum: quæritur utrum iſta actio rectẽ ſit mtentata. 7 ga eſt Hpothecariæ uis&] potentia, vt quamui 2 principio fuper parte bonorum poſſit eu, 2, 2 quando ſemel ſuper aliquibus honu fuut conftituta, ſemper quælibet pars illuus debiti habet oblgata mnia illa bona donec totum debitum perſoluatur. M. Sx perſöna hæredum mn mutatur qualitas obligationu,„ Sa 3, n 3 eän bsttunlreäm Kuulchaamr wcrkewmy lbnwdnla mbwumah wmdeeg dhmnderte rumerum nültdern Matsän dernend- Connnozei t Cäkk ncnn — — — — — — — — — —— —— =x — — —— — deo de prodergin Lecundo nngumt .Kin muldsali 1 Kondh 4 dm con..cdnn ecit Rer de Tigohunn dula ſcituignahn un conll. 118. d zin ene ckleatur. Rutt adit, an uocuuutn ſcct. 1bi circabocitd erigitur,ſice aixeti dum. lo.Campegui luhabeatun quuni tur coram pettun d prædicta uiegi tin.Rliusfamgu- mat. Feli incc n 1. par.& nu.l in.membro. in 4. vol ltem 4 4 odein dicin caub- Depignoratitia actione, 291 Quando obligatio non fuit formata et perfeta inperſonam dofunkti, ſed in ipſis hæredibus originemba Luit, quilibet pro ſua tantum portione conueniri poteft. 10 Clericui non ſubiacet ftatutis laicorum. 11 DPriuilegiatus ſaccedens non priuilegiato utitur priuilegio ſuo pro tempore futuro. 12 Cui datur attio, multò magis datur exceptio. 13 Acceſſorium ſoquitur naturam ſai principalu. 1 14 Aeceſſorium non poteſi ftare ſine ſuo principali. Bar. in l.rem alienam. ff. de pign. actio. BART. in d.l.rem alienam, colligit ex iſto tex. quamuis res aliena t pignori dari nõ poſsit, tamen ſi eius rei dominium ſuperueniat debitori, obligationem confirmari; alioqui uerò ſi do minus ſuccederet debitori. Limita iſtam. l. vt non habeat locum quando res aliena bona fide poſsidetur: quia pignori dari poteſt. Roma. in ſingul. 530. cum ibi addit. per Caſtill.& circa dicta per Bar. in hac.j. vide laſ.in§.ĩtem Seruiana, colu. 14. cum ſequentibus inſtitut. de action. vbi declarat penè omnia dicta Bart.hic, quæ ad bypothecariam pertinent.& ad rem hanc de iure ſuperuenienti uide pulchrum caſum apud Alexand. in conſi. I. colu. 10. in 5. vol.& declara & limita ut ibi per eum. Bar. in ead.I. col. 2.verſ. Quid dicemus, tradit quid ſit probandum f ab eo, qui agit hypothe- caria. vide Soci. in conſi. 1 12. in 4.vol. Iaſ. in§.item Seruiana, colu. 14. cum ſeq.inſtit. de actio. vbi optimè rem iſtam aperuit.& Ant. de Fan. in tracta. de pignoribus& hypothecis,& quæ po ſui ſuprà ad Bar. in rubrica hums tituli. Et dum Bart. proſequendo iſtam materiam ſabiungit, quando agitur ſpeciali hypotheca, non ſufficere ad probationem directæ hypothecæ, ſi dica- rur, rem poſteà ſuperueniſſe in bonis debitoris; ſed hoc ſufficere ad utilem hy pothecariam. vide conſi. Ange. de Aret. in conſi. 281. Lancelottus de Imola, inter conſilia Alex. in lib. primi & ſccundi uol. Alexan. in conſi. 240. viſo& conſide rato, colu. 2. eod. lib.& in conſi. 70. Videre- tur, in ſecundo dubio. in 5. vol.& ad rem hanc uide Philip. Erancum in ſua diſputatione petito rij quæ eſt in 1. vol.tractatuum impreſſorum. Bar. in ead.l. col. 3. quærit, quomodò probeturt dominium,& an& quando ſola poſſeſsione robata cenſeatur etiam probatum eſſe dominiũ præſumptiuè. vide Alex.in conſi. 92.· in prin. in 1. vol.& in conſi. 28 1. in lib. primi& ſecundi uolu.& in conſi. 69. col. 3. in 3. vol. vbi ait nun- uam dominium ex ſola poſſeſsione præſumi, niſi allegetur. citat Bar. hic. vide eüdem Aſex. in L.non hoc. C. und. legit. Soc. in conſi. 15 8. col. pen. in 1. vol.& laſ. in§. item Seruiana, col. 1 5. cũ ſequemtbus. inſt. de action. Et dum ibi Bar. ſubiungit, quando agitur cõtra extraneum, ſi habet titulum lucratiuum,& idem in eo dicendum eſt, quod in debitore ipſo prædictum ett; alioqui uerò ſi habet titulum oneroſum, vt ibi per eum. Quiomoddò iſta diſtinctio ſit intelligéda, docuit Iaſſin d.§. item Seruiana. dicens hæc uerba Bar. à doctoribus non eſſe intellecta, Eipſe ea de- clarat, vt uidere eſt per eum ibi in 16. col. cum ſeq. vide omninò Antonium de Fano in tracta. de pignor.& hypothec. in 3. par. 8. par. nume. 88. Et circa modos t probandi dominium, vide Alex. in conſi. 1 46. in lib. primi& ſecundi vol.& in conſi. 69. in 5. vol.& in conſi. 1 1. in 4.volu. & omninò Soci. in conſi. 87. in I. volu. Dec. in conſi. 146. col. 6.& ſeq.& in conſi.3 10.& Paul. de Caſtr. in conſi. 95. Et dum Bar. ibi paulò poſt ait, ſitu ponis obligatum ius poſſeſsionis, iſta tua poſſeſsio extinguitur ſtatim, cum eam amittis,& alius poſsidens nõ dicitur habere poſſeſ- ſionem tuam, ſed eſt noua& diuerſa poſſeſsio. Hoc idem ſequitur Iaſ.in l.§. per procurato- rem, col. fi. ff. de acquir. poſſeſ.& reprobat Alexan. qui in contrariam adductus fuit ſententiam, vide Bar. in Liij.§.vnde ui.ff. de ui& ui arm.& ad rem faciunt trad. per Aret. in conſi.; 2. colum- na ſecunda. Quatenus uerò Barto. citat. l.nomen. C. quæ res pign. oblig. poſſ. uide Alexand. in conſi. 73. colum.fin. in 5. volu. Poſteà Bar. in ead.. col. fi ubiungit quomodò in hypothecaria tlibellus ſit concipiendus, vide Alex. in conſi. 1 1 8. in 5. vol. Iaſ. in§.item Seruiana, col. antepe- nult. Antonium de Fano in d. tract. in tertia par. 8. par. princip. nu. 104. Et ex quibus cogne ſca- tur actionem hypothecariam eſſe intentatam,& quæ probari debeant; vide Soc. in conſ. 112. 00 3z in 4 uol. ...— De pignoratitia actione. 6 in 4. volu. Hinc ſumpta occaſione pulcher caſus eſt diſcutiendus: teſtator t dandos tempore nuptus pro dote. hæres antequã filia nubat, deceſsit duobu redibus, quorum alter erat clericus: deinde filia nupta agit hypothecaria in æredibus, qui laicus eſt, petendo toram dotem cum interu ſex pro centenario ſecundum formam Statutorum. Quæritur utrum iſta tata an non? prima fronte uidetur dicendum actionem iſtam iure ſubſiſte rectè conceptum cõtra iſtum fratrem laicum in ſolidum tam nam iſta hypothecaria uidetur originem traxiſſe à patre illor toris:& ideò iſte ſolus poteſt conueniri in ſolidum: quia ex quo iſti frat rum patri, qui erat obligatus in totum, huiuſmodi obligatio ad hæredes cut bus tranſmittitur.& ideò quilibet pro parte cohæredis conueniri cariæ t uis& potentia, ut quamuis ex his duobus h um hæredum: à principio ſuper parte bonorum po Bar. in J. ſi fundus, hoc eod. tit. tamen quando ſemel ſuper aliquibus bonis per quælibet pars illius debiti habet obligata omnia illa bona, donec totu tur: quia huiuſmodi obligatio eſt indiuidua, C. de diſtr. pignor.& in. ubi Bald. C. de hæred. actio. tradit Soc. in conſi ĩgitur in propoſito caſu præſupponatur obligationemh habuiſſe, res uidetur perſpicua: quia ex perſona t hære nis. l.ij. S. ex his. ff. de uerb. obliga.& in terminis uidetur mun. de lega. veriorem tamen contrariam ſenten poſſent de priuilegio clericorum, tionale,& tempore nuptus deberi: ita decidit Bar. in l. Ticic monſtr. maximè quando extat ſtatutum, prout extabat, Paul. de Caſtr. in d. S. Titio genero,& in conſi. 16. eod. vol. Cuma. in conſi. 46.& in conſi. 12 ut eſt tex. in l. quã diu,& ibi! legauit filie mille 5filijs relctis hæ- lidum contra eũ ſurijs ad rationem actio rectè ſit inten- re,& libellum fuiſſe pro ſorte quàm pro interuſurijs: qui fuit hæres teſta es ſucceſſerunt eo- n ijſdem qualitati- cüm ea ſit hypothe- ſsit imponi, ut dicit fuit conſtituta, ſem- m debitum perſolua 4Cob. Butrig.& Ang. .13 5:in 1. volu. Cm anc in perſona eorum patris originem dum non mutatur qualitas obligatio- eſſe deciſio Paul. de Caſtr. in lj. C. com tiam eſſe arbitror.& omittendo ea, quæ dici dico in primis attendendum eſſe, legatum dotis eſſe condi- 0. c. S. Titio genero. ff. de cõd.& de- fil¹ã extantibus maſculis excludi, vt per 3 22. in I. par.& in conſi. 222. in 2. par.& in cõſ. 4·& in conſi. 188. Roma. in ſingu. 23 4.& in cõſ. 134 Soci. in conſi. 92. col. ã.& in conſi. 288. in I. volu.& in conſi. 76. in 3. vol. colu. 3.& fi. vbi citat Alex.& Aret. in l. Gallus..& quid ſi tantum. ff. de libe.& poſthu. Idem ait Soci.qui uidea- tur omnind in conſi. 1 27. colu. z. in 4. vol.laſ. in l. quoniam in prioribus, in a. fallen. C. de inoff teſtamen. Angel. in conſi. 39 2. cum ſequ.& in conſi. 349.& Bald. nouel. latè in tracta. de dote, in 17. priuilegio,& 76.& Crauet. in conſi.1ο. Si igitur legatum hoc eſt conditionale, ſcilicèt, ſi nuptiæ ſequantur, conſequens eſt ut pendente conditione, orta non fuerit obligatio neque actio.l. cedere diem. ff.de uerb. ſignifica. ſed ſic eſt quòd tempore purificatæ cõditionis quan- do filia nupſit, iam erat prædefunctus pater iſtorum cohæredum,& fratrum, ita ut obligatio di catur in ipſis filijs, non autem in perſona patris originem habuiſſe, quo caſu uolunt doct. ſupra in contrarium adducti,& præcipuè Paul. de Caſtr. in d.l.j. C. commun. de lega.& Bald.& laſtin authen. quas actiones. C. de ſacroſanc. eccleſ. quando t obligatio non fuit formata,& perfecta in perſonam defuncti, ſed in ipſis hæredibus originem habuit, quemlibet pro ſua tantum por- tione conueniri poſſe. Quare ex ijs clara redditur iſta concluſio, ſcilicèt clericum hæredem pro dimidia eſſe pro ſua portione coram ſuo iudice conueniendum, ſecundum glo. in c.cleri- cum nullus, in uoce, ſecularem. I1. quæſt. 1.& glo. in c. ſiquis in ius, de regul.ur. in 6. radunt Ant. de Butr.& alij in c. quia, de iudic. Bald.& Salic. in l.j. C. ſi pend. appell. mors int.& proba⸗ tur in c.vnico, cum ibi trad. de iur. patro.& in dicta auth. quas actiones. Sed eſtoetiam quòd in re propoſita obligatio in perſona patris prædefuncti originem habuiſſet adhuc dicerem iſtum clericum ſaltem pro interuſurijs decurſis propter moram ipſius conueniri non poſſe ui 10 gore ſtatutorum: quia aduertendum eſt, clericum uigore priuilegij clericalis laicorum ſta⸗ tutis non ſubiacere, vt hẽ in auth. caſſa. C. de ſacroſ. eccl.& in l.omnes populi. fl. de iuſt.& iur.& lenè in c. eccleſia S. Mariæ. de conſt.& hoc potiſsimũ procedit in ſtatuto ſuper exactione cer- tarũ uſurarum diſponente, qᷓ à iure canonico reprobani, ut in cle. 1. de uſu.& in c. alubriter, eo. tit. cũ igit ipſe uigore ſtatuti ad iſtarũ uſurarum ſolutionẽ conueniri non poſsit, dico cl, uãuis alteri 1 euden Sunni tni uuniädin dümbeynar nütindrrir enhgp ar alrün Iätiem. uinulken ndämn chpwein gmqiindhg tomni unus Mngh 1 S. udar üee deane. lit hy Eatändn er. ncumim de Kür utru lie Aiquidus bonis kü a donec teum Auddin& dilaahld dit Soc in con.ſn . mperſonaeonun 1 dm don müutarur oub dle ceciſio Pauldi0in earditror. Koninnt nduameſſe, jegumdh ii C§.Titiogerend 1iä extantibus muin at.& in confany . 88. Romanth in conſi.76.n;7 de.& poſthu.läen nin priorbudi „& Bald.nouel- egatum hocet one, ortanon tempote puiites xredum,&ttnm, dum, 8c u8ſ uenicndum, ſn 129 Depignoratitia actione. 292 alterĩ non priuilegiato ſucceſsiſſet, ad uſuras, quæ propter ipſius negligentiã& moram debe- rentur, eum iure cõpelli non poſſe,& uti poſſe priuilegio ſuo pro tꝑe futuro. de hoc eſt text. ineuitabilis in l. cùm quidam.§. ſi debitores.ff.de uſur. ubi debicores, qui ex contractu uſuras mi nores ſemiſsibus ſoluere tenebantur, ſi ad fiſcum deueniunt, tenentur ei uſuras ſemiſſes ſolue- re, cùm hoc ſit ipſius fiſci priuilegium, ut uſuras ſemiſſes exigere ualeat. Ecce ibi eſt caſus ex- 11 preſſus, in quo priuilegiatus t ſuccedens non priuilegiato utitur priuilegio ſuo pro tempore futuro. Hoc idem ſenſit Bal. in d. l. in§. fiſcus, ubi ait textum illum eſſe intelligendum, ut uſuras pro tempore fururo non ſoluat, quamuis eius author ad id teneretur. Quare ita& in propoſi- to caſu eſt neceſſariò concedendum, ſcilicèt clericum tanquam priuilegiatum uti poſſe priui- legio ſuo pro tempore futuro, in quo eius mora& negligentia deberentur uſuræ. Quinimmo, ſi in d.tex. priuilegiatus ſuccedens non priuilegiato utitur priuilegio ſuo agendo, multò magis hic uti poterit excipiendo: quia iſte clericus obijcit priuilegium actrici contra cum agenti: 1 2 nam cui datur t actio, multò magis datur exceptio. linuitis. S. cui damus. fl.de reg. iur. Eſtigi- tur ibi tex.manifeſtus, qui decidit hanc rem.& ita per illum tex. dixit Bal. in terminis in d. au- then. quas actiones. Et ratio eſt in promptu, cùm enim ibi obligatio ob retardatam ſolutionẽ contrahatur in perſonis ipſorum bæredum,& non defuncti,& ab eis initium ſuſcipiat, iure me- rito omnes proprijs priuilegijs perfruuntur, vt eſt text& ibi Barto. in l. fiſcus. ff. de iur. fiſc.& in hanc adducuntur ſententiam dod. omnes, quos ſuprà in contrarium attuli. dum enim aiunt, ſi obligatio eſt perfecta in defuncto, eo caſu priuilegiatum uti proprio priuilegio non poſſe; præ ſupponunt rem aliter ſe habere, quando obligatio incipit in perſonis hæredum, vt hic.& hac ratione conſiderata tolluntur omnes exceptiones, quæ afferri poſſent: quia cum dicitur obli- gationem in hæredibus incepiſſe, omnia contraria confutantur. Neque obſtat ſi diceretur ac- 13 ceſſorium t ſequi debere naturam ſui principalis,& ideò ſicut actio hy pothecaria eſt indiui- dua quando in perſona defuncti incœpit, ita& uſuræ, cùm ſint acceſſorie. c. acceſſorium, de re- gul. iur. in 6. quia reſpon. hoc nõ habere locum, quando militat diuerſa ratio, vt habetur in J. iiij. S. Cato.ff. de uerbo. oblig. vbi omnes tradunt, etiam ſi plures hæredes in ſolidum ad aliquid fa- ciendum ſunt obſtricti,& ſi non fiat, debetur pœna, tamen quò ad pœnam, quæ in quantitate conſiſtit, quemlibet pro ſua tantum portione conueniri poſſe,& non amplius, quamuis pœna accedat ad obligationem facti, in qua omnes inſolidũ tenebantur: ita igitur& hic, eſto quòd omnes quò ad hypothecam perfectam in perſona defuncti patris tenerentur, tamen uſurarum obligatio, quæ in ipſis hæredibus propter eorum moram initium ſumit, aliud ex diſparitate ra- 14 tionis eſt iudicandum. Tantò magis quia hoc acceſſorium ſine ſuo principali ſtare poteſt,& S P P— ſeiunctim conſiderari.l. intelligere,& ibi doct. C. de luit. pignor. tradit Anchar. in d. c. acceſſo- rium. Non etiam refragatur, ſi quis fortè diceret, obligationem hanc uſque ab initio in defun- cto patre fuiſſe contractam cum hac natura, vt ſex pro centum ratione uſurarum deberentur, quæ quidem obligatio cum hac annexa qualitate debet ad hæredes tranſmitti: quia reſpon- deo hanc ſubtilitatem infringi per tex. in d. l. cùm quidam.. ſi debitores, quem ſupra enuclea- uimus. nam& ibi debitores erant obligati ex contractu, cuius ui ad uſuras minores ſemiſsibus tenebantur,& tamen fiſcus ſuccedens utitur priuilegio ſuo,& exigit uſuras ſemiſſes,& hoc ius non dicitur in hæredem translatum, ſed adeptum à proprio priuilegio, vt latè declaraui in l.hę- res abſens. ff. de iudic. in lucubrationibus, quas omninò uideas. ſed iſta inueſtigatio extra quæ- ſtionem eſt, ſi primæ noſtræ concluſioni innitimur, quæ veriſsima eſt, ſcilicèt obligationem hanc in patre incipere non potuiſſe, cùm ipſe ante nuptam filiam,& ſic pendente conditione nuptiarum deceſſerit, quo caſu obligatio non modò uſurarum, ſed etiam ſortis in hæredibus incœpit. Nunc autem redeundo unde digreſsi ſumus, dico Bartolum in loco prædicto ſubiun gere, ſi dominus ſuccedit debitori, pignus non confirmari, atque ita etiam pignus quò ad a- ctionem non confirmari, ſed quò ad exceptionem tantum: quia ſi ageret, exceptione repel- leretur. De hac re uide Alexan. in l.ſi hæredis. ij.ff. de lega. 1.& in conſilio 18. in ſecundo du- bio. in 5. volu. Summa- 00 4 De exercitoria actione. Jummarium in l. fi. H. Titius. ff.de pig. actio. 1 Oſſcialu data mercede potet capere res perſonarum particularium propter publicam utilitatem 2 OGicialu an poſſit capere hominem, ey eum cogere eſſe carnificem. 1 Bar. in. f.. 8. Titius. ff. de pignor. actio. 1. BaNr. in d.§. Titius, ait, officialem t data mercede poſſe capere res perſonarum particu- larium propter publicam utilitatem. vide Feli. in c. quæ in ecclefiarum, col. 3. de conſt. Alex. in l.j. col. 19. ff. olu. matri.& in conſi. 108. Viſis his in 3.vol. Soc. in conſ. 266. col. pen. in 1.uolu. & Dec.in d.c. quæ in eccleſiarum. 2 Bar. in d.§. quærit, an officialis f capere poſsit hominem,& eum cogere eſſe carnificem? con. AHBG A X 8 cluditqʒ hoc fieri poſſe propter publicam utilitatem, quando eſt uilis perſona. Quæ autem di- catur uilis perſona, tradit Bar. inl. tutor.§. tutores. ff. de ſi uſpec.tuto. dicens, vilem perſonam eſſe, quę caret dignitate. Attende, quia hoc mihi ualde impium uideretur, cogere hominem, qui eſt finis omnium productorum l.in pecudũ. ſf. de uſur.& habetur in lii. f. de ſtat. hom.& qui mul- toties bonæ conditionis eſt& famæ, quamuis careat dignitate hoc tam uile& horrendum ge- nus exercitij ſuſcipere.& proſectò nunquam crederem bonum iudicem tantę indignitatis eſſe authorem. quibus enim flliæ illius poſſent unquam nubere, qui ad talem ignominiam cogeret- quæ uellent eius filijs ẽt honeſtis aſſociariè abſit hoc. Quomoddò autem& quot modis ſumarur utilitas publica, vide Bar. in lj.ff. ſol. matr.& Feli. in c. nonnulli, de reſcrip. Jummarium in II. fide exerc. att. Jlee qui patitur, uidetur illum praponere. Bax. in Lj. ffde exercit. act. NAnr. in d.3.)§. magiſtrum, inquit, eum, qui patitur, f uideri illum præponere. vide Alex. in conl. 186. viſo,& diſcuſſo, in lib. primi& ſecundi volu. in conſi. 79. viſo pro ceſſu, in 4.vol. Anch. in conſ. 63. in 4. dubio.& Paul. de Caſt. in conſi. 263. Summarium in d. fj. T. non autem, ffde exerc. act. Quando dominus obligetur ex contra falio ab eo, qui præpoſitus eft. . Bar. in d. I. j. S. non autem. ff. de exerc. act. BaAR. in ead. l.§. non autem, tradit, quando dominus t obligetur ex contra facto ab eo, qui præpoſitus eſt, vide Alex. in conſ. 1 86. viſo& diſcuſſo, in lib. primi& ſecundi volu.& Anchar. in conſilio 3 32. Fummarium in d..j. ſ. item. fæde eæer. act. Modus praponendi eft diligenter inihiciendus. Bar. in d..j. 6. igitur. f. de exerc. acti. e BaART. in ead..§. igitur præpoſitio, inquit, modum præponendit eſſe diligenter inſpicien dum: quia ſi exceditur, dominus non obligatur. iſtum tex. in verſ.velſi ad locandumꝰ citat Ro. ma. in conſi. 46 1I. ad probandum, eum qui mandatum habet ad procurationem actus alicuius, non ſemper cenſeri habere mandatum ad ipſius actus explicationem,& mandatum ad antece dens non porrigi ad conſequens, quando ſine illo commodeè poteſt expediri.& ad rem hancfa cit. L. diligenter. f. mand.& quæ ibi(Deo dante) ponam, ad Bar. Jummarium in d.l.j. T. ſi plures. ij. de exerc. act. Quando adminiſtratio pluribus conceſſa in ſolidum uideatur. Si aliquis tenetur requurere conſilium alicuius, vtrum illud ſequi etiam teneatur. Jmiellectus l. Iitium ſrrde cura furi. Si mandatur alicui ut aliquid faciat de conſalio alterius, anuideatur ei adempta yote ftas 2elegandi. Si ille cuius conſilium debet requiri non dat conſilium, Vel quia non Vult, uel non poteft, quid lurui. Jle qui tenetur ſequi conſilium, non tenetur quando ille malum præberet conſilium. Judex qui ex forma ſlatuii tenetur ferre ſententiam de conſilio ſapientu, ſi eam rulit ſine cius 7 7; an feceri 1 2 9 3 ues Li mbeuj 14 9 Dr nibihn 4 gmein 6 nraunrd at, dadits 1 E vcmidi 1 hawumi vmtus d wibuutem vut Enmmn 39 rdi 3 luldctte nresca t 4 6 md 9 pwe..4. d Nez ühucc tſemn lmn üinm tamtgä ktennbre Kratemm l uniigken unwmdaz ünohurut iüa müeärnrn wutmamn overinahe pbnrthn mneginin. dmenunn Mrrekesdith emderchan kiglitletr dum uäcemtmei „Cui adtalem Penne modd autem Kun dullide eſci t.act. aritur, tuideriilmm & ſecundi voluuber Paul. de Caſtincu- exerc. act. areft. rc. act. tobligeturexo lid. primi x ſec xer. if. acti. 4 eu rponenditeſtiss eePon, n .in verſ velllalh eroreT 1no! KEI phun 8ꝙꝗ 4 4 69' mull 5 G De exercitoria actione. en ſecerit ſententiam ualidam, an non. Quando cauſa eſt commiſſa alicui conſulenda, ſi ile conſultor omittit dare conſilium, an ſit alteri commit tenda, an uerò Iudex procedere debeat alterius conſilio non requiſito. Bar. in d. j.§. ſi plures.ij. ff. de exercit. acti. BAKT. in ead.1.§. ſi plures. 2. tradit, quando adminiſtratio t pluribus conceſſa in ſolidum uideatur. De hac materia uide Franc. Cremen. in ſing. 1 6 5. incip. Emi à piuribus. vbi quærit, ſi emo à pluribus mercatoribus ſimul centum boues,& corum aliqui reperiuntur morboſi, utrũ abſentibus multis ex dictis uenditoribus agere poſsim contra partem eorum in ſolidum?& de- clara ut ibi per eum. cum ibi addit. per Caſtill. Et dum Bar.ibi in 2. col. verſi. vt igitur liqueat, diſtinguit docens, quando officium uel adminiſtratio uidetur conceſſa inſolidum; vide Abb. & omnes in c. prudentiam, in princ. de offi. deleg. Et quia Bar. ibi in ver. tertio caſu, tradit, ut ibi per eum. Tu ex eius dictis ibi iuncto principio diſtinctionis collige, officium procuratoris eſſe priuatum utilitate& authoritate. id quod ſequitur Dec. in c. poſt ceſsionem, col.9. de probat. Ribi reprehendit Abb. contrarium affirmantem. Subiungit poſteà ibidem Bar. de pluribus adminiſtratoribus, quando unus poſsit ſine alio adminiſtrare. vide omninò Aret. in conſi. 6 6. col. 2. Abb. in conſ. 7. col. 3. in 1. vol& in conſ. 77. in 3. dub. in 2. vol. Bar. in eod. S. col. 3. verſi. expeditus, ait, ſi aliquis t tenetur requirere conſilium alicuius, utrũ illud etiam ſequi teneatur? vide Feli. in c. ex parte, de conſt.& in c.cum omnes, eod. tit.& in c. 3. de re iud. Dec. in c. 3. col. 4. verſi. circa gl. de off. deleg. Barb. in conſi. 1. col. ³ 1. in I. volu.& in conſi. 47. eod. lib. Abb. in c. cùm olim, de arbitr.& in c. cùm in ueteri, col. 2.& ſeq. in quinto no- tabili de elect. Abb.in d. c. pe.& ibi Bar.& Feli. de conſtit.& Abb.& Feli. in c. 3. de off. deleg.& Feli. in c. I. de ſponſal. Ana. in conſi. 1 5.& in conſi. 62. col. 2.& fi. Et dum Bar. in colu. 4. agit de intellectu t J. Titium, iuncta. l. conſilio, in fi. ff. de curat. furi. dicas tu illum tex. uideri alium intel- lectum habere illuſtriorem, de quo tradit Soc. in conſi. 40. in ¹. vol. ubi ponit aliqua, ex quibus colligitur, quando aliquis particeps officij cenſeatur. vide Abb. in d. c. pen. col. 2. de conſt. Po- ſteà infert Bar. quando teſtator facit aliquem ſui teſtamenti executorem de conſilio& conſen- ſu Guardiani fratrum Minorum, huiuſmodi adiectionem nihil operari, ut ibi pereum. vide Alex. in conſi. 199. Perſpectis teſtamento&c. col. 3. in libro primi& ſecũdi vol.& Bar. in trac. minoritarum, lib. 3. in 3. diſt. cap. 1.& Curt. in conſi. 6 8. col. fi.& Dec. in conſi. 494. Circa præ- dicta. in quibus agitur de requirendo conſilio alicuius. Quæro ſi mandatur t alicui, ut aliquid faciat de conſilio alterius, an ei uideatur adempta poteſtas delegandi? Reſpondeo proptereà non eſſe ademptam, ſed commiſſarium ſiue delegatum obligari ad habendumillius conſilium, ſicut etiam primus tenebatur, ut probatur in d. c. cùm ueteri, de elect. ubi ita concludit Abb.& ex hoc infert ad ſtatutum diſponens, in proferenda ſententia requirendum eſſe conſilium ſa- pientis, ut nibilominus cauſa delegari poſsit. Ad rem faciunt trad. per Bald. in l. puellam. C. ſi mancip. ita fuer. alie. ubi ait, ſi bona ſunt iudicio teſtatoris inter pauperes diſtribuenda ſecun- dum conſilium Guardiani ſancti Franciſci,& propter negligentiam executoris poſt annum poteſtas diſtribuendi ad Epiſcopum ſit deuoluta, per I. nulli. C. de epiſc.& cleric.& c. nos qui- dem, de teſta. cum ibi trad. Tamen Epiſcopus tenebitur pariter conſilium Guardiani require- 293 ..... 33 re; quia licèt receſſum ſit à perſona executoris, non tamen receſſum eſt à forma diſtribuendi, 6 pro qua deciſione facit tex. in c. dura, in uoce, iuxta præſcriptam formam, de crimin. fal.& tex. in clem. una, de ſuppl. negl. prælat.& Io. And.& Abb. in c. publicato, de elect. Bar. in cod.. col. 4. verſi. quæro ſecundò, tractat, quid ſi ille, cuius conſilium t debet requiri, non dat conſilium, uel quia non uult, uel quia non porteſt. Et diſtinguit, ut ibi per eum. Circa iſtam diſtinctionem uide Bar. in.ſi quis arbitratu, col. fi. f, de uerb. oblig. vbi Iaſ.in fi. Et ad rem propoſitam uide Feli. in c. ex parte, de cõſt.& ibi Barb. in 3. col.& Abb. qui aliter loquitar quã Feli.& Feli. in c. pe. col. 2. de conſt. uide eundem Abb. in conſ. 6 3. col. 7.in 3. dub. in 2z. vor& in ccam in ueteri, in 3. notabili de elect.& Aret. in conſi. 26. col. 4.& ſeq. Bar. in cod. S. col. 3. verſ. tertiò quæro, tradit, eum qui tenetur t ſequi conſilium, non teneri, quando De exercitoria actione. quando ille malum præberet conſilium. vide Dec. in c. 3. col. 6. verſi. tertiò. de off. deleg. ſod contrarium uidetur ſentire ipſe idem Bar. in l. ſi conuenerit, verſi. extra gl. f. de re iudic u 3 3 iudicem, qui alterius conſilium ſequi tenebatur, excuſari in ſyndicatu ſi ad malum eins eni⸗ lium acceſsit, ut ibi per Alex. col. fi. ubi fœdere diſtinctionis conatur has diſſentientes o nes adducere ad concordiam.& in re propoſita uide etiam trad. per Abb. in d.c. 3. in fi 8 off deleg. Et dum Bar. ibi paulòpoſt ait, Aut eſt talis in quo poſſet procedi, ſi nullum conſilium de diſſet,& reliqua. vide ad hoc aliqua in ſimili per Feli. in c. ex literis, col. f. de conſt.& in c. cùm uenerabilis, col. 1 4.& ſeq. de except. Abb. in d. c. 3. de offi. deleg.& aliquid per Iaſtin l. admonẽ- di, col. 2. ff(de iureiur. 7 Bar. in d.§. col. 6. verſi. quartò quæro, diſcutit, utrum iudex, t qui ex forma ſtatuti tenetur fer- re ſententiam de conlilio ſapientis, ſi eam tulit ſine eius conſilio, fecerit ſententiam ualidam an non? ad hoc vide trad. per Alexan. in J. ſi quis mihi bona. S. ſi coram. ff. de acquir. hæred.& in lj col. z. ff. de liber.& poſth.& in conſi. 5 8. in ꝙ uol. Raph. Cuma. in conſi.55.& non nihil per bel in c. eccleſia ſanctæ Mariæ, col. 8. de conſt.& in c. pen. eo- tit. Fulg. in conſi, 1 40. Card. in clem. 1 in 2. quæſt. de offic. deleg. Abb.& alios in c. 1. de offi. deleg. Hoc tamen limita ut per Aret. in. §. ſi coram, col. pen. licèt ipſe ibi eam ſequi non uideatur. Et uide etiam extenſionem quamin hac re facit Alex. in conſi. 14 5. col. fi. in 5. vol. Et ſi alio ſtatuto cautum eſſet, de mullitate ſenten tiæ dici non poſſe, tamen hoc non obſt. poterit dici nulla, ut per Bar. nam exceptio, quæ inſur- git ab alia parte ſtatuti, non cenſetur excluſa. Iaſ.in l.ait prætor. S. iurari. fH. de iureiur. Et ad præ- fata vide Felin. in c. ex tuæ, de ſimon.& in c. ex parte, de conſtit. Soc. in conſi.9 5. col. 5.in I. vol., Dec.in d. c. 3. verſic. extra glo. de offic. deleg. Et contra Bart. tenet Hoſt. in c. cùm ob, de arbi. quem alij ibi redarguunt. vide ẽt Feli. in c. cùm dilecti, col. J. uer.& ad cognoſcendũ, de reſcri. 8 Bar. in ead. col. verſi. quintò quæro, tradit, quando cauſa t eſt commiſſa alicui conſulenda, ſi ille conſultor omittit dare conſilium, an ſit alteri committenda, an iudex procedere debeat al- terius conſilio non requiſito? Hic opportunè quæri poteſt, quid iuris ſit, quando aliquid eſt fa- ciendum de licentia& permiſsione alterius, de qua re uide Barb. in conſi. 2. col. 1 7. in 1. vol. Et dum Bar. ibiſubiungit, utrum ualeat compromiſſum cum hoc, ut arbiter teneatur ferre ſenten- R tiam ſecundum conſilium ſapientis. concluditq́ue ut ibi per eum, ad quem omnes in c. 3. de off. deleg.acceſſerunt, except. Dec. qui contrarium ſenſit. De hac re uide in tract. de arbitr. fol. ..... 14.in voce, Mult.& Raph. Cumalin conſ. 5 5.& omninò uide in re propoſita Ang. in conſ.272. Fummarium in d.! I.. ſtis qui nauem. ſf.de exerci, act. 7 Itatuta propriè ſunt intelligenda.. Bar. in d..j.§. ſi is qui nauem. ff. de exerci. actio. z BARr. in ead.1.§. ſiis qui nauem, continuat ad præcedentia ut ibi per eum.& quia iſte tex. 1 adduci ſolet, ut ſtatuta t propriè intelligantur. vide Iaſ.in l. non dubium, col. 9. C. de legi. Adde id, quod per iſtum tex. deciditur apud Iaſin liij. col. I.& 2. ff. de acqui. poſſ. Jummarium in!ſi tamen. ſf. d exer. akli. 1 Si plures ſimul gerunt eandem mercaturam, quilibet tenetur pro parte. Bar. in l.ſi tamen ff. de exercit. actio. 1 Banr. in d.lſi amen ait, ſi plures ſimul gerunt eandem mercaturam, t quemlibet teneri pro parte. contrarium tenuit Raph. Cuma. in conſi. 8. Fummarium in l. Lucius. frde exer. altio. 1 Mutuans magidſtro habet exercitoriam quatuor concurrentibus. Bar. in I. L. ucius. ff. de exercit. I1 BaARr. in d.. Lucius, quæ eſt.l fi. ſic ait in ſumma. Mutuans t magiſtro habet exercitoriam quatuor concurrentibus. vide Alex. in cõſ. 1 8. in libro primi& ſecundi vol.& Bal.in s 2. in ultimo nüttrr Iltunaäb uuſcnlpnr libaiurn ge hatim er untewcuann ſcrader wendade rimnrem müinnan chimird mataixnſt Pinqabuin 4 rn kurrin enlgen endegnln abannng ruruüilte T fun mülllauren,g der Dari 7 a 4 bneriemag fäta De exercitoria actione. 294 in ultimo dubio ĩn 1. vol. Et attende quia mutuum factum pro expenſis nauis multis priuilegijs eſt ſubnixũ, ſecundũ gl.& Bar. in l.interd. ff. qui poti. in pig. hab.& doct. nl. creditor. ff.ſi cer. pet. Jummarium in!:ij f.adl. Rhod. de iac. 5 Akeriscolüüe 1 Nceceſſitatis tempore omnia eſſe communia. 1 deleg.& dünu dr 2 Epiſcopus qui patitur pauperem fame perire, homicida eſt. 7 Aeceſſitas operatur ut ea, qud aliou ſine Ientta uel decreto upertortls CTi Non PO/ſunt, ualida ſint. :quier kamm 1 4 Necelſitas an& quando delinquentem excuſet. dülio ſeceri Es? Laicus in cauſa neceſſitatis poteſt baptix are,& facramenta conferre. lcoramffrqd mi Tbi aliquid prqpter neceſſiratem conceditur, durat huiuſmodi concéſſſo donec ipſa urget neceſſitas,& m de acaêr e cqlrte non plus. Fulg. 6 1 1. usncaha Bar. in l. ſ laborante, quæ eſt. l. ij. ff ad leg. Khod. de iact. Etuide eriamenln. 1 AARr. in d. lij. S. cùm in eadem, colligit ex iſto tex. tempore neceſsitatis f omnia eſſe M communia.& ideò licitum eſſe eſurienti auferre panem alteri in tempore neceisi- but perarmmens h catis. De hac re uide tex. iuncta glo. in uoce, commune, in c. ſicut hi. 47. diſt. ubi habe r uraikin tur expreſſe. Hinc Epiſcopus, ſi facta eſſet denunciatio eccleſiæ, debet cogere diuitem ad ex- Socincan, hibendam eleemoſynam pauperi eſurienti, ſecundum gl. in d. c. ſicut hi, in uoce, eſurientium,& tenetHoliceh inc. exigunt, I. q. 7.& eſt glo. not. in c. dilectiſsimis. 1 2. q. 1. Spec. in tit. de inſtr. edit.. nunc ue- uer&adeh rd aliqua, uerſi. 68. Vide Firma. in tract. de Epiſcopo, in 4. par. quarti libri q. z. ubi ait, Epiſcopũ, cſtcommihihn 2 † qui patitur pauperem fame perire, eſſe homicidam, non aliter ac ſi ei manibus proprijs mor- nenda, micernn tem inferret.c.i.cũ gl.83 diſt.& l.necare. vide Bart. ff. de liber. agnoſ. Et neceſsitatis tem pore d qvid urs tan omaia eſſe communia, docuit tex.in c. diſcipulos, de conſecr. diſt. 5. Ad quod vide Bal.& alios ze K nccl in lj. C. de epiſcop. audi.& Dec.in conſi. 197.nu. 7.& Ambroſium de Vignate in tract. de uſu . n e ris. nu. 15 5.& Io. Lup. in tract. de confœderatione Principum. 5.iſta quæſtio, verſi.& quia ut di- hocutadnn, ai. Et neceſsitatem toperari, ut ca, quæ alioqui ſine licentia uel decreto ſuperioris fieri non per cum, ad qha poſſent, ualida ſint, docuit Beli. in c. cùm acceſsiſſent. nu. 3 1. cum ſeq.de conſt.& in c. quærelam Debac e uice nu. 10. de iureiur. in quibus locis multa ſcitu digna afferuntur exempla, quæ huic concluſioni nide inre propo magno ſunt adiumento. Et multa, quæ neceſsitas operatur,& ad rem faciunt, tradit Bertachi- 9,.. eA 6 nus in tract. de gabellis, in ſecundo membro octauæ par. nu. 2. Attende tamen, quia etiam ſi jerauas, neceſsitatis tempore furari liceat. c. ſi quis propter neceſsitatem, de furt. tamẽ mulieri propter neceſsitatem adulterium non licèt committere; quia hoc modo immediatè non ſuccurritur ne verci. acio. ceſsitati famis.& proptereà inquit, etiam furem eadem ratione non excuſari, ſi aliam rẽ, quam euauiee Panem furto ſubtraheret. ex quo colligitur limitatio ad prædicta ut locum habeant ſolum in derne ijs, in quibus immediatè neceſsitati ſuccurritur, alioqui uerd in alijs. vide etiam nonnulla ad n Lnou dubl3 14 rem facientia per Alex. in d.l.j. An autem& quando neceſsitas t delinquentem excuſer, vide ra f de acquh Dec.in l.quæ propter neceſsitatem.ff. de reg. iur. Quid ſi urgeret neceſsitas cauſa vitandæ uere A cundiæ 8& ruboris: vide Bar. in lpecuniæ. ff. de alim. leg. Ex præcedentibus infertur, eos, quià 2. ſede tantuùm apoſtolica poſſunt abſolui, poſſe etiam ab alijs in caſu neceſsitatis abſolui. Specu. T in 2. par. tituli de ſent.& quæ ſeq.§. 6. uer. illud quoque. Item excuſat à calumnia. Specul. in„. Lactio. 7 2 par. tituli de accuſat. õ.fI. verſi.pen. rurſus neceſsitas officij excuſat. Specul in titu. dę iudic..3. zem mercarl verſ.illud autem.& multa quæ propter neceſsitatem indulgentur, uide in c. 2. de obſeru. ieiun. 5& per Bar. in. diuus. ff. de petit. hæred.& Felin. in d. c. quærrelam, ubi ait etiam laicum t in caſu neceſsitatis poſſe baptizare& ſacramenta conferre. de qua re agit Abb. in c. quanto, de con- er. ftu- ſuetud.& an excuſet à ſimonia etiam in ſpiritualibus, uide Abb. in c. cum in eccleſia, de ſimon. Jat.& ad prædicta uide B. Thom. in 4. diſt. quintæ quæſt. 2. art. 2. An autem clerici præciſi ab eccle be ſia, ut hæretici, poſsint tempore neceſsitatis ſacramenta conferre: vide Abb. in d. c. quanto.& rci. mi 1 9 neceſsitatis tempore licet confiteri peccata laico. gl. eſt ordinaria,& ibi Abb. inc. paſtoralis. rus ü— de off. Adl. Rhodiam de iactu. 6 de off. ordin. ubi uerd aliquid propter t neceſsitatem conceditur, durat huiuſmodi conceſtio 2 NX8½Xàd donec ipſa urget neceſsitas,& nõ plus. Abb. in c. cùm uenerabilis, de conſuet. Qui autem dica- tur eſſe caſus neceſsitatis,tradit Abb. in c onſi. 1 7. in 2. vol.& Belin. in c. 3. de offic. deleg.& ad prædicta uide Iaſ.in l.ſi ex toto. ff. de lega. 1. in I. Marcellus. S. res quæ. ff. ad Trebel.& in8. deni. ue, ead. l.ubi multa ad rem facientia inueniuntur.& vide quæ poſui ad Bart. in Lj.§. cura car- nis. ff. de off.præfec, urb. Fummarium in l. deprecatio. ffadl. Rhoq. de iac. Jmperator appellatur dominus totius nundi. In Imperatore conditi ſunt Theſauri ommium dignitatum. Oldradi tanta eſt autoritas, ut ſuo tempore pater legum nuncuparetur. Quanta ſit Regis Francorum præcedentia. Redes in eorum regnis ſant monarchæ. Imperium ab Eccleſia dependet. Papa eſi omnium iudex. Papa habet potertatem ui riuſque glaaij. Llucubrat. in l. deprecatio. fl. d leg. Rhod. de iact. IST2 tex.in d. l. deprecatio, continet, Imperatorem t ſe appellare Dominum mundi.& ad hoc adduci ſolet. Ad idem eſt tex.optimus in S. hæc conſiderantes. in auth. vt omnes obed. iud. ubi Imperator præcipit uniucrſo terrarum orbi. De hac re uide Iaſ. in lcunctos populos. col. 2. verſi. item inquantum. C. de ſumm. Trinit. ubi tradit de Rege Francorum,& de Dominis Ve netis an ſubſint Imperatori.& quamuis Imperator diuiſerit territoria& regimina per diuer- ſas prouincias, tamen dicitur dom inus mundi,& uniuerſus orbis eſt illi unum territorium, ſe- cundum Abb. in conſi. 5 1. in 2. uol.& eum, qui aſſereret eum non eſſe dominum mundi, fortè hæreſis labe non carere, dixit Bar. in Lhoſtes. ff de capt.& poſtil. reuer. Hinc dixit Soc. in conſi. 16 5. col..in 1. vol. in Imperatore t conditos eſſe theſauros omnium dignitatum.& multa de magnitudine Imperatoris tradidit Thom. Ferrat. in cautel. 16.& unde imperium habuit origi nem, tradit Io. And. in addit. ad Specul.in titu. de iuriſd. omni. iudic. in princ. Oldr. in conſi. 9. vide etiam gl.in c.i. de pac. ur. frm.& gl.in l. digna uox. C. de legi. Card. in c. uenerabilem, in 6. ꝗ de elect.& Feli. in c. cùm non liceat, de præſcript. contra uerò poteſtatem Imperatoris,& ei Reges& Ciuitates iure non ſubeſſe, conſuluit mirabiliter Oldra. in conſi. 69. cuius conſilium terribile eſſe ait Eeli. in d. c. cùm non licet, de præſcript. Oldradif porro talis ac tanta eſt autho ritas, ut ſuo tꝑe pater legum nuncuparetur, teſte Soc. in conſ. 1 29. in 1. vol. ſic etiã Reges fuiſ ſe ante Imperatorem,& multa de laudibus regiæ poteſtatis habentur in conſi. 1 2.inter conſilia Alber. Brun. col. 2.& 3.& quo tempore Reges habuerint originem, vide apud Petr. de Anch. in conſi.339.& quæ ad regiam poteſtatem pertinent vide apud Antonium Corſetum in tract. de poteſtate regia. ubi etiam reges omnes, qui ſunt in mundo,commemorat ut bi uidere eſt in 2. par. nu. 16.& perAlberic. in rubrica.ff.de ſtat. homi. in voce, ſedes.& de regis t Franco- rum præcellentia amplè docuit Bal. in c.1 in fi. de prohib. feud. alien. quem ſequitur Dec. inc. ...... 5.—4-... te. nouit, in princ. de iudic. idem habetur in d. conſi. 1 2. inter conſilia Alberri Brun.& ind cau ni, qui fuit tempore 16. Thomæ Ferrat.& regnum hoc inchoaſſe à Carolo magno patre Pipini, zude Leonis.iij. Imperatoris. cui Carolo ſucceſsit Ludouicus alids Hyldericus, qui ranquam inuti 1 fuit deiectus à regia dignitate per Lachariam Kom. Pont. qui Pipinum loco eius ud igie videre eſt in c. alius. x 5. q. 6.& alia de progreſſu huius regmi uide in Martiniana cap. d 8. tius in inuentario uniuerſi orbis de exordio& progreſſu regni Francorum. Hic none 3 en tio prætereundum, quo tempore,& qua ex caula Rex Hiſpamæ nomen Catholici regis 4* eu incœperit. In tertia ſynodo Toletana Recaredus Hiſpaniæ rex,& Gottorum Dinerde An8, gina Badda ſimul cum proceribus,& uniuerſo Gottorum populo, hæreſi Arrianæ ſolen 4 ibus renunciarunt.& ad fidem catholicam religioſiſsime acceſſerunt: quamobrem fuit ab omni 3 1 Lum 1 hutnenntan k 1 RWälag uüigaan linunm, Adl. Rhodiam de iactu. 295 KFen e in concilio exiſtentibus acclamatum: Salus Regi Catholico. Proinde ueriſimile eſt regem Hi de 5 ſpaniæ ab eo tempore citra nomen catholici regis promeruiſſe. Keges autem in feorùm re- dur goſü dnn gnis eſſe monarchas,& plus iuris habere in eis quã Imperator in imperio⸗afarmat Soc.in conſ. ualer 57.& in d. conſi. 165ein vol. Et proptereà legati Regum Franciæ, Hiſpaniæ,& Aragonum 3 cum ad Conſtantienſe Concilium acceſsiſſent, proteſtati ſunt, ſe ibi conueniſſe non tanquam recognoſcentes lmperatorem, ſed tanquam Chriſti fideles: ita ex relatu Fulg. teſtatur laſ.in. ex hoc iure.ff de iuſt.& iur. In re autem propoſita, in qua de poteſtate agitur Im peratoris, illud 6 in prĩmis diligenter attende, imperium t ab eccleſia dependere, ſecundum. comm. opin. doc. * in c. nouit, de iudic. ut inquit Alex. in conſi. 50. in 1. vol.& in conſi. 22 9. in libro primi& ſecun- di vol.& ided egregiè dixit Bat. in tract. ad reprimẽdum, in uoce, per edictum, bapam poſſe ci- tare quemcunque& in quocunque loco exiſtentem: quia ubique eſt Dominus, cùm uices ge rat illius, cuius eſt terra& plenitudo eius.& idem Bart. in J.j.ff. qe requir. rei. teſtatur, Dantem fuiſſe quaſi damnatum tanquam hæreticæ prauitatis reum, propterea quod ſcripſerat in ſua monarchia, imperium ab eccleſia non dependere. vide Feli. in c. folitæ, col. ſi de maio.& obed. 7 Et Papam t eſſe omnium iudicem,& mortalium neminem poſſe ſe eximere ab eius poteſtate, hod zeia.&contra ipſius poteſtatem præſcribi non poſſe, quamuis contra poteſtatem Imperatoris præ- neaphelere n ſcribatur, docuit Panor. in cfi. de conſt.& in c. uenerabilem, de elect. hæc dicens:Chriſtus non r. dlare Donin fuiſſet diligens paterfamiliàs, niſi aliquem uices ſuas agentem reliquiſſet in terris, qui omnia deranresin andn 3 poſſet,& ei omnes ſubeſſent. hæcille. Et Papam t habere poteſtatem utriuſque gladij,& quo creuide Linlendn modd eam habeat, pulcherrimè docuit Innoc.& Panor.in c. licèt ex ſuſcepto, de for. compe.& Rege Pranconnèeh DPanor. in d. c. nouit. ad quæ uide bonũ tex. in c. domino. 50. diſt.& imperatores debere caput ſertternomabne inclinare ſummo Pontifici,traditum eſt in c. Valentianus. 6 3. diſt.& de hac re vide lo. Lupi in otbis etihume tractatu de libertate eccleſiaſtica, q. 4.8 quæſt. 2. ubi aperit quomodõ fuerit aliquando tole um noneltèmn ratum, ut Imperatores ſuam in Concilijs& alijs ad eccleſiam pertinentibus authoritatem im- 4 4 getur. pofileuxräins pertirentur. id quod& nos aliquando uentilauimus. ros omnium ägr Jammarium in!;fi. F. idem iuris, fead l. Rhoq. de iac. cL6.Kundeim 1 D·Dißſcultas ſuperueniens excuſat apæna. mni. iudic.in nn. 4. * 0 Bar. in J. f.. ͤ. idem iuris. ff. ad leg. Rhod. de iact. C.de legl 4 1 Ban. in d.§. idem iuris, ſic ait in ſumma. Difficultas t ſuperueniens excuſat à pœna, vide auerd potettu tu quid per iſtum tex. conſuluit Feder. in conſ. 12 2. er Oldra. in col Jummarium inl.j.ſf.de inſtit. act. Oldradit pond-. 1 Fiille non reperitur, qui mihi tenetur ationem cedere, leæ concedit. conſ. 129, 1, 8..„ visadenuruns, Bar. in] j. ff. de inſtitor. acti. 5„ originem liceſ wud Arvrisle[Axr. ex d.j. colligit hoc,ſi ille non reperitur, t qui mihi tenetur actionem cedere, lex 2nAa commenu, concedit.vide Rom. in conſi. 44 1. col. 3 in ſecundo dubio. .1 Ldeſe....... ii in voce, ſi 49 FJummarium inl.inftitor. f.de inftit. act. eudaieng d ſlitor eft ile, qui alicui negociationi quæſtuariæ praponitur. 10.3 p, p 1 1,. 3 3 1. 1 rer conlil, fut Bar. in l. inſtitor. ff. ꝗe inſtit. acti. nagno pare nuus 1 Baxr. ind.linſtitor, ſic air in ſumma. inſtitor eſt ille, qui alicui negociationi quæſtuariæ ds Hyiden vis præponitur. vide Abb. in conſi. 74. col. 3. in 2. vol.& Soc. in conſi. 1 5 4. in I. volu.& quomodo re qui li wu aliquis probetur inſtitor,& quæ ſint neceſſaria ad hoc ut ille, qui eum inſtituit, conueniri poſ- 21. deidis ſit: vide Alex in conſi. 1 86. in libro primi& ſecundi vol. ad quæ uide etiam Dec. in conſi.5 10. u S quis dicatur propriè inſtitor, uide per Bar.& doct. in l.ſi ntitore fĩſi cert. pet. ubi Alex. ad- dit bonum tex. cum gl. in voce, inſtitoriæ, in lliberto, in princip. f. de negoc. geſt.& per Bal. in lmandatum, in 3.0pp. C. mand. Le 5 Summa- 1 9 7 1 r 2 5 De inſtitoria actione. Jummarium in l. quicunque. ff. de inft. act. Qui paſſus eſt alium ita facere, cenſetur illum præponere. Bar. inl. quicunque. ff.de inſtit. actio. BaAkr. in d.l. quicunque, ait, eum, qui paſſus eſt alium ita facere, cenſeri illum præponere. vide pro declaratione huius rei Alex. in d. conſi. 1 86. in libro primi& ſecundi vol. Jummarium in! ſed es ſipupillus. f. de quo palam. ffde inft. agt. 4 Jle qui præponit aliquem certo loco ideri permittere cum eo poſſe contrali, niſi contrarium probetur. Bar. in l.ſed& ſi pupillus. S. De quo palàm. ff. de inſtit. acti. 8. „— BARr. in d.S. de quo palam inquit, eum, qui præponit taliquem certo loco, uideri permit tere cum eo poſſe contrahi, niſi contrarium literis publicè& legitimè ſcribatur: contra quam ſcripturam non cadit ĩgnorantia, donec durat. vide Barb. in conſi. 88. col. 8. in 3. volu.&limita hunc tex. ut per Paul. de Caſt. in conſi. 33 5. Jummarium inl. habebat. ffde instit. act. Qui ſe aftringit ad unam cauſam ſi nonprobat, ſuccumbit. Ji contrabo tecum reſpettu uniur mandati quod te habere credebam, poſſum tecum alere uirtute alterius mandati, Juod uerò habebas, licet ignorarem tempore contrattus— ., Bar. in l. habebat. ff. de inſtit. acti. BART. in d..habebat, ſic ait in ſumma, Qui ſe aſtringit t ad unam cauſam, ſi non probat ſuccumbit. vide Alex. in l. Lucius. ff. de re iudic.& in I. quidam æſtimauerunt. f.ſi cert. pet.& in conſi. 3 1 9. Inſpecto diligenter, col. 5. in libro primi& ſecundi vol.& in conſ. 90. col. 3. in 3.Vol. Rom. in conſi. 10.& Aret. in conſi. 1 50. col..& dum Bar. ſubiungit, eum, qui in libello aliquid propoſuit, teneri ad illud probandum, quamuis alioqui coactus non fuiſſet. vide Iaſ.qui hoc ſe quitur in l. qui in aliena.§. f.. col.9.& ibi Aret. ff. de acquir. hæred. 114 Bar. in ead. l. uerſi. item not. dicit, ſi contraho t tecum reſpectu unĩus mandati, quod te habe- re credebam, poſſum tecum agere uirtute alterius mandati, quod uerè habebas, licèt ignorarẽ tempore contractus. vide Feli. in c. inter cæteras, colu. 4. de re iudic.& Rom. in conſi. 45 6. de uo Feli. in c. cùm ſuper, col. pen. de off. deleg.& omninò Alex. in conſi. 1 46. col. fi. in 5.vol. ubi ex hoc Bartoli documento decidit pulchrum caſum in cauſa matrimoniali. vide Barb. in conſ. 38. col. 1 4. in 2. vol.& in conſi. 78. Fummarium in ſf fede inſe. act. Contrabentes appoſito nomine oſſtcij in dubio contemplatione oſtcij cont rabere cenſetur., Si aliquis enunciatiuè dicat in aliquo actuſſe eſſe hæredem Titij, præſumendum eft eum feciſſe actum il- lum tanquam hæredem T'itij. 12. 4. Fi in aliqua parte teftamenti facta fuit mentio filiorum maſculorum,& in alia de felijs tantum, utrum ſubintelliigatur illa eadem cauſa maſculinitatis Bar. inl Lucius Titius, quæ eſt.f. ff. de intactt. BAkT. in d.. fl. ſic ait in ſumma. Contrahens † appoſito nomine officij in dubio Drne platione officij contrahere cenſetur. Pro intellectu eorũ quæ in hoc tex. continentur vide 2 in S. actiones autem, col. 9. de action.& Bal. in conſi. 33 4.in 5. vol.& ubicunque offcij wuuen exprimitur ſemper actum præſumi factum eius nomine, à quo habet officium. tradit A 85 conſi. 23 7. Viſis proceſsibus, in libro primi& ſecundi vol.& in conſi. 47. Viſo. d. nihäue 5 col. 3. in 3. vol.& in conſ. 90. col. fi. eod. vol ubi ait, ſi aliquis mandatum habet ademen iur fer tum prædium,& illud poſteà emat, eum cenſeri emiſle uigore illius mandati.& ad un 4 ü trad. per Abb. in conſi. 1 1 5. in 2. volu. ubi ait, ſi aliquis tenunciatiuè dicat in aliquo actu, eſ hæredem Titij, præſumendum eſſe eum feciſſe actum illum tanquam hæredem Titij. Qui 1 ij,& in ali intellig latio ad illã apponitur nomen officij,& in alio non, utrum intelligatur facta re d— in uno capitulo app 9 5 vee nnaiin (ru unmn uc mrmllnd woitiunde orrontocen rücwüryl usſanctuur berunte denrrlagad Trorbr meayia Rnöne tmlt dakcere dudklen, Llhinxtie rinenberf Souiaquen len auim. hvn nunnt enal R.. De tributoria actione. 296 b naliratem, an non? vide Alex. in cõſi. l. col.3. in 3.vol. ro cuius rei deciſione facit illud, quod Nidn kacere 3 dici ſolet in teſtamentis, t ſi in aliqua parte teſtamenti facta fuit mentio filiorum maſculorum„ bro dim aenkilah R in alia de filijs tantum ſubintelligatur illa eadẽ qualitas maſculinitatis? in qua inueſtigatio- bruün ne concluditur non eſſe repetitam; quia ubi duæ regulæ concurrunt, una affi rmatiua,& alia ne alan ffr u0,* gatiua, præualet negatiua, niſi aluud ex coniecturis appareat: ita communſter traditum eſſe te deſe ceunan ij Katur Mari. Soc. iuni. in conſi. 100. nu. 20. vide etiam ſubſcriptiones ad eius conſilium 13 8. nu. ucr)ee ſiemna 208.& 23 3. vide Dec. in cõſi. 599.& dum Bar. fubiungit, ſi aliquis tanquam inſtitor contrahit, 4e lntran. eum non obligari.& tamen iſta uerba in alio quàm in inſtitore, inducerent contractum conſti 7 Aiquem cenochi tutæ pecuniz. vide Bal. in auth. ſi quando. C. de conſt. pecun.& rarionem diuerſitatis inter iſtos & ſegiiime cidar caſus poſuit Laſſin d. S. actiones autem. col. 8. verſi. ubi etiam ſignanter. n coal. clgan Fummarium inl. quod in hærede. ſ eligere. ſfode tribut. act. Qundo adidem competunt plures actiones. qui eas habet, cogitur unam eligere, neque poterit poſtea re- dire ad aliam.. en „ 2 Qui poteſt propria autoritate aliquid expedire, ſi implorat oſicium iudicis, non poteſt poſtea uariare. ben elſan ramnn 3 Slektores an uariare poſſint. 4rh. a Bar.in l. quod in hærede.§. eligere. ff de tribut. acti. heit ad unan cuiné 1 damſtmaemt nes, qui eas habet, cogitur unam eligere: neque poterit polteà redire ad aliam. Pro undivol&incoli 1 iluſtriori huius. S. intellectu, vide Aret. in conſi. 29.& Alex. in l.edita, colu. 3.& ſeq. übiungiten C. de eden.& in lcuùm proponas, poſt Bar. bi. C. de tranſact.& uide etiã exemplum apud Aret. dactus nonfüllai in conſi. 150.& Bar. in l.j. S. quia autem. ff. quor. lega. Item ſcias in iudicijs lcitam non eſſe muta keted. tionem. proptereà Bal. in liij. col. 9.& ſeq. C. de ſeruit.& aqu.& in l.ædem. C. loca. inquit, eum eſpectu uniuunt 2 qui poteſtt propria authoritate aliquid ex pedire, ſi implorat officium iudicis, non poſſe poſteà Ir. ac. Ar. in d.§. eligere, colligit ex iſto tex. quando f ad idem competunt plures actio- r quod vers bee uariare. ideò cautela dari ſolet, ut proteſtetur ſe propterea nolle ſuo priuilegio renunciare, ut ge re iudic. Rl per Alex. in conſi. 12 9.In cauſa,& lite, in 4.vol. Quod tũ limita, niſi eſſent remedia executiua 5 „1e, r quia in eis licita eſt uariatio. Bar. in l. conſentaneum. C. quomo.& quando iud. vbi ponam.& Alexiin— de eo qui potuit facere propria authoritate,& iudicem adiuit, vide laſ. in lij. C. de iur. emphyt. aufa matrimon Dec.in conſi. 460.& Mari. Soc. iuni. in conſi. 12 2. nu. 1 2. Redeundo autem ad id, de quo hic principaliter agitur, ſcilicèt, variare non licere. Amplia idem eſſe in ultima uoluntate. J. ſerui ele 22. 3 ctione, in princ. vbi laſin primo notabili f. de leg. 1. An autem electores t uariare poſsinte vide . gr eundmn, Abb.& alios in c. cauſam quæ, de elect.& ad intellectum huius. S. ut quando plures competunt T zuue actiones, una ſit eligenda, uide Bar. in l. ſtipulationes non diuiduntur, col.2 1 verſic. tertius mo- ui, ſrahunn dus. ff. de uerb. oblig. Et per hanc regulam reprehenditur Bar. in l. certi condictio, col. 2.ver. ad aliud. fl.ſi cert. pet. in prin. ut ibi per Alex. col. 1.& Iaſ. col. 4. ver. non omitto.& dum Bar. in hoc alorun, G 7Jdusn S. ſubiungit hæc verba: Hoc autem, quod hic de electione dicitur, eſt uerum niſi actor redda- tur incertus ex facto nolentis eum certificare. vide Bal.in lj. col. 3.verſic. item attende quod in Kde intzcä d.§. quia autem. C. de fur.& Bar. in d.. quia autem. Jummarium in lſi filius. ff quod cum eo. quæ i oc uni 1Si ſtatuto cautum eſt, ut contra inſtrumentum nulla poſſit opponi exceptio, nunquid exceptio huius edi- „LD 2... in z.Ol.A gd Cti opponi poterit. ml Ja” 4 1 Bar. in. ſi filius. ff. quod cum eo. fcl 1 ARr. in d.I.ſi filius, quærit, ſi ſtatuto t cautum eſt, ut contra inſtrumentum nulla poſsit opponi exceptio: nunquid exceptio huius edicti opponi poterit? vide Fœlin. in c. exce- mtanqumm i0,) Pptionem, Quod cum co. ptionem, col.- 4. Verſi. Item fallit, de except. Rom.. in conſi. 300. Socin. in conſi. 4. 20 4 in fin.& in conſi. 23 14Col. 6. in I. vol.& Dec. in conſi. 199. col. 2. Jummarium in!,pater filio. f quod cum eo. Licèt actio detur in quantum aliquis fatere poſſit, tamen admitti libellum ſi petatur inſqlidum. Bar. inl. pater filio. ſf. quod cum eo. BaRr. ind.I. pater filio, inquit, quamuis actio t detur in quantum aliquis facere poteſt ta- men, admitti libellum ſi petatur inſolidum. vide Iaſ. in§. actiones autem, col. fi. inſt. de action. Fummarium in lrfi, ſfquod cum eo. Ex ſola patientia uidere inftitorem praponi. Bar. in J. fi. ff. quod cum eo. BaARr. in d. J.fi. ait in ſumma. Ex ſola patientia t videri inſtitorem præponi. vide Alex. in conſi. 1 86. in libro primi& ſecundi vol.& in conſi. 20. col. 2. in 5. vol. ubi hæc materia decla- ratur.& dum Bar. ibi ſubiungit, iudicem appellationis ſententiam ex noua cauſ confirmare non poſſe. vide Dec. in rub. de appell.& ad rem faciunt trad. per Oldr. in conſi. 130. 8 per Feli. in c.cùm cauſa, col. z. in princ. de re iudic. Summarium in l.j.ſ. ad Macedo. Hoc ſenatusconſaltum non eſi fattum in fauorem filiorumſam ſed in odium fæderatorum. Bar. in I.]. ffad Maced. Jummarium inl.ſi quis patrem. rad Maced. (ommunis opinio excuſat aliquem. Bar. in l. ſi quis patremfam. ff. ad Macedo. BART. in cad. liſi quis patremfamilis, inquit, communem t opinionem aliquem excuſa- re. Ad declarationem huius tex. uide Bal. in l.ij. col. fi. C. ſi aduerſ. rem ĩudic. quẽ referunt Alex. & alij. in leſt receptum.ff. de iuriſd. omni. iud.& Paul. de Caſt. in conſi. 174. Ad rem facit deci- ſio Decij in l. ſi quis in conſcribendo. nu. 1 7. C. de pact. ubi ait, eum, qui eligit non idoneum 8 dicem, excuſari quando communi opinione idoneus putabatur, quamuis alioqui non excuſe- tur ſecundum Rom. in conſi. 1 38. ad quem multi acceſſerũt, ut ibi ait Dec. facit etiam illa ſing. deciſio Bar. in l.quid ſit fugitiuus. S. apud Labeonem.ff. de ædil. edic. ubi ait per illum text con- tractum eſſe licitum, quamuis re uera ſit uſurarius, quando communiter licitus exiſtimatur. Summarium in l ſed Julianus. ſ. proinde. f.ad MMacedo. Attum, qui ſcquitur indicare mentem es intentionem præcedentem. Bar. in l. ſed Iulianus. õ. Proinde. ff. ad Macedon. BARr. in d. S. proinde, colligit ex iſto tex. actum, t qui ſequitun indicare mentem 8 8 DAur. in d.l.j. inquit, hoc ſenatusconſultum t non eſſe factum in fauorem filiorum familiàs, ſed in odium fœneratorum. Hoc idem dixit Bart. in J. qui exceptionem.ff. nrüünud eenvmn ntaäumune dühukecnnan andtän uon wäbigad delwdhone dredie mllche dünannn ickuun duendamdn ꝛ ciagſamd Aorecpynſ Eſngulne Lurincſi tnon eſſe faäumun em dixit Ban. ilge tem faciunttaln ta,ut attendaruryn Barb. in conſi.0 .in 4.vol.&dr done uteretur c t tex.in I. Mace- wcol.6finſtdeaa L Alartd. d Macedo. 4, in 1 amunem foprichne, AMeohde A Joe ædilediclh, AlAl ade ſ 2 La » dren. „don⸗ 3 „dXaccdon,,, LaixM 4 vuvuudt I Ad Macedonianum. 297 tionem præcedentem. Ad hoc uide text. in J. ſed ſi maritus.. fi. ff. qui& à quibus.& in l. Aure- lius.§.ſi teſtator. ff. de libera. lega.in c. cùm per bellicam. 3 4. quæſt. 2. in c. peruenit. i 8. diſtin.& Doct.in c. ſcribam, de præſumpt. Rom. in conſi.3 5 3. Paul. de Caſt. in conſi. 74.& in conſ. 26 2. & in conſi. 3 30. Socin. in conſi. 15. col. I.& in conſi. 16 2. col. 2. in 1. uol.& in conſi. 6 6. colu. 4. in 3. volu. Feli. in c.in literis, nu. 1 2. de teſti. Dec. plenè in confi. 3. Col. 6.& in conſi. 53 6. Cra⸗ uet. latè in conſi. 6. nu. 30.& in conſi. 77.nu. 10.& Mari. Soci. iuni. in conſi. 86. nu. 3. Ex hoc in- ferri poteſt ad illam quæſt. ſi aliquis alloquitur Titium, qui ſtatim occidit Seium, ex iſto actu ſubſequenti cenſetur ei dediſſe conſilium occidendi. Alex. in conſi. 21 1I. in lib. primi& ſecundi uolu. Eelin. in cap. 1. col. 4. de off. deleg.& an hoc ſit uerum, vide eundem Felin. in c. afferte, in fi. de præſumpt. Fummarium inl. filium habeo. frad lacedo. a, quod aictum eri in filio, extenditur ad nepotem. Bar. in l. filium habeo. ff. ad Maced. BART. cxd.lfilium habeo, colligit, id, quod dictum eſt in filio, ad nepotem dilatari. vide concord. per Rom.in conſi. 429. in 2. dub. vbi inquit, legem, quæ minuit pœnam in perſonam vnius, adaliam porrigi, quamuis exceptiuè diſponat, dummoddò in ea uigeat eadem ratio. Jummarium in l. ſi filiusfamilias. frad M acedo. Qui epiftolau recipit, Videtur aphrobare quæ in epiftola continentur. Sicum aliquo per epiftolam contrahitur, contractus cenſétur celebratus in eo loco, in quo recepta fuit epiſtola. Bar. in l. ſi filiusfam. ff. ad Maced. BAn. in d.l ſi filiusfamiliès, hoc dicit in ſumma. Ratione conuentionis, t qui epiſtolam re- cipit uideri approbare, quæ in epiſtola continentur. De intellectu huius text. vide apud Alex. in Lnon ſoluùm. S. morte, col. 1 I. cum ſeq. ff de oper. nou. nunc.& in conſi. 78. in I. vol.& in cõſi. 290. Ponderatis his, col. 3.& ſeq. in lib. primi& ſecundi volu. Feli. in c. nonne, colu. 4. de præ- ſumpt. verſ fallit quartò. Barb. in conſi. 6. colu. 6. in 1. vol.& in conſi. 3 1. colu. 3. eod. uolu.& in conſi. 11. col. 4 in 2. volu.& in conſi. 1 5. col. 4. eodem uol.& uide Dominos de Rota intitu. de probat. in antiquis, in 1 8. deciſ.& addita ad Abb. in c. z2. col. 5. de fide inſtru. in additione ſigna- ta B.& ibi uide omninò Felin. nu. 2 2. Et in re propoſita de eo, qui ſine contradictione literas alicuius retinet, vt conſentire uideatur contentis in eis, vide eundem Bar. in l.cùm tabernam. §. pen. ff. de pignor. Bar. in l. Titius. fB. òe conſt. pecun. vbi ait, hoc adnotandum eſſe pro mercato ribus. Bar. in l. quo enim. ffirem rat. habe. Bald. in rubrica. C. de fide inſtrum. uerſic. Quęro quid de literis. vbi ait eum, qui hoc modo literas accipit, uideri omnia fateri, quæ in eis continen- tur.& in lſi abſentis. C. ſi cert. pet.& plenè de hac re uide apud Raph. Cuma. in conſi. 1 77. vbi diſtinguit. Iaſ.in l.emptor. S. Lucius Titius. ff. de pact.& in ladmonendi. ff. de iureiur.& in J. quæ dotis. ff ſolu. matrimo. Dec. in conſi. 63 2. in fi. Et ex prædictis elicitur bona cautela ad extor- quendam confeſsionem debiti ab aliquo debitore, ut per Cæpol. in cautel. 9. Circa prædicta ſcias, ſi cum aliquo t per epiſtolam contrahitur, contractum cenſeri celebratum in eo loco, in quo recepta fuit epiſtola. Bal. egregiè in l. multum. C. ſiquis alter. vel ſib. Et de hac epiſtola ui de ſingulare dictum Innoc.in c. cùm dilectus, de ſucceſſ. ab inteſt. quod refert& ſequitur Ant. de Butr. in c. f. de confeſſ. Jummarium in rubr. f de pecul. Obligatio peculij ita ſequitur peculium ſicut lepra leproſum. Lucubra. in rubricam. ff de pecul. IRCàa materiam huius tituli ſciendum eſt obligationem peculij ita ſequi peculiũ, ut lepra ſequitur leproſum: ita ut ad quemcunque tranſit peculium, tranſeat etiam obligatio. et idem eſt in parte peculij. Bar. in l. frater à fratre, colu. 2. verſ.venio. ff. de- PP cond. De peculio. cond. indeb. Et dum Bar. in hac rubr. in primis quærit, quid ſit peculium, vide Baliin Lfi. col. 2. & 3. C. quod cum eo. Aret.& laſ. in l. cuùm fundus. S. ſeruum ſuum imprudens. ff. ſ cert. dcta. R omninò Barb. poſt Abb.& alios in rubr. de pecul. cleric.& de ſpeciebus peculij uide etiam Spe cul.in tit. de actore. in S. item cum.& ad prædicta uide glo. in c. licet, de ſepul.in ſexto.& tex.cũ ibi trad.in l.f. C. de inoſf. teſta.& Cæpol. in conſi. 21. col. 3. Jummariumin l.j.ff. de pecul. Ma æquitas habet in ſe quandam aliam æquitatem annexam. Pronomen hoc, eſt demonftratiuum, non ſolum ad oculum corporis, ſed etiam intellefus. Maſculmum quando concipiat fæmininum. Bar. in J.j. ff. de pecul. BaART. in d.lj. colu. 2. dum ait, item ſta fæquitas habet in ſe quandam annexam. vide Iaſ. in§. actiones autem, col. 3. inſtitu. de action.& dum ibii utrum actio de peculio ſit in rem? vide Bar. in l. frater à fratre, di. indeb.& laſ.in d. S. actiones autem, col. 1 6. Similiter dum Par. ibi in 4 Colu. quærit, an iſta a- ctio ex obligatione ciuili& naturali oriatur, vide Bar. in d.. frater à fratre, colu. 8. verſtertiò. Et dum ſubinde in eadem colu. quærit, vtrum iſta actio ſit bonæfidei an ſtricti iuris,& concludit eam eſſe ſtricti iuris. contra hoc ſenſerunt Io. Fabr.& Ang. quos retulit Iaſ. in d.§. actiones a0. tem, contra quos facit: quia hæc eſt una& eadem actio, ut infrà concludit Bar. igitur debet eſ- ſe in totum uel bonæfidei uel ſtricti iuris, ſecundum Bar. in l. òe diuiſione, in fi. ff. ſolu. matr. vbi Iaf. col. 3. verſ. Ego.& in hac& in quacunque alia actione non prætermittas uidere Baptiſtam à ſancto Blaſio in ſuo amplo tract. de actione, vbi actionum omnium, nomen& naturã,& quæ ad intellectum cuiuſque carum attinent, pertractauit,& omnes actiones, quæ in iure inueniun- tur, recto ordine enarrauit. Bar. in eadem I. col. 5.ver. Item opp. tradit, pronomen t hoc, eſſe demonſtratiuum non ſolùm ad oculum corporis, ſed etiam ad oculum intellectus. De ſignificatione huius uocis, hoc, vide Bar. in lj. in 1. opp. ff. de oper. nou. nunc.& in prima conſt. C. in I. Mæuius.§. duobus. ffide leg. 2. & plenè de hac re habetur in l.j. S. huius ſtudij. ff. de iuſt.& iur. Bar. in ead.J. col. penul. in fi. tradit, quando maſculinum t concipiat fœemininum. Verùm quia de hac re egimus ſupraà in præcedentibns lucubrationibus, non inſiſtam. vide Dec. in l. fœmi- næ. ff. de reg. iur.& Aret. in conſi. 39.& Soci. in conſi. 25 5. aliam æquitatem col. 8. verſi. veniamus. ff. de con. Jummarium in l.j. ſ portestatis. f.de pecul. Verbum habeo, de neceſſitate non indicat dominium. Genitiuus an ſignificet dominium. Bar. in d. ¹.. poteſtatis. ff.de peculio. BaRkr. in cad. l.§. poteſtatis, ait uerbum, habeo, f de neceſsitate non indicare dominium. vide Bar.in l.j. C. de naufrag. lib. 1 1. Alex. in l. iij. S. ex contrario, colu. 9. uerſ.quid ſi ſtatutum. ff. de acquir.poſſ.& in l. ſtipulatio iſta. S. hæc quoque. ff.de uerb. oblig. Bart. in eod. S. tradit an genitiuus t ſignificet tantum dominium:& declarat ut ibi per eum. vide doct.& præſertim Alex. in rubr. ff. de oper. no. nunc.& ibi Iaſ. col. 2.& 3.& quamuis ſui na- tura dominium indicet, tamen ſecundum communem uſum loquendi indicat etiam poſſeſsio- nem& detentionem. ſecundum quem uerba ſunt accipienda. Soci. in conſi. 3 9. col. z.in 3.vol. Feli. in c. quia G. de iudi. Item genitiuus uidetur ſignificare proprietatem..ij. S. 1. ff. de relig. ui⸗ de Alex.& Dec. omnindò in rubr.ff. de iuriſd. omn. iudi.& glo. in c. 1. de poſtul. præl.& ibi Abb. col. J. verſ.vide tamen ad principale. Accedat ad hæc bona glo. in J.ij. f. de orig. iur.& Bar.inl. parui. ff. nau. caup. ſtab.& Bar. omninò in proœm. C.& Paul. de Caſtr. in conſi. 1 1. incip. In caſu præſenti. Bal. inl. ſi de proprietate. C. ſi à non comp. iudic. Anchar. in c. poſtulaſti, de cleric. x- commu.& uide Bart. in l.ſi certum. S. ſed ſi fundum. ff. de confeſſ.& in l. Quintus Mutius- ff. de auro& arg. leg. Fumina- n 3. Col. in fi. quærit, nuie nnente ratttudi rlunnälm gkonh aunbuh enaüpirgär uinaajamn — ſubzu ſthutzana 4 Dantronndg 1 Skeunran 1 launnu Ian he rar iie geli ddetj ion dEcmmn 2 n. enniß zal re, co p J erl daane kateräftarec donendei anltiiain enon prætetmins it dum omnjum noral omaes actionesqlein thoc eſſe demort deſignifcaionelm ſt.C. inl. Mzuiuic & iur. nt concipiatſer us, non inſiſtm 5. „ 1 per 1.46] ccMl. epeculio. 1 7. 14 de necebitate de, . mrrario colu. gecl 1 — 2 ⏑☛ ½ 8X2* De peculio. 298 Sammarium in lrlicèt. ſ. ſi fulius fa, fade pecul, Vtrum actio de peculio ſit proprium nomen actionis. Bar. in l.licèt. S.ſi filiusfam. ff. de pecul. B4 1. in d.Ilicèt.§. ſi filiusfamiliàs, in fi.quærit utrum t actio de peculio, ſit proprium no men actionis.vide Iaſ.in. actiones autem, col..inſt. de action.& Baptiſtam à ſancto Blaſio in tract.de actione. Jummarium in.. licet. T. ſi ſeruus. frde pecul. Qui uenit contra laudum, quod eft ipſõ iure nullum, non incidit in pænam. Acceſſorium adnaturam ſui principalu accedit. Acceſſorium an& quando ſtare poſſit ſine ſuo princapali. Bar. in d.licèt. õ. ſi ſeruus. ff.de peculio. B„ r. in ead.1.§. ſi ſeruus, colligit ex iſto tex. eum, qui uenit t contra laudum, quod eſt ip- ſo iure nullum, in pœnam non incidere: atque ita irrito facto principali, irritum fit& acceſſo- rium. de qua re uide aliquas remiſsiones apud Alexin lpacta quæ contra, col. I. C. de pact.& in conſi.174. Opportunè conſiderato, in lidro primi& ſecundi vol.ubi citat hoc Bartoli docu mentum.& omnindò uide eundem Alex. in conſi. 96. nu. 1.& num. 1 4.in 6. volu. Ad rem facit, quia acceſſorium f ad naturam ſui principalis accedit,& eum ſequitur. c. acceſſorium, de reg. jur. in 6.& quamuis doct. dicant hoc eſſe uerum quando acceſſorium ſine ſuo principali ſtare non poteſt, alioqui non: Tamen dicas tu diſtinctionem hanc habere locum dumtaxdt, vbi agi- tur ge tollendo acceſſorio, ſcilicèt ut ſublato principali, etiã acceſſorium intelligatur eſſe ſubla tum, alioqui firma remanet regula: ita probat Ant. de Fano in ſuo tract. de pignor.& hypothe. in quarto membro ſecundæ par. nume. 63. in fi Et an& quando acceſſorium ſtare poſsit ſine principali,vide Anchar.& alios in d. c. acceſſorium. Alberi.& alios inl. intelligere. C. de luit. pi- nor. Feli. in c. nonnulli. nu. 80⁰. de reſcript. in c. debitores, colu. 2. de iureiuran.& in c.cùm. M. Eerrarien. col. ↄ. de conſtit.& Maria. Socin. iun. in conſi. 6 5.58.& 145. nu. 75.& Soci. in conſi. 300. Col. 3.in I. volu. inhærendo autem prædictæ regulæ dicas etiam acceſſorium acceſſorij ad naturam ſui principalis accedere, vt tradunt doct. in c. 1. de conſecr. eccl. uel altar. in 6. Summarium in d.lrlicèt. T. idem ſcribit. gæde pecul. I iudicio quaſi contrahitur. Judicia eæ ſtipulationes æquiparantur. Judicia ultimis uoluntatibus æquiparantur. Sicut ex contratlu ac quiritur pupillo, ita ex ſententia. 2 Si ſlatuto caurum eſt ut pro homicidio pæna pecuniaria imponatur, vtrum procurator interuenire poſſit. Statutum quod pro homicidio pæna pecuniaria imponatur, non ualet. Bar. in d.I.licèt. õ. ddem ſcribit. ff. de pecul. BAn. in eadem. S. idem ſcribit, in primo notabili. ait, in iudiciotf quaſi contrahi, per iſtum text. vide Feli.in rubrica de re iudic.& in c. quod ad conſultationem, col. 2. eodem titu. Bald. in conſi. 3 10. in 2.volu.& Alexand. in l. reſcriptum, colu. fin. ff. de pact. Attende tamen quia Ba- ptiſta à ſancto Blaſio in tracta. de arbitro& arbĩtratore, quæſt. 28. ait, in hoc text. non probari communem illum intellectum, ſcilicèt in iudicio quaſi contrahi: proinde ipſe alium attulit in- tellectum, vt ibi per eum. 3 Bar. in eodem§. in ſecundo notabili.& in col. fin. verſ.venio ad ſecundum, inquit, iudicia f& ſtipulationes æquiparari. vide laſ. in I.ſi miles. S. decem, in quarto notabili. ff. de re iudic. vbi per illum text. tradit differentiam ſcitu dignam in hac re. nam, ſi ſuper cauſa noxali ſententia pro- feratur, quæ condemnet uel ad æſtimationem, velad noxæ dationem, noxa eo caſu non erit PPp 2 in obli- De peculio. in obligatione, ſed tantum in ſolurione: quia ſententia regulatur ſecundum natura præcedentis; alioqui uerò eſt, ſi quis ſtipuletur æſtimationem, vel noxam: quo que erit in obligatione: vt ibi per eum. et ſic iſta regula non procedit ubicunque ſa ratio. Solet etiam dici iudicia t ultimis uoluntatibus æquiparari.¹J. non eſt mi gno. actio. magis tamen contractui æquiparantur, vt per Iaſ. in rubrica, C. de iudi vltimò. et ibi ex iſta æquiparatione contractuum& iudiciorum infertur ad aliqua, quæ pari ra tione debent paria iudicari. Adde ex ſententia lata in reali actionem& obligationem oririſe cundum glo.& doct. in l. ij.ö. fin. ff. de prætor. ſtipul. vbi ampliant idem eſſe in litis conteſtatio- ne. vide quod ait Paul. de Caſt. in l. edita, colu. 3. C. de eden. Et ideò rectè infertur ex præce- dentibus, ſicut ex contractu acquiritur t pupillo, ita& ex ſententia: Alexand. in J.furioſo, col. 1.& 2. ff.de re iudic. ſed prædictæ concluſioni reluctatur: quia obligatus ad factum ex contra- ctu non tenetur præcisè facere. l. ſtipulationes non diuiduntur.ff. de uerb. obliga. vbi Bar. colu. 18. uerſi. Quid ergo. ſed obligatus ex ſententia præcisè ad faciendum compellitur, ſecundum m cõtractus militat diuer rum. ff. de pi- glo. ſing. in I. qui reſtituere, in uoce, condemnandus. ff. de rei uẽdic. Et cui magis æquiparentur judicia an contractui,& ita retrotrahuntur, an ultimæ uoluntati,& tunc ſecus: vide latiſsimè apud Iaſ. in l.ſi is qui pro emptore. col. 78. verſ. quid in ſententia. ff. de uſucap. .. X. S. Bar. in dicto S. propè fi. quærit, ſi ſtatuto cautum eſt, ut pro homicidio t pœna pecuniariaim- ponatur, utrum procurator interuenire poſsit? vide ad hoc. Ioan. de Plat. in Ij. C. de impon.u- crat. deſcrip. colu. fin. lib. 10.& omninò Relin. in c. inter cæteras, nu.. de reſcript. vbi ſtante ſta- tuto, quòd committens tale delictum, puniatur in x.& in caſu quo non ſoluat, pœna corporis puniatur; inquiſitionem iſto caſu ait eſſe corporalem, licèt pœna corporis in locum pecunia- riæ ſubrogetur.& proptereà inquit, reum carcerari poſſe, neque pro co ait poſſe procurato- rem interuenire, niſi is pendente cauſa det pecuniam fiſco cum proteſtatione, quòd ſi contin- gat cõdemnationem ſequi, vult dictam pecuniam datam eſſe in ſolutum pro pœna: nam tunc pro eo procurator interuenire poterit,& carcerem euadere, alioqui non. id quod eſt diligen- ter animaduertendum pro intellectu prædictorum. Attende tamen quoniam Bar. hic format quæſtionem ſuam in termino ſtatuti diſponentis t pro homicidio pœnam pecuniariam impo- ni, ſed huiuſmodi ſtatutum non ualere ait Abb. in c. fi.de conſuetu.& Areti. in conſi.5 8. colu. 6. de qua re uide Rom. in ſingul. 71 4. incip. Iudex poteſtatis.& Feli. in rubrica de homicid. Nolo hic prætermittere pulchrum exemplum quod contigit in quadam ciuitate Romandiolæ tem- ore Comitis uirtutum, qui fuit maximus Dux Mediolani. is enim adepto dominio illius ur- bis omnia eius ſtatuta& priuilegia, vt moris eſt, confirmauit. inter quæ ſtatutum extabat di- ſponens, homicidium pœna tantum pecuniaria eſſe puniendum. quidam fuit atrociter inter- fectus. Gubernator ciuitaris zelo iuſtitiæ præmebatur, vt homicidam, quem captum in carce- re detinebat, morte damnaret, ſed pro eo interuenientes pecuniam offerebant pro pœna ho- micidij conſtitutam, petentes propterea eum liberari: iuſtus autem iudex ilum ultimo ſuppli- cio ſubiecit.& poſteà dixit eis& multis, qui aderant: Ego ſi iure non potui hunc delinquen- tem pœna mortis condemnare, fui eius homicida; ideò ecce pecuniam offero pro pœna con- ſtituta: vt ego quoque ſtatuto ueſtro innitens liberationem conſequar. qui ob id apud omnes fuit mirum in modum laudatus, eo quòd tam argute iuſtitiam miniſtrare decreuerit. Hæc Ber nardinus Corius in ſua hiſtoria. Summariuminl.ex duobus, ff. de pecul. elestione unius ex pluribus non habentibus communionem ſerui& peculij, alios lierari. Bar. in l.ex duobus, ff. de pecul. BaART. in d.l.ex duobus, ait, electione t unius ex pluribus non habentibus communionem ſerui& peculij,alios liberari. Ad intellectum huius tex. vide Paul. de Caſt.& Alexan. in cum adus. S. ſeruum tuum imprudens. ff. ſi cert. pet. fund P P Jumma- niam utrun- c. Col. 2. Verſi. gelee T,, reetadkclln dgäöhe ickadäe Wgttmbe uauunchnm 1W Adla darndeim weidlufa (nahn hmrgich Lunnn De peculio. wden, we e 3 299 dhn dio ctt dini Fummarium in l.libera. fade pecul. dqpuipanen do n Mutata condittione in deterias, reuocatur mandatum. 2 rlamnnöra Cüüs Bar. in l.libera. ff. de pecul. ciorum nienu eli BA. ind.I.libera. citat l.ſi cum Cornelius, vt ibi per eum. ibique ait Bald, mutata congi- veali actione Kigg 1 fione t in deterius reuocari mandatum, ſed quare pari ratione non intelligitur ademptum pe- amplantic uh ſan culium ita ut dominum de eo non obliget, 1. cuͤm fundus.§. ſeruum tuum imprudens. ff. ſicert. den. Etide) ru peta. cogita, quia malè reſponderi poteſt, vt ibi per Curtium. fol.55.& quòd mutata in dete- er ſententia: Al enid rius conditione, mandatum reuocatum eſſe intelligatur,tradit Feli. in Sellite& quando.nu. ausodien ſmän 4 de accuſat.vbi ex hoc infert ad alias deciſiones ſcitu dignas. Quid ſi illius conditio in dete- zuun. fas datei rius mutaretur, cum quo gerendum erat negocium? Reſpon. pariter ex ſola uoluntate conie- 1 1e uerdohi turata reuocatum eſſe cenſeri. d...ſi cùm Cornelius. ff. de ſolut.& ad rem facit ratio. l.ſi homi- cendum conge nem. ff. mandat.& id quod habetur in J. ſi quis cùm ſciret. f.pro empt. rel uedic Et cui rai FJummarium inl. quod. ſlde pecul. Alume 1 Ktonc tu, 1 ELuentus litis dabius eft. ent aff de uluch Bar. in l. quod. ff. de pecul.. n pro doiciüothan 1 BaA n. in d. l. quod) ſic ait in ſumma. Dubius f eſtlitis euentus,& qui ideò tenetur, quia a- doc. lom. de plan 6 xrraSn ade rin mcalu qworonſclu „Acet pena conanin olle, nequeproaini lco cumprotettnine am cſſein ſolotumyrn adcre, aioquinanil Attendetamenqun homicicio pœæn, econſuetu. Kam is.& Feliin n in quadam ci ri. Senim a rmauit. interO niendum. quit „vthomicicumg ntes pecunimchs joſtus autem ulne, :Egoſiiur* eo ecce pecum, nem confequr i uttiammiulhmi ctionem habet, eam cedendo liberatur. vide Rom. in J. iiij. S. Cato, in 3. notabili. ff. dę uerb. obl. Bar. in l. cùm fundus. S. ſeruum tuum imprudens. ff. ſi cert. pet. col. fi.vbi quamuis ex contractu aliquis teneatur, tamen ceſsione liberatur.& ibi uide Paul. de Caſt. col. ultima, vbi opponit di- cens, ratione uitandi circuitus, actionem ſine ceſsione debere competere. pro cuius ſolutione ponit memorabile documentum.& ibi Alex. col. 3. tradit, an domino contumace, uel abſente tranſeat actio ſine ceſsione.& cedentem non teneri ad ſoluendas expenſas litis agendæ ceſsio- nario, tradit Paul. de Caſt. in J. ſi ea res. ff. action. emp.& hic. An& quando actio cedatur, tra- dit Bar. in 1j.. fi. in princip. ff.de ope. nou. nunci.& quæ ad ceſsionem attinent, vide per Io. de Graſsis in tract.de ceſsione iuris& actionum. Fummarium in l. facĩo. ſf.de pecul. 1 Fi aliquis geſſit ſe pro libero,& poftea monaſterium aliquod eum uendicat ut ſeruum cum toto patrimo- nio, eo caſu monaſierium teneri de illo peculio utili actione. Bar. in l. ex facto. ff. de pecul. 1 Bau. in d.. ex facto, colligit ex iſto tex. argumentum, t ſi aliquis gerit ſe pro libero,& po- ſteà monaſterium aliquod eum uendicat, ut ſeruum cum toto patrimonio, eo caſu monaſteriũ- teneri de illo peculio utili actione. vide Iaſ. in§.actiones autem, col. 4.& ſeq. inſt. de action- Lucubrat. in rubricam. ff. quando actio de peculio eſt annalis. CIRCaà iſtam rubricam ſcilicèt, ut tantum agi debeat infra annum, uide text. optimum in I pater qui caſtrenſe peculium.ff. de caſtren. pecul. Summarium in rubr. frad Telleian. Quid operetur iuramentum in renunciatione velleiani. Lucubrat. in rubr. ffad Velleian, 1 IRcà iſtam rubricam quid operetur t iuramentum in renunciatione velleiani, uide 2 PP 3 Fumma- Ad Velleianum. Jummariuminl. fideiuſſores..ad Velleian. 7 Fi mulier fideiubet an iuuetur Velleiano. 3 Blar.in Jſi fideiuſſores,& I. quanquam. ff.ad Velleia. 1 Bakr. in his legibus, hoc dicit in ſumma. Mulier t ſi fideiubet, vel alium fideiubere man dat, iuuatur velleiano, ſi recipiens hoc ſciuerit. Attende tex. in l.quanquam, ex quo doct colli gunt, actionem mandati oriri ex mandato inutili ad gerendum aliquid, id quod memoratu di gnum putat eſſe Soc. in conſi. 26. col. 4. in I. vol. Bar. in J. ſi mulier. 6. ĩitem ſi mulier. ffæad velleia. Ban. in d. S. item ſi mulier, tradit vt ibi per eum. Tu uerò pro concordia huius. S.cum l.nec intereſt, ſuprà eodem tit. vide Soc. in conſi. 83. in 3. vol. Jummarium in l. ſi mulier. T. ſi mulier. ffad DVolleian. Si mulier in iudicio renunciat exceptioni Velleiani, Velleiano non iuuatur. Muüulier eadem ratioue decipitur renunciando, qua Aecipitur contrahendo. Nptario an credatun aſſerenti ſe certioraſſé mulierem de heneficio velleiani& reſtitutionu in integrum Mulier an poſſit renunciare hypothecæ, quam habet in bonis mariti. Mulier renunciando hæreditatipaternæ& maternæ an præiudicet filijs feliæ. 2 Bar. in d. l. ſi mulier. S. ſi mulier. ff. ad velleia. 1 BaARr. in eadem. S. ſi mulier, ſic dicit, ſi mulier in iudicio t renunciat exceptioni velleiani, velleiano non iuuatur. De hac re an mulier poſsit renunciare velleiano, vide quæ poſui ſuprà in rubrica huius tituli.& Iaſ.in l. ſi quis in conſcribendo, col. penul. verſicu. item aduerte. CO. de, pact. Abb.& Eeli. in c. ſi diligenti, de for. compet.& latiſsimè Ange. de Aret. in§. item ſi in iudi- cio, col. 1 2.& ſeq. inſtit. de action. facit tex. in l.iubemus. C. ad velleia.& vide Bar. late diſtingu. inl. fI. C. eod. titu. Tamen præſupponendo mulierem poſſe renunciare ſaltem cum iuramento, vide duos caſus, in quibus non valer, vt per Iaſ. in l. ſciendum, colu. 9. verſ. Tertiò. ff. de uerbor. oblig.& de hac materia vide aliquid apud Alexand. in l.in repudianda. ff. de acquir. hæredit. Et 2 dum Bar. dicit, mulierem f eadem ratione decipi renunciando, qua decipitur contrahendo, ſcilicèt ob ſexus fragilitatem; vide Iaſ.in authen. matri& auiæ, colu. 3. verſic. quintò quæro. C. quan. muli. tut. offic. Et quoniam in apoſtillis hic ad Bart. continetur in quacunque renuncia- tione, quam facit mulier, neceſſariam eſſe certiorationem; vide Reli. in d. c. ſi diligenti.& laſtin .penul. col. penul. uerſic. et circa præſentem. C. de pact.& Iaſ. in dicta.in repudianda. col. 31. +* vbi limitat“ communem hanc concluſionem duobus modis. Primò quandoò renunciatio fie- ret de conſcientia, vt hic,& in apoſtill. ſecundò quando in renunciatione iuramentum inter- ueniret: quia tunc certioratio non exigeretur,vt ibi per eum,& inl.fin.. de iur.& fact. ignor. vbi arguit contra hoc.& uide latè eundem Iaſ in authen. ſacramenta puberum, colu. 4. verſic. 3 tertiò principaliter. C. ſſ aduerf. uendit. Nunquid autem credatur t notario aſſerenti ſe certio- raſſe mulierem de beneficio velleiani,& reſtitutionis in integrum,& aliorum remediorum. vide latè per Iaſ.in l.ſi duo patroni. S. item Iulianus, colu. 3. verſic. Ego iuxta. ff. de iureiuran.& Alexand. in d. l. ciendum,. ff. de uerb. obliga. col. 7.& ſequ.& Belin. in d. c. ſi diligenti, colu.de foro competen.& ad prædicta uide Decium in conſi. 571. vbi agit de uiribus renunciationis hæreditatis paternæ factæ à muliere pro dote.& in conſi. 1 80.& in conſi. 1 8I1.& Alexand.in 4 conſi. 29.& in conſi.5 3. in 3. volu. Et an mulier t poſsit renunciare hypothecæ, quam habet in bonis mariti: vide Fulg. in conſi. 206.& Abb. in conſi. d. in 2. Volu. vbi ait renunciari poſſe cum iuramento, ſed relaxationem iuramenti denique peti poſſe. Tamen traditur cautela ut renun- ciatio mulieris ualeat, ſcilicèt ſi in inſtrumento apponatur pactum de non petendo. Cæpoll. in caut. 1 83.& de renunciatione quamt facit mulier de hæreditate paterna& maternap an præiu di cet filijs filiæ, vide Soci. in conſ. 3 4. in 4.vol.& Aret. in conſ. 163 col pe. eſi Er quia hucuſ egimu Tee urtüafi rruss(iru Güneidul Ircaa gu mith ns vunng Dagunſauan 4 d nninamn iagable 1 Lunlaan . non luuatur antrahendh. u valfuan& mlini nan. adce: ljt fle. dio trenuncitean anciare velleiano iitg 8 col penulxeticuin ume Ange deäran Cad velleia.Klick iiſe renunciate ſin dum, colu.⸗-verit nrepudiandast- ciando, qua cec rauiæ, colu. e n. contineturin m. V ide Feliin 3 KIafindicta int a0GS. Primdqu, in renuociors rcum, Kinlfa(i⸗ n. acramentiute 1 ncredatsr a, 1 1 De compenſationibus. 300 egimus de renunciatione uelleiani, an ualeat,& an certiorario exigatur,& an credatur notario aſſerenti ſe certioraſſe; attende quoniam huiuſmodi renunciationes facilè irritari poſſunt„& ad nihilum redigi; vt puta ſi notarius interrogaretur, quid ſit Velleianum: nam ſi ipſe id igno- raret, clarum eſt, eum mulierem de hoc certiorare non potuiſſe.& circa hoc nonnullæ etiam aliæ cautelæ traduntur apud Cæpoll. in caut. 196. Fummarium in l.j. ffde compenſa. (ampenſatio an fiat pſõ iure. Bar. in lj. ffi de compenſ- BA n. in d.lj. tradit, nunquid compenſatio t fiat ipſo iure:& concludit fieri, ſi opponatur ab homine. Adde quòd communiter compenſatio non fit ipſo iure, ſed facto hominis. Soci. X in conſi. 17. in 3. vol. fallit tamen quò ad impediendum curſum uſurarum ſecundum glo.' com 1 muniter approbatam in l.ſi conſtat. C. de compenſ.& Soci.in conſ.9 9.Col. 2. in 1. Vol. An com penſatio opponi poſſet quamuis dies ſolutionis non uenerit. vide Fulg. in conſi. 14 t. Vtrum autem ab homine opponi poſsit compenſatio de apodiſſa ad quantitatem cõtentam in inſtru mento guarentigiato, cui ex forma ſtatuti opponi non poteſt niſi exceptio ſolutionis. vide Ang. in conſi. 13 2.& Marcum Antonium Bauerium in tract. de uirtute iuramẽti. nu. 49.& mul- ta ſcitu digna in materia compenſationis uide apud Angel.in conſi. ꝛ59.& tractatus editos de eompenſationibus, in quibus latè traditur de hac re. Jummarium in l. ſi cum filio:f. de compenſa. Jllud, quod peti poterat cum adie tione de peculio, deducitur ad compenſationem. Bar. in. ſi cum filio. ff. de compenſa. BART. in d.3.ſi cum filio, ait, illud, quod peti poterat t cum adiectione de peculio, deduci in compenſationem. Cõtrarium uult expreſsè idem Bar. in lcum fundus.S. ſeruum tuum impru⸗- dens, col. 3. verſ. venio ad illum qui ad peculiares. ff. ſi cert. pet. vbi inquit, com penſationem fie- ri non poſſe cum eo, qui peculij actione tenetur: quia non eſt liquidum propter id quod po- teſt dominus. vide ibi Curtium qui mouet hanc difficultatem& ſoluit, fol. 3 2. ver. volo tamen quòd aduertas. ac 8 Summarium in l. ſi cum militi. T. cum intra. fæde compenſat. Dies, qui miſerationis cauſa ſolutioni inqulgetur, non impedit compenſationem. Bar. inl. ſi cum militi.. cùm intra.ff. de compenſ. BAkT. in d. S. cum intra, dicit: Diem t qui miſerationis cauſa ſolutioni indulgetur, non impedire compenſationem. vide Alex. in l. non ſoluùm, col. 1. f. ſolu. matr.& in. ſi uero procura tori, in apoſtill. ff. de ſolut. 2 Jummarium in Rub: ff. depaſ. Libellus in materia depoſiti quomodo concipiatur. Bar. in Rubr. ff. depoſ. IIIRCOXA hanc rubricam uide quomodò libellus t in materia depoſiti cõcipiatur apud do per inficiationem creſcit in duplum, uide in l. j.. prætor,& ſeq. infrà eod. titu. Et quando depoſitum retineri poſsit à depoſitario pro obſeruantia contractus, vide Soc. in conſi. 143. col. pen. in I. volu. Item ſcias in hac materia inſtrumentum depoſiti habere paratam exe- cutionem ſicut res iudicata, nec requiritur aliqua condemnatio ſecundum Bar. in L.pen. C. de- pPoſ. Tamen contra tenet ibi Bald. ad quem acceſsit Beli. in c. olim, in fi.de accuſat. Quid ſi de- poſitarius fuit coactus ſoluere alicui tanquam ereditori deponentis, an ſit liberatus? Rapha- Cuma. in conſi. 185. e 5 Jumma- Pbb 4 Iaſ. in§. ſequens alia, col. õ. verſ. ſequitur in tex.inſtit. de action.& quomodò& quan 4 1 Depoſiti. un Fummarium in ly.. ſi uis ſeruum. ſf.depo. SiIItIer 2, e J. qui dat pecuniam conductor appellatur, i: Verò qui recipit, locator. 1 d 2 Bar. in l. j.. ſiquis ſeruum. ff.depoſſ. er ii Itrin b BAN. in l S. ſiquis ſeruum, ait, eum qui dat pecuniam, t conductorem appellari eum uerd qui recipit, locatorem. Ad idem uide Bal. in l.petens, col. pen. C. de pact.& in conſi. 14. in 6 vol.& Rom. in conſi. 8 6. in princip. e Lm⸗ Jummarium inl. j. I. ſiquis argentum. Ffdepoſt... Qu agit petendo ſpeciem argenti inlbello efprimere debeat pondus. Bar. in d.l. S. ſiquis argentum. ff. depoſi. 4 4 BARr. in ead.J.§. ſiquis argentum, agit de eo, qui petit ſpeciem t argenteam, vt in ibello 6 exprimere debeat pondus,& reliqua ut ibi per eum: Hoc idem ait Bar. in.ſi in rem, in fffide rei uend.& in I. in actione. ff. de furt.& in l. non ſoluùm. S. ſed vt probari. ffde oper. nou. nunci.& in. inter ſtipulantem.§..ff. de uerb. oblig. Alex. in lij. col. 4. f de eden.& Feli. in c. colu.2 de libel. oblat. 15 Jummarium in l j. C. ſi ciſta. ffdtpoſi. 4 In actione depoſiti libellus quomodo formari debeat. ae ar Bar. in d. lj.. ſi ciſta.ff. depoſ. BAR. in ead.].§. ſi ciſta, tradit, quomodoò in iſta actione † libellus formari debeat. vide quę poſui ſuprà in rubrica huius tituli. Et dum ibi ſubiungit probandum eſſe res eſſe immiſſas,vide ad hoc Feli. in c. conſtitutus, in fi. de teſti.& in c. cùm. I.& A. de iudic. Alex. in conſi. I0 d.coi. 3. in 1. uolu. vbi citat hoc Bartoli documentum.& Iaſ.in l.in actione, col. pen. uerſ. venio. ff. de in lit. iur. Et dum Bar. ibi in fi. ait, ſuccurrendum eſſe iuranti in litem quando per dolum non reſti- tuitur, vide Iaſ. qui ad hæc dicta Bar. accedit in§. ſequens alia, col. 6. inſtit. de action.& omninò Abb. conſ. 109. in 2. vol. lud etiam ſcias, depoſitarium, qui habet ſalarium, teneri etiam de leui culpa:& in dubio præſumi factum fuiſſe furtum culpa cuſtodis. Dec.in conſi. 417. 4 Summarium in!. ſi apud quem. ſ. in ſoqueftrumJ ff depoſ. Contra ſoqueĩtrum habet locum aclio, qua tenetur rem exhibere. Sequefter non poteſi oſuicium ſaum deponere ſine cauſa. Bar. in J. ſi apud quem.. in ſequeſtrum. ff. depoſ. de ds BAR. in d. S. in ſequeſtrum, dicit, contra t ſequeſtrum habere locum actionem, qua tenetur rem exhibere. Vide quæ actio competat apud Abb. in c. examinata. q. a. verſ. ſecundò, de iudi. — & de tota materia ſequeſtri uide ampliſsimè Curtium in tractatu de ſequeſtris.& Ang. Peruſi- num ſimiliter in ſuo tract. de ſequeſtris. Bart. in ead. 1S. ſi uelit, ſic ait in ſumma. Sequeſter t non poteſt officium ſuum deponere ſine cauſa.& poſteà ſubiungit quænam iuſta cauſa eſſe dicatur. Adde tu fortè iuſtam cauſam eſſe oſſe etiam quando ſequeſter diu ſtetit obligatus, quò poſsit agere ut liberetur, ſicut dicitur de fideiuſſore, qui diu ſtetit obligatus, vt per Alex. in apoſtill. in l. Lucius:. ff. qand.& per Rom. in ſing. 100. vbi citat Spec. Ad rem faciunt trad. per glo.& Balin l.item ſi. ff.de nego. geſt. Fummarium in l. ſi hominem. I.. quoties. ff. depoſ. Quando nummularij föro cedunt, potior eſt cauſa deponentium ſine uſuris. Bar. in l. ſi hominem. S. quoties. ff. depoſ. 4 BART. inl. ſi hominem. S. quoties, inquit, quando nummularij t foro cedunt, potiorem e ſe cauſam deponentium ſine uſuris. et inter eos qui prior eſt tempore, non eſt potior in iure. cum hoc concordat text. in lſi uentri. 6. in bonis-ff. ꝗe priuileg. credit, circa hunc. õ. dum con- cludit Bar. eum, qui recipit uſuras, amittere priuilegia depoſiti: uidetur ei refragari regula!l. ſiquis nec cauſam.ff. ii cert. pet.& ibi Bar.in ff. principij.& ibi Curtius facit iſtam obiectionem & ſoluit fol. 3.& ſeq. e e. ⸗„ 1 Fuinma- 1 1— Gurug 1 ert— fanätgan Mhwermant rüuräämi lrarmord ammindun mütumnan tanne enie Mneälans Aohwobe düagdn drrubna ncpt ! Ta alas unnſa huri mione ccun 1 Rarinblhn Brebereſ ü Alepol uag 1 wm alg Nea l4fdeedenKkln 1 7 5 one f liellus formaithe prodandumeſt tel & A. de iudic. Afdinn alin actionecolpenui tin ütem quandonatt s ali col 6 inſht. cei- qui hedet ſlaruner cuſtodis. Dec.ncui- — 1 eſtrum. f.d—iſ. 4 Vere. rum ff depoſ. m habere locun c.examinatag intrctau de ſor von poteſt cfrin tl 1 1e udoren lpen Cde nnh Rna 1 Depoſiti. 01 Fummariuminlindapoſiti ſdepoſt. . In afionibus bonæfidei quilibet hæredum tenetur inſolidum ex doloſuo. 5 Bar.in l. in depoſiti.ff. depoſ. BXr. in d. lin depoſiti‚ ait, in actionibus t bonæfidei quemlibet hæredum teneri in ſoli- dum ex dolo ſuo, alioqui uerò in actionibus ſtricti iuris. citat.l.ſecundam. S. fi. ff. de uerb. oblig. ubi laſ.col.3.verſi.ſecundò not. tenet contrarium. 1— Jummarium in l. quod ſeruus. ff. depoſi. : Quamuis per contrabentem alteri quæratur actio, tamen ei poréſt ſolui, niſi ſit iuſia cauſa credendi eum, ad quem res pertinet, permiſſum non fore. 1. Bar. in l. quod ſeruus.ff.depoſ. 1* BaANRr. in d.l. quod ſeruus, inquit, quamuis per contrahentemt alteri quæratur actio, tamẽ ei poteſt ſolui‚niſi ſit iuſta cauſa credendi eum, ad quem res pertinet, permiſſurum non fore.& de hac.l. Bar. non curat, quia ualet ad monachos. vide Bal. in conſi. 378. in 1. vol. Fummarium in l.ſi quis inficiatus. feædepoſ. 1 Quanao tu mihiproteftaris uel tanquam procurator uel tanquam hærer ut ſöluam tihi, teneris mihi per mitrumentum fidem facere te eſſé procuratorem, uel hæredem, alioquin ego non conſiituo in mora. 2 Fpë qui incipit ſcire ſe uſtam cauſam habere, à iudicio debet deſiſtere ut ab expenſis excuſetur. Bar. in l.ſi quis inficiatus. ff. depoſ. BART. in d.. ſi quis inficiatus, inquit, quando tu mihi proteſtaris f uel tanquam procura- tor, uel tanquam hæres, ut ſoluam tibi, teneris mihi per inſtrumẽtum fidem facere, te eſſe pro- curatorem, uel hæredem, alioqui ego non conſtituor in mora. vide Alex in l. de pupillo.§. qui procurarorio. ff.de oper. nou.nunc.& in conſi. 8. Viſo& diligenter. colu. 2.in 5. vol. aliquid. per Bal.in c. eam te, col. ꝛ2. in fi.de reſcrip.& vide Ant. Corſet. in ſingularibus ſuis, in voce, Procura- tor, in ſing. incip. Si aliquis proteſtatur. ubi hoc Bartoli documentum extollit, dicens eſſe ce- lebre. Limita tamen hoc, ut procedat ſolùm quando procurator extra iudicium proteſtatur, alioqui uerò ſi in iudicio petit,& proteſtatur: quia etiam mandato non exhibito debitor in mora cõſticuitur: quia ſine mandato credendum non eſt, eum adire iudicem uoluiſſe. Barb. in c. ex parte decani, de reſcrip. ie Bar. in ead. l. inquit, eum, qui incipit ſcire t ſe iuſtam cauſam habere, à iudicio debere deſiſte- re, ut ab expenſis excuſetur. vide Alex. in conſi. 2 3 2. In cauſa& lite, in fi. in libro primi& ſecun di vol. Raph. Cuma.in conſi. 74. col. 2. feli. in c. quoniam contra, colu. 9. de probat.& in c. fra- ternitatis, in ſecundo notabili de teſti.& in c. exceptionem, col. 1 5. ver. ſubdit Bald. de excep.& in c. paſtoralis, in fi. de iudic.& Anch. in conſi. 326. Jummarium inl ſi duo hæredes. fr depoſ. Tex. declaratur procedere in obligatione ſécundaria quæ contrahitur ratione doli uel culpæ‚in qua dolo ½ commiſſõ quilibet tenetur in ſolidum. Bar. inl. ſi duo hæredes. ff. depoſ. BaANT. in d.3.ſi duo hæredes, declarando tex. in uerſi. Dlanè, inquit, eumf procedere in obli gatione ſecundaria, quæ contrahitur ratione doli uel culpæ, in qua dolo commiſſo quilibet te- netur inſolidum. Adde hoc eſſe exemplo duorum tutorum ut hic in text. ex quo infertur, eos habere beneficium diuiſionis. ita per iſtum tex. docuit Bar. in J. ij. S. 1. in quęſt. 2. ff. de duob. rei. & uide quæ poſui ad Bar. in l.ſi ut certo.§.ſi duobus uehiculum. ff.commod. * Jummarium in l. Publia. ſf. depoſ. I Ex pacto appoſito in traditione rei meæ, quæ mea durat, alteri quæritur utilis actio. Bar. in l. Publia. ff. depoſ. 1 1 durat, BAkr. inl. Publia, ſic ait in ſumma. ex pacto t appoſito in traditione rei meæ, quæ mea ⁸ 8X+ ³*ᷣ= Depoſiti. 4 durat, alteri quæritur utilis actio. Attende quoniam huic collectioni repugnare uidetur, h ita rectè colligi non poſſe: Tu mihi debes centum reſtituere, igitur contra re mihi actio co com- petit, ut Pet.& Cyn. tradiderunt in l. ad probationem. C. de probat. dicentes, ſi pecuniam apud u te de poſui,receſſurus hoc pacto adiecto, ut eã Iitio quædam ſigna deferenti reſtitueres; ſi Li tius cum ſignis eam requirit, non propterea actionem ad illam petendam habere porerit 8 ad rem uidetur facere tex. in l. bona fides, infrà eod. tit.& dum Bar. ibi ſubiungit,i dixi in ſummarium, ur intelligendum ſit ſi moriar,& reliqua ut ibi per uſhadiae t.quod Barb. in conſi. 43. col. 4. in ⁊. vol.& in conſi.67. col. 4. eod. vol. Rom. in conſi. 3 27. colu 3 Alan inl. iubemus, in fi. ff. de leg. 1. Abb. in conſi. 72. col. 3. in 1. vol.& in conſi. 100. coſ Ein. 8 1 21. col. f. eod. vol.& Card. in conſi. 23. Et dum Bar. opp. del. ſi debitor. ff.ad Trebell vidon 1 in l. certi condictio. S. quoniam, col. I. verſi. ſecundò addam. ff. ſi cert. pet. ubi inquit, wiloten non contineri, actionem acquiri alteri, licèt ei fjeri debeat reſtitutio. ad quod faciunt ea, quæx auld ante prædixi. Adde quòd eodem modo poterit aliquis alteri ſtipulari rem quæ Auu 1 eſt ſua. Bar. in l. quod dicitur, in fi. S. de uerb. oblig.in fi. Jummarium in l. Publia. C. Titius. frde pact. Verba enunciatiua non inducunt obligationem in contractibus ſed probationem éi plureg res ſcriptæ in aliquapagina reperiuntur, una pro me faciens approbari poteſt,& alia 9 7) 1 ri contra me faciens. Bar. in d.J. publia. S. Titius. ffl. depoſi. BaAR. in ead. l. S. Titius Sépronio, colligit ex tex. verbat enunciatiua non inducere obligatio nem in contractib. ſed probationẽ. Vide ad declarationẽ huius tex. Soc. in cõſ. 3. col. 3. in 1.uel & aliquid per Bal. in conſi. 256. in I. vol.& in conſi. 3 30. in 5.vol. Ad rem faciũt trad. per Abb. & alios. in c. Albericus, de teſti.& per Dec. in conſi. 5 2 2.& ad ea, quæ tradit Bart. ibi in 3. not.ut non ſtet ci, quod quis ſibi ſcribit in epiſtola;vide Iaſ. in l. non ſolum. õ. nocere, col. 1 5. f(de oper. nou. nunc.& Imol. in cõſ. 1 3 8. Aret. in conſi. 1 4. col. 5.& Soc. in conſi. 1 6 2. col.pen. in I. vol.& dũ ſubiungit Bar. ſi plures t res ſcriptæ in aliqua pagina reperiuntur, unã pro me facientem ap⸗ probari poſſe,& aliã contra me repudiari. de qua re remiſit ſe ad ea, quæ poſuit in l. Aurelius. §. item. ff. de lber. leg. ubi uideas quæ dicam, Deo fauente, ibi ad Bar.& hunc tex. in hoc ait eſſe mirabilem Matthæſyll. in ſing. 79. incip. Nota doctrinam mirabilem. ubi ait prædicta procede re quando plura in epiſtola ad me tranſmiſſa continentur, ut unum acceptari poſsit,& aliud re- pudiari,alio qui uerò ſ in libro rationum continentur ut ibi per eum. vide etiam Angiin conſ. 3 30.& in l.j. C. ut quæ deſ. aduoc. Fummarium in l. Lucius Titius. ſf. depoſ. An e quando id quod agitur ſi non ualet ut agitur, ualet ut ſimulatè concipitur. Jla propriè dicitur ſimulatio quando aliquid fingitur agi,& tamen nuhil agitur. SFimulatio conijcitur quando uendior conducit rem uenditam ab emptore in eodem inſtrumento. Simulatio probatur conietturis. Simulari licet quando utilitas aliqua, ſiue bonum aliquod euenire poteſt. Anu alienator admittatur ad allegandam ſimulationem alienationis. Bar. in l. Lucius Titius. ff. depoſ. BAT. in d.Lucius Titius, tradit an& quando id, quod agitur, t ſi non ualet ut agitur, ua- leat ut ſimulatè concipitur. Et dum inquit, quandoque illud quod agitur eſt inualidum,& tunc non ualet illud, quod ſimulatè concipitur: vide Alex. in conli. 142. Col. 3. in 5. vol. Poſted uerò ibi Bar. in fi ſubiungit, exceptionem ſimulationis tunc obſtare quando in ueritate nihil ageba- tur, uel agebatur aliquid inualidum uel turpe, alioqui uerò ſi agebatur in ueritate, quamuis ca- deret in alia ſpecie obligationis. vide Alex. in conſi. 28. col. 4.in 5. volu. Salic. in lex pretio. Cſ cert. pet.& in l.pen. in fi. C. depoſ.& Paul. de Caſt. in conſi.9. Attende tamen, quia proprie tilla dicitur ängum (atarn irn unnardwu una Lbe encndaum breggdänn dukdden wüxag 7 Zuuſtuh uylu, 1 Lua NAllui 7 1 daleneire ad llen deten l 9 1. T dua ur diper diid „ 9 uus ffte pacl. Hur.. 1 94. Ned prebarune de facens ahprah ſnr a ruanuſt depoñ- dar enunciaruanmähn de huius tex Socnci ³.in 5.vol Ad renäin 4Xadeaquxra Loon ſolum Haocra- & Soc. in conſilSuu reperiuntor nin miſit ſe ad ea,qb e, bi ad Bat.&r m mirabilem. ib or,ut unum acce urdi pereum. 1..fApeſ at Imulct' emthtt- — Lhg, G Ianch uli n— — — — —½ 458 —— — — 447,, 0 — ——— 8 „ —2 * — — — ₰ ——* —— B 5 I Depoſiti. 232 dicitur ſimulatios quando aliquid fingitur agi,& tamen nihil agitur, ut quando alienat, ſiue fin- it alienare bona utà uexationibus defendatur. Soc. in conſi. 164. col. 3, in I. volu. Et quando ſimulatio præſumatur, vide Soc. in conſi. 162.inI vol& in conſi. 90. in 3, vol.& in hac materia. uide omninò Aret. in conſi. 65.& Decium in limaginaria:ff. de reg.iur.& ſimulationem præſu- mi quando alienans perſeuerauit in poſſeſsione rei, de qua fit contractus, docuit Soci. in conſi. 1271ol 4.·in 3. vol. ubi etiam alias tradidit coniecturas. ſed contrarium in prædicto caſu te- nuit Aret.in d.conſi. 65. vide omninò Raph. Cuma. in conſi. 1 34.& non prætermittas Alex, in conſ. 28:in 5. vol. ubi not. imitat hoc dictum de perſeuerantia poſſeſsionis. Simulatio t quoque conijcitur, quando uenditor conducit rem uenditam ab emptore in eodem inſtrumẽto. Abb. in conſi. 49.in I. vol. vbi etiam alia quædam ad ſimulationem pertinentia inueniuntur- Simula tionis autem multæ ſunt ſpecies, quædam ſunt, quæ fiunt de actu prohibito ad permiſſum,& iſtæ ſunt prohibitæ, quædam uerò fiũt de actu permiſſi um,& iſtæ ſunt licitæ, ut declarat Cæpol. in cautel. 243. Iccircò autem ſimulatio t probatur coniecturis: quia liquido probari non po- teſt, cum in animo conſiſtat. Soc. in conſi. 18. col. 8. in fi. in i.vol. Dec.in conſi.5 44.Alexan. in conſi. 44. in 6. vol.& in hac materia uide ſemper Fulg. in conſi. 13 4.& Dec. in d.. imaginaria. & inquit Dec. in d. conſi.644. ſimulationem contractus allegari poſſe, etiam ſi iuramentum in- terceſtiſſet. Tamen ſimulationis ſuſpicio tollitur quando apparet de ueritate. Dec. in conſi. 46 3. col. fi. Nolo in hoc ſermone ſimulationis ſilentio præterire, quòd quamuis ſimulatio àle- gibus ipſis abhorreat, tamen licere t ſimulare quando utilitas aliqua, ſiue bonum aliquod eue- nire poteſt. c. utilem ſimulationem. 22. q. 2. ex quo infert Bartholomeus Brixienſis in tract. quę ſtionum dominicalium, in 20. quæſtione, licere ſimulare, ut aliquis uiuat,& acquirat alimenta. De ſimulatione autem quæ colligitur ex pacto de retrouendendo,& paruitate pretij,& al js cõ jecturis, uide Doct. in c. ad noſtram, de emp.& uend. Alex. in d. conſi.534. in 6. vol. Fulg. in d. cõſ. 134. Feli. in c. ſi cautio. nu.⸗ 5. de fid. inſtr. Abb. in conſi. 69. in 2. vol. Iaſ. in l. cum ea. C. de tran- ſact.& latiſsimè Cæpoll. in tracta. de ſimulatione contractuum, Bart. in l. poſt contractum. ff. de donat.& in Lipacta nouiſsima, ubi Alex.& IaſC. de pact.& uide text. in J.ſicut. S. ſuperuacua.ff. quib. mod. pign. uel hypoth. ſolu.& Paul. de Caſt. in Lin emptione. C. plus uale. quod agi. An au tem alienator t admittatur ad allegandam ſimulationem alienationis, uide Bart. in conſi. incip. In nomine Domini factum tale eſt. Ad præfata uide Rom. in conſi. 25 5. Quò ad primum.& in conſi. 1 46. Clariſsimè aſſeſſor.& de coniecturis ſimulationis uide Beli. in c. ſi autem, colu. 2. de reſcrip.& quomodo probari poſsit non obſtante ſtatuto, contra inſtrumentum admitti nõ debere probationem, niſi per aliud inſtrumentum, uide eundem in c. cùm Ioannes, col. 1 5. de fid. inſtr.& breuiter ſimulatio deceptoria& doloſa reijcitur a cauta uerò& prompta admitti- tur. Abb. poſt glo. in c.. quod met. cau. Fummarium inl. bona fides. eædepoſ. Bona fides eft ut res qepoſita qeyonenti reſtituatur, niſi extrinſeca&æ Secialis ratio hanc bonam fidem impeqiat. 45 Quando lex non reſpondet quætioni propoſitæ Videtur terminatum pro ea parte, quæ ultim o loco poſita eft. 4 Bar. in l. bona fides. ff Jepoſ. BaARr. in d.l. bona fides, colligit in ſumma, bonam t fidem eſſe in genere, ut res depoſita deponenti reſtituatur, niſi extrinſeca& ſpecialis ratio hane bonam fidem impediat. vide pul- chrum caſum apud Bal. in conſi. 4⁰0. col. 3.in 2. vol. Bart. in ead. l. colligit ex text.& glo. quando lex t non reſpondet quæſtioni propoſitæ uideri terminatum pro ea parte, quæ ultimo loco poſita eſt: ex quo dici ſolet ultimam opinionem ap probatam eſſe cenſeri. De hoc uide tu gl.& ibi moder. in l. qui filium. S. Sabinus, in glo. fI. circa medium. ff. ad Trebell. Soc. in conſi. 99. col. 2.in 1.vol,& in conſi. 25½ 2. col. 1 2. cod. volu.& Feli. in c. 1.col. pen. de conſt. Limita tamen prædictam coneluſionem non procedere, quãdo prima opinio — Depoſiti. opinio æquitati inniteretur: quia el ſtandum eſſet,& non ultimæ. glo. 6èſt de hoe memiorabil in l.ſi cum exceptione. S. ſed& ſi quis, in uerſic. Labeo, in uoce, omnimodoò. ſf.quodm 14 1 i quam adnotat Aret. in conſi. 1 6 3. Diligenter& maturè diſcuſsis, colu. 4. Ad pPrædicta erreree Alex. in conſi. 2 9. col. 3.in I. vol. ubi refert hoc Bartoli documentum.& Bal.& Ang.in zurhen ex teſtamento. C. de collat. doc. in l. cùm fundus.§. ſeruum tuum. ff. ſi cert petaneda in⸗ don amplius. S. f. col. I. ff. de leg. J. doct. in Iſi idem cum eodem. ff.de iuriſd. omn. iud.&ad rem dn infinita propè adduci poſſunt, ſed ea omnia uelle recenſere nec huius temporis eſt nec wanrih nè laboris. ego enim libenter tempus nõ contero in ijs, quæ ſatis cognita ſunt: ided pergamus. Jummarium in repet.I. quod erua. fr depoſ. ¹e u,sn helss— Simile nou eft idem. I Aun e quand culpa dolo æquiparetur. Culpa latiſſima quæ ſit. Vtrum error iuris ſit lata culpa in illiterato. lonorantia taris non excuſat quando ſumus in his, quæ indutta ſunt ad rigorem iuris con ſeruandan Lnorantia iuris utrum excuſét mulierem ruſicam. 1. An G quando lata culpa æᷣoquiparetur dolo. 3 4 Lata culpa uon æquiparatur doloin accuſationibus ſiuc in actionibus deſcendentib us exx delicto qud ad pænam corporalem. 1 3der dh a7 „ Lata culpa utrun æ«nnparetur dolo gud ad irrogandam infamiam. 10 Vtrum leuiſſima cuspa in aliquo caſu æquiparetur leui uel latæ. 11 1„ aclione tutelæ Qurudo Lrauia tanlunnpuipilli negocia geruntur, uenit Tolus& lata culpa. 12 Træcarium poteſi ad libitum reuocari. 4 eo 2S 8Aà d Bar. in rep.l.quod Nerua. ff. depoſ. .— 1 BaR. in d.l. quod Nerua, in repetitione colu. i. ait, ſimile t non eſſe idem. vide tu quod nam dicatur eſſe ſimile apud Dec. in conſi. 3 29. col. pen.& omninò in c. tranſſato, vbi etiã Reli num. 1 5.cum ſeq. de conſt. ubi tradit, an& quando à ſimili rectè ſumatur argumentum. Craue. in conſi. 92.in f..& ad hoc Bartoli documentum uide Card. Alex. in c.humanum genus. diſt. r. Gewin.in c. penul. de præben. in 6. gl.in c. denique. 7. q. I.& omninò Alex. qui ponit pulchram quæſtionem in conſi. 26 1. Qoæritur an d. arbiter, col. z2. in libro primi& ſecundi vol.& Soc. in conſi.;00. col. 2. in I. vol. 11 3n 2 Part. in ead. repet. progreditur declarando an& quando culpa t dolo æquiparetur. Et dum jbi in 5. col. verſi. Tertiòd opp. aitg aliquis in rebus ſuis eſſet plus diligens quàm communis ho minum natura deſiderat, eum teneri diligentiã eandem præſtare in rebus depoſitis. vide Alex. in I. tiam.§. 1. in tertio notabili. ff. olut. matrim. Et dum Bar. ibi col. 5. quærit ſi ſcholaris acce- pit famulum,& pro co quidam promiſit ei reficere omne damnum, quod ipſius famuli culpa comingeret,& famulus furetur, vtrum promiſſor teneatureconcluditq́ue illum teneri omninò: uia dolus eſt culpa latiſsima. vide Alex. in d.l. etiam. S. licèt in dotalibus, colu. 3.& Cæpoll in 3 conſi. 18. Abb. in c. unico, de commod.& facit. c. ſacro, de ſent. excom. Et quæ ſit t culpa latiſsi- ma uide Abb. in confi. 8 2. in 2. vol. Poſteà progreditur Bar. in ead. colu. quomodd dolus pro- bétur,& dicit quædam eſſe indicia manifelta, quæ probata inducunt dolum manifeſtum. vi- de Alex. in conſi. 10 3. col. 5.in 1. vol. Et ad rem faciunt trad. per Feli. in c. cùm in iure, de offic. deleg.& in c. f. de præſumpt.& Mari. Soc. iuni. in conſi.)7 nu. 46.& in conſi.; 29. num. 58. Et † dum Bar. in ead. repet. col. 6. quærit quid ſit lata culpa, dicas hæc dicta Bar. uotis frequentiori bus approbari,ut per Abb. in d. conſi. 32. col. 2. in 2. vol. Hbnne 4 Bar.in cad. repet. col. ã. verſi. iuxta prædicta, quærit utrum errort iuris ſit lata culpa in illite- rato: uide glo. ſing. in l. quod te. in glo.fi. ff.ſi cert. pet. quæ tenet, latam eſſe culpam ignorare re alas iuris, ſed non fallentias. Tamen eum reprobat ibi Alex. per trad. per Bar. hic, ubi laſtinul tima col. limitat noh procedere niſi in iuribus uulgaribus.& quæ communiter ſciuntur, cùm alio qui guund9 437 rrc dviinde nnrerridid unritmn mbucan vmmal luumR kin umunceim Wabomcna weeimul mäm duc Npanaadan mnggöper conorken, ezaum durqllces Decunirnn emm iced Bararum dumento ha- kchcng neunico e doriige amd dum enn.hchi Depoſiti. 303 ) omnij 8 düſcu* a alioqui ferè omnes eſſent in lata culpa. Ad hæc uide Alex. in lij. colu. ⁊.ff. quod quiſque iur· duwertom 9. Anch. in c. canonum ſtatuta‚col.5.& ſeq. de conſt.& Alex. in conſi. 65. col.fi.i. vol.& om- um toum ühd z nind in conſi. 77. in 3. vol. Et ignorantiam t iuris non excuſare quando ſumus in ijs, quæ indu- mKent lcenga cta ſunt ad rigorem iuris conſeruandum, docuit Bar. in 1).. nunciatio. ff. de oper. nou. nunc.&: den wibemda Feli. in c. intimauit. de teſti. Attende tamen, quia ignorantia iuris dubij ſemper excuſat. Soc. in dux(iie⸗ räyn rubrica. ff. de reb. dub. Item ignorantia iuris ſemper excuſat, quando eſt probabilis.& nemo inferior principe ſtatuere poſſet, ut probabiliter ignorans puniatur. id quod eſt adnotandum .1ſ aa ſtatuta diſponentia, nullam ignorantiam allegari poſſe illius lanctionis ut intelligantur de é6 ignorantia iniuſta. Eeli. in c. per tuas. nu. 3. de ſimon. An autem ignorantia t iuris excuſet mulie rem ruſticam: vide Soc. in conſi. 3 9. col. 5.in I. vol.& de hac ignorantia iuris quando excuſet & non, uide regulam cum fallen. apud Eeli. in c. 2. nu. 3 de conſt.& in c. quoniam, de ſimoa. Er; quid de ignorantia iuris poſitiui,& quid de ignorantia iuris naturalis,& quid de ignorantia fa „„ cti; tradit Damaſus in tract. de brocardis, in primo membro. Ad prædicta uide etiam tex. inl. Tant ai’mmui ſuper ſeruis,& ibi Bar. C. qui milit. poſſ. ib. 1 2.& Bar. in l. ſi cui. f. de accuſat.& dũ Bart. ibi ſub- ungit in ead. col. quid ſit dicendum de ignorantia iuris municipalis: vide Alex. in conſ. 66. in 4.vol.& in conſi. 6 5. in 3. vol.& Imol. in conſi. 24.& in conſi. 80⁰. entenduu deſemunza, 7 Bar. in ead. rep.& col. verſi. item quæro, tradit, an& quando lata f culpa æquiparetur dolo. concludit hanc eſſe regulam ut æquiparetur. Fallit in quibuſdam caſibus, ut ibi per eum& mmim. alios. Vide tu duos caſus, in quibus lata culpa non æquiparatur dolo, ut per Abb. in c. 2. in gl. cx. fi. de conſt. ubi Decius.& uide caſum, quem ponit Iaſ. in. iuſtè. ff. de acquir. poſſ. in fin. vbi ait, dur Bee hhe a ſ cauſam etiam iniuſtam excuſare à dolo, ſed non à culpa. Item aliquem in ſyndicatu priuari pro Kſt.Mnt KJlur Gllth ter dolum, non autem propter culpam, tradit Iaſ.in J. unica, in fI. C. ubi omn. iudic.& in re pro- poſita uide Abb. in c. unico, de commod. lllud uerò, quod prædictum eſt, ſcilicèt cauſam etiam . depol iniuſtam excuſare à dolo, probatur in gl. in J.j. ff. ſi quis iusdicen. non obtemper. Limita tamen ait, ſimile tnoneſet hoc procedere ſolum in delictis extraiudicialibus, alioqui uerò in his, quæ in iudicio commit- n. KX omnino incm tuntur. Soc. in conſi. 118. col. 3. in 1. vol. Item declara iſtam cauſam debere ſubeſſe ante deli- nil recte iuman ctum commiſſum, alioqui ſi poſt delictum ſuperueniret; quia non excuſaret. Decius in conf. Zlexinchm 451. Rurſus not. declara hoc tantum procedere quando præſupponitur delinquentem igno- raſſe: nam tunc etiam iniuſta cauſa excuſat à dolo; aliter non: ut egregiè docun Ang. in conſ. 1 omnindt 288. col. pen.& circa prædicta vide Iaſ. in conſi. 3 7. in t. vol.& Alber. Brun. in conſi. 27. colu. in lbro primid pen. vide etiam multa ad rem facientia apud glo. in J.athletas, ³in uoce, ex utraque. ff. de his qui not. infam.& ibi doct. ubi habentur multi caſus, in quibus accuſator, qui querelam ſuſtinere nõ potuit, excuſatur. Proſequitur deinceps Bar.& infrà in colu. 8. inquiens, Jatam culpam t dolo non ęquiparari in accuſationibus ſiue in actionibus deſcẽdentibus ex delicto quò ad pœnam corporalem. vide Abb. in conſi. 4. in fi. in 1. vol. Reli. in c. z. colu. 3. de conſt. Alex. in conſi. 65. col. 3. in I. volu. vbi loquitur in pulchro caſu, de iudice habente latum arbitrium, ut non tenea- tur niſi de dolo, non autem de lara culpa. Subiungit poſtea Bar. quo ad imponendam pœnam pecuniariam, aut ſtatutum expreſsè requirit dolum, aut loquitur tantum ſimpliciter ut ibi per cum. vide Decium in d. c. z2. col. 3. de conſt. ubi contrarium defendit.& dum ibi paulòpoſt agit Bar. utrum lata culpa tæquiparetur dolo quòo ad irrogandam infamiam? Dic quòd ex iſto do cumento Bar. reprobatur dictum Bal. ut per Iaſ. in l.ſiquis maior. C. de tranſact. poſteà Bar. agit de co, de quo multoties dubitatur,& ideo in 9. col.in fi. quærit, quid ſit leuis culpa. vide Abb. in c. unico, de commod. Aret. in conſi. 3 8. col. 2.& omninò Alex.in conſi. 244. Super primo, in trzdperfei viur libro primi& ſecundi vol.& quia de hac re diximus in alijs lucubrationibus, tem pus non con G2 nu4S K 10 teram.& dum Bart. col. 10. quærit utrum leuiſsima t culpa in aliquo caſu æquiparetur leui uel ness hecdis k latæ: vide Alex. in l.ſi conſtante. S. ſi maritus, col. 5.& ſeq. ff. ſolut. matr.& in conſi. 261. in libro d. bu7 primi& ſecundi vol. denique Bar.materiam hanc declarare intendens, pergit,& hic in col. pen. enoffirs 1s in princ. tradit an& quando leuiſsima culpa imputetur ei, qui locat operas ſuas. vide Feli. in c. xut 25 Lumee 1 quia indicante, col. ꝛ. de reſcrip.. Per nhe Bar. b Arfe nuil Lcur 56.8 Mandati. 11 Bar. in ead. col. ait in actione tutelæ t quando gratia tantum pupilli negocia geri .—. unt i⸗ re dolum& latam culpam. vide addita ad Anan. in conſi. 80.& Alex. in on Mabir- 1 5 his, col. 1.in I.vol. uper 12 Bar. in ead. repet. propè finem ait, precarium t poſſe ad libitum reuocariſ ſed contrarium ſen ſit Abb.in c.I. de precar. ubi ait, precarium non reuocari niſi percepto commodo. id quodt men à Decio reprobatur in l.in omnibus obligationibus. ff. de reg. iur.& refert hoc Bakrolido cumentum.& ad ea quæ Bar. tradit in fi. huius repet. vide Bar.& ibi addita in conſ. 18.& Aler in l. cũm res. S. culpam.ff. de leg. j.& in l. mulier. ũ. ſi enim. ff.ad Trebell.. M Fummarium in rub. emanda. 1 In materia mandati libellus quomodo concipiatur. Lucubrat. in rubricam. ffmand. IIRCOà hanc rubricam quomodd in materia t mandati libellus concipistur, tradit Iaſ.in§. ſequens alia, col. 7. inſt. de action. ubi nonnulla ſcitu digna memorauit, Item ſccias, eum, qui mandatum non ſeruat, incidere in crimen ſtellionatus..à Titio. ff. ad municip.& effici infamem, ſecundum Bald. in. feliciſſ. C. de ijs qui à non domi. manu.& latius er Iaſ.in l.poſt dotem, in lectura Bar. col. 5 6. ff. ſol. matr.& quid ſit mandatum tradit Abb. in c. nonnulli.. ſunt alij, de reſcrip. Summarium in l.j. f. mand. 1 Mandatum quid ſit. 1 1 I 2 5 Bar. in l. ͤ. ff. mand. BaARr. in d.l.j. quærit, quid ſit t mandatum: dic, ut dixi ſuprà in rubrica. Deinde ex di- ctis Bar.& ibi ad eum additis, colligitur quæſtio, an ille, qui aliquid facit uoluntate mea, dicatur habere mandatum à me: uide Iaſ.in l.poſt dotem, colu. 5 6. verſic. iuxta iſtam lecturam Dyn. ff. ſol. matr. Et quando taciturnitas æquipolleat mandato, docuit Alex. in conſi. 79. in 4. vol.& ad rem faciunt quæ poſui ad Bar. in l. quæ dotis. ff. ſol. matr.& quæ pono. in liſi remunerandi ff. de- poſ.quomoddò autem differat mandatum à præcepto uel iuſſu, dicit gl. ſing. in l& quia.ff. de iu riſd.omni.iud. mandata finiri morte mandantis re integra, non autem præceptum.& de hac re vide Feli. in c. eam te, col. 5. Verſi. inter mandantem, de reſcrip. Fummarium inl. diligenter. femand. Atanda fines dlligenter ſunt ſêruandi. Lucubrat. ad ldiligenter. ff. mand. BAR T. in hac.J. diligenter, nihil dicit, ſed ex tex. colligit, diligenter eſſe cuſtodiendos fi- nes mandati. Limita hoc ut per Alex. in.ſi bona. S. coram. ff. de acquir. hæred.& Eelin. in c. dile cta, de reſcript.& in c. olim. j. eod. tit. Hummarium inlſi remunerandi. ſ. ſi cui ff. mand. Jla eſt uera culpa, qua exiſtente, res extitit,&& qua deffciente, rer deffcit. 3 Huamuis cauſaä impulfiua ceſſante communiter non doficiat conſtitutio, hoc tamen non procedi in bene- ficialibus. Quatuor ſunt genera cauſarum. Bar. in l. ſi remunerandi.§. ſi cui. ffA. nan. BaARr. in d.Lſi remunerandi. S. ſi cui, ait, illam eſſe ueram t cauſam, qua exiſtente res exti- tit,& qua deficiente res deficit. Vide Rom. in conſi. 3 47. Hinc dici ſolet cauſatum regi& mo- derari à ſua cauſa.& effectus rerum à cauſis colligi. Soc. in conſi. 2 3. uel 24. Col. 8.inI.vol. Et cauſam eſſe potentiorem cauſato,& ideò diſpoſitionem magis operari in cauſa quam Peb ato. Cnnn⸗ A r U. uudmußenet rin. dunn uhumftg d mur edel räärauunt rnncbotet alnie dA 1 lhaſ ma — Lun 1 ücthing dhlgKrite 12 Brrincd nobclian ueocala meurg.Ong dn dolle do d na kenethy 4 dandn ldells emi wͤll ſerigane m cnwen telonnnl 1 eiß qui dnondminn Kquidltmndann. diri ſoprammhalt i aliquid tactuim z.verlic.iuntaims uit Alexincn qur pononli- luſſu,dicit ꝗii non autempr crip. — Mandati. ſato. Soc.in conſi. 26 4. col. 2. in I. vol. An autem& quando ceſſante cauſa legis, ceſſet etiam ipſa lex. vide Imol. poſt gl.in c. poſt tranſlationem, de tranſact glo.& Geminia. in c. cupientes, in uoce, malignantium, de elect. in 6. Abb.& alios in c. cùm ceſſante, de appellat. Et quamuis cauſa impulſiua t ceſſante communiter non deficiat conſtitutio, tam en hoc non procedit in be nefici libus. Abb.in c. poſtulaſti, de reſcript. Quid ſi plures cauſæ finales ſunt circa unam& candem diſpoſitionem: dicas, quamuis aliquæ deticiant, ſufficere ſi una ſuperſit. l.liberorum. S. notantur. ffide his qui not. inf.& ibi glo.& habetur in§. ſi uerò altera, in auch. de nupt.& in l. ſi non lex Elieſcentia. ff.de hæred. inſt.& in§. affinitatis, inſt. de nupt. Et quatuort eſſe genera cau ſarum,& quando eis ceſſantibus ceſſet effectus, vide in lgeneraliter. C. de epiſc.& cler.& om nind Bar.in.ij§.fl ff. de Jonat.& aliquid per Fel.in c. in caulis, in primo notabili de reſt. Et dit- finitionem cauſæ uide apud Bar. polt gl.in rubrica. ff. de condi.& demonſt.& quæ dicatur elſe cauſa finalis, vide per Barb. in conſi. 30. in a. vol.& quæ ſit differentia inter cauſam,& occaſio- nem, docuit Barb' in ſua Ioãnina, col. 1 88.& Feli. in c. ſolitæ, de maio.& obed. ubi agit etiam de cauſa mediata& immediata. 304 . Fummarium in! ſi remunerandi. T. ſi paſſus fmand. Qui patitur aliquem facere quod ad ſiu commodum ſpectut, uidetur mandare. Bar. in d..ſi remunerandi.§. ſi paſſus. ffA.nanda. BANr. in ead.1§. ſi paſſus, ſic ait. Qui patitur aliquem facere t quod ad ſui commodum ſpectat, uidetur mandare. De hac re uide Alex. in conſi. 1 20. Ponderatis, col. 2z. in 5. vol. Anch. in conſi. 6 3.& Paul. de Calt. in conſi. 26 3. Et an& quando taciturnitas æquipolleat mandato, uide Alex. in conſi. 79. in 4. vol.& quæ pono infrà in l. qui patitur, eod. titulo& quæ dixi. in. ff. mand. uide ibi. Jummarium in.l.ſi remunerandi. I. ſi tibi.femand. Ex mandato quod non fit gratia mandatarij oritur acꝰi. Bar. in d. l.ſi remunerandi. S. ſi tibi. ſf. mandat. Bakr. in ead..§. ſi tibi, ſic ait in ſumma. Ex mandato t quod non ſit gratia mandatarij, ori tur actio, alioqui ueròo non, niſi interſit eius, uel alias facturus non eſſet. Ex ijs colligitur in actio ne mandati uenire damna& intereſſe. vide Alex. in conſi. 4 t. col. 2. in 3. vol. Jummarium in l.ſi procuratore. T. ignorantes H.mand. Fideiuſſöres poſſunt ſoluere ex fubstantia debitoris. Fideiuſſor utrum non ſolum teneatur appellare, ſod etiam appellationem proſequi an non Bar. inl. ſi procuratore. S. ignorantes. T. mand. 1 BAR r. ig d.l.ſi procuratorem.§. ſi ignorantes, inquit, fideiuſſores t poſſe ſoluere ex ſubſtã tia debitoris.vide pro intellectu huius..& de hoc articulo Iaſ.in l.iiij. S. Cato, col. 1 2. ff. de verb. oblig.& uide aliqua ſimilia apud Alex.in lij.§. ex ijs. ff. de uerb. oblig. Bar. in eod.§.tradit, utrum fideiuſſor t non ſolùm teneatur appellare, ſed etiam appellationẽ proſequi an non. ſed tu quære quid ſi ſciat cauſam iniuſtam& dubitet de iuſtitia,& appellauit, an eo caſu appellationem proſequi teneatur: uide Salic. in l. inuitus, colu. 7. verſic. ultimò. C. de .. X......„f procurat. Quid ſi iniuſtè fuit coactus ſoluere pro principali an contra eum agere poſsite idꝗque fieri poſſe docuit Abb.in conſi. 60. in I. vol. Fummarium in l.idemque. ſ Nſi cui. f.mand. His qui tenetur actionem cedere„cogi potest debitorem liberare, uel alteri qelegare, me petente. Bar. in l.idemque. S. ſi cui. ff. mand. bi BaART. in d.§. ſi cui, colligit ex iſto tex. eum, qui tenetur actionem f cedere, poſſe cogi de- ſtorem liberare, uel alteri delegare me petente. Hunc. S. citat Bar.in l. s qui hæres. S. fi in Prin. fl.de 1 Jr qui retinet ea quaſunt iurigentium, e; contractibus iurigentium habet actionem ciuilem. Mandati. 4 fe de acquir. hæred. ad probandum, poſſe filium cogià patre ad adeundam hæreditatem roſe ctitiam ut patri quærat.& dicit hoc in iſto tex. optimè probari. tamen malè probat ut d1 maximè laf. ibi. ubi limitat iſtum. S. non procedere, quando ille, qui tenetur cedere, Railee 8 quam ſpem probabilem pro ſua utilitate per illum tex. ibi. Summarium inl.ſi erò non remunerandi. ſ Marcellus. pemand. Vna fictio circa idem admittitur, non autem plureg. Bar. in l.ſi uerò non remunerandi.§. Marcellus. ff. mand. BaRr. in d.l. S. Marcellus, ſic ait in ſumma. vna fictio t circa idem admittitur, non autem plures. De hac re vide trad. in lj. C. de dotis promiſſ.& doct. præſertim Iaſ.in lſi is qui pro em. ptore-. ff. de uſucap. Attende tamen, quia multoties eſt una tantum fictio, quæ producit plures effectus,& nos credimus eſſe plures fictiones, ut declarat Aret. in conſi. 16 4.col. pe. Jummarium in A.l:ſi uerò.. ſi mili. frmanq. Procurator ad emendum poteit repetere pretium, quod ſoluit,&æ ſi aliquid amplius impendit. Bar. in d.lſi uerò.§. ſi mihi. ff. nand. BART. in ead I.§. ſi mihi, inquit, procuratorem t ad emendũ poſſe repetere pretium ſoluit,& ſi aliquid amplius impendit. vide Barb. c. 3. col. 2. de off. deleg. Jummarium in A.l,ſi uerò. S. fimali rmand. Mandatum quod confertur poft mortem non fimitur morte mandantis. Bar. in d. l. ſi uerò. S. fi. ff. mand. BART. in ead. 1.S. fi. ait, nandatum t quod confertur poſt mortem, non finiri morte man- dantis. Ex hoc.. f. uncta.l. eq. colligunt doct. fieri poſſe mandatum duraturum poſt mortem mandantis. dummodò decedat cum hærede, Soc. in conſi. 60. colu. 4.& in conſi. 87.in I. volu. & in conſi. 49. in 4. volu. quod Jummarium in leſi mandaſſem ſfwand. Reuocatio mandati non præiudi cat procuratori, niſi ad notitiam eius peruenerit. Bar. inl. ſi mandaſſem. ff. mand. BART. in d.l.ſi mandaſſem ait, reuocationem t mandati non præiudicare procuratori, ni- ſi ad notitiam eius peruenerit. vide Paul. de Caſtr. in conſi. 5 7. col. 2.& ſeq.& an& quando re- uocatio procuratoris notificari debeat aduerſario, vide Raph. Cuma. in conſi. 148.& Alex. in conſi. 8 3.in 7. vol.& ad prædicta uide clem. cùm illuſio, de renunc. ubi habetur, ſi procurator conſtitutus ad renunciandum beneficium, reuocatur, ſed ei non fuit patefacta renunciatio, uali dam eſſe renunciationem per eum factam, non obſtante huiuſmodi reuocatione. ſcias etiam in hac materia procuratorem uiua uoce reuocari poſſe,& ſcriptum non exigi. Et quomodò probetur iſta reuocatio,& quis eam probare debeat. Abb. in cap. ex inſinuatione, de procur. Summarium in l. qui patitur. f. mandl. Praſcntia cum taciturnitate inducit conſenſum. Lucubrat. in l. qui patitur. flALnand. BAn. in d.Jl. qui patitur, nihil dicit: ſed ex ea colligitur, præſentiam t cum tacitumnitate in- qucere conſenſum.. vide Soc. in conſi. 172.in 1. volu.& latè& ordinatè Alex. in repet. ſæpe:ff de re iud. Beli. in c. ex parte decani. nu. 8. de reſc rip.& quæ poſui ad Bar. in l. ſi remunerandi. ſa⸗ prà eod. tit.& in l.quæ dotis. f. ol. matr. ubi doct. pleniſsimè tradiderunt. Jummarium in l ſi mandauero. ſ. i cui bona. ſfemand. Bar. AAanuud R erti⸗ b daur, Teslen“s un glalrant 4 3 Dr u ur tmtretun rtrien ritrit Alaie unn weäumnuee hadagvdt den wpen vWmügüe mma Vnneni im ae Eceanl hhaluit 3 wiconke Rguclber ühnemei ead ad. e— ch b Mandati. 305 ile qu dedhh Bat:in l.ſi mandauero. S.is cui bonaff. mand. 8 3 S Saheann na 1 BARr. in d.l. ſi mandauero.§. is cui bona, inquit, eum, qui retinet tea, quæ ſunt iuris gen- 9„ tium, ex contractibus iuris gentium habere actionem ciuilem. vide Franciſc. Crem. in ſuo ſin- lerelun fn gul.r 48. incip. Deportati. vbi per iſtum text. inquit depo rtatos& bannitos, qui deportatis æ- quiparantur, poſſe agere ex contractibus iuris gentium.& ſubinde quærit etiam poſt mortem g banniti ad quem dicta bona deferantur, an ad fiſcum, an ad uenientes ab inteſtato? Attende 5 wmant etiam quoniam ex iſto tex. colligi ſolet, in publicatione bonorum non contineri bona futura, Grcaidem ai ſedtantum præſentia. Abb. in conſi./ 1. in 2. uol. Hoc idem latè docuit Dec. in conſi. 438. colu. 6 Arreenmbuali f.&x in conſ. 442.vbi ex hoc infertius adeundi hæreditatem, quod habebat bannitus, non tran tantum tcioen free in fiſcum, neque ius conſequendi legitimam. vide etiam Curt. in conſi. 59.& Feli. in c. ad li- rettin can sa berandam, de ludæ. mendl SFummarium in d.l. ſi mandauero. I. ſi tibi femand. ſtalnutan m N ſeüpſum eligere poteft. and. 2 ℳts& guomodo yoſſit aliquus ſeipſum eligere. wencäpoleexenn 9 Sn, hin De an,eana.„, deofde M, Fle qui prælatur eligitur, ſi elebłionem talem reſpuit quando eſt idoneus, mortaliter peccat. 4 QLui bona diſtribuere tenetur, an ſibi& fau applicare poſſitʒ an non. mand.. Bar.in d.l. ſi mandauero. S.ſi tibi.ff. manda.„ A2 1 cadantis. 1I BARr. in cadem. l.§. ſi tibi, colligit ex iſto tex. Neminem t ſe ipſum poſſe eligere. Ex hoc boſt monem, Wmirn 1 mandatum dorrr 1.60. Colu. 4Anl uand. 1 dus Perunn d. ati non præisi= 1. 57.COl. Ks aph. Cumaince le renunc.Gi3t ei non fuitpaxii 3* 1. h radlouas” n lllas huiufmod Klle, 1 2 d fe K ordll.. 19 aA Brünl 20 D“ Jiderut. 9019 Bar. documento decidit quæſtionem Dec. ſequutus glo. in cap. licet, de elect. ſcilicèt, neminem Cardinalium in conclaui pro eligendo Pontifice exiſtentium poſſe ſe ipſum eligere.& indi- ſtinctè ait, ſuffragium alicuius non eſſe annumerandum in duabus partibus ſuffragiorum, quæ in electione Pontificis exiguntur. Sed in re propoſita aliter ſenſit Abb. in d. c. licèt, vbi ait præ- dicta locum habere quando per ſcrutinium occultum huiuſmodi electio fieret, alioqui uerò ſi per ſcrutinium apertum, ſiue acceſſum procederetur; quia eo caſu alijs ipſum eligentibus con ſentire uideretur. hoc idem latius uoluit idem Abb.in c. Cumana.& in c. cùm in iure, eodem ti- tu.& in conſi. z 5. in 2. vol. Pro cuius opinione facit glo. not. in l.ſtem eorum. ff. quod cuiuſque uniuerſ.nom. in uoce, petitioni. quæ ait, ſi aliquis publicè& palàm honorem effagitet, ſuffra- gium patris ei prodeſſe; alioqui uerò ſi occultè fieret: quia tunc ambitus& ſimoniæ reus efft ceretur. atque ita palàm& publicè multa fieri permittuntur, quæ clam prohibentur. Et an& 2 quomodo t poſsit aliquis ſe ipſum eligere, tradit Cæpoll. in cautel. ↄ6. tamen(ut dixi) contra- rium indiſtinctè tenuit glo. in d. c. licèt. quam ſequitur ibi Dec. per hoc Bar. documentum,& alia per eum ibi adducta. quibus addo Roma.in conſi. 227.& trad. per Abb. in c. cùm poſt pe- titam, de elect. Et re uera potior eſſe uidetur iſta ſententia, cùm nemo ſibi ipſi honorem ſume- re debeat.c. dilecto, de elect. c. in ſcripturis, 8. q.⁊.· Prætereà inter eum, qui dat,& eum, qui acci- pit aliquod debet eſſe diſcrimen, vt traditur in c. f de inſt.& ad rem facit..j. ffi de author. tutor. 3 vbi conſtitutum eſt, neminem t ſibi ipſi authorari poſſe.& hanc partem ſequutus eſt. B. Thom. in quolibet. zcart. I.& quolib. art. 9. dicens rationem eſſe: quia aut is ſuperbus uidetur ſeipſum idoneum exiſtimans, aut iniuſtus, ſiſe non idoneum putaret. Ex qua quidem B. Thom. ſenten- tia colligitur, quemadmodum aliquis ſe ipſum eligere non poteſt, ita neque poſſe contra ſe fer re ſuffragium, cum poſsit eſſe idoneus. Id quod optimè cõprobatur ex ijs, quæ tradidit Archi. 4 in c.ſi electio, de elect. in 6 dicens, eum, qui prælatust eligitur, ſi huiuſmodi reſpuit electionem quando eſt idoneus, peccare mortaliter, idem ait Fel.in c. ſi uerò, col. 5. de iureiur.& in rubr. de teſti. cogen. vbi amplius ait, aliquẽ ad ſuſcipiendas huiuſcemodi dignitates iure poſſe cõpelli. Ex quibus omnibus ſanior uidetur eſſe ſententia, vt indiſtinctè ſuffragium alicuius inter ſuffra- gia eligentium eum annumerari non debeat, ne is aut ambitus ſi proſe, aut iniuſtitiæ reus eſſe uideatur, ſi contra ſe ſuffragium ferat. Ex ijs clariſsimè conſtat, ſi in electione Pontificis ſola ambitus ſuſpicio operatur, vt alijs Cardinalibus eum eli gentibus aliquis nequeat conſentire, Q quantò — +— 8 2 Mandati. quantò magis à ſacris legibus abhorreat, talem ac tantam dignitatem, cui totum or nandi onus incumbit, medijs quandoque etiam ilicitis afectare, vel fauore prine rium, aut quauis humana gratia ęam affectantibus conferre. Caueant à Deo ulton bem guber pum ſecula- e, qui hæca. gere non uerentur; quia ſcopus& finis Cardinalium in quocunque negotio eſſe debet uor principum laicorum, ſed duntaxar uniuerſalis eccleſiæ honor& dignitas 8 Azaufe · unde digreſsi ſumus, quid dicendum ſit de illo, qui bona t diſtribuere tenetur, an ſibi d 0 ea poſsit applicare, an non? vide Balkin cõſ. 28 7. in 4. vol. Bal.& alios in c. cùm in jure, de Cles Paul. de Caſtr. in conſi. ¼47. col. fi. Calder. in conſi. 3 1. in tit, de teſtam. ubi tradit nunquid il qui bona tenetur diſtribuere pauperibus, poſsit proprijs filijs dare? vide eundem 4 Summariuminl, inter cauſas. fe mand. Morte mandantis mandatum extingui, Bar. inl. inter cauſas. ſf. mand. BaARr. in d.liinter cauſas, ait, morte t mandantis extingui mandatum. vide Alex. poſt Bar in l. eius qui, col. ů. ff.ſi cert. pet. Hoœ intellige ſi res eſt integra, alioqui non; ut per Dec.in conſ. 40 4. col. fi.& de bac re uide omninò helin. in c. relatum. de off. deleg. ubi inter cætera inqun, mandatum factum ad pias cauſas uel fauore dotis, morte mandantis non extingui.& plenè per eundem in c. cùm dilecta, nu. 4ᷓ 1. cum ſeq. de reſcrip. Summarium in d.. inter cauſas. T. non omnia. femand. Damna quæ procurator patitur caſu fortuito, non ſunt imputande mandanti. Bar. in d. l. inter cauſas. S. non omnia. ff. manda. Ba. in ead. l.S. non omnia, inquit, damna, t quæ procuraror patitur caſu fortuito, ut quia incidit in latrones, non eſſe imputanda mandanti.& ſimiliter ſi fuit infirmus, expenſas ab eo repeti non poſſe. vide Abb.in c. cùm pro cauſa, de procurat. Fummarium in l. ſifideiuſſor. T. quædamf ff. mand. Acn eſt imputandum fideiuſſori, qui apices iurus omiſit. DVerba ſant intelligenda ſecundum puram eæ bonam fidem. Nbil eſt adeò fermum indubitatum, Vt ſuſcipere non poſſit quandoque dubitationem. In curia mercatorum procedendum eſt de bono& æquo, omiſſis ſolennitatibus iuris. Bar. in. ſi fideiuſſor. S. quædam. ff.mand. BaA n. in d..ſi fideiuſſor.. quædam, tradit non eſſe t imputandum fideiuſſori, qui apices iu ris omiſit.& quid dicatur eſſe de apicibus iuris, de hac re, ſclicèt quid ſit de apicibus iuris pro cedere,& de bono& æquo, vide Curt. in l. ſingularia, propè fi. ff. ſi cert.pet. Alex. in l.placuit. C. de iudic. Eeli. in c. cùm ueniſſent, verſ. fallit iſta concluſio, de teſti.& in c. nullis, de præſumpt.& in c. fi de præſcrip. Barb. in conſi.. colu. 1 2. in 2. uol.& in conſi. 29. col. 3.& ſequ. eod. uol&in conſi. 3 1. colu. 2. eod. uolu. Roma. in conſi. 94.& in conſi. 149. Imol. in conſi. 141.& in conſi. 146. col. 3. Card. in conſi. 1 ³4. col.fi. Ana. in conſ. 52. Bal.in c. adeò, col. f. de præſcrip.& in c.3. col. 3. de offic. deleg. Aret.in l. ſi ſeruum. S. ſequitur. f, de uerb. oblig.& in conſi.3. col. penul.vbi tradit, quid iudicet clauſula continens, uerba t eſſe intelligenda ſecundum puram& bonam fi⸗ dem.& in conſi. 1 26.& ſeq. Alexand. in J. milites. C. de teſta. milit.& ad hanc.l. uide Felin. in c.ſt duobus, colu. z. de appella. Soci, in conſi. 23 1. colu. 7. in I uolu. vbi dicit, quamuis cauſa de bo⸗ no& æquo& omiſsis apicibus juris cognoſci debeat, tamen propter hoc non intelligi reiectã eſſe llam probationem, quæ alioqui requirebatur, ſed tantummodò cauilloſam.& idem ait in conſi. nauu m DE ln n trituri drnlfetra mALiumi lmilbähr wiürnſe Amanvuchen cataobrdew mäceakeme mermmchen ddewaN dedarodcn duunm wisſäl trtu z cedergne cermdl empr Kas dereiude ordneme Ccürer l - tenana, 2 6 ndl. ſercoh ſielde Lumandumm itn raraoquidogu. of delegadim andanrö noneriwit nua.f.mal. „ 14 mandanti, manda. urator patitut- ter ſi fuit inim u. fmant. uendegue dutta ſolenuutatuum — conſi. Mandati. 306 120. col. 7. eod. uol.& de hac re uide pulchrè apud Barba in conſi. 86. in 3. volu.& Ang. in conſi. 21 9. col. 2. Et ad prædicta facit, quia ſubtilitates iuris deridet imperator in l. fI. C. dele- gi. nihil enim eſt adeò firmum t& indubitatum, ut ſuſcipere non poſsit quandoque ſollicitam dubitationem.text. eſt in auth. dẽ tabell. uerſ.& non fingant tabelliones.& quæ nam ſubtilitas reijciatur,& quæ etiam admittäturdeclara ut per Abb. in c. dilecti, de iudic. Et quid operetur clauſula, omiſſa iuris ſubtilitate, vide Feli. in c. 1. nu. 84. de conſti. Et quid operetur clauſula, ut de plano procedatur,& aliæ ſimiles clauſulæ. vide Feli. in c. olim, col. fin. de accuſat. Et multos caſus in quibus procedi debet de bono& æquo, enarrat laſ. in liſi cùm dotem, in quæſt.. ter- tiæ quæſt. princ. ff. ſolu. matri. vbi inquit, non curamus de apicibus iuris, vt ibi per eum.& dum Bar. ibi ſubiungit, in curia t mercatorum procedendum eſſe de bono& æquo omiſsis ſolemni- tatibus iuris vide in ſimili caſu, compendioſam factam per uerba merè directa obligare in cu- ria mercatorum, alioqui uerò non, ut per lo. Baptiſtam de ſancto Seuer. in repet.l.precibus, in 5 fol. C. e impuber. quamuis hoc forte morderi poſsit ex dictis per Bart. hic.& uide Iaſ-in l.ij. §.f. ol. 6. uerf. ſextò. ff1 de uerb. oblig. Dec. in c. ex parte.ij. in 3. notab. de off. deleg.& Soc. in d. conſi. 23 1. col.. verſ.primò, in 1. uol. 3 Jummarium in A... ſideiuſſor. T. in omnibus, rmand. Autoritate ſententia impedri conqictionem in lebiti. Bar. in dl ſi fideiuſſor. S.in omnibus. ff. mand. BAN T. in ead..§.in omnibus, ihquit, authoritate t ſententiæ impediri condictionem in- debiti. vide Paul.de Caſt. in confi. 32 5.col pen.& Beli. in c.cæterùm, col. fi.de off. ordi. — Am. Fummarium in!. ſi hominem. ff. mand. Generalu procurator mutare non debet ea, quæ à domino feecialiter mandata fuere, niſi ex iuſta cauſa. Ex ſola uoluntate conietturata idetur reuocatum mandatum.. Hr3lII E Bar. in kſi hominem. ff. manda. BART. in d. Lſi hominem, colligit ex text. generalem t procuratorem mutare non debere ea, quæ à domino ſpecialiter mandara fuere, niſi ex iuſta cauſa, quam dominus ignorauit. vide ad ornatum huius materiæ Beli in c. 1. de conſtit. in 7. fallen.& in c. qualiter& quando, nu. 4. de accuſat. vbi habetur, ſi conditio procuratoris mutata eſt in deterius, ſemper ipſo iure manda- tum eius cenſetur eſſe reuocatum. vbi ex hoc infert ad alias quæſtiones ſcitu dignas.& ideò ſi procurator efficitur inimicus mandantis, mandatum reuocatum cenſetur,& ab eo geſta irrita ſunt& inania. Bar. in l.ſi cùm Cornelius. ff. de ſolu.& Beli. in c. ex parte decani. nu. 42. de reſcr. Hoc tamen intellige ſi debitores ei ſoluentes ſciebant eius conditionem fuiſſe mutatam, alio- qui uerò non. Hæc eadem concluſio procedit etiam quando non mutatur conditio procura- toris, ſed illius, cum quo eſt agendum: ita ut ſi procurator uidet cõditionem illius ita eſſe mu tatam vt ueriſimiliter mandans non mandaſſet actum illum eſſe eo modo gerendum cum eo, debet procurator abſtinere: quoniam ex ſola t uoluntate cõiecturata uidetur reuocatum man datum. d.l. ſi cùm Cornelius, facit ratio huius. l.& quod habetur. in J. ſi quis cum ſciret. ff. pro empt.& ad materiam huius.l.vide Alex. in rubri. ff. de off. eius, col. 3. Feli. in c. de cætero, col. 2. de re iudic. Roma.in conſi. ↄ4. col. 2.& in conſi. 325. col. 3.& in conſi. 420. col. fi. Bal. in c. cùm ordinem, col. pen. de reſcrip. Barb. in c. de cauſis, col. 10.& ſeq. de off. deleg.& Ang. in authen. hoc inter liberos.C.de teſta. Jummarium in l. ſihæreditatem. frmand. Hæreditas poteft eſſe damnoſa legatum autem non. Bar. in. ſi hæreditatem. ff. nand. BAN. in d.l. ſi hereditatem, dicit, hæreditatem poſſe t eſſe damnoſam: legatum autem nõ. ideo mandatum de adeunda hæreditate poſſe eſſe damnoſum. Ex iſto text. comprobaturid, quod Aret. conſuluit in conſi. 46. vbi ait, relicta hæreditate, videri relicta commoda& incom- moda. vide l. hæreditas, cum ibi trad. ff. de reg. iur. Q 2 Jumma- 2 1 Mandati. Jummarium inl. rogatut. frmanda. Bee Fideiubens in minus quam fuit mandatum, ablionem habet mandati. 2t400 — 4dSe a.No. Bar. inl.rogatus. ff. mand, 05 BA R. ind.Jrogatus, ſic ait inſumma. fideiubens t in minus quam fuit mandatum, baber 3 actionem mandati‚ alioqui uerò ſi in plus fideiuſsit. vide Bart. in 1.Græcè.§. illud. ff. de fideiuff. dum opponit de hac.l.& eam declarat.* Jummarium in l. ſi fundum frmand.. Si mandauero ut emas rem, quam habes communem cum alio, certo pretio tuam codem pretio dare teneru. Bar. in I. ſi fundum. ff. mand. 1 1 Cn 20 aliorum pPartibur emptu, . BaARr. in d.l.ſi fundum, tradit hoc in ſumma. Si mandauero t ut emas rem, quam habes communem cum alio, certo pretio, aliorum partibus emptis tuam eodem pretio dare teneris: ſi uerò pretium terminatum non fuerit, tua pars arbitrio boni uiri æſtimabitur. Ad iſtum tex. uide Bal. in lj. col. 6. ff.ſi cert. pet.& Iaſ-inl. frater à fratre, in 1 3. notab. ff. de condit. indeb. ybi etiam in 9. col. in ꝙ. notab. citat iura probantia id, quod aliquis contra alios facit, cenſeri facere etiam contra ſe ipſum. 1 F. ammarium in l. Lucius. femanda. 45. 1 Jle qui obligauit pro alio pignus uel ſe opſum, poteſt agere ante quam ſoluat. Bar. in l. Lucius. ffA( nannd. BaR. in d.. Lucius; ait, eum, qui obligauit t pro alio pignus, uel ſe pſum poſſe agetean- tequam ſoluat, ut liberetur in caſibus hic expreſsis. De hac re uide Alex. in l.facere poſſe. ff. ſolu. matrim. Barb. in c. 2. col. fi. de fideiuſſ. Bald. in c. ex reſcripto, col. 2. de iureiur.& ibi Belin. in fi.& Barb. in c. conſultationibus, col. 2. de off. deleg.& in re propoſita uide Antonium de Fa- no in tract. de pignoribus& hy pothecis, in 3. membro ſextæ par. nu. 66.& ultra caſus in hac.J. commemoratos, Rom. in ſingu. 00. incip. Quæro à te, tradit alium caſum, qui eſt, ſi fideiuſſor, qui pro alio promiſit, vult ire ad ſtudium, poteſt illum cogere, pro quo interceſsit, ut eum libe ret. citat mirabile dictum Spec.in tit. de iudic.S. ſpeciali, verſi. quid ſi de fideiufſ.. Jummarium in l. ſi mandato ſemanda. Jlle poteſt agere actione mandati, qui mandatum impleuit. Bar. in l. ſi mandato. ff. nanndd. BAa. in d. ſi mandato, inquit, eum poſſe t agere actione mandati, qui mandatum imple- uit, ex quo infert, creditorem non teneri ſuſcipere alium uenientem ad defendendum cauſa no uandi. vide Alex. in l. facere poſſe,& in.ij. in princ. col. 2. ff. ſol. matr. Summarium inl. Quintus Mutius. rmanda. Jlle qui parcit pudori alterius ad alterius commodum, non excuſari. Verecundia eſt recuſare, quod patto nudo permiſſum eft. Bar. in l. Quintus Mutius. ff. nand. BART. in d. l. Quintus Mutius, ait, eum, qui parcit t pudori alterius ad alterius commo- dum, non excuſari; alioqui uerò ſi parcit pudori proprio. vide Bart. in l. non ſolùm.§. morte, col. õ. verſic. circa tertium. ff. de oper. nou. nunc.& ibi Iaſ. col. 19. vbi ponit regulam de hono- re& honeſtate.. Bar. in eadem l. colligit ex glo. uerecundiam t eſſe, recuſare quod pacto nudo promiſſum eſt ideò infert ad mercatores, inter quos procedi ſolet de bona æquitate, vt opponi non debear iſta exceptio, non interuenit ſtipulatio. vide Bar.& quæ poſui in eum inl. ſi lideiuſſor.§. quæ- dam, ſuprà eod. tit. Et adde in eadem curia mercatorum non habere locum excuſsionem be. norum principalis debitoris.. fI. C. de reuoc. ijs, quæ in fraud. credi. cũ prædicta excuſsio ede apicibus iuris,vt trad. Bal. in l.ſi mancipiũ. S. I. ff de euict. in apoſtillis ſuis poſt gl. ualde notabi- Lem. vide ẽt ad hoc omninò Barb. in rubri. de cõſt. col. 1 6.& in c. ex parte. 2. col. 3. de oroeſs⸗ negum A hilmt rnuännig nitati ulumatt 1Wn Neaden dienNoite ddbacn Hänpuege dben Abämne w Date üücrni 7 1 Dnlnt. BA ſibebalinc lilmaul r laaſehan 1 3 lue anm Mita, larne diacg Ln ut 94 lasud 1 u certo— Dretu, ünan lauero f ur enwonn 5 am eoder ſnun dnü uiti eltimdne, à.norab Ktean, di contta alio kn — — quam ſalaat. Snos,lleipimn lac te ucce Aerii ripto cola deiral are propoſtaucln atx par nu. 469.gädr dit aium cauna ere, pro qirte erſi qgidli tit nda. one mnd enientem adte F fol matr. nunda. cuſari. are qpod r, t . in eumöl pou 190 9 I — — Mandati. 307 & Aſex. in conſi. 249. Pro inueſtigatione, col. 5. in lib.primi& ſecundi uol.vbi ait, ſi fideiuſſor ſoluit uſuras pro principali, etiam iniuſtè coactus, non poteſt principalis ei opponere huiuſmo di exceptionem. ad quod uide omninò Abb. in conſi. 6 o.in 1. vol. non prætermittas Alex. cir- ca prædicta in conſi. 41. col. 2. in 3. vol.& pulchrè Barb. in conſi. 86. in 3. volu. Curt. in conſi. 6. Dec.in conſi. 7. col. 2.. Jummarium inl. qui mutuam, ſ. mand. Ea quæ dubitatioms tollendæ cauſa inſeruntur ius commune non lædere. Bar. in l. qui mutuam. ff. mand. BaART. in d. l. qui mutuam, inquit, ea, quæ dubitationis f tollendæ cauſa contractibus inſe- runtur, ius commune non lædere. vide Romain conſi. 1 2 1I. in fi.& dum Bar. in eadem 1.§. non ideo minus, ſubiungit, procuratorem intelligi reuocatum quando dominus comparet in iudi- cio,& aliquem actum facit. vide Alexin.procuratoribus. col. j. C. de procur.& in conſi. 128. in 6.vol. vbi tradit etiam eidem procuratori mandatum renouatum eſſe cenſeri, quando ſciẽte & patiente domino iterum in iudicio facit aliquem actum. 400 11 SFummarium inl. ſipræcedente. ffmand. AMandatum morte finitur. Bar. inl. ſi præcedente. ff. mand.. Bar. in d.I.ſ præcedente, ſic ait; mandatum t morte finitur, ſed non actio mandati. Li- mita ut per Bar. in l.pen. verſi. placebat.ff.ſi cert.pet.vbi doct. Summuarium in l. ſimandato Titij. J. Paulus. femand. Bona fides quæ in contractibus requiritur, facit ut id, quod non poſſim ut ego, poſſum ut alius. Bar. in l. ſi mandato Titij. S. Paulus. ffA. nand. 1 BAR. in d.l. ſi mandato Titij. S. Paulus, ſic ait in ſumma. Bona fides, t quæ in contraſtibus requiritur, facit, vt id, quod non poſſum ut ego, poſsim ut alius. vide Bar. in l.eum qui ita.§. qui ita j. frde uerb. oblig.vbi Iaſ.col. 4. verſ.tertid. Summarium in l. ſi mandato. I finali. femand. Cautio illa idonea eſſe cenſetur, quæ fi cum fideinſſöre uel pionore. Bar. in d..ſi mandato.§. fi. ff.K nanda. BaA R. in eadem.§. fin. ait, cautionem t illam idoneam eſſe cenſeri, quæ fit cum fideiuſſore uel pignore. vide glo. in l.nec ei permittitur. õ.ſi ff. de adopt.& glo. ſing. in lſi debitori. ff. de iu- dic. Oldr. in conſi. 68. Doct. in c. ad noſtram. j. de procura.& Soci. in conſi. ⁊ 27. col. 2. in 3. vol. †† vbi ait, hanc glo. communiter eſſe approbatam. vide etiam ad hoc glo.& doct. in lij. ã adij- +½+—— ci. ff de fideicomm. liber. Doct.& glo. in uoce, ſufficienter, in c. 1. de ſequeſtr. poſſ.& fruct. glo. & doct. in c. quoniam. S. in alijs, ut lit. non cont. Doct. in c. per ueſtras, de donat. inter uirum&. uxor. Doct.& glo. in uoce, ſufficiens, in c. ex parte. j. de uerb. ſignific.& glo. 3in c. piſanis, in uoce, ſufficienti, de reſt. ſpoli. 1 Jummarium in l.creaitor. ff. manda. 2 Pendente appellatione mandatoris poteſi reus conueniri. Bar. in l. creditor. ff. mand. BART. in d.l.creditor, inquit, pendentet appellatione mandatoris poſſe reum conueniri. vide Bal. in c. quod tenentur, de appell.& in c. ſollicitudinem, col. 2. eod. tit. 8 § ummarium in d. creditor. ſ. Lucius, fmand. Sialiquid liberæ uoluntati alicuius committitur, dolum excludi. 2* Si cauſa eſt commiſſa iudici ut eam ſuo arbitrio decidt, 2trum ab eo poſſit appellari. n his quæ commiſſa ſunt arbitrio alicuius, partem lædi& grauari non poſſe quin detur appellatio. Abfarditas& prauus intellettus eft euitandus, faciendo etiam uim uerbi ipſius conceſſions. Bar. in d. l. creditor. S. Lucius. ff. manda. 383. 14 BARr. in ead. l.§. Lucius, colligit ex iſto tex. ſi aliquid liberæ uoluntati t alicuius committi- tur, dolum excludi. Ad materiam huius tex. vide Imol. in conſ. 29. Attende quoniã ex hoc Bar. G3 documento 19. . 1 Mandati. documento colligitur, quando committitur arbitrio alicuius, tunc poſſe interuenire! ſie dummodò ſit ſine dolo. Tamen contra hoc uidetur eſſe glo. in l. pen. ffide arbitrbilie vnenn tit ur alicui ut ĩudicet ſecundum uoluntatem ſoam, intelligitur ad arbitrium boni uiri Ke datur reductio, ſi interuenit læſio, etiam ſine dolo.& propterea ex hoc tex.reprobatilam 5 * Soc. in l.j. col.. uerſ.& licèt glo. ſit comm. approbata. ff. ſolu. matr. vide Bar. in cenneſnd 8 fi ffl.de uerb.obliga. in 2.col.q. 5.& in l ſi ſic, in princip. ffr de leg. 1.& in l. cùm quidam, in u8 ff de leg. 2. lſtam regulam limita ut per laſ. in ſ.filiustamiliàs. in princip. in 1. notab.ff doede oblig.vbi ad hoc iſtum tex. putat eſſe ſing. Adde etiam in re propoſita, quando committitur ä quid arbitrio alicuius, intelligitur de arbitrio boni uiri, niſi alio qui ille etiam hoc modo termi. nare debuiſſet, nam tunc ut uerba aliquid operentur, intelli gitur de libero arbitrio. Peli. in c.1 nu. 86. de conſt. Ad hæc uide Dec. in. in perſonam.§. generaliter. ff.de regul. iur.& ubicun ue aliquid cõmittitur arbitrio iudicis, boc intelligitur, vt regi, ac moderari debeat à lege polgn ſuetudine;& his ceſſantibus, à ſimilibus ad ſimilia. Dee.in c. de cauſis, vbi etiam ali. de offde. leg. Hic opportunè quæ rendum eſt ſi cauſa t eſt commiſſa iudici,vt eam ſuo arbitrio decidat vtrum ab co poterit appellari? Paul. de Caſt. in l. iubemus. S. differre. ff. de in lit. iuran. dicitnon pPoſſe.& ita inquit uelle Innoc. in c. conqueſtus, de uſur. id quod intellige uerum eſſe, quando committitur eius libero arbitrio, ita ut proferre pPoſsit, quod uult, ut habetur in Lcuùm quidam 2. ff. de leg. 2. ſed ſi ſimpliciter eius arbitrio committitur, de arbitrio boni uiri intelligitur.l.ſi 5 bertus.ff.de oper.liber. tunc licita eſt appellatio, vt eſt tex. cum glo. not.& ibi Bar. in l. ſi qua in glo. magna. ff. de uerb. ſignific.& eſt glo. in c. ſuper his, de accuſat. vbi Abb.& alij.& glo. iuncto text. in c.. de confeſſ. in ſexto.& Gemin. in c. 2. de iuram. calumn. in 6. Roma. in ladmonend, in fi. f.de iurciur. Atque ita concluditur in ijs, quæ commiſſa t ſunt arbitrio alicuius, partem læ di& grauari non poſſe, quin detur appellatio, ſecundum glo. in c. 2. de corp.vitiat.& Bart.in d. Iſi qua,&e Feli. in d. c. ſuper his, uerſic. in glo. igitur contra glo. hic, quæ non læſionem& graua- men excludit, ſed dolum ſolum in commiſsis arbitrio alicuius. Quid ſi committeretur Aliquid conſcientiæ alicuius, an liceat appellare?& uidetur dicendum quòd non, ſecundum glo. in c. ſtatutum, in uerbo, relinquatur, de reſcrip. in 6. tamen contra hoc eſt glo. in clem. 1. de iure pa tro. vide pro concordia Eeli in d. c. ſuper his, verſ. quartò limita, nu. 1 5. Attende tamen pro ue- ro intellectu huius arbitrij, quòd quamuis aliqua eſſe differentia uideatur uttum aliquid ſim- pliciter cõmittatur arbitrio alicuius, aut dicatur eius libero arbitrio, ut ex præcedentibus col- ligi poteſt, tamen in quacunque generali& plena atque ampla poteſtatis conceſsione, ſemper ſubauditur ne aliquid turpe, nec doloſum, nec illicitum, nec iure prohibitum intelligatur eſſe conceſſum...l. in fraudem,& l. cùm filius. f. de teſta. milit.& l. iij. ũ. ſi procurator. ff. quod quiſ- que iur. ſemper f enim abſurdus& prauus intellectus eſt uitandus, faciendo etiam uim uerbis ipſius conceſsionis.J.ſcire oportet.. aliud. ff(de accuſa. tut. I. benignius. ff. de legi. Lap. in ſua al- leg. t 28. et ad prædicta uide Abb. in conſi. 18. in 2. uol.& Bal. in cõſi. 1 3 8. in 5. uol.& dum Bar. in fi.huius. S. Lucius. ait, idem eſſe dicere plenum mandatum, ſicut liberum: vide omninò Bal. in l. ſi procurator. C. de procur. Jummarium inl fi rmand. Mandati agitur ſiue aliquis mandatum impleat, ſiue aliud æquipollens faciat. Bar. in l.cum controuerſia. quæ eſt. l. fi. S.- mandaui. ff. nand. 1 Bakr. in d.1.fl. S. mandaui, ſic ait in ſumma. Mandati t agitur ſiue aliquis mandatum im- pleat, ſiue aliquid æquipollens faciat. De hac re uide Oldra. in conſi. 1 26.& Alex. in conſi. 40. Circa primum, col. ſi. in 5. vol. vbi inquit, eum, qui habet mandatũ ad compromittendum polle tranſigere: quia eſt æquipollens,& citat hunc tex. vide Alex. in conſi. 79. Bleganter& ſubti⸗ liter, col. I. uerſ. circa ſecundum, eod. 5. uolu. Jummarium in rub: ſf. pro ſoc. 1 Quomodo in ablione pro ſocio libellus ſit concipiendus. — Lucu- 1 wülttla utüui iutuuridd encmüi mucrian. hähbadde Araäaapa Keadderia dumdüs 1 DAnn 1 A here uer cqpiulze tumeinc ſonem ol- inlibbem &Sociin bunn G dal nin müägu nanax a. 1 lccuſi. ſbi Aka caumn in 6 Komuält ſſa tfunt arbiron. loiinc.- decmm glo.Nic qur miin uins. Vidfc ddum quodum; atra hoceſtgtiò- imita, nu. 1N crentia uiden O arbitrio, ure 1 mpla poteſtas ꝛec iure prodtn KliijS(m ditandus, fuien, Ibenignisftat Balincöi lud 1m, ſcutlbam 7 uirolet Au⸗ nduifnas dvus 4 murſoxd l ut e dran coohi uinduli ¹ ch leu lerin cont 9 Pro ſocio. 140 Lucubrat.in rubr. ff. pro ſoc. HIRCA hanc rubricam qũo in iſta actione pro ſocio libellus t ſit concipiendus, uide Iaſ.in§. ſequens alia, col. 8. verſ. ſequitur in tex. inſt. de action. ubi ponit multa ſingula A ria in hac materia, ut ibi uidere eſt. Item ſcias ex cõtractu ſocietatis aliquem nõ deſi nere eſſe dominum rei ſuæ.i ſi tibi areæ. ff. de præſcrip. uerb. ubi(Deo fauente) dicam aliqua. Summarium in l.j. T. in ᷑ſocietate. ſfpro ſoc. Donunium ſine poſſeſſione uera trangferri. Bar. in 1j.. in ſocietate.ff. pro ſoc. BARr. in d.1j.§. in ſocietate, inquit, dominium t ſine poſſeſsione uera transferri, ſed ficta. Quæ ſit ratio, uide apud Iaſ.in I.ſi ſocius. f.ſi cert. pet. Hoc tamen limita quò ad bona quæ nũc ſunt communia, alioqui uerò quò ad futura. Alex. in J. ij. õ. incertam. col. fi. ff. de acquir.poſſ. Jummarium in l. coiri. ſf. pro ſoc. Societate contrata ſimpliciter, lucra tantum perſonalia ſunt communicanda. Bar.in. coiri. ff.pro ſoc. BaARI. in d.. coiri, ait ſocietate t contracta ſimpliciter, lucra tantum perſonalia eſſe com- municanda. vide Bal. in conſi. 4. in 5. vol. Fummarium in l. ſed ſi adijciatur. f. pro ſõc. Vnum uerbum fpeciale additum uerbogencrali reſiringere illius ſignificationem. Bar. inl. ſed ſi adijciatur. ff. pro ſoc. BAn. in d.l. ſed ſi adijciatur, colligit ex tex. vnum uerbum t ſpeciale additum uerbo gene- rali reſtringere illius ſignificationem. vide Alex. in conſi. ö. col. 2. verſ. pro hoc facit, in 3. volu. vbi citat hunc tex.facit tex.& ibi Soc. in l j. ff.de reb. dub.& in J. verum. ffide minor.& quod tra ditum eſt per doct. in c. contingit, de dol.& contu.& in c. I. de cond. appoſ. Hoc idem tradidit Roma.in conſi. 23 1. præmiſſorum doctorum. ad quem accedit Soci. in d.lj. in 1. notabili. fB. de reb. dub. Ex quibus decidit Mari. Soc. iun. in conſi. 11 2. nu. 14. ſi aliquis à teſtatore prohibitus eſt uendere, pignori dare& alienare, hoc uerbum alienare, quanuis ſit generale, reſtringendũ eſſe ad alienationem inter uiuos: quia illa uerba ei adiecta, ſcilicèt uendere,& pignori dare, re- ſtringunt huius uerbi ſignificationem. Jummarium inl. ſi conuenerit. fe proſoc. Patꝛo de non diuidendo ſocietatem habet tacitam conditionem mii ſocius ſit odioſſus uel moleſtus. Bar. inl. ſi conuenerit. ff. pro ſoc. BAR. in d.. ſi conuenerit, in ſecundo notabili ait, pactum t de non diuidenda ſocietate ha- bere tacitam conditionem, niſi ſocius ſit odioſus, uel moleſtus. vide Alex. in conſi. 1 60. Viſis capitulis, col. 2. in lib. primi& ſecundi uolu. vbi hoc idem confirmat,& citat hoc Bar. documẽ- tum,& in conſi. 7. In conſultatione, col. 3. nu. 24. in 5. vol. vbi tradit, vaſallum poſſe petere diui- ſionem quando alius conſors in feudo eſt rixoſus,& citat hunc tex. vide Docto. maximè Salic. in l. iubemus. C. de ſacroſanc. eccleſ. Curt. in conſi. 6 8. col. antepen.& ſeq. Barb. in conſi. 20. col. 5.& Soci. in conſi. 6 7. col. fin.& in conſi. 1 6 5, col. 9.& ſequ. in I. volu. vbi in materia, ut propter periculum ſcandali poſsit diuidi, optimè loquitur.& ita inquit ſenſiſſe etiam. B. Thom. in 2.2. quæſt. 3 7. in princip. Ad prædictam concluſionem acceſsit etiam Io. de Plat. in l. j. in 5. not. C. quand.& quib. 4. pars debe. lib. 10. Jummarium in l. idemque erit, ſf. proſoc. 1 oneſt imputandum marito ſi medicum non adbibuit ad curandam uxorem ſi facilè medicum inuenire non potuit. (24 Bar. 9₰ Pro ſocio. 8 Bar. inl. idemq́ue erit.ff. pro ſoc. BAN. in d. l.idemq́ue erit, tradit, non eſſe imputandum marito t ſi medicum non adhi. buit ad curandam uxorem, ſi facilè medicum inuenire non potuit. vide Alex.in liſi ab hoſtibus. fl.ſol. matr. col. 4.& ſeq.& in l. de ætate, quam legit in J. recuſare. S.fi. ff. ad trebell.& in l ij§. 2. ff. ſi quis caut.& Aret.in c. intelleximus, in fi. de iudic. Et dum Bart. ibi in f. tradit rationem diffe. rentiæ inter aduocatos, procuratores,& medicos, qui poſſunt habere curam plurium cauſarũ, vel hominum,& inſtitores, qui uni tantum negocio præeſſe poſſunt, vide Aret. in conſi. 1 6. col. 3.& ad id quod de medico dictum eſt, uide quæ latius poſui ad Bart. in d. l. ſi ab hoſtibus.& di. cas, eum, qui non adhibuit medicum, cùm potuerit, non excuſari: quia mortis cauſam dediſſe intelligitur, ſecundum glo. ſingul. in l. quòd ſi nolit. S. ſi manci pium. ff. de ædilit. edic.& Paul. de Caſt. inl. ſororem. C. de his quæ in teſta. delen. Hoc tamen limita niſi infirmus morbo incurabi- li ægrotaret: ita Soc. in conſi. 10 5. col. fi. in 3. uol. Summarium in l. Lucius lubro. ſf proſoc. Quilibet ſocias rationem reddere tenetur quolibet tempore. Bar. in l. Lucius libro. ff. pro ſoc. Bakr. in d.J. Lucius, ait, quemlibet ſocium t rationem reddere debere quolibet tempo- re. Vide Soc.in conſi. 46.& in conſi. 213. col. 3.in I. vol.& in conſi. 192. col. penult. verſ. circa quintam, eodem uol. vbi ait etiam fratrem, qui adminiſtrauit„cogi debere ad reddendam ra. tionem fratri ſuo. Jummarium in!. merito, f pro ſoc. Vnuſquiſque in dubiopræſamitur uoluiſſe uti iure ſuo. Didtum teſtis qui dixit uelle Titium obtinere, quomod, ſit intelligendum. Dubia facta quo animo facta ſint, in meliorem pPartem ſant interpretanda. Acemo præſumitur honas quoad præiudicium aſterius. Jlle qui habet malum nomen, nunquam præaſumitur bonus. Pontifici quare nomen mutetur. In delictis ſemper eft præſumendum pro eo, quiſe excuſat. Bar. in l. meritò. ff. pro ſoc. BARr. in d.l. meritò, colligit ex iſto tex. quemcunque in dubio t præſumi uoluiſſe uti iure ſuo.& ex hoc ſumitur regula, In dubio ſemper illam interpretationem eſſe ſumendam, qua de- lictum uitetur,& quæ eſt benignior. vide Alex. in conſi. 2. col. 2. in 3. uol.& in conſi. 18. codem uol.& in conſ. 78. in 4. vol. KRoma. in conſi. ³5 3. in fi. vbi ait hoc procedere eriam ſi aliqua præ ſumptio contrarium perſuaderet.& Bal. in conſi. 37. in fi. in 5 par. vbi inquit, eum, qui incidit ſyluam communem pro indiuiſo cæduam, turbatæ poſſeſsionis accuſari n5 poſſe, etiam ſi eam contra ſocij uoluntatem incideret. vide eundem Bal. in conſi. 159.in I. par. vbi ponit pulchrũ caſum.& in conſi. z 50. col. 4. eod. uol.& in conſi. 46 4. in fi.in! vol.& in conſi. 4 1O. in 2. vol.& Barb. in conſi. 90. col. 5.in 3. volu. vbi inquit, dictum t teſtis, qui dixit, uellem Titium obtinere, eſſe intelligẽdum in bonam partem, ſcilicèt mediante iuſtitia.vide etiam Corn. in ſubſcriptio- ne poſt eius conſilium 6 1. in I. vol. col. 3.& ſeq.& aliquid per Aret. in conſi.3 1. colu. 3.& deh Abb. in c. cum dilecti, de accuſa.& Iaſ. in l.j. C. de ſeru. fugit.& ad rem faciunt trad. per Barin non ſolum. S. ſed ut probari. ff. de oper. nou. nunci.& uide quid per hanc.lconſuluit Lren in conſi. I. col. 3.& Oldr. in conſi. 5 2. in fi.et uenerabilem Bedam in Omelia ſuper illud Luc. Eſto- te miſericordes.vbi ſic ait: Hoc loco nobis nihil aliud præcipi exiſtimo, niſi à nobis facta,— dubiaſunt, t quo animo facta ſint, in meliorem eſſe partem interpretanda Abb.in conſi.6 3 in conſi. 1 1 3. in 2. vol. Declara tamen regulam huius.l·meritò„Vt procedat Saü in a 1 5 qui præſumitur iuſtus, apparet cauſa, quæ poteſt illum actum uſtificarc. alioqui 5 us eh 3 ſumeretur. Feli. in§. ſunt& alij, inter numerum 1 7.& 1 8. de reſcrip.& declara et baͤüi u der eundem Feli. in c. auditis. nu. 49. cum ſeq. de præſcri. et omninò in d. c. cùm dilecti,po ne rum 9.de accuſa.& in c. in præſentia, nu. 1 7. de proba. Hanc autem regulam limitain Munu amran aintnn rjaßtüt Gäthral riaw d nwir gc dürajtr. äumd utät Eemmtin henanärme mlhäpiteg thentbreene mmelben nrumme Lralwa Uwnang Kecrig näaf. inmal weiiman urelſe on bbwine uawreil uch deadj unndcdge icetelej ttnckei rbagch. na tene iitm Rnchn9 oc. n redcer deber⸗ un n conül. prcn ut, cog ccherät 74 gendum 4 rpretaudl. c. ein dubio tyr: dretationemtis col. 2.in 3.u03 t hoc procetestf in z par.xbi nne Gionis accuniſe- Oni.15 9 in 19 ain 1.voAnce, tis dicutxiala . eecunn0” interpfcui K rito, ſt pl— äb d M ſiscat- oc jultihc Pro ſocio. 309 locum non habeat, niſi qud ad hoc ut aliquis abſoluatur non autem ut cõdemnetur. gl. eſt nor. in l. qui ĩuraſſe.§.ſi pater, ubi Bar.& Alex. ff. de ĩureiur. trad. Soc. in conſi.57. col. 5. in 4. Volu.& Dec.in c. Oſius, de elect. nam iſta præſumptio ſumi non ſolet ubi agitur de præiudicio tertij, ut per Feli.poſt Abb. in c. c ùm in iure, de off. deleg. quia nemo præſumitur t bonus quò ad præ- iudicium alterius, ut ibi habetur& per Dec. in confi.) 8 2. num. 3& in l.qui accuſare. nu. 2.C. de eden. q Secundò limita, ut locum habeat ſolum in reo, alioqui uerò in actore ad fundandã eius intentionem. Crauet. in conſi. 57. nu. 6. Tertiò limita„ut habeat locum dumtaxaàr in aliqua perſona ſingulari, quæ bona præſumitur, alioqui in populo congregato, in quo multi ſunt mali. Abb. in d. c. Oſius. ¶ Quartò limita regulam huius. l. ut non habeat locum in dicto teſtis, quod poteſt ſe habere ad delictum& non: quoniam in dubio præſumitur delictum ad hocut noceat producenti. Ang.in conſi. 10. col. 3. verſi. nunc deſcendo ad tertiam. Quintò limita hoc non habere locum quando, niſi uerba in deteriorem partem acciperentur, contra- ctus nihil operaret᷑, ut ſentire uidetur Socin. in conſi. 93. col. 4. in I. vol. ISextò limita ut per Aret. in conſi. 30. col. z.& inl. ſingularia, in fi.ff.ſi cert. pet.& in conſi. 160. ISeptimò limita ut non habeat locum in eo, qui habet t malum nomenaut per lo. And.& Abb. in c. cum ſecun- dum, de præbend. facit ad rem bonus text. cum gkin. facta.S.ſi in danda. ff. ad Trebell.& ideò à turpi nomine aiunt doct. eſſe præcauendum.& Petrus Gerardus in ſuo ſing. 75. ait inter cæ- tera, eum, qui res deponit apud eum, qui habet turpe nomen, quando deponens illud nõ igno- rat, ſi eas perdidit, ſibi debere imputari. Item ſi plures eſſent inquiſiti.& capti pro aliquo deli cto,& dubitaretur à quo prius eſſent inchoanda tormentasab illo, qui habet turpe nomem eſſe incipiendum.& hoc ait poſſe colligi ex trad.per Bar. in.j. in princ.ff. de quæſtio.& per cano- niſt.& maximè Barb. in c. J. de depoſ.& Abb. in d. c. cùm ſecundum, circa principium ſecundæ col. ubi etiam ait, hanc eſſe unam de cauſis, quare ſummo Pont. t nomen mutatur. refertꝗue ibi Abb. Io. Andream dicere conſueuiſſe, ſi pulchra nomina uenderentur, emẽda eſſe pulchra & bona.& idem ait Abb. in proœm. decretal.& ideò Card. Blo. in c. cùm ſecundum Apoſto- lum, de præbend. in 2. notab. in eos inuehitur, qui turpia nomina progenitorum ſuorum fi- lijs repetunt.& tamen hoc fit quotidie.& ea ratione etiam cognati Zachariæ repudiabant no men. B. Io. Baptiſtæ, quia nemo in cognatione eo nomine uocabatur. ¶&Octauò limita nõ pro cedere in deferente habitum inhoneſtum. c. in audientia, de ſent. excomm. ¶ Nonò limita non procedere in clerico portante arma ſine cauſa. c.z. de uit.& honeſt. cleric. ¶ Decimò li- mita ut non procedat in eo, qui eſt natus ex malis parentibus, ſecundum glo. in c. ſemel malus, de regul. iur. in 6. tamen hoc morderi poſſet authoritate gl. not. in c. nunquam 5 6. diſt. quę per illum tex. ait, eum, qui bonus eſt, ſed eſt natus ex malis parentibus, meliorem& uirtuoſiorem eſſe cenſeri, quàm ſit is, qui& ipſe bonus eſt,& ex parentibus bonis natus eſt.& contra. d. gl. in d. c. ſemel malus, urget tex. in c. Oſius,/ 6. diſt. ubi traditum eſt, complures filios illegitimos, immo ex ſacerdotibus natos, fuiſſe ſummos Pontifices.& quamuis doct. conẽtur dicere, illos legitimatos fuiſſe per ſubſequens matrimonium, uel aliter ante ſacerdotium: tamen hoc uide- tur eſſe contra tex. illum.& de hac re uide Cæpol. in tract. De imperatore militum deligendo. §. Pro imperatore. nu. 3 4. q¶ Vndecimò prædicta regula locum non habet in eo qui uerba ma la more inſanorum profert, ut colligitur ex tex.& gl.in l. pen. ff.ide condit. inſt.& in l.b quæ ui- tia. ff. de ædilit. edict. ¶ Duodecimò limita in aduocato, ſecundum Bald. in l. ab Anaſtaſio. C. mand. Adde alias limitationes, ut per Reli in d. c. audicis, de præſcrip.& in d. c. cùm dilecti,& in c·fſ. de reſcrip.& in alijs locis præmemoratis. Attende etiam quoniam iſta regula maximè pro cedit in clerico, ſecundum glo. in c. abſit. 1 1. q. 3.& habes conſimilem regulam apud Bart. inl. precibus, col. 3. C. de impub. ſcilicèt in delictis t ſemper eſſe præſumendum pro eo, qui ſe ex- cuſat. Item actus qui ſub uno nomine licitè fieri potuit,& ſub alio illicitè, in dubio ſub eo nomĩi ne,& ab ea perſona,& eo iure, quo licitè fieri potuit, factus eſſe cẽſetur. l. Lucius. S. tutorem. ff. de adminiſtr. tut. Bar. in l. Titium& Mæuium. S. altero. uerſi. ſi uerò dubitetur. f eod.tit.& egre giè Aret. in conſi. 23. Feli. in d. c. auditis,& in alijs locis paulò ante citatis.& ad prædicta uide eundem 8 2 7 Pro ſocio, eundem Feli. in proœm. decretal. col. 4.& in c. I. colu. 4. de iudic.& in c. 1. de off. deleg.& inc quoniam contrAà, col. 16. de probat.& in c. cùm tu, col. 7. verſi.ſed tamen, de teſti.& in c.teſtimo nium, eod. titu. col. 2.& in c. venerabilis, colu. I. de teſti. cogen.& in c. cùm contingat, col. 2. de reſcript. Aret. in conſi. 60. col. z2.& in conſi. ⁰6 5. col. 3. Paul. de Caſt. in l.ſ fugitiui, col. pen. C.de ſeru. fugit. Cæpol. in conſi. 4. col. 3.& in conſi. 1 3. colu. 6ö.& in conſi. 22. col. 6.& 10. S in conſi 58. col. fi.& in conſi. 76.& ſeq. Rom. in conſi. 1 13.& in conſi. 1 8 5.& in conſi. 2 28. colu. 4.& in conſi. 24 3. col. 2.& in conſi. 304. col. 2.& in conſi. 3 20. in fi.& Imol. in conſi. 444. col. 2. Cardiin conſi.1 34. col. 8.& in conſi. ſeq. col. 5.& Ludo. Bologni. in addit. ad quintum conſilium Ana.in fi. Alexan. in lJ. Titium, in princ. ff. d Trebell. Card. in proœm. decretal. Abb. in c. I. de cleri. non reſid.& in c. cum in iure peritus, in I. notab. de off. delega.& in c. exhibita, colu. 2. de iudic. Et de hac regula habetur in infinitis propè alijs locis, quorum uelle ſingularem facere mentionẽ laborioſum magis quàm fructuoſum eſſe exiſtimamus: ided pergamus. 7 Summarium inl. cum duobus. I Papinianus. fypro ſoc. Societas an&e quando inter fratres conrrabta eſſe uideatur. An es quando ſocietas inter maiorem ẽæ minorem contrahi poſſit. Bar. in l.cùm duobus.§. Papinianus. ff. pro ſoc. BaRr, in d.l. cum duobus.§. Papinianus, tradit, an&e quando ſocietas t inter fratres tacite contracta eſſe uidearur:& quid ſi eqrum alter pupillus eſſet. dicitqᷓue ſe plenius de hac re egiſ ſe inl. Titium& Mæuium. S. altero. ff. de adminiſtr. tut. ubi uide quæ(Deo fauente) ponam ibi. & uide Alex. in conſi. 2 4. in I. vol.& in conſi. 1 90. in libro primi& ſecundi volu.& in conſi. 36. & in conſi. 72. uſque ad conſilium 78. in 4. volu. Soc. omninò in conſi. 160.& in conſ. 163.&in conſ. 192. in I. volu. ubi tradit, quid ſi unus negociatur,& alter non.& quid ſi unus eorum eſt pupillus,& quid ſi alter eorum emit prædia nomine proprio, vide etiam Dec. in conſi. 21.& in conſi. 441.:& in conſi.5 48.& in conſ. 6 28, Et an& quando ſocietas t inter maiorem& mino- rem contrahi poſsit, vide Alex. in conſ. 49. in 1. vol. Et an inter nepotes& patruos dicatur con tracta ſocietas, quando dicti nepotes ex diſpoſitione teſtatoris alienare nõ poſſunt: vide Dec. in conſi. 44 2. col. pen.& ad prædicta vide Rom. in conſi. 4 3. in primo dubio.& in conſi. 1 3.& in conſi. 291. Babin conſi. 39 7.in 5. vol.& in conſi. 177. in 4. vol.& in conſ. 30. in 3. vol. Fummarium in d.l. cum duobus.. idem reſpondet. fepro ſoc. Pactum per quod aufértur alicui libera teſtandi facultas, non ualet. Bar, in d.J. cum duob.§. idem reſpondet. ff.pro ſoc. BaNr. in ead.§. idem reſpondet, ait, pactum, t per quod aufertur alicui libera teſtandi facultas, etiam per indirectum, non ualere. vide Rom. in conſi. 10 6.& Alex. in conſi. r6o.in li bro primi& ſecundi vol. ubi inquit, pactum de non diuidendo etiam iuramento ſubnixum, nõ ualere: hoc enim modo per indirectum hæc libera facultas amitteretur. Sic etiam donatio om nium bonorum præſentium& futurorum cadem ratione inualida eſt, ut tradunt doct. in ſti- pulatio hoc modo concepta.ff.de uerb. oblig.& ideò aiunt, opus eſſe, ut aliqua bonorum reſer uatio fiat, ad hoc ut huiuſmodi donatio non fiat irrita& inanis. tamen Dec. in conſi. 498. ait, donationem hanc etiam abſque ulla reſeruarione uiribus eſſe ſubnixam, quando facta eſſet ali- cui eccleſiæ uel hoſpitali. id quod adduci poſſet ad limitationem huius text. ut nonhabeat lo- cum in pacto facto fauon eccleſiæ. cogita. Et ad prædicta uide Alex. in conſi. 25. in 3. uolu.& Rom. in conſi, 1 3. in ſecundo dubio, Summarium in dl. cum duobus, ſ. idem reſpondet ſocius p ro ſoc. Si ſocius reficit rem communem proprijs expenſis acquirit eiuſdem rei dominium, nuſi aliter ſöcius infra quatuor menſes ei reſtituar ex penſas ad eumpertinentes. We 3 4 2 Quidim Aüuomcre uh0 risaclitt vrttits anenae eniude buaſtäar laumye 1 b Nda daſacerRue draäu Nasud rishet tirdg 1Hluch ar. ick Arein Kommir, uüadeac lm glu unamu uni um T ner nea Mc. Ri 1.d 885 ehg, 6 eh 2 ( d cnde f. d An f ſr3ähenn ntwüg dumma 1 8 errerlähhne addit a 9 uandoſocieg inn det. Gictcpeſegzu uide quæ(Dolar primi Rſcomänulh ino in conf bagin Xalter non.&quite nio. vide eiumlau do ſocietss firrr inder nepotesin oris alienaei 43:in primod n voOl Kin — 2 ☛— 8 d — — — 12 N⁸ —₰½ 2 — —y — — — ðᷣ A . Pro ſocio. 310 Quidam fuit condemnatus in quingentis libris, quæ ſi ſolutæ non fuerint infra decem dies, ei pes ampute tur. pecuniæ ſolutæ non fuerunt infra illud tempus, iudex uolebat eas exigere in bonis condemnari, opponebatur pæna pecuniaria amplius non deberi, quoniam translata fuerat in pænam corporalem. quid dicendum?. Bar. in d. l. cUùm duob.§. idem reſpondet ſocius. ff. pro ſoc. BaART. in ead.l.. idem reſpondet ſocius,præſupponit id, quod in tex. dicitur,& eſt ſingu⸗ lare, ſcilicèt, ſi ſocius t reficit rem communem propri)s expenſis, acquirit eius rei dominium, niſi alter ſocius infra quatuor menſes ei reſtituat expenſas ad cum pertinentes. De hac re vi- de doct. in§. actionum, inſt. de action. in materia ſocietatis. Bart. in lquominus, colu.fin. quæſt. 12. ff. de flumi. ubi Iaſ. col. 2 3. limitat quatuor modis iſtũ tex& uide omninò Cæpo. in caut. 85. Bar. ibi ex dictis in pręcedenti lucubratione infert ad quæſtionem, in qua dicit ſe conſuluiſſe. Quidam fuit condemnatus t in quingentis libris, quæ ſi ſolutæ non fuerint infra. 10. dies, ei pes amputetur, pecuniæ ſolutæ non fuerunt infra illud tempus; proinde iudex uolebat eas exigere in bonis condemnati: opponebatur pœnam pecuniariam amplius non deberi, quoniam tranſ⸗ lata fuerat in pœnam corporalem. vide Franciſ. Cremen. in ſingul. 102. incip. Iitius. ubi ma- gis amplectitur hoc Bartoli documentum, quàm Bal. in l.commiſſſe oriæ. C. de pact. inter emp.& uendit. Ad rem faciunt trad. per Alex. in l.inſulam. S. f. f. ol. matr.& in l. ita ſtipulatus, in fi.ff. de uerb. oblig.& ibi Aret. col. 20. uerſi. ex hoc edicto.& Abb. in conſi.6. col. 5. in ſecundo dubio in 2. ol.& in c. inter cæteras, col. 3. de reſcrip.& ibi Feli. col. 5.& Cæpol. in conſi. 16. Aret. omni- nò in conſi. 89.& Ang. in l. quicunque. C. de ſeru. fugit.& ibi Paul. de Caſtr. col. 4 Alex. in.fi.f. de in ius uocan. Feli. in c. ſicut ludæi, col. z.& ſeq. de Iudæ.& aliquid per Bald. in c. cùm non ab homine, col. fi. de iudic.& Corn. in conſi..in 3. volu.& Iaſ. in§. pœnales, colu. 10.& ſeq. inſt. de action.& hunc text.& quæſtionem hanc declarat Dec. quem uideas omninò in conſi. 12. ubi ſubiungit, etiam ſi iudex non poſsit facere hanc pecuniæ exactionem, fiſcum tamen uelrem pu blicam eam poſſe facere.id quod obliuioni non eſſe tradendum exiſtimo. Jummarium in l.adedò autem. fyproſoc. Conueniri non poteſt ut ſocietas tranſcat adl hæredes. Bar. in l. adeò autem. ff. pro ſoc. BANr. in d.l. adeò autem, inquit, conueniri t non poſſe, ut ſocietas tranſeat ad hęredes, ni- ſi in ſocietate uectigalium. vide aliquid per Abb. in conſi. 86. col. 2. in ſecundo dubio in 2. vol. ubi inter alia unum dixit memorabile uerbum.& omninò Alex. in conſ. 1 3 6. in 5. vol.& Curt. in conſi. 2. ubi tradit, an ſocietas contrahi poſsit ut tranſeat ad hæredes.& ſocietatem morte unius ſocij finire etiam quò ad ſuperſtites, trad. Dec. in conſi. 21 3. ubi etiam docuit an& quan do intelligatur ſocietas renouata. Summarium in ſocium qui. fepro ſoc. In hac allione poft moram ueram uel filtam ueniunt uſuræ. Bar.in l. ſocium qui. ff. pro ſoc. BaART. in d.l ſocium qui,ait, in hac actione t poſt moram ueram uel fictam uenire uſuras. vide Aretinum in conſi.i 5. col. fI.& Signorol. in conſi. 1 2 1I.& quomoddò in contractu ſocieta- tis committatur uſura prohibita, vide Ambroſium de Vignate in tractatu de uſuris. nu. 16 2.& multa de pactis initis inter ſocios, an& qñ ſint licita,& nõ, vide apud Abb. in conſ. 77.in 1. vol. Jummarium in A.i, ſocium qui. ſ. focius, frpro ſoc. Hamna eæ lucra contemplatione ſocietatis ſunt communicanda. Procurator qui incidit in latrones,& fuit ſpoliatus, an hoc repetere debeat à mandante. Lucri& dammi eadem est ratio. Bar.in d.l. ſocium qui. S. ſocius. ff.pro ſoc. BaARr. in ead.l.S. ſocius, inquit, damna t& lucra contemplatione ſocietatis eſſe Soeninhr nicanda, Pro ſocio. nicanda, alioqui uerò ſi intuitu perſonæ obueniũt, quamuis huic rei ſocietas fuerit occ. ſio. Et: ibi declarat Bar. quid ſit cauſa,& quid ſit occaſio. nam occaſio remota eſt, ut ſi propt daceh 1 tem habui neceſſe accedere ad principem,& ei placui ita, ut mihi caſtrum Sotaue 8 dciere non eſt cum ſocio communicandum. Ad materiam huius§. uide Alex. in conſi. 73 8 4 ſecunda ratione, in libro primi& ſecundi vol.& in conſi. 175. Venio ad primum, cod vo een, ca quæſtionem de eo, qui iuit ad curiam principis, uide Aret. in conſi. 14. col. 5&xſeq Attendt quoniam contra hanc deciſionem Bar. viderur tex. in d.l.cùm duobus. õ. quidam Henſaan ſl prà eod.tit. iunctis trad. per Abb. in c. cùm pro cauſa, de procurat. ubi Abb. quærit c. drara. 2 tore, t qui incidit in latrones& fuit ſpoliatus, an hoc repetere debeat à mandante?& decidit 1 non poſſe: quia hæc ſunt quædam extrinſeca, quæ magis ſunt caſui fortuito imputandazaho qui uerò dicit eſſe in contractu ſocietatis, in quo ueniunt communicanda damna ocemreue occaſione ſocietatis. Ex ijs colligitur in contractu ſocietatis uenire damna extrinſecadummo dd eis occaſionem præbuerit ſocietas. igitur hoc idem eſſe debet etiam in lucris extrinſecis, * 3 dummodd eis occaſionem dederit ſocietas: quia lucri t& damni eadem eſt ratio. d.§. qui ſa gariam, in fi. ſed huic qui placuit principi, occaſionem præbuit ipſa ſocietas, ut ait Band hi &c.& hoc poteſt confirmari per gl. inl. cùm duobus. S. non omnia. ff.mand. quæ ait. ided iſta damna eſſe communicanda in contractu ſocietatis,& non in contractu mandati; quia ſocietas uim habet fraternitatis, quare eadem ratione etiam hæc lucra, de quibus agit Bar. quamuis ex- trinſeca ſint, debent cum ſocijs communicari. Hoc idem comprobari poteſt per tex in d.§. qui dam ſagariam, ibi, cæterarum rerum quas ſecum non tuliſſet, niſi ad res communi nomine com parandas. ubi gl. ſubiungit, hanc eſſe optimam conſiderationem, ut conſocius teneatur. Atten de iſtam rationem diligenter, nam ſi ideò conſocius tenetur, quia non tuliſſet res illas caſu for- tuito amiſſas, niſi ad comparandas res communi nomine, ita in propoſito caſu perſona huius ſocij ad curiam principis non iuiſſet niſi propter ſocietatem, ut expreſsè Bar. fatetur. igitur ar- guendo de re ad perſonam,& ab identitate rationis, ſequitur illatio contra hoc Bartoli do- cumentum. neque urgere uidetur illa ratio Bar. hoc eſſe reſpectu perſonæ, quoniam attendi- tur cauſa, quę dedit occaſionem. ut hęc perſona placeret principi per prædicta, quemadmodũ & in d. S. quidam, attenditur ſocietas, quæ dedit cauſam, ut ille ſecum res caſu amiſſas attulerit: & ſic nullum uidetur eſſe diſcrimen niſi in uerbis. cogita. Summarium in l!. uerum. fpro ſõc. 1 Socius non condemnatur niſi quatenus facere poteſt. Bar.in l. verùm pro ſoc. I1 BAkr. exd.l. uerum, colligit, ſocium t non condemnari niſi quatenus facere poteſt.& hoc ea ratione, quia ſocietas habet uim fraternitatis. vide quid ex hoc inferat Cor. in côſ. 116. in 4. vol.& dum Bar. ſubiungit remedium, ut hoc beneficium competat etiam fideiuſſori. ad hoc remedium uide Alex. in. quia tamẽ. ff. ſol. matr.& in l. quoties. C. de precib. imper.offerẽ- in apoſtill.& in conſi. 13 3. col. I.& fi. in 5. vol. Jummarium in l.actione. S. ſi communis. ſrpro ſoc. DPecunia depoſita apud unum ex ſocijs ab eo ſolo eſt repetenda. 8 Bar. in l. actione.§. ſi communis. ff. pro ſoc.. 1 BaART. in d.l. actione. S. ſi communis, tradit de pecunia t depoſita apud unum exſocijs ut ab eo ſolo ſit repetenda. vide Soc. in conſi. 24. col..in I. vol. Jummarium ind.l. actione. I. ſi unus. ffpro ſõc. I Jmter ſocios tempore diniſionis ante partem ſumi debet dos ab eo, qui fuſtinet onera matrimoni. Bar. in d. l. actione.§. ſi unus. ff. pro ſoc. Bakr. in cad..§. ſi unus, ait inter ſociosttempore diuiſionis ante partem, ſumi debere do- tem 7 9 lrrkialiun un tlhnlc niemnn rtbennch lrubice mrwind turntüth ineukgpul ühbimenpnr näcfrrader marntembm warpete mügnd. 8 Ra dmäüh mnapenad ndſagr wemn dde lnandſn conrierge , Nhſtiuan qui 1 in conrxtunuüi lucra dequdes äh comprobainurife ſſet,niſ adres conr nionem Mtcdlbäbee tur,quianonuilaa, de, ita inpopalnan em ut exprebelir ouitur ilarocn teſpectupetmm- principi perpu t ile ſecum e 3 A - nit qurorf moari nill qu- 3 ze quid ex hocliehe, 7 ran cium compest 3 6 Pan Lquotis( 1 1 Prſi ſocio. 311 tem ab eo, qui ſuſtinet onera matrimonij, vide Alex. in poſtulante.ff.ad Trebell. col. 2. Atten- de quia Specul.in tit.de iudic.S.ſequitur, verſi. quid ſi communionc ait dotem deduci à marito ſocio, niſi probetur eam eſſe uerſam in communem utilitatem.& Bal. in l. ſi patruus. C. comm. utri. iudic. Soc. in conſi. 21 3. col. pe. in I. vol. vide Dec. in conſi. 5 60. nu. 5. — Jummarium inl. nemo ex Jocijs. fproſoc. An e quando unus ex ſocijr totam rem alienare poſſit. ba Bülli muriscren Bar. in l. nemo ex ſocijs. ff.pro ſoc. Banr. in d.nemo, tradit an& quando unus f ex ſocijs totam rem alienare poſsit. vide Alex.inſi ſocius. ff. de leg. r.& in conſi. 79. in 4.vol.& in conſi. 10 3. col. fi. in 3. uol. ubi ait, ſo- cium non præſumi habere mandatum ad præiudicandum conſocio.& idem dicit in fratre ut ibi per eum. vide eriam eundem Alex. in l. de pupillo.§. ſi plures. ff.de oper. nou. nunc.& omni- nd in conſ. 16 2. Viſis narratis, in 5. vol.& in.j. C. de conſort. eiuſd. lit. Pau. de Caſt. in conſ. 335. & Dec.in conſ.98. ubi ait, in caſibus in quibus poteſt ſocius obligare ſocietatem, hoc eſſe intel 1 ligendum quando contrahit nomine ſocietatis, alioqui uerò ſi nomine proprio. Fummarium inl. duo Focietatem. frpro ᷓſoc. 1 1 Si contratlui urigentium ſubiciatur ſuipulatio, idem continens, nouatur prima: ſi hoc altum eſt. —— — Bar. in l. Duo ſocietatem. ff. pro ſoc. BARr. in d. l. duo ſocietatem, ſic ait in ſumma. ſi contractui t iuriſgentium ſubijciatur ſti- ulatio idem continens, nouatur prima, ſi hoc actum eſt, alioqui non. Doct. inl. ita ſtipulatus. ff. de uerb. oblig. in 1. oppoſ ultimæ par. allegant iſtum tex.& tradunt documentum, ur ibi per eos poſt Bart. qui ibi declarat hunc text.& fortè non bene: quia præſupponit hic in uerſi. ſed quoniam, contractum ſocietatis deductum eſſe in ſtipulationem coæquęuam. id quod falſum eſt: quia tantum fuit poſita pœnalis ſtipulatio, ut ibi clarè habetur. Pro intellectu autem hu- ius tex. attende, quia in poſitionem caſus præſupponitur, contractum ſocietatis deductum eſ- ſe in ſtipulationem principalem, ſed in uerſic. ſed quoniam, contrarium expreſsè legitur. ideò cogita. quia tex. bene ſtaret, ſi diceret, quando,& non quoniam. item in uerſi. ſed quoniam, nõ fit nouatio ſecundum tex. quia principalis contractus non fuit in obligatione deductus, igitur præſupponit, ſi deductus fuiſſet, factam fuiſſe nouationem: cuius contrarium ſenſit tex. in pri- mo reſponſo: quia nouatio fit tantum quando adeſt animus nouandi, alioqui non, ut ibi uide- re eſt. Item aduerte, quia in tex. quæritur an ſtipulatio coæquęua contractum primum nouet, non autem an ſtipulatio coæquęua nouetur per pœnalem. cogita igitur quid eo in caſu dicen dum eſſet,& nunquid in tex. de hac re fuerit dubitatum. Et dum Bar.poſteà ſubiungit, nouatio nem in dubio non præſumi, quando ſtipulatio ſtatim opponitur. vide eundem Bart. in l.ſingu- laria. in 6. ſpeciali. ff.ſi cert. pet. item adde ideo nouationem non fieri, quia ſtipulatio tantundẽ continet,& non interuenit noua perſona, ſecundum Bar. in pen. ffde prætor.ſtipulat. Jummarium in ſ. ſocius ſocio. ſypro ſoc. Jn ſocietate culpa leuir eſinon adbibere eam diligentiam, quam in ſuus ſolitus eſt adhibere. Bar. in ſocius ſocio.ff. pro ſoc. BaART. in d. ſocius ſocio, ſic ait in ſumma, in ſocietate t culpa leuis eſt non adhibere eam diligentiam, quam in ſuis ſolitus eſt adhibere. vide Alex. in couſi. 209. in 7. vol.& in conſ. 144. ſuper primo, in libro primi& ſecundi vol. Summarium inl.ſi ſõcietatem. ffpro ſoc. Sententia arbitratoris reduci poreſt ad arbitrium boni uiri. An& quando dici poſſit de iniquitate arbitramenti. Bar. in l. ſi ſocietatem.ff. pro ſoc. BaAR. in d.. ſi ſocietatem, ait, ſententiam t arbitratoris reduci poſſe ad arbitrium boni uiri. Pro 21 22 23 DTltima dies appoſita ab pſis partibus in compromiſſo habetur pro peremptoria. Pro ſocio, Pro intellectu huius.l. vide Soc. in conſi. 29 1. in 1. vol. Et dum Bar. ſubiungit quis probare do beat iniquitatem arbitramenti, uel æquitatem, ſcilicèt an ille qui dicit eſſe equum, milg n dicit eſſe iniquum? uide Corn. in conſi. 22 1. in 2. vol.& Abb. omninò in conſi. 64 in 4u & Bal.in conſi. 67⁷. in 3. vol.& onus probandi ſpectare ad reducentem quamuis nihil deduca- tur pro iuſtificatione arbitrij, docuit Sali. in l. ſeq. in§. arbitrorum, in quęſt. 16. Alexiinl. qui Ro mæ. S. duo fratres, col. 5. nu. z. ff. de uerb. oblig.& Abb. in c. Quintauallis. nu. 3 4. cum ſeq. de iu- reiur.& an& quando t dici poſsit de iniquitate arbitramenti, vide Io. Baptiſtam Caccialupum in tract. de tranſact. in 1 2. quæſt. Quæro ſi feratur ſententia continens arbitramentum illud ad arbitrium boni uiri reduci non poſſe, an eo caſu licita ſit appellatio: Fulg. in confi. 11 1. inquit ab huiuſmodi ſententia appellari non licere. Similiter ſi arbitrator aſſumptus fuit ut bonusuir, & habito ad eum reſpectu& nõ ad alium, ab eius ſententia non datur recurſus:ita ſing. ait Bar in l.iij.. turori.ff. de arbitr. id quod mirabile eſſe ait Rom. in ſuo ſing. 50. M Summarium in lrarbitrorum. prpro ſoc. mon Sententiæ arbitri omninò parendum eft. eraeegeane An arbitro ſiue arbitratori ſportulæ debeantur. 1 Fententia arbitri uel arbitratoris proprisè ſententia dici non poteft. Si arbitro uel arbitratori fuit conceſſa poteſtas prorogandi compromiſſum totier quoties eiplacuerit, ml ſimpliciter, tamen prorogari nonpoterit ultra duas uel tres uices ad plus. Arbitrum uel arbitratorem dominij alienationem impedire non poſſe. Inftantia an coram arbitro& arbitratore poſſint triennium excedere. Minor compromittendo uidetur læſus,& Poteſi petere refttutionem m integrum. Coram arbitro reconuentio fieri non poteſt. Pupillus doli capax litem agendo coram arbitro ſins tuioro obligatur ſaltem naturaliter. Arbiter partibus abſentibus pronunciare non poteſt. Arbiter declarare non poteſt clapſam oſſe instantiam. Compendioſa per uerba directa obligatur poſi pubertatem. MArbiter poteit ferre ſententiam fuper parte, quamuis a reliquo non abſoluat. Si in compromiſſõ dictum eſt ut procedat de facto& iudicet de iure, utrum credere poſſit teſti nõ iurato. Arlitrator ſiue amicabilis compoſitor poteſi pronunciare etiam diebus feriatis in honorem dei. Arbitro& arbatratori atteſianti de geſtis coram ſe, non creditur. Arbitratores cogi non poſſunt adeligendum tertium. Arbitri ſententia in cauſa criminali quamuis crimen ſit famoſum, non reddit infamem. Si arbiter ſibi reſeruat taxationem expenſarum, wel aliquudl aliud, ienetur eæpedire inſra tempus com- promiſſi.. Potetas arbitrorum uſque adeò pendet à compromiſſ ut ſi cmpromiſſi forma excequur, arbitramen- tum nullius eft roboris. Si arbitrator totam rem, de qua eſt quæſio, uni adiudicat cum hoc ut certapecuniæ quantitas ſaluatun, an poſſit fieri. 4 Clericus ſi eſi eletus arbiter, qui poftea ad maiorem dignitatem fuit euelttus, utrum ad. pronuntimdun Ppoſſit iure compelli. 24 Sicompromiſſum eſt ſadzum in aliquem boc pauto, ut ir iudicare non poſſit ſine expreſo conſili alterius, 2 26 27 2 G 29 E ſecundum cius conſcientiam, quam ſoqui teneatur, utrum ualeat. Arbuer qui permittit labi tempus compromiſſi, neligendo iudicare, facit lucm ſuam. Jlee qui obrinet arbitrium euidenter miquum, ſi eo perfruitur mortaliter peccat. Reductio non datur à ſententia arbitri ad arbitrium boni uiri. Quc ſit Aifferentia inter arburum& arbitratorem. Arbitramtutum propriè non eſt tranfactio. 71⁷½ bi— Itran) 90 Solen⸗ Gleremat⸗ meiurita m 4 Täutihu 4 LAljenann 7 A Tamauny luct ayme ſin llarzuhanem 1Huulatunnm 9 nunajſe c Ijnn 1 inn k lar Amah Rrrzavened dmmnce dnude Kekrde Baaliti 1 fud naum Wionlenſi erlaſinlamm lper oledin un ferjpoſe ieulde n ferenni, aineniine perten bi ütentgin drurgg M aii 9 Ie wu Ilegr. ankrar WBunxig, Wad an ſbin, Pro ſocio. 312 „Holennitatem iudiciorum remittipoſſe à partibus coram arbitro, QLuando compromiſſum eft factum ut Ac iure pronunciet, an ftandum ſit eius ſententiæ quando eſt iniuſta. 12 etl. G. aut 913⸗ L⸗ an ſ Rume f. compromiſſum in aliquem ut in arbitrum ee arbitratorem, quomodo conoſcatur. antabal 1 Siarbiter incæpit proſequi per uiam arbitratoris, utrum redire poſſit ad uiam arbitri. . Tüine 34 Er ſententia arbitratoris an 2 oriatur. LContineng Adind 3 Quo iure ſententia arbitratoris reducatur ad arbitrium boni uiri. bpellatio. kulgi 1 36 Si ftatutum reijcit exceprionem quamcunque, non tamen reieltum eſt quin oſicitm iudicis poſſit im- 1 raroraſun 4 lorari. anon dan au 1 Iauo ſemtentia continens illud arbitramentum reduci non poſſe ad arbitrium Doni uiri, eo caſu redu la lng ſo G ci non poteit. uß 35 Ji Seu J, n, zan à partibus antequam latum eſſet, uel poftquam eſt latum, ſed non dum eſt uiſum, an detur reductio. 39 Judicem illum ad quem fit reduttio intelligendum eſſe iudicem cauſa principalig, nonautem iudicem appellationis. 95 40 Coram quo iudice ſit facienda reductio. nm ſti uitr aa.“ Inſra quantum tempus reducio heri debeat. 8. * 2, 9 Kann 2 Nunquid huic reduttioni ad arbitrium Doni uiri renunciari poſſit. 9 1¹ 43 Stante ftatuto probibente contra laudum quicquam opponi poſſe an poſſit beti redustio. T 44 Sia atuto expreſge ſablata eft reductio ad arbitrium boni uiri, quid iuris. 171 Lauda ſiue arbitramenta ratificari non poſſunt antequam ſint prolata. erenptmu, 46 SFiin renunciatione appoſita eſt clauſula, quòd poſſit accipere de iure unius,&æ dare alteri in parua&h arr em mugi. magna quantitate, quid iurir. 417 Exceſſluum in ſexta parte continere manifeftam læſionem. 4 tꝛur ſcum uun, 45 Anß et quando arbitamentum ſiue laudum retrastari poſſit prætextu inſtrumentorum de nouo repertori. 49 Arbitratores an poſſint eſſe teſtes quando examinatur æquitas uel iniquitas arbitrij. 1o St eſt iuratum ſuper compromiſſò, in quo renunciatum est reductioni, quid agendum. Cedere. Bar. in l. ſocietatem.§. arbitrorum. ff. pro ſoc. 1 P 0 or dl ſclust n0a 2 BaAkr. in repet. huius. S. arbitrorum, ſic ait in ſumma. ſententiæ t arbitri omninò parendũ eiure, utrumt eſt: ſententia uerò arbitratoris ſi fuerit iniqua, reducitur ad arbitrium boni uiri. Ad rem hanc 6eritud.. 3. 3.— dicbus ſeruuu vide omninò quæ poſui ſuprà in proximè præcedenti lucubratione. Et circa hunc.§. attende, tur. arbitratores, de quibus hic agitur, quaſi negocioram geſtores nuncupari: ita Bal. in l. fi. quæſt. 1 3.C. de contrahen. empt. quandoque etiam proſenetæ& mediatores partium appellantur, ita 5. 3..... an, venrdlus Bar. in I.fi. ff. de uari.& extraord. cognit.& Bald. in c. 1. colu. pen. de inueſt. in mar. fact. in uſibus Ialud, muuuaus 2 feud. An autem arbitro ſiue arbitratori ſportulæ debeantur, vide laſ. in§. tripli, col. 8. inſt. de action. Item ſcias in compromiſſo ſiue laudo arbitratoris neceſſariam non eſſe ſcripturam, ut — ſma per Iaſ. in lcuùm te tranſegiſſe. C. de tranſact. col. 1.& de iſta materia uide aliqua apud laſ. in l ſi d ſuper poſſeſsione, col. i. ver.& per iſtud. C. de tranſact. ubi uult, compromiſſum& arbitramen- tanuuu tum fieri poſſe ſub modo& conditione ad quod uide Alexand. in conſi. 2 61. Quæritur an. d. arbiter in libro primi& ſecundi vol.& aliquas alias deciſiones laſ. ibi ponit ad rem facientes. 0 3 Item ſententia t arbitri uel arbitratoris propriè ſententia dici non poteſt; ideò in ſtatuto fa- ciente mentionem de ſententia, non contineretur, ſecundum Bar. in l.quid ergo. S. ex compro- miſſo.per text.ibi.ff. de his qui not. infam.& Iaſ.in lj. colu. 3. in I. notab. ff. òe re iudic.& multæ ſunt differentię inter ſententiam arbitri,& arbitratoris,& inter poteſtatem unius& alterius, ut mr. n, latè habetur apud Abb.in c.quintauallis, de iureiur. Datur enim dilatio quatuor menſium ſen- arln tentiæ arbitri, ſicut& alijs ſententijs. Bal. relatus à Iaſ. in Jl ij. col.. in gl. I. ff. de re iudic. licèt ibi g Aan hus- Raph. contrarium ſentiat. ſententiæ verò arbitratoris non datur iſta dilatio. Iaſ- inl. debitori, 4 uerſi. circa gu ff. de re iudic. Aduerte etiam quia ſi arbitro t uel arbitratori fuit cõceſſa poteſtas e proro- Pro ſocio. prorogandi compromiſſum toties quoties ei placuerit, uel ſimpliciter, tamen prorogarinon boterit ultra duas ueltres uices ad plus.& quandoque una tantum prorogatio fieri poterit, ut per Iaſ.in I.fI. ol. 6.. de ſacroſ. eccleſ. ubi multa ſimilia memorauit.& de hac re vide Alex in conſi. 2 1 2. in libro primni& ſecundi vol.& in tali caſu prorogatio etiam non citata parte fleri: poterit. Bal. in lj. C. de ſent. ex peric. xecitan. verſi. quæro an interlocutoria. Iſta tamen proro gatio quàm primum debet ipſis partibus notificari, alioqui dolo facta eſſe uideretur,& partes non coarctaret, ſecundum Bal. in l. 0s.. apoſtolos. C. de appell.& Alex. in conſi. 3 4.in 1. vol.& Curt. in conſi. 3 1. cum ſubſcript. ſeq. Illud etiam obliuioni non tradas, arbitrum f uel arbitrato rem dominij alienationem impedire non poſſe, cùm nec ĩpſæ partes, quæ illi authoritatem prę bent, hoc poſsint, ut pono ad tex. in l. non diſtinguemus. õ. de officijs. f. de arbitr. alleg. ibi remiſ ſiuè Iaſ.qui uult coram arbitro non induci uitium litigioſi,& emphyteotam compromittentẽ non incidere in pœnam, ut ibi latius per eum. An autem inſtantia f coram arbitro& arbitrato re poſsit triennium excedere? vide gl. in l. item ſi unus, in principio in uoce, ſi multo. ffde arbi. ubi remiſsiuè alleg.Iaſ.ponendo quid de arbitratore. Item uictus uictori coram arbitro con- demnatur in expenſis, ut per Iaſ. in l.properandum.. ſin autem alterutra, col. 1. verſic. ſecundò amplia. C. de iudic. item arbiter parti contumaci audiẽtiam negare non poteſt, ſecundum l. ſed & ſi per prætorem, uerſi. ſed& ſi dum. f. ex quib. cau. mai. Item arbiter contumacem mulctare non poteſt,& iſta eſt ratio dicti præcedentis. Bar. in J.vnic. in prin. ff. ſi quis iuſdic. non obtemp. ultima uerò f dies appoſita ab ipſis partibus in compromiſſo habetur pro peremptoria. laſ. in repet. l. admonendi, col. 3³7. ff. de iureiur. In arbitrum compromitti non poteſt cauſa uſurarũ nec ſpiritualis, quamuis in arbitratorem poſsit. Iaſ. in l. quoties, colu. 3. verſi. iuxta prædicta. C. de iudic. ſic etiam in arbitrum compromitti non poteſt cauſa ſtatus neque cauſa criminalis.) non diſtinguemus. S. de liberali. ff. de arbit.& c. cauſa, de reſt. in integr. alioqui uerò in arbitra- tore, ut ibi per Bar. in d. S. de liberali. Minor t compromittendo uidetur læſus,& poteſt petere reſtitutionem in integrum.. ſi minor xxv. annis filiofamiliAs. S. 1. ff. de minor. quod tamen non habet locum ſi iſte minor eſſet doctor iuris, quia tunc reſtitui non poſſet, ſecundum Bar. in Iſed & probari. ff. de excuſat. tut.& Mari. Soc. iuni. in conſ. 77. nu. t 41. An autem minor cogi poſsit ad faciendum compromiſſum præcipiẽte ſtatuto compromiſſum neceſſarium inter cõiunctos fieri debere,& an eo caſu peti poſsit reſtitutio in integrum; vide latè apud Alex.in conſi. ulti- mo in 6.vol.ltem coram arbitro t reconuentio fieri non poteſt, Bar. in auth.& conſequenter, in fi. ult. quæſt. C. de ſent. ubi rationem affert, quæ militat etiam in arbitratore. De hactamen re, an arbiter cognoſcere poſsit in re propoſita ſuper cauſa reconuentionis,diſtingue& decla- ra ut per Abb.in c. cùm dilectus, de arbitr. Attende etiam quia compromiſſum& lis coram ar- 10 bitris, magis accedunt ad naturam contractus, quàm iudicij: idedò pupillus t doli capax litem agendo coram arbitro ſine tutore obligatur ſaltem naturaliter, ad quam obligationem fideiuſ ſor poteſt accedere:& proptereà ſi daret fideiuſſorem, fideiuſſor obligaretur, alioquiuerd in zudicijs: quia pupillus litigando ſine tutore nullo modo obligarur: idedò fideiuſſor Veinhe poſſet,& omnia acta irrita ſunt& inania: ita declarat Paul. de Caſt. in lj. C. qui legit. perſorhab. 11 ſtan. in iudic. in gl. I. Arbiter t partibus abſentibus pronunciare non poteſt. l.diem proferre. 5. ſi quis litigatorum.ff. de arbitr. Tamen quando fert ſententiam ultima die termini d 4 h nunciandum, non tenetur partem citare. de qua re agit Iaſ.in repet. d.J. Amonei aclr⸗ 1 8 verſi. ſecundò principaliter,& col. 4.verſi. item adde.& qua cautela uti debeat arbiter ellur ma die compromiſsi ſuam poßit proferre ſententiam, quamuis actor nibil probaueritvided- facit iu⸗ 12 poll. in cautell. 64. Item arbiter f declarare non poteſt elapſam eſſe inſtantiam, ſicut .„.— 1 Iri teſt dex. laſ.n l.properandum. S.illo proculdubio, in fi. uerſi.limita.. de iudic. Et dief oufüpo⸗ cogere partes ad compromittendum. Bar. in furti. S. qui uſſu.ff.de his qui not.infam. bd no. uide Alex. in conſi. 1 62. in 7. vol. Hoc tamẽ fallit in multis caſibus ſoitu dignis, ut p f 5— iam dili in rubrica de treg.& pac.& per Caccialupum in tract. de tranſactionibus. ꝗ. z0illud besvat 13 genter attende, nam compendioſa t per uerba directa obliquatur poſt pubertatem, Wuſ „A Äbamn matkenur Nai eenctur Nae thu doe mgcsdckn wadadrendne wandwaie Werärprern ehſenu lumnels Rratiae Jloll digiuan tentialn l fice ekini ole andierel 1 enti ſcormad dtai 5 cor enmt em Atenrracll1 e m negneronpeen ltem nditer cumn cm prin elclälltn wilo hedeuuxen omprominiryntt zuoties colu.;aedüm caufaſtrs xd reſt.in inegr uint ttendo uidenubil ls.H. f. dering ſtitui non polag nu. 141. Anan omilſum neci um; vide latn, poteſt, Bar, a etiam in ar 6 uſa reconueri, ngguꝛ enngg dicij: iceo p 19 Pro ſocio. 313 cauſa coram arbitratore ageretur, alioqui uerò non. ita Io. Baptiſta de ſancto Seuerino in re- pet. precibus, in 5. fol. C. de impub. Item coram eo opponi no poteſt exceptio præſcriptionis xxx. annorum tanquam contraæquitatem. Bal.in 1. C. de præſcript. vxx. annor. quamuis con- trarium ſentiat Bart. in extrauagan. ad reprimendum, in uerbo, uidebitur, in fi ſed quicquid ſit, Raph. Fulg.in conſi. 10 8. inquit, arbitratorem poſſe reijcere exceptionem præſcriptionis tan- quam iniquum præſidium. vide cuadem omninò in conſi. 1 23. de qua re uide Feli. in rubr. de præſcrip. vbi contrariam partem uidetur amplecti. Maria. autem Soc. iuni. in conſ. 145. nu. 3 7. ait, arbitratorem, qui ſecundum ueritatem debet iudicare,præſcriptioni deferre non debere,ta 14 men ibidem nu. 9¹ inquit, hoc de iure non procedere. ltem arbiter † potelt ferre ſentẽtiam ſu- per parte, quamuis à reliquo non abſoluat, alioqui uerò eſt in iudicib. Areti. in lj.S.ſi ſtipul. col. 3. verſ. adde etiam.ff. de uerb.obli.vbi ex hoc infert ad quædam. Nunquid autẽ pro arbitramen to præſumatur quando reductio eſt petita: vide Alex. in l. qui Romæ. S. duo fratres, col. 7. ff. de uerb.oblig.& Curt. in conſ. 23. nu.. cum ſeꝗ. vbi habetur, pro eo non eſſe præſumendum ſicut neque præſumitur pro ſententia iudicis, quando eſt appellatum. uide omninò Salic. in hoc§.in 16. q.& quæ ibi addidi. et ad rem faciunt trad. per Abb. in c. quoniam contra, col. 14. vide etiã aliam differentiam apud Alex.in l. ſi conuenerit, col. 2. verſ.& per hoc.ff. de re iudic. Quid ſi in 15 compromiſſo t dictum eſt ut procedat de facto,& iudicet de iure, utrum credere pobsit teſti non iurato? vide laſ.in d. repet. l.admoncndi, verſ. et an. Et arbitratorem curare non debere in- habilitatem teſtium reſpectu perſonarum,& eum credere poſſe teſti rationem ueriſimilem af- ferenti, quamuis non concludentem, docuit Arer. in conſi. õ 1. citat Bal. in l.ſolam, in fi. C. de te- 16 ſti. Arbitrator t ſiue amicabilis compoſitor poteſt pronunciare etiam diebus feriatis in hono rem Dei,ſi huiuſmodi pronunciamentum uia concordiæ fiat& tranſactionis, alioqui uerò ſi fic ret ut ſententia. Specul.in titu. de arbit.& arbitra. S. fI. verſ. in forma autem. Abb. in c. fl. de feri. & Bald. in conſi. 470. in 1. uol. Si pluribus arbitris uel arbitratoribus data eſſet poteſtas proce- dendi ſimul& ſeparatim in ſolidum, quamuis à principio unus ſolus procedere poſsit, tamen ſi cœperunt ſimul procedere,& poſteà unus tantum uclit cauſam expedire, non poteſt. Bar. in J. 17 ſed ita. ff.de arbitr. Alex. in conſi. 93. in 7. uol. arbitro t& arbitratori atteſtanti de geſtis coram ſe non creditur. Aret. in conſi. 6 8. colu. 2. An autem polsit eſſe teſtis in cauſa, quam iudicauit? Eulg. ait, eius teſtimonium non ualere ad iuſtificandam ſententiam ſuam, in conſi. 142.& an& quando poſsit eſſe teſtis docuit Abb. in c. non ſine, de arbitr. et uide Felin. in c. cùm à nobis, de teſti.& ad rem hanc uide omninò eundem Eeli. in c. cùm dilecti. nu. 6. de acculſat. vbi ait, dictum arbitri uſque adeò potens eſſe, quamuis ſit ſingulare, vt pars, in cuius fauorem dicit, iurare poſ- 18 ſit in ſupplementum probationis. Arbitratores t cogi non poſſunt ad eligendum tertium, ne- que ipſæ partes coguntur eum eligere: ita not. ait Bal. à multis excellentiſsimis uiris fuiſſe con- ſultum in c. 1. de inueſt. in mari. fac. quem refert& ſequitur Aret. in conſ. 99. Declara tamen ut per Abb. inc. innotuit, de arbit. Et in caſu quo aliquis eſt eligẽdus pro tertio in caſu diſcordiæ, 19 ſi eligitur antequam diſcordia oriatur, laudũ irritum eſt. Dec. in cõſi. 4A75. Col. fi. Arbitri tſen tentia in cauſa criminali, quamuis crimen ſit famoſum, non reddit infamem. Abb. in c. cauſa, col. fi. de reſt.in integ. Si arbiter dixit ſe nolle ſuſcipere onus iudicandi ſuper compromiſſo in eum facto,& poſteà pronunciet, an huiuſmodi pronunciamentum ualeat? Alex. in conſ. 8 t. in 5. uol. arbiter electus cũ clauſula, quòd intelligatur uerti lis& quæſtio ſuper omni& eo toto, non po teſt retractare ſententiam iam anteà latam. Abb. in c. expoſita, de arbit. Et quomodò iſta clauſu la ſit intelligenda, uide Angel. in conſ. ⁊1 8. col. pen.& lo. Bapt. Caccialupum in tract. de tran- 20 ſactionibus, quæſt. 1 8. nu. 10. Si arbiter † ſibi reſeruat taxatonem expenſarum, uel aliquid a- liud, tenetur id expedire infra tempus compromiſsi‚ alioqui non ualeret. Alexan. in conſi. 1 8. in 7. vol. Si arbiter fuit aſſumptus ſuper iudicio communi diuidundo, ſi uni adiudicet rem pro pretio per eum declarando,& ipſe decedat ante declarationem, adiudicatio expirat. Decius in conſi.5 83. arbiter ſuper non petitis terminare non poteſt, licèt argumenta pro utraque parte vũr urgere, ut uidere eſt apud Alex. in conſi. 48. col. 3. in 7. uol. ubi multa alia inueniunt᷑, quibus RR arbitra- Pro ſocio, 21 arbitramentum ſubuertitur.& poteſtas arbitrorum t uſqueadeò pendet à compromiſſo compromiſsi forma exceditur, non modd arbitramentum nullius ſit roboris& momenti 4 etiam à partibus ipſis ratum haberi non poſsit. Dec. in confi. 43 4. Rurſus de huiuſmodin u4 te dici poteſt etiam ſi de nullitate non dicere promiſſum eſſet. Soci. in conſi.9 5. Col. 4. in nuldn & ideò arbiter ſiue arbitrator ſententiam ferre non poteſt niſi ſuper re, de qua Kaetunn estuh promiſſum. Soci. in conſi. 2 20. in 1. uol. tamen idem Soc. in conſi. 1 04. in 4.vol ait, in uibulds 22 caſibus id fieri poſſe. Quid ſi arbitrator trotam rem, de qua eſt quæſtio, uni achacſcal cũh vt certa pecuniæ quantitas ſoluature et dicas hoc fieri poſſe, ſecundum Dec.poſt alios in d per poſſeſsione. C. de tranſact. Quid ſi in pronunciamento pactum apponitur, quòd alteroex compromittentibus ſine filijs decedente alter ſuccedat? Ang. in conſi. 66. ait huiuſmodi actũ non ualere. Arbitri ſi ſunt duo uel tres non poteſt unus uices ſuas alteri delegare. gl. in Uic 4 23 ti. ff. de arbitr. Alex. in conſi. r 3³. in I. vol. Si clericus f elecus eſt arbiter, qui poſteà a Vaſots dignitatem fuit euectus, utrum ad pronunciandum poſsit iure compelli? Abb.inc. præſente, de teſti. Arbitri quando ſunt plures, ſi diſſentiunt, quomodò poſsint cauſam definire?& ho modis poſsint eſſe diſcordes?& quid eo caſu ſeruari debeat? vide Soc. in conſſ. 54. in 6 Arbitrator, cui eſt conceſſa poteſtas eligendi conſultorem, ſi eum eligit inualidè, an liam eli gere poſsit? Raph. Cuma. in conſ. 143. Si arbiter debet de conſilio olterius judicare,& ipſe ha bito conſilio eius contra illud ſententiam protulit, nunquid ſententia irrita ſit& inanis? Raph. Cuma.in conſi. 5. Quid ſi iudicat ſecundum conſilium illius cum hac qualitate, ſi de iure uali- 24 dum eſt, an talis ſententia ſubſiſtat? Bulg. in conſi. 103. Quid ſi compromiſſum t eſt factum in aliquem hoc pacto, ut is iudicare non poſsit ſine expreſſo conſilio alterius,& ſecundũ eius c- ſcientiam, quam ſequi teneatur, utrum ualeat? Ang. in cõſi. 343. ait huiuſmodi compromiſſum non ualere; immo quodcunque compromiſſum factum non ſubſiſtit tanquam factum contra ſubſtantiam arbitrij, ſecundum Bart. in Ii. g. ſi plures. ff. de exercit.& ibi poſui. de qua re uide Angel-in conſi. 272. Arbitramentum porrò latum eodem die, quo factum& compromiffum, 25 non ualet ſecundum Bal. in J. prolatam. C. ꝗe ſentent.& Soci. in conſ. 96. in 4. uol Arbiter t qui permittit labi tempus compromiſsi negligendo iudicare, facit litem ſuam, ſicut& iudex. text. eſt: in kj. S ſciendum.ff. de magiſt. conue. quem dicit eſſe ſingul. Rom. in ſing. 700. incip. Tu ha buiſti. Arbitrio& compromiſſo quæ obijci poſſunt, plenè habentur apud laco. Butrig.in trac. de oppoſitione compromiſsi,& per Caccialupum in d. tract. de tranſactionibus, in i 2. ꝗ. Scias 26 etiam in hac re, eum, qui obtinet arbitrium t euidenter iniquũ, ſi eo perfruitur, in mortale pec catum incidere. Rulg. in quodam ſuo conſ.inter conſilia. Imol. nu. 1 47. col. 6. Si arbiter efficitur inimicus partis, poteſt pars illa proteſtari ne arbitretur,& ſt ille ſpreta proteſtatione arbitrabi- tur,obſtabit exceptio abſque eo quòd aliquid probetur de iniquitate laudi. Beli. in c. ſuborta, nu. 6. de re iudic. Reliqua ad materiam arbitrorum pertinentia uide apud Abb. in c. quintaual lis, de iureiur.& apud Lanfrancum de Oria.in tract. de arbitris,& uide alios tractatus, qui ſimi- liter, de arbitris editi ſunt. et uide quæ poſui ad Bar. in rubr. ff. de arbitr. 27 Bar. in eodem§. col. I. uerſ. oppo.& uidetur, ait uideri dicendum, reductionem t non daria ſententia arbitratoris ad arbitrium boni uiri.& declarat, vt ibi per eum. Adde tu ab eius ſen tentia etiam appellari poſſe. Bar. in. fI. col. 2. ff. de appella. recip. Et dum Bart. in eadem colu. uerſ quærit glo. tradit, quis ſit iſte bonus uir, aitq́ue eum eſſe iudicem: proptereà quæroana ſententia iſtius iudicis,& ſic boni uiri, liceat appellare? vide Bart. in lij. in fin. ff. de lega.2.&ibi Alex. col. 6.& fi. 28 Bar. in eodem§. colu. 2. uerſ. primò quæro, agit de differentia, t quæ eſt inter arbitrum& ar- bitratorem. vide Alexand. in I.§.& poſt operis. ff. de oper. nou. nunci. Abb. in cap. quintaual lis, de iureiur. Orian. in tract. de arbitris,& Caccialupum in tract. de tranſactionibus, in 12. qu. Et dum Bart. ibi proſequitur declarando arbitramentum eſſe contractum, adde ſi atbitra- mentum eſt contractus, ex hoc inferri, mortua una parte non extingui ius arbitrãdi, ſcd ad hæ- redes trãſire, ſicut& in alijs contractibus conditionalib. vt per laſ.in l ſi quis atbitratu, col. quæſt. 33. 1.-. 666 blid a- d, 3hh i 790 R V gelete 56 4. ruär 4 his 1 kxueim m dantufrgacs ntilewin erGeeete runudün rtataute techmccl iadcdqprrx m gemdocn izenwewidne dünnwcnn weaolhdude A Wräönaaag umxom. dönſmexe fiaiRäu Kadpinm Kalcsöollg imemäke 4 Darii eacem Iprimouola nconl gel Mrireodgo lüenabein anilſcub⸗ umten Wet düütim R en 1 1½9. b nenngu anta a4 ¹ len loti 1 n. ſteum Gigtimnt 83t* vAa 1 4 NeNice Re.Reni econllo keriwän „ l.343 Ait imin non ſubſiſtit tman ze exercit Adifü- mdie, quo fäcnnte oci in conl 96 ne facit litem ſuni ingul. Komiit habentur ar act. de tranſat¹ niquũſi eoper wolnu. 17 ſille ſpretapu ze inigwteteleit ventit uidenuit, birs& Lideate, —= — B — — Pro ſocio. 314 29 uælt.7. f. de uerb. oblig.& arbitramentum t propriè non eſſe tranſactionem docuit Dec.in c. ſiquando, col. 2. de off. deleg. Et an in ſtatutis odioſis appellatione tranſactionis ueniat com- promiſſum, vide Paul. de Caſtr. in confi. 44.in i„vol.& in 49. eod. uolu. in fi. Alex.in conſi. 26 1. 8 Quxritur an. d. arbiter, in lib. primi& ſecundi vol. vbi tenet compromiſſum eſſetranſactioné. vide eundem Alex. in conſi. 1 3. in r. uol.& in conſi. 1 8. in 4. uol. Card. in conſi. 40. Ana. in cõſ. 16.& Soci. in conſi. 85. in r. uol. ubi declarat.& Corn. in conſi. 99. in 2. uol. Ang. in conſi. 198. & aliquid per laſ. in auth. ſi nerò contigerit, in fi. C. de iudic.& omninò Caccialupum in tract. de tranſactionibus. in 3. q. ubi ait, etiam ſi doct. teneant cõpromiſſum eſſe tranſactionem, tamen contrariam partem eſſe tenendam, propriè& ſtrictè loquendo. Tamen quando arbitramen- tum fuit à partibus approbatum, habet inſtar tranſactionis. Soci. in conſi. 8 5. in 1. uol.& in con ſilio 66. in 4. volu. 1 30 Bar. in eod. õ. col. 3. uerſ. Reſpondeo, inquit, ſolennitatem t iudiciorum remitti poſſe à parti- bus coram arbitro, cui ipſarum conſenſus dat notionem, quamuis alioqui ſit coram iudice, qui habet iuriſdictionem à ſuperiore: ita etiam declarat Bar. in auth. offeratur. C. delit. conteſta.& de hoc uide remiſsiones apud Alex. in l.nemo poteſt, col. 12. ff.de leg. v. vide etiã Beli. in c. quo- niam contrà, col. 2. de probat. Alex. in conſ 1 3. in I. uol.& uide doct. maximè Barb. in c. de cau ſis, de off. deleg. col. 7.& ſeq. Et conſidera hoc documentum Bart. non procedere, quando ar- bitri iuriſdictionem ab ipſis partibus non haberent, ut putà, quia ita præcipiente ſtatuto elige rentur; atque ita ceſſaret ratio allata per Bar.& ita uidetur ſentire Alex. in conſi. 2 2. col. pen. in 21 quinto uol.& Corn. in conſi. 140. in 5. vol. Deinde quærit Bar. quando compromiſſum t eſt fa ctum, ut de iure pronunciet, an ſtandum ſit eius ſententię quando eſt iniuſta? Bar. air quòd nõ. idem vult in l.diem proferre. S. ſtari. ff. de arbitr. quod an ſit uerum, uide Beli. in c. caulam quæ. de re iudic. Quid ſi poteſtatem habet procedendi ſecundum uoluntatem ſuam,& ſecundum æquitatem, uide Beli. in rubr. de præſcript. vbitenet concra Angel.& quando tenetur iudicare de iure, dicas eum ſequi debere ius commune, non autem ius municipale. Cæpol. in cautel. 99. vide omninò Abb. in conſ. 77. in 2. uol. 32 Bar. in ead. col. quærit, quando factum eſt compromiſſum t in aliquemut in arbitrum& arbi- tratoremʒ quomodò cognoſcatur, utrum procedat tanquam arbiter, uel tanquam arbitrator? aitque hoc conijci poſſe ex modo cognoſcendi& pronunciandi. vide Alex. in conſi. 1 3. in t. uol. ubi ait hoc percipi poſſe ex comparimento facto,& ex eo, quòd ipſi adeunti compromiſ- ſarios eſt urilius,& in conſi. 96. col. ꝛ. uerſ. uel poſito, eod. uol. 33 Bar. ſubiungit, quid ſi incœpit t proſequi per uiam arbitratoris, utrum redire poſsit ad uiam arbĩtri,& contrà.& dicit non poſſe. Ad iſtas quæſtiones ſuprà poſitas uide Bald. in conſi. 43. col.fi. in. par.& aliquid per Feli. in c. cùm ſuper, col. fi. de off. deleg. Paul. de Caſtr. in l.j. col. 32 fl.de iudic.& in l. non codicilli. C. de teſta. Barb. in conſi. 3. c0l. 4.in 3. uol. angel. in conſi. 198: & ad primam quæſtionem uide Orian. in tract. de arbitris, fol. 2 3. q. z2. cum duabus ſeq.& Alex.* & alios in liſi ſeruus plurium..fi. ff. de leg. primo.& Aret. in conſi. 1 358. Ad ſecundam uerò quæ ſtionem uide Oria. in d. tract. fol. 24. q. 5.& aliquid per Feli. in c. cũ ex officij. col. 20. de præſcri. 34. Bar. in cadem col. quærit an ex ſententia t arbitratoris actio oriatur? vide Alex. in conſi. 13. in primo uol.& in lj. col. z.& ſeq. uerf. utrum. ff. de lega. 1. Card. in conſi. 9. colu. 4.& ſequ.& in conſi. 5 6. col. 2. 35 Bar. in eod.§. col. 4. quærit quo iure ſententia arbitratoris f reducatur ad arbitrium boni uiri. Adde tu ab eius ſententia etiam appellari poſſe. Bar. in l. fi. ff de appell. recipien.& uide laſide hac re in. ſiquis arbitratu. ff.de uerb. oblig. colu. 4. uerſ(capio.& Orian. in d. tract. fol. 3 3. q.1 8. & attende in re propoſita non ſufficere, ſi à laudo reclametur, niſi etiam petatur illud corrigi, & ad arbitrium boni uiri reduci. et hoc non petito iudex ex officio ſuo procedere non poſlet. 8 36 Alex. in conſi. 24 3. Viſo proceſſu, in lib. primi& ſecundi uol. Et ex hoc infertur, ſi ſtatutũt reij- Lieretynonün quamcunqy non tñ reiectum eſſe, quin officiũ iudicis poſsit implorari, ubi de lælione conſtaret. Alex. in conſ. 1 3. col. fi. in 5. uol.& uide aliqd per Rom. in cõſ. 2 7.in 3. dub. RR 2& nuf Pro ſocio. & nunquam compromiſſum cum adedò ampla poteſtate fieri poteſt ut peti nõ poſʒit reductio ad arbitriũ boni uiri rõne enormis læſionis. Soci. in conſ. 24. in 1. vol. Dec. in conſ. 53 3.& Feli 37 in c. humilis, de maio.& obed.& in c. cùm ſuper his. nu. 1 4. Äe accuſat. Quid ſi ferat t ſnĩa conti. nens illud arbitramentum reduci non poſſe ad arbitrium boni uiri? dic eo caſu reduci nõ poſ. ſe, ſecundum hulgoſ. in conſi. 11 I. Quid ſi arbitrator fuit electus ut bonus uir, habito reſpectu ad eum,& non ad alium, utrum ab eius ſententia detur reductio?& ſimiliter dicendum uide- tur quòd non; ita ſing. ait Barto. in I.iij.ð. tutori. ff. de arbitr.& dictum hoc ut mirabile ſequitur Rom. in ſing. ſuo 50. Quid ſi arbitrator tempore compromiſsi dixit quomodò ſuam uolebat proferre ſententiam, idque non latuit cõpromittentes, an poſted à tali arbitramento peti poſ. ſit reductio? Reſpon. non poſſe; quia habet uim tranſactionis: ita Bal. ſing. in l!. uenditor. C. de 38 reſcind. vendit. quod dictum extollit Roma. in rub. ff. de arbitr. Et quid ſi laudum t approba. tum fuit à partibus antequam latum eſſet, vel poſtquam eſt latum, ſed nõdum eſt uiſum ande- tur reductio? Vide Caccialupum in tract. de tranſactionibus, in 1 2. quæſt. nu. 13.& 14. Et qua cautela utendum ſit in compromiſſo, ut reductio peti nequeat, uide Cæpol. in cautel. 8.& qui- bus uerbis concipi debeat compromiſſum ut tam ad incogitata quam ad cogitata,& tam ad deciſa, quàm ad non deciſa porrigatur, vide Cæpol. in caut. 220. 39 Bar. in cadem col. 4. verſ. quæro quis erit iudexinquit, iudicem t illum, ad quem fit reductio, intelligendum eſſe iudicem cauſæ principalis, non autem iudicem appellationis, vt communi. ter aduocati opinabantur. Sed quæro hic nunquid à ſententia huius iudicis liceat appellare? vide Bar.in lj. in fl. ff.de lega. 2. vbi Alex. colu. penul. De hac autem. q. Bart. hic, vide Oria.ind. tract. de arbitris, fol. 3 3. quæſt. 16.& 435.& 44. Alexand. in conſi. 273. In cauſa uertente, inli- bro primi& ſecundi uol. Cuma. in conſi. 44. colu. fi Feder. in conſi. 28 5. in primo dubio. Beli. in c. J. col. 5.de præſcript. Anto. de Butri. in conſi. 5 1. Card. in conſi. 116. in ſecundo dub.& in conſi. 1 3 0. col. 6.& in conſi. 140. col. 4. Angel. in conſi. 200.& Soci. in conſi. 1 8. colu. 1 I. in I. vol. An autem Aa tali reductione licita ſit appellatio? vide Abb. in conſ. z. in fi. in r. uol.& in cõſ. 3 8. in ultimo dub. eodem uol.& Card. in conſi. 139. col. 10. in 4. dub.& in conſi. ſeq. col. 1 5.& in his duobus conſilijs habetur, qui ordo in huiuſmodi re ſit ſeruandus. Et ex hoc etiam uide quid inferat Abb. in conſi. 14. in I. volu. vide ad præfata Roma. in conſi. 26 5.& in ſimili caſu Abb. in c. cùm olim, col. j. de arbitr. Aret. in conſi. 143. colu. 8.& Rederic. in conſi. 28 5. Et dum 40 Bar. in col. ſeq. proſequendo quæſtionem ab eo propoſitam, ſciſicèt, coram t quo iudice ſit fa⸗ cienda reductio, dicit, quando iſtud officium iudicis imploratur à reo, cui exceptio competit, poterit iſta reductio peti coram iudice ipſius rei, neque in hoc grauatur actor vt ibi per eum. Vide Roma.in conſi. 42. in princip. vbi tradit quid fieri debeat etiam quando iſte reus habe- ret plures iudices.& ad hæc leen conſi. 10 3. in 5.vol.& Peruſin. in rubr. de appell. pen.& ſeq.& Anchar. in conſi. 3³3 2. in fi. 1 bni. I Adederb& col. quærit infra quantum tempus t reductio fieri debeat. vide Oriam in d. tracta. de arbitris, fol.3 4.& ſeq. quæſt. 20.& ſequ.& aliquid per Roma. in conſi.9.& in conſſ. 1 27. col. 1. in 3. dubio.& aliquid per Feli. in c. quoniam contrà, col. 19. in fi. de probat.&in c. quod ad conſultationem, col. 1 6. de re iudic.& omninò Alex. in conſi. 237 Viſis proceſsibus, col.fi. in lib. primi& ſecundi denelhen conſi. 2 20. col. 3.& ſeq. in 1. uol. Bal. in conſi. 67.in 3. ol.& omninò Dec. in conſi. 3 9. col. fi. W 42 3 eod.§. col. 6. verl Gorlo utrum poſsit renunciari, tradit nunquid huic wSäiaita arbitrium boni uiri renunciari poſsit? vide quæ poſui ſuprà in iſto.§.& menstriinin.t a00 de arbitris, fol. 30. cum ſeq. quæſt. 1 4.& 17.& fol. 45. quæſt. 1. Alex. in conſ. 3. co. n & in conſi. 22. cod. uol. Abb. in conſi. 64. in 1. uol. Feder. in conſi. 66. Rin conſi. 125. 8 ee Paul. de Caſtr. in l. ſi unus. S. illud. ff. de pact.& in ſimili caſu lmolin conſi. 8 t.& in con uee col. fl. Card. in conſi. 29. col. fi. Ant. de Butr. in confſ. 24. Bal. in d. S. illud. loan ajdwine af tatione incip. Duo litigantes compromiſerunt. Angel. in diſputatione incip. Duo a ..... 1 Onſi. 16. cem litigantes, Cæpol.in cautel. 22 2. incip. Ditfficile eſt dare remedium. Anan. inc Pis⸗ neutul— aruihe de acdenm, ittrourn etnraneeies unſenmi mübereti Uarmdannel. Wänis'lce umännwu eultm neiſ Ucemghvüeber Kanäenm umardücm dädeyen Vindaun wauerenn tllenng tbelnche Umproitn 1 Darinead b döioſs lj cxri ealquen 1 ulquum?&d teniäenre leraaa 14 enorum de 2 raiarie eſt larum ſetnäima wihr R Wemäice Crpälncn ogiter guim ddoße 1.2e E 4 dicer* Woicemf umaden m n he. 18 nuudicem pyeltinn ntentia huius-udiüla, dac autem Inkin 4. 4.in conſi. 173. Nasi 43 poſsit ledere in parua& in 44 mentum interueniſſet, ———— Pro ſocio. 315 col. z. in 3. dubio.& ibi ad eum addita.& in conſi. 50.& ibi addita. Anchar, in c. canonum ſta- Alex. in conſi. 174. Opportunè conſiderato, in lib. primi& ſecundi vol. ando promiſſum fuiſſet de non dicendo de nullitate,& adiecta eſſet po na uel iuramentum.& in conſi.1 4 3. col. f. od. vol. vbi ponit quid ſi dictum fuiſſet, vt poſsit au- ferre uni& dare alteri, vt ibi uidere eſt. vide etiam Angel in conſi. 17 2.& Paul. de Caſtr. in cõſ. 74. vbi tradit, quid ſi renunciatum fuiſſet 8 ſimpliciter promiſſum de ſtando laudo,& quòd magna quantitate. Nunquid autem ſtante ſtatuto prohibente contra laudum quicquam opponi poſſe uel obijci, poſsit peti reductio. Bal. eauit eam peti nõ oſſe. ſed hanc deciſionem dubitabilem eſſe probat Alex. quem uideas omnind in conſi. 113. col. f. in 5. vol. Vide Soci. ad hæc in conſi. 220. in 1. uol vbi letè tractat de ijs,& maximè, ſi iura- & adeſſent clauſulæ ſimiles præcedentibus. Quid ſià ſtatuto t expreſ- Se ſublata eſt reductio ad arbitrium boni uiri? vide Bulg. in conſi. 1 20.& Dec. in conſi. 39. col. fi. ad quem ſemper in hac materia recurrendum eſſe cenſeo: quia ponit communes concluſio nes,& multum clarè loquitur. vide Paul. de Caſtr. in conſi. 7 3.& Bal. in conſi. 117. in 4. Volu.& in conſi. 25 2. eod. vol. ubi agit de compromiſſo in quo elt facta huiuſmodi renunciatio, utrum videatur remiſſus dolus& lata culpa. Item ſi ſit exceſſa forma compromiſsi,& ſit laudum latũ contra ius.& Angel. in conſi. 172.& in conſi. 314.& Bal.in conſi.3 80. cum ſeq.in t. uol.& ad materiam huius quæſtionis, quam hic ponit Bar. uide Paul. de Caſt. in I.ſi quis arbitratu, col. fi. ff de uerbo.oblig.& Soc.in d. conſi. 2 20. col. 4.& col. 6. dicit, ſi ſtatutum tollit reuiſionem, non intelligi ex cauſa enormi.& iſta quæſtio Bar. locum habet, quando iuſtè arbitratur, alioqui'ſi iniuſté. l.ſi libertus iurauerit. ff.de oper. ubert. c. quintauallis, de iureiur. Bar. in J. Iulianus uerum tuta, col. 70. de conſt.& vbi uidetur limitare qu der. in conllabſüm 45 debitorem, col. 4. uerſi.& prædicta. ff.de cond. in deb.& iſta lauda f ſiue arbitramenra ratificari ard.in conſ.llä te 100.& Socindrüll Abb in callas- 1o. in 4.dudKis e ſit ſerumda.V RoOma. inc dlu. 8.& Feder tam,ſc lictc, Moratura teo, in hoc grauar, idebeat erumts, in vol Kpelse non poſſe antequam ſint prolata, docuit Bal. in l. fi. col. fi‚in 2 quæſt. C:de contrah. empt. in d.3. ſi vnus. S. illud. ff. qe pact. in fi.vbi concludit, nullum dari remedium quin poſsit peti reductio, im- mo etiam cum iuramento non ualet. vide Dec. in d. conſi.39. qui eſt auriga huius inueſtigatio nis. vide etiam Paul. de Caſtr. in conſi. 70. in I. vol. Deinde Bart. hic progreditur diſcutiendo, quid iuris ſit ſi in huiuſmodi renunciatione appoſita eſſet clauſula, quòd poſsit accipere de iure 46 unius& dare alteri, in parua,& in magnat quantitate, de qua pauiò ante mentionem fecimus. Dicas eam ptocedere reſpectu rerum, quæ in compromiſſo deducuntur, alioqui uerò de alijs. Soci.in d.conſi. 220. col. r.& uide de hoc pacto, Paul. de Caſtr. in d.liſi quis arbitratu, col. fi. Et dum Bar. ibi ſubiungit, ideò pactum non ualere ubi datur enormis exceſſus, aliter dicitur in l. ſed& ſi ſuſceperit. S. v. cum glo. in uoce, modica. ff. de iudic.& uide Alex. in conſi. 47. col. 3. ver. & nimis‚ in 1. vol. Attende unum, quod ex dictis Bar. hoc in loco colligitun ſencit enim pactum non ualere ea ratione; quia in magno exceſſu pręſumitur ineſſe dolus, atque ita uult pactũ hoc tollere non poſſe dolum hunc præſumptum. ſed contra hoc ſunt bonæ authoritates, quas attu- lit Feli. in c. ſi diligenti. nu. 3 9. de for. compet. quibus probatur, pacto renũciari poſſe dolo præ ſumpto futuro, non tamen uero dolo& certo. id quod vr ualidè reluctari huic Bar. documento. 47 Bar. in eod.§. col. 8. inquit, exceſſum f in ſexta parte continere manifeſtam læſionem,& ideò ſub dubio fortè, ait, ſi contra procuratorem non daretur regreſſus, implorari poſſe remedium. Liij. C. de reſcin. uend. Contra iſtam deciſionem Bar. tenet Aret. in conſi. 25. Deinde Bar. ibi in uerſquæro utrum, tradit an ex nouis probationibus arbitramentum detegi poſsit æquum an iniquum?& diſtinguit ut ibi uidere eſt. vide remiſsiuè Iaſ.in lectura. l. admonendi, col. ↄ. uerſi. extertia parte glo. ff. de iureiur.& in repet. col. 1 5. verſ. nunquid.& in l. ſub prætextu. col. 1. C. 48 de tranſact. Et an& quando arbitramentum 1 ſiue laudum retractari poſsit prætextu inſtru- mentorum de nouo repertorum, vide Soci. in conſi. 66. in 4. vol.& dum Bar. ibi in col. ſeq. quæ eſt pen. ait, arbitratorem arbitrari debere ſecundum qualitatem perſonarum. vide Abb. in cõ- 64. col. 2.& ſeq. in I. volu.& Bal. in conſi. 6 7. in 3. uol.& omninò Corn. in conſi. 22 1. in z. uolv. Poſteâ ſubiungit Bart. quando quis eſt deceptus in tranſactione, ſiue laudo, inſpiciendam eſſe non ueritatem ſed æſtimationem dubij euentus illius litis. vide Soci. in conſi. 8 5. in I. volu. vbi RR z ſequitur 49 ibi in uerſ. Quæro quando examinatur, tractat utrum arbitratorest poſsint eſſe teſtes Pro ſocio. ſequitur Bar. hic. dubius enim euentus operatur, ut multa tolerentur, quæ alioqui non permit- terentur. vide in quodam conſi. Lud. Bolognin. inter conſilia Alex. in 4.Volu. Dum autem Bar do examinatur æquitas vel iniquitas arbitrij? vide Fulg.i 6 teltes, quan- ocxaminatur æquitas veliniquitas arbitrij? vide Fulg. in conſi. 1 42. inquit, teſtimonium eo- rum qudò ad iuſtificandam ſuam ſententiam nullius eſſe momenti.& de hac re uide Abb. c non ſine, de arbitr.& Feli. in c. cũm à nobis, de teſti.& ad rem hanc uide omninò eundem Beli. in c cùm dilecti. nu. 6. de accuſat. An autem iſte, qui examinat, pronunciare poſsit arbitrium irritum eſſe& inane, quamuis ei ſit antum commiſſa æquitas uel iniquitas examinanda? vide Oria. in d. tracta. de arbitris, fol. 4 1.& ſeq. quæſt. 3 8. 50 Poſtremò Bar. quærit, quid ſi eſt iuratum t ſuper compromiſſo, in quo renunciatum eſt redu 1 * I ctioni. vide omninò multa ad rem hanc pertinentia quæ poſui ſuprà. Item attende, quia iura- mentum recipit omnes illas conditiones, quas patitur promiſsio principalis, à iuris diſpoſitio- ne. l.fi. ff. qaui ſatiſd. cog. quod limita ut per Bal. in c. quæ in eccleſiarum, col. 1 2. de conſtit. vide ad præfata Ant. de Butr. in conſi. 24. vbi plenè Alex. in conſi. 42. col. 7. in I. vol.& Soci. in conſ. 85.in primo uolu. 83 Jummarium in l. ſi ſocius. ff pro ſoc. Tabtum inter ſöcios at filiæ de communibus honis dotentur, ualidumeſt. Flle qui habet bona communia cum alio fratreo non tenetur dotare de communibus bonu filias fratru. Bar. in I. ſi ſocius. ff. pro ſoc. BaRT. in d.l ſi ſocius, ſic ait in ſumma. Pactum † inter ſocios, vt filiæ de communibus bo- nis dotentur, ualidum eſt-.& reliqua ut ibi per e um. Pro intellectu& de materia huius.l.vide Alex. in conſi. 2 75. Circa primum in lib. primi& ſecundi uol.& in conſi. 297⁷. Videretur circa, in eodem uol.& in conſi. 103. in 3. vol.& in conſi. 76. Viſo themate, in 4. uolu.& in conſi. 86. An dos debeat, in eodem uol. Bal in conſi. 490. in 5. volu. Ant. de Butr. in conſi. 7. Rom. in cõſ. 145.& in conſi. 41 3. vbi tenet per hanc. l. eum, qui habet bona communia t cum alio fratre, non teneri dotare de communibus bonis filias fratris. de qua re agit Alex. in conſi. 70. in 5. uo lu.& Soci. in conſi. 46. Kedeundo autem ad intellectum& materiam huius. l. vide Soci. in conſ. 46. col. fi.& in conſi. 1 9 2.& in conſi. 23 1.& 291. Viſis literis, in I. uol.& in conſi. 4. in 4. uolu. vbi not.loquitur circa iſtam.l.& eam aliter intelligit quàm faciunt aliqui docto.& uide Dec.in auth. quod locum, in fI. col. O. de collat.& in conſi. 66.& in conſi. 68. Fummarium in l. j.ſh. de contrah. empt. An contractus emptionu ſit de iure gentium. Bar. in l]. ff.de contrah. empt. ART. in d.j.tradit an iſte contractus t emptionis ſit de iure gentium, vt ibi uidere S eſt apud eum. vide Iaſ. in l.ex hoc iure, col. 2. in ultimo notab.ff. de iuſt.& iu. Tu ad- uerte quia per iſtam. l. dicitur, expenſam in cudendo nummos de publico fieri debe- re,& tantum ualere in materia quantum in forma: ita Bar. cum quo alij limpliciter tranſeunt in l.ij.S. mutui. ff. ſi cert. pet.& Bar. in l.j. ff. de auro& arg. lega.& in 1. Paulus, colu.j. ff. de ſolut.& in lj. C. de ponder. aur. lib. 1 0. vbi ſiue ſoluatur materia, ſiue forma, debet codem pondere mo derari& regi. quamuis contrarium teneant Innoc.& Abb. in c. quanto, de iureiur. pro quibus facit iſte tex. ibi, non tàm ex ſubſtantia, ſcilicèt argenti& auri, vt ibi exponit gl. quàm exquan titate, hoc eſt, æſtimatione.& quamuis iſte tex. uideatur uelle communem uſum erpendend conſiderari in pecunia, non autem in materia, tamẽ contrarium concludit idem Bart. in l. quo te. f.ſi cert. pet. in ultima col. uerſ. iuxta,& ibi Alexand. col. ⁊.& Iaſ. in 7. col. Et dum Bariinf. huius D ceßtt / fin lis 1 1 rcurpo Waalbliwi Ie leroc 6 Pr bnrag lrtepo F an 95 „ R, T n 4* Qaudwumnaum 1 I. eicl aliü Nlaulc icelc umn ſ aulcece tuxtokecte ſohbed. 2 taarisg raccenld rinntetyo watswem e ufriaunde rruutrcdenon rhärnäle muümilun nernrudde lanmadtene 1 Niſa maan 1 Veannuahe hanhunz 1 Ban ni duminäu 79J6bi au dm ede ürauifcodie ecſtegpto nd inconl, ritquod altel ualaum 7. rtare de cmmunzuna 7* ter ſocioswtliectn ro intellectu& em i uol.& in coniunt filo themae, n n 1 Ant. de Buu-um- et bona com- equare Sid & materlam be terisin I.D0 im faciunt vg in conſi.58. „? . CInpl. ſue formn, eu: Abb incc & auriſt A urecle onus tir — guium— 10 3 1oL²5 De contrahenda emptione. 316 huius ait vbicunque fit mentio de conſenſu, intelligi debere de conſenſu adhibito inter præ- ſentes, vide quæ poſui ad Bar. in Labſenti. ff. de donat. Fummarium inl. ſi ſciens. ſede contrab. empt. Prohibitione iudicu impeditur rranslatio dominij. Bar. in. ſi ſciens. f, de contrah. empt. BaR T. in d.l.ſi ſciens, inquit, prohibitioneft iudicis impediri translationem dominij. De hac re uide Bar. in l.ſiliusfam. S. Diui. f. de lega. I. colu. 4. verſ. quæro an præceptum iudicis, vbi .—..„*. 1 A. Iaſ.in I. col. in verſ.ſextò quærit.& in ſecunda lectu. col. 20. uerſ. ſextò quærit,& ibi in eiſdem lectutis in 5. quæſt. Bar. agit, an arbiter poſsit impedire dominij alienationem.& ibi limit. vide: omninò quæ de hac re poſui ſupra in tit. proximo ad Bar. in§. arbitrorum. Jummarium inl. rem alienam. ſy. de contrah. empt. Jlle, qui rem alienam uendidit ſcienti eam eſſe alienam, cogi non poteſt ad illamtradendam. Bar. in J.rem alienam. ff. de contrah. empt. Ap iſtam..vide aliquid per Soci. in conſi. ⁰ ½. col. 4. in 5. vol.& dicas eum, qui rem alienam t uendidit ſcienti cam eſſe alienam, cogi non poſſe ad illam tradendam. Alex. in conſi. 66. in 4. vol.& cogita dum hic dicitur, rem alienam uendi poſſe;& in ſimili poterit locari& deponi: quare hoc idem& in mutuo fieri non poſsit? nam debet dominium transferri..ij.§. mutuum. ff.ſi cert. pet. conſidera ſi dici poſſet, hoc ideò eſſe in mutuo, quia promitto mutuare in gene- re, ſed in uenditione ſumus in ſpecie,& proptereã dominium nontransfertur. atque ita data aritate inter iſtos caſus nulla eſſet differentia: nam neque hoc erit mutuum ſi do tibi decem, quæ alius apud me depoſuit: quia non transfertur dominium. nec dici poteſt rem alienam de bere conſumi, quoniam hoc fieri non poteſt, cùm ſit aliena, alioqui uerò eſt in alijs contracti- bus; quia ſi emo x. corbes frumenti alieni animo cõſumendi, ualet uenditio. Cogita. Et ad præ fata omnia uide Fabianum de Monte in tract. de emptione& uenditione, in 4. q. princip. nu. 7. cum ſeq.vbi ait, rem alienam uendi non poſſe quò ad præiudicium domini, ſed tantum quò ad præiudicium ipſius uenditoris, qui tenetur de euictione.& hoc in immobilibus, in mobilibus autem contractum eſſe inualidum, quia in ipſo actu uenditionis furtum committitur. Et quid ſi emptor ſciebat rem eſſe alienam? vide ibi hæc omninò& alia adrem pertinentia. 8 Summariuam in l. ſiin emptione. ffde contrab. empt. Diſſenſum circa accèſſoria non uitiare contractum. Si permutaui codicemmeum cum tuo digesto, cum hoc ut mihi dare debeas uiginti ulrra librum, an hæc fit emptio, uel permutatio. Bar. in l.ſi in emptione. ff.de contrah. emp. Banr. in d.lſi in emprione, in prin. inquit, diſſenſum t circa acceſſoria non uitiare contra ctum.& in dubio fieri debere interpretationem contra creditorem. vide Paul. de Caſt. in conſ. 33 6. vbi loquitur in ſententia.& quid per hanc.. inferat Bar. in l.ſi quis arbitratu, col. 1. in fin. cum ſeq.ff.de uerb.obli.vbi Iaſ.col. 7. verſ. Tu autem. Et dum Bar. in hac cad.l. ſubiungit, ſi per- muraui t codicem meum cum tuo digeſto, hoc acto, ut mihi dare debeas xx. ultra librum an hæc ſit emptio an permutatio? deciditqᷓue inſpiciendum eſſe quod principaliter agitur. vide Barb. in confi. 56. C0Ol. 3. in 2. uol.& pulchrum exemplum uide apud Alex. in conſi. 11 9. colu. 2. uerſ.quod autem, in 5. vol.& uide etiam quid ex hoc inferat Bal. in rubr. C. de rer. permut.in fi. . 1 Jummarium in d.l. ſt in emptione. I. omnium. ſfede contrah. empt. Statuto alienatio probiberi poteſt. Bar. in d. Lſi in emptione. S. omnium. ff. de contr. empt. BaAx. in ead.§. omnium ait, ſtatuto t alienationem prohiberi poſſe. vide Bar. in l. dudum- O.de contrah. empt. Bald. in l.f.. C. comm. de leg.& in conſi. 8. inæ. uol. Pau. de Caſt. in cõ⁹5. Wen RR 4 Alex. S De contrahenda emptione. Alex.in liij.§.. ff. de action. empt. Bald. in conſi. 349. in I. uol.& in conſi.; 10.& 314 in 3.u0, & quia Bar. remittit ſe ad ea quæ ſcripſit in§. Diui, vide eum ibi in 3. col. uerſ. quæro an per Ka. tutum, vbi Iaſ. latè in. lectura, quo loci fuſius diſtinguit inter laicos& clericos. Summarium in d.. ſt in emptione. I. iutor. ſr.de contr. empt. 7 Eyecutores emere non poſſunt de rebus quas uendere debent ex officio. 2 Executor an poſſu mutuare pecunias, quas recipit, G& ſibi applicare lucrum ex huiuſmoai mutuatione roue nicn,]„ Bar. in d.l. ſi in emptione.& tutor. ff.de contr. empt.. Ban. in eadem 1.§. tutor, ait, executores t emere non poſſe de rebus, quas uendere debent ex officio. vide Rom. in conſi. 1 19.& Dec. in conſi. 72. col. 1. An autem executor ultimæ uo- luntatis poſsit res uendere habita fide de pretio? Feli. in c. cùm olim. j. de off. delega. An huiuſ. modi executor ſi tenetur bona inter pauperes erogare, poſsit ea dare ſuis finjs& nepotibus 2 quando lunt pauperes. Anch. in conſi. 43 6. An talis executor t poſsit mutare pecunias quas recipit,& ſibi applicare lucrum ex huiuſmodi mutatione proueniens?& puto non poſſe, per ea, quæ de exactoribus publicis decidit Bar. in l. unica. C. de aur. publi. perſecut. ſubeſt enim ea- dem ratio.& Bar. inquit exactores non poſſe tuta conſcientia huiuſmodi lucrum retinere. ta- men ego uidi multoties contrarium ſeruari. Vide omninò Dec. de hac re in conſi. 6.& an exe- cutores teſtamenti tutoribus æquiparentur, ita ut diſpoſitum in uno, locum habeat in alio? vi- de Fulgoſ.in conſi. x. Summarium in l. quod ſape. T. in hu. frde contrab. empt. T I his quæ uenduntur ut ſpecies, periculum eit emptoru incontinenti. 2 Si ßit uenditio ad menſuaram& traditio ſquatur abſque menſura, periculum rei uenditæ ſpeclat ad emptorem. An quando uenditio fundi zcta ad menſuram dicatur facta ita ut uenditor tencatur. Bar. in l. quod ſæpe.. in his. ff. de contrah. empt. 1 BaANT. in d.l. quod ſæpe.§. in his, ait in ijs, quæ uenduntur t vt ſpecies, periculum eſſe em- ptoris incontinenti in ijs uerò quæ ad pondus& menſuram, periculum eſſe emptoris cum di- ſtinctione, vt hic in tex. vide iſtum tex. alleg. à Bar. in conſi. incip. In cauſa D. Cioli,& Alexand. in confi. 90. Viſo proceſſu, col. fi in 5. volu. Et de materia huius text. quando periculum ſpectat ad emptorem, ſcilicèt à die menſuræ uel ponderis tantum,& quomodò, vide Bar. in l. lulianus. §. ſi Titius. ff. de action. empt.& Dec. in conſi. 79.& Soci. in conſi. 26.in h in 3. volu. Attende, 2 quia ſi fit uenditiot ad menſuram,& traditio ſequatur abſque menſura, periculum rei uenditæ ſpectare ad emptorem. Paul. de Caſtr.& Sali. in J.ij. C. de peric.& commod.rei uend. ltem ſiin inſtrumento adeſt clauſula conſtituti poſſeſsio transfertur etiam ante menſuram. Bar. inttact. de inſula, in ultima figura. vbi ponit an translatum ſit dominium. verior tamen uidetur eſſe di uerſa ſententia; nam huiuſmodi contractus dicitur fadus ſub conditione ſi menſura ſubſequa- tur; ideò ante conditionis euentum, hoc eſt ante menſuram eſt imperfectus,& conſequenter periculum ad emptorem, non autem ad uenditorem pertinct. Bar: in conſi. 12 1. In Auiſiher⸗ Alexand. in conſi. 24. Viſo proceſſu, col. z. in 5. uolu. Aret.in confi. 1 Procedendum eſt. 34 in conſi. ultimo in 3. vol.& latiſsimè Curt. iunior in duobus conſilijs editis pro D. Matthæo fra 3 tre ſuo. quibus ſe ſubſcribit Mari. Soci. iuni. in conſi. 26. Et an& quando uenditiot fund facta ad menſuram dicatur facta ita ut uenditor teneatur, vide diſtinctionem Soci. in conſi. 32. in 4. vol.& in l. demonſtratio. ff de condit.& demonſtr.& omninò Beli.in c. ſignificantinum. 10.de reſcrip. Alex. in conſi. 73. in 3. vol.& omninò in conſi. 7. in 4. vol.& in conſ. 44. in 6. vol.vbi not. loquitur,& adducit hoc documentum adaliam rem.& ad præfata uide eut dem Alex. in u 106.& in conſi. 107⁷. in 6. volu. Dec. in conſi. 500. quem uideas ſemper,& laſ.in c nli. 55*& conſi. 73.& in conſi. 79.in 1. uolu. Pone golli gK boes. wahxiud 7 66, nm ueuun, b Muuims ü Saaucd gi 1. dnbine l hrireli Land — lzuaſnahn 1Amalmaty ulquin eranngotren mimtwaunie iweecbma’ce Qemdemiaman Gaewläteim wwriam dnm. ddenenär Küscpig eagräma. twiiegan Konrag uckelne Getellinne albin copl. lo ce lbelch latuulein —— — = — — —2 — — dit dunr K ProuenledeCxunnn de aur publigeteult dentiabuiulwocibnng d Dec. debmnni dtuminnocmü Ie coutrah. empt. 4 AMenI. Senura, derrumin 2a ita ut uenttn u ntrah. empt. untur t it ipets ram, pericuur ſ. incip. Incu- buiustext. qu- m& quomodig cän conf. 49n, bſque menſira, peric& conl — De contrahenda emptione. 317 Summarium in! ſi debitor. fede contr. empt. 1 Anuerbum praterutipluſquam perfeëtu uelp ræteriti imperfedti, uel optatiui modi trahatur ad futurum. Bar. in J. ſi debitor. ff. de contr. empt. B4 r. in d.l.ſi debitor, tradit an uerbum præteriti t pluſquam perfecti, uel præteriti im- perfecti, uel optatiui modi, trahatur ad futurum:& remittit ſe ad ea, quæ dixit in lj. f. de iur. todic. circa illam clauſulam, ſi non ualet&c. iſtum tex. Dec. adducit ad probandum in contra- ctibus bonæſidei, in quibus dies& pœna fuit appoſita, moram purgari non poſſe. id quod in- quit etiam Alex. in l.ſi inſulam, col. 8. ff. ce uerb. oblig. ubi refert Kaph. Cuma.& Imol. idem te- nentes.& in conſi. 9.& in conſi. 148. in 7. vol.& hoc idem uidetur ſentire gl. in l. Lucius. ff. de action. emp. in uerbo, exhibuerit, dum ibi ad tex. ſubaudit, maximè. quamuis contrarium ibi te neat Paul. de Caſt.& in d... ſi inſulam, dicens ſpeciale eſſe in contractibus bonæfidei, ut mora purgari poſsit, quamuis in eis poſita ſit pœena& dies. Hoc etiam uult Bald.& idem tenuit inl. cùm allegas, in 6.ppof. C. de uſu.& ad hanc opinionem acceſsit Antonius de Prato in cõſ. 49. inter conſilia Alex. in 5. col. in 4. vol.& Aret. in l.ſi ſeruum. ð. ſequitur.ff.de uerbo. obligat.& ad hunc tex. reſpondet. Tamen Alex. in conſi. 76. Videretur prima facie, colu. 4. in L. volu. ait non X eſſe locum purgationi moræ.& hanc eſſe commu. opinionem. De qua re uide latè eundem Alex. in l. qui Romæ. S. Calimachus. ff. de uerbo. oblig.& an& quando mora purgari poſsit, ui- de Soci. in conſi. 199. in 1. vol. Dec. in conſi. 45 1. Anto. de Butr. in c. breui. de iureiur. Fulgoſ. in conſi. 15 4.& latiſsimè Marcum Antonium Bauerium in tract. de mora.& quæ pono ad Bart. in l. ſemel mora. ff. ſolut. matrim. Fummariumin l. qui fundum. ff.de contra. empt. Si ftatutum eſt parti aliquod tempus ad petendum, utrum poit terminum poſſit addere libello. Poſt terminum datum ad probandum eꝝ probatum habendum, poſſunt peti teſtes publicari. Bar. in l. qui fundum. ff. de cont. emp. B AMr. in d.l. qui fundum in principio quærit, ſi tatutum eſt partit aliquod tempus ad pe tendum, utrum poſt terminum poßiit addere libello?& diſtinguit; aut fuit datus terminus ad exprimendam quantitatem, quam uolebat petere, aut ſimpliciter ad petendum. Attende quo- niam ex hoc Bartoli documento colligitur, ſi ſtatuto cautum eſt, petitionem fieri debere infra certum terminum,& petitio ſit facta in genere, poterit tamen poſted elapſo termino declarari. & hoc uoluit etiam Ang.in l.hæredes palam, ver. ſed ſi notam. ff. de teſtam. Et pari ratione poſt terminum t datum ad probandum& probatum habendum, tamen poterit peti teſtes publica- ri debere, ſecundum Archid.& Gemin.in c. pia, de except. in 6.& Bal.in l. ad teſtium, in princi. ff.de teſt.quod eſt adnotandum.& vide Alex. in Ledita. col. 2. C. de eden.& Card. Alexandr. in c. cognoſcim us. 3 4. diſt.& Feli. not. in c. licèt cauſam, colu. 13. verſi.limita decimò, de probat.& in ſimili caſu in c. paſtoralis. col. 3. de excep.& in c. f. col. fi. eod. tit.& Barb. in conſi. 1 8. col. 9.& ſeq. in 1. vol.& in conſi. 21. col. 4. in 2. vol. Imol.in conſi. 4. col. 2. Ad rem faciunt quæ habentur apud Feli. in c. fl. col. 6. verſi. fallit ſecundd, de conſt.& uide dominos de Rota in deciſi. 3. in tit. de teſti.in nouis. Rom. in canſi. 443. in 2. dub. ubi ĩipſe quoque citat hanc.l.vide Alex. in ſimili caſu, in conſi. 125. in. vol. Barb. in conſi.7.in t. vol. in conſi. 87.in fi. eod. vol. Feli. in c.2. col. 10. de libel. oblat.& in c. ſuper quæſtionum, de off. deleg. 1 Lammarium in l. Labeo ſcribit ſi mihi. ffde contr. empt. Conditio babetur pro impleta quò ad eum per quem ſletit. Bar. in l. Labeo ſcribit ſi mihi bibliothecam. ff.de cont. empt. BARr. in d.l. Labeo ſcribit ſi mihi bibliothecam, inquit, conditionem t haberi pro imple- ta, qud ad eum. per quem ſtetit. vide Alex. in conſi. 191 Inſpectis,& ponderatis, in libro primi mi& ſecundi vol.& Rom. in conſi. 43 4. Adde conditionem haberi pro impleta non ſolum quã do ſtat per eum, qui debet adimplere, ſed etiam ſi ſtat per tertiam perſonam, quominus implea tur. laſin l. dedi.§. quanquam. ff. de cond. cau. dat. Fumma- De contrahenda emptione. Fummariumin l.lutora: ſfde contra. empt. I Aegeres& foſſata menſarari debere. Bar. inl. littora. ff.de cont. empr. I1. Bakr. in d.klittora, inquit, aggeres t& foſſata(ut uerbis eius utar) hac re uide Alex. in conſi. 26 3. Omiſsis argumentis, in libro primi& ſecundi v brica. C. de contr. empt: ubi loquitur de ripa.& in tract. Tyberiadis.& Iaſiin J. flumin. ubi tradit etiam quid ſi in ripa eſſent arbores fructiferæ, utrum in uenditione fundi con tineantur.& quid ueniat in uenditione,& quę res uenditę intelligantur, ut putà, an in uenditio ne fundi ueniant ripę& foſſata.& an in uenditione caſtri ueniat iuriſdictio:& quicquid ad uẽ olu.& Bar. in ru- quominus. ffde ditionem pertinct uide per Fabianum de Monte in tract. de empt.& uendi. Summarlum inl.nuda& maginaria. ſf. de contr. empr. Ex imaeinaria uenditione dominium non transfertur. 2Simulatio quomod probaripoſſit. Bar. in l. nuda& imaginaria. HIide cont. empt. 1 Bakr. in d.l. nuda& imaginaria, dixit, ex imaginaria t uendirione dominium non trans- ferri. De hoc uide Paul. de Caſt. in conſi. 7. in fi.& in conſi. 3 30.& Soc. in conſi. 2 6ꝙ.in volu. Er dic huiuſmodi alienationem uſque adeò nullius eſſe roboris& momenti) ut etiam ſi ei adda- tur iuramentum, nullum tamen afferat adiumentum. glo. eſt“ communiter approbata in l. 2b emptore. in fi. C. plus ualer. quod agi.& vide Iaſ. in§.rurſus, col. 2. uerſi, ultimò præmitte. inſt. de 2 action. vbi tradit quomodò actus ſimulatus probari debeat. Et in materia ſimulationis t&quo modò probari poſsit, vide omninò Fulg. in conſi. 1 4. Aret. in conſi.5 5. Abb. in conſi. 49. in 1. vol.& in conſi. 69. in 2. vol. Soc. in conſi. 16 4. col. 3.in 1. vol.& in conſi. 2 6 2. e0d. vol.& in conſi. 90. in 3. vol.& ſimulatio probatur ex coniecturis quando liquidò probari non poteſt. Sociain conſi. 1 8. col. 8. in fi. in I. vol. Dec. in conſi. 644.& omninò inl. imaginaria uenditio. ff. qe regul. jur.& ex quibus præſumarur fimulatio, vide Alex. in conſi. 54. in 6. vol. Feli. in c. ſi cautio, num. 55. de fid.inſt.& Iaſ.in l. ſi ca. C. de tranſact.& ſimulationum multas eſſe ſpecies,& quaſdam eſ- ſe licitas, alias verò illicitas, docuit Cæpoll. in caut. 24 3. Jummarium in l. domum emi. rde contr. empt. Fi res quæ uenditur, non ſubeſt, non ualet uenditio.. 1 Bar. in l. Domum emi. ff. de cont. empt. A HS: 0l20 1 Bakxr. in d.l.domum) ait, ſi res, quæ uenditur, t non ſubeſt, non ualet uẽditio: ſed ſi ſubeſt pro parte, ualet,& ex officio iudicis pretium diminuitur. vide quid per hanc.j inferat Bart.in Iſocietatem.. arbitrorum, col. 1. ff. pro ſoc.& in j.ſi quis arbitratu, col.1. ff. de uerb. oblig. n . Fummartum in l. cum ſéruo. ſ Aemonftratione. ff.de contr. empt. 300. Fines non ſunt neceſſarij quando alijs demonſtrationibus res clara redaitur. 4 1 d4 ge 2 FEiner an ſint de fubſtantia, itaut eorum omiſſio uitiet. Ii.. 00.1 4.n00 mn Fines probantur per inctrumentaoetiam inter alias perſonas celebratga„ b Bar. in l. cum ſeruo. S. Gemonſtratione. ff de cont. empt l2z92, 1 BANRT. in d.S.demonſtratione colligit exiſto tex. fines t non eſſe neceſſarios, quando alijs demonſtrationibus res clara redditur. Attende, quia res uendita demoſtrari deber ſaltem per duos fines: ita Alex. in l.ij. f.de liber.& poſth. poſt Bar.ibi⸗col. pen.& in rſi quis in fundi doen bulo, col. 3. ff.de leg. 1.& ſcias communiter rem quamcunque demonſtrati. quando 8* ueri eſſe reperiuntur: idq́ue plenæ ſufficere probationi. Bar.ĩn ldemonſtratio falſarfl. 1 0 4 dit.& demonſtr. Limita hoc eſſe uerum niſi contra aliquem ageretur, utin pœnam inci Lhr. quoniam ad excuſandum eum à pœna, ſufficit ſi dicat ſe non putaſſe eam eſſe rem, de hade batur; quia aliquæ ex demonſtrationibus adiectis illi non conuenichant. tex. eſt ſingu ſ. 3 moratu dignus in lin teſtamento. 1-ff. de cond.& demonſtr. idq́ue tradit Alex. in con 15 3 5.vol. Et an fines t lint de ſubſtantia,ita ut corum omiſsio uitiet? dicas quòd non, Auan Mo ter conſtat de re, ut etiam hic ait Bar. ita inquit Fulgoſ.in conſi. 183. Etan 8 quando Wie menſurari debere. de urßn fal 1D- thwuit cul leimän r d 4 m Fer eucyücäe eauietc nuninn emrtn ltirmmenh tmolkal mmutteyd manacewn,; (agunude 5 t lonnäſnmſt A dwüban geugie ſdwätnwan n dlügeln 7 Nunnun, : Aäduſau ul ſum Lumaf 4 iuinn 207 lunr ie R dunun lee wolui 2 auxuſi 1 De contrahenda emptione. 318 petitæ ſint deducendi in libello,& quid ſi alijs demonſtrationibus conſtat de re petita,& quid ſi fines non apparent, aliaq́ue multa ad rem facientia vide ber Feli. in c. 1S. ſigniicantibus, de libel. oblat. Et ex quibus probentur confinia, vide Albert. Brun. in conſi. 3 4.& præſumptiones Ideriadi müna ſufficere, docuit Alex. in conſi. 1 1. col. fi.Qin 4. vol.& ad rem uide Dec. in cõſi. 42. col. 6. cum ſeq. dfete nn lü& in conſi. 109. Soc. in conſi. 86.& in conſi. 89. in I. vol. Feli. in c. cùm cauſam, de proba.& hoc miden 1 tn 5 probari per inſtrumenta etiam inter alias perſonas celebrata, aiunt Alber. Bal.& Sali. in l. cum uericui d aliquis. C. de liber. refert& ſequitur Iaſ. in conſ. 3 4. nu. 7. in I. vol.& in antiquis fines probantur Auldt! dll 1 8 dee. Kheg etiam per teſtes de auditu,& de communi opinione, per libros antiquos,& huiuſmodi genus lhdt. K. 1.. 8.. dKüenä alia, ut per Abb.& alios in d. c. cùm cauſam, de probat.& fines probari poſſe communiter per arr. an inſtrumenta antiqua, tradit Soc. in conſi. 25 6. col. 4. in I. vol.& an probentur per inſtrumenta facta inter perſonas particulares, vide eundem Soc. in conſ. 194. col. pen. in 1. vol. Summarium in l. clauibus. ffde contr. empt. I Clauibus traditis uidetur etiam tradita poſſeſſio eorum, quæ fub clauibus continentur. üene min 1. Bat. in lclauibus. ff. de contra. empt. 1330, K Kccineni, 1 Bakxr. in d. l.clauibus— inquit, clauibus, t traditis uideri traditam eſſe poſſeſsionem eo- oris& rum, quæ ſub clauibus continentur. vide Alexand. in lj. in principio. col. 19. ff. de acquir. poſ- ſeſſ.& inl.iij.in princ. eod. titu.& Oldr. in conſi. 200. in fin. Barb. poſt alios in c. z. dòe conſuet.& Ant. de Butr. in c. fi. de cauſ. poſſ.& propriet. Abb.in c. cùm aliquibus, de re iudic. Et dum Bart. — 3 ſubiungit, quo caſu facta traditionea domino transfertur dominium, eodem caſu traditione fa net crſ dün cta à non domino transferri conditionem uſucapiendi. vide Alex. in l. bomponius.§. ſi iuſſa. f. de acquir. poſſ. col. fi. ubi ait, collectionem hanc à contrario ſumi non debere, ſcilicèt, domi- l 6 Ol. G mn conb. 166Ah- ozuerülinn 1 „ 1oh nus non transfert dominium, igitur non dominus non transfert uſucapiendi cõditionem: quia lquido paodeiun hoc eſſet arguere de maiori ad minus. De hoc vide laſ.in l.f. col. 5. verſi. nunquid. C. de epiſc. 0 mlimagiberäbh& cleric. Limita tamen hanc regulam non procedere, quando dominium ſine poſſeſsione trãs 1. 54. 6.polka ferretur, quia ſi fieret à nõ domino, non transferretur uſucapiendi conditio. Bal. in l.eum qui, aum muttoelele in principio. ff. de public. Item limita non procedere quando dominium& poſſeſsio in igno- rantem transferuntur; quoniam non proptercã transfertur uſucapiendi conditio. glo. in l.. tr. zmpt. C. de acquir.poſſeſ. Jummarium in l fitulas. ſ. fundum. fide contr. empt. — r Tutor poteſt fibi ipſi tradere rem ſibi debitam. be non ua 4 Bar. in l. Fiſtulas.. fundum. ff.de cont. empt. lubeſt, non ua 1I BaART. in d.Jl. fiſtulas. S. fundum, ait, tutorem poſſe ſibi ipſi tradere rem ſibi debitam. con tra hoc uidetur urgere tex. in lj.. fuit quæſitum. fl.ad Trebell. pro cuius ſolutione uide Iaſ. inl. ſingularia, col. 7. verſi. concludunt. ff. ſi cert. pet. ubi ponit aliqua circa iſtum text.& in d. S. fuit quæſitum. in 2. notab. vide Bar. in l.j. col. J. verſ. ſed pone. ff. de acq. poſſ.& ibi Iaſ. col. 24.& Bar. ar. vide quic k Sarbitratu coele- .F de comrann dana mduu. in d.l. ſingularia, in 5. ſpeciali, ubi Iaſ. col. 7. 8.& 9. Jummarium in d. ffiſtulas. T. qui fundum. ff. de cont. empt. ceubras.) 1 Dominium rei uenditæ non transferri yro parte, quamuis pro parte tantum pecunia ſit ſoluta. Si duo ſunt hæredes illius, qui ex pacto, cogere poteſi emptorem ad retrouendendã rem,&ꝙ alter tantum uult ſuam partem redimere,& alter non, nunquid, partem illam dumtaxat uendere teneatur. . Quomodo ficri poſſit ut integro pretio non ſoluta penſio debeatur, uel fructus ſint uenditoris. d col pen ui, 4 Sihattum eft pactum de emendo&) uendendo,&æ uigore huius pacti pecunia ſoluatur, utrum intuituhu ius pecuniæ poſſit aliquid percipi. Bar. in d..fiſtulas. õ. qui fundum. ff. de cont. emp. nde ig 1 BaRr. in ead. l.S. qui fundum, colligit ex tex. dominium t reinuenditæ non transferri pro em agererli rdhis parte, quamuis pro parte tantum pecunia ſit ſoluta: quia fortè uenditor non niſi totam rem enon poldler uendere uoluiſſet. vide ad hoc Alex. in conſi. 21 5. in libro primi& ſecundi vol.& in conſi. 17. 1 4 agl. 15*—...—. 5 7 cnenade aut in fi. in 4.vol.& in conſi. 76. colu. 4.in 5.volu. Abb. in conſi. 66. in I. vol. Paul. de Caſtr. in conſi. nl Sqpels 9 luuß 13 2·& quæ poſui ad Bart. in llulianus. ũ. offerri. f. de action. emp. quid ſi uenditor annuam ex „ eé 4 tiic g, acto tC, SH pac 1. Hal 4 5, que in perſonam. Alberi. hic.& Sali. in J.ij. ff.de alimen.& cibar. Iega. ubi rationem affert. De contrahenda emptione. pacto recipit penſionem, donec ei integrum pretium ſit ſolutum, eiq́ue tntum pars pretij ſ ſoluta? Dicas pro rata diuidendam eſſe penſionem, quamuis hoc in pacto expreſſum non 4 rit. Abb. in d. conſi. 66. in 1. vol. item ad rem faciunt tradita per Mari. Soc. iuni. in cõ e .* ⸗*.. 1 1. 8. P Soc. iuni. in cõſ. 26. quid 2 ſi duo ſunt hæredes f illius, qui ex pacto cogere poteſt emptorem ad retrauendendam rem& 2 alter tantùm uult ſuam partem redimere,& alter non, nunquid partem illam dumtaxàt uend re teneatur? Dicas non poſſe, per rationem hoc in loco allatam; quia fortè is non niſi un f rem emere uoluiſſet: ita Decius in l. eius qui. num. 8. ff. de cert. pet. quid ſi uenditio facta de pluribus rebus ſimul,& agnati. uel ſocij, qui habent beneficium redimendi, uolunt unam 1 1 redimere? vide Matth. de Afflictis. in tract. prothomiſeos.§. 6. nu. 5. ubi hoc tenet fieri Süſen men cogita propter prædicta. Quomodò t autem fieri poſsit, ut integro pretio non Tl⸗ 9 ſio debeatur, uel fructus ſint uenditoris: vide Cæpoll. in cautel. 1 2 5.& Fabianum de Mont 6 tract. de emp.& uend. in 7. q. nu. 1 5.& in hac re attende unum ſingulare, quia quando mel eſt dominium in aliquo,& tamen utilitas principalis pertinet ad transferentem dominium di ſi illa res perit, periculo eius perit, quamuis tranſlatum ſit dominium in alium. text. eſt ſing 1 1 Titius, verſi. ſed nec ipſius. ff. de præſcrip. uerb.& ibi Paul. de Caſt.& Iaſ.in l. ſ Peftende Cu 4 pact. ſed quid ſi factum eſt pactum t de emendo,& uendendo,& uigore huius pacti pecunia ol uatur, utrum intuitu huius pecuniæ poſsit aliquid percipi:& dicas non poſſe: quia cùm ex hoc acto dominium non transferatur, quicquid accipitur, uſura eſt. Alex. in conſi. 1 1 7.& in conſ- ſeq. in 4.Vol.& in conſi. 1 99. ibi ſequenti,& in conſi. 73. in 3. vol. Kaph. Cuma. in conſi. 18 lal in l. ſi ante nuptias. ff. ſol. matr. ubi reſpondet rationibus Soc. qui contrarium ſenſerat.— Jummarium in d.l. fiftulas. I Fumenta. frde contr. empt. 1Nle qui in ſe caſum förtuitum faſccpit, non tenetur in caſibus inſolitis. Bar. in d.. fiſtulas. S. frumenta. ff. de contr. empt. BaARr. in ead.1.§. frumenta, inquit, eum, qui in ſe t caſum fortuitum ſuſcepit, non teneri de caſibus inſolitis, ſed tantùm de his, qui communiter ſolent contingere. Oe intellectu huius tex. uide Alex. in conſi. 9 7. in 3. vol.& hoc idem quod hic dicit Bar. ſequitur ipſe Alex. in cõſi. 107. col. pen cod. 3. vol. Barb. in confi. 2. col. 1.& ſeq in 2. vol.& in conſi. fi. in 3. volu. Ange. in conſi. 176. Raph. Cuma. in conſi. 1 85. Bal. in conſi. 119. in I. vol.& in conſi. 145. in 3. vol. Ad rem fa- ciunt trad. per doct. in l.ſed& ſi quis. S. quæſitum. ff. ſi quis cautio.& Decius in conſi. 7.& om- nind uide Soc. in conſi. 12 3.in 4. vol.& Feli. in c. ſedes. nu. 9. cum ſeq. de reſcrip.& in propoſi- ta re vide Io. Bertachinum in tract. de gabellis, in 2. par. de locatione gabellarum. nu. 47. cum ſeq. Adde quòd etiam ſi adiectum ſit iuramentum, tamen non tenetur de caſibus inſolitis; quia juramentum non porrigitur ad nonueriſimilia,& ad caſus, qui ſunt extra comm. opinionem. Alex. in conſi. 28.& in conſi. 17 3. in 1. vol.& in conſi. 10⁷. 3. vol.& Fulg. in conſi. 193.& quod rædictum eſt de eo, qui tenetur ad caſus fortuitos ex pacto, limita ut non teneatur etiam ad ſolitos, quando culpa alterius contrahentis contingerent, ut ferè in terminis decidit Rapha. Cuma. in conſi. 1 8 5. col. 2. Jummarium l. fi. T. Lucius Titius. ſf.de contr. empt. 7 Obligatio perſonalis non ſequitur fundi poſſeſſorem. Bar. in J. fI.-. Lucius Titius. ff.de contr. emp. BM r. in d.§. Lucius Titius, ſic ait in ſumma. obligatio t perſonalis non ſequitur fundi oſſeſſorem. Limita iſtum tex. non procedere, quando promiſſa eſſet certa quantitas frumen- ti ſuper tali fundo: quia fundus permaneret obligatus, ſecundũ Alberic. in l. Caius. ff. de annu. legat.& idem ſentit Bar. in J. codicillis. S.inſtituro, in princ. ff. de leg. 2.& eſt differentia an dica- tur, ex fundo, quia obligatio eſt perſonalis, an dicatur, ſuper fundo, quia eſt realis. Item limita non procedere, qũ aliquis non promitteret dare, ſed facultatem alicui concęderet percipiẽdi ex tali fundotunc enim ius ſiue ſeruitus eſt cõſtituta:ita ſentit gl. hic,& in d.j Caiusm uocene Jumima- — 1 i mn ritui ftmim 1 runaeetgon rwim, eſninan T nlläumdelto ¹ Mranſtn un Ir Fau nühureeonna dwaddmeäe 1 Phyſenen 1 Iarke meæle etn Doltbardin t. Kduma erremilidth wllmexcan Mraaljtm mum inglnegü dne aänamfennan Ldominim naimnm 2ulde Caldl endo Kuignrbiun di: Kdics tonpulena ſoraeſt. Jernenlt- in 3.volRayhCminl Soc.q ul conrrimmear — 7. 4 utr. enyt. contt.emyt. aſum forduitmmbe ot contingere len cit Bar. ſequirari Kin conll.iny ol.& in comſi-- is cautio. XDé u.9. cum ſc. delocationegs n non tenetuta e Auni ſunt exrd”, ſus, qui tunte- M madd 57.; volKkugc De in diem adiectione. 319 Bar. in. ij. ff de in diem adiect. u I. adducit Bar. in l.j. col. 4. ff de condit.& demonſtr.& Alex. in conſi. 90. colu. in 4.vol.& eam ad deciſionem pulchræ difficultatis affert Dec. quem uideas om- aind in conſi. 33 1.& dum Bar. hic agit de excommunicatione lata ſi non ſoluit infra x. dies, vide Jaſ-n l. non ſolùm. S. morte, col. 5. ff( de oper. nou. nunc. Jammarium in! ſi uenditor: frde iud. adiec. 1 Fnter patrem es filium obligatio naturalir conſiftere non poteſt. Bar. in l.ſi uenditot. ff. de in diem adiect. BART. in d.l.ſi uenditor.§. aliter, alids, ſed& ſi pupillus, colligit ex iſto text. inter patrem 1 1& filium obligationem naturalem conſiſtere nõ poſſe. vide Cæpol. in conſi.i z. KRom. in cõ. 104. Ana. in conſ. 52. in ſi. Abb.in c. audientiam, de reb. eccleſ. non alien.& in c. ſuſpicionis, col. 2. de offi. deleg. Bar. in l. cùͦm uir, col. i. ff. de uſucap. Capr. in conſi.98.& gl. in clem. I. de offic. deleg.in uoce, executores,& laſ. in.poſthumo, col. 9.in fi.& col.pen. C. de contratab.& Bal. in conſi. 3 28. col. fi. in 3. vol. Fummarium inl.j. frde leg. commiſ. 7 DPaclum legis commiſſoriæ locum habet ſolum quando pactum in contractu apponitur incontinenti&ę re intégra. Lucubrat.in l.primam. ff. de leg.commiſſor. Pno intellcctu huius tex. uide Alex. in conſi. 10. col. 3.& ſeq. in I. vol.& aduerte quoniam 1 pactum tlegis commiſſoriæ locum habet ſolùm, quando pactum in contractu apponitur in continenti,& re integra, aliter nõ, ut per gl. in lab emptione, in uerbo, cogaris. ff. de pact.& per Curt. in conſi. 1 2. nu. 7.& de Materia huius pacti uide latè Antonium de Fano in tract. de pi- gnor.& hypoth. in 4. membro quartæ par. ubi tradit in quibus caſibus hoc pactum ualeat& non.& Fabianum de Monte in tract. de emptione& uenditione, in 7. quælt. Fummarium in l. mulier. fræde leg. commiſ. 1 Delitor excuſatur ſi non ſoluit quando et fuit fæctaprote ſtatio ne ſolueret. Bar. in J. mulier. ff.de lege commiſ. 1 BANr. in d..mulier, ait debitoremt excuſari,ſi non ſoluit, quando ei fuit facta proteſtatio ne ſolueret: quia eo caſu debitor in pœrnnam non incidit. vide multa in re propoſita apud laſ. in l. non ſolum.. fI. col. 17. ff. de oper. nou. nunc. Fummarium in l. enditor la ij. ffde hære. uel act. uend. Ego poſſum ratam habere uenditionem rei meæ re perempta, ut pretium conſe quar. Bar. in l.venditor 2. ffide hæredit. uel actio. uend. 1 BaANr. in d.l.venditor ſecunda, colligit ex tex. me poſſe f ratam habere uenditionem rei meæ re perempta, ut pretium conſequar, alioqui uerdò in re wihi debita.vide Alex. in l.ſi mora. poſt Bar. ibi in f..ff. ſol. matr. ubi plenè agit de intellectu huius tex. in uerſi. quamuis ſi neglexiſ- ſet.& dum Bar. ait alioqui in re mihi debita. huic ſententiæ reluctatur: quia ille eſt locupletior ex re mihi debita, igitur competit condictio.j ſi me& Titium. f ſi cert. pet. item ratam habere poſſum executionem debiti in ſubſidium, ſecundum gl.in L.pen. in uer. placebat. ff. eod. tit. ubi Bar.& alij ſequuntur, tamen ibi res non erat mea. Fummarium in l.fundus. fde reſcin. uend. 1 Siiudex iubet aliquid fieri debere àpartibus,& unus adimpleat id, quod ad ſe attinet, habetur pro fa- cto qud ad eum, licèt alia pars non conſenſerit. 1 Bar. in L. fundus. ff. de reſcind. uend. 1 BaAKr. in d.fundus, inquit, ſi iudex iubet t aliquid fieri debere à partibus,& unus adim- pleacid, quod ad ſe attinet, haberi pro facto quò ad eum licèt alia pars non conſenſerit. Vide Aret. in conſi. 6. col. 4.·in ſecundo dubio. Bar. 2 Fictio: De periculo& commodo rei uenditæ. Jummarium in l. neceſſario. ff.de peric.& commodl.rei uend. Ewptio& uenditio quando dicatur eſſe perfecta. 5 talliqus locuni habere non poteſt niſi reperiant rem fuper qua figat pedes. 48 t 1 cen 4 8 M 7 4, Gccig .... 8 dei ell0, Bar. in l. neceſlſario. ff.de peric.& commod reiuend. uln 4..W—. ³ l ANr. in d.l.neceſſariò, quærit quando perfecta t dicatur eſſe uenditio& emptio unf&b Hunc tex. adducit laliin J ſi is qui pro emptore, col. 45 uerſi. ego. ff. de uſucap.& ad 8 Cam L aliud aftert eum Bar. ibi col. 2 3. verſic. ſecundò.& ad materiam huius. J.vide Alexoin rum 21 in fi.in 5 Vol.& Dec. in conſi. 179.& Doct. in lj. C. de peric.& commod. rei uind. v Drr 2 Bar. ibi ſubiungit, fictionem f locum habere non poſſe, niſi reperiat rem, ſuper qua figat pe⸗- Jeusen des. vide Bar. inJ. ſi is qui pro emptore, col. 4. ff. de uſuc.& ibi Laſ. col. 44. in princip. imitat hoc non pro 7 PBructus percepti ex re empta,pendente conditione ſunt uenditoris, ſi conditio defcit. 8 M11113— II Awide cedere in fictione negatiua. is Jummarium in d.l. neceſſario. ſT. quod pendente. ſf. de peri. com. rei uendl vuryiatu .. 32 wwanhchehlc- Kp —— at zam Bar. in d.neceſſario.. ſi qui ſi pendente. ff.de peric.& commod. rei uena 2rsuie IrBM attende textum in d. I.neceſſariò. S. quòd ſi pendente. dum enim ibi traditum eſt fru b 3 1. edr„ITl-; 1 ctus t ex re empta perceptos pendente conditione eſſe uenditoris, ſi condictio deficit. Limita luu hoc non procedere ubi emptor deficiente conditione pretium datum perderet,& cederet lu- ero uendiooris: quia tunc lucratur fructus loco pretij. tex. eſt ſingul. in l.iiij. S. ſed quod ait.ffde 1 ſenBm leg. commiſſ.& ita inquit Rom. in ſingul.3 3 8. incip. Pructus percept. ubi ait ſchoc in facti con(as tingentia obtinuiſſe.[Ug fata Jummarium in lſiin uenditione ſfde peri.& com. reiuendꝗ. rktkü I Dtrum pabtum nudum ue ſtiatur cobærentia contractux. urraruut Bar. in l.ſi in uenditione. ff.de peric.& commod. rei uend. auhurketm 1 BaR Tr. in d.l ſ in uenditione, inquit, textum illum facere ad quæſt. utrum pactumtnudum taülädemy ueſtiatur cohærentia contractus. De qua re uide Alex. inl. potens. C. de pact.& in llecta, colu. mininumen ra,lirit ee nee,, wnmatesfl SFummarium in l.habitationem. S. ante pretium. ffde peric.& commodirei uendñ. haüpknen 1 Fi euitlio pendet in limine contrattus uenditor efi obligatus ad ſatisdandum. Uinammtelrr 2 Emptor potefi agere de euictione Quamuis ei de lite mota non ſit denunciatum, quando conftat de iu- küuaaign ftitia euincentis.. Bar. in l.habitatione n. S. ante pretium. ff. de peric.& commod. rei uend. 11 dourayn 1 BaAk. in d.§. ante pretiam, inquit, ſi euictio t pendet in limine contractus, uenditorem obligatum eſſe ad ſatiſdandum. Declara hoc ut per Soc. in conſ. 208. col. ſi. in 1. vol. Alexant. in 1 Wur hh conſi. 6 5. in 5. vol. ubi multa dicit ad rem facientia.& Ang. Aret. in§. fin. inſt. de ſuſpect. tutor. mününg Rom. in conſi. 8. in 3. dubio.& doct. in I. ſi poſt perfectum. C. de euiction. Quomodò autem res ce mntund propriè dicatur euicta, uide Soc. in conſi. 19⁹. in I. vol.& Cæpoll. in cautel. 177. ubi ait, uendi- timtemenn torem nonteneri de euictione; quamuis emptor ſit condemnatus ad reſtituendum, niſi res ab venumm ein eo ſit ablata.& ideò traditur cautela ut ibi uidere eſt.& in hac materia euictionis aduerte, em- uktkacin 2 ptorem t poſſe agere de euictione quamuis ei litem motam non denunciauerit, quando cöſtat 1 de iuſtitia euincentis. Alex. in conſi. 5 3. col. fi. in 6. vol.& ommninò uide eundem in conſi. 13 8.in raiin un J. vol alioqui uerò tenetur denunciare etiam ſi uenditor ſciret litem eſſe motã Decius in cb. huea 74. Alexan. in conſi. 1 1 7. in 7. vol. ubi tradit quid facere debeat ille, qui uult agere de euiclio tana 3 ne. vide Fel. in c. cùm. M. Ferrarien. nu. 7. de conſt.& bonas cautelas ad obligandũ uenditorem, Tire ut in omni caſu de cuictione teneatur,& nulla poſsit opponi exceptio, docuit Cæpo. in cau. 97. 2n 4 Summarium inl ſi quts. ſf. de ſerui. æxpor.. 5 1Si donatis fatta est alicui, pallo adiectoo ur poft certum tempus eccleſiæ ſiue alteri acqutratur, donatio binena lla reuocari potest in præiudicium iuris illi quæſitun.. b e 403:8 ten erlon e Bar. 1 1” nc Rcommdin adente dum ontitt vendtoricnää drerium danmnxlen ſ nl Leſt bngulinlüſgig Eg Com. fe venl. 8 mmod. rei vend. acere ad quætan nl potens(d eperic. Ecumm ad ſaturdandum ſit Aenuncutus . 1.3ℳ ric. R commodn 42 mine Co- nOet m 1 1ln —— De ſeruis exportandis. 320 Bar. in I. ſi quis. ff. de ſeru. export. adiecto, ut poſt certum tempus eccleſiæ ſiue alteri acquiratur, ut donatio illa reuocari poſsit in præiudicium iuris ili quæſiti atque ita locum eſſe pœnitentiæ.& remittit ſe Ber. ad ea quæ dixit in l. qui Romæ. S. Flauius. ff. de uerb. oblig. vide quæ poſui ad Bar.& omni- nd non prætermittas Aret. in conſi. 74. ubi ſubtiliter loquitur in re propoſita.& Dec. in conſi. 58. Soc. in conſi. 1 2 5.& Barb. in conſi. 1 89. col. 3. in 3.vol. Fummarium inl ſeruus ea lege. ſf.de ſer. expor. Sipænapromittitur pasto nudo non poteſt exigi, niſi interſit. Bar. in l. ſeruus ea lege. ff. de ſeru. export. BANT. in d.l. ſeruus ea lege, ita inquit, ſi pœna t promittitur pacto nudo, non poteſt exigi niſi interſit. vide Rom. in conſi. 15 5. Jummarium in rub. ſde acti. empt. Libellus quomodò concipiatur in iſta materia. Si uenditor constituit ſe emptoris nomine poſſidere, non poreit agere ablione ex empto ad tradendum. 1 B' Kr. in d.3. ſi quis, ex iſto tex. infert ad quæſtionem: ſi donatio t facta eſt alicuicpacto Lucubrat.in rubr. ffde action. empt. 4 IRCX hanc materiam t quomodò concipiatur libellus,& alia multa uide apud laſ.in §. actionum, inſt. de action. ubi incipiendo à r 2. col. uſque ad 29. ſummatim mareriam huius tituli enucleauit.& inter cætera inquit, actionem ex empto,& actionem exuen- dito tendere ad diuerſa.& ideò libellum ſecundum qualitatem caſuum contingentium eſſe concipiendum, ut ibi uidere eſt:& videas omninò ſi caſus contingit. Attende etiam, quia ſi venditor t conſtituit ſe emptoris nomine poſsidere, non poteſt agere actione ex empto ad tra dendum. Bar. in l. ab emptione, col. pen. verſi. ſed quæro. ff. de pact. Item ſi uenditor bona fide rem alij tradat quàm creditori tenetur, ſed cedendo actionem liberatur. l. cùm fundus.§. ſeruũ tuum imprudens. ff. ſi cert. pet. ubi Iaſ. col. 4. notabili 4.limitat. Quæro ſi aliquis uendit rem ali- cui hac lege& pacto, ut ſi ei res diſplicuerit, ſit inempta: infra quod tempus emptor debeat hãc diſplicentiam declarare? Reſp. infra 60. dies.l. quod ſi nolit. ſf.de ædilit. edic. quem tex. ſing. eſ- ſe ait Rom. in ſing. 70 5. incip. Vendo. Jummarium in l.j. ſf.de adt. empt. Denditor an præcise ad rem tradendam poſſit iure compelli. Bar. in l.. ff. de action. empt. BANr. in d.l. col. 3. uerſi. tem quæro utrum uenditor, agit an uenditor t præcisè ad rem tradendam poſiit iure compelli. Declara hoc& diſtingue ut per Feli. in c. cùm Joannes. nu. 30. de fid.inſtrum. Et dum Bar. hic in ſeq. col.verſi. Quærit gl. inquit, cùm emptor præcisè ad pre- tium teneatur, hoc idem& de uenditore eſſe dicendum: idque oppugnat. Dicas hoc docu- mentum relatum eſſe à laſ. qui illud etiam ſequitur in§. actionum, col. 23. verſic. Item aduerte. inſt. de action.poſt Ang. quem ſimiliter ibi refert. vide in l.ex empto, in princ. infrà eod. tit. Jummarium in d.l.j. f uenditor. ff.de alt. empt. Venditor qui celat qualitatem, per quam rei condictio fit eterior, tenetur attione ex empto. Si equur uenditus eft retrogradus,&& hoc ſciens uenditor non admonuit emptorem, ſi dliquod malum ei acciderit, uenditor tenetur ad mtereſſe. Denunciatio an& quando ſcienti fieri debeat. Bat.in d. lj. S. uenditor. ff. de acti. empt. Baxr. in ead..S. uenditor, inquit, Kenditorem, t qui cælat qualitatem, per quam rei con- dictio fit deterior, teneri hac actione ad intereſſe emptori. Dicas tu immo uenditorem tene- ri certiorem reddere emptorem de qualitate rei uenditæ, alioqui tenetur quanto minoris pre- tij G½3 De actionibus empti. rij fuiſſet empturus propter illas qualitates. Alex. in conſi. 63. in 6. vol.& in conſi. 95. in Ad rem hanc optimẽè facit deciſio, quæ habetur apud Specul in tit quibus modis 8 6 vol. transferatur, verſi: ſi uerò uendatur equus,in apottill. in uoce, Retrogradus. ubi traditumeſbas equus uenditus f eſt retrogradus,& uenditor hoc ſciens,& non admonuit em dvoram ſef bello propter hoc uitium capiatur ab hoſtibus, uenditorem obligatum eſſe ad damna& inte. reſſe.Dico amplias ſi uenditor equi expreſse dixit emptori ſe illum uendere cum omnibus ui tijs& defectibus ſuis,& ſe nolle de aliquo teneri,& poſteà equus reperiatur morboſus pro- der dolorem humeri, quem eo tempore non oſtendebat, quia fortè erat calefactus, uenditorẽ etiam iſto caſu obligatum eſſe, ut decidit Abb. in c. iniuſtum, de rer. permut.& multa de equ uendito, qui habebat morbum latentem, uel expreſſum, vide apud Specul. in tit. de toſeind 3 dis uenditionibus.& dum Bar. hic fubiungit, de omnibus, quæ dolo fiunt, agi poſſe bac ls vide Barb.in conſi.5 6. Col. 4.in 2. vol.& pulchrè Ang. Aret. in§. prętorũ, inſt. de lur rutient, & ciui.& Corn. in conſi. 2. in 3. vol. 58 Bar. in eod. S. venditor,tractat, an& quando denunciatio t ſcienti fieri debeat. diſtinguitque- aut denunciatio fit ſoluùm ad aliquem certificandum,& tunc ſcienti non debet fieri deneſ tio, aut fit ad alium finem, ut putà ut ille excitetur ad aliquid faciendum,& tunc etiam ſeſenti fieri debet. De hac re uide Alexin Ii. S. fI. col. 6.& ſeq. ff. ol. matr.& in conſi. 2 3. in 4. volu. ubi egregiè loquitur,& in conſi. 27.in 6. vol.& in conſi. 1 3 8.& in conſ. 1 17. in 7. vol. Raph. Cuma. in conſi. 4. Feli. in c. 1.col. fi. de iudic. Soc. in conſi. 78. Super prædicta difficultate, in 3. vol. doct. in l.j. C. de peric.& commod. rei uend. Aret. in conſi. 26. Bart.& alios in d. lij. S. uoluntatem. ſ ſol. matr.& omninò Dec.in conſi. 74. ubi uult denunciationem fieri oportere uenditori ſcient litem motam.& ibi an ſit denunciandum fideiuſſori. ſed quæro quando fieri debet denuncia tio alicui,& is uel eſt abſens& non habet domicilium, uel eſt forenſis, ita ut ei commodè denũ- ciari non poſsit, quid fieri debet? Ang. in conſi. 33 2. ait non eſſe faciendam denunciationem, uel ſufficere ſi per edictum fiet. Jummarium in!l ſi in emptione. T. uacua. fde at. empt. Poſſeſſionem rei uenditæ uacuam eſſe tradendam. Dicꝛio liberam, quid ſienificet.. An emptor poſſit agere contra Venditorem re euicta, ſaltem ex iſto capite, quia non uidetur eſſé iradi- ta, cum eſſet obligata. Bar. in l. ſi in emptione. S. vacua. ff. de acti. empt. BARr. in d.I.ſi in emptione. S. uacua, ait, poſſeſsionem t rei uenditæ uacuam eſſe traden- dam, hoc eſt, quæ à nemine poſsideatur.& ex hoc infert ad quæſtionem, nunquid fundus, in uo debetur ſeruitus itineris uel actus, dicatur uacuus? vide Reli. in c. cùm Ioannes, colu. 8.& ſeq. de fid. inſtr. ubi quædam in hac materia docuit.& quia Bar. dicit uacuum eſſe,& ideò agi poſſe ad intereſſe tantum, alioqui uerò ſi in inſtrumento diceretur, rem eſſe liberam,& uacuã, quia res non eſt libera ſi debet ſeruitutem. De hac re, ſcilicet, de hac uoce, liberam, t vide Alex qui multas attulit remiſsiones in l.ſi profundo. C. de tranſact.& Abb.in conſil.30. in 2. volu:& circa prædicta ſcias, emptorem cogi non poſſe ad ſoluendum pretium ſi res uendita eſt alteri obligata, niſi prius liberetur. l.ex his predijs. C. de euict. ubi Bar. Bal.& alij& Alex. in conſi. 65. in 5. vol. Hoc tamen limitat Albericus in d. J. ex his prædijs. non procedere, quando emptor tempore contractus ſciuiſſet iſtam obligationem.. id quod non puto uerua eſſe, quiacumex natura contractus ueniat, ut res libera tradatur, non eſt dicendum, ex ſola ſcientia eum hociu- re priuari, cùm poſſet cogitare uenditorem eam rem eſſe liberaturum. An autẽ emptorf pol ſit agere contra uenditorem re euicta ſaltem ex iſto capite, quia non uidetur res tradita cum eſſet obligata? vide Alex. in conſi. 87. in 3. vol.& dum Bar. proſequitur declarando quomodo res non traditur libera& uacua, vide Iaſ. in§. actionum, col. 25.verſi. Quid autem. inſt. de actio. ſed in re propoſita attende unum memoratu dignum, quia ſi uendens rem alteri obligatam al- ſerit eam eſſe liberam, tenetur pœna falſ. tex. eſt& ibi gl.& Bar.in J.ſi à debitore. ſf. de falſ. tradit Antonlus 12 ghal tra pler. ⸗ ii lleel In0 Aal. mn 3 Jum Umdiodl 9 — Gnmai uunqiusurbi mnd maebfeue uitatinod Gurlutimb Käüllmötle tmulunten „ lahlnusſu 1 lr Ndlüber haurrtnume 1 lenann 1 ¹ n cmacnäda Audenconi- Tola amuan edd MNellin, A dunaina ret.jn&Drere Dohn 28; Votündten . cemiſen ie tonc ſcemm wncn alc tacjendun,am Ktolmar Kn eüan 8.X mn con1niornl- per predcadfiu 5. Ban.& dlesindlin nionem ferqynan ſed quæro qumurit clelt foreniustautmn t non elle facientas 7— us.f.4t at. In. nex iflo capit, de actiemt. nem t rei uenci en ad qpæſfors- ride heliicdu- 1 quia Bar. üetm ceretune 4 210 C de ſih Deactionibus empti. 321 —₰— Antonius de Fano in tract. de pignoribus& hypotbe. in primo membro tertiæ par. nu. 3 9. vbi etiam ait, quid ſi res erat alteri obligata ſub conditione.& ad prædicta uide Ang. de Aret. in§. fi. inſt. ge ſuſpect.tutor. Jummarium in l. ratio. frde acli. empt. Kgi non poterl qe euiclione ſc res euincitur iure poſſeſſionus, ſd agi debet aczione ex empto. Bar. in J. ratio. f. de action. empt. BAn. in d.I. ratio, ait, agi non poſſe de euictione t ſi res euincitur ĩure poſſeſsionis, ſed agi debere actione ex empto, quaſi res non ſit tradita cùm eſſet alteri obligata. vide Alex. in conſi. 87.in 3. uol.& Soc. in conſ. 199. col. pen.& fi. in 1. Et dum ſubiungit Bar. ſi promiſi reficere ex- penſas, quæ fierent in lite pro illa re, vtrum intelligatur de lite ſuper proprietate, an uerò ſuper poſſeſsione? aitque in dubio intelligendum eſſe de lite circa proprietatem. vide Alex. in l.uen- ditor. ff. de uerb. obli.& Bal. inJ.j. C. de peric.& commod. rei uend. in fi.& Soc. in conſi. 14. col. 9.& ſequ. in I. uolu. Dicit poſtea Bart. in eadem 1.§. ſi emptor, ſi aliquis ſtipulatur fundum tra- di, intelligi debere, ſcilicèt uacuum& à nemine detentum. vide Feli. in d. c. cùm Ioannes, col. 8. de fide inſtru.& Soci. in conſi. 211. Fummarium in d..ratio. ſ. ſiper uenditorem. ſf. de at. empt. Denditor qui fuit in mora, tenetur quantiplurini fuit. Bar. in d. Lratio.. ſi per uenditorem. ff. de acti. emp. Ban. in ead. l. S.ſi per uenditorem, inquit, uenditorem, t qui fuit in mora, teneri quanti plu- rimi fuit, ac etiam in loco quo plurimi fuit. vide Alex. in conſi. 109. in fi. in 5. uol.& dum ibi pro ſequitur Bart. declarando qũo fieri debeat æſtimatio quanti plurimi fuit; vide ad declarationẽ Alex. inl. ſi homo. ff. de re iud.& Bar.& alios in l. vinum. ff. ſi cert. pet.& quæ ad morã attinent, vide apud Sali.in trac. de mora,& apud Marcum Ant. Bauerium latiſsimè in ſuo trac. de mora. Jummarium in l.ſi hæres. fyde aci. empt. Si uenditio fiat ex neceſſitate præcedentis actioni actionem ex illo contractu competere. Bar. in l.ſi hæres. f. de acti. empt. BART. ind.Iſi hæres, ait, ſi uenditio t fiat ex neceſsitate præcedentis actionis, actionẽ ex illo contractu competere. vide Aret.in conſi. 6. Summarium in l. fundum. ff. de acti. empt. Quod attribuitur uni, alteri acquiritur, quomodò intelligatur. Bar. in l.fundum. ff. de acti. empt. BAKT. in d. l. fundum, colligit ex tex. ſi quod attribuitur t uni, alteri acquiritur, intelligitur cum omnibus conditionibus perſonæ nominaræ cohærentibus. vide Alex. in conſi. 24. in 5. uo: lu.& in conſi. r 7. in 3. dub. eodem uol.& in conſ. 22. Viſo titulo, eod. uol. col. 1.& Curt. in conſ. 48. col. 4.& ſequ. . Summarium in l. ſi tibi liberum. ſde acti. empt. Ea quæ in præfationibus dicuntur, an cenſeantur repetua in contrattibus. Bar.in l.ſi tibi liberum. ff. de actio. empt. BaRr. in dlI. ſi tibi lIberum, tradit, an ea, quæ in præfationibus t dicuntur, repetita eſſe in- telligantur in contractibus. vide Alex. in l.ſiquis cùm aliter, col. fi.& in l. ita ſtipulatus, col. 7. ff. de uerb. oblig.& in l. non ſolùm. S. morte. col. 6. uerſ. item ſi. ff.de oper. nou. nunc. Ad rẽ faciunt trad. per Reli. in c. cũm. M. Ferrar. col. 22. verſ. circa quartam partem, de conſti. intellige tamen prædicta, vt repetita in contractu, qui nõ ſit celebratus ex interuallo, vt habetur in l.item quia. §. f. ff. de pact.& apud Spec.in tit. de inſtru. edit. S. o. verſ.item deciditur quòd talis clauſula.& per Inno. in c. innotuit, de arbit. Bar. in l.cuͦm quid. ff. ſi cert. pet.& in l.triticum. ff. de verb. obli. Et de hac re uide Iaſ.in l. Titia.. idem reſpondit. 2. ff.de uerb. oblig. vbi ait, dicta in præfationi- bus cenſeri in ſequentibus repetita, cum quinque limitationibus, vt ibi uidere eſt. 3 88 Bar. De actionibus empti. Bar. in l.non eſt nouum. ff de action. empt. Ap iſtam l. uide aliquid per Paul. de Caſt. in conſi. 325. col. 4. Summarium in lex empto. ſf.de act. empt. 7 Obligationein qua tenetur uenditor ad dandumsin ea parte ſapere naturam obligationu faciendi, 8 3 3 8&— 7 mptor renetur ad pret/um, ita ut nummi uenditoru efficiantur. 1 St uenauitor aliquid uendidit in genere, ille ad tranglationem dominij obligatus eſi. Bar, in J. ex empto. ff. de action. empt. BaNT, in d.lex empto,in 2. notab. ait, obligationem t qua tenetur uenditor ad dandum, in ea parie ſapere naturam obligationis faciendi: quia ſi non eſt dominus, ſufficit nuda tradi- tio. Attende, quoniam huic documento uidetur refragari: nam in ſtipularione dubia intelligi. tur obligatio dominium transferendi.l.ſi ita contrahatur. ff.de contrah. empt.& tamem ita 87 res promittitur in ſpecie, ſicut uenditur, cur diuerſum? vt ibi obligatio ſit ad trãsferendum do mimum,& non ſic in uenditione? Curt. in J. j. fol. 47. uerſ. tertiam concluſionem. ffſi cert. peta. conarur reipondere,& rationem diuerſitatis afferre: tamen cogita. Et dum Bar. ſubiungit, em- ptorem t teneri ad pretium, ita ut nummi uenditoris efficiantur. De hac re uide laſin§. actio- num, col. 23 verf. circa glo. inſt. de action. vbi ex hoc infert, ſi dominium pretij in uenditorem non transfertur, pari ratione nec dominium rei uenditæ in emptorem transferri. eumq́ue prę- cisè cogi ad totum pretium, non autem ad intereſſe, vt ibi per eum. Poſteà quærit Bar. cumgl quæ ſit ratio diffe rentiæ ut emptor teneatur ad transferendum dominium pretij,& uenditor non teneatur ad transferendum dñium rei uenditæ. aitq́ue eam optimam eſſe rationem„quia hic tenerur in ſpecie,& ille in genere. Ex quo infert Bar. ſi uenditor t aliquid uendit in genere, vt puta x.corbes frumenti, eum ad translationem dominij obligatũ eſſe, ſed contra hoc tenuit Pec.in lij. in princ. col.fi. ff. ſ cert. pet. vbi contra cõem opin. ait, uenditorem generis adtrãs- ferendum dominium non obſtringi.vide Iaſ.in d. S. actionum, col. 3. uerſ.in ea glo. ibi, ubi gene raliter tradidit, quando aliquid promittitur, vtrum dari, uel tradi intelligatur, vt ibi per eum,& in S. ſic itaquẽ.col,. 3. inſt. de action.& per Alex. in J.ſi Kalendis. ff.de re iudic,& dum Bar. in fi. d. Iex empto, in princip. inquit, dari& tradi, idem ſigmficare, quando ſumus in contractu condi- tionis, vide laſ. in d. S. actionum, col. 3 5. uerſ.addere. Fummarium in lemptorem. ffde att. empt. 2 Jlle qui non defendit rem emptam, aere potert hac actione, ſi notoriu erat, emptorem fouere iniuſtitiã. Notorium E& ſententia pari paſſi ambulant. In notor ijs quandoque Fieri hoteſt executio ſine ſententia. Bar. in l.emptorem. ff. de action. empt. BaAMT. in d.êlemptorem, inquit, eum, qui non defendit f rem emptam, agere poſſe haca ſtione, ſi notorium erat emptorem fouere iniuſtitiam. vide Paul. de Caſtr. in conſi. 3 78.vbi in- ter cætera tradit, an denunciatio facta hære ditati iacenti proſit emptori agenti de euictione.& an denunciatio fieri poſsit extra iudicium: vide Bal. in ſua margarita, in uoce, Denunciatio.& Innoc.in c. ſolicitudinem, de appell. Et dum Bar. ſubiungit, neceſſarium eſſe libellum& ſenten tiam antequam agatur de euictione, adde immo neceſſariam eſſe etiã executionem ſententir Alex.in conſi. 4.col, I. in 3.vol.& in conſi. 67. eod. uol.& Cæpoll. in cautel. 157.& Alexanind Conſi. 67. inquit etiam non eſſe neceſſariam denunciationẽ, vbi notoriè conſtat de iultitia euin centis.& hoc idem tradidit Alex. in cõſi. 63. in fi. in 6. vol.& de hac materia uide omnino Alex. in conſi. 13 8. in 7. uol.& circa denunciationẽ uide quæ poſui ſuprà in Ij S. venditor hoc ben⸗ Bar. in ead. l. uerſ. ultimò ſcias, ait, quoſdã tenuiſſe per iſtum tex. notorium 1 S ſnĩam pari 5 6 ſu ambulare. id quod ipſe dicit hic non probari. et immo in notorijs neceſſariã eſſe ſnĩam. 9 hac re uide Iaſ.in l.ſtipulatio. õ.habet.ff. de oper. nou. nunci.& Dec. in c. at ſwmlc rici col 1 5— 3 tertiò, de iudic.& Iaſ. poſt alios in 1.ſicut. col. 4. uerſ.tu reſponde. ff. de uerb. oblig. Ad rem facit/ .... ü cicas 1 quia ſicut exceptio notoria dominij impedit agentem ad recuperandũ, ſcdm gin c.de ſer ett Agcdiat 1 5 ntrauid SI ol.. umruurl⸗ I Su ll 1 wlumw ehan idurön « leanam unhubim drsbuggi hiwunmg rtulb rtitzim tütbertgh entilnteere türkaünrüänn btwhicerle b 1 Wenmes mun v Wdaad eechunae KRengul bcmmxndann lerzahnün nocbadit Kde cdg tolalingagi oponipoſein rmi oobi alger tenr '. luuſpenen lauunen oh 11. khuit T ead. 8 3 V 1 npti. Mempt 1. colg. ict enpt. Dere Aatur on ohlne Tur dthn, 4* 1 domn lgearg deempt. 1 emf „ddarxeyexmu nnon eſt Con nin ekt doming annamiſ vud. ur.ff.de häbim t.. de contrad ewtidiobſjeen„Le tbd odigxiolrari erninenclhna mmen cogta Ktcmmkan ncimrdr.Dexxra atend, l domiimei /memptorenrment ldipereum, hykelmi erendum doniinm dcue camoptnadn ar.ſtvendicor tqiguite inij obügnüelt ain mopin at, uenüinae vonum col. urga ueltradi mtelgn. alendis.Rde wiut- are, quandoſim 1 aft. empt. „ſi wtorutru, . Deactionibus empt. 322 ge reſt. ſpoli·in 6. ĩta quando dominium ſententia probaretur, vt per Alex.in lenaturaliter.§ ni- hil commune, col. 7.& ſeq. ff.de acqu.poſſ.tamen Iaſ.ibi, col. 1 3. ſfentit hoc procedere coram iu dice, qui eam tulit ſententiam,& non coram alio. circa id autem quod ait Bart. hic, in notoriis neceſſariam eſſe ſententiam, dicas immo in notorijs quãdoq; fieri poſſe executionẽ ſine ſnĩa, & ſine cauſæ cognitione, vt per eundem Bar. he in l. ictus fuſtium.ff. de his qui not. infam.& per Albertum Brun. in conſ. 1 9. ver. quartò moueor.& in hac materia notorij, uide ſemper conſiliũ eruditum Hieronymi de Tortis poſitum poſt conſilia Ant. de Butr. nu. 27. cum ſequ.& Abb. in c.bonæ j. de elect.& Card. Iacobat. in tract. de concilio, lib. 7. fol. 42 3. cum ſeq. Hammarium in Atlemptorem. I. qui autem ſfde att. empt. Qui promiſit de euictione proſe& hæredibus ſuis tantum, non tenetur alijs euincentibus viſi ad reſtitu tionem preti;. Blar. in d.l.emptorem.. qui autem. ff. de acti. empt. Ban. in ead.1.S. qui autem, ſic ait in ſumma. Qui promilitt de euictione pro ſe& hæredibus ſuis tantum, non tenetur alijs euincentibus niſi ad reſtitutionem pretij. vide Soc.in conſi. 20 2. in I. vol.& Aret. in conſi. 3. col. pen. Summarium inl. ulianus. ſf. de acii, empt. Jntereſſé extrinſecum non debetur quando res traditur. Bar. in l. lulianus. f. de acti. empt. BaAx. in d..lulianus, in princ. col. pe. inquit, intereſſe t extrinſecum non deberi, quando res non traditur. Limita iſtam concluſionem ut per Bar.hic in ſeq. oppoſ. Secundo limita niſi eſſet eiuſmodi intereſſe, vt rem ipſam ſequeretur penès quemcunque.l. vẽ ditor. ff. dę euict.& l.inde Neratius. ff. ad leg. Aquil. ita limitat Bar. in.vnica. C. de ſent. quæ pro eo quod inter. proferun. col. ↄ. vbi hanc materiam, quando intereſſe ratio habeatur, latè exorditur. Ad rem faciunt trad. er Feli. in c. 1.nu. 8. de off. deleg.& per Soci. in conſ. 88.& in cõſ. 10 3. in 4. uol. Quid ſi petens intereſſe ait, ſi pecuniam debitam habuiſſet, fundum emiſſet? Reſp. eum probare debere ꝙ tũc aderat fundus uenalis, quem acquiſiuiſſet. Crauet.in cõſ. 89. Et in hac re attende, qm illi, qui pe cuniam ocioſam tenere conſueuerunt, nullum poſſunt petere intereſſe. Salic. in auth. ad hæc. C. de uſur.& ad prædicta uide Feli. in c.cum uenerabilis. nu. 5.de except.& plenè Specul. in tit. de fructibus& intereſſe. Juammarium in d.I. ulianus. C.offerri'ſf. de agti. empt. Actionem ex empto non competere cum effeétu niſe pretio integrè ſoluto. Bar. in d. l. Iulianus. S. offerri. ff. de acti. empt. BA. in ead. l.offerri, inquit, actionemt ex empto non competere cum effectu, niſi pretio in tegrè ſoluto.& ideò uenditor retinet rem, ut hr̃ in tex. quem amplia etiam ſi unus tmi nummus deficeret. gl.in l.res bona fide. ffide contr. empt. vbi poſui. Et aduerte quia iſta regula duntaxat locum habet in contractib. ultro citroq́ʒ obligatorijs, qm̃ agens debet ex parte ſua re ipſa adim plere, alioqui uerò eſt in contractu, cui ſit appoſitus modus: quia ſufficit præſtare cautionẽ de modo adimplendo licèt cum effectu non adimpleat. Bar. in l. quibus diebus. S. Termilius. col. fi. ff de cond.& dem. Et circa apoſtil. ad Bar. in d. S. offerri, vide ferè de oĩbus in d.apoſtil. conten tis. Iaſ. in actionum, col. 23 verſ an aũt certior.inſt. de actio.vbi tradit etiam exceptionem hãc opponi poſſe in proceſſu& impedire litis ingreſſum,& litis conteſtationem;& an pars lata ſen tentia poſsit opponere de pretio non ſoluto ad impediendam executionem ſniæ. Et dum Bar. colligit ex tex. Te loco pignoris detineri poſſe, limita ut per tex.& ibi gl.in 1j.§. fi. ff.de reb. cor. Summarium in ll. lulianus. I.. ſi Titids. ff de act. empt. Alluuio ſuperueniens ante traditioneꝝ prodeft uenditori admenſuram. Venditionem ad menſuram eſſe conditionalem. Bar. in d. l. lulianus.§. ſi Titius. ff. de acti. empt. BaART. in ead.l.§.ſi Titius. ſic ait in umma. Alluuio t ſuperueniens ante traditionem pro- 1.6◻......*.... deſtuenditori ad menſuram, ſi fuit ignorans, alioqui uerò ſi fuit ſciens. Circa hæc dicta Bart. 885 2 uide * . De actionibus empti. uĩde Iaſ.in§. actionum, col. 2 7. verſi. interdum agitur. inſt. de action. ubi aliquid dicit in hac lns. teria.& in l.cunctos populos. C. de ſumm. Trinit. col. 2. uerſi. quintò limita.& in repet. coh 4 verſi.tertid limita.& Paul. de Caſt. in l.ſi ſeruum. S. I. hoc eod tit.& tex.in l.ſi in qualitate, infra eod.& Iaſ.in l. ſerui electione. S. fi. col. fi. uerſi. quartò. ff. de lega. 1. Et de materia alluuionis uide Bar. in trac. Tyberiadis, in primo libro in prima figura.& dum Bar. in d.§. ſi Titius ſubiungit 96 ditionem ad menſuram eſſe conditionalem,& ideò incrementum, quod ad rem accedit ante menſurationem, prodeſſe uenditori. vide aliquid per Alex. in conſi. 26 2. Omiſsis argumentis in fiin lihro primi& ſecundi vol.& in conſ. 26 9. Viſo proceſſu, in princ. eod. iib. Ad rem kaciũt tradita per eundem Alex. in conſi. ã. Videtur fortaſſe, in 4. vol. Aret. in conſ. 11.& Cor. 59. in 4.vol.& omninò Mari. Soc. iuni. in conſi. 26. cum conſilijs Curtij iunioris. Bar. in d. l. Iulianus.§. ex uendito. ff. de acti.empt. BaART. in ead.I.. ex uendito, ait, dictum eſſe ſuprà de actione ex empto, nunc uerò dicen- dum eſſe de actione ex uendito. vide Soc. in conſi. 10 9. in 1. vol.* Summarium in d.llulianus. H. iddem Papinianus. fde act‚ empt. Pana adie(ta utrum cenſcatur appoſita in fraudem uſurarum. Pana an& quando exigi poſſit. 85— Bar. in d.. Iulianus. S. idem Papin. ff de acti.empt. 1 BART. in ead. I.§. idem Papin. quærit utrum pœna f adiecta cenſeatur appoſita in fraudem uſurarumevide Anto. de Prato in conſ. 4 5. inter conſilia Alex. in 4. uolu. vbi egregiè loquiturin hac materia, concludens pœnam adiectã dationi, vt uerbis eius utamur, non ualere. refert Cyn. idẽ concludit Alex. conſ. 46.& in conſi. 47. eod. 4. uol.& in conſi.; 9. in 6. uol.& Am bro. de Vi. gnate in tract. de uſuris.nu.ę 1. cum ſeq.& iſta eſt materia.l.cùm allegas. C. de uſur. et de hac re uide etiam Alex. in conſi. 43.in 6. uol.& in conſi. 39. colu. 2. eod. uol. vbi ait, communem eſſe ſententiam, pœnam appoſitam ſuper alio contractu, quam mutui à perſona non ſolita fœnera- ri, jure exigi poſſe.& an& quando huiuſmodi pœna licita ſit, vide eundem Alex. in conſi.¹ 57. eod. 6. vol. Et aduerte, quoniam ubi pœna exigi poteſt, tunc diſtinguendum eſſe, utrum pro fa- cto negatiuo debeatur, ſcilicèt quia aliquid non fit, an uerò pro facto affirmatiuo: nam primo caſu quando commiſſum eſt delictum in omittendo pœna auferri non poteſt niſi monitio præ- ceſſerit; alioqui uerò in committendo. Imol. in c. extirpandæ, de præben.& Feli. in c. 1. col. 3. in fi.de conſt. Et circa prædicta pulchram excitat quæſtionem Anchar. in conſi. 144. Apud anti- in conſi. quos, quem ſequitur lo. Bapt. Caccialupus in tract. de tranſactionib. in 1 5. quæſt. nu. 3. 8 4. vbdi latè tradit an& quando pœna t exigi poſsit. ad quod uide Dec. in d. c. 1. de conſt.& quæ poſui in l.rogaſti. S. ſi tibi. f.ſi cert. pet.& d.l. cùm allegas. Et dum Bar. in hoc. S. idem Papin. ſubiungit, uid dicendum ſit de pœna adiecta in teſtamento, vide Alex. in J. diuortio. col. 6. ff. olu. matr.& in conſi. 26. Viſo themate. in 4. uol. col. 2. vbi ait, uſuram eſſe, ſi pœna adijcitur in teſtamento.& idem ait Soc. in conſ. 5 6. in 3.vol. Bar. in d.. Iulianus.§. ſi uenditor. ff. d3e acti. emp. BaARr. in ead.J. ulianus. ũ. ſi uenditor, ſic inquit; per hanc actionem unuſquiſque cogitur facere, quod deuenit in ipſo contractu. vide Alex. in conſi. 146. videretur inſpectis, col.yin lib. rimi& ſecundi uol.vbi per hunc tex.ait, executorẽ cogi poſſe à legatario, ut agat ad redimen- das res hæreditar as ſibi legatas,& ſibi reſtituat. Jummarium in.l. fulianus. ſI. feff. de alt. empt. Rdibus diftractu uenire omnia eu affixa. Bar. in d.l. Iulianus.. f. ff. de acti. empt... BaRr. in cad.].§. fi. ait, ædibus t diſtractis uenire omnia eis affxa. de hac materia uide laſ. in l. i. col. 2. ff.de conſt. princip. vbi multa dicit ad rem facientia. Fummarium inl. ſi fierilu. S. cum per uenditores. ſf e act. empt. Contra non tradentem agitur ad intereſſe. 1.. Par-. peru MPrsfa hnrläüc mwutäd trrreäccr ¹ 4 lalaanann, rdlchm niabwrer deint lunſinaſmu Wnd. Wacnn mKcw ulnRenn iiemgiy rem lung milſerqu mald grini Bnunnna Sde acien. aectcrdermg 4 à Alern„wou,öen dis eins lramurmdh. Kin conl.ginänle rallcum allegx(tii lu. a. cod.uol Wiên ſuam muxuia pelnar cita ſit vide eqndal tunc diſtinguxnin uerd profacdc ena aufeni nony pande, de prebe onem Anchar.i- tranſactionibiin“ aide Deciindcu zum Barinecdi eAlerii dornd- meſeai heuuies 1 — — — De actionibus empti. Bar. in l. ſi ſterilis.§. cùm per uenditorem. ff. de action. empt. BaA AL. in d. 1S. cum per uenditorem ait, contra non tradentẽ t agi ad intereſſe. vide Aret. in conſi. ↄ.in fi.& dum tradit Bar. an conſiderari debeat intereſſe extra rem? vide plenè eundẽ Bar. in l. unica. col. 9. C. de ſent. quę pro eod. quod inter. profer.& quæ poſui ſupra in l.lulianus, in princ. hoc eod.tit.& uide Iaſ. qui ex hoc texinfert ad duram deciſionem in l.nummis, col. 1. ff. de in lit. iuran.& inl. cùͦm quid col.ſ.. uer. ꝛ.ff.ſi cert. pet. Bar. in d. iſi ſterilis. õ.ſi tibi fundum.ff. de acti. empt. BaANT. in ead.l. S. ſi tibi fundum, ait, attendendum eſſe textum ibi, in partem pretij,& cum gl. quærit an cogatur uendere. vide Barb. in conſi. 90 col. z.& in conſi. 23 8. in fiin 3. vol. Summarium in!,prædia. ſf de att. empt. Aftio ex uendito informata non nouari per fipulationem pænalem. Bar. in l.prædia. ff. de action. empt. BaAxT. in d.I. prædia, inquit, actionem ex uendito t informatam non nouari per ſtipulatio caſu huius..in fi. ubi peti poteſt pœna cum principali, admit tatur purgatio moræevide Bar. in Vſi inſulam. q. 2.ff. de uerb. oblig. vbi laſcol. 1 7.& de hac pur gatione moræ uide omninò quæ poſui ſuprà ad Bar. in lſi debitor. de contr. empt. vbi latè tra- ditum eſt,& in l.ſemel mora. ff. ſol. matr. Summarium in leν ſi uno, e afti. empt. Si plures res uno pretio emuntur, una eſt emptio. Bar. inl. etſi uno. ffNde action. emp. BAT. in d.l. et ſi uno, colligit ex tex.ſi plures res uno pretio emuntur, tunam eſſe emptio nem.& remittit ſe ad ea quæ dixit in l. ſcire gebemus. ffide uerb.obli. vbi poſtea in fi. col. tradit formam petendi unam rem non tanquã uenditam, ſed tanquã debitam ex uenditione pᷣcedẽti. Jummarium inl. quæro. ffde acti. empt. Generald conuentio non prodeſt uenditori qui ſecialiter ſcit,& non exproſſit. Bar. in l. quæro. ff. de act. empt. BAT. in d.l. quæro ait, generalem conuentionem t non prodeſſe uenditori, qui ſpeciali- ter ſcit,& non expreſsit. vide Alex. in conſi. 14. col. fi. in 5. uol. — Fammariumin!. Titius, la prima Hrae att. empt. Jutereſſe impenſarum non debet excedere duplum pretij conuenti. Bar. in. Titius. j. ff( de action. emp. BaAkr. in d.I. Titius, ait, intereſſe t impenſarum non debere excedere duplum pretij con- uenti, uel communis. Attende quoniam hoc intereſſe extrinſecum communiter non conſide- ratur,& cùm hic ueniat, ex hoc reddit ſing. iſte tex. ut per Bar. in l.j. col. ꝛ2. uerſ.ſi uerò. C. de ſent. quæ ſine cert. quant.& ibi in II col. verſ-nunc uenio, putat hunc tex. ſingu.& dum Bar. in hacl. ait, eum, qui poteſt impenſas redimere ab alio euincente, non habere regreſſum contra autho rem ſuum, niſi fuerit ſciens. Limita hoc non habere locum, quando uenditor in contractu pro- miſiſſet, quòd euicta re, ei culpa opponi non poſsit: ita Alex. in conſi. 209. Viſo themate, in fi. in lib. primi& ſecundi uol.— . Fummarium in l. Lucius Jitius,.de acti. empt. Emptor petere non poteft rem cum fruttibun. Bar. in I. Lucius Titius. ff. de action. empt. Ban. in d. l. Lucius Titius, ait, emptoremt perere non poſſe rem cum fructibus. vide Rome. in conſ-ol. nem pœnalem. nunquid autem in Summarium in l. Titius la ij. rde act. empt. Venduor tenetur oſtendere inſtrumenta emptori, quibur iura funai declarantur cum expediens fut rit. Bar. in l. Titius. 2. fl.de action. emp. BA n. in d.. Titius. z. ait, uenditorem t teneri oſtendere inſtrumenta emptori, quibus iura fundi declarantur, cùm expediens fuerit. vide Rom. in conſi. 14 3. in finvbi inquit, eũ, qui uult 58 3 obligationem 1 Qud ueniunt oſficio iudicir mercenario, principaliter peti non poſſant. Bar. in l. qui per colluſionem. S. BaARr. in d.. pretij, ait, quæ ueniunt officio poſſe. Hoc intellige ſtrictè, ſed largè huiuſmodi officium j gationem: ita Bar. in. fi f. de minor.& uide Arct. in J.ſi priè non præſupponat obligationem, tamen præſupponit quaſi oblig 1 I Liherato uno ex contrahentibus ex Aiſpoſctione legali 1 — J. deducta, in princ. ff.ad Trebell. Deactionibus empti. obligationem de tot bonis, debere inſtrumentaac in conſi. 5 2. in 3. uol.& ultra Alex. hic in addit. uid ſubiungit Bar. non eſſe exhibenda inſtrumenta origin dam eſſe eorum copiam. Attende, quia ſi expedit, tradenda ſunt êt inſtrumẽt eſt in l.procurator, vbi Bar.& omnes. C. de eden.& in l. inſtrumenta. C. de fid Junmmarium inl. qui per colluſionem. I pretij. ſf.de adt Summarium in! bona fides. ffde acti. empt. Bar. in l. bona fides. ff. de actio. emp. Ban. in d.. bona fides, inquit, liberato t uno exc rum non teneri. et ex hoc infert ad emptorẽ, qui ſolu ditor, qui eam non ſoluit, cenſcatur liberatusvide Bal.in l.fi. C. d Jummarium in l. ſ e per exiprorem. J. quod Tſi. ff. Vitima mora nocet, niſi dolus aduerſarij interceſſerit. Bar:in Lli&& per emprorem.· S. quod ſiff de actio. empt. BART. in d. S. quod ſi, inquit, ultimam t moram nocere, vide ſingul. Raph. Cuma.in conſi. 2 88. col. 2 8. et ubi agitur d Bauerium in tract. de mora. Summarium inl creditor. porticus uel domos eccleſiæ adiacẽtes eſt tutus,& I. ante domum. frde aci. empt. Venditioni domus cequnt pilæ&e columna extra domum domui iunctæ. Bar. in lcreditor.§. ante domum. ff. de act. empt. BaR. in d. S. ante domum, ſic ait in ſumma. Venditionit gom tra domum domui iunctæ. vide Aret. in conſ. ⁊ quiſitionum exhibere. et in conſi. e Bal. in l. inſtrumẽta. C. de fidei alia, ſed oſtẽdenda eſſe; alter non tenetur. 1. 20 4. Bald. & ſi expedit, dan aoriginalia. caſus eicom. pretij·ff. de acti. empt. tiudicis mercenario udicis præſu filiusfamilids. principaliter peti non pponit actionem& obli fl. ſi cert. pet.& licèt pro- ationem, ut per Alex.in ontrahentibus ex diſpoſitione legali alte- it gabellam,& ideò eſt liberatus, an ét uen e peric.& commod rei uend. de act. emp. niſi dolus aduerſarij interceſſerit. e mora, vide Marcum Antonium us cedunt pilæ& columnæ ex- 49. col..& ad rem faciunt quę hũr in c. frater. c. ſiquis contumax,& in c. diffiniuit, 1 7. q. a. vbi delinquens confugiens ad ſepta eccleſiæ, ſiue ad gaudet immunitate eccleſiæ propter cohæ rentiam. id quod multis authoritatib. cõfirmat Alex. qui eſt uidendus oĩnò in conſ.i 45.Col. fl. in 7. vol.& uide Beli. in c. cũ pro cauſis, de ſent. excõm.vbi ait, eccleſiam porrigere ſuã immuni- tatem per xl. paſſus circũ circa extra ipſam cccleſiam. connexitas. n. rerum operat᷑, vt plures res pro una tm habeantur. Hinc eſt ꝙ cõtinentia ædificij cenſentur unum& idem ædificium cum eo, cui cobærent. 3l ij.& l. ædificia. ff. de uerb. ſignif. c. ſi ciuitas, de ſent. excom. in 6.& polluta ec- cleſia, pollutum eſt cimitæ rium ei cohærens. c. 1. de conſecr. eccl. uel alt. Jummarium in!. ſi mercedem. I. ſi habitatoribus, frde act.empt. rSFi aliquis tibi fundum uendidu ſaluo iure coloni ſiue habitatoris, hoc intelligi de omnibua alijs, præter- quam qe ipſõ uendente. Bar. inl. ſi mercedem. S. ſi habitatoribus. ff de action. empt. 1- BAR. in d.. ſi habitatoribus, colligit ex tex. ſi aliquis tibi fundum t uendidit ſaluo iure co loni ſiue habitatoris, hoc intelligi de omnibus ali s præterquam de ipſo uendente. Hunc eran eſſe ſing.& peregrinum Rom.in ſing.27. incip.i emptor, cum bi plenè additis per Caſti 5 9 & dum Bar. ibi in fi. oppo. d.l. ſti pulatio iſta. S. alteri. vide omninò Iaſ.in kcerti bnelteng d niam, col. i. uerf. ſecundò ad idem. ff.ſi cert. pet. vbi aduertit, Bar. eſſe ſibi ipſi contrariũ.ſe di pro alia ſolutione, hic agi de intereſſe ſtipulatoris, ut alteri ſtipuletur: nam alioqui tenere habitatoribus adantereſſe. Fumma- com.& dum un dend rtttösbul renbleand umiqucm entecmendw sckalrde tnhwchmen chäpemm wlmaigin taapad d 1 kusum 1 Ianu b b b ceerenſi 1I lnupum haan ie cbamggeh San laua n — 1 2 3 J. ldeac Vitiit K d d — Delocato& conducto. 324 Funnmarium in rubr. rde locat. ¶ conduc. Ada I.⸗. Gdeleég,—— 15 weelimäü üin 1 Quomodd libellus in materia locationis concipiatur. doemp. 12 b 8† edentbeerägti adelawaä idedett aCd detie Kun 9 ſ de actio emßt. xere, niſi dolosadletr tur de morayiielte fat alenn. aus iuniæ. de act empt nit domus cecu & ad rem ſacim S confugeens ae det immunitatet eſt uidendusciué bi ait, ecdeſumes Donexitas.n. ranſd, enſerrur unnien, uita de ertexosi ecr ccc vclat ar.f⁴m mbuu,Aunn, vuũ, bxurliiu Lucubrain rubr. ff de loca.& conduc. VONODdin hac materia locationis t libellus concipiatur, vide apud Iaſ. in§. actio Nnum, col. 2 9. verſ.ſucceſsiuè, inſt. de action. vbi latè docuit, actionem hanc locati& A conqducti dari ad diuerſa ibi enarrata. et ideò concluſionem eſſe diuerſimodè facien dam, ſecundum uarietatem caſuum contingentium. Et ibi etiam tradidit, ſi aliquis domum al- terius ſine locatione habitaſſet, quam penſionem dare teneatur,& quomodò ſit agendum con tra eum, vt ibĩ uidere eſt in 3 1. col. Solet etiã dubitari quando uenduntur annui prouentus uel redditus alicuius pedagij, an ſit contractus locationis an uenditionis? Socin. in conſi. 18 8.& in conſi. 15 6. in I. uolu. ait huiuſmodi contractum eſſe locationis, quando ſoluitur annua penſio, quãuis fuerit conceptus per uerbũ, uendidit; quia non attendunt᷑ uerba, ſed natura contractus. Summarium in l. locatio. ff. de loca.& conduc. 1 Voluntau morte finitur. Bar. in l. ocatio. ff. de loca.& conduc. 1 Bakr. in d.I.locatio,ait, voluntatemt morte finiri. vide caſum apud Bald. in conſi. 1 84. in 1. uol.& doct. in l. centeſimis. S. fi. ff.de uerb. oblig. Jummarium in l. ſi quu domum. I hic ſabiungi. ffde loc. cond. 1 Ficonductor deſinit poſſe uti re abſque culpa locatoris fut ei remiſſio. Bar. in l.ſiquis domum.. hic ſubiungi. f. de loca.& cond. 1 BaARL. in d.§. hic ſfubiungi, ſic ait in ſumma. Si conductor t deſinit poſſe uti re abſque cul- alocatoris, fit ei remiſsio: ſi uerò culpa locatoris interuenit, ad integrum intereſſe tenebit̃. De intellectu huius. S. uide Soci. in conſi.32. in I. uol. Attende autem, quoniam in hoc tex. deci ditur, hæredes locatoris, qui fundum in quo uſufructum habebat, locauerat ad quinquennium, non teneri: quia conductor proſpicere potuit locatorem infra illud tempus eſſe moriturũ, ſed contra deciſionem hanc uidetur urgere tex. ſecundum communem intellectum inl. diem fun- cto. ff de off.aſſeſ. vbi aſſeſſor ueriſimiliter præcogitare potuerat mortem ſui iudicis,& officĩũ ſuum illius obitu extingui debere,& tamen hæredes iudicis defuncti mercedem dare cogũtur aſſeſſori pro tempore inter eos conuento. ad rem facit, quia triſtis euentus non eſt conſideran dus.l.inter ſtipulantem.§. ſacram. ff de uerb. oblig. cogita ſolutionem.& limita deciſionem hu- ius tex. vt per Bar. inl. filiofamiliàs. S. ſi uir in quinquennium. ff. ſol. matr. Summarium in l. ſi quu fundum. I. Jmperator. frde loc.& cond. Co caſu quo pro futuro tempore mercedes non debentur, ſölutæ, ut indebitæ repetuntur. Bar. in l. ſi quis fundum. S. Imperator. ff. de loca.& conduc. 1 BANRT. in d. S. Imperator, in 2. notab. dicit, eo caſu, quo pro futuro t tẽpore mercedes non debentur, ſolutæ, vt indebitæ repetuntur. vide Corn. in conſi. 2 8. in 3. uol. 31 Summarium inl. uideamus. I. ſi hoc. ſfæde loca. S condu. Ilee qui promiſit alicui ne ignem habeat, tenetur quomodocunque habuerit. Bar. in l.videamus,. ſi hoc. ffNde loca.& conduc. 1 BARr. in d.lxvideamus. S. ſi hoc, ait, eum, qui promiſit t alicui ne ignem habeat, teneri quo modocunque habuerit. vide Oldr. in conſ. ro. in fi. — Fummarium ind. uideamus. S.inter conduttorem. f.de locat.& condu. Conductor tenetur ſi contra pacta locationu fécit. — Bar. in d. l. uideamus.§. inter conductorem. ff. de loca.& cond. 1 BANr. in cad.l.§. inter conductorem, inquit, conductorem t teneri ſi cõtra pacta locatio- nis fecit. vide Alex. in conſ. 271. puto de iure, in lib. primi& ſecundi uol. —. 88 4 Jumma — KX 8 De locato& conducto. Jummarium in l.item quæritur. I. qui impleto. ſfde loc. tę cond. Ficonductor poft tempus remanet in prædio ruſtico, 2idetur per annum reiterata locatio, In contractu ſocietatus ſi finito tempore perſeueratur, tacitè inita denud uidetur ſocietas. Dbi ſcriptura eſt de ſub ſtantia contractus, ut in tutela, officium tacitè renouatum non uideri Fictio logu adid porrigitur, ad quodſe porrigit lex. Bar. in l.item quæritur.. qui im pleto. ff. de loca.& cond. BARr. in d. S. qui impleto, colligit in ſumma. ſi conductor t poſt tempus remanet in præ- dio ruſtico, uideri per annum reiterata locatio: in prædio autem urbano quatenus habuerit, ui detur reiterata, niſi in ſcriptis prima locatio facta fuerit,& reliqua. De hac re uide Soc.in conl 21.& in conſ. 1 96. in r. vol.& in conſi. 17. in 3. vol. Alex. in conſi. 10 5. col..& ſeq. in 3. volu 8 in conſ.7 6. in 5. uol.& omninò Barb. in cõſ. 3 t. in I. vol.& in conſi. 4. col. 9.& per totum in uol. Imol. in conſ. i 2. Aret. in conſ. 57.& Feli. plenè. in c. de cauſis, col. ⁊. uerſ. Limita tertid 36 off. deleg.& in c. I. col. I.& ſeq. de iureiur.& uide quid exijs inferat Præpoſit. in titu. qui ſeud dar. poſſ. in princip. col. 7.& ſeq. Imol. in conſi. 43 6. in primo uol.& in conſi. 500. eod. uol K gnor. in conl. 2 2 3.& laſ.in l.lecta, col. 7.& ſeq. fH.ii cert. pet. Ex præcedentibus infertur idẽ eſſe etiam in contractut ſocietatis, ut ſi finito tempore ſocietatis perſeucratur, tacitè inira denuò ui deatur, ſecundum Abb. in conſ. 87. in 2. uol. Attende tamẽ, nunquam intelligi factam eſſe reno uationem ad illius fauorem, qui ex parte ſua non impleuit. Alex. in conſi. 76. colu. 2. in 5. uol.& Crauetin conſi. 87. nu. 3.& hoc dicit Bar. in hoc§. ex quo infert in 2. col.ſi Titius operas ſuas lo cauit ut ſtaret in fundo meo ad cuſtodiendum cum certa mercede, ſi finito tꝑe perſeuerat eum proptereà non iatelligi reconductũ: quia ſola pacientia non implet ex parte mea. vide Sociin d. conſ. 1 96. Item attende, quia ſi conductor non uult amplius in obligatione illius rei perſeue- rare, debet hoc denunciare locatori, alioqui non hberabitur:& ſi eum non inueniet in patria; tenetur eius propinquis denunciare: ita ſing. ait Bal. in lij.§. 1. ff(ge eo qui pro tuto.& Iaſ.in l.ſi ex legati cauſa. ff. de uerb. oblig. Bar. in d. S. col. 2. uerſ. ex hoc dico, inquit, vbi ſcripturat eſt de ſubſtantia cõtractus, ut in tute- la, officium tacitè renouatum non uideri, licèt aliquis in eo perſeueret: quia ſcriptura exigitur, & ſolus tacitus conſenſus nõ ſufficit,& infert ad caſtellanos. Ad hęc uide trad. per Alex. in.mo ra, col. pe. uerſ.ſucceſsiuè. ff. ſol.lmatri. vbi vr indiſtinctè ad hoc Bart. documentum accedere in quæſt. de caſtellano, qui ẽt ſi non fecerit oblationem caſtri finito officio, proptereà non imelli gitur iterum ſuſcepiſſe onus cuſtodiendi ipſum caſtrum. Id quod non probatur ex dictis Bart. hic.qm̃ Bar. loquitur in caſtellanis, quib. tale officiũ ex publica neceſsitate iniungitur, ut hic hr per eum, igitur à contrario ſenſu coſligendum uideretur, ſi caſtellani hoc officium ſpontè ſuſce piſſent,& finito officio perſeuerarent, eos tacitè obligari. et pro hoc facit quod ait Bar. ſuprà in uerſ. uenio ad ſecundam partem. neque obſt. id quod uult Bar. ſupra in verſ. item ex hoc infero aliud, quia ſi rectè conſideretur, illud habet locum ratione mercedis, vt debens præſtare merce dem non uideatur ſola patientia reconducere: quia requiritur illud præmium.& ideò non dä ex parte ſua implere, ſed conductor dẽ facere quantum ei incumbebat, ex quo perſeuerat in u ſtodia, ad quam ſolamn tenebatur:& ideò poſſet petere actione negociorum geſt. mercedẽ uel ſalarium, vt hic dicit Bar.& ad hæc ultima uerba benefacit Bar. in d.l. mora. Bar. in d. S.in fi. verſ.venio ad ultimum, inquit, ad id ſe porrigit fictionem legis, ad quodſe por „ 2 1.... 17 rigit lex naturæ.& ideò, cùm furioſus& mutus naturaliter conſentire non poſsint, neque ãiure finguntur cõſentire. Limita hoc& declara ut per Bar. in J.pe. col. 1. ff. ſi cer. pet. ſed ilta propr ie non eſt fictio, ſed præſumptio, vt declarat gl. not. in I.vnica. C. de rei uxor. acti. item attẽde, quia licèt furioſus ex ſe conſentire non poteſt, tñ præſumitur cõſentire per tutorẽ uel curatorem, ur in ſimili caſu dicit Bar.in l j. col. 3. ff ſol. matr. mutum præſumi feciſſe ſtipularionem per ſetuũ. iſtam difficultatem mouet laſ(in l. ſi is qui pro emptore. col.⸗ 9. uerſ. contra. ff. de uſucap.& eſto etiã ꝙ iſta eſſet fictio,& non præſumptio, tñ ceſſare debet fictio, nõ propter neceſsitatem natu- ræ, ſed ꝑꝑ deficientiam æquitatis, quo caſu ceſſat fictio: vt per Bar. in d..ſi is qui pro Kypen — wn Iluni abruude aüitrencur Guctrinel 1 runlche 1 1” n ſ vnrlütege Mn muurirn nide 2 uminblt annilt Mmirtfceb BuracKwpd muſcläder tururnutelle Folarrderdy ringgabedne meannen Vmümerta ddnerülde reddnn Jrrend wi göeakad Zclandg cal Abalin cn bhiem nanlzicl 44exin conle 1 exiſs inferg rexa Det. Expraceleni nir erleuerndn aine Wwe manquanindh urAlerinconleau vomntenin zcglling na mercede, iniyen r pn anon impleteryutn mplius inohlienyeh, mplus mobliaxirie abitur:&fteumaie 21i§. f.detoglm at eſt de ſobttanui eo perfeueret: anos. Ad hęcuie ad hoc ban da- ſtri fnito offci n. ldquod nor publica necebirs ur,ſi caſtelavi hu ariet pro bocbai nult Bar ſupfamio ne wercedétot und „„ ℳ 41 ld qpuiri rilludtar .enbebat eloooh eiincumbeb 5 2 9 wocie aſtione Lcgoen — — —— De locato& conducto. 325 col. 3.ver. ad ſolutionem. non.n. fingere debemus nec pᷣſumere cõſenſum uel diſſenſum furioſi; quia fortè hoc poſſet ei nocere.& hoc eſſet contra æquitatem naturalem& canonicam. leges autem nunquam fingunt contra ius canonicum. Curt. in conſi.3 5. nu. 2 1I.& 22. citat gl.in l. ta jis ſcriptura.ff. de leg..& ideò non punitur pro crimine etiam atroci. vide Dec.in l.in negocijs contrahendis.ff. de regul.iur. Jummarium inliſi uno. fede loc.& cond. Verba ſant accipienda ſecundum naturam contractus. Verba ſant intelligenda fecundum fubiectam materiam. Fi ſubie cta materia perſonæ attum facientis unum ſuadet,& materia ſabiecta actus fadti aliud ſuadet, magis attendenda eſt natura actas ſubiecii, qudm perſonæ. Appellatione filiorum in feudis omnes deſcendentes per lineam maſculinam continentur. Papa quicquid lgat in terris, ligatum eſi in cælis. . Bar. in J. ſi uno. ff.de loca.& cond. BANT. in.ſi uno, in princ. inquit, uerba t eſſe accipienda ſecundum naturam contractus, eaque debere intelligi ſecundum ſubiectam materiam. Circa primum dictum Bartoli quæro, quid ſit iſta natura rei, quæ eſt attendenda? Reſpondeo, Natura eſt ratio quædam inhærens ip ſi actui ex conſtitutione legis, uel conſuetudinis, uel ex æquitate iuſdicentis: ita Bald. in conſſ. 3 5 2. incip. In materia feudorum, in ¹. vol. alibi dicit Bal. in conſi. 1 1 2. De generali, in I. vol. na- turam nihil aliud eſſe, quàm aptitudinem quandam. Rurſus Bal.in conſi. 275. incip. quod pro regula, in 2. vol. ait, naturam feudi eſſe id, quod pro regula traditum eſt, illud uerò, quod extra regulam eſt, eſſe quoddam accidens,& quandam alterationem ſiue improprietatẽ. Circa ſe- 2 cundum dictum Bar. ſcilicèt uerba t eſſe intelligenda ſecundum lubiectam materiam. id quod habetur etiam in l.ſi ſtipulatus.ffrde uſur.& in l. inſulam. ff. de præſcript. uerb.& in l.ſtipulatio iſta, cum ibi trad. ff.de uerb. oblig.& in l. ſi de certa. C. de tranſact. vide Alex. in conſ. 5.in 4. vol. ubi ait, uerba eſſe improprie accipienda, ut ſecundum ſubiectam materiam intelligantur.& in conſi. J. in. vol.& Dec.in l. quoties idem ſermo. ff. de regul. ĩur.& in l.j. nu. 1 5. C. qui admit. Et de hac materia uide Alex. in rubrica. ff. ſol. matr. col..& in l.ſi conſtante, col. 1. eod. tit.& in cõſ. 3 7. Col. 2. uerſi. tertiò probatur, in 3. vol. in conſi. 86. in t. vol.& in conſi. 3 5. col. 3. uerſi. præte- reà, in 4.vol. Barb. in conſi. 3. col. 5.in t. vol.& in conſi. 41.col. 2 4. eod. vol.& in conſi. 63. col. 13. eod. vol.& in conſi.5 8. col. 6. in 2. vol. Præpoſ-in c. ius generale. col. fi. diſt. 1. Kom. in conſi. 88. 1Imol.in conſi. 2. in conſi. 9 5,& in conſi. 100. in I. dub.& in conſi. 1 3 3. col. fi.& in cõſi. 141. Card. in conſi. 60. col. 3. Ana. in conſ. 29. col. 3.& in conſi. 60. in fi. Aret. in conſi. 1 4. col. 2.& in c. exhibita, de iudic. Bar. in l.exceptione. fIi8e fideiuſſ. Attende autem in propolſita re, ſi ſubiecta materiat perſonæ actum facientis unum ſuadet,& materia ſubiecta actus facti aliud ſuadet, ma gis attendendam eſſe naturam actus ſubiecti, qudàm perſonæ: ita colligitur ex dictis Barb. inc. 3. col. 4.in fi poſt Ant. de Butr. ibi de off. deleg. ad quam rem faciunt trad. per Aret. in conſi. 8. col. 5.& Abb. in d. c. exhibita, in ſecundo notabili.& Reli. in c. fi. ũ. is autem de off. deleg. colu. 1. & Bal. in c. in præſentia, col..de probat.& Aret. in conſi. 76. col. z.& fi.& in conſ. 113. col. fin. Abb. in c. maiores, in fi. principij de Baptiſ.& in c. ex parte, de ſponſal. col. 1. in 2. notabili. Ang. in conſ. 3 1. col. pen.& in conſ.1 60. laſ. in l.ſi donatione, col. 2. de collat. vide etiam ad prædicta Alex. in conſ. 17. col. 1. in 5. vol. ubi ait, appellatione filiorum t in feudis omnes deſcendentes per lineam maſculinam contineri: quia hoc eſt de natura illius contractus.& in conſi. 21. col. 3. eod. vol.& in conſi. 26. col. 3. eod. 5. vol. ubi ait, quamuis appellatione ſuorum multi compre hendantur, tamen in materia feudi propter ſubiectam materiam ſolos deſcendentes contineri. Similiter Bal. in conſi. 67. col. fi. in 3. par. ait, ſi in ſententia arbitramentali reſeruatum eſt parti- bus, ut poſsint reductionem petere, hoc eſſe intelligendum intra tempus, quod à iure concedi- tur ad reducendum: quia ita ſubiecta materia expoſcit.& Barb. in conſi. 85. col. z. in 3. vol. po nit pulchrum exemplum in propoſita re, ſcilicèt, quomodò uoxé lis, ſit intelligenda in ſtatuto præcipiente compromiſſum fieri debere inter coniunctos de omini lite. Multa quoque alia ad rem ½ De locato& conducto. rem hanc aggregari poſſent, quæ breuitatis gratia prætermittuntur. Ilfud tamen ſilentio not eſſe prętereundum conſtitui, ſcilicèt inter alia tundamenta, quibus amplitudo Pontiſgcian dn ſtatis oſtenditur, hoc etiam magno huic ueritati eſſe adiumenco, uerba illa, quibus lachois ſtas uel maximè innititur, quodcunque ligaueris t ſuper terrã,& reliqua, quæ habentur Mer. 16. tum demum fuiſſe prolata, cum de fide ageretur,& de ijs, quæ credi à fidelibuso ortebat. id quod ex ipſa Chriſti interrogatione conijci poteſt. Ait enim, quem dicũt norninedoſs Ku hominis? zic ita de fide ipſa agebatur, quam eſſe fundamentum totius eccleſiæ, nemo eſt⸗ qui neſciat. ſimul etiam de ædificanda uniuerſali eccleſia Chriſtus loquebatur, dicens: & ſuper hanopetram ædificabo eccleſiam meam. atque uno& eodem tempore ſolum alloquens be trum ob eius unius confeſsionem ſubiunxit:& tibi dabo claues,&c.& quodcunc dehiolleric que ligaueris, &c. ex quo uerborum contextu ſi pollicitatio ad ſubiectum negotium referatur, ut à legum cõ . 3. 4..*... di oribus,& earum interpretibus conſtantiſsimè traditum eſt, ut ex præcedentibus, liquet, fa. —... 5. cillimè intelligimus, poteſtatem Petri uſque adeò amplam extitiſſe ut ad ſupremam in uniuer- ſali eccleſia iuriſdictionem,& ad cuncta uel maxima negocia porrigatur. id quod de poteſtate ngandi alijs apoſtolis tradita dici nõ poteſt; quoniam ex diuerſitate ſubicctæ materiæ, de qua tunc agebatur, diuerſitas poteſtatis dignoſcitur. ibi enim non de uniuerſali eccleſia edißean⸗ da, non de fidei fundamento tractabatur, ſed tantum de foro conſcientiæ,& Chriſtus erudien- dos A poſtolos ſuſceperat, quemadmodum erga fratrem peccantem ſe gerere debebant; ita enim& ex præcedentibus& ex ſequentibus, ex quibus etiam media declarãtur, colligi poteh it videre eſt Matth. 1 8. in principio enim inquit Dominus: Si peccauerit in te frater tuus,&o deinde ultimo loco Petrus& uerba& mentem Chriſti repetens ait, Domine ſi Peccauerdin me frater meus, quoties dimittam ei? vt congruum igitur ſermoni præcedenti ſit hoc Petri re- ſponſum, patet ibi rem ad ſolum peccati negocium fuiſſe coanguſtatam. cui ſi uerba poteſta- ds illius ſimul prolata annectantur, ut naturæ ratio,& ius ipſum propter ſubiectam materiam exigit, conſequens eſt, uerba illa, quàmmuis uniuerſalia, ad illos dimittendorum peccatorum limi res,& ad ferendam contra impœnitentes excommunicationis ſententiam, de qua ibi agebatur, teſtringi& coarctari oportere: alioqui ueræ interpretationes eluderentur, ſi quis amplius ac latius, quàm natura rei& ſubiecta materia expoſtulat, interpretando complecti audeat, ut ex infinitis propè authoritatibus fuit ſupra concluſum. hæc pauca opportunæ& iuridicè hoc in loco dicta ſint contra hæreticos& obtrectatores, qui Pontificiæ maieſtati detrahere nun- quam deſinunt. Jummarium in d.l.ſi uno. J. item cum quid. frloc.&] cond. Quomod ſit facienda mercedis remſio. Remiſſio competit conductori ſiue damnum contingat in frudlibus, ſiue in debitoribus. Quando damnum contingat ſacto locatoris. Reiniſſio penſionis quando ſit facienda pro rata temporis. Famulus durante infermitate conſequi non debet mercedem a domino. Dominus tenetur paſcere famulum ſuum tempore infirmitatis. Tempore neceſſitatis omnia eſiciuntur communia.. Hiſtriburiones quotidianæ propter ſeruitium& reſidentiam clerico tribuuntur,& etiam tempore in firmitatis. Denditorem re caſu perempta pretium exigere poſſe ab emptore. Bar. in d. l.ſi uno.. item cum quidam. ff. locat.& condu. 9 BART. in d..ſi uno. S item cùm quidam, col. 2. tradit quomodò ſit mercedis t remiſsio fa cienda conductori, qui impeditus fuit uti frui re conducta.& diſtinguit, aut impedimentum prouenit culpa locatoris, aut caſu contingẽte ex parte locatoris, aut facto tertij, aut caſu fortui t0. Quæro in primis, quid ſi conductor omne periculum caſus fortuiti ſuſcepiſſet? Reſpondeo um non teneri ad caſus ualde inſolitos. Bar. in l. ſed& ſi quis. S. quęſitum.ff.ſi quis caut.& ideo quamuis iuramentum accedat, non tamen obligat conductorem, quia juramentum non trahi- tur dan joh rul dun Iirtnurs rimwerbrd6 drencd ranbrnjäche Aerimatvdem tenenle nricnainig tkeim ohpun wemdecchade medgrlaado Kecüaw ann entünnen comwolkaöwi nemlRau c donnün turyropeerda donen„jickedd dnhan Icunhn inelduteryrzaiai m ewitiſſ atuyrne Oca porignur dt . duerirar lhicere mnon derrirelüene doro conſciema ge ſc d m Dec am ſ⸗ d1 Deccanten e e. cdam weciacechinng aus:§ipeccauertütin repetess ait, Dooui ur ſermoniptecten, ſe coanguſtm uit us iplum ptopte it lillos dimittenäumm, tionis fentemunt tiones eluderem werpretando or ec pauca Oppor i Pontificie mꝰ „g 1 d. f.oc.†conl. 2& Aas, fuen daum 3 De locato& conducto. tur ad non ueriſimilia,& ad caſus extra communem opinionem contingentes, ut egregiè do- cuit Alex. in conſi. 28.& in conſi. 173.in 1. vol.& in conſi. 1 1 7. in 3. vol. Dec. in conf. 5 2. Soc. in conſi. 12 3.in 4. vol. vide Fulg. in conſi. 19 3.& Corn. in conſi. 2 3.& 28. in 2. vol. nam compe tit t remiſsio conductori, ſiue damnum contingat in fructibus, ſiue in debitoribus, qui propter bellum facti ſint pauperiores. Ang. in conſi. 3 1 2. ubi ampliat etiam ſi lapſum eſſet tempus ſol- uendi ante libellum ſuperueniens. vide Soc. in conſ. 56. col. 5.in I. vol.& attende tamen, quia ſi bellum uigebat tempore locationis, conductor eo caſu aliquam remiſsionem petere non po teſt ut ait Soc.in d. conſ. 1 6. col. 4.& ad materiam huius. S. vide Imol. in c. propter ſterilitatem, de loca.& in conſi. 7.& Bal. in J licèt. C. eod. tit.& Io. Bertachin. in tract. de gabellis, in 2. part. de locatione gabellarum. nu. 47. cum ſeq.& omninò uide quæ poſui ad Bar. in l. fiſtulas.§. frumen ta.ffde acquir. empt.& dum Bar. in hoc.S.proſequitur declarando quando damnum t contin- git facto locatoris, dicens, aut eſt iuſtum, aut iniuſtum.vide KRom. in conſi. 178.& Ana. in cõſi. 74.& ibi addita.& ubi factum locatoris eſt iaiuſtum, ait eum teneri ad integrum intereſſe. vi- de Aret. in conſi. 1 1 2. Poſteà uerò ſubiungie Bar. quid ſit, quando damnum contingit facto ter- tij. vide ad hoc Soc.in d. conſi. t 5 6.& in conſi. 44. col. 2. in I. vol.& Corn. in d. conſi. 2 3. col. 3. & in conſi. 3 8. col. 1. ia 2. vol. Raph. Cuma. in conſi. 1 8 5.,& Aret. in d. conſi. 11 2. ubi dicit, factũ tertij iniuſtum,& caſum fortuirũ æquiparari, licèt contra hoc faciat tex. in l.ſi fundus, infrà eod. tit. Et dum Bar. in caſu iſto ait. ſi locator non potuit reſiſtere impedimento allato a tertia perſo na, eum teneri ad remiſsionem mercedis tantum pro rata. limitat tamen niſi hoc procederet propter inimicitias ipſius locatoris: quia tunc ad intereſſe teneretur. Quæro in caſu propoſi- to, quid ſi inimicitia eſſet iniuſta,& locator maiorem diligentiam adhibuiſſet? tunc dicendum videtur eum non teneri: quoniam gl.inl. ſi merces. S. culpæ, infrà eod. tit. ubi de hoc agitur, limi tat illum tex.tamen hoc in loco Bar. uidetur ſentire contrarium: quia eò ipſo, quòd inimicitia eſt cum locatore, ſimpliciter ait, eum teneri ad integrum intereſſe. Attende uerba Bar. diligen ter, nam ad hanc opinionem ita indiſtinctè uidentur accedere doct. squi diſtinguunt ſecundum gliillam in conductore tantum, cum quo eſſent inimicitiæ, non autem in locatore.& ideò ratio differentiæ fortè illa eſſe poteſt, quoniam locator ex contractu ad patiẽtiam eſt obſtrictus. pro pterea ſi conductor impeditur, tenetur locator ex proprio ipſius contracu, atque ita ad inte- reſſe, etiam ſi culpa non interuenerit; alioqui uerò in conductore, de quo in d. S. culpæ, quia nõ tenetur niſi de dolo& lata culpa.& ideò ſi inimicitia eſt iniuſta,& conductor faciat quantum poteſtexcuſatur à culpa.& ita procedit gl. in d. S. culpæ.& pro intellectu illius gl.iuncto tex. vi- de Alex. in conſi. 309. in libro primi& ſecundi volu.& aliqua uide apud Decium in conſi. 25.& 4 circa prædicta, dum agitur de remiſsione penſionis facienda pro rata temporis, aduerte, quia conductor petere poteſt remiſsionem pro toto anno, quando ei in aliqua parte anni aufertur commoditas totius anni. tex. eſt not. in argumentum in.ij. ff. de annu. leg. uide Soci. in conſ. 88. in I. vol. Et quando remiſsio penſionis peti poſsit etiam in fructibus iam collectis, vide Soci. in conſi. 100. in fi. in r. vol. Dum autem Bar. ibidem in 3. col. inquit, quando operæ non præſtan- tur propter factum condudoris, uel caſum contingentem in eius perſonam, deberi totam pen- ſionem. vide Dec. in conſ. 1˙8. Quid ſi paſtor animalia cuſtodienda ſuſcepit, quæ deperdita ſunt, an incumbat onus probandi ipſi paſtori, an domino, cuius culpa id contigerit? dicit Hoſt. in c. propter ſterilitatẽ, de loca. hoc incumbere paſtori propter onus ſuſceptum. vide Alber. in l.ſi quis ex argentarijs. S. fi. ff.de eden. Bar. in eod.§. col. fi. decidit, famulum f infirmitate oppreſſum, durante eius infirmitate, conſe- qui non debere mercedem à domino. De hac re,& an dominus eum facere curare debeat, ui- de Abb. in c. 1. de cleric. ægrot.& plenè doct. in l. diem functo. ff. de off. aſſeſſ.& quamuis in hãc *△ ſententiam“ communiter itum ſit, ut dominus præſtare ſalarium non teneatur, ut per doct. hic & in l in rebus. ff.commod. Limitatur tamen hoc non habere locum, quando ſalarium ei dare- tur non tantum ſui ipſius intuitu, ſed etiam aliorum, ut per doct.& maximsè Iaſ. in d. l. diem fun- 6 cto,& Abb. in d. c. 1.Item ſcias dominum t teneri paſcere famulum ſuum tempore infirmitatis. ſed De locato& conducto. ſed dubitatur nunquid ad magnas impenſas obligetur: quia famulus fortè eſt magna infirmita te grauatus,& indiget magna cura. Bar. in.ſi cùm dotem.. ſin autem. fB. ol. matr.& in d.l. in re. bus concludit, eum ad magnas impenſas non teneri argumento d.liin rebus. ad quod facit Bal. inl. quod in uxorem, in fi. C. de negoc. geſt. ubi quærit, an poteſtas teneatur ad medicinas pro ſuis officialibus infirmis? concluditqᷓue eum teneri ad modicas, non ad magnas.& ita poſt lac. Butr. Cyn.tenet. Bar. in l.legatis. f. de alim. lega. ſed hoc intelligendum eſt ratione famulatus, ſed ei tanquam proximo eſt ſubueniendum,& poſſet iudicis officium implorare ſicut quilibet 7 alius pauper tempore neceſsitatis. c. ſicut, cum glo. 47. diſt. Nam tempore neceſsitatis ſomnia 8 „ „ debent eſſe communia..ij. in uerſi. eò magis. fH. d leg. Rhod. de iact. c. diſcipulos, de conſecrat, diſt.. Dec.in conſi. 6°7.& uide quæ poſui de hac re ad Bar. in Ij S. cura carnis, ff. de off. Præfe. urb.& ad præfata uide Bar. in lj fl de uari.& extraord. cognit. Sed attende unum aliud in pro- poſita re, quamuis enim Bar. hic decidat, dominum non teneri ad pręſtandam mercedem famu jo ęgrotanti, quia ſeruire non poteſtalijque ad eum communiter accedant,ut uidimus, dura ta men uidetur eſſe iſta ſententia, maximè ſi famulus tempore ſanitatis erat ſolitus diligenter ſer- uire domino ſuo: quia ſaltem iſto caſu mercedem ei deberi ſentiendum uidetur: quemadmo- dum in ſimili caſu traditum eſt. quamuis diſtributiones quottidianæ propter ſeruitium& reſi dentiam clerico t tribuantur, ei tamen etiam tempore infirmitatis, quo ſeruire& reſidere non poteſt, debenturſi ſanus exiſtens ſolebat reſidere,& eccleſiæ ſeruituti non deeſſe: ita doct inc. audientiam, de cleric. non reſid. Abb.& alij in c. 1. de cleric. ægro.& doct. in c. unico, de cleric. non reſid. in 6.& Feli. in c. Apoſtolicæ, de excep. in uer. ſuſpenſus autem. Quare hoc idem pan ratione& de famulo uidetur uel facilè concedendum Præterea quando dominus ei certum pretium quolibet anno ſpopondit, ut ſeruiat, hoc ſanè eſt intelligendum.ſcilicęt, ut ſeruiat quã do ſeruire poteſt; uerùm quia humanæ fragilitatis eſt ægrotare,& iſte caſus præuideri poteſtà domino tempore promißſsionis ſimpliciter factæ, ſi cum euenire poſſe non proſi pexit,& cautius promiſit, non debet poſſe uti hac exceptione in præiudiciũ famuli. argumento tex. in ſi quis domum. S. hic ſubiungi, ſupra eod. tit. ibĩ, hoc enim euenire poſſe proſpicere debuit,& imputã dum eſt domino, qui apertius legem non dixit.J. ueteribus. ff. de pact. quare ſi ſeruus eſt diligẽs & facit quicquid poteſt, dignus uidetur mercede ſua. tamen cogita, quia magna eſt authoritas Bar.& aliorum. 1 In hac eadem.l.§. item cum quidam, glo. in uoce, perſonis, ait uenditorem t re caſu perem pta. pretium exigere poſſe ab emptore; quia tractat de damno uitando: locatorem uerò penſionẽ eo caſu conſequi haud poſſe, quoniam tractat de lucro. Attende differentiam hanc Veecß 8 ditorem& locatorem, quam wulit meni ehr Dec.in conſ.3 1 2.& de hac re uide Abb. & alios in c. it,& in c. propter ſterilitatem, de loca. 3 hdede Pnn 8 Dele inl. ſed addes. I. ſi quis. f.de loca.& cond. non debet in principio anni, ſed in fine. feee Bar. in 1e8 zhesgit quis cum in annum.ff. de loc.& cond. BART. in d. S. ſi quis cum in annum, colligit ex tex. penſionem t ſolui non anders in ⸗ cipio anni ſed in fine. vide Alex. in Idiuortio, col. 4.ff. ſol. matr.& Abb. in c. peruenit, de arbitr. Jummarium inl ſi in lege. ſfde loc.&] cond. 2 Flud quod alterius arbitrio cammittitur, intelligendum eſt de arbitrio boni uiri 17 Jlle qui habet arbitrium approbandi obligationem, non poteſt termunum prorogare. Bar.in J.ſi in lege. ff.de loc.& conduc. 92 eerrel BAN. in d.ſi in lege, in principio,inquit, illud, quod alterius t acdi umdeſn 4 gendum eſſe de arbitrio boni uiri. vide Rom.in conſi. 15 Abb. in c. 1. de dilat.& Fe Aloh nu 86. de conſt. ubi limitat, hoc procedere niſi ille alioqui hoc modo etiam terminare e : qui trio intelligeretur.& de hac re uide quæ poſui ſuprà ad Bart. inl. tur: quia tunc de libero arbitrio intelligeretur Leut nſ ch aneiun ſocietatem.. atbitrorum. ff.pro ſoci. Hic reliquum eſt, ut intelligamus, q 4 1. jeg. ait, ilud eſſe .. raof in c. de cauſis, de off. deleg. ait, i boni uiri,& quomodò regi debeat ac moderari. Dec 5 regendum i ri rali colo l 9 3— W Anigoboc aataud. 4 Bübkcdnn dänieane de wgclcrar. nerra omdrlun ütübrat ſdüur omm Tleaterunann 5 I brrälrass mbaleen taadirode Pgrögullu therern nüaaüma wlrunni Knuürner 1 b 1 Um Nau 3 Unuu ahr 3 ulnan n .. ANOl adrne 4 7 ureligedun ei mnrmreguoken ccle erüimimmäcn derc.gro Kähti rlulperlisaunn Qxh 7 Præterez qunc ire eſt mtelligendum in. Egrotare,Riteci meuenirepolfennn udiciũfamul.um tenire poſſe gvhi lbus ff de pactqu tamen cogitaqu Honis ait vendit mno uitando: 1 0. Attende difer- c.in conl; 25 1 Felocs. enl 2 — De locato& conducto. regendum à lege, ceſſante uerd lege, à conſuetudine,& ceſſante conſuetudine, à ſimilibus ad ſi milia. idem Dec. in l.in perſonam. S. generaliter. ff. de regu. ĩur. ait arbitrium boni uir eſſe illud, quod aliquis faceret in rebus ſuis uel ſibi fieri uellet.& dum Bar. ſubiungit, eum, qui habet ar. bitrium t approbandi obligationem non poſſe terminum prorogare. vide Alex. in conſi. 19 2. Viſis actio. col. 3.& fin. in libro primi& ſecundi vol. ubi citat hoc Bartoli documentum.& Paul. de Caſt. in auth. quæ ſupplicatio, col. 2. C. de precib. Imper. offeren. Feli. in E. I. col. 18. de conſt. Rom. in conſi. 3 22. Aret. in c. dilecti, col. 3. de re iudic.& in conſi. 8 5. col. 5. Alex. in lmili- tes. C. de teſta. milit. Car. in conſi. 16. verſi. ſi proteſtati.& Soc. in cõſ. 195. Col. 2. in I. vol. ubi ait, arbitrium datum ad procedendum non intelligi quò ad condemnandum, neque concra; quia hæc ſunt diuerſa. citat Bar.& alios in l. qui Romę. S. Callimachus. ff.de uerb. oblig.& ad præfata uide Feli. in c. cùm olim. j. de off. deleg. Fummariam in d.liſi in lege. S. ſi colonus. ſf. e loc.&ę cond. Res ſecundi conductoris obligata primo conductori, non intelligitur obligata primo locatori. — Bar. in d.. ſi in lege.. ſi colonus. fl.loca.& cond. BaAKT. in ead.1.S. ſi colonus, ait, res ſecundi conductoris t obligatas primo conductori, nõ intelligi obligatas primo locatori. Deinde opponit Bar. d. ·ſolutum.. ſolutum.ff. de pigno. act. & dicit plures ad hoc afferri ſolutiones, ſed illam ueram eſſe, quòdibi tacite,& hic ex conuen- tione. Attende quia contrarium ſentit Bar. in d.§. ſolutum. Jummarium in d.l. ſi in lege. S. ſi domus. fde loc.&& cond. 1 Quando obligatio committitur propter nonſactum ab initio,&æ certum eſt fieri non poſſe ex poſt ſacto, ftatim poteſt agi ad integrum intereſſe. Bar. in d.J. ſi in lege.§. ſi domus. ff. de loca.& cond. BaART. in ead.I.§. ſi domus, inquit, quando obligatio t committitur propter non factum ab initio,& certum eſt fieri non poſſe ex poſt facto, ſtatim agi poſſe ad integrũ intereſſe, ut in cõtractibus bonęfidei. De materia huius. S. uide latè laſ.in l.diem functo, col. 4. ver. nota ex iſta. ff.de offic. aſſeſſ. ubi tradit de hac oppoſ.quam facit Bart. circa iſtam gl.& uide inl. diuortio. col. 15. ff. ſolu. matr. Summarium inl ſi merces. ſede loc.& cond. Si committitur merces arbitrio certæ perſonæ non ualet. Bar. in l. ſi merces. ff. de locat.& condu. BaARr. inl. ſi merces, in princ. ita inquit; ſicommittitur merces t arbitrio incertæ perſone non ualet.& idem ſi certæ, quæ noluerit arbitrari. ad hanc. l. vide Rom. in conſi. 2 5 7. in ſecũdo dubio.& lmol. in conſi. 22.& dum ſubiungit Bar. locationem fieri non poſſe arbitrio eius, quẽ eligemus, quia diſſentire poſſumus in eligendo. vide Feli. in c. ad hæc, in fi. de reſcrip.& Abb. eleganter in c. innotuit, de arbitr. Dicit poſteà Bar. ualere locationem factam ad arbitrium duo rum eligendorum, ſcilicèt ut unus eligatur à me,& alius à te. Tamen aduerte hic, quia perſo- næ ſunt incertæ, id quod eſt contra tradita per Aret. in l.j.§. fi. col. I. ff.de uerb. oblig.& de hac materia uide plenẽ apud doct.in l ſi quis arbitratu.ff. eod. tit. de uerb. ubi agitur quando ille aſ- ſumptus non uult, aut non poteſt arbitrari:& quãdo ſit recedendum à perſona electa. ad quocd uide Soc. in conſ.ᷓ4. col. q. in 1. vol. ubi ait, ſemper eſſe recedendum à perſona electa, quando alioqui unus locupletaretur cum aliena iactura. 5 BaART. in ead..§. culpæ, tractat de damno paſſo ab inimicis de qua re egimus ſupra. in J. ſi uno. S. cum quidam, ubi uide omninò,& uide Alex. in conſi. 20. in 5 uol. Jummarium in d. ſi merces. ſ. ius maior: ſf. de loc. ð cond. Dro damno intolerabili fit remiſſio mercedis conduactori. 2 Ad hoc ut quis teneatur ad ſoluendam totampenſionem, quid ſit agendum. 3 Emphyteotæ remiſſionem fieri non debet. Bar. in d. liſi merces, S. uis maior. ff. de loca.& cond. I Ban. in ead.1.S. Vis maior, ſic ait in ſumma. Pro damno 7†' intolerabili fit remiſsio mercedis condu⸗ d — — 2* De locato& conducto. conductori, alioqui uerò ſi damnum ſit modicum: quia tunc non fit remißsio, ſicut nec au e. tur penſio propter modicum augmentum. circa hunc. S uis maior, attende, quia ſi debitor uel conductores patticulares propter bellum effecti eſſent pauperiores, ita ut ſoluere non 9. ſint conductoti, debet ei fieri remiſsio, etiam ſi ante bellum eſſet iam elapſum tempus ſolaba⸗ Angel.in conſi. 3 1 z. vide etiam Soc. in conſi. 1 5 6. in 1. vol. ubi ait, remiſsionem propter bellum fieri non debere, quando bellum uigebat tempore locationis.& ad hunc tex.faciunt trad per Alex. cõſ. 1 1 2. in 1. vol. ubi tradit, eũ peteté poſſe remiſsionẽ wercedis, qui non rreipitdn diam partem fructuum, qui colligi conſueuerunt. de qua re uide etiam Bal.in l.licèt. C. eod it. & lmol.in c. propter ſterilitatem, eod. rit.& de materia huius tex. uide Ana. in conſi. 64. cum ibi additis. Ang. in conſ.13 1I. col. pen. Et ſi uis adhibere cautelam, ut quis indiſtinctè ad ſoluendam t totam penſionem teneatur, renunciandum eſt in inſtrumento à conductore exceptioni doli mali,& condictioni ſine cauſa etiam iuſta,& latius ut per Cæpol. in caut. 48. incip. Kegulaeſt. iſto enim caſu tenebitur conductor indiſtinctè, ut tradit Iaſ. in. j.. col. antep. uerſi. pro iſta. C. de iur. emphyt. ubi tradit etiam de remiſsione, quæ fit ſimplici conductori, uel ad longum tempus uel in perpetuum, ut bi uidere eſt in d.. j. col. 4. uerſi. ſecunddò principaliter, ubi multas limita- tiones tradidit.& quæ ſit ratio, quare fiat remiſsio. ex qua conſequenter infert, emphyteotæ remißionem t fieri nõ debere, quamuis ibi aduertat Bartolum uelle, ei quoque faciendam eſ- ſe remiſsionem, quando non perciperet fructus, quos ſoluit pro recognitione. ſed hoc repro- bat laſ.dicens fieri remiſsionem ſolum quando percipiuntur fructus circa dimidiam cenſus, ut ibi latius per eum. Dę hac re uide Abb. in c. potuit, de loca. Ad prædicta uide aliqua, quæ poſui ſuprà ad Bar. in J. ſi uno. S. cùm quidam, eod. tit.& dum Bar. ſubiungit quando aliqua ſit locatio, & quando ſocietas, uide gl. in l. diuortio, ver. itẽ ſi meſsis, in uerbo ſequantur. ff. ſol. matr.& ideò dum Bar. in hoc. S. col. 3. in ult. notab. ait, contra colonum partiarium agendum eſſe actione pro ſocio, quia eſt ſocietas, non autem ex locato: uide ibi apoſtillam in uoce actione.& de contentis in ea uide Iaſ.in l.item ſeruiana, col. 3. inſt. de acti.& Io. Fabr. inſt. loca. in princ. ubi tradit an co- lonus partiarius faciat fructus ſuos in ſolidum. Jummarium in lin operis. ſfde loc.&& cond. Simul dicitur facᷣtum, quod fit eodem die. In ohligatione operarum poſt moram ſuccedit obligatio admtereſſe. Bar. in l. operis. ff. de loca.& cond. BART. in d.l.in operis colligit ex tex.ſimul dici factumt eſſe, quod fit eodem die. vide Fel. in c. tranſlato, col. 5.de conſt.& ibi addita ad Abb. in additione incip. pro concordia:& Barb. in conſi. 1 3.in 3. vol. vide etiam Bar. in l. fundus. õ. ſi duo. ff de pignor.& ſimul dicitur fieri illud, quod fit ſucceſsiuè quando aliter fieri non potuit..hac conſuſtiſsima. C. de te ſtam ibi ſimul,& non diuerſis.& an illud, quod fit pluries,& unum poſt aliud dicatur ſimul fieri, vide Bar.in l. plu res. ffde iniuri. incontinenti autem dicitur fieri, quod fit infra triduũ. Paul. de Caltr. in ſuo ſing. 25. citat.. fi. C. de erro. adu. de hac re uide Feli.in c. prætereà, de teſti. cogen. 4 Bar. in ead.l. uerſtitem oppo. inquit, in obligatione t operarum poſt moram ſuccedere obliga tionem ad intereſſe. vide Rom. in conſi. 47.& Alex. in conſ. 1 22. in 5. uol. Jummariam inl. habitatores ffde loc.ꝗ] cond. Modica conductoris incommoditas non operatur, ut fiat mercedis remiſſio. Bar. in l. habitatores. ffIge loca.& conduc. 3. BaARr. in d.l. habitatores, in principio dicit, modicamt conductoris incommoditatem n operari ut fiat mercedis remiſsio. vide quid per hunc tex. conſuluit Anch. in conſi. 90. Jammarium in A. habitatores. S. item mterrogatus. fide loc.& cond. Juftus timor facit, ut remiſſio fiat mercedis. Rulla maior neceſſitas dari poteſt quam timor mortis.— o AMetus dicitur alicui iustꝰ Hatus, non ſolum quando re ipſaſubest periculum, ſad etiam quandꝰ a 2 Mlma b Bar. ueſturno huüren Kättwanndedi wumütenxyn Im nlibnam 1 Wl Rernatnnd deütaue 4 K 1 aahiauna IAnn ndh maoperöga in ljerlannue plei vondueigal 5 undd prichin 1ua confequennin. Banolum relse ſoluitpro tcogrärt, diuntur ructeiraönt d loca. AG prædiqauiei Bar lidiungtopndin es in verdo ſrwrnnät im partianum ag.ins poſtillam in Gocerän Fabr.inſt canpf cc. E cond. temſe. cond. tumf eſſe quot 3 ddwione incip. off de pigporaie c oonſutixima( lliud gicnur lnle, Ft infra riduifa 4 — — — De locato& conducto. 328 Bar. in d. l. habitatores.. item interrogatus. f. de loc.& cond. BaRr. in ead. J.§. item interrogatus, tradit, iuſtum timorem t facere, ut remiſsio fiat mer- cedis, quamuis periculum non ſit ſecutum. iſte tex. ſemper afferri ſolet ad hoc, quòd tempore eſtis conductores domuum, penſionem ſoluere non tenentur. id quod ſanè intelligendũ eſt, ſcilicèt facta prius denunciatione& conſignatione clauium, ut per Io. Baptiſtam de ſancto Se- uerino in repet. J. diem functo, quæſt. 40. f. de off aſſeſſ.& de primo eſt tex. in l.item quæritur. S. cxercitu, ſuprà eod. tit.& ſi cupis ut conductor omni caſu eueniente ad penſionem teneatur, ui de cautelas quas poſui ſuprà in l.ſi merces. S. uis maior, eod. tit. ad rem, ſcilicèt, conductorem ſu- perueniente peſte poſſe domum conductam dimittere, facit tex. in c. propter ſterilitatem, de lo ca. nam ſi propter neceſsitatem ſuperuenientem poteſt dominus inquilinum expellere, ita po- teſt conductor domum dimittere; nulla enim maior neceſsitas t dari poteſt quàm timor mor- tis l. e ætate, ubi Bar. ffad Trebell. tradit Abbas in d. c. propter. faciũt quæ habẽtur apud Bar. in j. ff de bonor. poſſ. ex teſta, milit. Bal. in J.fi. C. de teſt. Ang. in l. ſi uacantia. C. de bon. uacan. li- bro 10.& in§. quia uerò, in authen. de non alien. Salic. in L.cAm à matribus, C. qui pet. tut. gl.& Ant. de Butr. in c. ad ſupplicationem, de renunc. Tamen Barb. in d. c.propter ſterilitatem, col. 4. inquit conductorem eo caſu domum conductam dimittere non poſſe; quia in hoc priuilegia- tus non reperitur, ſed quòd immo dimitti poſit, probatur, quia tempore peſtis locus non dici tur tutus. Bar.jn dil. de ætate.& ita tenet Bal. in c. ex parte. j. in fi. de appellat.& ibi Corn.ait ita indiſtinctè eſſe dicendum, licèt Abb. in c. cùm dilecti, de dol.& cont.ſenſerit inſpici oportere qualitatem complexionis. ſed nemo debet ſe exponere tam magno& euidenti periculo, ut di cit Bal. in d. c. ex parte, in fI.vbi interminis decidit quæſtionem hãc, quamuis Abb.& Barb- nul- lam de ipſo faciant mentionem.& dum Bar. inquit ſufficere timorem periculi, licèt periculũ non ſequatur. facit ad hæc optimè, quia metus dicitur alicui iuſtè illatus non ſolùm quando re ipſa ſubeſt periculum, ſed etiam quando adeſt ſuſpicio.text. eſt not. in l. nouiſsimè. S. ſi quis compulſus. ff. quod falſttut. auto. Alex. in conſ. ↄ9.in 3. volu- ita etiam doct. aiunt. in l.ut uim. ff. de iuſt.& iur. aliquem poſſe ſe defendere non ſolùm quando ei re ipſa fit offenſio, ſed etiã quan do ſubeſt timor probabilis: quia non debet expectare ut pe rcutiatur,& ea quæ non fiunt pro- pter metum habentur pro factis. Dec.in l. in omnibus cauſis. ff.de reg. iur. Fummarium inl. quod ſi domus. ff.de loca.&] cond. Quui in lite ſua aduocatum habuit gratis, potert petere mercedem aduocati. Bar. inl. quòd ſi domus. ff. de loca.& condu. BANT. in d.l. quòd ſi domus, inquit, eum qui in lite t ſua aduocatum habuit gratis, poſſe petere mercedem aduocati. De hac re uide Iaſ. in I.properandum.. ſin autem alterutra, colu. 6. uerſic. adeſt. C, de iudic. ubi tradit, quid ſi is aduocatum habuiſſet in remunerationem bene- ficij præteriti uel futuri. Fummarium in l. qui inſalam. J. qui ædem. ffde loc.& cond. Penſio quæ præſtatur ad menſuram tantum, pro rata operis ſacta, peti poteſt. Bar.in J. qui inſulam. 6. qui ædem. ffde loca.& cond. BaART. in d. 6. qui ædem, ſic ait in ſumma. Penſio, t quæ præſtatur ad mẽſuram tantùm, pro rata operis facta peti poteſt. vide Alex.in l. diem functo, col. 2.ff. de off. aſſeſ. de Jummarium in lin naue, ffde loc. cond. Jlee qui tenetur in genere reſpectu alicuius ſheciei illa fpecie perempta, liberatur. Nomen attionis onerig aduerſi an ſit proprium nomen actionis. Bar. in. in naue. ff.de loca.& cond. (BaARr. in d.l. in naue, inquit, eum qui tenetur t in genere reſpectu alicuius ſpeciei illa ſpe- cie perempta,liberari. vide Aret.& Alex in.ſi exlegati cauſa. fꝑkde uerb. oblig.& dum Bar. bi ſubiungit, aliam ſolutionem ad contrarium, quod adduxerat, hoc eſt eum, qui in genere ſubal- terno eſt obſtrictus, toto illo genere perempto liberari. Dicas hanc ſolutionem communiter approbatam eſſe in l. quod te. ff.ſi cert. pet. ubi laſ. col.⸗. Bar. De locato& conducto. 1 Bar. in ead. l. quærit, utrum nomen factionis oneris aduerſpſit proprium nomen actionis. vi de Iaſ. in S. actionum, col. 4. in 3. notab. inſt. de actio. Summarium inl. qui fundum. ffde loc.&ᷓ] cond. 1(olonus non cogitur fiare mn condultione legatario uel emptori re uendita uel legata. 1. Bar. in I. qui fundum. ff.de loca.& cond. BaRT. in d. l. qui fundum, ait, colonum t non cogi ſtare in conductione legatario uel em ptori re uendita uel legata. ad hæc uide Alex.& alios in J. qui abſenti.§. I. ff. de acquiren. poſſa Paul. de Caſt. in l.ſi merces.§. ſupraà eod.tit. Abb. in c. fi. ne prælat. uices ſuas. Imol.& Iaſ. in 1E liusfamilias. S. Diui quæſt. ³.ff. de leg. I. ubi plenè Alex.& in conſi. 11 8.in 2. dub. in zvohfedan conductor poſsit expelli à ſucceſſore particulari, ei ſuum intereſſe offerente? Soc. in conſ 90 in 4. vol. Ant. de Fano in tract. de pignoribus& h & Ambroſ. de Oppiz.in repet.j filiusfam. S. Diui. ff. de leg. nu. 103. Summarium in l.ſi fumdus. ffde loc.&& conq. 1 Fi conductor frui non porest re al'ſque culpa locatoris, fit ei remiſſio mercedis pro rata. 1 Bar. in I.ſi fundus. ff.de loca.& cond. BAR. in d.. ſi fundus, ſic inquit in ſumma. Si conductor ifrui non poteſt re abſque culpabb catoris, fit ei remiſsio mercedis pro rata: ſi uerò culpa locatoris interueniat, ad integrũ intereſ- ſe locator tenebitur. De materia huius. l. uide Imol. in conſi. 84. Roma.in conſi. 4, 3. Alexan. in conſi. 84. in 6. vol. Soc. in conſi. 146. in I. volu.& in conſi. 88. eod. volu. cum ultima ſubſcriptio- ne ad. d. conſilium ubi ſoluitur contrarium. J.Lucius. ffde euiction. quæ huic.l. uidetur reluctai. Prætered attende tex. in hac l.in uerſic. nam& ſi uendideris. qui eſt mirabilis, quoniam exeo colligitur, quamuis fiſcus loco hæredis extranei habeatur, tamen in eo tranſire bona ſine one- re, in quibus alter ius habebat ad rem. ita Rom. in ſuo ſingul. 4 2 5. incip. nunquid confiſcatis. Jummariam in l.& hæc diftinctio. I. cum fundum:p lo.& con. 1 Nle, qui eſi dominus pro certa parte,pro induiſõ poteft locare totum fandum ſi utiliter facit. 1 Bar. inl.& hæc diſtinctio. S. cum fundum. ff. de loca.& cond. BA. in d.§. cüm fundum, inquit, eum, qui eſt dominus t pro certa parte pro indiuiſo, poſ- ſe locare totum fundum ſi utiliter facit: quia huiuſmodi negocium pro parte expediri non po- teſt. vide Alex. in J. ſerui electione. S. I Col. 2. ff.de lega. 1. Flori. in l Sabinus, com. diuid. Aret. in I.duo fratres. fH. de acquir. hæred. Bal. in.j. C. qui teſta. facer. poſſ.& in c. cùm omnes, col. 2. de conſtit. Aret. in conſi. 1 26.& ad primam deciſionem Barto. uide laſtin l.ij.§. ex his, colu.⸗. ff de uerbor. obligat. Jummariuminl,ↄpus ffde loc.& cond. 7 Jle qui in ſé ſuſcepit periculum operis tenetur donec opus approbetur. 1 Bar. in I. opus. ff. de loca.& cond. Ban. inl. opus, ait, eum, qui in ſe ſuſcepit periculum † operis, teneri donec opus approbe- tur.& reliqua ut ibi per eum. vide Rom. in conſ. 247.& Bal. in conſ. 1 19. in 1. vol. Summarium in l. qui mercedem. ſfde loc.& cond. 18 Fle qui promiſit cusſtodiam, tenetur de periculo&] damno dato ab aliquo. 1 Bar. in l. qui mercedem. ff. de loca.& cond. b— BaART. in d.l. qui mercedem, dicit, eum, qui promiſit t cuſtodiam, teneri de periculo& dã no dato ab alio, quod potuit cuſtodia euitari. vide Hoſt.& alios in c. propter ſterilitatem, de loca.& Alberic. in. ſi quis ex argentarijs. S. fi ffNde eden. ubi habetur etiam ei, qui onus cuſto- diendi ſuſcepit, onus probandi incumbere, damnum illud ſua culpa non contigiſſe. 1 Jummarium inliſi domum. ſf. de loc. Gqcond. I Damnum datum à ſeruis in hac actione non uenire. 1 Bar. in l. ſi domum. ff. de loca.& conduc. 1, ig BARr. ind..ſi domum, inquit, damnum t datum à ſeruis in hac actione non uenire. vide Bal. in conſi. 1 2 I. in 4.vol. 1 Junmma- yYpoth. in 2. par. primæ par. princ. nu. 7 cũſeq. Ärbkiue tikrriit rcurihn rüſttinl nuutinyr auri Gerer rtviate ickämüteu zimtclüben unpmiäwgur dnküteditum arrlu dianllümn Wrnwebe 4 vread nnretegn un wcha d . 1Dunſſhann umſbam. mmuuß — ms gunſi unalm— imuaſ dudd, aduerf Mkll. 4 2 16 ünguxin De locato& conducto. 329 . eung— Fummarium inl. æa lege. T. locĩauit. ſf de loc.& condu. dterire, ea9. Qui locauit operas ſaas ſingulu diebus ut opus faceret, non teneri de uitio operi. a.& cone reul Bar. in kea lege. S.Iocauit. ff. Je loca.& conduc. ilta ein BaARr. in d. S.locauit, ait, textum hunc eſſe ſingularem, ex quo colligitur, eum, qui locauit Cong in lauicd dücice, r operas t ſuas ſingulis diebus ut opus faceret, non teneri de uitio operis. vide Rom. in fing. 31. Mladienxig incip.diquis conducatur. Summarium inl. quæro. frde loc.& cond. uomodoò teneatur ille, qui promiſit indemnitatem. Caſus fortuitus non liberat debitorem generur.& nu. 3. F ideiuſſor ſimpliciter acceptut an uideatur intercedere in omnem cauſam. Bar. in l. quæro. ff. de loca.& conduc. BART. in d.J. quæro, in 4. notab. tradit quomoddò teneatur f ille, qui promiſit indemnita- tem. De hac re uide Alex. in conſ.3 1. In cauſa executionis, in 4. vol. col. 1.& in conſ. 1 14. ſupen eo, col. 2. in 3. vol. vbi ait, eum, cui promiſſa eſt indemnitas, agere non poſſe contra promitten- tem, ſi aliunde poteſt conſeruari indemnis. Et ad materiam huius promiſsionis uide gl.& doct. t inlſi pater. C. de collat.& Bar. in l. pater. ff de dot. prælega. Bald. in l. cùm tibi. C. de euiction. Et 1 cani/Am talis promiſſor non tenet᷑ ad id, quod contingit facto iüden eſt zafis b inleie Soc.in conſ. nſ.BS duche lh 2 70.in 3. uol. Ad quod facit in ſimili caſi u pulchra deciſio: nam etiam ſi cafus fortuitust commu am niter non liberet debitorem generis. l. qui hominem.§. ſi nullo. f. de ſolut. tamen hoc limitatur onquilt niſi caſus ille facto ipſius creditoris contingeret: ita Raph. Cuma. in conſ. 185. col. z. Et atten- diderd. quictante de in hac materia, fideiuſsionẽ eſſe diſtractum, quando id expoſtulat natura obligationis. Alex. eztur tamen inchnae in conſi. 1 76. Viſo inſtro, in lib. primi& ſecundi uol. quem oĩnò uideas. Ad prędicta uide Salic. ſuo ſingul arſinnn in lj. C. de fideiuſſ.& in l.). C. de fideiuſſ. tut.& ad rem faciunt, quæ tradit in ſimili caſu Iatſ. in J. fi. afaadam ſfaeag in princ. col.. ff.ſi cert. pet. dicens eum, qui promiſit quanto minus à Titio conſequi poterit, êr cere tatun fuuiuſi ſi renunciauerit beneficio fideiuſſorũ, ante principalem debitorem conueniri non poſſe:& ibi m. Hde locub latè proſequit᷑ limitatq́; duobus modis hanc concluſionem, vt ibi uidere eſt.& aliam diffe ren minus tgroctu tiam tradidit inter fideiuſſorem,& eum, qui promiſit indemnitatem 3 Hoc tamen quod prædi- 3 ctum eſt, eum ſcilicèt niſi prius facta excuſsione t conueniri non poſſe, intelligit, eſſe uerum ſi de neLarunn pars opponit, alioqui uerò parte non excipiente. Bar. in d.. fi. in princ. in ultimis uerbis, ubi de- 4 rForiinldin clarat. Et uide ibi etiam Curt. fol. ĩ 3.& de re propoſita uide laſ.in! cũ filiusfamilias. ff.dę uerb. 2facer. poli&l oblig.Et promiſſa indemnitate tenetur promiſſor etiam ad lucrum ceſſans. l. quia poterat, iun- 4 34 ducdor tnuiranyn —. 1 2Pcadorssinereni Barto.nide liin- cta.l.apud lulianum. ff. ad Trebell.& promiſsionem indemnitatis,& promiſsionẽ defenſionis à pari procedere, docuit Bar. in d.. pater. ff. de dot. præleg. Ercd. 4 Bar. in hac ead.. in princip. verſ. ultimò glo. tradit, an fideiuſſor t ſimpliciter acceptus, uidea- 1pynalauu. tur intercedere in omnem cauſam?& diſtinguit ſecundum glo. vide in hac re pulchrum conſi- — cai. lium Anch. in conſi. 78.& ibi addita. unt cpeto erie lies Summariam in d.l. quæro. ſ inter locatorem. ſide loc.& conduc. fu 2' omiſſio de non ex pellendo colonum quomodo intelligatur. BaLinco 2 Pronuſſio de non exhæredando filium quomod, intellgatur. 4ela.&c x 3 DBDrmprietarius ſipromiſit uſufructuarium non moleſtare, quomodo intelligatur. mddu d Aihu 4(olonus, qui in ſolutione penſionus ceſſauit, an poſſit expelli. ca.&cond. rrly Colonus ad hoc ut poſſit expelli, an exigatur ſententia. nilit! attoüun, Emplyreota non ſöluens infra biennium, potest moram purgare. loſt. K allosI 7. i Bar. in d.I quæro.§. inter locatorem. ff. de loca.& cond. en ubi beaberlh 1I BaR. in ead.. quæro. 8. inter locatorem, inquit, promiſsionem t de non expellendo eolo- 7 3b aqpasui num, intelligi, niſi per bienniũ ceſſaret in ſolutione penſionis. et ideò ex iſto tex. colligit, nemi- 9 quus nem ex aliquo contractu agere poſſe, niſi ante oĩa probet ſe pro parte ſua adimpleuiſſe cõten- lac. ¶ ta in ipſo contractu. vide aliquid in hac re apud Barb. in conſ.1 2. col. pe. in 3. uol.& in cont. 32. doc u9 col. 1.& in conſ. 70. eo. uol. Alex. in õô. 76. in 3. uol. Corn. in conſ. 297. in 3. uol. Bal. in cõſ. 32 5. — nixczis 11 in 3. uol. . 4. nquilmus meliorando domum conductam, Quod impendit, poteſt repetere a domino. De locato& conducto in 3. vol. Ang. in conſi. 21 9. in fi. tem aduerte, quia non adimplenti non eſt adimplenqum eris ſi iuramentum interueniſſet. tex. eſt,& ibi Bal. in c. peruenit. 2. òe iureiur.& Bam cra Suel 1. uol.& in hac re uide omninò Aret. in conſi. 70. vbi tradit quædã ſcitu digna.& lo. B 1 cialupum in tract.de tranſactionibus, q. 1 4.& Soc. in conſi. 1 1o. inter conſiia Alber. Meda Bar. in eod.§. dicit, ſi promiſi filium t non exhæredare, hoc eſſe intelligendum niſi 9 den hæredationis dederit.& ſimiliter ſi promiſi non offendere, intelligitur niſ cauſam of dnn 85 commiſerit. Ad hæc uide Alex. in conſ. 1 14. col. 2. in 3. vol. vbi per iſtum text. inquit 4 dne aliquem releuare à depoſito, intelligitur, niſi ille ſit in culpa.& in conſ. 177.in.vol edit uxore, quæ prohibita eſt moleſtari in uſufructu ſibi relicto. et uide Bal. in conſi.;;7 in Vü Raph. Cuma.in conſ.5 1. Feli. in c. cũ ordinem, col. 5. de reſcr.& in c. peruenit. 2. co detuedu & hunc tex. generaliter adnotandum eſſe ad quemcunq; contractum, vt hic, vide Abbeincöt aamina Sohlei ſi⸗Sein conſ. 94. ol. 4. in 3. dub. eo. uol. Koma. in cõſ. 211. gAlex. oĩndò in conſ.194. Viſo teſtõ, in lib. primi& ſecundi uol. vbi ait, eum, qui prohibitus eſt moleſta 4 re, poſſe nihilominus ca facere, quæ ueniũt ex natura contractus; atq; ita intelligit niſi moleſtia ex natura contractus oriatur per hunc tex. et ideò infert, ſi proprietarius t promiſit uſufructua- rium non moleſtare, poterit tamen petere cautionem de utendo,& fruendo arbitrio boni uiri: quia hoc eſt de natura ipſius uſusfructus. ꝓpeâ idẽ cenſeo ſi uſufructuarius uẽderet, vt pro 84 tarius agere poſsit contra eũ ad hoc, vt uſufructu priuet᷑:quia uẽdidit, cũ hoc ſit de vahe 388 fructus.vide ẽt Barb. in conſ..in I. vol.& Feli. in c. cauſam quæ, col. 1 3.& ſeq. de reſcript. Pt in ſumma ſcias, quamcunq; promiſsionem de non contraueniendo intelligi debere; niſi ex cuſ legitima,& lege permittente contraueniatur. Soc. in conſ. 22. in 4. vol. quẽ uide. Item hoc intel ligitur niſi culpa illius, cui facta promiſsio, id fiat: ut dixi in hac ead. j.in principio. uide ibi. Bar. in cod. S. ſubiungit, an& quando colonus t proptereà ꝙ in ſolutione penſionis ceſſauit, poſʒit expelli:et diſtinguit ut ibi uidere eſt apud eum. Iſtam diſtinctionẽ Bar. ſequit᷑ laſt. n auth. qui rem, col. 3. verſ. tertia concluſio. O. de ſacroſ. eccl. vbi limitat non procedere in conductore ad longum tps, quia requiritur ut pertriennium ceſſet à ſolutione.& in ij. C. de iure emphyt. col. 10. verſ.tertia concluſio, vbi latiſsimè tradidit, qũo ferè in omni materia propter ceſſationẽ (vt ita dixerim) ſolutionis aliquis expelli poſsit, vt ibi per eum. Item quid ſit qũ adiectum eſt jurẽm: vide Alex. in conſ. 8 5.in 1. vol. Et dum ibi Bart. ſubiungit, eum, qui eſt præſens,& ceſlat, oſſe ſtatim expelli. vide Alex. in conſ. 1 31. in 4. uol.& in d. conſ. 8 5. Abb. ia d. conſ. 77. in fin. in 1. vol. Bal.& Feli. in c. querelam, de iureiur.& oĩnò Alex. in conſ. 10 5. col. 4. in 3. uol.& in 6. col. & per totum. vbi hr̃, quid ſi appoſitum eſt iuramentum,& quid ſi non uteretur arbitrio boni uĩ ri. et ibi ait ẽt quid ſit non uti arbitrio boni uiri.& in conſ. Ir 8. col. 2. in 5. vol. vbi tradit, qualis eſſe debeat iſte malus uſus, vt poſsit expelli:& an ſuper t hoc ſnĩa exigatur. et ad hæc uide Iaſ. in d.lj. col.3 3. cum quatuor ſeq.& Bal. in conſ. 90. in 2. uol. vbi ẽt ipſe loquitur de eo, qui ma- lè utitur,& non ſoluit. Attende tamen nonnulla in re propoſita ſcitu digna: nam emphyteota non ſoluto canone per biennium expelli non poteſt, quando talis eſſet conſuetudo regionis,& hmõi conſuetudo ualida eſt: quia non eſt contra ſubſtantiã contractus, ſed tm̃ contra acciden talia. Abb. in conſ.7 2. in I. uolitem emphyteota non ſoluẽs infra biennium poteſt moram pur gare. Fulg. in conſ. J. niſi dũs elapſo biennio proteſtet ſe nolle amplius illum hr̃e pro emphyteo ta. Cæpol.in caut. 13 5. tem emphyteota tſoluere non poteſt canonem pro plurib. annis futu- ris; quia agit de intereſſe domini creditoris. Dec. in l. cum tps. f. de reg. iur. Item emphyteota, qui 1urauit ſoluere penſionem quolibet anno, ſi non ſoluit, priuat᷑ non expectato biennio. Feii in d. c. querelam. Thom. Berrat. in caut. 20. Quando dominus uult emphyteotam à poſſebione expellere, utrum debeat eum citare,& agere uia actionis, an per officium iudicis procedere de beatè et alia multa in hac re uide apud Soc. conſ. 1 67. in I. uol. Et an dominus poſsit eũ propria authoritate expellere. et quid ſi iudex fuiſſet aditus. Dec. in conſ. 146.& Cæpol.in caut:i⸗ 6. Jummarium in l. dominus..in conducto. ede loc.& condu. Bar. 327. in Juheußt mn 1) ürbeuGh dvteguge ausſo riacobcmm f enoli ancrlan 1 Snaleu 1 W hlle Anaberhben Venlagk duirelnper weryolbo wiscwwu Wresdem drmum ceaäme 1 Huun nl, 1) 1. Ar risileyr c ide.h luma 7 9 1 5 nne domj lüig 1 Dw yjamn h De locato& conducto. 330 re. dt aür qdinrä Bar. in l. domi ducto.ff. de loca.& conduc on ciudgn ar. in J. ominus.§.In con ff.de loca.&. anh lomerend r Ba. in ead..§.in conducto, ſic ait in ſumma. Quod inquilinust meliorando domum con- 5 dde eſe neclig aü ductam impendit, poteſt repetere Adomino. vide Alex. in conſi. 3 26. colu. 3. in 3. dubio. Et an dere,—& quando& quomodò melioramenta repeti poſsint, vide Ant. de Fano in tracta. de pignor.& 8 ſeq.& Mari. Soci. ĩuni. in conſi. 1 50.nu. .rol zdiperi hypothec. in quarto membro quintæ par. nu. 18 2. cum erſtunten, 4 pa Kn tn 31.& quæ dicam infra in I.colonus, hoc eod.tit. a* Con.e. 8.—.—. 8„. icdo. et ite Taa Fummarium in linſulam.. in operu. ff e loc. O cond. ereſcr Linc Andni Breuitate termini contrattum honæfidei non uitiari. „ Relxnan Bar. in lLinſulam.. in operis. fN de loc.& conduc. ie, r. BAkr. in d.S.in operis, ait, breuitate termini t contractum bonæfidei non uitiari. vide quid ain perhunc tex. decidit Bal. in c. 1. S. ad hæc, in tit. hic fini. lex, deind. conſuet.&c. in uſib. feudorũ. Fummarium in l. Martius. fr. de loc.& cond. . nih 9 cnnaagn Medicus ſi promiſit curare podagra ægrotantem, E ille ſit liberatus pro aliquo tempore, C& deinde po- ednn rorerri an. aagra reuertatur, vtrum debeat conſequi mercedem integram, an non. ade arenäftr Bar. in l. Martius. ff. de loca.& condu. enſcoſ uüneani 1 BANT. in d.l. Martius in fi. quærit, ſi medicus t promiſit curare podagra ægrotantem,& lle ſit liberatus pro aliquo tempore,& deinde podagra reuertatur, vtrum debeat cõſequi mer cedem integram, an non? et decidit, eum non debere illam conſequi, ſi non fuit liberatus etiã à cauſaipſius podagræ, alioqui gebet totum haberc. ſi uerò eſt dubium,& runc diſtinguit: aut con zain did infra modicum tempus fuit reuerſa, aut non vide ad hæc Alex. in ſiquĩs ſeruum, aliter in J.fi. dunm Ff̃ de uerb. oblig.& in l.ſi ita eſſem ſtipulatus, in fi. eod. tit.& ibi omninò Imol.& Bal. in ſimili ca 1 4 Griin haceadliyn nct:quiaweciüt ln aulam qux col. gfage rraueniendo inrelicha- raceniendo inrelig ghe . Cl omellg t. ſu in conſi. 23 7. in 2. uol. opte Kagmlhun SFummarium in l.cum in plurer. ſfde loc.&ᷓ) conduc. ltam ditninmn Fi domus habitarinon poteft, el ad pabirandum alteri locari, debet fieri remiſſio mercedi. vDr unkernohgie Bar.in l. cùm in plures. f.de loc.& condu. ta lrriohe,I! I BAn. in d.l. cm in plures, ſic ait in ſumma. ſi domus t habitari non poteſt, uel ad habitan- ofere inomaimr qum alteri locari, debet fieri remiſsio mercedis, niſi alia æquè commoda præſtetur. vide Imol. diper eum. leug in conſi. 29.& Rom. in conſi. 432. vbi per hanc.l.& ſimiles, decidit quæſtionem hanc; ſi con- duxi prædia perix. annos, eisq́ue uti non potui per illud tempus, vt ad ſoluendam penſionem tenear pro illo tempore, quo frui potui. vbĩ etiam traditum eſt, ſi mihi fit reintegratio illius tẽ- poris, quo uti non potui, nunquid penſionem illam ſoluere debeam, de qua fuit conuentum? an uerò eam, quæ poſt fuit ſequuta. vide Aret. in conſi. 5 2. col. I.& 2. Et dum Bar. in fi.ait, ſi du bitatur an aliquis domum conduxerit, ut habitet eam, an uerò ut in ea hoſpitium faciat, inſpi- „ ciendam eſſe qualitatem perſonæ. vide Roma. in conſi. 178. per hoc ſmule Summarium in d. cum plures. ſ. ueſtimenta: ſfde loc. E& cond. n 2.volrbieh h, I Quandocunque unus conuenitur ex facto alterius, ille prius conuenuri debet ſumptibus conuenti, niſi ſit ſciude multum diſficile. 9 ſubiungit, eum in d. on.8 9 ex. in conſ. 1o5. m, X qpicſnon? conſ. 1I 8.col 219 79 5 Bar. in d. l. cùm in plures. S. veſtimenta. ff. de loc.& conduc. 1 Banr. in ead.l.S. veſtimenta, in fi. nquit, quandocunque unus conuenitur tex facto alte- rius, ille prius conueniri debet ſumptibus conuenti, niſi ſit multùm difficile. et hoc arbitrio iudi cis. vide Barb. in conſi. 43. col. 5.& tribus ſeq. in 2. dub. in 2. vol. Jummarium in d.l. cum plures. ſ meſſem. ſf.de loc.&) condu. (olonus agere non potefi condictione furtiua. Bar. in d. l. cum plures. S. meſſem. ff. de loca.& conduc. nnß BAN. in ead.].§. meſſem, ait, colonũ t agere non poſſe condictione furtiua, ſed agere poſſe muh contra dominumut ipſe agat. vtrum autẽ iſta obligatio agendi diuidua ſit, an non etradit Bar. in iij.§. Cato,in 4. quæſt. ff. de uerb. obligat. 1 Fummarium in d.! cum plures. T. locator, ſfæde loc.& condu. Propoſitum in mente retentum, nubil operari. — —— — — 11 2 Bar. I — d 1 De locato& conducto. Bar. in d.ê. cùm plures. S. ocator. ff. de loc.& condu. BaRr. in ead.l.§. locator, ait, propoſitumt in mente retentum,& non ex operari. Ad iſtum tex. uide Aret. poſt Imol.in J. Titia. S. idem reſpondit.j. ff. quæ tradita ſunt in l.in re mandata. C. mand. Et qum Bart. in fi. xemittit ſe ad non ſolum. S. f.,ff de oper. no. nunc. vide eum ibi in 4. colu. verſ circa ſecundu intellectu uide Bar.& laſ. in l.pacta nouiſsima. C. de pact. Jummarium in d.l.cum plures. T. uehiculum. Mf. de loc.& conquc. DPaſſagiam ſiue uettigal, quod ſoluitur pro uehiculo ad dominum uebiculi pertinere. Bar. in d.I cum in plures. S. uehiculum. ff. de loca& cond. BaAKL. in cad..S. uchiculum, inquit, paſſagium t ſiue uectigal, quod ſoluitur pro uehiculo ad dominum uchiculi pertinere: quod uerò ſoluitur pro rebus ad dominum ipſarum teruſpe⸗ ctare. vide Soci.in conſ. 24 7. col. 1.& 2. in 1. vol. Jummarium inl. colonus. frde loc. S conduc. Cum quiexpelitur de fumdo propter penſionem non ſolutam, poſſé nibilominus répetere impenaia utili- ter facta in fundo. Empbyteota non repetit ſua melioramenta. Melioramenta facta a prælato uel clerico in rebus eccleſiæ an repeti poſſint. Bar. in l. colonus. ff. de loca.& conduc. Bakr. in d. l. colonus, uerſ-vltimò not. tradit, eum, qui expellitur f de fundo ſionem non ſolutam, poſſe nihilominus repetere impendia utiliter facta in fundo conſi. 5 5.& in l.ſanatus. S. Marcellus. ff. de leg. 1.& ibi Alex.& alios.& Paul. de Caſt. in cõl. 227. in 3. dub. vbi etiam tangit de ſequentibus uerbis Bar.& in conſi.1 39.& in l. ſi dominus.§. r. ſu- pra eod. tit. Et idem Paul. in confi. 1 7. col. pen.& in conſi. 57.& aliqua uide apud Alex. in coſ. 4.in 5. uol.& Iaſ. in.ij. col. 24.& ſequ. C. de iur. emphy. Et dum Bar. ſubiungit, emphyteotam tnon repetere ſua melioramenta: vide Iaſ.in d. lij. col.7.in 7. notab.& in auth. qui rem. col pe. uerſ.capio glo. C. de ſacroſanc. eccl. vbi iſtam glo. reprobat.& uide cum ibi col. 3. in ulti. notab. Et an& quando& quomodo repeti poſsint melioramẽta, uide Ant. de Fano in tract. de pigno ribus& hypoth. in 4. membro quintæ par. nu. 1 8 2. cum ſeq.& Mari. Soci. iun. in conſi. 150. nu. 31. Et dum hic agit Bar. de melioramentis emphyteotæ, dicas ea non computari cum deterio- ramentis, vt euitetur caducitas ſecundum Iaſ. in conſi. 17. in I. vol. itẽ ſcias melioramenta facta ſuper re emphyteotica alienari poſſe irrequiſito domino. Soc. in conſi. 256. in I. uol.&& ad præ fata uide Raph. Cuma.in conſi.5 7. cuius contrarium uoluit Eulg. in conſ. 9. Quæro quid de me lioramentis t factis à prælato, uel clerico in rebus eccleſiæ Reſpon. ea repeti poſſe ab ipſo ſiue ab eius hærede, quando facta ſunt ex proprio patrimonio ipſius clerici. Abb. in c. de multa, de præben.& in c. f in 2. notab. de pecul. cleric. alioqui uerò ſi facta fuiſſent ex ipſius induſtria.& in d. c.fi.& idem ſi facta eſſent ex pecunia ipſius induſtria aoquiſita: ita Anch.& Imol. in d..f tamen iſta concluſio non ſatisfacit, qm ſi melioramenta facta ex pecunia aequiſita induſtria cle rici non repetuntur, minus debent repeti ea quę fiunt ex proprio ipſius patrimonio: quia qlita ex induſtria vñr eſſe magis propria, quàm quæſita ex patrimonio: vt in ſimili caſu ait Abb in 3 præſentium, de pign. Qũo aũt melioramenta æſtimentur: Iaſ. in lj. 6.ſi hæres percepto,nu.12. ff. ad trebell. ait, eꝗ non eſſe æſtimanda, vt ualent, ſed ſecundum im penſam in eis factam.& qũo æſtimentur quando facta ſunt in rebus eccleſiæ, vide Abb. in c. I. de reſt. in integr. Summarium in rubr. gfde æſtima. acti. Libellur quomodd ſit concjpiendus in actione æitimatoria. breſſum paninihi de uerb. obligat.& ea, quæ ſcriplitin!- m& de huius tex. propter pen- . vide Aretin Lucubrat. in rub. de æſtimatoria actio. 1 62 IRCà iſtam rubricam. vide quomodd libellust ſit concipiendus, vt per Iaſ.in§. actionũ, col. 1 7. uerſ. iſtis. inſt. de action. Summa- dlenunok rugecd un nsauxui 1Lhlunu 1 Tnunuyemuas 1 Wr ndi rrGiencc Wnclalcer'an algceetäd Krireadlm5 Naestateheie ententemü Rdomdiwoho Jedwxte äen. : Knnſ y. Etdum barüe 17. in— notad Kir obat.& uide cmmk- dEta uide Antdekr n ſcq.& Man ou — — d=— —— De rerum permutatione. 331 Fummariüm in l.j. I. æftimatio. ſfde æfli. acti, An& quando æftimatio rei traniſerat periculum in accipientem..., 2 Bar.in.j. S. æſtimatio. ff. de æſtimat. acti. BAX. in d. S. æſtimatio, tradit an& quando æſtimatio t rei trãsferat periculum in accipien. tem.& diſtinguit, vt ibi uidere eſt. vide pro intellectu eorum quæ hic Bar. ait, Iaſ.in d.§. actio- num, col. 14. in glo. in uoce, æſtimatio. inſt. de action. vbi multa tradit ad rem facientia. Jummarium in rubr. fe de rerpermut. 1 Quomod libellus ſit förmandus in hac actione, ſiue rerum permutatione. Lucubrat. in rubr. de rer.perm ut. IIRcCa iſtam rubricã quomodd libellus t fieri debeat, vide omninò Iaſ.in d.§. actio- num, col. 20. verſ. Huius ergo libelli, inſt. de action.& ibi col. 21 agit, an ſi ego conue niam tecum de permutanda nuda poſſeſsione cũ alia nuda poſſeſsione, dicatur pro- priè permutatio.& in col. 222. tradit, an ſtatutum diſponens de emptione, locum habear in per- mutatione. de qua re agit Aret. in conſi. 1 24. dicens, quòd non: citat Io. And. in titu. de emp.& uend. S. nunc uidendum. Fummarium in l. J.Rde rerum permut. Libellus in hac actione an concludi debeat tam in dando quam in accipiendo. Dtrum in permutatione ſit locus condictioni ob cauſam indiitinctè. Bar. in Ij. ff. de rer. permut. BAR. in d.3.j. tradit quomoddò concludi f debeat, tam in dando, quàm in accipiendo. De hac re ſcilicèt, an concludi debeat de dando, an de tradendo, uide aliquid apud Iaſ.in d.S.actio- num, col. 21. uerſ. an autem, inſt. de action.& hæc dicta Bart. refert Abb. in c. cùm uenerabilis, col.q. de except. vbi Dec. col.. verſ.ſecundd, late inſiſtit. quem uideas. Bar. in ead.l.in fi. querit, vtrum in permutatione t ſit locus condictioni ob cauſam indiſtinctè. De ueritate huius quæſt. vide Iaſ. in l.ij. in princ. in vltima concluſione Bartoli. ff ſi cert. peta.& eundem remiſsiuè. in d.§. actionum, col. 2. verſ.& an ſi alium,& quæ pono in I. actio. ff.de dona. Et dum ultimo loco ſubiungit Bar.actionem præſcriptis uerbis, quæ datur pro re permutata, eſſe bonæ fidei, uide aliquid per Iaſ. in d. S. actionum, col. 20. uerſ. 1.& in d..ij. in princi. colu. 3. ff ſi cert. pet. Jummarium in rubr. ſrede præſerip. uerb. HActio præſeriptur uerbis, quæ ſit,& quomod) competat. Lucubra.in rub. ff de præſcrip. uerb. IxCa hanc rubricam, quæ ſit actio tf præſcriptis uerbis, quomodò competat,& ple né quæ ad rem hanc pertinent, vide apud Mari. Soci.iuni. in conſi. i 45.nu. 30.& Jaſ. in II.fl. de æſtimat.& in l.ſi is qui temporali õ.ſi petitor. ff de iurciur.& inlcuùm mo- ta. C. de tranſact.& omninò lo. Baptiftam Caccialupum in tract.de pactis. = Fummarium inl. naturalu Frde præſ.uerb. Quando datur documentum de ſimplicibus, ſtatim debet intelligi&s de mixtis. Bar. in l. naturalis. ff. de præſcrip. uerb. BaARTr. in d.†naturalis; in fi.principijait, quando datur documentum t de ſimplicibus, ſta- tim debere intelligi& de mixtis. citat. S.tem mixtæ. inſtitu. de action. adde tu. S.primum. eod. it.& omnes in lij. in princip. ff. de uerb. oblig. TTr z Bar. De præſcriptis uerbis. Bar. in d. l. naturalis. S.& ſi quidem. ff. de præſcr. uerb. J Ba r. in d. l. S.& ſ quidem, in fi. quærit, quid ſif do tibi ut alij des, uelin aliquam cauſam conuertas. vide Aret. in conſ. 7 4. col. 4. Summarium in d.lnaturalu. f. quod ſi faciam. ſf de praſ uerb. Fi facio nt des, non habet locum actio praſcriptu uerbis. Si datio fit principaliter propter attum, ipſum fabtum uideri in obligatione. PBuar. in d.] naturalis. S. quod ſi faciam. ff. de præſ. uerb. 1 BaANT. in ead.]l.S. quòd ſi faciam, hæc ait in ſumma. Si facio t ut des non habet locum acio præſcriptis uerbis, ſed ad actionem de dolo recurritur. Ad declarationem uide Bar. in!l. cum anteà, col. z. uerſ ut ergo. C. de tranſact. ubi ponam. 2. Bar. in hoc eod. S. ait, ſi datio fit principaliter t propter factum, ipſum factum uideri in obliga tione:& idem econuersò, maximè quando quantitas debet dari, quia uidetur adiecta in kau. dem uſurarum. De iſta quæſtione uideas plenè Alex. inl.v. S. f ff. de uerb. oblig.& in conſ. 17½. Opportunè cõſiderato, in lib. primi& ſecundi uol.& dum Bar. pro declaratione prædictorum quærit quæ ſit ratio, quare in contractu, facio ut des, non detur actio præſcriptis uerbis: circa hanc pulchram declarationem,& ſolutionem, uide laſ. in d. S. actionum, col. 1 9. inſtit. de action. ubi ex hoc limitat.. ſed ſi facio, inftà eod.& declara diſtinctionem hanc locum habere nõ poſ. ſe in alijs contractibus innominatis, de: quibus in§. proximo. Fummarium in di naturalu. T. ſod ſi facio, ff. de præſcrip. uerb. Ex contrattu faõĩo ut facias, oritur actio ex præſcriptus uerbis. Bar. in d. l. naturalis. S. ſed ſi facio. de præſ. uerb. 1 BaARr. in ead.. S. ſed ſi facio, inquit, ex contractu t facto, ut facias, oriri actionem expræ- ſcriptis uerbis, quæ habet ſimilitudinem cum actione mandati. circa iſtum.§. vide egregie lal. in d.§. actionum, col. 1 9. uerſ.ex iſta communi. Et dum Bart. ſubiungit, utrum contractus inno- minati iudicentur ſecundum modum ineundi contractum, an ſecundum modum implendi vi- de Bar. in l. cùm mota, col. 2. C. de tranſactio. Fummarium inl.inſulam. ſfrde præſc. uerb. PError in nomine contrauᷣtus, non uitiat contractum. Bar. in l. inſulam. ff. de præſcrip. verb. BaR r. in d.. inſulam, hæc ait in ſumma. Error t in nomine contractus, non uitiat contra- dum. Ad iſtam kuide Alex. in l.ſi conſtante, in princ. col. i. ff. ſolut. matr.& Bal. quẽ refert Alex. in lij. col. 5.ff. de lega. 1.& in l.naturaliter.§. nihil commune. ff.de acqu. poſſ.& melius quam ali. bi per Iaſ.in l.ſi pecuniam, col. 1. in I. notab. ff ſi cert. pet. item uerba delli lunt interpretanda, vt libellus ſuſtineatur, vt hic plens Ial. in J.led& ſi poſſeſſori.S.item ſi iurauero. ff. de iureiur.& Feli. in c. auditis. nu. 5ö. cum ſeq. de præſcrip. vbi concludit, verba libelli eſſe impropriè accipien da, vt libellus ſuſtineatur, niſi uerba ſint adedò aliena, ut ſuſtineri nequcat. Jummarium inl. ſi rem. fede praſ.uerb. Ficommodo ut commodes, agendum ſe praſcripus uerbis. Bar. in l. ſi rem. ff. de præſcrip. uerb. BA R. in d.J. ſi rem.§. ſi cum unum, ait, ſi commodo f ut cõmodes, agendum eſſe præſcri ptis uerbis: quia hoc eſt commodatum non gratuitum. vide Rom. qui ait hunc text. eſſe ſing. in ſingul. ſuo 3 8. incip. ad intellectum. Fummarium in l.apud Labeonem.de preſuerb. I Qui rem exprimendam recipit, quicquid ex re interim lucratur, domino reddere debet. Bar. in l.apud Labeonem. ff. de præſcrip. uerb. 1 1 Baar. in d.l.apud Labeonem, in princ.ſic ait in ſumma. Qui rem experiendam itseuu quicquid ex re interim lucratur, domino reddere debet. Attẽéde, quia ex hoc tex. colligit Pbi. . MSn We E ranc.in ſua diſputatione petitorij, in 3. dub. nu.i 0. expenſas, quæ fiunt durante temporè S rime 8₰ 1 egegd race ultrhu halnnnuj dAßkzenihe „lunum 1 larr nds Tecrpücdenge poendruumd aundoſmim nRulore Läodenun Rüimädsg. 2 Jemarend vonpoſe tibus.jide: dêtundo ciibus indul quidicantu- 3 160. Etan dendie 400. it heredg 8 culodce, uunle ſo del) qujilln wann nt Adar atnak chredem 4 a 49 ctum anſecmmimr- „ſuerl. cri P.verb. in nomine con l. 1.Fſolut.m Aum e W e. 8 I 71 +—= ——— 1. 5 De pignoribus. 332 rimenti repeti non poſſe: quia gratuitum eſt experimentum. et ex hoc infert ad quæſtionem, ut expenſæ factæ fratri nouitio à monaſterio infra tempus profeſsionis repeti nõ poſsint;, quã uis de religione exeat, vt ibi uidere eſt nu. 24. Fummariuminl. Titius. ſf de præſ. uerb. datur ut eius uſura tributa dantis ſoluantur, contradtum eſſe innominatum. Bar. in l. Titius. ff. de præſcrip. uerb. BANT. in d.l. Titius, ait, ſi pecunia t datur, vt eius uſura tributa dantis ſoluantur, contractũ eſſe innominatum. Ad iſtum tex. in uerl. ſed nec ipſius, vide Iaſ. in l. ſi paſcenda. C. de pact. vbi dicit, eum eſſe ſingulariſsimum. Lucubrat.in.fi. ff. de præſcrip. verb. Ap iſtum textum uide Rom. in ſingul. 3 8. incip. Ad intellectum, vbi aĩt textum hunc eſſe ſingularem. Fummarium in rub. ff.de pignor. Libellus quomoad concipiatur in materia pignoru. 51 pecunia Lucubrat.in rubr. ff de pignoribus. BaART. in d. S. cùm prædium, in fl. ſentit, fructus t ſatos& natos in fundo debitoris, ſi ſunt percepti ab emptore fundi, non eſſe obligatos creditori. idem uult Sali. huc, quamuis in princi io contrarium ſentire uideatur. Contrariam uerò opinionem, ſcilicèt, immo obligatos eſſe quando ſati ſunt per debitorem, tenet gl. hic,& in l.ſi conuenerit.. ſi fundus. ff. de pi Snor. acti. inl. Paulus reſpondet.§. t. infrà eod. tit. Bal.& Ang. hic. Cyn.& Salic. poſt alios in lquamuis. C. quib. cau. pign. uel hypot.ubi ponunt diſtinctionem ia materia fructuum.& Fulg. hic,& in I ſi fundus. S. interdum, infrà cod. ubi melius quàm alij.& Bart. in lj. in princ. ff.de ſalui. interd. Item attende hunc tex. ex quo colligitur, ad fructus t iam conſumptos, obligationem porrigr non poſſe; quia nunquam fuerunt in dominio debitoris. Iſta enim ratio militat etiam in ctan tibus. vide Salic. in d.. quamuis,& hic ſuper glo. quæ uidetur deſtruere tex. vide Fulg. hic,& in d.lſi fundus.§. ſi debitor,infraà eod.vbi ſentit difficultatem,& bene ex plicat. Quid aut dé fru- ctibus induſtrialibus, vide quod in ſimili caſu ait Bar. in l. aſsiduis. C. qui potio. in pigno. hab. Et qui dicantur fructus induſtriales, vide Soc. in conſi. 25 1. in I. vol. col. fi.& not. Aretin. in conſi 160. Et an& quos t fructus faciat ſuos bonæfidei poſſeſſor: vide Bart. in l. x diuerſo. ff. de rei uendic. Abb. in c. grauis, de reſt. ſpolia.& in c. dilecto, de preben. Bar. in l ſed ſi lege. 5 ſeine ffrde petit. hæred.& ibi Alex. in addit. Angel. in conſi. 60. Feli. in c. de quarta. de Prxfer Dec in c. cm Fuilac d al'eeſeifſen conſ. 71. Jaſin J. Neſennius.§. 1. ff. de re iudic.& Mn Soe. Iiun in conſi. 1 50. Quid dicemus de fructibus pe bus quai ab eo, asſdendenefnran ei— Pehe Le rſalinse pacto redimi poteſt debeant pro rata temporis? Dicendum uidererur or uo frhe 1 5 de Aii eos partem eſſe ipſius fundi; vt per Bar. hic,& peheh 8 u ſ 1 Lhfn Eites, dici debere endaterederotine 4 er ene 1. alianus.g 1 fructibus. ff. de action. eclan Pendentes, ut pars ipfius continebuntur; quia non 11 4 ueniunt 4 ffſol. matr. vbi ait, fructus t de proximo colligendos haberi pro colleci Dapignoribus. ueniunt tanquam quid acceſſorium, ſed tanquam pars principalis fundi, vt per Bal. 8e Salicij J.fructus. C. de action. empt. Neque uidetur obſtarę documentum Barain Ldiuortio. be s: qui ili in propoſito caſu,vt ibi Iaſ. declarat. Non etiam uidetur Eeasa aian ne ed debere pro rata temporis, vt per Bar. in d.fi.ff. de iur. fiſc.& per Doct. in d.l.! ulianus u 3 quuntur de diuiſione facienda inter emptorem& uenditorem, non autem in caſi de 88 9. tur. Tamen ad iſtam quæſtionem uide Iaſ.in l.qui Romæ, in princ. col. fi. ff.de verb abil ak. bianum de Monte in tract. de emptione& uenditione, in 6. quæſt. nu. 22. cum KaaApeh autem peti debeant fructus percepti uel percipiendi, vide omninò Angel.in l.ait prætor.§. 3 hanc.fl. de his quæ in fraud. credit.& Eeli. in c. iudicis officium ‚de Ofrfncli.& quando Fani petuntur cum ipſa re, an ſit eorum quantitas exprimenda in libello,& qũo ſit concipiendus k. bellus ratione fructuum: vide Feli. in c. I.§. ſignificantibus, nu. 2 3. cum ſeq. de libel. oblat.. Jummariam in. ſiſuperatus. ff. de pignor. I Sententia lata contra debitorem poſi pignus conuentum, non præiudicat uenditori. Bar. in l. ſi ſuperatus. ff.de pignor. N I Bakr. in d.. ſi ſuperatus, ſic ait in ſumma. ſententia t lata contra debitorem poſt pignus 2 — 4— contractum, non præiudicat creditori. ſed quid dicemus de probatione, uel inſtrumẽto, an prę iudicent creditori? vide Soc. in conſi. 266. col. ⸗. verſ. Er quibus, in t. vol. Et dum Bar. proſequi tur declarando, hoc quod dictum eſt de ſententia, vt intelligatur, quãdo fuit lata creditoreigno rante,ſi uerò eo ſciente,& tunc diſtinguit, vtrum ſit lata contra contumacem, an non; namch. tumax uidetur amittere cauſam magis ex contumacia, quàm eò quòd bonam cauſam nonha- buerit. vide Bal. in liingenuum, col. i.ff. de ſtat. hom.& egregiè Alex. in I. ſæpe, verfcirca ſecun- dum.ff. de re iud. Et dum ſubjungit Bar. ſi totam cauſam tractauit præſens, eo caſu ſententiam præiudicare: vide Abb. in conſ. 4 5. col. t. in 2. uol.& Feli. in c. cùm Bertoldus, col. 10. verſtter- rio limita, de re iudi.& in c.ſeq. col. 4.& in c. quamuis, eod. tit. poſteà in fi. ſubiungit Bar. omnia, qur dixit in ſententia, locum habere etiam in probationibus: vide ad hæc Koma. in cõſi. 31I. Alex. in conſi. 20 3. in lib. primi& ſecundi uol.& Soc.in d. conſi. 266. col. 3. Jummarium in l.contrabitur. ſfde pignor. F contrahenda obligatione bonorum, non requiruntur ſolennitates uerborum. Bar. inl. contrahitur. ff. de pignor. Ba. in d. l.contrahitur, colligit ex tex. In contrahenda t obligatione bonorum non requi- ri ſolennitates uerborum, ſiue ſcripturam;& magis fieri ſcripturam ad probationem, quàm ad obligationem. Limita niſi partes egiſſent, ut de ipſo contractu ſcriptura ſiue inſtrumentum cõ ficeretur. Dec.in conſ. 1t. Jummarium in l. obligatione. frde pignor. In generali obligatione ea non continentur, quæ quii in ſpecie non eſſet ueriſimiliter obligaturur. In generali obligatione non continentur hona, quæ ſine yæna alienari non poſſunt. Generalem ſermonem cui adietta ſit dictio quicunque, non recipere reſtritlionem de habilitate, ſedgene- raluer omnes caſus comprehendere. Bar. in l.bligatione. ff. de pign. 4 E. G. BaAn. in d.l. bligatione, inquit, in generali obligationet ea non eontineri, qus quis in ſpecie non eſſet ueriſimiliter obligaturus. Ad iſtum text. adde textum conſimilem& ualde eleg. in 1 is cui, in fin. ff. de ſolut. ibi, quia non eſt ueriſimile. Ex hoc infertur, libros non eſſe ueriſimiliter obligatos pro penſione domus ſcm Iaſſin.item Seruiana, col. 10. inſt. de actio. Item aratra& ligones non ueniunt in generali obligatione. l. executores,& l.pignorũ. C. quæ res pign oblig. poſſ.tamẽ ueniant in tacita hypotheca inducta à lege ſuper bonis inuectis& illatis ut obligen- * tur pro penſione domus, ſecundũ gl.* com. approb. in L certi iu ris. C. de loca. ex hoc E infertun 2 in generali obligatione non contineri bona, t quæ ſine pœna alienari non pũt. Alexiin cõſi. 41. in 6. uol, nin her nin 1 Lcdieen dbes wlhun yigobd rohhaw mie 1 Söhunſm ¹ Brädl crrenrremm visliteär muumſt. lmuuuyxmnd 1 ds Anwnxwc. omnte an gogh duadſgri lbenogcd 4 Vgnuj gun 34 I I Kn. lie ale 40 SäD. 1.. nuzanigt 6 ee 14 Chntrz Contomacedeg, 11 AuaneA Ae 3 Clam e0 Cdodd dul egregie Alexlehn am tractauitpreceho- ⸗ 10, cli. in c.cum Deriu- odtit poſeimbt od tit.poſteimtu 1 441.1 onibus: vide zote L 1nn „rahIOOA 1 1Obllcc. S IDtura ¹, KIIAKn 1 1, 4 ℳ z0n., 2 ſ 8 mniixtt 4 ancſ&a e 214l — Depignoribus. 333 in 6.vol.& in conſi. 21 8. col. fi eod. uol. Item in generali diſpoſitione teſtatoris beneficium cõ- cedentis non comprehenduntur illi, quos teſtator odio habebat. Alex. in conſi. I 1 3. nu. 4. eod. 6. vol,& Socin conſi. 3 7.in 3.vol.citant textum not. in l. Lucius, ultima, S. Lucius. 2. ff. de leg.. xcibi doct.& ad prædicta optimè faciunt tradita per Curt.in conſi.7 3. nu. 1 5. ubi ait, in genera li conceſsione non comprehendi id, quod repugnantiam continet, uel ſit inhoneſtum, neque id quod in ſpecie concedi non poſſet. ſed hic pulchra ſuboritur difficultas, utrum regula huius legis locum habeat etiam ſi obligata eſſent bona omnia, ſiue quęcunque, ita ut iſta uoxv, uniuer- ſalis, adiecta ſit generali bonorum obligationi. Soc. in I ſi is qui ducenta. S. utrũ. ff. de reb. dubi. uidetur ſentire eo caſu obligari etiam ea, quæ ueriſimiliter aliquis in ſpecie non eſſet obligatu- rus; tamen ait uidiſſe contrarium iudicari.& pro iſta opinione poſſent multa adduci, ſed pro nunc ſufficiat deciſio Alex. in conſi. 20 1. in 7. vol. ubi ait, generalem ſermonem, cui adiecta ſit uov quicunque, t non recipere reſtrictionem de habilitate, ſed generaliter omnes caſus com- prehendere. Pro contraria uerd ſententia faciunt tradita per Ang.& Alex. in l. cùm res. ff. de leg. 1.& per Fel. in c. accedens. 2. nu. 6.& 7. ut lit. non conteſt. tradunt enim, ſi quis obligauit ſe, ut ubique conueniri poſsit, eum tamen in loco non tuto conueniri non poſſe; quia id ueriſimi- liter in ſpecie non feciſſet:& ſic pro ratione huius text.& hoc idem confirmatur per text. in d.§. Lucius, ubi legatum erat fadum omnibus ſeruis,& tamen excludaunt illi, quos teſtator odio habebat. Pro ſolutione huius difficultatis,& de materia huius. l.vide Antoniũ de Fano in tract. de pignoribus& hypothecis, in 2. membro ſecundæ par. in princ. nu. 3 4. cum ſeq. ubi ponitur regula cum ampliationibus& limitationibus, ideò uide omninò. Summarium in! ſi debitor. ffde pignor. Si duobus res ſimul obligatur in fölidum, eorum quemlibet contra extraneum uenire. Bar. in l. ſi debitor. ff. de pignor. BaRT. in d.. ſi debitor, ait, ſi duobus res ſimul obligatur t in ſolidum, eorum quemlibet contra extraneum uincere, inuicem uerò meliorem eſſe conditionem poſsidentis. De materia huius.êj.vide Antonium de Fano. in d. tract. de pignoribus& hypothecis, in 2. membro quintæ part. num. 51. Jummarium in liſt is cui. ſ. iura prædiorum ffede pig. Seruitus pignori dari non poteſt. Bar. in l.ſi is cui. S.iura prædiorum. ff.de pignor. BXKT. in d. S. iura prædiorum, in princ. inquit, ſeruitutem t pignori dari non poſſe; quia tra di non poteſt.& dum opponit dicens, non ne ego poſſem pati ut tu mittas tignum uel ſtillici- dium? vide laſ:in§.item Seruiana, col. 2 5.& ſeq. inſt. de actio.& dum ibi paulòpoſt in uerſi. ſed extra glo. quærit an alia iura, ut iuriſdictiones, præeminentiæ,& honores,& huiuſmodi genus alia obligari poſsint. vide Feli. in c. ad audientiam, col. ⁊. de præſcrip.& Iaſ. in l. ſi non ſortem.§. libertus, col. 1 2. ff de cond. indeb. Fummarium in l!. ęrege.. cum pignori. ffde pięno. Pięnus quomodò detur pignori. Bar. inl. grege.§. cùm pignori. f.de pignor. BaARr. in d. S. cum pignori, quærit quomodò pignus t detur pignori,& quæ actio compe- tat. vide Alex. in conſ. 47. in 3. vol.& dum ſubiungit Bar. utrum debitor, cuius nomen eſt obli- gatum, ſoluere poſsit primo creditori: aitq́ue id fieri poſſe, niſi ei fuiſſet denunciatũ: vide Alex. in conſi. 4 5.in 3. vol.& in conſi. 1 7.in 1. vol. Jummarium in l. quæſitum. ſf de pigno. Quando debitor efi ſugeſtus quomodo fieri poſſit ꝑerſecutio pignoris. Bar. in l. quæſitum. ff. de pignor.. BART. in d. l. quæſitum, tractat quando debitor f eſt ſuſpectus, quomodò fieri poſsit perſe cutio pignoris ante diem& conditionem: vide Alex. in conſi. 19.in 3. vol.& Dec. in conſ. 75. Item ſuſpectus de fuga non habet beneficium iuratoriæ cautionis.& ille qui eſt forenſis,& nõ poſsidet Depignoribus. poſsidet bona immobilia, dicitur promptus ad fugam. Soc. in conſ.1 20. col. r.in volu.&i conſi. 23 I. col. 1. Cod. vol.& ſuſpectus de fuga differt à fugitiuo exiſtente in fuga 8. uom 40 & quæ ſolennitates requirantur ad eorum detentionem, vide Soci. in conſſ. 99. in 4 Tohn 85 conſi. ſeq.& Alex.in conſi. 64. in fi. in 3. vol. ubi concludit, utrunque propria ereditoris actta ritate detineri poſſe. An autem ſuſpectus derineri poſsit à iudice incompetenti. Dec.in liij f de iuriſdic.omni.iudic. a. Jummarium in l.& quæ nondum. ſI. quod dicitur. ffde pion. Fi aliquis eodem dic rem oblioauit,& eam alienauit,& non apparet quid prius fattum fuit poſſeſ conuentum hypothecaria præualere. Shuim Bar. in l.& quæ nondum.§. quod dicitur. ff. de pignor. BaARr. in d. S. quod dicitur, inquit, ſi aliquis eodemn die t rem obligauit,& eam alienauit,& non apparet, quid prius factum fuerit, poſſeſſorem conuentum hypothecaria præualere vice Iaſ.in S. item Seruiana, col. pe. inſt. de actio. De duobus actibus eodem die confectis vide m ta apud Eeli. in c. capitulum. nu. a. cum ſeq. de reſcript. Jummarium in! ſi fundus. f. ſ neſciente. ff. de pigno. Fle qui non poteft facere, non poteſt facienti conſentire. Aadditione ſiue detrattione qualitatis circa rem non extingui hypothecam. Bar.in l.ſi fundus..ſi neſciente. ffide pignor. BARr. in d.J. S. ſi neſciente, colligit ex text. eum, qui non poteſt facere, t non poſſe facienti conſentire. ex hoc infertur ibi in addit. ad minorem, qui ex forma ſtatuti alienare non potelt ſine conſenſu conſanguineorum, ut non poſsit alienãti conſentire. De hoc uide Bal.in rubrica C. de pact.& in l.ſi liqueat. C. de inoff. donat. ſed contra hoc Bartoli documentum facit, quia ul- * ſecundum“ communem ſententiam Papa non poteſt ſibi eligere ſucceſſorem. gl.& Archid. in c. ſi tranſitus, 79. diſt. gl. ſummæ 8. q. I. Philip. Franc. in c. ubi periculum, de elect. in 6. Abb.& alij in c. licèt, de elect. Abb. in c. accepimus, de pact.& in c. ſignificaſti, colu. pen. de elect. Firman.in tractatu de Epiſcopo, in 40. quæſt. tertiæ par. primi libri. ubi ſu peraddit hoc, etiam ſi Cardina- jes id ſtatuant, Pontifici non licere. idem uoluit Marrt. Laud. in 2. tract. de Cardi. quęſt. 3 9. Lu- douic. Bologn. in ſuo commento priuilegij Bononienſis, ßeli. in c. 1. in 7. fallen. de conſti.& Iaſ. in rubrica. C. qui teſta. facer. poſſ.& quamuis hoc non poſsit, poteſt tamen Cardinalibus con- ſentire, ut ei ſucceſſorem eligant, ut habetur in d. c. ſi tranſitus.& Cardinales ſi abſque Papæ conſenſu id facere auderent, rei leſæ maieſtatis efficerentur, ſecundum Bal. in l. quoniam liberi. C. de teſt citat Innoc. atque ita eſt dare caſum, in quo ille, qui non poteſt facere, poteſt tamen facientibus conſentire. cogita ſolutionem. Bar. in ead. l. S. ſi res, ait, aàdditione, t ſiue detractione qualitatis circa rem, non extingui hypo- thecam. Limita ut per Iaſ.in l. creditor. ff.ſi cert. pet. Jummarium in d. ſi fundas. S. ſi in uendicatione. ff.de pig. Hypothecariam dari contra poſſeſſorem. Bar. in d.j. ſi fundus. S. ſi in uendicatione. ff.de pignor. BARr. in ead.J.§. ſi in uendicatione, ait, hypothecariam t dari contra poſſeſſorem. vide Alex. in conſi. 0⁸. col. pen. uerſi. alio fundamento, in 5.vol.& Dec. in conſi.=. Adde hypotheca riam dari etiam cõtra tertium poſſeſſorem, quamuis non agatur perſonali actione contra prin- cipalem.& hoc qũ lite iam cœpta contra principalem ipſe alienat rem hypothecatam ilte elt caſus ualde not. quem tradit Bar. in l.perſecutione, uerſi. quid dicemus. C. de pignor.& Ant. de Fano in tract. de pignoribus& hy pothecis, in 1. par. 8. par. princ. nu. 1 2. aitque contratertium poſſeſorem nunquam agi poſſe hypothecaria, niſi debitor principalis ſit in mora ſoluendi di- citq́ue in hoc ſæpe cauſidicos errare.& in ſumma quibus hy pothecaria cõpetat,& cõtra quos, & pro quibus rebus, uide Antonium de Fano. in d. tract. in 2. par. 8. par. prin. nu. 66.& dum Bar. in hoc.5. poſteà tradit de libello, uide Ial.in§. item Seruiana, inſt. de acti.& Ant. de Fano in eod. tract. in 3. par. 8. par. princ. nu. 104. Sumuns- wöbincrli p Ccrewocernt ahſcmiman 7Anemägh dum hoge nudtenten Nori Gaung unadkacutt aglerneror uggurtarik ü etenum.e PMamguo ud Nremm 9 Redn do dowio, Roimcxene guunüüpn isdidimim epignord 4 infertad en prchbeur dion eal Monem o4 dino dlien, 1 C.nbinerichne s C. udiper Neen 1 „. uf dri. ubiſoperadth 4 * 3 rrA IA rn 4enne ſis, Feli.inc. 1n⸗¹ 4 poßiit, potettun 5 6 tranſitus.& Ca 4g entur, ſecundum! 3 2. 1 4 fignificaſti, cqua Ile, qui non pote ., quultats cfcas V. s aendictten. ———— Depignoribus. er Sammariumin d.tſi fimdus. H. poteſi. ſf de pignor. Pacum ualet ut debito non ſoluto, creditor habeat pignus pro iuſlo pretio. Bar. in d.lſi fundus. S. poteſt. ff.ide pign. BART. in ead.l.§.poteſt inquit, pactum t ualere, ut debito non ſoluto creditor habeat pi⸗ gnus pro iuſto pretio. Pro declaratione huius tex. vide Imol.in lſciendum.ff de uerb. oblig.& dum ſubĩungit officio iudicis tanquam boni uiri declarandum eſſe pretium iuſtum, vide Areti- num in conſi. 3 2. col. 2. Jummarium inl.in quorum ſfde pigno. Alinatio uhicunque eft probibita, cenſetur etiam eſſe prohubita pignoris datio. Alienatione prohubita contineri dumtaxaàt actum illum per quem dominium transfertur, propris es ſtri cté loquendo. Qui prohibitus et emere, non prohibetur pignus accipere. b Forenſis, qui prohibentur à ſtatuto emere in territorio, in eo pignus accipere non probihetur. Bar. in l.in quorum. ff. de pign. BaAXT. in d.J. in quorum, ait, ubicunque prohibita eſt alienatio, t cenſeri prohibitam eſſe etiam pignoris dationem. Ifl.. de reb. alie. non alien.& hoc ea ratione; quia de uno ad aliud de uenitur.. Oratio. ff. de ſponſ& facit ad rem optimus tex. iunctis ibi trad. per Paul. de Caſt. in J. Maritus. C. de procur.& quod uoluit Abb. poſt gl. f. in c. 1. de poſtul. prælat. ubi aitz alienatione prohibita cenſeri prohibitum quemcunque actum, per quem ius alteri acquiritur: quia me- diante uno deuenitur ad aliud. De cuius tamen documenti ueritate vide Dec. in c. nam con- cupiſcentiam, in 2. lectura, de conſt. ſed huic concluſioni reluctantur trad. per Alexan. in con ſi. 41. in 6. vol.& Soc. in conſi. 75.in I. vol. ubi aiunt. alienatione t prohibita, contineri dumtaxaàt actum illum, per quem dominium transfertur propriè& ſtrictè loquendo. Ad prædicta tamẽ omnia uide eundem Alex. in conſi. 63. in 7. vol.& Barb. in conſi. 66. inter conſilia Curtij. Dec. in conſi. 445.nu. 24.& in conſi. 660. Feli. in c. quæ in eccleſiarum. nu. 29. de conſti.& in c. fin. nu. 10. de accuſat. Abb. in confi. 40-in 2. volu.& breuiter quicquid cenſcatur prohibitus facere ille, qui alienare non poteſt pleniſsimè tradidit Fabianus de monte in tract. de empt.& uendit. in 4. quæſt. ucrſi. ſecundò& ultimò quæro.& mihi placet ut cenſeatur prohibita datio pigno- ris per textum.& ibi Paul. de Caſtr. in d. l. maritus, ſalua ueriori ſententia. Subiungit poſteà Bar. cum, qui prohibitus t eſt emere, non prohiberi pignus accipere. declarando& limitando ut ibi per eum. vide Barb. in conſi. 11 9. col.. in I. vol.& rubrica de reb.eccl. non alien. maxi- mè col. 1 2.& in c. nulli, col. 1. in fi. odem tit. Aret. in conſi. 114. Viſo, col. 3. Bal. in c..H. ſiue au- tem libellario, in tit. quib. mod. feud. amit.& in conſi. 21 8. in ¹ vol. Anch. in conſi. 250. in fin.& Feli. in c. uenerabilis, in fi. de off. deleg.& dum Bart. limitat hoc, ut prohibitus emere poſſet pi- gnus, niſi pro tam magna quantitate acciperet, ut ueriſimile non ſit debitorem luere debere. hu ius dicti ratio eſt, quia, hæc dicitur magis alienatio, quã pignus, ut tradit Ant. de Rano in tract. de pignoribus& hypothecis, in primo membro tertiæ par. nu. 4 8. Poſteà Bar. in fi. huius legis, infert ad forenſem, t qui à ſtatuto prohibetur emere in territorio, ut in eo pignus accipere nõ prohibeatur. Adde tu prohibitionem contrahendi intelligi non ſolům purè, led etiam ſub con ditione: ita ſentit Imol.& Card. in d. c. nulli, de reb. eccl. non alien. dum reprobant primam opi- nionem lo. And.& Innoc. ad illum tex. in uoce, conditionis.& hoc idem ſequitur ibi Barb. col. 2.& uide Raph. Cuma. inl.ſi rem,& in l. multum. ff. de uerb. oblig.& Paul. de Caſt. in conſ. 344. ubi tradit quid ſi forenſis prohibitus acquirere, erat forenſis tempore contractus, ſed tempore traditionis erat ciuis, an contractus ualeat? de qua re uideas Aret. in l. ſi quis ita.§. ea lege, col. pen. ff de uerb.oblig.& Paul. de Caſt. qui loquitur de legato facto forenſi, qui poſtea efficitur ciuis. in l. cætera. ff. de leg. I.& in conſi. 340. Alex. in conſi. 29. in 3. vol. Barb. in rubrica. de reb. eccl. non alien. Bal. in l. Fribunus. S. fi. ff. òe teſta. milit.& gl. in c. ſtatutum, in uoce, canonis, de re ſerip in 6. An autem hoc ſtatutum habeat locum in eo, qui conſentit alienanti rem, quæ poteſt eſſe mea, quoniam habeo actionem perſonalem contra te ad rem ipſam? Bart. inl. Gallus. ui⸗ dendum. 1 X△ 8. 1 Depignoribus. dendum. ff. de lib.& poſthum.& Paul. de Caſt. inl. pen. ffreod. tit. An hoc ſi poterit forenſis habere dotem inæſtimatum ſaltem matrimonio diſſoluto? in d. conſi.3 40.& Curt. in conſi. 207.& quomodò hoc ſtatutum intelligat Bal. ĩ auth. ei qui, col 2 1. c. de bon. aut.iudic. poſsiden.& de ualiditate huius ſt 1j. C. non licer. habit. metrop. lib. 1 1. Bar.& doctt. in l. dudũ. C. S.ea legc. Paul. de Caſtr. in conſi. 196. Poſſet quis dicere. doct. in c. Conſtitutus. de reſt. Bal. in J. fi. õ. f. C. commun. de lega. ubi dicit hoc ſtatutum eſſe contra ius cõmune. Adde quod huiuſmodi ſtatutum prohibens alienationem, cenſetur etiam prohibere præſcriptionem. Alex in conſ.. in 4. vol. Quid ſi forenſi domus legaretur ſub conditione, ut eam uenderet& preriũ haberet? vide Bal. in l.cuùm quæſtio. in fi. C. de lega.& Roma.in ſing. 29 t. incip. prohibetur. ubi ait, ſe uidiſſe Bal. qui hanc mouet difficultatem, ſed non recordari in quo loco.& ego eum ci. taui tibi.& concludit Roma. hoc fieri poſſe non obſtante ſtatut quod poſſet multis ſimilibus confirmari.& ad rem faciunt tra regul. in ſexto dum agunt de ludęo prohibito emere, teneatur. uide Ant. de Fano in hac. J. Jummarium inl.lox uectigali, ſf.de pignor. Ke ſõluto iure donationis reſoluitur ius acceptionir. Bar. in lex uectigali.ff. de pign. BART. in d.l. lex uectigali, ait, reſoluto iure donationis, debet intelligi de conſenſu domini ſecundum Soc.in conſi. ius. J.vide Imol. in conſi. 3. col. 3. Alex. in conſi. 1 80. Conſid ubi loquitur in pulchro caſu de emphyteota, qui res em conſi. 1 I. col. antep. uer. hæc potuit, in 3. uol.& omninò in in tit. de feud. alien. in 9. notab. in princ.& in conſi. 371.in latè in l. ij. C. de iur. emphy. col. 22. quæſt. 24. Summarium in l.cum tabernam. ſfde pienor. An& quando ille qui obligat locum aliquem, uideatur Fõlum obligare ius quod habet in eo. Quidam obligauit totam aliquam rema ſiue legauit totam aliquam rem, in qua tantum partem habebat, an ifta obligatio ſiue legatum ad omne ius quod habeo in ea re coartletur, Teſtator in dubio non praſumitur uelle legare inutiluer. Teſtator præſumitur minus uelle grauare hæredem quam ſit poſſibile. Si dominus yartis fundi leget fundum„quem per confinia demonſtret cohærentia itegro fundo, non per hoc cenſetur uoluiſe legare totum fundum» ſed ſolum partem, quam habebat. Bar. inl.cum tabernam. ff. de pign. BaARr. in d. l.cùm tabernam, tradit, an& quando ille, qui obligat t locum aliquem, uidea- tur ſolùm obligare ius, quod habet in eo. vide ad hoc Alex. in conſi. 95 col. frin 5.vol& inl. ſi conſtante, col. antepen. ff. ſolut. matri. tradunt doct. in l. ſerui electione. õ. cum fundus. ff de leg. 1. ubi agunt, an legatum rei reſtringatur ad ius, quod teſtator habebat in re.& pro huius inue ſtigationis intellectu illuſtriori ponatur quæſtio. Quidam obligauit t ſiue legauit totam dihds rem, in qua tantum partem habebat, an iſtud legatum ſiue iſta obligatio ad omne ius, quodha- bet in ea re, coarctetur: an uerò res integra debeatur, aut æſtimatio partis alienæ? iſte caſus ri. detur extra difficultatem eſſe, quoniã& ſi doct. prædicti præſertim in d.l. ſerui electione..cum fundus, uelint legatum ſimpliciter factum eſſe reſtringendum ad ius. quod legans habebat in re,tamen quando adiecta eſt illa uox, totum, res uidetur clara, ut bi inquit Bax. citat. 4 ff.de leg. 3.tamen in contrarium multa uidentur urgere, ut eſt text. in J.vxor mariti. C. de eer inducendo eum hoc modo, uidelicèt, primò, præmitto, in dubio teſtatorem t præſumi nõ uel- atuti, uide Bar. in de contr. empt.& in d..ſ in integ. d.per glo.& doctt. in c. 1. deſſtar. an poſsit accipere in ſolutum, ut uendere t reſolui ius acceptionis. iſſe text. 19. col. 4. in 1. volu. De materiahu- eratis. in libro primi& ſecundi vol. conſ. 45. in cauſa& lite, in 5. vol. Bal. I. vol.& in conſ. 479. in 3. vol.& laſ. an uerò rer integra debeatur. le legare inutiliter. arg. l. quoties. f. de uerb. oblig.& l. quoties. ff. de reb. dub. præmitto& ſecun dò, ratione coniunctionis ſanguinis legatum præſumi pinguius,& ampliari ex præſumpta n luntate defuncti. l. Aurelius.§. Titius teſtamento. ff. de liber. legat. idq́ue latè docuit Dec. 3 conſi. atuto non obſtante vide Daul. de Caftr. ur, uidere eſta ud ita quis. 0: quia non durat alienatio.id- phyteoticas pignori dederat.&in pnninen otr duucn pren unnö daürdugre virairüli tenudugrii unldewin meanmrtedt gwelrbiet unmrrnrioke mridquodet wanondanir mbüſteceRi Wrandoitsde Pnanän; riaden damſedlöhn mafddecend utinqutbau minent non cliouideh Htijuuui 1 dag yrbuna ninut. 40 4 AAT IAOII e, 1 3 DuWre 4 (oah. 19 chlan nnh Cerainldona cn vrenru a eldegare 1u qutn ₰ 4 quam ren, n quu ea re cusritetur, a f P. Lwenfret coermn rem, quam Edlcht. 5 Depignoribus. 335 conſi. 6o I. tum ſic, caſus eſt in d.l. uxor. cum gl. quòd ſi mulier habens uſumfructum in re, legat illam rem, licèt uſusfructus morte illius finiatur,& per conſequens legatum reddatur inutile, ta mẽ reſtringitur ad ius ſolum, quod habebat in re, nec debetur æſtimatio, etiam ſi tale legatum factum fuiſſet coniuncto, ut per Bal. in l.habitatio. C. de uſuf. Corn. in conſ. 16 3. in 3. vol.& Soc- in conſi. 2 5. col. 6. in I. vol. Si igitur legatum ad ius, quod legans habet in re, reſtringitur, non obſtante hoc quòd inutile reddatur,& non obſtante ſanguinis coniunctione, pro quibus lex ualde præſumit, igitur longè magis debet reſtringi ad dictum ius, quod teſtator habebat in ca- ſu noſtro: quia prædicta ceſſant ſaltem, quòd non eſt inutile: quia ualet pro dimidia:& tunc ſuccedit legis præſumptio, quæ uult teſtatorem tminus præſumi uelle grauare hæredem, quàm ſit poſsibile.J.Titia.§. qui inuita. ff. de leg. 2. neque plus quàm prædictæ coniecturæ debet ope- rari illa uox, totum, quod poteſt reſtringi ad totum ius eidem ſpectans, ſalua ratione recti ſer- monis, immo receditur etiam à proprietate uerborum, ut cõiecturata uoluntas teſtatoris adiu uetur, quæ eſt ut teſtator minus cenſeatur grauare hæredem quàm ſit poſsibile. I. unum ex fa- milia.§.ſi rem.& d. I. Titia. S. qui inuita. ff. de leg. 2. non obſt. uox, totum, per quod uidebatur dicendum, totam rem deberi; ut per Bar. in d. S. cùm fundus alleg... Iulianus. ff. de leg. 3. quia re ſpondeo uerba doct. eſſe intelligenda ſecundum legem quam allegant, ut per eundem Bart. in L. non ſoluùm. S. liberationis. ff. de liber. lega. Tunc dico. J. Iulianus, probare, non autem deſtruere intentionem noſtram; ibi enim eſt caſus: quidam habebat partem rei, quæ erat ſua in totum, in alia uerò parte habebat ius pignoris tantùm: dubitabatur nunquid ille, qui totam dictam rẽ legauerat, uidetur legaſſe ſolam partem ſibi pleno iure ſpectantem, an uerò etiam ius pignoris, quod in alia parte habebat. ratio dubitandi poterat eſſe; quia uerba ſunt in potiori ſigaifica- tu intelligenda.j. fiſi ager uectigal. item quia teſtator minus cenſetur uoluiſſe grauare hære- dem, iuribus prædictis, ideò uidebatur dicendum, tale legatum intelligendum eſſe departe tan tuùm ſibi pleno iure ſpectante: tamẽ contrarium terminatur propter illam uocem uniuerſalem, quæ comprehendit omne ius teſtatoris, qualecunque illud ſit,& proptereà uenit etiam ius pi- gnoris. ecce ibi eſt caſus pro, non autem contra hanc opinionem: quia illa uox uniuerſalis, to- tum, operatur in legato comprehendi ius, quod aliàs non fuiſſet com prehenſum, non autẽ ope ratur ut id, quod eſt alienum in legato contineatur:& ita illum text. intelligit ibi gl. quæ cicat pro concordanti textum in d. S. cùm fundus. ubi eſt caſus pro opinione iſta.& hoc modo(ut prædixi) declarat illam legem lulianus, Alex. in conſi. 47. in 3. vol. Vltimò proiſta opinione ur- get authoritas Bal. in l. cùm alienam. C. de legat.& in I.]. C. qui teſt. fac. poſſ. ubi etiã Iaſ.& Alex. in conſi./ 4. in 3. vol. in quibus locis habetur, ſi dominust partis fundi leget fundum, quem per confinia demonſtret cohærentia integro fundo, non per hoc cenſetur uoluiſſe legare totũ fun- dum, ſed ſolùm partem quam habebat:& tamen confines dantur ad deſignandam rem.l. for- ma. ff. de cenſi.vnde paria ſunt legare totam rem, uel eam integram per confinia demonſtrare, ut inquit Pau. de Caſt. in d.. cum fundus. cùm igitur ſint æquipollentia,& Bal. Alex.& Iaſ. ter- minent non obſtantibus confinibus, ſolam partem deberi, quæ erat legantis, igitur iſta erit de- ciſio huius controuerſiæ. cogita quæ nam iſtarum opinionum tibi probabilior uideatur. Summarium in d.l.cum tabernam. TT. idem quaſiuit. ſfede pign. In ſcriptura priuata an& quando diies exigatur. Jatis probatam eſſe intentionem contra aliquem quando oftenduntur literæ ei deftinatæ, quas ipſe retinuit. 3 Bar. in d.l.cũm tabernam.§. idem quæſijt. ff. de pign. BaART. in ead.l§. idem quæſijt, tradit an& quando in ſcriptura t priuata dies exigarur. vi- de Alex. in conſi. 70. in I. vol.& in conſ. 3 27. Lectis, in libro primi& ſecundi vol.& in cõſ. 105. Magnifice prætor, in 3. vol.& in conſi. 1 30. In cauſa& lite, in 4. vol.& in conſi. 42. in 5. volu.& in conſi. 76. eod. vol.& Paul. de Caſt. poſt Bal.in 1.conſt. C. Abb. in conſi. 98. in 2. vol.& in c. 2- col. 4. de fid. inſt laſ.& alios maximè Ang.in auth. qui ſine. C. de teſta. vide etiam Barb. in conſ. 27.in 3.vOlAttende autem, quia Dec. in conſi. 61 5. ait ſcripturam priuatam nullam fidem fa- cere I Depignoribus. cere etiam inter mercatores, quando non eſt ſubſcripta à partibus,& à tribus teſtibus.&j iudicatum fuiſſe à Cæſareo Senatu in ciuitate Neapolitana, cuius ſententiam ait eſſe ſe ue 5 magis quàm alicuius opinionem. dicas tamen à conſuetudine tribui poſſe ankritaran n 4 tæ ſcripturæ. Dec. in conſ. 61 8. vide omninò Raph. Cuma. in conl. Luid⸗ Bar. in eod.. in fi. ait, ſatis probatam eſſe intentionem t contra aliquem, quando oſtendu literæ ei deſtinatæ, quas ipſe retinuit, licèt acceptatio earum non probetur. vide Marthaſili ſingul. 2 2. incip. Nota mirabilem.& Cæpol. in cautel. 9.& in caut. 14.& Feli. in Procn Dccten col. 6. Bar. in l. Titius. f, de conſt. pecu. ubi ait hoc eſſe adnotandum pro mercatoribus. Baldi rubrica. C. de fid. inſt. uerſ. quæro quid de literis. ubi ait recipientem literas uideri comrentann eis confiteri. quem ſequitur Alex. in. non ſolùm. S. morte, col. ð. ff. de oper. no. nunc.& in conſi 78. in 1. vol. Bal. in liſi abſentis. C.ſi cert. pet. Ang. not. in l. ſi filiusfamilias. ffad macedon. Bar i I.quo enim.ff.rem rat. haber. laſ. in lemptor.. Lucius Titius. ff. de pact.& in l.admonendi Fd jureiur.& in l. quæ dotis. f. ſol. matri.& latè Raph. Cuma. in conſi. 177. Dec. in conſi. 6z 2 in f & Feli. in d. c. 2. nu. 2 2.de fid. inſt. 8 Fummarium in lin prædijs. ſfin quib. cau, pig. uel hypoth. tac. contrah. Fructus intelliguntur tacite obligati pro penſione. Bar. in l. in prædi)s. fl. in quib. cau. pig. uel hypo. tacit. cont. ART. in d.J. in prædijs, inquit, fructus f intelligi tacitè obligatos pro penſione. uide utrum fundamentum laſ. ſit contrarium in§. item Seruiana, col. 6. inſt. de acti. ubi etiam pPonit duas fallentias. Summarium in. Arifto. fquæ res pig. oblpoſſ. Secundus creditor in ius primi non ſuccedut. Bar. inl. Ariſto. fl. quæ res pign. oblig. poſſ. BAR. in d.]J. Ariſto. inquit, ſecundum creditorem t in ius primi non ſuccedere, niſi ſit con- uentum. de hoc. vide Antonium de Fano in tract. de pignor.& hypot. in tertio membro quin- tæ par. nu. 72. cum ſeq. Jummarium inl.ſi Titius. ſequæ res pig. obli. poſſ. Quando in poteſtate debitoris eſt ut obligatio perficiatur, illud tempus perféctionis inſpicitur, non initin. Bar. in. ſi Titius. ff. eod. tit. Bax. in d. j. ſi Titius, ſic ait in ſumma. Quando in poteſtatetdebitoris eſt, ut obligatio per- ficiatur, illud tempus perfectionis inſpicitur, non initium. vide KRoma in conſ.2 4. col. 3.& Pau. de Caſt. in conſ.3 30. col. 1. Bar. in.. ff qui potior. in pign.habe. D'ꝰz intellectu& materia huius. l.& eorum, quæ hic tradidit Bar. uide Fulg. in conſi. 216. Summariumin lcreditor. T. poſt diuiſionem. ſf. qui pot. in pig. habea. PFacto pacto ut liceat uendere res, intelligitur obligata. Bar. in l. creditor. õ. poſt diuiſionem. ff. qui pot. in pign. hab. BaART. in d.§. poſt diuiſionem, inquit, facto pactot ut liceat uendere, rem intelligi obliga tam.iſte tex. eſt ſingul. vide Franc. Crem. in ſing. ⁊. incip. quid ſi feci. Ad rem facit tex. inl. Pro- culus. ffde uſufr. per quem aiunt ibi doct. maximè Bald.& Ang. ſi alicui legatus eſt uſusfructus alicuius rei, cum hoc ut non poſsit illam rem alienare, intelligi ex his uerbis etiam legatam el fuiſſe proprietatem. de qua re latè egi ibi ad Bar. quæ uideas ſi placet. Jummarium in l ſi debitor. ff qui por. in pig. hab. Jus ſacundi creditoru confirmari, ſi ius primi liberatur. S321 nali 31ealt llein⸗ 1 9 u99 M S arſruttn Gruß oihter —„ Lrrapl- r jMutnattalale 1 Wrrbll rardiſcwdme wenrefte 1 Anraumnj 1 har Gall- nihelercgim b MRah1oc 4 Ulgawonlti 1 M N vetpore cpclag 7 lanunſe 1 Bar ctam lperd N„ ccümdlecke 11. üynmur crea 1— 1 3ART. inc üynyreo eomn⸗ enafr Nardeog. u——— ndw irn Qui potiores in pignore habea. 336 wüne ub ed 1 Bar. in lſi debitor.ff:qui poti. in pign.habe.— naincan kd BART. in d.J.ſi debiton inquit ius ſecundi creditoris t confirmari, ſi ius primi liberatur. vi- — dce quid per hanc. l.ait Alex. in conſi. 1 5 4. Viſo Themate, col. pen. in libro primi& ſecundi vol. en eae Bal.in conſi. 15 5.in 2. vol. rige Fummarium inliinterdum. ſfqui pot. in oig. ab. creditorem pofleriorem qui fecit expenſas pro conſcruanda re obligata,præferri anteriori creditori. Bar. in l. interdum. ff. qui pot. in pign. habe. BaAKI. colligit ex hac.l.interdum, creditorem f poſteriorem, qui fecit expenſas pro con- ſeruãda re obligata, præferri anteriori creditori. De hac re uide Antonium de Fano in tract. de pignoribus& hy pothecis, in tertio membro ſeptimę par. nu. 21.& aliquid apud Alex. in l. ſi nõ ſortem. S. ſi centum.ff. de cond. indeb.& Bar. in l. creditor. 1.& ibi Iaſ. ff.ſi cert. pet.& dum Bart. oppo. de auth. quo urc. C. cod. tit.& dicit ibi mulierem pręferri in dote, quia habebat hypothe cam priuilegiaram. tu aduerte, quoniam hoc, ſcilicèt ſecundum creditorem præferri primo, vt da n. in hac l.conititutum eſtbuidetur ſancitum fauore ipſius primi creditoris, qui hoc modo re ſerua n a facilius cautionem inueniet. igitur hoc idem ac eadem ratione elt etiam in dote uel facile cõ cedendum. cogita,& ad rem vide Vitalem in tracta. de clauſulis, fol. 1 3. uerſ.& clauſula ſpecia liter, col. 2. in princ. lib. 6. Summarium inl. qui balneum. ſrrqui pot. in pig. habe. Conditione caſaali exiſtente, obligationem retrotrahi ſi conditio eſi caſualis. Bar. in l. qui balneum.ff. qui pot. in pign. habe. BaRT. in d.l. qui balneum, colligit ex tex. conditione f caſuali exiſtente obligationem re- trotrahi, ſi condicio eſt caſualis, alioqui uerò ſi eſt poteſtatiua. De hac re uide plenè inl. ſi is qui pro emptore. ff.de uſucap. Soc. in conſ. 269. in I. vol.& Dec.in conſ.2 47. Fummarium in! ſi& iure: ſf. qui pot. in pig. hab. oblig poſl. 7 Drior in tempore potior in iure. di- Bar. in J. ſi& iure. ff. qui pot. in pign. habe. Baxr. ind.l.ſi& iure, agit de pignore prætorio.& dum ibi,& tunc non hbet locum, ait Ls 1 in iſto caſu regulam illam non habere locum, ut priort in tempore ſit potior in iure:vide Imol. 1. 1 in conſi. 1 10. Col. 3. Summarium in lpotior: ſfquipot. in pig: hab. „ Obligatio conditionalis ſi purificetur, non retrotrahitur, quando eſt pote ſtatiua. dn Bar. in l.potior. ff. qui poti. in pigno. habe. deedeih BaNr. in d.l.potior, ait, obligationem t conditionalem, ſi purificetur, non retrotrahi quan Dum. ride Romafs do eſt poteſtatiua, alioqui uerò ſi eſt caſualis. vide Bar.& Iaſ.in l. ſi is qui pro emptore.ff. de uſu cap. col. 74.& quæ poſui ſuprà in l.qui balneum, hoc eod. tit. Summarium inl. inſulam. ff qui pot. in pig. habe. e 1 Sonuentio fatta ſaper debito inter plures diuidendo porrigitur ad pignora. 1 Bar. in l. inſulam. ff. qui pot. in pign. habe. . Bakr. in d.linſulam, inquit, iſtam..legi duobus modis.& ex ea colligi conuentionem fa- bcadet ctam ſuper debito inter plures diuidendo porrigi ad pignora, ſi utrique ſufficiunt. vide Feli.in eturide c. cùm dilecta, col. fi. verſ. iſtud eſt uerum, de reſcrip. — — Jummarium inl. Claudius. ff. qui pot. in pig. habe. Si primus creditor a tertiouperatur, non praæiudicatur ſecundo. 4 Bar. in l. Claudius. ff. qui poti. in pign. habe. BaAR r. in d.l. Claudius, ait, ſi primus creditor t à tercio ſuperatur, non præiudicari ſecũdo; quia propter hoc non ſuccedit tertius in locum primi.& ſententiam inter alios latam, alijs prę judicium nõ afferre. De tota hac materia hic per Bar. diſcuſſa uide Antonium de Bano in trac. de pignoribus& hypothecis, in 3. membro ſextæ par. nu. 54.— Summa- 3 1 Qui potiores in pignore habeantur. Jummarium inê.Lucius. ſf qui pot. in pin. habe. Qui prior eſt in tempore in ſorte, eſt etiam prior in uſäris. Bar. in J. Lucius. fl. qui poti. in pigno. habe. BaART. in d.l. Lucius, ſic ait in ſumma. Qi prior eſt in tempore t in ſorte ‚eſt etiam prior in uſuris. De materia huius. l. vide Soc. in conſfi. ꝙr. in 4. vol.& omninò Antonium de Fano in tract. de pignoribus& hypothecis, in quarto membro ſecundæ pat. nu. ꝙ7. cum ſeq. ubi pleniſ. ſimè hanc materiam uemtilauit. Jummarium in l.mulier. frqui pot. inpięn. habe. Poſſeſſör iuſtus habet ius ſferendi ee impetrandi actionem cedendarum. Bal. in l. Mulier. ff. qui poti. in pign. habe. BaNT. in d. J. mulier, ſic ait in ſumma. Poſſeſſor t iuſtus haber ius offerendi, actionem cedendarum. vide ad declarationem huius tex. Bal.in c. cùm contingat, col. 3. de dol. & contum. ubi ait, ius offerendi locum habere quando repetitur dos conſtante matrimonio. Bal. in conſ. 109. in 3. vol. ubi ponit, quanto tempore duret ius offerendi.& in cõſ 84. eod. vol. ubi ceſsionem iuriũ fieri debere, ut ibi per eum.& an creditor ex delicto poſsit offerre. Bald.in conſ. 40. col.fi. in 1. vol.& in actione hypothecaria quomodoò detur ius offerendi, quibus com- petat, qui ſint eius effectus, quo tempore præſcribatur,& plenè de hac materia uide apud An- tonium de Fano in d. tract. de pignor.& hypoth. in tertio membro quintæ par. per totum,& ibi ſemper recurre.& dum Bar. in hac. l. ppo. de auth. hoc ita. C. ꝗe pign.& ſoluit dicens, opinio- nem eſſe quorundam ut illa hodie ſit correcta. vide Bal.in auth. ſod hodie. C. de acti.& oblg. Jummarium in l. Iitius, f qui pot. inpig. habe. In pari cauſa ille qui prior eft in tempore, etiam miure potior eſt. Bar. in I. Titius. f. qui pot. in pign. habe. BaART. exiſta.I. Titius, colligit regulam. in pari f cauſa eum qui prior eſt in tempore, eti & impetrandi in iure potiorẽ eſſe.iſta regula patitur 20. ampliationes,& 20. limitationes, ut uidere eſt apud Antonium de Fano in tract. de pignoribus& hypothecis, in 2. membro ſecundæ par. nu. I. cũ ſeq.& in quibus caſibus procedar,& quibus cautelis euitari poſsit, vide Cæpol.in caut. 124. AOiILL SFJummarium in l..ſf de diftra. pig. Mulier pauper quæ dotem dedit marito ſuo,& eo mortuo relictis quibuſdlam ouibus, illius frater eæs uendidit, ſi facta excuſſione nihil reperitur, poteſt agere contra fratrem uiri ad pretium. Bar. in lj. ff de diſtrac. pign. NAnr. in d.ljj in ſi ſequendo glait, ſe in facti contingentia dixiſſe, mulierem t paupe Srem, quæ dotem dedit marito ſuo,& eo mortuo relictis quibuſdam ouibus illius fra⸗ 12 ter eas uendidit, ſi facta excuſsione nihil reperitur, poſſe agere cõtra fratrem uiri ad pretium. Huius gl. meminit etiam Bar. in. qui à debitore, in fi.ff. de his quæ in fraud. easac in l]§.& ſi præfatam, col.ſi.ſf. de iur. deliber.& Angel. in l.ſi rem& pretium. ff. de petit. nie Alex.in conſi. 7. Videretur, in fi.& in conſ. 308. Viſo proceſſu, col.ſi. in 5. vol. ubi ait gl.hãc 4 1 ſingul.& de hac re uide omninò Antoniũ de Fano in d.tract. de pignor.& hypot. in 4. memb ſecundæ par. nu. 57. cum ſeq. ubi tenet contra hoc Bartoli documentum. vide omninò. Summariumin liſi creditor.. quæritur. ff.de diftra, pig. Pallum de non uendendo ab co, qui habet ius in re, impedit venditionem. Bar. in l.ſi creditor. S. quæritur. ff. de diſtract. pign. BaART. in d. S. quæritur, colligit ex tex. pactum de non uendendo t poſitum ab eo, qui ha Sen ee: 9,.. jus bet ius in re impedire uenditionem. Attende quia ubique dum Bart. facit mentionem hu ... ⸗.... 8 35 tio tex. affirmat in tex. haberi nullam eſſe uenditionem, idque uiſum fuiſſe Piſis.& huius da 3— eſſe dicitur, ideò dominij tranſſationem impediri, quia ius habebat in re, ut per Bar. inl ea lege: C. de condit. ob cauſ. uerſi. ĩtem opp. de l.ſi creditor,& in l. qui abſenti. S. 1in fi.ff. dc acupoſ 1 hlänc gun 1 W llae Ruübeczernl dlicrndet iilujlit rcüan mulcelinaer mlkätonni tecön wend dienyera 1 Poaafenun N 1Pwendi 1Scdd 1 1 Riu dhuri 1 Bas. indlſ dhlügiaun tletac Goqur dal oin 4uol P Dunnaj daftni an 1 mranlſe 1n. ind Süir 4 4,. A laerhna wo membr rrad. Knl 70 Omaar 9, Oc ita e de 1 KMn eſlh R n C depigatann N V. 1 In 1L.A Balin urd etd0t, .pF.M 3 8 . rvr e on bal Pign. hobe. 5 3 Gun eum Culpnat, Nee ³⁴ 10. ImKo. Ms m 2. memdwir .. cunan dolsn, vlce 4 ½ 4 „o Te Quubtdc crutra Fatren ur rac pign. 5 44 „nOen e conungennlch, — — De diſtractione pignorum. 337 &e in lſi quis ita. õ. ea lege, col.. uerſ. uenio ultimò. ff. de uerb. oblig.& in. ſi filiusfamilis. S. Di ui. fftde leg. I. col. 3. verſi. quæro an per contractum, ubi Iaſ. col. 1 3. in I. lectura.& in 2. lect. col. 19. uerſi. 2. fallit, ubi ex hoc infert ad ſingularem limitationem. Lemptorem. C. loca.& per Jaſ. in l.quoties, col. d. verſi. 9.C. de rei uend.& aduerte quia in propoſito caſu ſpecialis hypotheca exigitur, nec ſufficit generalis. Alex. in l filiofamiliàs. S. ſi uir. col. z. ff. ſol. matr. Summarium inl. creditori. ſf. qiſtrac. pion. Creditor poteſt unum ex pignoribus eligere, quod uoluerit ut uendat. Bar. in J. creditoris. ff.de diſtrac. pignor. BARr. in d. creditoris, ait creditorem t poſſe unum ex pignoribus eligere, quod uolue- rit, vt uendat. vide addita ad Anain conſi.1 0 3.& dum ibi in fin. Bart. oppo. de l. moſchis. ff. de jur. fiſc. vide Iaſ. in§. item ſi quis in fraudem, col. pe. in fi. inſt. de action. Jummarium in l. reſcriptum. I. ſi aliena. frde diftrac. pion. Quicquid ex re pignorata uel eius occaſione conſequitur creditor, pignus diminuere. Bar. in J.reſcriptum. S. ſi aliena. ff. de diſtrac. pignor. BAR r. in d. S. ſi aliena, ait, quicquid ex re pignorata, t uel eius occaſione conſequitur cre- ditor, pignus diminuere, ſi id irreuocabiliter conſequitur; alioqui debitoris liberatio ex futuro dendebit euentu. De intellectu& materia huius. S. vide latè Anto. de Fano in tract. de pigno- ribus& hypothecis, in primo membro ſextæ par. nu. 65. Jummarium in l.creduor. ff. de diſtrac. pign. Oblatio an& quomodo impediat uenditionem pignord. Bar. inl. creditor. ff. de diſtrac. pign. BA. in d. l. creditor, tradit an& quomodò oblatio t impediat uenditionem pignoris. vi- de ad hæc Alex.in l. ſi mora- ff. ſol. matr. Aret. in conſi. 1 43.& Iaſ. in I. ij. C. de iure emphyt.& di- cas oblationem uerbalem ſufficere ad impediendam irreuocabilem uenditionẽ pignoris. l. fun dus qui Lucij Titij.ff. de reſcind. uendit. Imol. in d. l.ſi mora, vbi plures alias tradit fallentias. Et an& quando oblatio ſiue depoſitio, quam facit debitor, excuſet eum à mora, vide Bar. in l.acce ptam. C. de uſur. Alex. in conſi. 148. in lib. primi& ſecundi uol. nu. 27.& in conſi. 128. col. ꝙin 4. vol. Eulg. in conſi. 139.& in conſi. z0 1. in fi.& Anto. de Fano in tract. de pignoribus& hypo thecis, in 3. membro quintæ par. nu. 97. Generaliter autem an& quando oblatio releuet, vide ibidem,& per Mari. Soci. iuni. in conſi. 34. Summarium in l.j. ff. quib. mod. pign. uel hypot. ſolu. Js cuius pecunia pignus liberatur, anſaccedat in ius debitoru. Bar. in Lj. ff. quib. mod. pig. uel hyp. ſolu. An. in d. Ij. ſic ait in ſumma. is cuius pecunia pignust liberatur, non ſuccedit in ius debito ris, quò ad actionẽ, ſed quò ad exceptionẽ. et opp. de. l. Ariſto. vide Pau. de Caſt. ĩ cõſ. 3 70. Jummarium in l. ſi res. fr quib. mod pig. uel hypo. ſolu. Siius debitoru obligantis ſöluitur ex cauſa antecedenti neceſſaria, reſolui pignus. Bar. in J. ſi res. ff. quib. mod. pig. uel hypot. ſolu. BAR. in d.J. ſi res, ait, ſi ius debitoris t obligantis reſoluitur ex cauſa antecedenti neceſſaria, reſolui pignus.vide ad hoc aliquas remiſsiones per Alex. in l. ſi patroni. S. fI. col. 1. in fi. ff. ad tre- bell. et ad ea quæ hic ſubiungit Bar. uide Alex. inl. ſæpe, col. 7. in fin. f. de re iudic.& omninò in conſi. 40. in 4. uol. Summarium inl. ſi debitor. S. ſi in uenditione: fe quib. mod. pign. uel hypo. ſolu. Qui conſentit uenditioni pignoris uidetur ius ſuum remittere. Bar. in. ſi debitor.§. ſi in uenditione. ff. quib. mod. pign. uel hyp. ſolu. BAR. in d.§. ſi in uenditione, inquit, eum, qui conſentit t uenditioni pignoris, uideri ius ſuũ d VV remittere, —-——— 4 1 2 Quib. modis pignus uelhypoteca ſoluitur. remittere, niſi contrarium fuerit proteſtatus. Ad iſtum tex. vide Roma.in conſi.94. col. 3.&ij conſi. 1 40. Card. in conſi. 1 4. col. 3.& Bal. in conſi. 1 2 3. in I. uol. Ein Suminariumin l.item liberatur.. qui paratus. fequib. mod pig. uel hypo. ſolu. Sipæna pecuniaria à Statuto imponitur,&) in eins deféttupœna corporalu, utrum reus conflitueni ſe in carcere datis fideiuſſoribus relaxari debeat. Bar. in l.item liberatur.§. qui paratus. ff. quib. mod. pig. vel hyppot. ſolu. BaAn. in d.§. qui paratus, quærit ſi pœna pecuniaria f à ſtatuto imponitur,& in eius defecũ pœna corporalis, vtrum reus ſe conſtituens in carcere, datis fideiuſſorib. relaxari debeats et di- ſtinguit, vt ibi per eum. vide laſ.in l. ſi uerdò. S. qui pro rei qualitate. ff. qui ſatiſd. cog. Barb. in cõſ 1 5.Col. 2. in 2. uol. Feli. in c. ad noſtram, col. 4. de iureiur. Alex. in l.ſi ſe non obtulit.§. ſi ex conuẽ tione. col. j. ff. de re iudic.& in I.j. f. qui ſatiſd. cog.& ibi Iaſ. in princ. Jummarium in l. ſicut. S. ſuperuacuum. ſf. quih. mod, pi. uel hypot. folu. Jadexx ſi alicui præcipit ut exeat de poſſeſſione domur,& eam diſcumbret,& ite exiuit& diſcumbra ꝛut,et de hocſactum est mstrumentum,es poſtedus redit, utrum dicatur praceptum contempſiſf. 6 lericur, qui fuit iuſſus ab ordimario ut incederet in habitu E tonſüura, iſle ſuſcepit habitum, ſed propar 3 diei iterum habitus laicales ſumebat, an dicatur conrempſiſſe mandatum, ex quo non perſeuerat. Siuenditor conducit rem uenduam ab emptore in eodem inſtrumento, an dicatur continuare poſſeſſuns. Dendior anpoſſit aſfrre ſimalationem contra emptorem. Bar. in l ſicut.. ſuperuacuum.ff. quib. mod. pig. uel hypot. ſolu. Bas. in d.j ſicut.§ uperuacuum, col. z. uerſ.&edeo ad ordinem, quærit, ſi alicui iudextpte- cipit, ut exeat de poſſeſsione domus,& eam diſcumbret,& iſte exiuit,& diſcũbrauit,& de hoo factum eſt inſtũm,& poſteà is redijt, utrum dicatur pᷣceptum contempfſiſſeꝛet decidit, eum cor temnere, qui hæc facit. vide in ſimili Alex.& alios in l.ſi fideiuſſor.§. I. ff. de leg. 1. et de hac re ui de oĩnò Ang.in conſ. 2 4. vbi multa tradit exempla ſcitu digna,& ad rem facientia, quib. probat non ſufficere, ſi conditio exiſtat, niſi ẽt duret. et ita apertè decidit Bar. hic, dicens intelligẽdum eſſe, ut is exeat perpetuò& non redeat. Id quod facit ad qõnem de clerico, qui fuit iuſſus tab ordinario, ut incederet in habitu& tonſura, iſte ſuſcepit habitũ, ſed pro parte diei iterũ habitus laicales ſumebat, an dicat᷑ contempſiſſe mandatum, ex quo nõ perſeuerat? deciſio eſt hic, ut ſit puniendus tanquã tranſgreſſor mandati. et ad rem faciunt trad. per Abb. in conſ. 69. in r. uolu. vbi ait, uerba ſtatuti eſſe intelligenda ut effectum habeant permanentem. Bart. in eo. S. in uerſi. venio adtertium, agit, ſi uenditor perſeuerat in poſſeſsione rei uenditæ, contractum p̃ſumi ficti cium. vide Pau. de Caſt. in conſ. 90.& in conſ. 3 30.& Dec. in conſ. 3 6. Attende tñ, quia ſi in in- ſtro rei uenditæ adeſt clauſula conſtituti, qua uenditor conſtituet ſe emptoris noĩe poſsidere, non præſumitur ſimulatio: quia licèt poſsideat, tñ alio titulo poſsidet,& noĩe emptoris.& hoc procedit quò ad ipſum contrahentem, qui ſimularionem adducere non põtalioqui uerò quò ad tertiam perſonam. hæc Aret. in conſ. 65. vbi latè hanc ſimulationis materiã excuſsit. Ad hoc aũt Bar. documentum adde Soc. in conſ. 1 27. col. 4.in 3. uol. Et de hac re uide Rapha. Cumaiin conſ. 15 3.& oĩnò Alex. in conſ. 2 8. in 5. uol. vbi not. limitat iſtud dictum de continuatione poſ ſeſsionis. Quid ſi uenditor t conducit rem uenditam ab emptore in eodem inſtr̃o? Dicex hoc ſimulationem colligi non poſſe, ſecundum Abb. in conſ. 49. in 1. uol. et ad præfata oĩa uide Fa- bianum de Monte in tracta. de emptione& uenditione. Et uide multa in ſimili ad probandam ſimulationem apud Bar.& quæ ibi ponã inl. pacta nouiſsima. C. de pact.& Rom. in conſi.04. Imol. in conſi. 55. Alex. in conſ. 28.& in conſi.⸗ 7.in 5. uol. Barb. in conſ. 72. col. S. Pau.de Caſt. in conſ. 2.& in conſ.. in fi.& Fulg. in conſi. 42. Et dum hic in fi. quærit, an uenditor t poßsit ip⸗ ſe afferre hanc ſimulationem contra emptorem;vide Aret. in conſi.77. col. z2. Soc. in conſ. 264. et rurſus Aret. in conſi. 6 5. col. 2.& ſeq.& in conſi. 6 0. maximè col. quid ſi uenditor conceſ· ſit dilarionem ad ſoluendum emptori,& interim locat ei rem uenditam ſub annua penſione, utrum contractus ſit licitus an non? vide Soc. in cõſi. 10 3. in 4. vol. reliqua uide in tractatibus, qui editi ſunt de ſimulatione contractuum. Fumma- unnund AAtinnt¹ uou! RM! Ichbi Bar n 295 S obl eckäoenel Lohmm 1 umyejſ Arrd 1 W Hedd itedaulnde mluyriny Lo Honensdenn fenerxNama tngi ging ſioraterog indequori C.de li qoi ſaauiteltimm dds pupillar 14 2* bahe adar DM habu, jed pron . 4”e! I Quo no pefleucel 1 1 , rrad der Ad nege cant permanente 4. nerel hendt An 1 Uendita HAD. Eruidem ng * 4„ v 40 A 4 181 ma(cefs 299 1„, Ol.Batb.Da Se n-rrle 1 m hic in t-O, g L„rnchhs 9 in cont** . Arct. 1 100 e CO,7 „ meCdn, 9.2 auabeg e 1D, a —— b Quib. modis pignus uel hypoteca ſoluitur. 338 Summarium in dll. ſicut. T. uenditionu. ff. quib. mod. pig. uel hypo. folu. Si conſentio ut res mea legetur, contra me paratu exceptio. Bar. in dIſicut. S. uenditionis. f. quib. mo. pign. uel hypo. ſolu. BART. in ead.l.Ö.venditionis, ait, ſi conſentiot ut res mea legetur, contra me paratur exce tio. Tu uerò an conſentiens ſibi præiudicet,& quomodd, uide aliqua per Bal. in c. 1.§. ꝑræte- rea, quib. mod. feud. amit.& in c. in princip. de prohib. feud. qlie. per Loth. Summarium in dl. ſicut. T. non uidetur. frquib. mod.pig. uel hypot. ſolu. Praſentem& tacentem non uidetur pignus remiſiſſe. Bar. in d. l. ſicut. S. non uidetur. ff. quib. mo. pig. uel hy po. ſolu. BAR T. in cad.l.. non uidetur, ait, præſentem t& tacentem non uideri pignus remiſiſſe, alioqui uerdò ſi ſe ſubſcriberet.iſte tex. limitatur quinque modis, vt per Ant. de Fano in tract. de pignoribus& hypothecis,in 3. membro ſextæ par. nu. 2 8. cum ſequ.& quia de præſente& ta- cente multoties in præcedentibus lucubrationibus egi, non repetam. Summarium inl. Paulus. ffquib. mod. yig. uel hypo. ſol. Jlee qui conſenſit ut pignus pignori qetur, uidetur pigius remiſiſſé. Bar.in l. baulus. ff. quib. mod. pign. uel hyp. ſol. BA R. in d.l. Paulus, ait, eum, qui conſentit ut pignust pignori detur, uideri pignus remiſiſ- ſe, non alium loco ſui conſtituiſſe. Ad hoc faciunt trad. per Alexan. in conſi. 1 5 4. Viſo themate, col. antep.in lib.primi& ſecundi uol. dum vult, per remiſsionẽ pignoris non intelligi remiſſam eſſe actionem perſonalem. vide Soci. in conſi. 266. in 1 vol. Fummarium in d.. Paulus. S. qui pignori.. quib. mod. pięn. uel hypo. ſl. Quicunquè po iſſor habet ius offereni creditori. Bar. in d. l. Paulus. S. qui pignoris. f, quib. mod. pig. uel hyp. ſalu.. BaAR. in ead.1.S. qui pignoris, inquit, quemcunq; poſſeſſorem hr̃e ius offerendi creditori. vide Alex. in.mulier. ff. qui poti. in pig. hab.& Paul. de Caſt. inl. ſi res obligata. ff. de leg. I. Fummarium in lui dens. fde ædil. edic. Senectus per ſe proprie morbum non appellatur. Lucubra.in l. cui dens. ff de ædilit. edic. Akr. in hac.l. cui dens, nihil ſcribit, ſed Feli. in c. quoniã frequenter, in princ. nu. 25. SN vt lit. non conteſt. inquit per iſtum tex. ſenectutemt ex ſe propriè morbum appellari non poſſe.& proptered quorundam opinionem refellit, qui ſentiebant, ſtatutum di- ſponens de infir mitate locum habere in ſenectute. et ibi Abb. tradit quãdo aliquis dicatur eſſe ſenex. Nam alij dixerunt in 70. annis, alij.in 60.& alij in 50. nam maior hominum pars non at- tingit quinquaginta annos, tamen quia ſecundum uarieratem com plexionum unus eſt uetr- ſtior altero, quamuis ſit minor natu, hoc eſſe relinquendum arbitrio ludicantis concludit Abb. in dic. quoniam,& in c. ſi qui teſtium, cum ibi addit. de teſti. De hac re uide tex. cum glo. in l.ij. C. de his qui non imp. ſtipen. lib. 10⁰. Senectutis uerò priuilegia uide remiſsiuè apud Reli. in d. c. ſiqui teſtium. et non eſt ſilentio prætereundum, ſenectutem ita excuſare delinquentem, ſicut ætas pupillaris. Dec. in l. ferè in omnibus pœnalibus. ff. de reg. iur. Jummarium inl. quis ſit fugitiuus. fede ædil. edic. Nemo pænitentia nocens eſſe deſinit. Bar.in l. quis ſit fugitiuus.ff. de ædil. edict. Ban. in d.l. quis ſit fugitiuus, in princ. ibi, nemo enim pœnitentia t nocens eſſe deſinit, col- ligit, uſurarium dici eſſe eum etiam, qui deſijt fœnnerari. De hac re uide Soc. in conſi. 1 27. in 3. vol.vbi tradit/ an ille, qui fuit uſurarius ante reſtamentum, ſed non tempore teſtamẽti, teneatur condere teſtamentum ſecundum formam capituli. quanquam de aſur.& an& ꝗñ aliquis dicaf. conuictus, vt uſurarius. Item hãc. lcitat Bar. in l.de pupillo. ſiquis ipſi prætori, col. 2. quæſt. 6 V 2 ff. de De ædilitio edicto. ff.de oper. nou. nunci. vide latiſsimè Dec.in c. 1. col. 1 3. verſ. Ad ſecundum, de probat Roma in conſ. 40 4.& Alex. in l. prætor.§. fi. ff. de edend.. Summarium in d.l. quus ſit. ſ Jicuti. ffde ædil. eqic. 1 Füuga quando faciat indicium contra delinquentem. Bar. in d. l. quis ſit. S. ſicuti. ff. de ædil. edic. Bakr. in ead.S. ſicuti,tradit an& quando fuga t faciat iudicium contra delin hac re uide Raph. Cuma. in conſ. 1 75. Feli. omninò in c. nullus, de præſum cum fallentijs. laſ. in repet. l.admonendi, col. 71. ver. ſecunddò limita. ff.ꝗei 23 4. vbi ait, fugam indicium facere ad torturam, quando aliquis fugit, nemine eum accuſante, alioqui uerò ſi fugeret poſt accuſationemuel inquiſitionem vel ſuſpicionem accuſationis. Itẽ attende, quia fuga carcerati eftracto carcere operatur ut ille pro confeſſo habeatur quò adil. lud crimen, quod ei imputabatur. kin eos, cum glo. ff. de cuſtod. reor. quod limita pluribus mo- dis, vt per Paul. Grillandum in tract. de relaxatione carceratorum in tit. de fuga incarcerati.vbi latè diſtinguit& declarat totam hanc materiam, an& quando fuga faciat indicium, vt non ha- beat locum quando quis eſt reuerſus incontinenti poſt fugam, vel qñ conſtabat, eum de facto eſſe capiendum, vel quando timuit iudicem ſæuientẽ, m ultaq́; alia ibi recto ordine declarauit. Jummarium in d.I. quus ſit fugitiaus. ſ apud Labeonem ff.de ædil,edic. Comtracius qui uerè est uſurarius, ſi tamen communiter licitus exidkimatur uſurarias dicinon potoy. Praua conſuetudo delinquentem non excuſat. Bar. jn d. quis ſit f ugitiuus.. apud Labeonem. ff. de ædil. edic. Bakr. in ead.J. quis ſit fugitiuus. A. apud Labeonem, ſing.ait, contractum, t qui rei nerrne inſpecta ſapit uſurariam prauitatem, ſi tamen communiter licitus exiſtimatur, uſurariũ dici non poſſe. Hoc Bar. documentum ſequitur Alex. in conſi. 3 9. in 3. vol. Cæpol. in conſi. 8. col. fi. in conſi. 1 3. Col. pen.& fi.& in ſuo tract. de contractibus ſimulatis, col. 3. Ad rem faciunt trad inl. ignorantia. C. qui admit. glo. in c. cùm uenerabilis, de conſuet. quam ſequitur Franc. Cremen. in ſingul. 149. incip. mos puerorum. Roma.in ſing. 1 9. vbi vult conſuetudinem malam excuſare à pœna. Jaſ in l. non erit. ff. de iureiur.& in l. certi condictio. S. ſi nummis. fſi cert. pet. col fi. An. char. in conſi. 50. incip. Conſuetudo, in fi. Io. Andr.& Ant. de Butr. in c. 2. de fide inſtru. Bal. in c. 2. de feud. cogni. vbi conſuetudinem ex cuſare ait à pœna falſi. vide glo. in c. denique. 4. diſt.& Roſel. in tract. de conſuetudine, col. 1 2.& hoc Bar. documentũ ualde extollit lo. Baptiſta Cac- cialupus in tract. de ludo, inter numerum 2 2.& 23. Attende tamen quia hoc, quòd contractus non cenſeatur uſurarius, dupliciter intelligi poteſt quò ad forũ fori,ðᷣ hoc modo poſſent præ- * dicta procedere, ſed quo ad forum poli,& ſic quò ad Deum,“ cõis opinio eſt, ut praua conſue- 2 tudo t delinquentem non excuſet,vt per Anch.in conſi. 28 3-Vbi ait, cõſuerudinem malam ex. cuſare ſolum à pœna temporali, non autem à gehennali. idem ait Roma.in d. ſingul. 19. Alexiin conſi. 8.& in conſi. 23 3. in pen. col. in 6. uol. Soci. in conſi. 209. inI ʒuol. laſtin kait prætor.§. iu- rari. ff. de iureiur.& in l. de quibus. fH. de legi.& Dec.in conſi. 9. Dico amplius, hoc etiam locum habere ſoluùm quando ſumus in prohibitis iure poſitiuo, alioqui autem ſi etiam diuini iuris pro hibitio concurreret: quia tunc conſuetudo mala non excuſaret etiam à pœna temporali Pellin c. ea quæ, de ſimon. ſed uſura ab utroque ure prohibita eſt, Alexin conſ. 45 in Ivolaranein conſ. 90. igitur hoc Bar. documentum omni caſu dubitabile redditur. et in dubio ubi agitur de periculo peccati tutior uia eſt eligenda. c. ĩuuenis. de ſponſal. idcò cogita. 4 Jummarium inl. ſciendum. ede ædil. edic. Si extat conftitutio difonens neminem ingredi poſſe mona fterium nib ſit medicus. quidam erat medi- cus, fed doctoratus inſignia non habuit, nunquidis ſit excommunicaus. Bar. in l. ſciendum. ff. de ædil. edic. BAR. in d.l.ſciendum, quærit ſi extat conſtitutio diſponens t neminem ingredi poſſe Dons ſterium S. Franciſci niſi ſit medicus, idq́; ſub poœena excôicationis. quidam qui erat medicus e 4 doctoratus inſignia non habuit, nunquid is ſit excõicatus?& dicit eum non eſſe zhanua⸗ lnquentem. De p. vbi Ponit regulam ureiur.& Dec.in cõl. am mpalle jdulonedenia rnalevamon untcenurgit wämemktc mbensge düie.Me Rdlläint deedichohe tem motan Sinconl,6. ſideeuidio deeuictione cletagere cthertee rcimdlcer lanlenudh 7 larial dnconf. 1n 8 4 eujchnj er. A 8.. 2 wide De euictionibus. 339 lus quia eſt medicus, licèt non ſit adeptus doctoratum. vide Alex. in conſ. 1 5. Viſo proceſſu in qui lexdiles ſitionis formatæ. in fi.in I. uol. 80 eül. Summarium inl. debet. fede ædil. di. b mujim can 1. Fi ile qui rem emit ultra pretium dedit aliquid mediato rib. et deinde fit redlnbitio, an itud poſſit repeti. 9= ulldle uim Bar.in Idebet.ff. de ædilit. edict. en 3 lniadten 1 B A. in dl. debet, quærit,ſi ille, qui rem emit tultra pretium, dedit aliquid mediatoribus, tn Adusiga& deinde fit redhibitioan iſtud poſsit repeti? eiſtidenn ſiex aiaſzſane datum eſt, repeti ueWwellutiegn ä poteſt; alioqui uerò ſi ſpontè. pro hoc facit tex.in l. ebet autem, ſuprã eo.tit.& hæc faciunt elee n contra deciſionem Mart. de Laude, quam refert Alberi.in l j. ff. de condi. cau. dat. de qua dic ut doc wih n ibi per eum,& per Iaſ.ibi col. 2. in 6. notab. Jummarium inl. ædiles. ffde ædil. edi. I Equo uendito uendita etiam cenſetur te] ſella,&] alia ornamenta. Bar. in l. ædiles. ff. de ædil. edic. BAx. in J. ædiles aiunt, nihil ſcribit, ſed per iſtum tex. dicit Eabianus de mõte in tract. de em- 1 ptione& uenditione, in 6. q. nu. 3 2. equo uendito t& ſellam& omnia ornamenta contineri. Jummarium in rub.ſf. de euict. 1 Quandoque res ipſa ſibi euincitur.— Quomodo conueniendiſint hæredeg eius, qui de euictione promiſit Sæ an uno non dofendente, pæna co tra omnes committatur. Ad hoc ut uenquor ſemper& omni caſũ de euictione teneatur, quid requiratur. Lucubrat.in rubr. ff de euictionib. N materia huius tituli attende, quoniam quandoque res ipſa t ſibi euincitur.j. ſi uen dideris,& l. non tamen, infrà eo.& l.iiij. ff. ad leg. Palci.& quæ ſit differentia an ſe ip⸗ ſum euincat, an uerò à tertia perſona euincatur, vide Paul. de Caſt. in l. cùm res. ff. de action. emp. et ſi euinco rem facto tuo uel authoris tui, non teneor. l. fundum. infrà eod. An aũt in diuiſione ueniat euictio. Bar.in l. qui KRomæ§. duo fratres, in ult. ꝗ. ff. de uerb. oblig. Et ſciens rem alienam non habet euictionem.l.ſi fundum ſciens. C. eod. Et qui pactus eſt, ut de euictione ſ Ktfoam el. n * dam, kelginph .; 1 1 O. 3 3 ‧% 4 11Idln 1 U . I e cumentũ ult non teneatur, nihilominus re euicta conſequitur pretium rei uenditæll. emptorem. S. fi. ff. de a- Anende tamenqh 2 ction. empt. Et qũo conueniendi ſint hęredes t eius, qui de euictione promilit,& an uno non de 300 ad forũ foris? fendente, pœna contra omnes committatur, vide Ruinum in l.iiij. S. Caro, colu. 22. ff. de uerb. oblig. Adde etiam quandoque uenditorem de euictione non teneri, vt habetur in l.j.S. ſi hęres, &x ibi laſ.in fl. ff ad trebell. Et quando propriè res dicatur euicta,& quomoddò aliquis teneatur de euictione, uide Soc. in conſi. 199. in I. vol. Et emptor poteſt agere de euictione quamuis li- tem motã non denunciauerit uenditori, quando manifeſtè conſtat de iuſtitia euincentis. Alex. 3 in conſi. 63. col. fiin 6. uol.& bonas cautclas t ad faciendum vt uenditor ſemper& in omni ca- ſu de euictione teneatur,& nulla obſtabit exceptio, tradit Cæpol. in cautel. 97. Item uenditor de euictione non tenetur, niſi poſtquam res eſt ablata emptori et ideò quamuis condemnatus eſſet, agere non poſſet: proptereà cautela eſt ut is prius non agat. Cæpol. in caut. 1 77. Et quid debeat facere ille, qui agere uult de euictione, uide apud Alex. in conſi. 1 17. in 7. uol.& Feli. in c. cùm. M. Ferrar. nu. 71. de conſt. 60 Summarium in!l. ſi fundus. fꝑde euict. 1 Conſuaetudo quæ eit in loco contrattur, eft inſpicienda. Bar. in l. ſi fundus. ff. de euiction. 1. BAn. in d.l.ſi fundus, ait, conſuetudinemt quæ eſt in loco contractus, eſſe inſpiciẽ dam.vide Barb. in conſ. 15. col. pen. in 2. uol, cum duobus ſeq. Imole in conſ. 1. col. 6.& in conſ. 8. col. 1. Summariumin l.uendicantem, ſfde euict. 9 1 Quem de euiblione tenet actio, eundem agentem repollit ex ceptio, Alun Il. .DKoar n u 32 2 unkh. g 1L-9? l 1. * VV; Bar. 1 Deeuictionibus. Bar. in L.vendicantem. ff. de euiction. BART. in d.J. vendicantem, inquit, quem de euictionef tenet actio, eundem agenté„ lit exceptio. Ad rem facit glo. in l. qui Romæ.§. duo fratres. fl. de uerb. obli. vbi Bar. in 1. ſhal. & pro declaratione uide Bar. inl. fi C eod.& Aret. in conſi. 3. vbi limitat. pen.in.uol. ubi ait, notoriam exceptionem impecdire litis ingreſſum. Jummarium in l. minor: ff. de euict. Re euicta per reftitutionem non commmiti ftipulationem duplæ, ſed abi ex empto. Si die feriata datur tenuta oſficio indicur eodem tempore eſtreſtituenda præſtita fideiuſſione. 3 Bar. in l. minor. ff. de euiction. BAR. in d.l. minor, ait, re euictat per reſtitutionem non committi ſtipulationem duplæ ſced agi ex empto. vide Rom. in conſ. 1 5 6.& aliquid in ſimili caſu apud Reli. in c. eccleſia. õ. Marix col. 2. verſ.ſextò not.& col. ſeq. in ult. notab. de conſt.& in c. ex parte, col. z.in ult.. in c. cùm olim, col. 1 8. de re iudi. Barb. in conſ. 5 1. ol. 26. in 1. uol.&in con Bar. in ead. l. im z. notab. ait, ſi die feriatat datur tenuta officio nudicts, dam eſſe præſtita fideiuſsione. vide in ſimili caſu Roma. in conſ.5 7 princ.& in conſ. 220. col. fi. Raph. Cuma. in conſi. 1 46. Alex. omninò in conſi. lite, in lb. primi& ſecundi uol. col. z. verſ. Item ſi probarum eſt,& in 1.j.§. nunci et inducitur. ff.de oper. nou. nunci.& in l. ſi pacto quo pœnam, col. 1. C. de de citatione, artic. J. verſ. ſecundus caſus, cum ſeq. Abb. in conſi. 81. col-. fi. f. 7. Col. 1 7.in 2. uol. eodẽ tempore reſtituen 147. In cauſa& atio, col. 6. perſi. pact. Maria. in tracta. in 2. uol.&in c.quia clericum, in 2. notab. de iure patro. Imol. in conſi. 1 28. Card. in ſimili. in conſi. 96. in fi. Aretinin conſ. 20. col. fI. Barb. in c. ſi quis presbyterorum, col. pen. de reb.eccleſ.non alien. Beli.in c. nihil, col. z2. de præſcrip. Bal. in c. ab excommunicato, per illum tex. ibi, col. 12. de reſcri. Et limita iſtã glo. ut per Aret. in c. excommunicata, col. 3. de iudi. vt tenuta data de facto parte non citata re- uocari non poſsit. Soc. in conſi. 66. in fi. in I. vol. Dec. in c. ex ratione, col. fi.de appell.& Alex. in l.de unoquoque, col. pen. ff. de re iudic. Summarium inl. ſi per imprudentiam. ſf de euiction. Sententia lata contra emptorem propter eiur imprudentiam, non nocet ſno authori. Bar. in l. ſi per imprudentiam. ff. de euict. BaRT. in d..ſi per imprudentiam, colligit, ſententiam t latam contra emptorem propter eius imprudentiam, non nocere ſuo authori. Ad iſtam regulam uide Aret. in I.ij. S. fi. in 3.notab. ff.de uerb.oblig.vbi Iaſ.col. fi. quid ſi talis ſententia lata eſſet contra ſociũ, nunquid alteri ſocio præiudicabite Kaph. Fulg. in conſ. 1 29. Et ad rem faciunt trad. per Ang.in conſi. 76. vbi ponit aliqua adrem pertinentia,& in conſi. ſeq.& Rom. in ſing. 724. incip. In l.ſi per imprudentiam. Jummariam in l. ſiided. ſyide euictio. otarius bannitus&] condemmatus de falſô non probibetur conſiere inſtrumentum. In dubio ſemper praſumitur lataſententia ob cauſam, quæ minus nocet. NXtariu⸗ ſi uerè fuiſſet condemnatus, Vtrum eius inſtrumenta prius facta ualeant 4 Bar. in J. ſi ideò. ff. de euic. BART. in d.I. ſi ideò, ait, ex iſto tex. colligi argumentum, notarium t bannitum& condem natum de falſo, non prohiberi conficere inſtrumentum, quia magis cenſetur cõdemnatus pro- pter contumaciam quàm propter falſitatem. et iſta. J. adduci ſolet ad caſum, in quo ſententia unius nocet alteri, vt intelligatur quando lata eſſet contra præſentem, alioqui uerò ſi contra cõ tumacem. Alexand. in conſi. 3 4. in 3. uol. concordat tex. in l. qui repudiantis, in f. vbi Bar.ff. de jnoffic.teſtam. vbi pono ad Bart. vide Feli. inc. exliteris, colu. 9. verſ. pro quo facit, de conſti.& in c. cùm Bertoldus, col. 8. cum ſequ. de re iudic. Barb. in conſi. 3. col. 5. in 2. vol.& laſ- in repet· Ladmonendi, col 2 4. ff.de iurciur. et limita ut per Abb. in c. ex literis, col. f, de re iudi. vide tex. cum gl.in l.ij. C. de contrar. iudic. tut.& illud quod pᷣdictum eſt. ſſnĩam pręſumi latam magis ꝑꝑ ⁊2 abſentiam q́ᷓ ꝑꝑ malam cauſam, cõfirmatur, quia in dubio ſemꝑertpᷣſumit lata ſnĩa ob cãm, qus minus 2 et Soc. in conſ. 38. Col. not.de teſti.& ol. fin.& in conſi.i 58.in 1 clluprii mikgd - büntunla edhocften rnemqledit rnikyüdiess Paän Gmapallm Perrzit m Ftlünd I Br udgſ maimwerce fmnil Aletino Elden uoccsi naddmnc ngtonün enawg Wae edi bgoA Balinljer llgg col. frin 1 dionume conſiſh troni col. Aexin g o conſ. I 7 ayn, nca larmuune n, 13 Dnudx⸗ p- 1 Uar ne ——— ——=——Z;: n 1 nü 81 colan u d.m imilincni, e red ecdelmiia tex.id col lcererg Rat 4 4 1 Harida lUd Cae 4000) acerrarore le f ce euun. nuu mactt ſun utn de cuict. am t latamchrr gulam uide Auis iſet contraſocs-= ttrad per Angu J24 incip lſ9 „Serenkanns. 4 7 vockl, — De euictionibus. 340 minus hocet. Eelin. in c. aduerſario. nu. 6. de except. ubi infert, caſſationem electi magis præſu- mi ob uitium electionis quaàm electi, id quod facit ad rem propoſitam de notario cõdemnato. Sic etiam Soc.inquit in conſ. 2 64. col. pe. in t. vol. ſentẽtiam in dubio cenſeri eſſe prolatã, quia non fuit probatum. vide eundem in conſ.ↄ4. in 3. vol.& Feli. in c. examinata. nu. 1 2. cũ ſeq. de iudic. Limita prædictam concluſionem de contumace, ut locum non habeat quando tota cau- ſa defenſa fuiſſet, quamuis in prolatione ſententiæ ille eſſet contumax. Item limita non proce- dere quando conſtaret ſententiam ſecundum iuſtitiam& ueritatem fuiſſe promulgatam; quia iſto caſu uenditor teneretur de euictione. Alex. in l. ſæpe, uer. circa ſecundum. ff. de re iudic. itẽ limita ut per Bal. in l ij. C. quib. reſ.iudic. non noc. col. vltima, uerſ. prætered.& quoniã Bart. hoc in loco ait, notarium contumacem de falſo damnatum non prohiberi conficere inſtrumenta per rationem in præcedentibus adductam: quæro quid ſi uerè fuiſſet condemnatus, t utrum cius inſtrumenta prius facta ualeant?& nunquid poſsit publicare inſtrumenta ante condem- nationem confectae Bal. in l.ij. C. de fide inſtr.& in l.in exercendis, eo. tit.& in auth. ſed nouo iu re. C. ſi cert. pet. ait, ea ualere, quæ ante condemnationem fuerunt ſolenniter celebrata, alioqui non. vide gl. in§. cum his, in auth. de fide inſtr.& Bar. in l. Barbarius, col. fin. f. de off. prætor.& quę ibi poſui in lucubrationib.vbi Bar. vult, notarium pendente accuſatione, priuſquam tamen ſit de falſo condemnatus, poſſe conficere inſtrumenta. quò autem ad inſtrumentorum publica tionem, quæ facta fuerunt ante condemnationem, uolunt Doct. cum etiam poſt condemnatio- nem illa publicare poſſe. Paul. de Caſtr. poſt. Alex. in I.prætor. Ä. ſed ſi dominus. ff. de eden. et in J.ſi arbit. C. de ſent.& in l. ad teſtiũ.§. I. fl. de teſta.& quæ ibi poſui in lucubrationib. vide quan- dam apoſtillam, in uoce circa hoc in c. gratum, de poſtul. prælat. Bar. Alex.& laſ.inl. ſi quis ex ar gentarijs.ff. de eden.& omninò Feli. plenè in c. fraternitatis, de hæret. Jummarium in l. ſi diceum. S. ſi compromiſero. ſf.de euict. Aei poſſe de euictione, quando factum est compromiſſum eæ forma flatuti. Bar. inl. ſi dictum.§. ſi compromiſero. ſf. de euiction. BaAkr. in d.. ſi compromiſero, colligit ex tex. agi poſſe de euictionet quando factum eſt cõ promiſſum ex forma ſtatuti: quia hoc fit ex neceſsitate, alioqui uerò ſi ſpontè id feciſſet. vide omninò Aret. in conſ. 74. vbi ſubiungit in caſu, quo alteri compromiſſum præiudicat, eũ debe- re ſaltem uocari. Et pro declaratione huius documenti uide Alex. in l. ſi unus, in princi. col. 2. de pact.& Franc. Cremen. in ſing.30. incip. Tu ſcis. vbi ait, ſi emptor etiam ſpontè in uenditorem compromiſit, poſſe agi de euictione. vide eundem Cremenſ. in ſing. ir 5. Tu ſcis. vbi ait, empto rem non poſſe iuramentum deferre.& ideò. iſtum tex. locum habere in caſu illo,& non poterit agere de euictione: nam hoc fit ſpontè. Et de hac re uide ad præcedentia Orian. in tract. de ar- bitr.q.7.& 41.& 95.& Alex. in conſ.. in 3. vol.& in l. cũ hæreditas. col. 2. vbi latè. ff. ad Trebel. Bal. in l.j. col. 2. C. de peric.& commod. rei uéd. Barb. in conſ. 3 9. col. 10. in I. vol. Bar. in l. de pu pillo. S. ſiquis ipſi prætori. ff. de oper. nou. nunc.& Abb. in conſ. 69. in fi. in 1. uol.& in conſ. 29. col. fi. in 2. vol.& in conſ. 1. in 1. dub. eod. uol.& in conſi. ⁊72. ia fi. cod. uol. Ang. Areti. in S. a- ctionum, col. 3 3. in princ. inſt. de actio.& Feli. in c. quæ in eccleſiarum, col. 1 6. de conſt. Aret. in conſilijs Barb. in fi. in I. uol.& Barb. in conſ. ⁊1. col..& in conſ. 23. col. z. eo. uol. Alex. in l. ſi pa troni, col. 6. ad Trebel. Aret. in conſ. 78.& Feli. c. quamuis. de re iud. col..& in c. fi. col. fi. eo. tit. Alex. in l. ſi domus.§. de euictione. ff. de leg. I. bræpoſi. in tit. ſi uaſal. de feud. fuer. interpel. Ang. in conſ. 1 77. cum ſeq.& omninò Burg.in repet. capituli ſi uenditori, col. 7. de empt.& uendi. Summarium in l. Herennius. I. Caia. ſſ. de euic. Smptor in cauſa euictionis an teneatur appellari à ſententia contra eum lata. Fententia praæfumitur fuiſſe iuſté prolata. Pro iudice præſumitur. Bar. in l. Herennius.§. Caia. ff. de euiction. Bakr. in d.§. Caia, quærit utrum emptor t in cauſa euictionis teneatur appellare à ſenten tia contra eum latas et diſtinguit, vt ibi per eum. Tu uerò dicas, emptorem nunquã teneri ap- VV 4 pellare verſitem. ff. de vulga.& pupill.& in l. dequcta. ffad trebell.& in lum filio, col. 8. fl. de leg. 1.& De euictionibus. pellare quando ſentenria fuit lata præſente uenditore, qui eſt obligatus de euĩictione. iſtud ſuit egregium documentum Specul.in tit. de appellat. S. I.verſ. ſed nunquid emptor, ubi teſtatur ſe hoc in facti contingentia obtinuiſſe. quod perpetuò eſſe tenendum menti inquit Firmalin tra cta. de Epiſcopo, in 4. par. quarti libri q. 7. in fi. Bar. in eod.. in fi. colligit ex glo. ſententiamt præſumi fuiſſe iuſtè prolatam. Contra hoc uide tur urgere tex. qui iudicio meo eſt memorabilis, in l. furti, in princi. f. de his qui not. infam. ybĩ habetur, ſententiam, quæ irrogat infamiam, ſi ab ea fuerit prouocatum, non reddere infamem eum, qui eſt condemnatus. et quamuis ſententia fuerit confirmata tanquam iniuſtè fuerit pro- uocatum, tamen infamiam nou retrotrahi ad tempus ſententiæ, ſed tantum à die confirmatio- nis incipere; igitur non præſumitur pro ſententia prima: quia nullam uidetur habere uim,ſed eam reſidere in ſola confirmatione.& quamuis ibi tex. ſubiungit, ſententiam, à qua non fuitap pellatum, retrotrahi, tamen poſſet reſponderi, hoc procedere, quia is, qui nõ appellat, cenſetur conſentire ſententiæ, vt declarat Feli. in c. cùm inter, col. I. de re iudi.& in c. quod confiltatio- nem, eod. tit. cogita. et ad hoc Bar. documentum uide plenè tradita per Feli. in c. quoniam con tra, col. 2 1. cum ſeq. de probat. Barb. in conſi. 18. col. 3. in I. uol.& in conſ. 47. col. 2 5. eo. uol.& omnindò Alex. in conſ. 26 1. Quæritur, in lib. primi& ſecundi uol. vbi ait, neq; pro ſententia prę- ſami, quando fuit appellatum, neque pro ſententia arbitri quãdo fuit reclamatum, vt uidere eſt ibi in pe.col.& in conſ. 26 5. Viſo proceſſu eod. lib. vbi tradit de ſententia. maximè quando eſt lapſum tempus.& in conſ. 26 6. In cauſa& lite, eod. vol. vbi loquitur de ſententia arbitratoris, à qua fuit reclamatũ.& Bal. in conſi. 25 4. in 2. vol.& in conſ. 25 1. in 4. vol. vbi agit, quid ſit, quan do exceptio incompetentiæ opponeretur.& Ant. de Butr. in conſ. 14. col. maximè 5. vbitradit de ſententia arbitri, à qua reclamatum eſt.& Pau. de Caſt. in l. iiij.. condemnatum. ff. de re iud. Anch. in conſ. 7 3. in fi. Corn. in conſ. 24 3. col. 1 3. in 2. uol. vbi ait, quid in antiquis.& Bal.in cõſ. 2. Col. 2. in 5. vol. ubi tradit qualis ſit iſta pręſumptio. quamuis autem ſnĩa iuſtè lata eſſe cenſeat, tamen ſi pars, quæ eam obtinuit, confiteatur, illam iniuſtè fuiſſe prolatam, eius executionem pe tere non poterit, ſi ſumus in ijs, in quibus per confeſsionem poſsit aliquis ſibi ipſi præiudicare. Et ided iſta eſt bona cautela ne ſnĩa exequatur. Cæpol. in caut. 8. Item attende, ẽt ſi pro iudice t cõiter pręſumatur.hoc tñ non habere locum quãdo procedit iuris ordine non ſeruato: qm eo caſu contra eum pᷣſumitur. Corn. in conſ.ult. coj. pe. in 4. uol.& Crauet. in conſ. 73. Poſt nu. 10. Fummarium in l. ſi cum uenditor. ſf. de euitt. Hyporhecam adſé aduocare nudam poſſéſſionem. Bar. in l.ſi cùm uenditor. ff. de euictio. BAR. in d.. ſi cùm uenditor, ait, hypothecamft ad ſe aduocare nudam poſſeſsionem.& ided traditur forma concludendi in libello in hypothecaria. De hac re uide Bal in auth. contrà roga tus. in fI.. ad trebell.& practicam Papi. in forma libelli, quo agitur hypothecaria, col. 18. in gl in uoce, relaxandum.& Ant. de Fano in trac. de pignor.& hypothecis in 3. par. 8. par. nu. 104. Jummarium in lj. J. fôcius. ſfde uſur. Traclum futuri temporu ſhectat ad indicem. Bar. in l.).§. ſocius. ff. de uſur. B ARr. in d.. focius, inquit, tractumt futuri temporis ſpectare ad iudicem. vide Alexandiin conſ 5. in 1. uol vbi agit, an& quando ius futurum poſsit deduci in ĩudicio. Summarium in lin fieicommiſſi. f. nonnunquam, ſfde uſur. Dilatio quando gratia fidleicommiſſarij apponitur, frubtus ſunt reſtituendi. Bar. in l.in fideicommiſsi. S.nonnunquam. fl.de uſur. 1„ BaART. in d. l.in fideicommiſsi. S. nonnunquã, ait, quando dilatio gratia ris iln apponitur, fructus eſſe reſtituendos. Pro ampliatione huius tex. vide Alex. in l. cũ ex filio, col.. inl. paaane 4 Leupe bert ruemufy laguunmd — lafenaumn 63 Truſſ B91. adl rüprbmnenm hürenraign E'oldah ARucnülghä girdtancone uionreidcide dsnnodi 1 Winendle mwd wamd Narmühc culamdbds dir incc 3 Pxinend probadgg Jcolin cept Kinc ila enim( cbia Princ K4 kddeun lührceg eirconpe d.Abdnc. ſadlin n 3. cal col ddid gern bncogr 1 „. lldäghl kre guadgurügn »l.de reiud Anc enetraditaderelllen, * aReüliug 1 ditdecrxen Nura bi lcutur deſmutd 9.251 in4 dena tr.m con(14cnnn it in liü Kconcermn 0lrbi ait quidnanui amuis atemfitiheg. tefuiſe proemtae nem poßit 1Mud in caut. 8.ltepær ocedit iurĩ ot uol.&Cranc Keuult. euictio. gocareruin Debac reiid le 900 agtuu 471„ 2 8 vypothecsſf O o1 8 X½ Deuſuris. 341 inl.fideicommiſſar. ũ.ß. in fi ff. ad Trebell.& de hac re ſcilicèt quando fructus ueniant in reſti. utione fideicommiſsi, vide regulam cum fallentijs apud Ang. in conſ. 331. FJummarium in! ſi ſtipulatus ſfde uſur. In ſiipulatione rem dari, es in flipulatione rem tradionon ueniunt fructus. Bar. in l.ſi ſtipulatus. ff. de uſur. sin ſtipulatione t rem dari,& in ſtipulatione rem BARr. in d.1ſi ſtipulatus, inquit, quamui tradi, non ueniant fructus, tamen ſi iungantur ſimuheo caſu habendam eſſe rationem fructuũ: ſed ſi contractus uenditionis præceſsit, ſecundum eum iudicari.vide Imol.in conſi. 10z. col. 4. & 5. Alex. in l. M Iles.§. decem.ff. de re iudic. ubi declarat hanc regulam, quomodo ſtipulatio in- telligatur ſecundum naturam contractus præcedentis. Jumwmarium inlcum de in rem uerſo f.de uſur. Ex duturnaprætatione uſurarum præſumitur contratta obligatio ſuper uſuris& quomodo. Cauſa alimentorum E cauſa dotis à pari procedunt. Fle qui ſe fundat ſuper ſolo curſu temporis ſatu probat, quando adducit tantum tempus, quod excedit memoriam hominum. Conſuetudo quomod probari debeat. Liheratio inducitur ex ſolo curſa temporis. Ex diuturna præſtatione probari titulum legitimum, quem aliquis adducit. Jle, qui utitur, debet allegare titulum,& quòd utitur tanquam iure ſuro, alias ſeruitus nõ probaretur. C onſuetudo tanti temporis cuius initij non extat memorias probatur ex curſu decem annorum. Rufticus ſi ſoluut nuhi unum par caponum omni anno, utrum teneatur pro futuro tempore. Bar. in.cùm de in rem uerſo.ff. de uſur. BAx r. in d.l. cùm de in rem uerſo, ſic ait in ſumma. ex diuturna præſtatione uſurarum t præſumitur contracta obligatio ſuper uſuris,& ſuper ſorte, quatenus eſt neceſſe ad illam præ ſtationem redigendam, importat præſtandi neceſßsitatem. circa iſtam. l.vide Abb. in conſi. 74. in 1. vol. Iaſ.& alios in l.ſi certis annis. C. de pact. Alex. in conſi. ultimo in 4. volu. col.5.& Soci. latè in conſi. 145.in t. vbi ait etiam hanc.l.non habere locum in ruſtico. tamen contrarium in- uit Alex. in conſ. 1 22. in 4. vol.& de materia huius. l. uide Alex. in conſi. 78. in fi. in 6. vol.& Jaſ. in§. præiudiciales, col. 1 5.ᷓ cum ſeq inſt. de acti.& aliquid per Dec. in conl. 275 verſ. ſed prædi- ctis non obſtantibus.& Beli. in c. ueniens, in 4. notab. de teſti.& Soc. regulam 1 82. Bar. in ead. l. col. z. inquit, cauſam alimentorum, t& cauſam dotis à pari procedere, ſed dicas immo unam alteri præualere ſecundum Cyn.in l non omni. C. de adminiſtrat. tut. in fi.& vide Alex. in l.j. col. 3. ff. ol. matr. ubi concludit fauorabiliora eſſe alimenta dote,& ibi Soc.& Iaſ.& cauſam dotis fauorabiliorem eſſe quàm alimentorum, ait Abb. in c. peruenit, in 2. notab. de ar- bitr.& in c. quintauallis, col. ⁊. de iureiur. Bar. in cad.1. col. 3.verſi. videamus, tradit eum, qui fundat ſe ſuper ſolo curſu temporis, t ſatis probare, quando adducit tantum tempus, quod excedit memoriam hominũ. vide Abb. in cõſ. 7. col. 4. in ſecundo dubio in 2. vol.& in conſi. 26. cod. vol.& in c. cùm ex officij, col. 5. de præ- ſcript.& in c.peruenit, de cenſi. ubi plenè agit de his dictis Bar. Ana. in conſi. 3 5.& ibi addita. iſta enim conſuetudo cuius initij non extat memoria in contrarium habet uim priuilegij con- ceſsi à Principe cum clauſula ex certa ſcientia. laſ.in l. de quib us. fl. de legi.& in l. quominuũs, nu. 24. ff de flumin. Alex. in conſi. 6. in I. vol. Soc. in conſi. 181 col. pen.& in conſi. 187. in 1. uolu. Feli. in c. de quarta, col. 1 5. de præſcrip.& in c. cuùm nobis, eod. tit.& in c. cùm contingat, nu. 1 5. de for. compet. Dec. in conſi. 406. hoc tamen limitatur non habere locum in exercente incapa ce. Abb. in c. quanto, de conſuet. Alex. in conſi. 70. in 4. vol.& Feli. in c. dilecto, de teſti.& in c. cauſam. nu. 3. de præſcript. Quomodò autem probari f debeat iſta conſuetudo, uide Alexan. in conſi. 16. col. q. in 5. vol.& in conſi. 17 3.in 6. vol. Kaph. Cuma. in conſi. 76. Dec. in conſi. 5 86. &omnindò Bertachinum in tract. de gabellis, in 2. par. nu. 28.& huius cõſuetudinis tanta eſt uis & poteſtas, ut non tollatur à ſtatuto quamcunque conſuetudinem excludente, ſecũdum Alex. in d. De vſuris. in d.conſi. 16. col. antep. in 5. vol.& Feli. in c. dilecti, col. pe. de maior.& obedi.& de hac mate. ria uide Feli. in c.aſcendentes nu. 1 2. cum ſeq. de præſcript. Abb. in conſ. 6. in 2. vol.&— in conſi. 21. Mari. Soc. iuni. in conſ. 49. nu. 23.& in conſ. 76. nu. 9 3. ubi ait, conſuetudinem düse non reijci propter clauſulam, non obſtante lapſu temporis. ane 5 Bar. in ead. l.& col. ſubiungit, liberationem f induci ex ſolo curſu temporis, quando ius com. mune non reſiſtit:& ſic creditor non petendo debitum per decem annos amittit jus ſuum yi de Alex. in conſi. 6⁰. Stantibus his. in 4. vol.& in conſi. 74. Viſo titulo quæſtionis, in 5. vol R 5 in conſi. 1 1 7. In caſu propoſitæ conſultationis, col..vbi decidit pulchrum caſum. Atrendoen * men quia in actiomibus perſonalibus poſſeſſor malæfidei non præſcribet ſecundum com 9 ut per Antonium de Fano in tract. de pignoribus& hypothec. in ſecundo membro ſextæ* nu. 28. quam tamen limita ut ibi per eum. Contrarium autem ſcilicèt immo malęfidei Has ſorem poſſe præſcribere ſentit Soc. in conſi. a0. col. fi. in I. vol.& iſta eſt materia. c. f. de e pro cuius intellectu. uide Raph. Cuma. omnind in conſ. 90.& Thomam Ferratium in d 6. & Mari. Soc. iuni. in conſ. 1 45. nu. 64. 39 6 Bar.in ead. l.& cad. col. ver. veniamus ad tertium paſſum, dicit ex diuturna t præſtatione pro bari titulum legitimum, quem aliquis adducit. Quomodò ex poſſeſsione titulus præſumatur uide laſ. in l.j. C. qui admit.& in]. ſi certis annis. C. de pact. Bar.ibi paulòpoſt, tradit memorabile illud documentum, ut ſufficiat alicui titulum allegare, illumque probare per confeſsio nem decem annorum, in ſeruitute diſcontinua:& ſiea per tan tum rempus uſus ſit ſciente& patiente domino dicatur probaſſe titulum.& iſta opinio Baro † li eſt communis tam canoniſtarum quam legiſtarum. Paul. de Caſt. in l.ſeruitutes, col.ſ.ff,qde ſeruit. Pro q ua Alex. conſuluit in conſ. 113. in 1. vol.& in conſi. 50. col.fi.in 3. vol. ubi declarat, 7 neceſſe eſſe omninò ut ille, qui utitur t alleget titulum,& utatur tanquam iure ſuo, alioqui ſerui tus non probaretur. Dec. in. ſi certis annis, quem uideas omninò. C. de pact.& ibi Alex.& laſ. Feli. in c. de quarta, col. 14.& ſeq.de præſcript.& in c. accedentes, eod. tit.& aliquid in c. in cau- ſam, eod.tit. Kom.in conſ. 10 9.in 2. dub. Aret. in conſi. 70. col. z2.& in conſ. 108. col. fi. Adde ad 8 præcedentia etiam conſuetudinem t tanti temporis, cuius initij non extet memoria, probari ex ſolo curſu. x. annorum, ſi tamen allegatur,& deducitur, ſicut& de titulo prædictum eſt, niſi con trariũ ab aduerſario probaretur. Alex. not. in conſi. 42. in 6. vol. Cæpol.in tract. de ſeruit. jruſti. præ dior. in tit. de aquæductu, inter numerum 5 5.& 56.& omnind uide Feli. in d. c. de quarta, in ter numerum 50.& 5 1. de præſcri.& ad ea, quę deinde ſubiungit Bar. in hac. l. col. 4. diſtinguen do ut ibi per eum, vide Barb. in conſi. 3³ 5. col. 7. in 2. vol. Alex. in conſi. 1. in 5. vol.& Abb. in cõſ. 6. in 1.dub. in 2. Vol.& Alex. in conſ. 2 50. in lib. primi& ſecundi vol. ubi ait hoc Bar. documen- tum de x. annis, à multis reprehendi,& illud non audet affirmare. 9 Bax. in ead. l.in fi. quærit, ſi ruſticus t ſoluit mihi omni anno unum par caponum, utrum tenea. tur pro futuro tempore.& diſtinguit, aut allegatur titulus, cuius uigore dicatur facta iſta ſolu. tio,& eo caſu ex iſta præſtatione præſumitur titulus& obligatur etiam pro futuro tempore: aut fuit ſimpliciter facta ſolutio,& tunc præſumitur donatio,& de cætero non obligatur. Hoc idem refert& ſequitur Alex. in conſi. 2 50. in fi. in libro primi& ſecundi vol.& in J. qui in alie- na. col. 4. verſi. item inferebat hic Angel. fl. de acquiren. hære. ubi tradit nonnulla ſcitu digna in propoſito caſu.& Beli. in c. cùm. M. Ferrar. colu. 4. de conſtitu. aliquid in c. ex parte, in pnncip. de teſti. in c. cùm ueniens, col. 2. eod. tit.& in c. cùm Bertoldus, de re iudic.& in c. ad apoſtoli- cam, de ſimon. Summarium in l.mora fieri. fde ufur. r Fiſatuto cauetur inſlantiam quinque menſibus perire, ubiper actorem non ſietit, an ſufciat ſi ſcmel fuit interpellatus, ut perpetuò uideatur ftetiſſe per iudicem. Bar. in l. mora fieri. ff. de uſur. Ap iſtum tex. uide aliquid apud Barb. in conſi. 7. col. 16. in 2. vol.& Curtium in conſi.39. 1 col. 3.& dum Bar. quærit, ſi ſtatuto cauetur, inſtantiamf quinque menſibus perire, ubi per acto- rem Taunuulugt 1 IMh nnwc haderenher Hesdche 1 bunnfüm 1 Bunn Ik fmmämimge hmoctvobdüd vrüunrehe eſetre c naäcadi üesNanb üömeRa dodisCen peteunnggl incl dlü : Luluyn 1Ianr. nonem ſid promililer duod cer, bmm uai U ind n 1f—, el 2 3 terämmn W0 er polcbind in 3 4. umrfdein lrinn leruinne dienneute Prodaffertun.Äi baulde Cakullaag a conſ.ſo colängnt Cutaturtmqumiru Somnind.Coad cedentes, codnii 00. col.. Kinchd us initij non errr Icut& de druir in 6. vol Cæpin K omnino uien 8 er 41 17 r ſobiungit Bæse 68 * ddb, Dre- ub. mim 1 Jauidcd 1 1 De vſuris. 34 2 rem non ſtetit, an ſufficiat, ſi ſemel fuit interpellatus, ut perpetuò uideatur ſtetiſſe per iudicem? & dig ſufficere unicam interpellationem. idem ait Bar. in J. Titia Seio. S. uſuras. ff. de legat. 2.& X Ang in conſi. 3· 3. Statutum, colu z. Tamen“ communis opinio uidetur eſſe in contrarium, ut immo non una tantum interpellatio, ſed multæ requirantur. vide Iaſ. in l.properandum. S. ſin au tem alterutra. C. de iudic.& Alexan. in l.de pupillo. S. ſi quis prætori, col. 2. ff. de oper. nou. nũc.. & in conſi. 1 9.in fi. in 1. vol. Phili. Franc. in c. ex ratione, col. 4. de appell. Aret. circa primam op- poſ. Bar. in J. qui Romæ. S. Seia. ff. de uerb. oblig. In dubio autem inſtantia præſumitur magis cul pa iudicis, quàm rei perijſſe. Alex. in conſ. 42. col. 4.in 3. vol. — Summarium in l.uideamus. Sſi actionem. rde ufur. Fruttus a tempore moræ peti poſſé, ut intereſſeonon autem ut fructus. Bar. in J. videamus. S. ſi actionem. ff. de uſur. BaARr. in d. S. ſi actionem, ait, fructus t àtempore moræ peti poſſe, ut intereſſe, non autem ut fructus. vide Alex. in conſi. 149. Viſis& diligenter, col. 3. verſ.ex prædictis, in libro primi& ſecundi vol.& Curt. in conſ.3 9. in 2. dub.& an& quando fructus debeantur ex tempore moræ uel litis conteſtatæ, vide Alex. in conſ. 1 27. in 6. vol. Jummarium inl. cum quidam. S. diuus. frde uſar. Taciturnitas longi temporu tollit actionem perſonalem competentem ad uſuras. Lucubr. in l.cũùm quidam. S. Diuus. ff. de uſur. BARI. in hoc. S. Diuus, nihil ſcribit, tamen ex eo colligitur, taciturnitate t longi temporis tolli actionem perſonalem competentem ad uſuras. Declara hunc tex. ut per Alex. in conſ 39. in 6. vol.col. 4.& latius per laſ.in§. fuerat, inſt. de acti. Summarium inl. u pecudam. ſf.de uſar. Homo eſt finis omnium produtᷣtorum. Bart. in l. in pecudum. ff. de uſur. BANr. in hac.. nihil dicit, tamen iſta eſt memorabilis lex, ex qua colligitur, hominemteſſe finem omnium productorum. vide etiam text. in l·ij.ff. de ſtat. homi. Hoc autem cõtingit, quia homo eſt nobiliſsima creaturarum, cum angelis enim participat reſpectu animę rationalis, cum brutis uerò reſpectu corporis,& animæ ſenſitiuæ,& cum lapidibus habet eſſe, cum plantis ui- uere, ſentire cum brutis,& intelligere cum ipſis angelis. Hæc Abb. in c. firmiter, de ſumm. Tri- nit.& fid.cat. ubi etiam docuit quare eſt, quod Deus creauit bruta, antequam crearet hominem qui eis præeſt,& affert tres rationes ut ibi per eum.& de dignitate hominis uide bonam gl. in auſtiſsimè.ff.de ædilit. edict.& ideo quia homo cum omnibus creaturis participat, appellatur omnis creatura, cui Dominus prædicandum eſſe euangelium pręcepit, ut ait Greg. in omel. ſu- per euangelium pentecoſt.& in ea attenditur reuerentia cęleſtis pulchritudinis, ſecundũ Abb. in c. ſi quis; de furt. per tex. in.ſi quis in metallum. C. de pœn. Jummarium in l.rutor. C. Luciur. ffde uſur. Creduor non poteſt cogi accipere parricularem ſolutionem ſi debitum eſt ex una cauſa tantum. Bar. in J. Tutor. S. Lucius. ff. de uſur. BAR T. in d... Lucius, colligit ex tex. creditorem t non cogi accipere particularem ſolu- tionem, ſi debitum eſt ex una cauſa tantúm, alioqui uerò ſi ex pluribus. Limita hoc niſi debitor promiſiſſet ſe in pluribus uicibus eſſe ſoluturum. text. eſt& ibi Bar. in Lutique. S. ſi quid. f. de co quod cert. loc. Jummarium in.j.frde probat. 1Gentem largiu⸗ accipi, quam genus. X Bar. in l) ff de probat. ART. in d.lj. inquit, gentem t largius accipi, qudmn genus:quia genus accipitur pro agna tione, ſed gens pro agnatione& cognatione. vide pulchrè Barb. in conſ. ⸗ 7.in 2. volum. Alex. De probationibus. Alex. inl. ex facto. S. ſi quis rogatus, col. 1 9. ff.ad Trebell.& in§. fi col. 2.& tex. in c. eam te, d ſcript. Cap.in conſi. 82.& quomoddò probetur aliquem ex deſcendentibus Seagmatione ere. Aret. in conſi. 3 7. in 2. dub. 5 uide Jummarium in labea parte: ſf.de probat. 7 Naatina iuris quomodo probari debeat, Bar. in l.ab ea parte. ff.de probat. 1.. B AMr. in d. l. Ab ea parte, tradit quomodo aliquis negatiuam t iuris probare teneatur.yj. de Feli. in c. in præſentia. col. ,de probat.& in c. teſtimonium, de teſti.& Barb. in conſi. 88. ool maximè 7.& ſeq. in 3. vol.& an& quomodò quælibet negatiua probari poſsit, vide Abbin 1 cùm eccleſia, de cauſ. poſſ.& propriet.& per Martinum de Fano in tract. de negatiua probäd. Summarium in lcirca. ſfide probat. 7 1 Onuur probandi imcumbit ei, qui non eſt in quaſi poſſſſone. Reus quando ſuſcipit onuus probandi ad hæredem pertinet. Bar. in J. circa. ff.de probat. 1 Baxr. in d.. circa, inq uit ei incumbere t onus probandi, qui non eſt in quaſi poſſeßione. De hac re uide doct. maximè Alex. in J. ſi prius. col. 1 4. ff. de oper. no. nunc. Soc. in conſi. 39. col 1. in 1. vol. vbi loquitur de eo, qui aſſerit ſe eſſe legitimum,& non eſt in quaſi poſſeſsione ſegiti mitatis.& Feli. in c. cùm cauſa, de re iudic. Bar. poſteà ſubiungit, reum, qui probandi onus futce. pit, libi non præiudicare. vide Dec.in l. qui accuſare. C. de eden. Limita tamen hoc Bar. docu. mentum non procedere in actore, quia perderet cauſam eo non probato, ad quod ſe aſtrinxe- rat. Bar. in l.j. S. item quæſitum. ff. de aqu. quot.& æſtiu. iunctis ijs, quæ ibi poſui. Item limita niſ reus in ſe onus probandi ſpecialiter ſuſcepiſſet animo releuandi actorem ab onere probandi, ſecundum Bal. in d.l. qui accuſare, tamen ibi uideas Dec. ut prædixi. Rurſus limita niſi actoris intentio eſſet fundara,& reus aſtringeret ſe ad plura probanda, quia eo caſu probare omniate- neretur, ſecundum Bar. in J. diuus, col. fin. ff. de re iudic. ubi declarat quando aliquis dicatur ſe aſtringere.& ibi lacol. 17. uerſi. quartò circa prædicta.& circa iſtam gl. uide Iaſ. in§. actionũ, 2 col. 2 1. in gl. fi. inſt. de acti. Attende tamen quia quamuis quando reust ſuſcipit onus probandi, hoc modo actor per accidens efficitur, eum tamen rei priuilegia retinere,& in paribus proba- tionibus ipſum debere abſolui. Dec.in c. ex literis, col. 2. de probat.& Ang. de maleficijs ſuper voce, De anno præſenti. col. 4. quæſt. z. col. I.& de illa clauſula, non aſtringens ſe&c. de qua agit Bar. uide Bar.& Iaſtin d. l. diuus. ff. de re iudic. Alex. in conſ. 121. in c. vol.& in conſ. 6. in 3. vol. Eeli. in c. licet cauſam, col. 24. ver. 10. limita, de probat.& in c. cùm cauſa, col. z. de re iudic. Dec. in conſ. 3.& laſ. in§.pen. col. 20. inſt. de acti. Jummarium inl cum de lege. ſde probat. r(um a lege halcidia quæritur, onus probandiad hæredem pertinet. Bar. in l. cùm de lege. ff. de probat. B Kr. in hac.l.cum de lege, nibil dicit: tu uerò ex ea collige, cuùm de lege falcidia t quæri- tur, onus probandi ad hæredem pertinere. De hac re vide Raph. Cuma. in conſi. 1 80. col.. & omninò laſiin conſ. 3 4.in 1. vol. ubi multas attulit limitationes ad hanc. l. quas tamen refellit dicens gl. iſtam indiſtincte procedere. Summarium in l. ſi clirographum. ffde probat. r Quando chirographum reperitur cancellatum apud debitorem, eo caſu liberatio præſumitur. Bar. in.ſi chyrographum. ff. de probat. BaRr. in hac. l. ſi chyrographum, nihil ſcribit, ſed ex ea colligunt doct. quando chyrogra⸗ 1 phum reperitur t cancellatum apud debitorem, eo caſu liberationẽ præſi umi.Limita prælum- ptionem hanc non habere locum in perſona domeſtica, apud quam reperitunut declarat kel. inc. coram, col. pe. in fi. de off. deleg. Jummarium inl. cum de indebito. ſede probat. Præſcriptio in geSnere tollitur à praſtriptione in ppecie. 1 Erguigute raragünn Fiwnenidge dincrlöac. cäüf ; Mukkedl y eüh maadlkqowm ʒenwann- Kdecondiadeh. umacetereſc eaurſenikel namo d 4 d. Mrer ſneiſtcke Klin dlde Baäliwes mcumbat. cicadlet conl. gz Bariin ead 4 3 9 0. 0 4 2 4 Todat da. de dand’quinmeki 1 eoperonne n mXdon cnguünc Rerereum guündan de eden Limtara neo nonpdnnämi uncts squeibiglile dleuand acdren ure- ut prædin. Arümm ban Ga quuedclit udi declaxx qunin & citca iſtmgus- quando re,st9g nuilegia retit de probat 809 6 1 — — räl chauſula nonſ . aconſ.121.1A —„ at.& In c. CMmce Ce probat. at. obat. e 3 wmadl — m ndeRqACIA S De probationibus Tuꝛor, qui in aſſumptione tutelæ promiſit redaere integram rationem adminiftrationis, non cenſetur re- nunciare legato ei de yrædictis facto. Duæ excepriones contrariæ in eodem iudicio poſſunt proponi= ha Anpetens abſolutionem ab excommunicatione cenſéatur ſateriſé&ſſe ecommunicatum. Jlle qui ſoluit indebitum, ad duo probanda compellitur Bar. in l. cùm de indebito. ff.de probat. BARNT. in d.l. cũm de indebito, in princ. ſic ait in ſumma. Præſumptio t in genere tollitur à præſumptione in ſpecie. Adde hoc uſque adeò uerum eſſe, ut etiam per actum contrarium ex interuallo factum non cenſeatur primo renunciare. Alex. in conſ. 27. Attentis narratis, in 3. vol.vide ad hanc.l. Alex. in conſi. 1 1 I. eod. 3. vol. col. fi.& in conſ. 1 20. col. pe. in 5. vol.& in cõſ. 142. col. pe. eod. vol.& in conſ. 1 44. col. 2. eod.. vol. ubi ait magis præſumi errorem quàm do- nationem.& quid magis præſumatur, vide apud eundem Alex. in conſ. 80. in 3.volu.& in conſi. 114. col. 2. od. 3. vol.& in conſ.3 3. in 5. vol. ubi agit, an& quando per actum contrarium cen- ſeatur aliquis renunciare priuilegio immunitatis,& in conſ. 16 4. eod. vol. ubi tradit, tutorem t qui in aſſumptione tutelæ promiſit reddere integram rationem adminiſtrationis, non cenſe- ri renunciare legato ei de prędictis facto, etiam ſi de eo præſumatur ex aliquo notitiam habuiſ- ſe.& quòd huiuſmodi error uincat præſumptionem ſcientiæ, uide Abb. in conſ. 24. in fin. in 2. vol.Soc. in conſ. 1 95. in fi. in I. vol.& omninò ad materiam huius. l.& ad ea, quæ hic tradit Bart. de negariua, uide Alex. in conſ. 8 3. in I. vol. ubi etiam tradit, an dominus in pœnam incidat pro pter negationem factam à ſuo procuratore. Et circa id, de quo hoc in loco agit Bar. ſipræſum- ptionem in genere tolli à ſpeciali pręſumptione, vide Alex. in l. ſi prius. in fi. f de oper. nou. nũc. & in conſi. 6 2. col. pen. uerſi.& dicit Bal. in 3. vol.& in conſi. 77. col. 2. eod. volu.& in conſi. 28. col. 3.in fi. in 5. vol. ubi ponit exemplum. vide tex.& ibi Abb.& alios. in c. literas, de præſumpt. Bar. in hac ead.l. in ſecundo notabili colligit ex iſto tex. duas exceptiones t contrarias in eo- dem iudicio poſſe proponi, reprobata opinione Dyn. in c. nullus pluribus, de regul. iur. in 6 Ad de tu Dyn.ibi in ſpecie tenuiſſe, eum, qui ſolutionem allegat, cenſeri tacitè confiteri debitum præceſsiſſe, quamuis Bar. ubique contrarium ſentiat per iſtum tex. qui nihil facit pro eius inten tione, immo contrarium probat ſecundum Iaſ. in l. Iulianus uerum, col. 6. uerſ. circa ſecundum. ffde cond. indeb.& quamuis Alex. in conſi. 1 8 3. in 6. vol. col. fi. uideatur ad hanc Bartoli ſenten tiam accedere, ſcilicèt, eum, qui ſolutionem allegat, debitum non confiteri, tamen contrarium uidetur ſentire in conſ. 1 85. col. pe. eod. 5. vol. de qua re vide Beli. in c. cùm uenerabilis, inter nu merum 10.& 11. de except. Iaſ.in l.decem. nu. 48. ff. de uerb. obli.& in Ij. nu. 4. ff. de oper. nou. nunci. Ad rem facit illa quæſtio, an petens t abſolutionem ab excommunicatione, cenſeatur fateri ſe eſſe excommunicatum? de qua agunt Abb.& alij in c. cùm dilectus, de ordin. cogni.& laſ.in d.. decem. Ex prædictis infert Bar. ad quæſtionem, ſi aliquis negauit ſe hominem occidiſ- ſe,& ſi hoc apparet, dixit ſe hoc ad ſui defenſionem feciſſe, ut audiarur, cùm ſibi probandionus incumbat. De hoc Bar. documento uide aliqua apud Feli. in c. paſtoralis, col.. de except. verſ. circa dicta,& Iaſ. in l.]. colu. fi. C. de furt.& Abb. in c. is qui de ſolut.& in ſimili caſu vide Alex. in conſi. 8 3. in I. vol. Bar. in ead. lkiin 3. notab. ait, eum, qui ſoluit t indebitum, ad duo probanda compelli. ſ.indebi- tum eſſe,& ſe per errorem ſoluiſſe. vide plenè Alex. in conſ. 83. in I. vol.& in cõſ. 144.in 5. vol. ubi ait, hoc procedere non ſolum in ſoluente, ſed etiam in promittente,& non ſolum in eo„qui tractat de damno, ſed etiam de lucro.& limita ut per Pau. de Caſt. in conſ. 80. Suimmarium in d.l.cum de indebito. I ſéd hoc. ff.de probat. Promiſſioni factæ ſine caufa non ftatur. Bar. in d.lcum de indebito. S. ſed hoc.ff. de probat. BaART. in d. l. cum de indebito. S. ſed hoc, ſic ait in ſumma. Promiſioni t fadiæ ſine cauſa non ſtatur. quod intelligunt quidam in promiſsione ſimplici non continente ſtipulationem, alioqui illa promiſsio uim donationis haberet. hæc ille. uide ad iſtum tex. Alex. in l. ſi diuortio. 6 ff. de De probationibus. ff de uerb.oblig.& quæ poſui ad Bar. inl. ij. õ. circa. ff. de dol. excep't.& Alex. in conſi col in 1. vol.& in conſi. 8*. cod. vol. ubi multa affert exempla, quando confeſsio dicatur uun 2 * tinere.& in conſi. 9. col. pen. in 5.vol.& in conſi. 11 8. col. 2. in 4. Vol. ubi ais communenn 60 eſſe ut talis promiſsio non ualeat etiam in uim donationis.& dicit eſſe gl.ſing. in Lgenerdh 1 in uoce, cauſam. C. òe non num. pec.& in conſi. 1 3. in r. vol.& Barb. in conſi. 27 col penul n.. vol.& an huſumodi promiſsio facia ſine cauſa faciat ſemiplenam probationemè vide laſinr 3 l.admonendi, col. 6⁷. ver. quid in confeſsione. f. de iureiur.& materiam huius.§. latè& whi. dine tradit Feli. in c. ſi cautio, col. 1.& ſeq. de fid. inſt. ad quem ſemper eſt recurrendum. 5 Summarium inl. DProcula. ff. de probat. 1 Fideicommiſſi remiſſio præſumitur tribus concurrentibus. Bar. in I. Procula. ff.( de probat. 1 Bakr. in d.. Procula, ait, tribus concurrentibus præſumi remiſsionemt fideicommißi:q quibus ibi per eum habetur. ſed an hæc tria debeant ſemper concurrere, uide Alexan.in! 94 dotis, col. 4. ff. ſol. matr.& in conſi. 46. in fi. in I. vol. ubi ait, neceſſariam eſſe raciturnttewen er longum tempus, crebram rationum redditionem,& coniunctionem ſanguinis. vide eunchm Alex. in conſi. 5 3. in fi. in 4. vol.& Rom. in conſi. 14 3.& in conſi.5 17. co. 5. Barb. in c. cùͦm. M col. 1 2. òe conſt. aliquid per Feli. in c literas, col. 5.de præſump.& Dec. in conſi. 79. in 2. dub 8 doct. in l. qui Romæ.. duo fratres. ff. de uerb. oblig.& declara hanc.l. Procula, ut per Socin cöf 23.Col. 3.in 4. Vol. per Alex. in d. conſ. 5 3. in fi.& Mari. Soci. iuni. in conſ. 1 2 8. nu. ⁊ 26. cum ſeg. uide quæ poſui ad Bar. in l.libertis. S. 1. de alim. lega. Jummarium inl. qui teftamentum ſf.de probat. 1 Quando aliquis alteri legat ut debitumNille non capiet ðt debuum, ſed ut legatumo niſi debitum prohet. 2 Furer uiuos fraus nonpraſumitur ſt aliquis conféſſus fuiſſet ſ habuuſſe à filio ſpurio. Bar. in J. qui teſtamentum. ff. de probat. 1 BaARI. in d.J.qui teſtamentum, ait, quando aliquis alteri legat t ut debitum, ille non capiet 2. ut debitum, ſed ut legatum, niſi debitum probet. De materia huius. ln uide Bar. in. ſi fortè. ff. de caſtr. pecul. latè Soc. in conſi. 65.in I. vol.& in conſi. 66. col. 2.& in conſi. 96. Alex. in conſi. 55. in 1. vol.& in conſ. 1 8. Conſideratis, in 3.vol.& in conſ. 10. col. 2. eod. vol.& in cõſ. 1 8. eod. vol. ubi citat hanc. l.& in conſ. 5 5. col. 2.& in conſ. 1o. in eod. 1. vol.& omninò uide Ang. in conſi. 341.& Raph. Cuma.in conſ. 3 1.& Dec. in cõſ. 20. Cut autem non ualeat iſta confeſsio, de qua hic agitur, vide Bal. in l. deo nobis. C. de epiſcop.& cleric.& Alex. in conſilijs pauldante citatis. Rom. in conſ. ⁊16. Card. in conſ. 144. colu. fin. Aret. in conſ. 63 Bal. in conſ. 496. in 2. volu. ubi ponit pulchrum caſum,& in cõſ. 35 2. in 3. vol. ubi loquitur in confeſsione facta inter uirum& uxorem conſtante matrimonio,& in conſ. 471.in 5. uol. ubi Ioquitur de proteſtatione, quam fa cit mulier conſtante matrimonio etiam cum iuramento: quòd inſtrumentum factum à marito de dote recepta erat ſimulatum. Pau. de Caſt. in conſ. 1 1 8.& omninò uideas Soci. in d. conſ. 96. col. 4. in 1. vol.& aliquid per Fulg. in conſ. 42. Bar.in d.luerſi.& nota iſta glinquit, gliillã reprehendi quatenus ait inter uiuos t fraudem nõ- præſumi, ſi aliquis cõfeſſus fuiſſet fe habuiſſe à filio ſpurio;& rectè, quia immo facilius fraus prę *ℳ⁵ ſumitur inter uiuos, quàm in ultima uoluntate. Bar.in iſi is qui. ff.de uulg.& pupill.& gl. hanc“ I 1I communiter eſſe damnatam teſtatur Alex. in conſ. 18. in 3. vol.& Dec. in conſ.3 11. Jummarium in lſi arbiter: fide probat. Quinque testes de auditu fidem faciunt. Lucubr. in. ſi Arbiter. ff. de probat. BANT. in hac.Jiſi arbiter,nihil dicit. Tu uerò attende gl. ibi. dum ait, quandoque teſtest de auditu fidem facere.& uide Aret. in conſi.37. Soc. in conſ. 39. in i.uokubi ait, teſtes de auditu probare in antiquis probationibus.& an& quando probent, vide Feli. in c.tam literis de teſt. Illud autem in propoſita re attende perpetuò, quamuis teſtis de auditu commumitet non pro⸗ bet, tamen præſumptionem facit, quæ transfert onus probandi in aduerſarium. Iſtud uirciai aureu aſabmumnu, Dallditaund uumtbe Srlaimao T ſban N mgh 2 len mrlitguini nunefegruleg tinecimted.6 Kidesdlcinl irnxmnuru olaneh aumäigpnd Rawea- nnüc meipega lüen benre:Kide Abbinden uboryroſii cericjdeing bellßechnu ſedeinaipa nunuteſtten udgerlong müiadcug mmchpom linaa ennege un dll erRäüne d 1 us. bole except.. end au n De teſtibus* 3 4 4 1 4 1 Coh„. 1 w. ki aureum Archid. ad quem Rom.& Alex. acceſſerunt, ut refert& ſequitur Curt. in conſi. 69. nu. §. Kdici e 4& Mari. Soci. iuni. in conſi. 69. num. 17. An autem ualeat teſtimonium illius, qui dicit ſe audi- 4 d 48. 4. 1... 11*. AKDad nad uiſſe ab aliquo, quem non uidit, ſed cognouit, quia notam illius uocem habebat? vide Cæpol, d ar 4 dar. Denanrohnth jn cautel. 231. D. Kma baim Summarium inl. teſtium ſf.de teſl. X M 1 Teſti, qui eſt in dignitate, magis eſt credendum quam ei, qui non eit in Aignitate conftitutus. 2 Teftibus nobilibus magis eft credendum, quam alijs. 3 Honorem maiorem cenſetur habere is, qui maiora habet ſipendia.— 1 4VDſque aded creditur boneſiæ perſõnæsut eius crimen magis errori quam dolo imputetur. Tohimonium clerici uel ſacerdotis præualet teſtimonio ſecularis&& laici. 1 remlömnemttn 6 Testis inimicus repellitur à teſtimonio,& quando.&] nu. 7. mder chne— 3 1... 8. de CDnn dragite 7 Jnimicus meud eſſe praſumitur, qu cohabitat cum Seo do-Hud 4 ecellaramelt u* Quis præaſämitur eſſe inimicus illius, contra quem teftimonium tulit in cauſa capitali. Legatum per füperuenientes inimicitias an intelligatur reuocatum. ncoal.ſ rgc.ſt 12 In materia teſtium non poteſ dari certum& muariabile documentum. 1 8*): R0 4 3. rlump Deriun 72 Teſêis dicens non ueriſimilia, non probat. Quod dictat a ue riſimili babet imaginem ſalſitatis. 1 . dum ſdatlatmal , ſcaA TLunpheg Oabuse A fuulo punh. 7 1 Drobat .pPrOD. 1 Ae Men legat Wcedmr — AN LIAae; Aterla huusdea n„In COl. 2.& 10 COnl- 2g dil 8. Komin l 1 Brobationes eg conietturæ ueriſimiliores cæteris praferuntur. Teſtes, qui dicunt per eundom præmeditatumque ſermonem, an probent. Bar, in l. teſtium ff. de teſti. Abb. in d. c. 1.& honorem f maiorem cenſetur habere is, qui maiora habet ſtipendia, uel quem labor prolixior fecit anteire, ut eſt tex. not. in l.nemo. C. de offic. mag. off. quem citat Abb. in c. clerici, de iudic.& homo uilis dicitur eſſe quilibet dignitate carens. Bart. in l.tutor.§. tutores. ff. de ſuſpect.tutor. Et dum ex tex. colligitur etiam attendendum eſſe in primis, an teſtis ſit hone- ſtæ& inculpatæ uitæ, vide Alex. in conſi. 23 7. in 6. vol. Ratio enim uitæ bene actæ multùm ope ratur, ut eſt tex. not. cum gl. in c. in primis, uerſ. ſi uerò. 2. q. 1. Et facit, ut etiam aſſertioni huiuſce modi perſonæ in facto proprio fides habeatur. l.non omnes.§. à barbaris. ff. de re milit. cũ con- cord. ibi adductis per gl.& uſque adeò creditur honeſtæ t perſonæ, ut eius crimen magis errori quàm dolo imputetur, Ant. de Butr. in c. ſacro, de ſent. excommunic.& Innoc. in c. 1. in gl.. in fi de ſchiſmat. id quod tamen intelligẽdum eſt pro prima uice tantum, alioqui uerò ſi perſeue- raret. Franc. Squillacenſis in tract. de fide cathol. cap. 5.& integritas uitæ etiam præſumpta mul tum ualet. Beli. in c. literis de teſt. Similiter& cõtra, ſi teſtis eſt uitæ inhoneſtæ& reprehenſibi⸗ lis,non De teſtibus. lis, non eſt idoneus teſtis. Alex. in conſ. 1 50. verſ. Accedit, in 5. vol. tanta uerò eſt uis inte rita. tis,& honeſtatis, ut ab exuberantia fidei, quæ huiuſmodi teſti habetur, dictum teſtis non Sar. gri ſuppleatur. Dec.in conſi. 1 3 3. col. 3.& Soc. in conſ. 30. col. pen. in 1. volu. Iaſ.& alij idad. monendi. ff. de iureiur.& ad omnia, quæ prædiximus tam de dignitate, quàm de honeſtate per⸗ ſonæ optimè faciunt quæ ait ſanctus Hieromymus hæc ad Ruſticum ſcribens, Non eſt faciſe de erfecta ætate credendum, quam uita præterita defendit,& honorat uocabulum dignitatis, 5 hec ille. Et ad id, quod ait Bar. de teſtimonio Sacriſtæ& Prioris, adde teſtimonium t ceerici cel ſacerdotis præualere teſtimonio ſecularis& laici.& ideo inquit gl. in c. monachus, in uoce, co. pendia. 77. diſt. tanti eſſe ponderis teſtimonium quatuor clericorum ſicut ſex laicorum ſequi- tur Soc. in conſi. 28. in 3. vol.& dum poſteà tex. progreditur tradendo inſpiciendum eſſe etiam in teſte an locuples ſit, an egens, vide ad hoc quando teſtis ut pauper reijci poſsit, uel ei fides mi nui. Alex. in conſ. 40.& conſ. 15 1. in 5. vol.& in conſ. 1 5.in 3. uol.& in conſ. 1 31.& in cõſ 77. in 6. vol.& ad hoc ut teſtis tanquam pauper repellatur, neceſſe eſt eum habere tantum in bonis *⁵ quantum ualet cauſa, de qua agitur. gl.eſt“ comm. approbata in§. ſi uerò abſunt, in uoce,ſubſtã tiam, in auth. de hæred.& Falc. ut tradit Iaſ.in l.ſi conſtante. nu. 15 3. cum ſeq. ſf ſol. matr. tamen durum eſſet hoc in facti contingentia obtinere, quando alioqui perſona teſtis eſſet honeſtu,& fidedigna.vide de hac re Alex. in d. conſ. 1 5. in 3. vol. 6 Bar. poſteà in ſecundo notabili ſubiungit, inimicitiam t teſtem repellere,& quandoque etiã non. Hoc idem uoluit Innoc. in c. cùm oporteat, de accuſat.& Archid. in c. accuſatores. 3.q.5. Cyn. Bal.& Abberic. in auth. ſi dicatur. C. eod. ubi Bal. inquit non ſolùm inimicitiam, ſed etiam ſuſpicionem inimicitiæ ad repellendum teſtem ſufficere. vide Feli. in c. quoties, col. 2.in qrnot. de teſti. Cæpoll. in conſi. 2. col. 4. gl.& doct. in c. cùm oporteat, de accuſat.& in d. c. accuſato- res, 3. q. 5.& Barb. in conſi. 69. in fi. in 4. vol.& teſtem repelli propter inimicitiã,& quæ ſit cau- ſa ſufficiens ad repellendum teſtem tanquam inimicum, docuit Alex. in conſi.9 9. in I. volu. ubi inter cætera inquit, iniuriam fratri illatam ſufficere ad reijciendam ſororem à ferendo teſtimo 7 nio.l.lex Cornelia.& ibi Bar. ff. de iniur.& in re propoſita dicas inimicitiam t capitalem ex to- to repellere, etiam ſi is de recenti corpus Chriſti ſuſcepiſſet. De hoc uide omninò Alex. in cõſ. 91. in 7. vol. ac etiam ſi de recenti eſſet reconciliatus. idem ſi non eſſet apparens inimicus, ſed iuſtam haberet cauſam inimicitiæ. Idem ſieſſet magnus amicus inimici. idem ſi eſſet de ſan- guine inimicorum etiam in quarto gradu. quæ ommia intellige quando inimicitia eſt capitalis. jeuis autem inimicitia minuit fidem, ſed non ex toto repellit teſtem. An autem inimiciuia ſit ca pitalis an non, relinquitur arbitrio iudicantis. tamen multæ coniecturæ afferuntur, ex quibus conijci debet quomoddò iudex debeat arbitrari. vide hæc omnia apud Eeli. in d. c. quoties, de teſti.& omninò eundem latiſsimè in d. c. cùm oporteat, de accuſat.& ad id quod prædictum eſt 8 de amico inimici, attende, inimicum t meum eſſe præſumi, qui cohabitat cum inimico meo.lo. de Ana. in conſ. 7. citat. Innoc. in c. repellentur, de accuſat.& Archid. in c. quamuis, de procurat. in 6.& gl. in c. ſi iaimicus, 3. diſt.& ideò ſi uaſallus contrahit amicitiam cum inimico domini poteſt priuari feudo. gl. in 1j S. cuùm patronus. ff de offi. ꝑræfec. urb.& ad id quod prædictum eſt de inimico reconciliato, vide gl.in c. per tuas. j. de ſimon.& inimicitia capitalis præſumitur 9 ex minis de occidendo. Alex. in conſi. 14.in 3. vol. item quis præſumitur eſſe inimicus fillius, contra quem teſtimonium tulit in cauſa criminali.& ideò neque in alia cauſa poteſt eſſe teſtis contra illum. c. meminimus, de accuſat. tradit lo. Monac. in tract. ſuo nuncupato defenſorium juris. in§. contra interrogatoria. nu. 3. Item inimicitia probatur ex eo quòd aliquis aiumnon ſalutat, ac etiam multis alijs modis, ut per Decium in conſi. 64. col. 4. vide etiam Feliiin d. c. 8 pe llentur, de accuſat. probatur etiam inimicitia quãdo unus non uult alium admittere 8 3 lum pacis. Abb. in c. cùm ſuper, de offic. deleg. Et ideò nõnulli cautelam tradiderunt, ut detu alapa ei, qui adduci poteſt in teſtem. de qua re tradit Bar. in lj S. cùm quis. ff. de quæſtion.ta- men iſta cautela reprobatur: quia non repellitur aliquis à teſtimonio ferendo propter inimr citiam ſuperuenientem facto illius, contra quem eſt teſtis prod ucendus, ut ibi per Pas ien nabe b eräd agimitmä maoecrtrt Grapimone IIiczdchd Wwu uenn viecluxl bßeni nckymind Biagulet unkſihanen mtwütbenim Rennädclö teswnlſtcrr mieani umoda dacont Afecundl wol Ettelt Ipracrp lmlireze cundam 4 una ueriſim llſreit ſeunt rad elmptio iückeru rnudho Ur n n unu Ihca 105 Gahean, lutulänn De teſtibus. 34) wenn a 30. col enin: habetur in tracta. Alberic. de teſtibus, in 3 par. ꝓrincip.nu. 1 8. et hoc idem uidemus in legato, ad ed 10 tquod per ſuperuenientes inimicitias non intelligitur reuocatum, niſi quando culpa ipſius le- d Kottemn Pace gatarij ſuperuenerunt, tex eſt ſing. inl cum in tabulis. 9. ff. de ijs quib. vt indig. Kom. in ſingu. ha 96.& Aret. in conſ.ↄ2. et hoc ratione ualida confirmatunnam affectatio uſque aded abhomi Prord d6 Ihh nabilis eſt, ut ille, qui aliquid affectauit& procurauit, omni prorſus commoditate careat, quæ — rdencorunſe du, tulit deciſiones ſcitu dignas. m. in ſingu. 591...1 8. 4 . Alerren d Ang in conſi. 2 45. Col. 5.& tex.& ibi Bar. inl. ſcire oportet.. fin. ff.de tutor.& curat. dat. ab his. drnaceninnänt Illud autem quod prædictum eſt de inimicitia, locum habet ſiue ab una, ſiue ab altera parte cau du paparſcpi ſe inimicitiæ præceſſerint, vt per Iaſ. in l.hæreditas. C. de his quib. ut indign. quamuis reluctan- 1g. 1 laner tur trad. per Bar. inlcùm in tabulis. S. quoniam. ff. de his quib. vt indign. et ad rem uide Iaſ.in l. eceſſes teun üeg ſororem. C. de his quib. vt indign.& Alber. de Roſ. in d. tract. de teſtibus, in c. quando teſtes re- Dduaingi rdſnn pellantur ratione domeſticitatis. mre.nu lj zamht 11 Inhac 1.in uerſ. Tu magis ſcire potes, colligitur, in tota teſtium t materia dari non poſſe cer- voqui de turkh tum& inuariabile documentum. ſed totum id in arbitrĩo iudicis reſidere.Ad idem eſttex.& . ibi Abb.& alij in c.prætereã,& in c. in noſtra, de teſti. Abb. in c. quoniam contraà, de probat.& in c.cauſam quæ, col. 2. de re iudic. Dec. in c. exliteris, in 3. notab. de proba.& ideò quamuis te- doſ Karilnen ſtes plenè probarent, tamen iudex poteſt eis non credere, ſecundum Bart. in Lucius.ff. de his nunem 12 qui not. infam.& Soc. in conſi. 98. in 4. uol. Ex ijs infertur, teſtem, qui dicit non ueriſimilia t aut dutnon dln une naturæ contraria, non probare. Aret. in conſi. 28. col. 3.& in conſi. 44.in fi. Alexan. in conſi. 9 1. e. nideFclincqu Circa primum, col. pen. uerſ. et diligenter. in 4.vol.& in conſi. 2. col. pen. in J. vol. Abb. in conſ- dponen, ce xcalr 11. in 2. dubio.& in conſi. 52. in primo uol. Præpoſi. in c. quod dicitis. 1 6. diſt. Eeli. in c. licèt cau ttettem rheler m epeliprpeinie ſam, in 10. notab. de probat.& in d. c. in noſtra, col. z. uerſ.præferuntur autem.& inc. quia ueriſi n docuit Nericnii mile, col. 2. uerſ.et per iſtum tex. de præſumpt. Cæpoll. in conſi. 3.& in conſi. 23. col. 5.& in muùl reiſciendam onnt tis alijs conſilijs. immo teſtem dicentem non ueriſimilia, non modò fidem non facere, ſed ut fal ta diczs inimicir ſum eſſe puniendum, docuit Ang.in conſi. 164.·pro quo faciunt tradita per Bald. in J. ſi credito- iſſet. Debocut- res, in antiqua lectura. C. de fideicomm.vbi ſecundum Philoſſin ¹.Ethic.ait, uera omnia conſo- dem ſinonefas nant, falſa autem citò diſſonant. et idem Bal. in l.j. C. de ſeru. fugit. inquit, ea, quæ diſtant à ueri⸗ 13 ſimili t habent imaginem falſitatis.& hæc omnia ſequitur Soci. in conſi. 1 49. col. pen. in 1. uolu. Et contrà dici ſolet, teſtibus ueriſimilia dicentibus fidem eſſe habẽdam, quamuis alioqui illi te- ſtes non ſufficerent: quia ſicut maior probatio exigitur ad probandum illud, quod non eſt ue riſimile, ita minor ſufficit ad probanda ueriſimilia. Dec. in conſi. 596. col.. et ideò etiam tradi- tum eſtpaucioribus teſtibus ueriſimilia dicentibus maiorem fidem habendam eſſe, quàm plu- ribus contrarium aſſerentibus. Alex. in conſ. 16 9. In cauſa& lite, col. fi. verl. deniq;, in lib. primi 7& ſecundi uol.& in conſi. 22 8. Viſis dubitationibus, in fi. in eod. ib.& in conſi. 169. col. pe. in 5. mi quj cbs vol. Et teſtibus ueriſimiliora dicentibus magis eſſe credendum, ait E elin. in c. auditis. nu. 76. de e NArchdio 14 præſcrip. vbi etiam docuit, quid ſit ueriſimile. Quare autem probationes t& coniecturæ ueri- us amicus int ntellige quan- „„ pellit teſtem. aultæ conied rcomniaz arc mt mmiciim 9 ſimiliores cæteris præferantur, ea eſt ratio; quia ueriſimilitudo dicitur eſſe cognata naturæ, ſe „„ſſͤ cundum Bal.in conſi. 80. Mortuo filio, in 3. uol. quem ſequitur Crauet. in conſi. 8. nu. 5.& ideò 2p 99 una ueriſimilitudo addita alijs ueriſimilirudinibus plenæ ſufficit probationi, ſecundum Bald. in . an, d.ſi creditoris, in antiqua lectura. C. de fideicom.& Soci. in conſi. 49. col. pen. in primo uolu. qus pf„— dnt faciunt trad. per Soc. in conſi.37. in 3. uol.& Crauet. in conſ. 5 8. nu. 1 i.& Imol in conſ. 139. Et deo— præſumptio plenè probat in ijsquæ ſunt ueriſimilia& conſona ueritati, Bar. in liij. in princ. col. ciin tras. lin⸗ 2. fl.de excuſat. tutor. Denique ſcias probationem ueriſimilem, quicquid alioqui ſit, conclude- robatu eic Kar re apud bonum uirum ut ait Aret. in conſ. 2 7. citat Bal. in l.ſolam. C. de teſti. dl. 400 4 E 15 Bar.hoc in loco ſubiungit de teſtibus t dicentibus per eundem præmeditatumq́; ſermonem. an oütdl 119 De qua re uide Alex. in conſi.:49.& in conſi. 150. in 5uol.& Soci. in conſi. 274. col. 11. in 1. uol. nonul aurmn. bp& in conſi. 10 3. col. fi. in 4. uol.& Dec.in conſi.3 106.& Soc.omnind in conſi. 2 44. col.i.& in cõſ. nn 45 vegef 253.Col. in 1. uol. Et hoc Bar. documentum limita ſingulariter ut per Franc. Cur. in ſuo ve 54 eimnuuiii* 5 1000e 8X 8NR— O o IA Deteſtibus. de teſtib. concluſione 1 4. in 1. lib. Ad illud autem, quod poſtremò inquit Bar. de teſte qui dicie ego eum cognoſcerem, ſi uiderem: dicas illum, de quo agitur, eſſe exhibendum in eod 4 bitu, vt tradit Paul. de Caſt. in. fI. õ. l. C. de iure dehber. am a. Summarium in d.l. ieſtium. ſ. einſdem quoque. ſf.de teſti. Maior numerus tesſtium probat. DProbationem quam faciat fama. An& quando factum dicatur eſſe antiquum. In probando communi uſu loquendi bominum, ſola famaplenam facit probationem. Quando iudex eft excommunicatus,&& tamen non habetur pro excommunicato, tunc fama probat G eius ſententia ualida ert. 4 Fama plenè probat in husin quibus lex expreß diſponit. Si fama publicaprobata eſi contra reum facit indicium ſuſficiens ad torturam. Fama an& quando probet. Teſtur au exprimere debeat à quibus dici audiuerit. Bar. in d.. teſtium. S. eiuſdem quoque. ff. de teſtib. IN eadem l.in§. eius quoque, habetur, maiorem t numerum teſtium quandoque prodelſe Dicas immo eum ſemper prodeſſe cæteris paribus. De qua re uide hic Floria. de§. Petro& Alex. in conſi. 1 49.& in conſi. 15 0. in 5. uol.& in conſi. 23 7. in 6. uol. 4 2 Bar. in hoc eod. S. duo tractat, primum eſt, quam probationem t faciat fama. Aliud eſt, quo modò fama probetur. Circa primum cõiter dicendum eſt, plenæ famam non ſufficete proba tioni. caſus eſt hic,& in§. item ſæpe. 4. q. 3. Fallit iſta concluſio in'antiquis, hoc eſt in exceden- tibus centum annos, in quibus fama plenè probat. Alex. in conſi. 83. in 3. vol. immo ſecundum aliquos ea ſufficit ẽt in factis excedentibus xl. annos, uel ſaltem quinquaginta: quia hodie uira hominis breuior eſt quam ſolebat.& ideò ceſſat nunc illa præſumptio, hominem uſq; ad cemũ annos uiuere cenſeri. Hæc Alex. in conſ. 90. in 6. uol. vbi tandem concludit, an& quando factũ 3 dicatur t eſſe antiquum, id arbitrio ĩudicis eſſe relinquendum. Et de hac re quando fama pro- bet in antiquis, vide Dec. in conſ. 42 8.& famam in antiquiſsimis probare dominium& iuriſdi ctionem ait Soc. in conſ. 87. in 1. uol.& Alex. in conſi. 10 1. in 7. uol. Ant. de Butr. in c. veniens, de teſti. quamuis hoc diſpliceat Abb. ibi n. 3 7. ſed pro hac concluſione eſt gl. memorabilis. in l. at qui natura. S. cùm me abſente. f.de neg. geſt. vbi Ang. per illam gl. tenuit, dominium alicuius probari poſſe per famam in antiquis,& ita dicit ſe in facti contingentia obtinuiſſe baduæ. vide eundem Ang. inng. in l. Titius. ff. quib. mod. pig. uel hypot. ſolu. Bar. inl. de minore.§. tormẽtal ff. de qõ.& in l. quidam in ſuo. ff.de condi. inſt. Abb.in c. veniens, de teſti.& in c. inter dilectos, de fide inſtr. uerſ.ſecundò perpetuò nota ꝙ fama. Item fallit in probando cõi uſu loquendi homi- num, t vt puta uolo probareé, talia uerba in hac ciuitate ita communiter intelligi: nam tunc ſola fama plenam faceret probationem. Bar. in lLabeo. f. de ſupellec. lega. verſ. quæro utrum. Abb. in d. c. ueniens. j. de teſti. uerſ.Bar. dicit. vide Eeli. ibidem, uer. prima concluſio. Item fama plenæ ſufficit probationi in caſibus, in quibus à communiter accidẽtibus probatio eſt diffcilis. Dec. in conſ. 65 2. de qua re uide Bar. in. ſiquis. ð. an uerò. ff.de eden. uerſ. quidam ſunt caſus,& Reli. in d.. ueniens, uerſ.fallit in caſibus. Item fallit ubi uerſatur publicus fauor, vt quia iudex feſt excommunicatus, tamen non habetur pro excommunicato: nam fama probat,& eius ſenten- tia ualida eſt. Bar. in J. ſi arbiter. C. de ſenten. Felin. in d. cap. ueniens, uerſ. fallit etiam iſta regula. Rurſus fallit iſta concluſio, quoniam fama, quòd aliquis erat in poſſeſsione alicuius rei, pro- bat malam fidem noui poſſeſſoris, ita ut præſcriptio interrumpatur. Soci. in conſ. 87.col hin I. vol. Rurſus fama plenè probat, ubi agitur de modico præiudicio, vt not. in c. ſuper eo, de con ſanguinit.& affinit. vide Anton. de Butr. Abb.& Feli.& alios in d. c. ueniens. Rurſus fama fple- nè probat in ijs, in quibus lex expreſsè diſponit, vt eſt in caſu.. Barbarius-· ff.de offic. prætor.de ua re uide Bal. in l. xcuſare. C. de excuſat. tutor.& in ſuis ſingularib. in litera, F. capitalis de fa- ma. Rurſus fama bona alicuius rei accuſati uel inquiſiti elldit& infringit ſuſpiciones contra eum wunihe Gbrr 1 rigäargne creieäken ciredhe mütändtAe akdercbcl amagtdra Scdanunl gemlft eruie 1 I tunny 1 Bur iel albinenogne 1 halnaunſt 1 d.N Glerpul bitradte iungi fot cich:Kcl Darb inco quitur ince cealigida nuncuparo, ge 6 accp Harem nee MMocem fhcxun ſs e 119 Neßh l— nett plene tammxyy DcC LAn SocCluuo mannc p 1 4 1 Lc„ IA. KICoOnll. 33. z ſolww. 4 3 randAde Fonelnfer tandemm ondlckae adum. Et Gdelxrs Il. LHK 12NIINNN KDrr OSmS PrOO 1 1 10I. n 7,u 1. I7. 4 ar AINA- 28 onclullom. 4† 705 am 19 der lam gub 8 1 Sringeht 14 n Rar inlun 6„ 1 8. ſolu. Bar. ¹ 4 10 niens de telb“* 8 1 1.₰4 M Diut It m probancoc 3 7 9 J 1 De teſtibus. 346 eum exiſtentes. Crauet.in conſi.99. et huiaſmodi fama debilitat dicta contra eum, ita ut ex eis torqueri non poſsit. Crauet. in conf. 15 1. nu. 2 I.& in conſ. 145. nu. 24. Quid autem ſi fama e ſet probata ab utraque parte: dicas ſtandum eſſe bonæ ad fauorem ipſius rei. Feli.in c. cm cõ tingat. nu. 3. de reſcrip. et Barb. in d. c. veniens. Item ſi famatt publica probata eſt contra reum, facit indicium ſufficiens ad torturã, ſcdm Soc.in conſ.⸗ 4. col.pe.in 3. uol. De qua re uide Beli. in c. cùm oporteat. nu. 20. de accuſ.& Crauet.in conſi. 4 1. vbi ait, famam non facere indiciũ ad torturam, ſed dumtaxat ad inquirendum. et an& quando fama ſemiplenã faciat probationem, ita ut iurm deferri poſsit in ſupplementum probationis,vide Fulg. in conſ. 145. Doc.in J. admo nendi.ffde iureiuran. Et an& qñ f fama pro bet, vide pleniſsimè Reli. poſt Abb.in d. c. ueniens. Curt.in conſ. 82.& Crauet. in d. conſ. 41.& tractatus editos de teſtib. Qio autem fama probe- tur, vide Soc. in conſi. 5 4. in 4. uol. Alex. in conſ. 8 3. in 3 u0l.& in conſi. 19. in 1. uol.& conſ. 15. in 4.uol.& in conſ. 101. in 6. uol. Aret. in conſ. 73.& oĩnò Feli. in c. cũ oporteat.nu.i 8. de accuſ. Et in hac re attende unum memoratu dignum, quamuis fama originem habere debeat à perſo nis honeſtis& non ſuſpectis, vt per Bar. in l. de minore. S. tormenta. ff.de quæſt. tamen ſi non cõ ſtat à quib.originem traxerit,& pro fama extet aliqua ueriſimilis coniectura, in dubio propter hanc ueriſimilem coniecturã famæ annexam, uris interpretatione cenſetur à perſonis honeſtis originem habuiſſe: ita inquit Aret. in conſi. 73. col. pe. citat Bal. in l. ea quidem. C. de accuſ. et ibi tradit ẽt not. Aret.in d. conſ. quãuis teſtis t exprimere debeat à quibus dici audiuit, hoc tamen non habere locum, niſi de hoc interrogetur, alioqui autem eius teſtimonium ſuſtinetur. et qũo fama probetur, vide Feli.plenè in d.c.veniens,& Cæpol. in conſ. 3 4.& in conſi. 42. Barb. in cõſ. 8. col. 2. in 1. uol.& in conſ. 41. col. 3. eo. uol.& in conſi. 70. col. 1 1. in 2. uol.& inc. prudentiam. S. ſexta, de off. deleg. Kom. in conſ. 76. in 4. dub.& in conſi. 1 2 7. Aret. in conſi. 61.& in conſ. 82. ct tractatus editos de teſtibus,& Iaſ.in l. admonendi. ff. de iureiur. Summarium in d.l. teſtium. T. idem diuus..de teft. Maleficia non probantur inftrumentis. Bar. in d. l. teſtium.§. idem diuus. ff. de teſtib. BART. in ead. 1.§. idem diuus, ait, inſtrumentist maleficia non probari, huius tex. ibi, nam ipſos interrogare ſoleo, meminit Reli. in c. cùm cauſam, col. 1 4. de teſti. Fummarium in d.l. teſtium. S. lege Julia. fede teet. An aliquis poſſit teſtimonium ferre de hu, quæ uidit qum&ſſet pupillus. Bar. in d.l.teſtium.§. lege Iulia. ff. de teſtib. BAR. in ead.l. S.lege Iulia quærit, an aliquis t poſsit teſtimonium ferre de ijs, quæ uidit dũ eſſet pupilluse vide de hac re Aret.not.in conſi.1 0 2. col. z2.& omninò Raph. Cuma. in conſ. 91. vbĩ tradit etiam quæ requirantur, vt is incidat in falſum. et Feli. in c. quoties, de præſcrip. Sub- iungit poſteà Bar. in eodem loco, quid dicendum ſit de teſte, qui aliàs periurauit? vel eſt homĩ cida?& cui opponi poſſunt huiuſmodi genus alia? vide Feli. in c. ex parte, in 5. notab. de teſti. Barb. in conſi. 1. col. 5.in 4. uol. Alex. in conſi. 1 49. col. 2.& in conſi. 1 50. col. 3. in 5. uol. vbi lo quitur in cauſa matrimoniali. Doct. in c. teſtium, de teſti. Corn. in conſi. 2 1. col. 3. in 3. uol. et ui- de aliquid ad hanc l. per Alex. in. ait prætor.. fi. ff. de eden.& omninò Io. Monach. in ſuo tract. nuncupato, Defenſorium iuris, in§. contra teſtes,& in§. ſeq.& Innoc. in tract. exceptionum, in tit.de ex ceptionibus contra teſtes. Et pro quo peccato& crimine teſtis à ferendo teſtimonio ſit reijciendus, vide latè Abb. in c. teſtimonium, de teſti. Dicas etiam iudicem propter peccata neſcire ſoluere dubia legum. Bal.in c.quia procurator, col. 6. de elect.& Crauet. in conſ. 1. Jummarium in d..teſtium. I. testes. ſf.de teſii. Quæ reſpiciunt luu ordinationem, in his inſpicienda est conſuetudo loci. Bar. in d.l. teſtium. õ. teſtes. f. de teſtib. BaART. in cad.1.§. xeſtes, ait, in ijs quæ reſpiciuntt litis ordinationem, inſpiciendã eſſe con- “ 1 XX 2 Wetudinem υ d Venaditor an poſſit eſſe teſius in cauſa cuictionis. De teſtibus. ſuetudinem loci, uhi agitur. Adde iudicem ex officio de huiuſcemodi conſuetudine debe ſuſcipere informationes. Alex. in conſi. 8 2. col. 2. in fin. in 3. volu. Dec. in conſ. 402.& omdüne Soc.in conſi.3 6. in 4. vol, 9 Summarium inllege Tulia. ſyde teti, Qucæ perſonæ cogi non poſſunt ad quendum teſtimomum. Veritas efi finis omnis iuſitiæ. Subduus non poteft produci ut teſiu. Bar. in l. lege Iulia. ff. de teſti. BaAR. in d.I lege Iulia, inquit, perſonas t ibi enarratas, quæ cogi non poſſunt ad dicendum teſtimonium, poſſe tamen admitti ſi uolunt. vide Bar. hoc idem affirmantem in I.qui teſtamé. to. S. quæ cunque. ff. de teſtam.& Alex. in conſi. 1 8. col. 2. in 1. vol. Limica tamen hunc tex. ut co- gi poßsint quando ueritas aliter haberi non poteſt. Abb. poſt gl. in c. I. de teſti. cogen.& Beli. in c. dilectorum, eod. tit.& in c. propoſuiſti, col. 3. de probat.& an& quando conſtare debeat ueritatem aliter haberi non poſſe, vide Alex. in conſ. 64. in 1. vol.& in l.ex facto. S. ſi quis 1o,. tus. col. 17. ff.d Trebell. Barb. in conſi. 45. col. 4.in I. vol.& in c. r. col. 4. de off. deleg. Koman conſi. 1 86. in ſecundo quæſito. Aret. in conſ. 1 3. col. 5.& col. 10.& in conſ. 43.Col. 10.& Soci. latè in conſi. 1 7.& Feli. in c. 2. de teſti.cogen. quæ autem ſit ratio huius limitationis, dicas eam eſſe, quia ueritas t eſt finis omnis iuſtitiæ. J.cos.§.. C. de appell. et ded iudex debet omniafe- cere ut inquirat ueritatem.J. ij. cum ibi tradit. per Dec. C. de eden. vbi ponit multa ad rem perti nentia de dignitate ueritaris. vide Alberic. in l. cuùͦm ita legatum. ff. de condi.& demon.& Socin conſi. 8. in 1. vol. Ad quæ accedant, quæ dixit Dominus Moyſi: Prouide de omni plebe uiros ſapientes, in quibus ſit ueritas. Fxod. 1 8. Et ideò ad eruendam ueritatem admittuntur etiãte- ſtes inhabiles,& qui alioqui non ſunt integri. Alex. in conſi.320. in lib. primi& ſecundi uol ubi etiam hoc declarat. Aret. omninò in conſi. 13. Soc. in conſi. 1⁷. in primo uol. Beli. in c. veniens de teſt.& in c. tertio loco, de probat.& Alberic. in tracta. de teſtib. Bar. in cad. lcolligit ex tex. aliquem non poſſe ſubditum t ſuum, ut teſtem producere. Contra rium ait Alex. in conſi. 88. col. q. in 5. uol. et de hac re uide eundẽ Alex. not. in lij. col. 2. C. ut quę deſu. aduoc. Ang.Aret.in S.ex non ſcripto, inſt. de iur. natur.& ad aliud notabile Bar. uide Alex. in l.iiij.õ.hoc autem iudicium, col. antepe. uerſ. item iudex. ff. de damn. infec. Jummarium in l. in legibus: ſf. de tefti. An perſonæ priuilegiatæ cogantur teſtimonium proferre. Bar. in l. in legibus. ff. de teſti. BARr. in d.l. in legibus, quærit an perſonæ t priuilegiatæ, de quibus prædictum eſt, ut nõ cogantur teſtimonium proferre, poſsint tamen eſſe teſtes, ſi uolunt. De hac re ſatis dictum eſt ſuprà in llege Iulia. vide eriam Alex. in conſi. 78. in I. uolu. vbi in ſpecie tangit de genero con- tra ſocerum. Jummarium in l.idonei. ff.de tefti. Subditi ratione patriæ poteſtatu uel dominij an poſſint eſſe teſtes pro eo, cui debent obedientiam. Bar. in l. idonei. ff. de teſti. BAR. in d. lidonei, tradit an ſubditi t ratione patriæ poteſtatis, uel dominij poſsint eſſete- ſtes pro eo, cui debent obedientiam. vide Felin. in c. in literis, uerſ.ſecunda concluſio,de teſti. Imol. in conſi. 3 5. Corn. in conſi. 12 3. col. pen.& fi. in 1. uol.& de hac re uide in tractatibus edi- tis de teſtibus, quorum ſuprà mentionem fecimus. ſimiliter etiam ibi uideas de materia inui- ti. S& uide aliqua per Feli. in c.1. col. 3. de teſti. cogen. in l.autem ſequ. an filius patri Ericbdens teſtis, vide Bart. in l. qui teſtamento. S. quæcunque. ff. de teſtam.& Bald. in conſi. 391.in J⸗vol vbi tradit etiam de fideiuſſore. et quid de fratre, uide Alberic. in d. tracta. de teſtibus,& Alex. in conſi. 1 8. in 1. Jummarium in l. nullus. fede teſt. Bar. kRersppch aghbri 1 Wod PreBawni ansguin aucoai Hun ,19 ſalxeuie gimtmegl dllbaalise Rncandalöä- uIzcazän deadem Lepr düsbehi Abd didi 3 Komrind banduma rint etma teltes ele Tunt. Scdh elſeuliran ſpurant dllent it litrur ibel innnoci eCnuer aceälguoe amtgue ſAlaxein lezppel giikdien dezppel citkduagh Sdeccen dipreindh eeramdecmütla SMoyfi: uiktmi vendam uertaenän onſ.z20 nldgmülk onfi. 7. pmpu “deteſtid. de eundẽ Alexau ur.& ad alotr- lex.Hde dam „ d˙ Iestl. i. 1 cgixtæ,de quisi teS ſi uolunt.Nfs 4., 1 olu. uvbiin ſpecten Ha* De teſtibus. Bar. in l. nullus. ff. de teſti. BARr. in d.lnullus, quærit cum glo. nunquid uenditor t poſsit eſſe teſtis in cauſa euictio- nis. vide Feli. in c. inſuper, colu. 5. uerſ. tertiò quæritur. de teſti. vbi multa cumulat. et adl.hanc uide Barb. in conſi. 54. col. 1 5.in I uol Imol'in conſi. 53. et uenditorem in iſto caſu teſtem eſſe ullo pacto non poſſe, docuit Romaiin conſi. 282. et uide pulchrum exemplum apud Alexant in conſ. 10 9. in 5.vol. Adde Doct. in lkomnibus. C. eod.tit. Fummarium inl. quæſitum. ff. de teſi. Extenſio fieri debet cauſaã aitandæ abſurditatu. Bax.in l. quæſitum. ff. de teſti. BANT. in d.l. quæſitum, tradit, extenſionem t fieri debere cauſa uitandę abſurditatis. vide Alexand. in conſi. 52.& in conſi. 54. in 4. uolu.& quia iſta concluſio eſt ſatis trita, tempus non irca eam. Lntetenn Fummarium in l.ob carmen. II. ſi teſles. ſfde teft. Textus iſle ſæpe occurrit in interdibto turbatæ poſſeſſionis. Varietas temporu in teſtium ditus non attenditur Teſtis ſingularu admittitur ad probandum aliquid in genere. Bar. in l. ob carmen. S. ſi teſtes. ff. de teſti. BAu. in d.§. ſi teſtes, ait, hunc tex. eſſe ſolennem,& ſæpe occurrere in inrerdicto t turbatæ poſſeſsionis. De materia huius. S. cum gl.vide Alex. in cõſ. 1 8. Conſideratis, in fi. in 3. vol. vbi ait ſufficere, ſi probem. 200. libras ad te perueniſſe de bonis meis, quamuis in ſpecie non probem ex quib. bonis.& Ang. in conſi. 23 3.& Bal.in conſ. 40 5.in 1. uol.& in conſ. 145,in 2. uol. Bar. in eod.§. ex mente gl. concludit, uarietatemt tẽporis in teſtium dictis non attendi, quan- do teſtes non inducuntur ad probandum aliquod certum& limitatum tempus, ſed ad proban dum aliquid in genere,vt ibi per eum. Ad hæc uide Alex.in conſi. 3. Super proceſſu, col..in 4. vol.& in conſi. 42. eo. uol.& in conſ. 1 1 2. col. z. eod. uol.& in conſi. 5 3. col.fi. in 1. vol.& omni- nd in conſ.3 19. Inſpecto diligenter, col. 2. in lib. primi& ſecundi uol.& in conſi. 2 1 z. Viſo con ſilio col.pen.in eod. lib.& in conſ. 25 9. Viſo proceſſu, in lib. primi& ſecundi uol. vbi in ſpecie ſe quitur hanc gl.& in conſ.276. Qm eod. lib. vbi agit de duobus teſtibus, quorum unus deponit de uiſu,& alius de auditu.& in conſi. 73. non puto, in I. uol.& in conſ. 100. col. 3.& ſeq. co. uol. in conſi. 1 8. in fi. eod. uol. Abb. in conſi. 42. in 1I. uol.& in conſi. 71. col. 2. in 2. uol.& in conſi. 113. col. 3.in 1. dub. in eod. uol. Reder. in conſi. ö4. col. fi Koma. in conſi. 30. aliquid per Beli. in c.licèt cauſam, col. 5.in 7. notab. de probat.& in c. licèt ex cauſa, de teſti.& in c. auditis, colu. 10. de præſcrip. Barb. in conſi. 29. col. a. in I. uol.& in conſi. 30. eod. uol. col. 6.& in multis alijs con ſilijs.& in ſimili caſu lmol.in conſi. 1 9.& in conſi. 1°2.& in conſi. 105. in fi. Cardin. in conſi. 9. Abb.& ibi plenè addita in c. licèt ex quadam, de teſti. Capr. in conſ. 75. col. 9. Aret. in cõſ. 122. & omnindò uide Crauet.in conſi. 73. nu. 37. uſque ad fi. vbi ait teſtes ſingulares t admitti ad pro bandum aliquid in genere, ut aliquem eſſe uſurarium, licèt multi doctores contrarium affirma rint. et multos alios caſus enarrat in quibus ſingularitas teſtium non nocet. Et ibi tradit etiam teſtes eſſe conteſtes, quamuis ſe inuicem non uocent, quando in eandem ſententiam conuene runt. Sed hic pulchra ſuboritur quæſtio, An admittãtur ut teſtes illi, qui ad probandum aliquẽ eſſe uſurarium dicunt᷑ ſe ei ſoluiſſe uſuras? Crauet. in d. conſi. nu. 29. ait eos admitti non debere, ſi putant ſe poſſe conſequi reſtitutionem uſurarum: alioqui uerò ſi huic commoditati renun- cĩaſſent. citat Decium in conſi. 44 3. Alex. in conſi. 74. in 2. uol.& Iaſ. in cõſi. 78. in 3. uol. immo uidetur eis eſſe magis credendum cùm de proprio facto ſine eorum intereſſe teſtimonium fe- rant. Innoc. in c. inquiſitione, de accuſat.& Aret. in conſi. 71. Diligenter& maturè.& latius ut per Crauet.habetur in d. conſi. lmmo amplius ait ibi nu. 3 1. huiuſmodi teſtes eſſe idoneos quã- uis de aliquo eorum intereſſe ageretur: quia cùm hoc principaliter non tractetur, ſed in quan dam conſequentiam, non videtur dicta eorum poſſeinfringi, per ea quæ not. docuit Angel. de Caſtillione, in conſi. 40½ inter conſilia Bald. in primo uolu. incip. Ego Angelus,& peralios ibi X 3 per 347 De teſtibus, per Crauet. memoratos, ad quem me refero, vt breuior ſim. Et de ſingularitate teſtium ui eundem Crauet.in conſi. 3 5. uidt Jummarium inl. mandatu. frde teſtib. I Drocurator an poſſit eſſe teftu. Bar. in l. mandatis. ff. de teſti. 1 BaAN. in d.l. mandatis, quærit an procurator t poſsit eſſe teſtis. De hac re tradit idem Ban latè in J. deferre, in uerſ. idem decreuerunt. ff de iur. fiſc. Et dum concludit, procuratorem ro )— ſenetam,& aduocatum, teſtes eſſe non poſſe. Huic ſententiæ reluctatur, quoniam ille eſt teſtis idoneus, ad quem principaliter cauſa non ſpectat, ſed acceſſoris, ut per laſ. in l. dictantib. C 4 teſtam.& in J.ſi quis nec cauſam. ff. ſi cert. pet. col. 3.& Crauet. in conſi. 73. nu. 3 1. et ad kemth ciunt quæ poſui ſuprà in præcedenti lucubratione. quamuis autẽ communiterille non ſit döo. neus teſtis, qui de ſe exonerando pertractat; tamen limita hoc non procedere ubi aliquis teſti. monium dicit in facto ad ſe ratione officij ſui pertinente; quoniam ei creditur, ut in portato 8 uini, ita Curt. in tract. de teſtid. concluſione 3 8. in 1. lib. vide practicam Papi.in forma libelii re blicationis teſtium, in uoce, facto eorum proprio. attende quoniam dicendum uidetur w ratorem cogi poſſe ad ferendum teſtimonium, quando ueritas aliter haberi non van de 11 quæ docuit Dec. in c. I. col. 1 8. verſ. quartò principaliter limitatur, de probat.&r Alex i conl. 102. in fi. in J. vol. vbi vult propter inopiam probationum uxorem cogi poſſe teſtimonium d cere contra maritum.& idem eſſe in quacunque alia perſona priuilegium habente. Summarium in!.regula.. ſiquis. ſf.de iur.&y fac. igno. Lex quamuis ſit ſpecialu, eſt generaliter intelligenda quando eius præfatio eſt generalis. 2 Conſiitutio quando eſt clara& Gecifica, tunc prafatio nibil operari debet. Bar. in J.regula.§. ſiquis. ff. de iur.& fact. ignor 3 MAxr. in d.S. ſiquis, inquit legemt quamuis ſit ſpecialis, eſſe generaliter imtelligenda, quando cius præfatio eſt generalis. De hac re uide aliqua apud laſſin 1.filiusfamil.9. =Diui, in 2. lectura, col. 2 5. verſ. iſtam limit. ff. de leg. 1.& latè in l.non dubium, in 1. n0 tab. col. 6. C. de legi.& in l. quamuis, in primo notab. C. de in ius uoc. vbi multa hincinde in hac re ſibi ipſis repugnantia memorauit. ſed prædictę concluſioni refragatur: nam& ſi ratio legis ſit anima legis, ut am anteò in præcedentibus lucubrationib. quandoque plenè tradidimus, tñ vbi habemus legis ſanctionem expreſſam, de ratione non eſſe curandum, colligitur in l. Gallus. §. ſi eius,& ibi Ial. col. 4.in 5. notab. ff. de libe.& poſthu.& illum tex. ad hoc putat eſſe ſingularẽ Dec.in c.at ſi clerici..de adulterijs, colu. 1 2. uerſ. ſed ad hoc, de iudic.& in c. cùm ſit Romana, 2 col. 1 I. de appellat. Et quando conſtitutio t eſt clara& ſpecifica, tunc præfationẽ nihil operari debere docuit Imol. in clem. i. de elect.& not. Soc. in conſ. 2 4. in 4. uol. ſed ubi non eſt adeò ſpe cifica, tunc præfationes declarant uoluntatem diſponentis. Angel. in J. ſeruus. S. ſi numerus-ff. de leg. 1I.& eſt tex.& ibi Bar. in. fi. ffr de hæred. inſt.& in I. ſ ita quis. 6 idem reſpõdit. ff. de uerb. oblig.& ideò ait Bald. in l j. ff. a Macedon. ex præfatione legis conijci quæ ſit condentis mens & intellectus. idem ait Ant. de Butr. in d. clem. 1. Fummarium in l. oratio. ff. de ſponſal. Quanqdo aliquid prohibetur, omnia cenſentur prohibita per quæ deuenitur ad illud.. 2Vicunque duo ita ſe habent, vt de uno ad aliud deueniatur, ſtatutum in uno locum habet inalio. Bar. in l. oratio. ff. de ſponſal. 1BaAN. in d.l.oratio, colligit regulam illam, quando aliquidt prohibetur, omnia cenſentur prohibita, per quæ deuenitur ad illud. Adde ſingul. tex.& ibi Paul. de Caſtr. in. maritus. C. de procur. vbi habetur, idem eſſe iudicandum de princip. quod de ijs, quæ ab eo ſequuntur. facit lex fi. C. de reb. alien. non alien. Iſta regula multas patitur limitationes, ut per Dec. in cap. namm concupiſcentiam, de conſtitu.& in c. ad hæc, de poſtul. prælat. contra regulam huius wideneu urger Annidn 1 BWa Vdl zerincln. raiſemi uwadderede Chrettamn WAC. 7 Conftun 1 IA. in ecoqlic rum ciei gelieum d nümfuitc neatur face Ia7in„,uc hmur, uar. fat gmn. de euar pre atoe epn ¹ Weit mne eperani debn. lur Ktacti ſpecials ellegmi te uide aiquanui eleg. 1. Klntis e in ius voc. iu uſioni reftagsi onib.qurndog n eſſe curandt, Killum tex atu iboc de uciò, peciñca,iucun, .. AM rlöbels ———— De ritu nuptiarum. 348 urgere trad.per Alex. in conſi. 41. in 6. vol.& Soc. in conſi. 75 iin 1. vol. ubi traditum eſt, prohi- bita alienatione, intelligi eſſe prohibitum dumtaxàt illum actum per quem dominium trans- fertur, non autem illum quo mediante ad dominij tranſlationem deuenitur. ſed contrarium di xit Bar. in lꝛin quorum. ff. de pignor. ubi uult, alienatione prohibita, etiam pignus eſſe prohibi- tum; quia de uno deuenitur ad aliud& ibi poſui. Ad idem eſt deciſio Abb. poſt glin c. fin. de poſtul. præl. ubi ait, ubicunque duo ita ſe habent, ut de uno ad aliud deueniatur, ſtatutum in uno, locum habere in alio etiam in materia pœnali. de cuius dicti ueritate. vide Dec.in d.c. nam concupiſcentiam.& ad prædicta uide Alex. in conſi. 6 3. in J. vol. Dec. in conſi. 445. nu. 24.& in conſi. 660. Barb. in conſi. 66. inter conſilia Curtij. Feli. in c. quæ in eccleſiarum. num. 1 29. de conſt.& in c. fi. nu. 10. de accuſat. Abb. in conſi. 40. in 2. volu.& plenè abianum de Monte in tract.de emptione& uenditione, in 4. quæſt. verſi. ſecundò& ultimò quæro.& ad iſtam J. ui- de in ſimili Abb.in conſi. 6 2. col. z.& in conſi. 65 col. 3. in 2. volu. Barb. in conſi. 1 2.& in conſi. 17.in I. uol. Abb.& alios in c. translato, de conſt.& in c. i. in glo. pe. de poſtul. prælat. Iaſ. in lij. col.pen.& fi.ff.de iuriſd.omni. iudic. Jummarium in lij. ſf.de ritunupt. ga quæ requiruntur iꝝ conſe ctione alicuius abtus, re quiruntur etiam in eius refectione. Bar. in l.). ff de ritu nupt. 7 g AxT. in d.lij.inquit, ea, quæ requiruntur t in confectione alicuius actus, requiri etiã — in eius refectione. vide Beli. in c. cùm acceſsiſſent, col. fi. de conſt.& in c. conſuluit, de iudic. Attende tamen, eum non prohiberi reficere, qui facere prohibetur. Dec.in l. domum. ff. de regul. iur. Fummarium in l.. qui liberos ff.de ritu nupt. Tater poteft cogi a filia oſicio iudicu ut eam dotet. Bar. in. qui liberos. ff.de ritu nupt. B n. in d.l.qui liberos, inquit, patrem t poſſe cogi à filia officio iadicis, ut eam dotet. vide Alex. in lj. col. 1 3.ff. ſol. matr. Scias tamen patrem non cogi dotare filiam niſi prius deducto ne egeat ipſe,& miniſtri neceſſarij eius dignitati. Aret. in conſi. 7. quomoddò autem hoc dotandi onus ad hæredes patris tranſmittatur, vide Soci. in conſi.57. in a. uol. An pater teneatur etiam dotare filiam nuptam? vide Bar.& alios poſt glo. in l. obligamur.§. lege.· f. de action.& obliga. & Paul. de Caſtr. in J.ſi ſocer. ff. ſol. matr. Fummarium in l.palam. ſ. non ſolum. ff.de ritu nupt. Conftitutio diſponens de uſararijs an locum habeat in eo, qui deſijt ufuras exercere. Bar. in J. palaàm. S. non ſolùm. ff. de ritu nupt. BAn. in d.. non ſolum, quærit nunquid conſtitutiof de uſurarijs diſponens locum habeat in eo, qui deſijt uſurariam prauitatem exercere. Iaſ.in l.j. col. 1 3. in 2.limit. ff. de eden. ait, uſura- rium dici eum non poſſe, qui deſinit dare ad uſurã,& exactas reſtituit. pro quo facit illud euan gelicum de Zacheo, qui dixit Domino noſtro: i aliquem defraudaui, reddo quadruplum.& ue niam fuit conſecutus. Et an uſurarius, qui tempore teſtamenti uſuras amplius non exercet, te- neatur facere teſtamentũ ſecundum formam capituli quanquam, de uſur. in 6. vide Soc. in cõſ. 127. in 3. uol. vbi etiam tradit, quando aliquis dicatur conuictus ut uſurarius. Summarium in l. qui in prouincia. I Aiuur. ye de ritu nup. Jmperator poteſt legitimare filium ſuum etiam inceſtuoſum. Bar. in. qui in prouincia. S. diuus. ff. de ritu nupt. BART. in d. S. diuus, inquit, Imperarorem 7 poſſe legitimare filium ſuum etiam inceſtuo- ſum,& declarat ut ibi per eum habetur. vide Alex. in conſi. 6 7. col. pen. in 1. uol.& in. j. S. patro num. 2. ff. de in ius uocan.& in conſi. 3.in princ. in 5. vol.& Barb. in conſ.5 8. col. 1 3.& ſeq. in 2. uol.& omninò uideas ſemper Ang.in conſi.3 51.vbi not.& ſubtiliter loquitur. vtrum legitima- 3 XN 4. K0 1 Stipulatio de dote tacitam habet conditionem, ſi nuptiæ fubſequantur. 1e h Deritu nup tiarum. tio facta à Comite Palatino habente poteſtatem à Cæſare locũ habeat quò ad bona ſitain ter. ris eccleſiæ? Mari. Soc. iuni. in conſi. 142. Et an filius clerici legitimari pPoſsit à Cæſare: Hin latè in conſ. 47. in ꝙ. uol. vide etiam eundem in conſi. 6 5. in 3. vol. et ea quæ poſui ad Bariin! 6. lium. ff. de his, qui ſunt ſui uel ali. iur. 1 Jummarium inl. non ſolum. ſf.de ritu nupt. Juter perſonas coniunctas facilo praſumitur fraus. Bar. in I. non ſolùm. ff. de ritu nupt. I BaART. in d.l. non ſoluùm, in princ. inquit, inter perſonas t coniunctas facilè præſumi frau. dem. ad rem facit tex.in l. data. C. de donat. vide Alex. in I.apud Iulianũ.§. ſi pupillari. ff. ex quib. cauſ.in poſſ. eat.& in conſ. 29. in 3. uol. Fummarium in di non ſolum. S. de uno, ſfede ritu nupt. Teflus non admittitur pro coniuncta perſona. Bar. in d. l. non ſolum.§. de uno. ffde ritu nupt. BARKT. in cad.]§. de uno ait, teſtemt non admitti pro coniuncta perſona. De hac re uidi- mus ſupra in pręcedẽtibus, in tit. de teſti. vide Feli. in c. inſuper, de teſti col. 3.& in c.literas col. 4.de præſumpt. Cæpol. in conſ. 3 1. col. antepe. Barb. in conſi. 3. col.1 5. Cum ſeq. in 2. uolErge. neralis in hac poteſt afferri concluſio, ubicũque contra teſtem adeſt ſuſpicio, ſemper eius ſdei detrahendum eſſe, niſi iſta ſuſpicio contraria præſumptione tollatur, vt per Barbat. in c. caulam quæ de off. deleg.& in conſi. 8⁰. col. 8. in 4. uol. Jummarium in Liuregentium, ſf de ritu nupt. Quomodo aliquid dicatur fieri clam. Bar.in l.iuregentium. ff. de ritu nupt. BaA. in d.l.iuregentium. quærit, quomodoò t aliquid dicatur fieri clam. vide Rom in conſ. 54.c0l. 2.& Dec. in l. quo tutela. S. clam quod. ff. de reg. iur. Lucubrat. in J. ſi proprietati.ff. de iure doti. PRO declaratione huius tex. vide Soc. in conſ. 9 1. in 1. uol. Summarium in l. ſi ego. ede iur. dot. Cauſa dotis continet actum pium. 2 Dror per ſcripturam priuatam mariti probare poteft hona eſſé ſua. Bar. in l.ſi ego. fl.deiure dotium. BaAR. in d.I. ſi ego, ait, cauſam t dotis continere actum pium. An cauſa dotis ſit cauſa pia, vide Alex. in J.ſi conſtante, in princ. col. 1 3. ff ſolu. matri.& in l. ſicertis annis. C. de pact. colu.. Dec.in conſ.7 2. vbi tradit etiam de cauſa alimentorum, viarum& portarum publicarum.&in conſi. 1 20.& cauſam dotis eſſe cauſam piam ait Soci. in conſ. 291. col. 6. in 1. uol. tamen hocui detur eſſe largè& impropriè, vt per Dec. ind. conſi. 72. niſi quando datur dos pro paupere puella, uel pro ea, quæ quamuis non ſit pauper,tamen inſpecta eius dignitate non poteſt nube- re pari: ita eleg. docuit Bal. nouell. in tract. de dote in 5. par.& lo. Campegius in ſuo tract.de do te, in 9. quæſt. primæ par. Tamen lo. Baptiſta à S. Blaſio in tracta. de priuilegijs dotalibusin du- centeſimo ſexto priuilegio, inquit, dotis cauſam eſſe piam uerè& propriè,& ſimpliciter& pro ptereà infert de legato dotis falcidiam detrahi non debere tanquam de legato ad piam cau- ſam, ſecundum auth. ſimiliter. C. ad leg. Falc.. V Tex. in hac ead. lin uerſ. dotis, eſt adnotandus ſecundum Bal. in l.ij. C. ne ux. pro mari ad hoc, quia uxor t per ſcripturam priuatam mariti probare poteſt bona eſſe ſua, ut ibi uidere eſt.ltem iſte tex. in fi. uidetur probare, ſi ego depono rem aliquam in domo tuate tacente, non propte- reà tu cenſeris depoſitum accipere. vide Alex. in l. quæ dotis, col. fi. ff. ſol. matr. Lucubr. in l. ſi res æſtimata. S. ſi mulier. ff. de iure dot. Ap iſtum.§. ſi mulier, uide Paul. de Caſtr. in conſ. 27 5. in 2. uol. Fummarium inl. flipulationem ſf.de iure dot. Bar. pruyt nu 1 Algae ogyiann Wyim dun V Hiuuiim llouhin IAlenanumd Lbaßſ 10 Dandas ludi In Slunnuv 1 Lalnan 13 Näepn 1 Aaan Löerkaure ickuzerqui ſoleinacth Naneed-0., ondudtm vnodoäſe 1 Waona ſeeil eipieler tuto caue doti eg coercer tum linp iäicelt Ibus iber uſnocig. erdoc con cimmondj eni⸗ üeg dsina yof. Kickn dulc mntealin, lcu dl Sdn enſramncgi neltem del düco donetolaudad erge mur 1„. Ire don Ln. n 1 uol, 111 1249. * An, num. 4 tum piom. Anh 1 A n.& inl.fi ceſc De iure dotium., 349 . Bar. inl. ſtipulationem. ff. de iur. dot. 1. BaAr. in d.I. Stipulationem, ait, ſtipulationem t de dote habere in ſe tacitam conditionẽ, ſi nuptiæ ſubſequantur. vide Alex. in conſi. 1 45.& in conſi. 1 4 7. in 5. vol.ſic etiam legatum do tis eſt conditionale:& ideò nuptijs non ſecutis expirat. Ang. in conſi. 39 2. cum ſeq. Bal. nouel. in tract. de dote, in 76. priuilegio. lo. Campegius in tract. de dote in 29. quæſt. primæ par. doc. in l. Titio centum.§. Titio genero. fl.de uend.& demonſt.& Crauet. in conſi. 10r. Summarium in l. quod autem. ſf. de iur. dot. Mulier nubendo cum bonis ſius an cenſeatur ea dare nomine dotis, quamuis id non dicat. Si ſtatuto cautum eſt, mulierem dotatam patri ſuccedere non poſſe,&e ſi ei ſimpliciter leget centum, in àu bio intelligi ea dotis cauſa reliquiſſe. Nuo in neceſſitatibus liberalis exiftit. Teitator filio ſao impubere hærede inſtituto legat filiæ pupillæ duo mille pro dote. Ftẽ ſi filius quandocun que deceſſerit ſine liberis legat mille ultra prædictum legatum eidem filiæ, utrü hoc ſecundum legatum cenſeatur ſimiliter factam pro dote. Ditlio item, quid ſignificet. Diltio prædittum„quid ſignificet. Legatum ſimpliciter fattum ſimpliciter quoque eſi intelligendum. Argumentum a eciali ualidum eſt. Qualitas poſita in inſlitutione cenſetur repetita in legato. 0˙ol Licet clauſula poſita in principio uel in medio uel in fine ad præcedentia referatur, tamen non eft porri- genda adl aliam, in qua facta ſit promiſſio ſecialis. 11 Solutio præſumitur in diem dilata. 12 Qualitas in uno capitulo adiecta, nunquam cenſetur in alio repetita. 13 Dicrio tgitur, item,& ultra, quid ſigmficet. Bar. in l. quod autem. ff. de iur. doti. do A u 1 BaARr. in hac. lait, tex. hunc facere ad quæſtionem, utrum mulier t nubendo cum bonis ſuis cenſeatur ea dare nomine dotis, quamuis id non dica evide Ang. in conſ. 33 5. ubi ponit cõ iecturas, ex quibus præſumitur ea dediſſe in dotem.& Alex. in conſ. 44. in 5. vol. Dec. in conſi. 501.& in auth. prætereà. C. vnd. uir.& ux. Iaſ.in I. ſi conſtante. nu. 2 19. ff. ſolut. matr.& in d. auth. præterea, col. 5. Curt. iuni. in conſ. 1 68. nu. 4.& Mari. Soc. iuni. in conſ. 29. nu. 1 5. cum ſeq.ubi concludit, mulierem non præſumi dare bona ſua in dotem, ſed uiuere ſine dote, niſi prius alteri uiro nupſiſſet,& ei omnia bona ſua in dotem tradidiſſet. 1 Bar. in hac ead. l. ſubiungit, ſi ſtatutot cautum eſt, mulierem dotatam patri ſuccedere non poſ⸗ ſe,& ſi ei ſimpliciter leget centum, in dubio intelligi ea dotis cauſa reliquiſſe, quamuis id non expreſſerit.& hanc deciſionem putat eſſe ſingularem Pranc. Cremen:in ſuo ſingul. 3. incip. Sta tuto cauctur. quæro quæ ſit ratio huius deciſionis, ut pater legando ſimpliciter filiæ, ex cauſa dotis legare uideatur? Reſp. patrem teneri ad dotandam filiam,& ad id poſſe officio iudicis coerceri, ut dixi in l. qui liberos, ſuprà de rit. nupt.& habetur in. f. C. de dot. promiſſ idedò lega- tum ſimpliciter factum à patre, cenſetur factum animo compenſandi cum hoc debito neceſſa- 3 rio, ideſt à neceſsitate legis proueniente. l creditorẽ. ff. de leg.=. idq́ue quia nemo fin neceſsita tibus liberalis exiſtit: ita communiter aiunt doct. in l. ſi cum dotem.§. ſi pater. ff.ſol. matr. in lhu iuſmodi.S. cuùm pater. ff. de leg. I.& in auth. prætereà, ubi Doct. maximè laſ. C. und. vir.& uxo.& ex hoc conſequenter infertur, legatum huiuſmodi quamuis ſimpliciter factum, habere in ſe ta- citam conditionem, ut nuptus tempore debeatur, ex quo cenſetur factum ex cauſa dotis: ita *+ enim frequentioribus uotis traditum eſſe teſtatur Koma. in conſi. 1 34.& Paul. de Caſt. in cõſ. 16. in 2. vol. ut dixi in l. præcedenti. ijs hunc in modum expoſttis, circa hoc Bart. documentũ ſe 4 ſe offert pulcherrima difficultas. Quid ſi pater t in eodem teſtamento filiæ duo feciſſet legata? pone caſum. Teſtator filio ſuo impubere hærede inſtituto legat filiæ pupillæ duo mille pro dote. ltem ſi filus quandocunque deceſſerit ſine liberis, legat mille ultra prædictum legatum eidem De iure dotium. eidem filiæ, vtrum hoc ſecundum legatum cenſeatur ſimiliter factum pro dote,& inco Intel ligatur repetita qualitas poſita in præcedenti legato, ut ex cauſa dotis& nuptus temporc debeatur? an uerò ſimplex eſſe legatum exiſtimetur? Duo enim ſunt effectus huius inue- ſtigationis, quorum alter eſt, quia legatum ſimplex tranſmittitur ad hæredes, alioqui uerd ſi eſt conditionale. Alter eſt, quia ſi eſt factum nomine dotis, peti poteſt intereſſe ratione dotis retardatæ, alioqui autem ſi eſt ſimplex. Iſta quæſtio prima fronte uidetur decidi ab hoc Barto. documento, in quo ſimpliciter continetur, legatum factum filiæ à patre cenſeri factum ex cauſa dotis. idq́ue in caſu propoſito confirmatur propter illam uocem, item, t cuius ea eſt uis ut qua litatem poſitam in legato præcedenti repetat, ut habetur in lin repetendis.ff. de leg. 3.& quam uis ibi Bar. ſentiat hoc tantum in perfecta oratione procedere, tamen Paul. de Caſt. in conl. 38. in 1. vol. inquit, Bartolum eſſe locutum contra illum tex. ubi oratio erat perfecta, cùm ibi dictũ fuiſſet: item dare damnas eſto,& tamen repetitio facta exiſtimatur. Prætereà magis uidetur urgere illa uov ultra, quæ eiuſdem uidetur eſſe potentiæ, cuius ex uox hoc amplius, ſecundum Bar. in l.ſi legatarius. f. de leg. 3.in§. 1.& in l. ſi pure. ff. eod. tit.& in l. cum ita. ff. de aut.& argen. lega. ſed uox, hoc am plius, repetit qualitatem legati præcedentis, ut per glo. in d.. ſi purè,& in d. Jin repetendis,& Bar. ibi,& in alijs locis, igitur&c.Denique hæc eadem concluſio compro- batur propter illam uocem, prædictum, t legat enim teſtator hæc mille ultra prædictum lega- tum, quæ quidem uox, cùm ſit relatiua præcedentis legati, conſequens eſt, ut omnia ſint in ter- mino referente, quæ ſunt in termino relato. I. aſſe toto. ff.de hæred. inſt. Proinde ex iſs omnibus uidetur dicendum, non eſſe ab iſta deciſione Bartoli in caſu propoſito diſcedendum: ſed hoc ſecundum legatum ex cauſa dotis factum eſſe cenſeri. Verum tamen ijs non obſtantibus uerior eſt(at mea fert opinio) diuerſa ſententia, ſcilicèt in caſu, de quo agitur, legatũ eſſe purum, non autem factum nomine dotis. idque multis comprobatur ualidiſsimis argumentis. Primò enim animaduertendum eſt, patrem in iſto caſu non eſſe legis neceſsitate coactum ad dotandam f- liam, quæ iam in præcedenti legato dotata fuerat. atque ita à ceſſante ratione huius deciſionis fatendum eſt, hoc legatum 7 ſimpliciter factum, ſimpliciter quoque eſſe intelligendum. argu- mento.J. adigere. ff. de iur. patr.& c. cum ceſſante, de appell. nam in legato non ſubintelligitur conditio niſi exprimatur. 1j. ff. de condit.& demonſtr.& argumento.. ſi ſtipulatus. S. Chry ſogo nus. ff. de uerb.oblig. per quæ iura ita concludit Raph. Cuma. in conſi. 2 2. Prætereà non eſt fa- cienda uis in qualitate poſita in præcedenti legato, quoniam conditio illa repetita non intelli- gitur in hoc ſequenti legato,& pe rfecto, ſecundum gl.in l ſi quis 4 filio, in 2. reſpon.ff. de leg. 1. cuius meminit lo. de Ana. in conſi. 8. in fi. neque huic concluſioni refragantur uoces illæ repeti tiuæ, quas paulò anteà memoraui, ut inferius loco dicam opportuniore ſed immo hoc ipſum corroboratur ſumendo argumentum t à ſpeciali in l. Iulius Paulus,& in l.cuùm ſeruus,& in l.lu- lianus noſter. ff.de cond.& demonſtr. per quæ iura tradit Bar. in l. Seio. S. Caio. fl. de fund. inſtr. Ideò in illis legibus repetitionem fieri, quamuis orationes ſint perfectæ quoniam alioqui lega- tum inutile redderetur. igitur à ceſſante ratione contrarium ſenſit, ubi legatum non eſt inuti⸗ le, pro ut eſt in re propoſita, in qua legatũ nulla facta repetitione utile eſt,& fortè utilius cũ ſit purum& non conditionale, ut dicam pauldpoſt:igitur nulla fieri debet repetitio.&ita in ter- minis arguit Soc. in conſi. 22. in 3. vol. ubi ſimilem decidit ambiguitatem. Quinimmo iſta con cluſio magis clara oſtenditur ita colligendo argumentum à fortiori. Qualitas t poſita in inſti tutione cenſetur repetita in legato. 1auia. ffNde cond.& demonſt.& huiuſmodi repetitio 3 dior eſt,& facilius inducitur, quàm ea, quæ uocibus repetitiuis innititur, ut not. decidit hau 8 Caſt. in conſi. 276. in fi.in I. vol.tamen explorati iuris eſt, qualitatem poſitam in inſtitutione 4 quam in legato relicto à diuerſo gradu hæredis repetitam eſſe cenſeri, ut eſt text. in L. ab van 1 bus.S.cuùm quidam.ff. de leg. I. per quem ita docuit Bar. ibi,& in d.Lauia. ſed hic eunm e 1 lictum à diuerſo gradu hæredis, ſcilicèt à ſubſtituto, igitur&c. arg. auth. multõmagis. C. cehe. & cleric. Ad hæc accedit ualidiſsima ratio: nam legatum primum quamuis nomine dotis ctum non fuiſſet, tamen hoc tacitè ſubintelligebatur, ut in hac. l. decidit Bar.& ſuperius ex u. Tslagehs8 dlbigind 1G0DD ienthder därrikekl dkermich zunzyein Irmlifi Wntgll endenaeiin godereyha einellgnun miene couian noncniek pimaund der gemagt mudgu wokegrc apeneclä pore debe egrooqu- Ptum üile, le diem ff J jfactum Dr 1 ſtema n dere quuno dlinepere Srxlat g uco Ben s umajn wadd Kinlaminsta en hdis u der waudl, 2 Kll que hæcean 3 igue heceadmanii etzoor hæcmiledn erecmikrmn ki conkeersthumi t.de brredinthoiuiy dennnſen Man calu pppolip Gfati crum tamen isnnaa „Ge qumoagitorgegritg ur uzbdiimareure § neceßsttate coaimts 11 . 1 Q .nam In leoz „„r umento.,99! 1OAld ILuun 4 pel 1 uma in Conll- 1.. omam condituos“ De iure dotium. 350 tis confirmatum eſt. ſed ubicunque qualitas uel conditio, quæ tacitè ſubintel.igitur, fuit ex- preſſa, nunquam ea in ſequenti oratione intelligitur repetita. de hoc eſt tex.mirabilis in l. ſi in giem. S. I. ff.de condit.& demonſtr, quem ad hoc citat Aret.in conſi. 1.& ita in ſpecie quæſtio nem noſtram terminat. Rom.in ſing. 23 4.& in conſi. 1 3 4.& Jaſ. in Lin illa. f,de uerb. oblig. igi- tur extra quæſtionem eſt, legatum hoc eſſe purum& ſimplex. Non eſt ſilentio prætereundum ad prædictorum corroborationem, in hoc ſecundo legato appoſitam eſſe ſpecialem prouiſio- nem& conditionem, cum relictum fuerit ſub cõditione, ſi filius teſtatoris ſine filius deceſſerit, igitur conditio ſiue qualitas poſita in præcedenti legato, non cenſetur repetita, ut in ſimili caſu 10 traditum eſt, quamuis clauſuſa in principio t uel in medio, uel in fine poſita ad præcedentia re- feratur..iij.õ.filius. fH.qe liber.& poſth.& ltalis ſcripturasin f.. ffWde leg.i.eam tamen nõ eſſe por rigendam ad aliam, in qua facta lit prouiſio ſpecialis, ſecundum Bar.& doct.in d.. talis, per tex. in 1 ſed& ſi per prætorem. S. deinde adiecit. ff.ex quib. cau. maio.& ita ex ijs concludit Soci. in terminis in d. conſi. 22.in 3.vol.& Alex. in conſi. 66. in 3. volu. Vlteriuũs pro hac opinione urget aliud argumentum; nam legatum factum nomine dotis, eſt conditionale, ut iam anteà demon ſtratum eſt.tum ſic: Nos agimus de coniecturanda patris legantis uoluntate, ſcilicèt, an filiæ noluerit legare purè, legando ſimpliciter ut fecit, an uerò legare uoluerit nomine dotis, atque ita ſub conditione. vnde proculdubio credendum eſt, eum purè legare uolui ſſe ratione ſangui nis.l. Aurelius. S. Titius teſtamento. ff. de liber. lega. cum concord. ibi adductis per gl. iſta enim eſt benignior& fauorabilior interpretatio, ut in terminis ait Paul. de Caſt. in d. conſi. 1 6. in fi. in 2. vol. Dico amplius, ſi legatum non eſſet purè& ſimpliciter factum, ut hic, ſed ſui natura condi tionem haberet annexam, ut ſi factum eſſet alicui cùm erit 1 6. annorum, nam commuoiter con ditionale eſt.ſ.ſi cui legetur, in princ. cum ibi trad. per doct ff. de leg. i. tamen qu undo huiuſmo di legatum factum eſt filiæ, ratione coniunctionis purum exi timatur, ita quòd uinculum ſan- guinis prædominatur naturæ ipſius legati, faciendo illud de conditionali purum& ſimplex& 11 præſumitur t in diem dilata ſolutio. I. Seius Saturninus.& ibi Bar. ff. d Trebell.& habetur apud Bal. poſt gl.in lex his. C. quan. di. eg. ced.& Soc. in cõſ.ↄ 2. in I. vol. ſi igitur quando legatum eſt conditionale, interpretatur ut ſit purum ratione ſanguinis,& fauore filiæ, multòmagis legatum quod ex ſe apparet purum, eadem ratione interpretandum non eſt, ut ſub conditione reuctum eſſe intelligatur. ad quod omninò uideas Decium in conſi. 60 I. ubi ex multis docuit, legatum ratione coniunctionis ſanguinis latius eſſe interpretandum. Poſtremò alia ratio magno huic 12 opinioni eſt adiumento: nam qualitas f in uno capitulo adiecta nunquam cenſetur in alio re- petita, quando in eo repetitio uniformiter fieri non poteſt: ita inquit Bar. in d. I.in repetendis, uer. item aduerte, quem ita declarat Paul. de Caſt. in conſi. 88. in I. vol.& hoc putat eſſe memo- ratu dignum Caſtill. in addit. ad Romalin ſing. 234. ſed in caſu propoſito qualitas poſita in pri mo legato uniformiter huic ſecundo non congruit, igitur&c. quòd autem ei non conueniat, ſic apertè oſtẽditur: nam qualitas dotis appoſita in primo legato, facit ut legatum illud nuptus tẽ pore debeatur, ut ſuperius fuit oſtenſum. ſed iſta qualitas conuenire non poteſt huic ſecundo legato, quod relictum eſt ſub conditione ſi filius hæres ſine filijs deceſſerit, id quod& ante nu- ptum filiæ,& poſt contingere poteſt,& cedere dies legati non poteſt donec filius uiuit.l.cede- re diem. ff. de uerb. ſignif. Et ex ijs remanet clara concluſio in re propoſita, legatum non cenſe- ri factum pro dote. Illud unum ſupereſt, ut obiecta ſigillatim confutentur. Ad uocem igitur, 13 titem,& vltra, quæ recidunt in idem teſte Aret. in conſi. 67. reſpondetur, eas repetitionem nõ facere quando oratio eſt perfecta.lj.fundum.ff. de cõtrah. empt per quem tex. ita inquit Bar. in d.lin repetendis,& in d.l. Scio. S. Caio,&. in l. f. de public.& ucctigal. in la ſententia. C. de ap- ..... d X* pellat.& in conſi. 27.& ad Bar. communiter alij acceſſerunt, ut Raph. in conſi. 2 2. Alex. in cõſ. 117. Col. 3. in 1. vol.& in conſi. 66. in 3 vol. Anch. in c. Ioannes, de teſtamen. Corn. in conſ. 1 29. in 2. vol. Soc. in conſi. 10.& in conſi. 92. col. 7. in 1. vol.& in cõſ. 22. in 3. vol. Dec. in conſi. 317. Iaſin§. æqusè, inſt. de action.& ferè omnes alij conſenſerunt, excepto Paul.de Caſt.in d. conſi. 88. qui dicit Bartolum loquutum fuiſſe contra texin d. in repetendis, ubi oratio erat perfecta, 1& nihi- De iure dotium. & nihilominus fit repetitio. ſed opinor ego eum malè Bartolum intellexiſſe: nam in illall. u uis oratio ſit perfecta reſpectu uerborum, eſt tamen imperfecta reſpectu rei.& ita ſe ipſum de- clarat Bar. in 2. col. ubi inducit illam. l.in argumentum, dicens ſicut ibi inducitur repetitio, ubi oratio eſt imperfecta reſpectu rei, idem eſſe debet etiam ubi eſſeti mperfecta reſpectu uerbi. Et proptereà Daul. de Caſt. ſentiens errorem ſuum, mutauit ſententiam,& ſequutus eſt Bart. ut uidere eſt in eius conſi. 275. in 1. vol.& in conſi. 1.& in conſ. 1 6. in 2. vol.& quod diximus de uoce item, habet locum etiam in uoce, ultrà, quia ſunt eiuſdem naturæ ſecundum Aret. in conſ. 67.& in ſpecie, uocem, ultrà, non repetere quãdo oratio eſt perfecta, clarè docuit Pau. de Caſt. in d. conſi. 2 75.& eſtò quòd una eſſet maioris potentiæ quàm alia, ramen ſtantibus alijs argu- mentis ſuperius allatis, in hoc non eſt uis facienda. Hoc eodem modo refellitur illa relatio: quæ ſumebatur ab illis uerbis, prædictum legatum:quia repetitio impeditur. Et profectoò iſta magis poſita fuere ad declarandum uolviſſe teſtatorem legare, nõ ut unum legatum per aliud jmpediretur, neque ut propter unum ab alio recederetur ‚ſed ideò id feciſſe, ut utrunque flia conſequi poſſet. Et ex ijs conſtat hanc Bartoli deciſionem non habere locum niſi in legato ſim pliciter facto, non autem quando aliud legatum ex dotis cauſa præceſsiſſet: id quod obliuioni tradendum non eſſe cenſeo. Jummarium in l.diuug. ſfde iur. dot. Dos data in primo matrimonio intelligitur in ſecundo repetita. . Bar. in J. Diuus. ff. de iur. dot. BaART. in d.I. diuus, ait, dotem t datam in primo matrimonio intelligi in ſecundo repetitã. vide quæ de hac re poſui ſuprà in l. quod autem, hoc eod. tit. ubi concluſum fuit„omnia bona mulieris ad ſecunda uota tranſeuntis cenſeri data in dotẽ, quando etiam in primo matrimonio data fuere, ut late tradidit Bar. in quæſt. incip. Mulier habens magnum patrimonium. ubi etiam hoc limitat, niſi iſta mulier eſſet minor 2 5. annis,& ex ſe nuberet. Secundò fortè limitari poſſet quando mulier nuberet forenſi,& uigore ſtatuti priuaretur: nam tunc iſta præſumptio ceſſare deberet, ne mulier incidat in pœnam priuationis. Tertiò limita niſi adeſſent liberi ex primo ma trimonio, ut per Bar. in d. quæſtio.& Ang. in conſi. 78. nu. 5.& de hac re uideas Alex. in.iſi mu-. lier. in fi.& doct. in l. pe. S. ſi uxor. ff. ſol. matr.& iſta dos dicitur pręſumpta,& ideò in ſtatuto nõ contineretur, ſecundum Curt. in d. conſi. 78. col. pe.& fi.tamen contrarium decidit Soc. in cõſ. g0. in 4. vol. dicens hanc eſſe dotem ueram, quæ præſumptione probatur. vide Raph. Cuma. in conſ. 109. ubi in aliquibus diſſentit.& Io. Crotum in rep. c. Raynutius, de teſta. ubi idem tenet. & ad hanc.l. vide Alex. in conſ. 144. in 5. vol. Jummarium in lipromittendo. ffde iur. dot. Clerici etiam obligantur. Lucubr. in promittendo.ff. de iur. dot. GLo. in d.l. promittendo, in uoce, conditionis, ait, etiam clericos t obligari. Tu uerd in- tellige iſtam gl. quando deponens habet poteſtatem etiam in clericos,& non aliter: quia eo ca ſu gl. eſſet falla. Alex. in conſ. 1 21. col. 3.in 4. vol. Jummarium in.res in dotem. ffde iur. dot. Reflitutio pecuniæ datæ in dotem quomodo fieri debeat quando uariata eft moneta. Bar. in l. res in dotem. ff. de ĩur. dot. BaART. in d. l.res in dotem, tradit quomodò fieri debeat reſtitutio t pecuniæ datæ in dotẽ, quando uariata eſt moneta in materia uel in forma, uel quando eſt eadem, ſed ualor fioreni creuiſſet, uel decreuiſſet. De hac re vide Soc. in conſi. 6.& in cõſi. 2 98. in 1 vol. Romaxin ſing. 513·incip. quod temporis,& ibi addita per Caſtill.& omninò Aret.in conſi. 1 1. vbi tradit etiã quid ſi in ciuitate uiget aliqua lex limitans ualorem floreni: ſed contrarium ſeruatur. Vtrum ſolutio fieri debeat ſecundum legem, an uerò ſecundum communem uſum. vide eundẽ in cõſ. 84.& in conſ. 111.& ad prædicta uide Abb. in conſ. 56. in 2. vol.& omninò Curtium in tract. monetarum,& Albertum Brunum ſimiliter in tract. monetarum, ubi pleniſsimè hanc erin enmtlauic, 1 laläijstane danbogkln rhraum en KErorulte ammidenb Ssrmbiken mreräErra rebrcmuolike enſeaerut-wme jine er annücqſaponin Cteͤnr Clapen. anöpoxdennn,i 9 1 Urthnannenlen 1 W algan üüäbtm bex Jjan acga ceötia düie Gionu tünic quorunſobid li elus Ca- Tra 1,, lchgiyumn b Ä- ler ln, onnj wcnpns gan atri wonidineligine d. tit udi cncüai te,quendoetamunin abens maonun nnnn enuderet Secmähin. 1 retur: nam tunclhm. d lmitaniſadeſe u..& de hactei dicitur preſum . tamen conur nptione prode= P.CRaynuri, . 4 c. 0. 1.4 2 de iur. dot. eſſ . Lericosto damin cerusälh dreni:el c d i im coomele hlrs 34„ „* 0. 4 1„ — 2 3 2 De iure dotium. 351 uentilauit,& ibi uide quoddam annexum conſilium Collegij Papien.& Crauet.in conſi. 47.& Mari. Soc. iuni. in conſ. 145. col. f.& ad rem faciunt trad. per Abb. in c. quanto, de iureiur. Fummarium inl. nuptura. fde iur. dot. Dos legata uel promiſſa quando referri poteſt adillud, quod eſt plus,& quod ert minus, in duabio refer- tur ad plus. dehei⸗ piæ cauſæ refertur ſemper ad id, quod eft plus Lucubr. in l. nuptura. ff. de iur. doti. BART. in hac.l. nuptura, nil dicit, tamen eſt tex. memorabilis, ex quo colligitur, dotemt le- gatam uel promiſſam, quando referri poteſt ad illud, quod eſt plus,& ad illud, quod eſt minus, in dubio fauore dotis eſſe referendam ad plus, quamuis alioqui regula ſit in contrarium: ita Dec.in l.ſemper in obſcuris. ff. de reg. iur. laſ. inl. ſi ita ſcriptum. ſf de leg. 1. nu. 31. Bal. nouel. in tract.de dote, in 73. priuilegio.& Baptiſta à ſancto Blaſio in tract. de priuilegijs dotalibus, in 140. priuilegio. Ex quo rectè poteſt inferri ad quæſtionem, quæ multoties in dominio Vene- torum contingit: Vtrum promiſsio ſiue legatum mille ducatorum ex cauſa dotis intelligatur de ducatis more ueneto, qui ſunt minoris ualoris, an uerò de alijs, qui ſunt maioris ualoris, ut ad id quod eſt plus fauore dotis referatur. Ad rem faciunt tradita per Bar.& alios in l. Titia. S. fi. ff. de aur.& arg. lega. ubi colligunt ex illo tex. legatum fauore t piæ cauſe ad id quod eſt plus eſſe referendum. idem ait Bal. in l. ſi quis ad declinandam. C. de epiſc.& cleric. Abb.in c. indicante, * de teſti. Kom.in ſing. 51 5.& Soc. in conſi. 147. col. pen. in I. vol.& iſta eſt communis opinio, * à qua in iudicando recedere non liceret. Attende tamen, quia ego puto contrarium colligi ex d.§. fi. nam ibi teſtatrix legat ſignum centum librarum eccleſiæ, in qua erant dumtaxât ſtatuæ aureæ& argenteæ,& hoc non ſine miniſterio tex. ille commemorauit, quia non eſt credendum teſtatricem uoluiſſe ut intemplo ænea dona ponerentur, in quo ſolùm aurea& argentea poni conſueuerunt: nam ex more regionis conijcitur legatum non eſſe referendum ad illud, quod minimum eſt. Soc. in conſi. 247. col. 4. in I. volu. iſta enim fuit rario deciſionis„non autem fa- uor piæ cauſæ: quoniam ſi hac ratione id, quod eſt plus, legatum intelligeretur, ſignum aureum debebatur. ſed argenteum deberi deciditur, id quod eſt minus inter metalla, quæ ibi ex more regionis ponebantur; igitur nullum eſt ſpeciale. Summarium in lſi mulier. T. ex aſſe, ffde iur. dot. Per reflitutionem hæreditatis actiones non transferri. Bar. in J. ſi mulier. S. ex aſſe. ff. ꝗe iur. dot. BANT. in d. S. ex aſſe, inquit, per reſtitutionem t hæreditatis nõ transferri actiones:& ideò talis debitor delegari non poteſt. vide aliquid per Bal. in conſi. 11 9. in 2. vol.& Corn. in conſi. 25 4 in 4. vol.& dum ibi Bar. ſubiungit oppoſitionem dicens, quæ ſunt tranſibilia, ſunt etiam ceſsibilia. ſed fideicommiſſum eſt tranſibile, igitur& ceſsibile. vide pro ſolutione huius obie- ctionis laſ.in l.ij. C. de fideicomm. Alex. in lſi ita ſtipulatus fuerim, in princ. ff. de uerb. oblig. quorum ſolutio uidetur infringi ex dictis Bart. in l.j.§. fin. ff.de oper. nou. nunci. dum citat. l. ſi eius. C. ad Trebel.& in. ſi minoris. in fl.ff. de adminiſt. tut.& uide Abb. in c. fl. in 2. not. de rcſcr. Jummarium in l. quæro. ffde iur. dot. Si aliquis promittit dotem arbitrio boni uiri, intelligitur certa quãtitas promiſſa uel relicta, quam bonus arbiter debet arbitrari. Dos congrua, quam arbitrari debet honus uir, quæ dͤlicatur. Bar. in l. quæro. ff. de iur. dot. BaRr. in hacl. quæro, inquit, ſi aliquis promittit f dotem arbitrio boni uiri, intelligitur certa quantitas promiſſa uel relicta, quam bonus arbiter debet arbitrari„etiam ſi nunquam arbitratus fuiſſet.& ex ijs infert ad ſtatuta Italiæ, quibus cautum eſt, mulierem eſſe dotandam arbitrio boni uiri. vide Alex. in conſi. 149. in libro primi& ſecundi vol. Barb. in conſi. 80. col. pen.& fi. in 3. vol. Dec. in conſi. 26. Bal.in conſi. 328. in 3. vol. in conſi. 32 3.& 377. eod. volu. Curt. in conſ. 73.& Iaſ.in auth. nouiſsima. C. de inoff. teſta. ſed quæro quænam eſt iſta dos con- grua, 2 grua, t quam arbitrari debet bonus uir? Reſp. uideri dicendum eam eſſe non debere minorem legitima. Soc. in conſi. 207. col. 1. in I. vol. ſed uide omninò eundem Soc. in conſi. 288. col.6.in I. vol. vbi contrarium aſſerit. vide tamen Alex. in conſi. 82. in 4.vol.& in conſi. 88. in 6. volum Dec.in conſi. 2 76.& Bal. nouel. in tract. de dote, in 17. priuilegio,& Crauet. in conſi. 11. Dico. amplius, ubi dos arbitrio boni uiri eſt con ſtituenda, poteſt excedere legitimam;immo ſi mulier condigno uiro nubere nõ poſſet, niſi totam hæreditatem ei traderet, uniuerſa hęreditas alijs no extantibus liberis debet ei conſtitui pro dote. ita egregiè docuit Alex. in conſ. 149. Viſis, colu. 2. in libro primi& ſecundi vol. Limita tamen prædicta omnia ut non procedant in dote dataa I 2 5 4 1 De iure dotium. patre, quia illa dicitur eſſe cõgrua dos, quæ ab ipſo patre fuit conſtituta. Dec. in conſ. 26.& Bal. nouel. in d. tract. in 17. priuilegio.& iſta dos deducitur tanquam æs alienum ante legitimam f- liorum. Alex. in conſ. 30. in 3. vol. Pau. de Caſt. in conſ. 2 50. Ang. in l. Papinianus.. vnde ſi quis. ff. de inoff. teſta.& Soc. in conſ. 2 1 3. col. pen. in 1. vol. Jummarium in l. dotis. ede iur. dot. Sermo ſimpliciter prolatus intelltgi debet pro prima uice tantum. Bar. in l. dotis. ff. de iur. dot. Banr. in d.I. dotis, inquit, ſermonem ⁵ ſimpliciter prolatum intelligi debere pro prima ui ce tantum.l.boues S. hoc ſermone.ff. de verb. ſignific. De hac re vide Alex. in conſi. 1 5.& in cõf 43,in 4. vol. Iaſ-in L diuortio. S. quod in anno. ff. ſol. matr. Felin. in c. 2. de treg.& pac.& in c. licaj tertio, col. 2. in fi.de conſt. Bar. in l. cùm quidam. ff. de ann. lega. Dec. omnindò in conſ. 62. Soci. in tabula regularum cum fallent. in uoce, Actus in quacunque materia. Limita prædictam cõ- cluſionem ut per Bar. inl. placet. ff. de liber.& poſthum. Limita etiam in dote hoc non haberelo cum; quia ſi fiat legatum uel promiſsio mulieri de centum donec nubat, intelligitur de centum annuis, licèt communiter contrarium ſit dicéẽdum:& hoc per tex.in l.legatum. ff. de annu. lega, ita Iac. de Rau.& Petrus dicebant in ſcholis, ut refert Baptiſta à ſancto Blaſio in tract. de priui- legijs dotalibus, in 21 8. priuilegio. Jummarium inl.cum poft. ſ. geSner: ffde iur. dot. Dos patto nudo promiſſa ad arbitrium alterius non ualet. Si factum eſt pactum de emendo& uendendo cum traditione rei uenditæ hoc addito, quod ex nunc fa- ciebat datum& uenditionem pretio declarando ab æſtimatoribus eligeudis, utrum uenditio dicatur erfelta, an uerò conditionalis. Venditio fundi fabta certo pretio pro qualibet perticacum pacto ut menſurari debeat, eſi conditionalis. Nud dicitur ſe certumper relationem ad aliud, quanao id ad quod ſut relatio, certum est, non autem incertum. Bar. inl. cùm poſt. S. Gener. ff. de iur. dot. BAn. in d. S. gener, ait, dotem t pacto nudo promiſſam ad arbitrium alterius non ualere, ne duo ſpecialia circa idem concurrant. Pro declaratione huius.§. vide Bar. in l.j. colu. 1. ff. de leg. 2. ubi dicit promiſsionem ualere, etiam certa ſumma non expreſſa, quando arbitrium non com- fertur conditionaliter; alioqui uerò ſi aliter fant. ſed aduerte, quoniam iſta diſtinctio uidetur eſſe contra iſtum tex. in quo dos erat promiſſa arbitrio ſiue arbitratu ſoceri,& ualet, legatum autem non,& tamen illa uerba, arbitrio alterius, non faciunt conditionem, ut ibi ſentit Bar. ideo vide quæ ibi latè pono in lucubrationibus. Alium intellectum ad hunc tex.& ad illam.l primã. uide apud Soc. in lj. col. 9.& 10. ff. ſolu. matrim.& Iaſ. in l.ſi quis arbitratu, col. 2. in 3. limit. ff de uerb. obligat. Hic opportunè dubitari poteſt, ſi factum eſt pactum de emendo t& uendendo cum traditione rei uenditæ, hoc addito, quòd ex nunc faciebat datum& uenditionem pretio declarando ab æſtimatoribus eligendis, utrum uenditio dicatur perfecta an uerò conditiona- lis, ita ut ad uenditorem pertineat periculum cõtingens in re uendita, ſecundum trad. per doc. in lij. C. de peric.& commod. rei uend.& in l. neceſſariò. ff.od. tit. idq́ue ea ratione, quia pretiũ eſt incertum. Ioan. de Ana. quem refert& ſequitur Dec. in conſ. 648. tenet pretium ſatis dici poſſe certum,& perfectum eſſe negocium per relationem ad æſtimationem futuram ab vlis matoribus 4 en 10 10 mikeengunm ruröüleneud ‚aburulaukſe 1 Wer kdld dallenrcrn Dx- MCcergueyne ſms unmmſj 1 Barr idlücks mcenemngur rolumitaläit, Acbdee « dac re iite lerunn r. Pelninca. deraln narlega Dec omüunna cunque maxri luin Limitaeramidnnun tum donec udari. bocperterinllegr. Baptiſta fncollin fa aar. Cot. aue rei uendite bal natorus clgai u me 7 98 afto ut menſuld 36 40 dad audft ralo De iure dotium. 3 2 X* matoribus eligendis. ſed huic ſententiæ reluctatur communis in ſimili caſu doctorum ſenten- 3 tia- Aiunt enim uenditionem t fundi factã certo pretio pro qualibet pertica, cum pacto ut mẽ ſurari debeant, eſſe conditionalem, ſcilicèt, ſi menſura ſubſequatur:& ideò ante menſuratio- nem contractum dici imperfectum,& damnum contingens ad uenditorem, non autem ad em- ptorem pertinere.l quod ſepe. S. in his.& ibi Bal.ff.de contr. empt. Bar. in conſ. 2 1.In quæſtio- ne. Alex. in conſi. 24. Viſo proceſſu, col. 2. in 5.vol. Aret.in conſi. I. Procedendum eſt, Socis in conſi. ultimo in 3. vol.& latiſsimè Curtius iunior in duobus ſuis conſilijs pro D. Mattheo fra- tre ſuo, quibus ſe ſubſcripſit Mari. Soc. iun. in conſ. 26. ubi præcise& copiosè iſta ſentẽtia con- firmatur. Si igitur relatio ad menſuram facit contractum conditionalé, igitur eadem ratione ac etiam maiori idem eſt concedendum& in relatione pretij facta ad declarationem æſtiman- dorum eligendorum; quia minus in certa eſt relatio menſuræ quàm pretij: quia ibi res eſt cer ta in ſe, quamuis non appareat, non enim potelt fundus augeri uel minui, ſed pretium poterit eſſe& maius& minus, prout uiſum fuerit æſtimatoribus. Prætereà illud dicitur t eſſe certum per relationem adaliud, quando id, ad quod fit relatio, certum eſt, non autem incertum, ut hic. J. certum,& ibi doct. ff.ſi cert. pet. lij.& ibi doct. plenè. C. de ſenten. quæ ſine cert. quan.& gl.& Bar. in l. ait prætor. S. ſi iudex. ff. de re iud. tradit Aret. in conſ. 28. col. 2.& in ſpecie quantitatem, quxæ pendet à futura declaratione amicorum eſſe incertam,& de illa fieri nõ debere idẽ iudiciũ — 4— I quod de certa quantitate fieri ſolet, docuit Alex. in conſ. 48. in 3. vol.& de hac materia incerti- tudinis uide latè Bar. Alex.& Iaſ. in l. ſi ita ſtipulatus. f. de uerb. oblig. Jummarium in l.mulier. fæde iur. dot. Aulier nubendo ſimpliciter, utrum uideatur omnia hona ſua dediſſe in dotem. Bar. in l. mulier. ff. de iur. dot. BaART. in d.l. mulier, quærit utrum mulier t nubendo ſimpliciter, uideatur omnia bona ſua dediſſe in dotem. De hac re dixi ſuprà in l. diuus,& in l. quod autem. hoc eod. tit.& vide Bald. in Ifi. C. de ſent. quæ pro eo quod intereſt profer.& Abb. in conſ. 46. in 2. dub. in I. vol. Summarium in ·ſi de dote, ffede iur. dot. Ille qui ab initio promiſit, quod dare non poterat, ad quid teneatur. Bar. in J. ſi de dote. ff. de iur. dot. BaARr. in d. ſi de dote, ait, caſum huius. leſſe ſingularem pro eo, qui ab initio t promiſit, quod dare non poterat. vide Pau. de Caſt. in l. criam. ff. ſol. matr.& Alex. in l.ij. col. 1I. eod. rit. Summarium in l. Attilicinus. ffde pac. dot. Alulier in dote poteſi fæcere ſuam condititionem meliorem, non autem deteriorem. Bar. in l. Attilicinus. ff de pact. dotal. Agr. in hac. l. Attilicinus, ait tex. iſtum eſſe diligenter attendendum, quia fortè con- —trarium ſenſiſſet. ex eo enim colligitur, mulierem t in dote poſſe facere meliorem conditionem ſuam, non deteriorem. Pro declaratione huius. j. vide Alex. in l. de fidei commiſſo. C. de tranſact. ubi refert Imol. declarantem. Et dum Bar. oppo. mulierem conqueri non poſſe propter incertum euentum,& relinquit cogitandum pro ſolatione. Dicas ſolutio- nem haberi apud Iaſ.in d... de fideicõmiſſo, col. I. verſi. fallit in dote. ubi dicit fauore dotis ſpe- ciale eſſe, quando propter huiuſmodi pactum retardatæ dotis poſſet contingere, ut mulier tardius nuberet, alioqui uerò non. Attende, quia iſtam. l.& l. de die, præcedentem, intelligit Dec.in conſi. 6 3 6. ut procedant ſolùm conſtante matrimonio, quoniam eo caſu mulier condi- tionem ſuam deteriorem facere non poteſt, alioqui uerò eo ſoluto. citat gl. pen. in l.cùm dos, ſuprà eod. titulo.. 4 Jummarium in lpater. ſf.de pac. dot. Conditio exiſtens in uita ſiipulatoris uel poſt mortem purificat fupulitionem. Bar. 1 2 Depactis dotalibus. Bar. inl. pater. f ge pact. dotal. BaRr. in d.] pater, ſic ait in ſumma. Laula exiſtens f in uita ſtipulatoris, uel poſt mot- tem, purĩficat ſtipulationem, Ad iſtum tex. vide Iaſ. in!,eum qui ĩta. S. qui ſibi. col.z. ver. quintò. ff.de uerb.oblig. ubi per iſtam. J. limitat regulam illius tex. Summarium inl.cum maritus. S. mulier. f. de pac. dot, Lex ifta eſi ſingularis. Lucubr. in l. cùm maritus. õ. mulier. ff. de pact. dotal. B A. in hac.I. nihil ſcribit. tamen iſte tex. in d. S. mulier, eſt ſingul. ſecundum Aret. in cõ74. jntelligendo eum ut facit Bar. in l. quæ dotis. ff.ſol. matr. 1 Summarium in l. Bebius. fyde pac. dot. Ageng ex una cauſz, debet fuccumbere, quamuir eæ alia cauſa melius agere potuiſſet. Lucubr. in l. Bebius. ff. e pact. dotal. BaART. in hac. I.nihil dicit, tamen aurea putatur,& eam ſæpe Bal. habebat in ore ad probã dum, quod agens t ex una cauſa, debet ſuccumbere, quamuis ex alia cauſa melius agere potuiſ- ſet: ica inquit Curtius in conſ. 8 2. poſt numerum 8. Summarium in rub. fde fund. dot. Pundus dotalis alienari non poreſt. Mulier agere nonpotet contra emptorem fundi dotalis,& quando. Sidotu promiſſio ſine certa quantitate præcęſſerat,&; poſtea datur pro dote fundus non ſacta mentivne illiur quantitatis, an Aicatur dotalis. EÆ ftimatio facit emptionem. Fundus dotalis quomodo tacitò emi yoſſit. Lucubr. in rubricam. ff. de fund. dota. Ia iſtam rubricam in qua traditum eſt, fundũ t doralem alienari non poſſe, quæ ro in primis an maritus qui rem dotalem alienauit, poſsit eam conſtante matrimo- A☛‿ò nio redimere,& agere ad reſtitutionem?& an teneatur de euictione?& quid ſi em- tor ſciebat rem illam dotalem eſſe? vide Alex. in conſi. 107. in 4. vol. Prætereâ ſcias fundum dotalem alienari poſſe quando renunciatum eſt beneficio. l. luliæ de fundo dotali. Iacob. Butr. in tract. de renunciatione legum, in§. de beneficio. l. luliæ. item alienatio rei dotalis ualida eſt, 1 quando mulier ſimul cum eius uiro pretium recepit: quia illud dotis loco uidetur habere. glo. eſt not.in J.5. G in lita conſtante. ff. de iur. dot. ſecundum Bar. in conſi. incip. Domine.& Cępol. in caute. 1 74. Item mulier f agere non poteſt contra emptorẽ fundi dotalis, quando ſciuit rem eſſe dotalem tempore alienationis,& tacuit: quoniam dolo& calliditate cenſetur tacuiſſe, ut ait Alex. in conſ. 10⁷. col. pe. in 4. vol. Rurſus ſi fundus fuit datus in dotem æſtimatus, tenet alie- natio; quia æſtimatio facit emptionem.& ſiue iuſta ſiue iniuſta fuerit æſtimatio, mulier agere * non poteſt contra emptorem, ſecundum gl. commu. approb-. in lſi inter uirum. C. de iur. dot. 3 & Soc. latè in conſi. 6. uel 5 7. Stantibus ſupraſcriptis, in I.vol.& in conſi. 289. eod. vol.& quan do pretium eſt iniuſtum, datur actio mulieri ad ſupplementum iuſti pretij. tex. eſt not. in Lſi res S·ſi mulier. ff.de iur. dot. per quem ita in terminis decidit Paul. de Caſt. in conſi. 27 5. incip. Ad primum, ver. venio ad tertium, in 2. vol. Quid ſi dotis t promiſsio ſine certa quantitate preceſſe rat,& poſteà datur pro dote, non facta mentione ullius quantitatis? Dicas prædium nihilomi- nus dici æſtimatum pro illa quantitate,& dos non in prædio, ſed in quantitate conſiſtit. Soc in conſ.69. Viſo laudo, col. 3. verſ. Circa ſecundam difficultatem, in 4. vol.& Mari. Soc. uni.in cõſ 141.nu. 4 ᷣm ſeq. Quid modoò ſi fundus æſtimatus non fuit tempore contracti matrimonij? ſed poſtea? Dic fundum non deſinere eſſe dotalem propter huiuſmodi æſtimationem, etiam ſi hande uellent eum non eſſe amplius dotalem, ſecundum Mari. Soc. iuni. in d. conſi. 141. nu. 1 4. Tu uerd attende hoc non eſſe uerum, quando mulier non eſt inops, ſed habet bona& nupi ine rmuoin— rlunpetren wrdkewhd ketpe wrumndd Ta rrnä Luänneßin 1 Wnn nclia mulnircmio 1 nſniinmmſſa 1 Wnr hdlüfu ikixnendhe andenke tedin ant müinsäen nhe rekle) per. Ur. 276 nelus Wnyniſ act. Gotal. danſkpelllien Amaber Kaüna 4 1. 4ot. 8 ea denrin arrjan n de fund dan fundũ t docaenir: lenauit, pobten an teneator dea d.17iin 4. 1n Kicio.«kluliæ des llix. item dlere quia lud don emototẽ fundice, Ap Aldu m dolo&c- 11ℳ De fundo dotali. 353 ſine dotis commemoratione: nam eo caſu ad dotem conſtituendam poteſt iure compelli, ſe- cundum Bal.in J.fI C. de ſent. quæ ſin. cert. quant.& Iaſ. in l. ſi donaturus. S. ſi quis indebitam. ff. de cond. cau. dat. ubi ait, mulierem hac de cauſa poſſe à marito expelli, ſed ubicunque aliquis ad contrahendum coerceri poteſt, ſemper ualet contractus ea de re celebratus, quamuis in eode- cretum& alia requiſita ſolemnitas non interceſsiſſet. Rom.in conſ. 394.·& Soc. in conſi. 80. in 4 vol. Attende quia id quod prędixi de æſtimatione, iquæ facit emptionem non enim hoc ſem er uerum eſt; ſed iſta eſt regula, quæ multas patitur limitationes, ut per laſ.in l. ex conuentio- ne. C.de pact.& omninò uide quæ pono ad Bar. in l. ſi æſtimatis. ff. ſol. matr. Rurſus, dotalis fun- dus alienari poteſt pro emenda alia re ſtabili, quæ mulieri utilior ſit. Bal. nouell.in tract.de dote, in J. par. in I. priuilegio, in 3. limit. citat trad. in l. quamuis. ff. ſol. matr.& in Iſi pecunia. C. de iur. dot.& in l. Mutius. S. manente. ff.de iur. dot. valet etiam huiuſmodi alienatio ab uxore facta ma- rito conſentiente pro ſoluendis debitis ipſius mulieris. tex. eſt in 1fi. ff. de iur. dot. per quem ita dicunt Bal.& Imol. in l. ſi æſtimatis. ff. ſol. matr. idem ait Bal. nouell. in d. tract. in 7. par. in 1. priui legio in 4. limit.& lo. Campegius in tract. de dote, in 4. priuilegio. nu. 2.& Fabianus de monte 5 in tract. de emptione& uenditione, quæſt. 4. nu. 1 8.& quomodò fundust dotalis tutè emi poſ- ſit docuit Matthæus de Afflictis in tract. prothomiſeos. S. 3. nu. 1 2. Attende etiam in propoſita re quia mulier in re dotali quãuis æſtimata præfertur creditoribus anrerioribus habentibus ex preſſam hypothecam ſecundum Arct. in conſ. 32.& circa prędicta attende unum, quod eſt me morabile, fundum dotalem æſtimatum, ſi maritus non eſt ſoluendo, dotalem eſſe non deſinere, nec per maritum obligari poſſe.hoc fuit dictum Bal. in l intereſt, in fin. C. de uſuf. quod extollit Franc. Cremen.in ſing. 1 8. incip. Habebis milies. Summarium in lj frde fund. dot. 17. Quædam tranſire titulo uniuerſali, quæ tituloſingulari tranſire non poſſunt. Bar. in Ij. f. de fund. dot. 1 BaARr. in d.lj. colligit, quædam tranſire titulo t uniuerſali, quæ titulo ſingulari tranſire nõ poſſunt. vide dominos de Rota in deciſ.3.in fi.de pact. in antiquis. Fummarium in l ſi fundum. f.de fund. dot. I Ea praſcribi non poſſunt, quæ alienari non poſſunt. Bar. in ſi fundum. ff. de fund. dotal. 1 BARr. in d.l. ſi fundum, ait, ea præſcribi t non poſſe, quæ alienari non poſſunt. De hac re uide Fulg.in conſ.8.& in conſ. 1 23. Alex. in conſ. 101. col. 6.& pe. in 7. vol. Felin. in c. cùm non liceat. nu.8. cum ſeq.de præſcri.& an præſcribi poſsint ea, quæ priuilegio acquiri non poſſunt, vide Feli.in c. accedens.nu.i 2. cum ſeq.de præſcrip. Dicit poſteà Bar. in hac ead. l. cauſam pro hibitionis alienationis non interrumpere pręſcriptionem iam incœptam. ſed an iſta. l. procedat in dote eccleſiæ, vide Feli. in c. ad aures, de reſcript. Summarium in rub. fde dona. inter uir.&& uxo, 2 1 uare donatio inter uirum es uxorem ſit prohibita. 2 Confeſſio facta à marito an ſit ualida,& nu. g. 3 WVbicunque alia coniectura quàm donationis ſumi poteſt, illa ſemper eſt accipienda. 4 Dos proprieẽ ſine matrimonio eſſe non poteſt. 1 Taciti& exypreſſi idem eſt iudicium. Ablus ultra intentionem agentis non debet operari. 7 Indulgentia legi poteſi infra decennium opponi exceptio, de qua ibi. 9 SConſeſſio mariti an noceat creditoribus anterioribus. 10° Confeſſio facta a marito, non ipſi uæori, ſed alijs perſonis ualida eſt. 11 Mulieribus ſaluum, eft ius ſuum ſuper bonis maritorum fugitiuorum pro dotibus conſtitutis infra bien- nuium à die traditionis. 12 Si maritus conféſſionem, quam ſecit, dicat eſſe falſam, an ualeat. 13 Confeſſio mariti eet inualida, etiam ſi eius effectus pot mortem differatur. Vr 14 Donatio De donationib. inter ulrum& uxo. 13 Donmatio inter uirum& uxorem firmata iuramento ualet.:Oins 1100 diod on 15 Donatio inter urum& uxorem ualida eſt quando eſt mutua. minil muba 171 DVonatio inter uirum& uxorem ualida eſt, quando præiudicium non infertur. 3998 17 Si ruſticus accipiat uxorem nobilem,&) dotem confitetur, quam re uera non accepititaut ſit pura dona- tio, ualet. 8 3 13 Statutum diſponens de donatione inter uiunos, uel de ultima uoluntate, huiuſcemodi donationem nuu 4 continet. 19 Donationem ualere ſemper quando fæcta eſt ante contractam matrimonium. Lucubr. in rub. ff. de don. int. uir.& uxo. INcBa iſtam rubricam quæro in primis, quæ ſit ratio t huius prohibitionis donatio- g 6 nis inter uirum& uxorem? Aret. in conſi. 74. tres attulit rationes; de qua re agit etiã Soc. in l.j. f. ſol. matr.& quia Soc. in d.j. latiſsimè& acerrimè inſtat contra ualidita- tem confeſsionis receptæ dotis, quæ fieri ſolet à marito cõſtante matrimonio, ea ratione, quia, * uidetur ſapere donationem, quæ hoc titulo prohibetur, contra quam etiam ait Alex.“ commu- nem eſſe ſententiam in conſ. 16 5. in 6. vol. iccircò decreui non illotis(ut ĩta dixerim) manibus, inueſtigationẽé hanc pertranſire, quæ ualde utilis& neceſſaria eſt pꝑp frequentiam hmõi con- 2 feſsionũ: nimis. n. graue eſſet, ſi nullius eſſent roboris& momẽti. Dico igitur confeſsionẽ thanc cõiter ualidam eſſe, qũ ſunt lapſa tem pora. x. annorum, quia omnis querela excluditur, ut hr̃ in l fi. iuncta auth. quod locum. C. de dot. caut. non numer. ex hoc enim inferri poteſt, impoſibile eſſe, confeſsionem hanc uim donationis habere, quæ traditione interueniente ſola morte con- firmatur:ſi uerò ſine traditione fiat, nec morte confirmari ſolet. l. Papinianus, infrà hoc eod.tit.j ſed iſta confeſsio lapſu decennij omnem querelam prorſus excludit, ut prædictũ eſt: igitur do- anatio eſſe non põt, quæ non lapſu decẽnii, ſed ſola morte(ut diximus) confirmatur.& hoc rõne 3 comprobatur: nam ubicunque alia coniectura quàm donationis t ſumi poteſt, illam eſſe ſem- per accipiendam, traditum eſt in l. cùm de indebito. ff. de probat. item actus qui licitè ſub uno nomine fieri poteſt,& ſub alio non, ſemper ſub eo nomine,& eo iure, quo fieri potuit, factus eſ- ſe cenſetur.l. Lucius. S.tutorem. ff. de adminiſt. tut. tradit Bar. in l. Titium& Mæuium.§. altero, uerſi. ſi ũerò dubitatur. ff. cod. titu.& Aret. in conſi. 2 3. ubi egregiè loquitur. ſed iſta confeſsio, poteſt fieri uel in uim præambulæ numerationis, de qua habetur in l. Publia. ff. depoſit. uel ſub ſpe futuræ numerationis, quæ quidem exceptio etiam ſi infra decennium obijci poſsit, tamen eo elapſo inuiolabilis eſt iſta confeſsio, ut ait Bartol. ad quem alij acceſſerunt in l. aſsiduis. C. qui pot.in pign. habe. Anchar. in conſi. 307. Felin. in c. ſi cautio, de fide inſtrum. 8. Soc. in conſi. * 52.in 3. vol. vbi in hanc ſententiam ait communiter itum eſſe, quamuis ipſe diſputando con- trarium ſenſerit in d. Ij. ff.olut. matrim.& idem prius dixerat Fulgoſ. in conſi. 13 3. igitur iſta præſumptio, per quam actus ualet, eſt accipienda, non autem præſumptio donationis, quàm. nunquam ſumi ſolet quando alia capi poteſt,& per eam actus confeſsionis infringitur, ut ſupra- fuit iure concluſum. Nec huic ſententiæ refragatur, ſi diceretur, titulum de dot. caut. intelli- gendum eſſe, quando huiuſimodi confeſsio matrimonium præcederet: quia hoc modo ille titu- 4 lus deſtrueretur: tum quia loquitur de dote,& dos tpropriè ſine matrimonio eſſe non põt.fin. C. de don. ant. nupt. igitur de cõfeſsione facta cõſtante matrimonio eſt intelligẽ dus. arg fi. C de ijs qui uen. ætat. impetr.& eo magis, quia uerba ſunt in potiori ſignificatu accipiẽ da.j ff ſi 3 ag. uectig. tum ẽt quia ea ſolent æquiparari, quæ fiunt conſtante matrimonio,& quę ante matri monium fiunt, ſed in tempus contracti matrimonij differuntur- l. quod ſponſæ. Q. de donat. ant- nup. proinde conſequens eſt, uc nullum inter iſtos caſus ſit diſcrimen conſtituendum. lj. cum: Ibi trad. ff. de leg. i. Et ideò concludendum uidetur, confeſsionem non. uim donationis habere, ſed in uim præambulæ numerationis, uel ſub ſpe futuræ numerationis fuiſſe confectam, quæ deinceps elapſo decennio nulla poteſt exceptione ſubuerti. d..fi. Et iſta concluſio poriſim A— uidetur 8 auui 9 muui chilen G uncrener rderremn eralrooonnd nükqperun.N ücrertbratni karbonamn läcsewäna- Naqkeugn lcl aohgobtein vremnrrnmnöai umnsgirrägu enünclim lle, Wategu T umeypoieten rmulhwontg liniemifden mmieurita nätſeomämd lämtennem dtcim dda Cmani mwcrckemin — Anubpftm elitratio; duu mn nari ſolet Piimi orſus exclucituxes te ut Gium cr. donarionis funihe de probat tenat nine,& coina it Bar.in L Tiiu + Doct. communiter acceſſerunt ut uidete eſt apud Soci. in d. ij. colu. De donationib. inter uirum& vxo. 374 uidetur eſſe ueritati ſubnixa, quando renunciatum fuit exceptioni non numeratæ pecuniæ, ut plerunque fieri ſolet. quæ quidem renunciatio operatur, vt etiam non expectato decennio illa exceptio ſubmoueatur,& paratam habeat executionem: ita Bart.& alij in d. j. aſsiduis& Alexand. in conſi. 90. in 3. volu.& in conſi. 13 3. in 6. uolu. Et proptereâ non eſt mirandum ſi nonnulli quandoque tradiderunt, expreſſam hanc renunciationem operari, vt donatio facta eſſe intelligatur, cùm elidat coniecturam ut ſub ſpe futuræ numerationis facta ſit ut ſenſit Soc. in d.lj. ſed ſecundum naturam impoſsibile eſt, vt unum& idem ſit cauſa generationis&cortu ptionis. Et quòd iſta renunciatio ad ualidandam confeſsionem multuͤm afferat adiumenti„. Vltra prædicta probatur; quia tacitit& expreſsi idem ſolet elſe iudicium. lxcùm quid. ff ſ cert. peta. immo ſi inter tacitum& expreſſum eſt differentia, ideò eſt, quia expreſſum potentiores effectus operatur, qnàm tacitum, ut docuit Alexan. in conſi.5 9. col. 5.in 3. uol. ſed ſic eſt, quòd maritus tacendo per x. annos cenſetur huic exceptioni tacitè renunciare. glo. in l. ſi ego. ff. de negoc.geſt.& eſt text.in l.ſi ea. C. qui accuſ. non poſſ. et huiuſmodi tacita renunciatio, quæ per lapſum temporis fit, ualde coadiuuat confeſsionem, vt prædictum eſt: igitur idem& de ex- preſſa eſt uel facilè concedendum eſt. Prætereaà, ſi alioqui diceretur, multa ex eodem fonte ſpe cialia prouenirent, contra.l.primam. C. de dot. promiſſ. primum qun tacita renunciatio poten- tior eſſet expreſſa, contra prædicta: aliud, quia actus f ultra intentionem agentis operaretur, contra.l. non omnis. ff. ſi cert. pet. nam intentio renunciantis eſt exceptionem excludere,& do- natip ſequeretur. Item quilibet in eius diſpoſitione cenſetur uelle ilſam uiam eligere, qua me- diante actus non fiat irritus& inanis. ſi miles qui deſtinauerat. fB. de milit. teſta. idque in præce dentibus probatum eſt, ſed ſi maritus renuncians, donare uxori intelligeretur, actus fieret inua lidus, cùm donatio inter uirum& uxorem cõmuniter prohibeatur, toto hoc titulo, igitur&c. Neque urget illa collectio quam facit Soc. in d..j. ſeilicet confeſsionem hanc non niſt altero de duobus modis fieri poſſe, uel in uim donationis, uel ſub ſpe futuræ numerationis; ſed ſub ſpe fu turæ numerationis, ait ipſe, fieri non potuit: quia renunciatum eſt exceptioni non numeratæ pecuniæ, igitur reliquum eſt, ut uim habeat donationis.&eſpondeo enim, in re propoſita dari tertium caſum, ſcilicèt, ut facta eſſe in uim præambulæ numerationis, cenſeatur, ut habetur in l. Publia.ff. qepoſ.& in l. Modeſtinus. ff. de ſolut. t et quamuis indulgentia legis poſsit infra decen nium opponi exceptio, tamen uel per lapſum huius temporis, uel per expreſſam renunciatio- nem tollitur,& confeſsio firma remanet& inuiolabilis. Et prædicta multò magis procederent, ſi ſimul cum ipſa confeſsione concurrerent etiam ſolutæ dotis inditia, vt eſt exhibirio alimento rum facta uxori tanquam dotatæ,& huiuſmodi genus alia: nam tunc confeſsio extra quæſtio- nem elt, ſecundum Bal. in.j. C. de priuileg. dot. citat in argm̃.l. cũm ultra. C. de non num. pecu. & cùm de in rem uerſo. ffide uſur.& ad rem facit eleg. tex. in l.ſi. S ſi ſocero.ff. quæ in frau. cre- dit. ibi, cùm is indotatam uxorem daucturus non fuiſſet. et hoc ſequitur Dec. in conſ. 3 6. nu. 10. & Curt. in conſi. Jo. vbit ait, leues etiam coniecturas plenæ ſufficere probationi.& multi ad hoc acceſſerunt in d. ij. f. ol. matr.& quamuis ibi Soci.diſputando contrarium ſenſerit, tamen ipſe idem in d.conſ. 82. in 3. uol.ait, à doctiſsimis uiris, ita(ut prædiximus) fuiſſe conſultum.& quamuis ipſe contrarium diſputando ſenſerit in d. lj. tamen in iudicando non eſſe diſcedendũ ab eorum ſententia. Prætereà magno huiuſcemodi confeſsioni t eſſet adiumento, quando confeſsio in aliquaparte uera eſſe oſtenderetur, fortè propter aliquam numerationem inter- uenientem: quia in totum uera eſſe exiſtimatur, ne diuerſo iure cenſoatur: ita in ſimili calu do tis arguit Soci. in d. conſi. 82. in 3. uol.& Dec, in d. conſi. 5356. nu. 10. Vehemens quoque pro- batio eſt ad ualidandam huiuſmodi confeſsionem, quando promiſsio dotis præceſſerat inſtru- mentum confeſsionis: ita inquit Paul, de Caſtr. in d.1.j. ff. ſolu. matrim. citat. lin contractibus. §.I. C.de non numer. pecun. idem Paul in Iponul. ſi uir. f.ſolu. matrimo. ad quam opinionem 14. verſic. octauò limita, ubi ĩpſe quoque in hac fuit ſnĩa. et quamuis dubiter, vtrum creditoribus anterioribus noceat, tñ de poſterioribus nõ dubitauit. Et ex hoc alia colligitur ratio:nã ſi doct.acerrimè diſpurarũt, YXYY 2 utrum De donationib-inter uirum& vxo. 9 utrum confeſsio f noceat creditoribus anterioribus, vt per Bar.& alios in d. laſsiduis,& Alex. in conſi. 90. in 3. uol.& in conſi. 12 3. in 6. uol. de qua re latiſsimè egit Anton. de Fano in tract. de pignoribus& hypothe. in 4. membro ſecundæ par. quem ſemper uideas,& Angel in§. fue- rat, inſtit. de action.& in l.ſi ſuperatus, in fi.ff de pign.& Bart. in auth. ſed iam neceſſe. C. de do- nat. ante nupt. igitur omnes uno animo ſentiunt ualiditatem. confeſsionis huiuſmodi, alioqui fruſtrà diſputatum eſſet& conclulum, cam taltem poſterioribus præiudicare. Prætereà inquit Alex. in conſi. 36. in J. uol. huiuſmodi confeſsionem ſuſpicione fraudis non carere, quãdo quan titas excedit qualitatem ipſorum iugalium: ideò ea ceſſante ſentit contrariam. Sic etiam Dec. in conſ. 96. ait, mulierem in dote confeſſa præferri alijs creditoribus probantibus debitum per ſolam confeſsionem, alioqui uerò ſi Ilud efficaciter probarent. Ex hoc igitur omnes ſentiunt ualiditatem huius confeſsionis: quia ſi foret inualida, nihil operaretur. Attendendum etiam 10 eſt in hac inueſtigatione, ſi fortè confeſsio t facta eſſet à marito non ipſi uxori, ſed alijs perſo- nis; quia ualida eſt. Bal.in Jj. uerſ. Hæc duplicata priuilegia. C. de priuileg. dot. Salic. in d. auth. ſed cùm neceſſe.& Dec.in d. conſ. 5 36. num. 10. Poſtremò etiam ſi caſus dubius eſſet, fauen- dum eſt inſtrumento dotis. l. cùm hic ſtatus. S. pœnitentiam, infrà hoc eodem titu. ibi, quòd ſi in obſcuro ſit, procliuior debet eſſe iudex ad comprobandam donationem. nam ſi lex fauet do- nationi, quæ de ſe prohibita eſt, igitur multò magis confeſsioni, quæ à iure non improbatun, & uetuſtiſsima uniuerſalique conſuetudine confirmatur. ita enim communiter ſeruari docuit glo. in lj. C. de dot. cau. non num. et Bart. cui alij conſenſerunt in d. l. aſsiduis, vbi teſtatur hanc eſſe totius orbis conſuetudinem.& ideò ſeſe offert ille tex. ſcitu dignus in l. quæſitum.. ſed ſi fundus. ff. de fund. inſtru. ibi, quam ſententiam quotidie creſcere& inualeſcere uidemus. Poſ- ſent etiam huiuſmodi confeſsiones à ſtatutis ciuitatum coadiuuari, exempli cauſa: Extat ſta- 11 tutum in ciuitate Bergomi diſponens, mulieribus t ſaluum eſſe ius ſuum ſuper bonis marito- rum fugitiuorum pro dotibus conſtitutis infra biennium à die traductionis. Nam hoc ueriſi- cari non poteſt niſi in dotibus conſtitutis per confeſsionem dotis receptæ: quia ſi de uera nu- meratione conſtaret, ſaluum eſſet ius mulierum, etiam ultra biennium,& quandocunque.& proptereà diligenter ſunt aduertenda locorum ſtatuta, quoniam ex eis ualida ſolent colligi ar- gumenta. Ad omnia præcedentia non prætermittas uidere Ange. in conſi.. Fulgoſ. in conſi. 13 3.& in conſi. 207.& melius quàm alibi in conſi. 2 16. Ancha. in conſi. 307. Alexan. in conſi. 45.·in ſecundo dub. in t. uolu.& in conſi. 165. in 6. uol. vbi loquitur contra Bart.in d.laſsiduis. vide tamen eundem Alexand. in conſ. 42. in 5. uolu. Aret. in d. conſ. 74. Dec. in conſi. 526. om- 12 nindò Feli. in cap. ſi caurio, de fide inſtrumen.& Crauet. in conſi. q0. Quid ſi maritus t confeſsio- nem, quam fecit, dicat eſſe falſam? vide Roma, in ſingul. 93. Quid ſi confeſsio dotis fuit de mille,& appareat aliud inſtrumentum eodem die confectum, in quo pater mulieris promittit quinque centum, aſſerens hanc eſſe ueram dotem, vtrum in caſu reſtitutionis dotis poſsit mu- lier exigere dicta mille, an uerò ſola quinque centum?& hoc uerius ut per Curtium in conſi. 54. Quid ſi gener confiteatur habuiſſe dotem à ſocero,& nibilominus hac præambula confeſ- ſione non obſtante ſocer promittit genero mille nomine dotis, utrum talis promiſsio noceat mulieri? Ange. in conſi. 145. Redeundo autem ad donationem ipſam inter uirum& uxorem, 13 de qua hoc in loco potiſsimùm agitur, attende cam eſſe inualidam t etiam ſi eius effectus poſt mortem differatur. Areti. in d. conſ. 74. Item huiuſmodi donatio excedens ſummam quingen- torum aureorum morte non confirmatur, ẽt uſque ad illam ſummam. tex. eſt ſing. vbi Sali. inl. donationes. C. de donat. int. uir.& uxor. Item animaduertendum eſt, donationẽ hanc prohibi⸗ tam eſſe tantum quando mulier ex ea fieret locupletior,& non aliter. et ideò, ſi donatio fit cum pacto, ut id totum dari debeat pauperibus, ualida eſt. text. eſt not. in I. ſi ſponſus. S. conceſſa, in- frà cod. tit. Bar. in l. Scius& Augerius. ff. ad leg. Falcid.& de hac re uide Alexand. in conſi. 152. 14 colu. 3. in ſexto uolu. Valet etiam iſta donatio tquando firmata eſt iuramento, quamuis Bart. in Lj. hoc eod. titu. contrarium ſentiat,& multi hanc partem tenuerint. Sed Bart: in d. l. Scius& Augerius tenuit eius ualiditatem,& Alexan. in conſi. 7. in 6. nolu. vbi ait propter iuramentum dona- aidt Ce. 81 KCelrcedon ricekoraned eräton l m0d Enymi naonactgsitn dvxr fälidc ekrraryerrl Ennemmum enm.Glianent Krclgeulhyvhe eiunennl4n. uGüineſernun temm ähnnes. ſendonndgeret. vniermanen rtmanßſt 3 düieCeconn umemndinem Wrraianendane folincanl el llen 4 danni, n iler db reli mertonmjimnig egia.C.d 9 4 — ln. dammtrahacecmtne ndam donarolen und, Datesioni,qprzunun. ur. ia crimcomuan wemo etianügt enſerunrindlabilisin 2* c tex. ſctuigmulmn lie creſcere Knullie adunnn, exenir Auum eſſe ibiumk lum a cietraductuu onem dots fecepr nultra bieaniun,it „qu oniamexebu uidere Angeind 5. Ancha in col vwi loquitut n n C0³0 1 An*4 xct. ind. con.7, Ia conſi.40. C * 02 1 T gu ſ9). 4 rum in caüurettl 72 1 n Fn Gepruisgen De donationibus inter uirum& uxo. 355 donationem non dici eſſe contra bonos mores,& in conſi. 1 50/. Viſis& conſideratis, col. t. in iib. primi& fecundi uol vbi teſtatur hanc eſſe“ communem opinionem, ut iuramẽto firmetur. jdem dicit in d. conſ. 1 5 2. col. 2. in 6. uol.& in conſi. 54in J. uol.& eam eſſe cõmunem teſtatur etiam Aret. in d. conſ. 74.& Soci. in ſpecie idem ait in conſi. 65.col. 5. in 1. uol.& Crauet. in cõſ. 81. ij enim omnes hanc ſententiam uotis eſſe frequentioribus approbatam concorditer affir- marunt. et de hac re uide Barb. in conſi. 66. inter conſilia Curtij. Abb. in conſi. ↄ5. in 2z. volu. o- mnindò Cæpol.in caut. 1 1 2. laſ.& Dec. in l.pacta quæ contra. C. de pact. Bald. in conſi. 397. in t. uol. Paul. de Caſt. in conſi. 88. Kom. in conſi. 43. in 4. dubio.& in conſi. 29 3. Curt. in conſi. 66. 15 col. 5.& ſeq. Item huiuſmodi t donatio ualida eſt quando eſt mutua. text. eſt not. in l. quod au- tem. S. ſi uir& uxor, infrà hoc eod.tit. per quem iſtam partem ſuſtinet lo. Pyrrh. in tract. de do- natione mutua. idem tenuit Iaſ.in J.ſi pater puellæ, uerſ. ſecundò. C. de inoff. teſta. dicens quan · do donatio eſt æqualis,& pariter contineat lucrum& damnum, vt ſi alterum præmori contin- 16 gat, alter habeat bona, eo caſu ualidam eſſe donationem. Item donatio f ualida eſt quando 1 præiudicium non infertur. Iaſ.in lij. ũ. ſi uir. col. 4. in 4. notab.& col. 8. verſ. ex prædictis. f. de ac- quiren. poſſeſſ. Item donatio rei alienæ ualida eſt.. ſi uir uxori. ff. pro donat. Rurſus iſta dona- tio ualida eſt quando fit in remunerationem meritorum, niſi merita excedat. Bart.& alij in l.ſi donatione. C. de collat. Ang. in terminis in ſſed ſi lege. S.conſuluit.ff.de petit. hæred. Abb. in c. cùm eccleſiæ. de ſimon. facit tex. in c. ſi quos. 1 2. diſtinct. Iaſ. in I. ex hoc iure. nu. 5. ff. òe iuſt.& jur. vide Roma.in conſi. 66. Barb. in d. conſi. 66. ³inter conſilia Curtij.& Soci. in conſi. õ 5.& in conſi. 66. in 1.vol.& Crauet. in conſi. 5 1. Et ex ijs infert Bar. eleg. in l. ſi uoluntate, per glo. ibi. 70. de dot. promiſſ.Si ruſticus t acciperet uxorem nobilem,& dotem confiteretur, quam re ue- ra non accepit, ita ut ſit pura donatio, ualeret, quia eſt remuneratoria, propter eorum inæ qua- litatem. Feli. in cap. ſuper eo. nu. 5. de teſti.& laſ. in d.l. ex hoc iure, vbi idem ait eſſe etiã quan- do ſenex acciperet iuuenculam. et ibi ſubiungit, quamuis donatio huiuſmodi exigat probatio- nem meritorum, tamen illis non probatis morte confirmatur, vt ſingul. dixit Ange. in d.j. ſi do- natione. Quid aurem ſi in huiuſmodi donatione fuit appoſitum iuramentum, utrum ſtatim ua- ieat abſque ulla probatione meritorum? vide Marcum Antonium Bauerium in tract. de uirtu- te iuramenti. nu. r 42. Vlteriùs attende in hac materia, quia hæc donatio, quæ morte confirma- tur, dicitur eſſe tertia ſpecies ſeparata à donatione inter uiuos,& ab ultima uoluntate. et ideò 18 ſtatutum diſponens t de donatione inter uiuos, vel de ultima uoluntate, huiuſcemodi donatio- I — — nem non contineret. Alex. in conſi. r 6 8. in lib. primi& ſecundi uol.& in conſi. 1 43. in 5. uolu. Limita tamen hoc niſi donatio quingentorum aureorum ſummam excederet, quia ſilentio nõ confirmatur, ſed expreſſa exigitur confirmatio in morte. caſus eſt ſingul. in l. donationes, ubi Salice. C. de donat. inter uirum& uxor. Scias etiam huiuſmodi donationem habere in ſe taci- tam conditionem, ſi mulier ſuperuiuat. Dec. in conſi. 240.& Soc. in conſi. 65. in I. vol. et do- 9 nationem hanc f ualere ſemper quando facta eſt ante contractum matrimonium, docuit Cæ- pol. in cautel. 6⁊. De hoc tamen uide tradita in l. quod ſponſæ. C. de donati. ante nupt. Et qui- bus cautelis utendum ſit, vt hæc donatio ualeat, tradit idem Cæpol. in cautel. 11 2. In hac ma- teria non eſt ſilentio prætereundum, ſi donatio facta eſt à marito uxori de aliqua re, quæ qui- dem donatio, ut uidimus, morte cõfirmatur, cenſetur reuocata ſi maritus ſpecialiter illam rem alteri obligaret.. ij. C. de lega. habetur. in l. cum hic ſtatus. S⸗ſi maritus, infrà hoc eod. tit. alioqui uerdò eſt ſi maritus bona ſua generaliter obligaret. Ant. de Fano. in tract. de pignor.& hypoth. in 4. membro ſecundæ par. princip. nu.4. Jummarium in lj. fede donat. inter uir.& uxor. Vtrum donatio inter uirum&] uxorem ſit ualida quando fuit iuramento fermata. Bar. in l.j. ff.de donat. inter uir.& uxor. Bakr. in hac..j. tradit utrum donatio t inter uirum& uxorem ſit ualida quando fuit iu- 1T ramento 1 1 1 1 18 X d O 80 1 De donationib. inter uirum& uxo. ramento firmata. Vide quæ poſui ſupra in rubrica circa confeſsionem dotis receptæ factam a marito cum iuramento. et uide Bart. in I. Seius& Augerius. ff. ad leg. Falcid. laſ.inl. pacta quæ contra. C. de pact. Soc. in regula 104.in 2. fall.& quæ ponam in. j.ſi quis pro eo. ff. de fideiuſt. Jummarium inl. ſi Ponſas. ſ generaliter. ffde don. inter uir.& uxo. Vtile per inutile uitiari non deber,&) quando. 1 Bar. in l. ſi ſponſus. S. generaliter. ff. de donat. inter uir.& uxo. BARr. in d.ſi ſponſus. S. generaliter, colligit ex tex. vtile t per inutile non uitiari, quando ſumus in ſeparabilibus. Vide pulchra argumenta ad utranque partem apud Laurentiũ de Ro. dulphis in tract.de uſuris, quæſt. 13 5.& de hac re uide Beli. in c. cùm ſuper, de off. deleg. Bar.in Igrege. S. 1.ff. de fideiuſſ.& glo. ordin. inl. pecuniæ. ff. de uſur. Alex.& Aret. poſt alios in 5 ſed & ſi mihi. ffrde uerb. oblig. Alex.& Iaſ. in l. certi condictio. S. quoniam, in princip. ffiſi cert.. Abb. in c. cùm tempore,& in c. Meſſana, in fi. poſt glo. de elect.& utile per inutile non un as in ſeparabilibus,ut ait Bar. hic, docuit Iaſ.in l. Titiæ textores.§. nihil differt. f. de lega. 1.& in.ſi ex falſis. C. de tranſact.& in auth. qui rem. C. de ſacroſan. eccleſ.& latè in l. ſtipulat. õ.& ſi mihi. ff de uerb. oblig.& in l. in pupillari. ff. de uulg.& pupill. in indiuiduis autem& inſeparabilibus uitia- tur. idem ſaſ.in l. ſi ita ſtipulatus fuero. S. Chry ſogonus. fl.de uerb. obligat.& ad iſtum tex. uide Bar.in J. ſi is qui duos reos.ff. de liber. lega.& ad aliud propoſitum Paul. de Caſt. in 1g pen col fi. ff.de uerb.oblig.Prætereà attende hunc tex. qui uidetur refragari. S. ſi maritus, præcedem bi enim in obligatione indiuidua duorum reorum, liberatio reſpectu extranei ualet, non autẽ ma lieris, hic uerò adiecta extranea perſona ſuſtinetur. cogita. Jummarium in d.I. ſi ſponſus. f. ſi uxor. ffde don. inter uir. Guxo. Paria ſant aliquidficri tempore permiſſo, uel probibito,&; diſferriin tempus permiſſum. Bar.in d.. ſi ſponſus. S. ſi uxor. ff. de dona. int. uiv.& uxo. BaARr. in ead. l ſi ſponſus.§. ſi uxor, ait, paria eſſe aliquid fieri t tempore permiſſo uel pro- hibito,& differri in tempus permiſſum. Et dicit hunc tex. adnotandum eſſe contra multas frau des, quæ fiunt. De hoc tex. uide Ial. in l.properandum, in princ. C. de iudi. colu. 5. uerſiin ea ibi, item,& Aret. in l. ex duobus, quæſt. 4. fxde duob. rei. Bal. in l. cum allegas, in 4.0ppoſ. C. de uſur. De quo uide Imol.in J. ſtipulatio iſta.S. aliter.ff. de uerb. oblig. Feli. in c. lator. col. 8. in fi.de iudi. & facit hic tex. ad not. per Bar. in l. hæreditaria. ff. de bon. auto. iud. poſsid.& uide multa ſcitu di gna ad hunc. S. per Alex. in conſi. 8 2. col.j. in 3. uolu. An autem paria ſint aliquid fieri tempore permiſſo uel prohibito, ſi differtur in tempus permiſſum, dicemus(Deo fauente) in l.in tẽpus. ff.de hæred. inſt. ubi eſt locus proprius. SFummarium in l. ſed ſi mors. ff de don. inter uir.&] uxo. Teſtamentum ab eo confectum, qui ingreſſus oft religionem, reuocari poteſt, quamuis teſtator pro mor- tuo habeatur. 10¹ Jr, qui religionem incapacem ingreditur, ita ut teſtari non poſſit, an de licentia Papæ teſtari poſſt:. Mors ciuilu non est ſimilus morti naturali. Dominium bonorum ex apprebenſione corporali acquiritur. DPro facto ſuperioru eft præſumendum. Papa poteſt ſolo uerbo dominium auferre. TPrinceps reſtituendo aliquem ad priſtinum ſtatsm, poteſt ius alteri acquiſitum auferre,& reftituto reddere. In quacunque conceſſione omnia cenſentur appoſitaaſſine quibus ea uel nibil uel parum qperaretur. Dapa committendo cauſam appellatione remota, ſi narrat bui fuiſſe indicatum, intelligitur derogare ti tulo, ne liceat crebrò prouocare. Religioſus, qui profeſſus eſt religionem ſi eſicitur Cardinalu an poſſit confacere teſtamentum. Bar. Rec,. nuinn wineto unlsaglel Kürrimerren üüwenömi chüemgpedne ard Kexse Dadinccmu- nSnjüunigt dlreehagac iätemonülle zanmmdyne „abmncklnd uldgnmitond aumecitaronc caccdunur Mr Karammojbnc Kimaaqpeneiwe ſemieyornna mätaraun 4 xärlamg Mtbalin on nard niden Ubbamilig qliſeglereu — — — =&½ ——— —— — — = — — 1 1e dan änhg — —= — — S= 9 — ⁸— — E S A — — dn ntar arfemn tnuyni mua int.MK.Ku. alqquidfjei temn tex adnotzndmmä- in princC deiui abin Lcum aleg boblig Feliine“ On.auto iudn an autem perus m,dicems Dee I “ De donationib. inter uirum& uxo. 356 Bar. in l. ſed ſi mors. ff. de donat. inter uir.& uxo. BAR x. in d.l ſed ſi mors, colligit ex tex. teſtamentum t ab eo confectum, qui ingreſſi us eſt religionem, reuocari poſſe quamuis teſtator pro mortuo habeatur. De hac re plenè habetur in auth. ſi qua mulier. C. de ſacroſ. eccleſ.vbi laſ.col.7J. uerſ. item adde, tenet contrarium, niſi in caſu, in quo religioſus teſtari poſsit. Sed hoc idem ſentit Bar. dum præſupponit, eum donec naturaliter uiuit, poſſe reuocare teſtamentum, atque ita teſtari. Sed hic pulchra ſuboritur 2 inueſtigatio, quid ſi is religionem incapacem ingreditur, t ita ut teſtari non poſsit, an de li- centia Papæ teſtari poſsit,& teſtamentum conditum& ingreſſu religionis confirmatum, reuo care? Prima fronte dicendum uideretur quòd non: quia ex quo primum teſtamentum iam ha buit effectum,& hæres iſta bona apprehendit,& ex iſta apprehenſione dominium acquiſiuit de iure gentium, princeps non poteſt ſuprema ſua authoritate auferre ius alteri acquiſitum de iure gentium, vt tradunt doct. in l. Gallus..& quid ſi tantum. ff.de liber.& poſthu. dum iſta ra- tione ſentiunt, filium naturalem poſt mortem patris à principe legitimari non poſſe, quando bona fuerunt corporaliter apprehenſa ab illis, quibus hæreditas debebatur. Et iſtam opinio- nem multis argumentis conatur ſuſtinere Gozadinus in conſi. 41. Veriorem tamen ego puto eſſe diuerſam ſententiam. pro cuius robore in primis attendendum eſſe arbitror, licentiam te- ſtandi& mutandi primum teſtamentum à ſummo Pont. conceſſam, qui eam concedere poteſt quibuſcunque& in quacunque religione profeſsis, vt tradit Soc. in conſi. 13. in 1. uol. Alex in conſ. 1 57. Reuerendiſs. domine, in lib. primi& ſecũdi vol. laſ. in auth. ingreſsi. C. de ſacroſ. eccl. Doct.in c.cùm ad monaſteriũ, de ſtatu monac. ex hoc enim tolluntur ferè oĩa fundamenta Go- zadini, dũ uim facit an monaſterium ſit capax uel incapax: quia ex quo is eſt ad teſtandum ha bilitatus à Papa, conſequens eſt ut poſsit teſtari,& aliud reuocare teſtm. maximè, cùm dictum fuit eum condidiſſe aliud teſtamentum, alioqui iſta licentia eluſoria redderetur. Neque obſtat argumentum ſuprà adductum in contrarium: quia multis tollitur ſolutionibus. Nam ilta mors t ciuilis non eſt ſimilis morti naturali, quæ irreuocabilis eſt, ut latè docuit Alex. in conſi. 18 2. in lib.primi& ſecundi vol. meritò ibi poſſunt procedere ea, quæ dicunt doct. in d. S.& quid ſi tantùm, ſed iſta mors ciuilis eſt reuocabilis nuru ſuperioris: quia ſæpe illis profeſsis iltæ gratię conceduntur; immo multoties eis conceditur, ut de ipſa religione exeant, ut docet experien- tia rerum magiſtra. c. quam ſit, de elect.& ideò cùm iſta mors ciuilis ſit reuocabilis, reuocantur etiam ea quæ in eius conſequentiam,& ab ea tanquam à ſua cauſa peruenerunt, ne alioqui cau ſatum ſit potentius ſua cauſa, contra.l. adigere. S. quamuis. ff. de iur. patr.& c. cùm ceſſante, de appell.& habetur in auth. multò magis. C. de ſacroſanc. eccleſ.& in l.ſi pater, in princip- ff. de a- 4 dopt.& in l. cùm pater.§. dulciſsimis. f. ad leg. 2.& ideò quamuis dominium bonorum fex ap- prehenſione corporali fuerit acquiſitum, hoc uerum eſt, ſed reuocabiliter, nutu ſcilicèt ſupe- rioris. et iſte eſt caſus, qui potuit& debuit præcogitari, cùm frequenter contingat, ut in ſimi- li habetur inl.ſi quis.. hic ſubiungi. ff. loca. ibi, quia hoc euenire poſſe proſpicere debuit. alio- qui ſequeretur etiam dominium acquiſitum donatario ex traditione, per quam acquiritur de iuregentium. l. traditionibus. C. de pact. reuocari non poſſe per ſuperuenientiam filiorum, con- tra.l.ſi unquam. C. de reuocan. donat. vel per ingratitudinem, contra.I. fi. eod. tit. Et ſi diceretur ibi illud fieri ex cauſa, reſpondeas licet, etiam iſtas gratias iuſtis de cauſis concedi, quæ cùm ab ipſo principe tanquam legitimæ admittuntur, non licet eas in dubium reuocare. S. quod prin- 5 cipi, inſt. de iur. natur. gent.& ciuil.& habetur. in 3. fI. C. de legi. Pro facto enim ſuperioris f uſ- que adeò eſt præſumendum, ut nulla in contrarium Frobe admittatur, etiam ſi contra ea, quæ ſunt iuris gentium, reſcriberetur, vt per Abb. poſt Innoc. in c. quæ in eccleſiarum, colu. 5. de conſt. faciunt trad. per Bar. poſt glo. in J.relegati. ff. de pœn.& per Innoc. in c. cùm ad mona ſterium, de ſtat. mon. Card. inc. perpendimus, de ſenten. excomm,& per Ana.& Abb. in c. fra- ternitatis, de ſchiſm.& hoc maximè procedit in Papa. Secunddò principaliter reſpondetur, ubicunque fuit ĩus alteri quæſitum de iure naturali, ſed illud ius uenit tanquam acceſſorium ad 11 4 ius De donationib inter uirum& uxo. 6 ius eccleſiaſticum, in quo Papa pleniſsimam habet poteſtatem, eo caſu Papa t poteſt ſolo uer- bo, ſublato principali dominium huiuſcemodi auferre: ita Innoc.& Ant. de Butr.& Abb inc 2. de uoto, vbi Papa tollit ius quæſitum laico diſpenſando uoueri; idq́ue latè confirmat Belin. in d. c. quæ in eccleſiarum, nu. 66. ſed iſtud ius fuit cauſatum à uoto paupertatis facto tempore profeſsionis, igitur diſpenſato uoto propter huiuſmodi gratiam, vt fieri poteſt. idq́ue docuit Soci.in d.conſ. 1 3. in 1. volu.& alij per nos antea memorati. potuit etiam hoc ius acceſſorium a Iferri: ad quod optimè facit deciſio Anch. in conſi. 409. vbi ait, Papam poſſe legitimare pro- lem illegitimam ob impedimentum iuris canonici mortuo patre.& auferre ius acquiſitum le. gitimis hæredibus diſpenſando etiam prout ex tunc ſuper illo canonici iuris impedimento. Tertiò dico amplius, etiam ſi eſſemus in effectibus iam conſumatis& ſeparatis, nullamque ha- bentibus neceſſariam conſequentiam à ſuis cauſis, quoniam adhuc iſtud dominium reuocare- tur per condictionem ſine cauſa. l.j.. ſi fullo,& I. nihil. ff. de cond. ſin. cau. Bar. in l. ſi ita quis.§. ea lege. ff. de uerb. oblig.& Alexan. in conſi. 199. in 6. vol. quæ quidem condictio huic hæredi in- ſtituto in ſecundo teſtamento competeret, ne alioqui iſta conceſsio mutandi teſtamentum fo- ret inanis. Tamen nos ſumus in effectibus trahentibus conſequentiam à cauſis, vt ſuprà fuit clarè concluſum.& ab hoc fundamento non eſt diſcedendum. Qartò dico& notabilius vbicunqe ius ad aliquem alia ratione non pertinet, niſi ob alterius impedimentum, qui facds 7 eſt incapax& inhabilis, vt hic, tunc princeps t ſi eum ad primum ſtatum reſtituit, non ſolùm princeps poteſt ei auferre hoc ius quæſitum ob iſtius inhabilitatem abſque aliqua cauſa, ſed ex libito uoluntatis; verum etiam ob id nullam dicitur ei iniuriam facere. iſta memorabilis deci. ſio probatur inl. quæris. ff. de natal. reſt.& in c. ab exordio, cum glo./ 5. diſtin. cum multis Alijs, quæ ad rem hanc adducuntur per Albert. Brun. in conſi. r. colu. 7. uerſ. tertiò per prædicta. vbi * inquit, hanc eſſe ueram& indubitatam ſcriptorum ſententiam. Ad quam acceſsit etiam lo. * 9 Campegius in conſi. 2. inter conſilia eiuſdem Bruni.& Soc. im conſil. 10. inter conſilia eiuſdem Bruni. col. S. vbi ait, de hoc eſſe glo. not. in c. ſtatutum, in uoconumerandum, de præbend. in ſexto.& hoc confirmari poteſt ex trad. per Felin. in c. cùm omnes. nu. 6. de conſtitu. vbi multa attulit exempla probantia ſolennitatem, quæ alioqui exigeretur, non eſſe neceſſariam, vbi ad primum ſtatum fit reditus. Et huiuſmodi eſt propoſita res, quia profeſſus habilitatur ad pri- mum ſtatum, ut mutare poſsit teſtamentum, quemadmodum de iure communi facere poterat ante profeſsionis impedimentum. Neque prædictæ concluſion illud Gozadini argumentum reluctatur, ſcilicèt, quòd ſtante regula Cancellariæ, qua cautum eſt, per aliquod reſcriptum nõ intelligi derogatum eſſe iuri tertij, erat neceſſe huic regulæ derogare. Reſpon. enim cùm iſta conceſsio ad alium finem non dirigatur niſi ut condendo ſecundum teſtamentum, poſsit hæ- redi primo bona auferre& dare alteri, non erat opus aliqua ſpeciali derogatione, cùm directè contra ius tertij reſcribatur. c. quamuis, de reſcrip. in 6. c. ſuper eo, de off. delega. cum alijs alla- tis per Albert. Brunum in conſi. 1 3. Ad rem facit, quia in quacunque conceſsione t omnia cen ſentur appoſita, ſine quibus ea uel nihil uel parum operaretur. Ij.§. 1. f. ſi uſufruc. peta. lis qui binas. ff. de uſufr. cum multis alijs adductis per Angel. in conſil. 290. Verùm in propoſito caſu niſi dominium ex primo teſtamento acquiſitum per confectionem ſecundi teſtamenti auferri poſſet, iſta concelsio foret inanis& eluſoria. Idem uidemus quotidie in reſtiturionibus quæ fiunt aduerſus ſententiam uel contractum, quia bona ea ratione alteri quæſita auferuntur abf- que ulla ſpeciali derogatione, vt per Felin. latè in d. c. quæ in eccleſiarum. idq́ue aliquando in præcedentibus lucubrationibus latè probaui: vt uidere eſt ad Bart. in l. ſi qua. ff. de his qui ſunt ſui uel alie. iur. Et ex quo Papa ſciuit aliud teſtamentum conditum fuiſſe, ut ex reſcripto conce dente licentiam mutandi teſtamentum, clarè dignoſcitur, dico hanc certam ſcientiam, quæ ex tenore ipſius reſcripti colligitur, ſufficere ſecundum ueriorem“& crebriorem doctorũ ſenten tiam, vt per Abb.& Feli. in c. cum inter, de except. Archid. in c. in præſentium. 7. q. I.& Abb. in c. quia diuerſitatẽ, de conceſ. pben. Butr. in c. porrecta, de cõfit. vti. vel inuti. Anch. in conſ. 288. incip. Vltra alia.& Alex. in conl. 77. In caulſa& lite. in 3. vol. ubi ait, bapã t committẽdo raiadn apPpel- e rer ude giugoracgpe (lbi n Bilsdle neürtmge ugämänl wanuoeru. Nurnutunmg 1 IAnn näldg rnten wnen dradrdnrdma dangianealmm arſoum duoadc dltbeedamd tonem bunlg. oleincon lag crlas(ani wl nng fl Ten epol be dlncarnril 22 quldem eanden Uta conceßiome,n ü 0 wceonundr 8 CO Alelentana g d 9 1 —— tentiam. Löemna & Soc.n confllloine n in uoconuwerna- cum omnes. nu. exigeretur,nonch te res, qui prii 7 Iumde üuHffe podu 10— nen voncluſioniiluc, „ dt 29o. Veln 1 /* „ionem 71III 14ℳ . A ſcnd— De donationib. inter uirum& vxo, 357 appellatione remota,ſi narrat bis fuiſſe iudicatũ, intelligi derogare titulo ne lic. tertio prouoc- & Card. Alex. in c. naturales, ſi de feudo fuer.controuerſ.teſtatur hanc eſſe communem opinio aem. Ad quam faciunt trad. per Feli. in c. nonnulli, uerſi. fallit quartò, cum ſeq. de reſcript.& er doct. in.ſi quis in princ. ff.i de leg. 3. dum aiunt, commemorationem primi teſtamenti ha- bentis clauſulam derogatoriam ad ſequentia, ſufficere ad illud irritandum, non obſtante d. clau ſula derogatoria: quia ſatis eſſe inquiunt, ſi ex narratis colligitur, eam fuiſſe teſtatoris intentio- nem. Poſtremò ad prædictorum omnium firmamentum& robur, adduco ineuitabile argu- mentum. Nam mortuo Lazaro uerè& naturaliter delata fuit hæreditas ijs, quibus debebatur, & eis fuit quæſitum ius irreuocabiliter: quia ſecundum naturam de priuatione ad habitum nõ datur regreſſus,& tamen iſte talis miſeratione diuina reſuſcitatus, bona ſua iure potuiſſet recu- perare, ſecundum gl. Bar.& alios in l. ex his. ff. de legi.& Bartol. Brixien. in ſuo tract. quæſtionũ * dominicalium, quæſt. 5 4.& iſta eſt’ communis opinio teſte lmola in 1. ſi marito. ff. ol. matr. igi tur hoc eſt facilius in re propoſita concedendum, ubi iſta mors ciuilis reuocabilis eſt,& ſæpe .. 5 8... (ut diximus) reuocatur. uel ſaltem idem eſt concludendum, cùm de morte naturali ad ciuilem colligi ſoleant argumenta licèt potentius operetur mors naturalis. Alex.in conſi. 1 8 2. in libro primi& ſecũdi vol.& quia reliqua per Gozadinum adducta, ex prædictis tolli poſſunt, ulterius 10 non progredior, ut breuior ſim. Vnum adhuc ſupereſt in hac materia, nunquid religioſus t qui profeſſus eſt religionem,ſi efficitur Cardinalis poſsit conficere teſtamẽtum: Reſpondeo quic- quid acquirit, acquirit eccleſiæ. Abb. in c. I. de teſta. in fi.& ita præcisè in Cardinali ait Paul. de Caſt. poſt Sali. in auth. licentiam. C. de epiſc.& cleric. is tamen de Papæ licentia teſtari poterit. Bal. in.fl. C. und. legit.& in auth. Niſi rogati. C. ad Trebell.& in l. ſi quando, in fi. princip. C. de inoffi. teſtam. quem ſequitur Alex. in d. conſi. 5 1.. volu.& Soc. in conſi. 99. in 3. volu. ubi citat Angel.& Imol. in l. ſi ſeruus communis. ff. de ſtipulat. ſeruor. iunctis ijs, quæ de hac re iam an- tedà numeraui. 1 Jummarium inl. DTap manus. f.de don-. nt. uir. Qux. Donatio inter uirum&æ uxorem niſiſequatur traditio uera uel ficta, morte non confirmatur. Bar. in l. PDapinianus. ff. de donat. inter uir.& vxo. 1I BaANI. in d.I. Papinianus, ait, donationem t inter uirum& vxorem, niſi ſequatur traditio uera uel ficta, morte non confirmari. vide Soci. in tabula regularum cum fallen. in regul. 103. & requiritur inſinuatio, alioqui non ualeret. l. donationes quas. C. eod. tit.& dixi ſuprà in rubri- cæ. Amplia regulam huius.. ſcilicet donatione non confimari‚ niſi traditione ſecuta, ut procedat non ſolùm quò ad conſequendam rem donatam, ſed neque quò ad retinendam ſi reperiatur in poſſeſsione ſecundum Paul. de Caſt. in conſ. 13 8. in 1I. vol. ubi ſubtiliter diſputat ponendo ra- tionem huius. l.& ad ea, quæ hic tradit Bar. uide Alexan. in conſi. 68. in libro primi& ſecundi vol.& in conſi. 5. in 2. dub. in I. vol.& in conſi. 143. in 5. vol.& Beli. in c. ſi cautio, de fid. inſtru. col. 26. Corn. in conſi. I. in 3. vol.& in conſi. 22 4. eod. vol.& in conſi. 25 7. in fi. Sod. volu.& in conſi. 37. in 4. vol. Pau. de Caſt. in conſi. 20 6.& in conſi. 6 5.& in l.j. ũ. ſi uir, in fi.& ibi Soc. in fin. ff.de acquir.poſſ. Bal. in conſi. 29. in t. vol.& in conſi. 341.& in conſ. 39 7. eod. volu.& in conſi. 243-in 3. vol.& in conſ. 3 6 2. eod. vol.& in conſ. 6⁷. in 5.vol.& Raph. Cuma. in conſi. 40. Bald. nouel.in tract. de dote. in 10. par. Curt. in conſ. 66. col. 6.& aliquid per Bulg. in conſ. 5.& omni- nò uide quæ poſui ſuprain rubrica huius tituli. Jummarium in l.cum in flatus. ſyde don. int. uir.& uæo. Mutatio uoluntatis in aliquo non præſumitur niſi apparcat. Si quis mutauit flatum, utrum in eo præſu matur mutatio uoluntatis. Bar. in l. cùm hic ſtatus. ff. de donat. inter uir.& uxo. II I BAMT. in d.l.cum hic ſtatus, in quit, mutationem f uoluntatis in aliquo non præſi mi, niſi apPafCat- 8 X+ 8=Z D De donationib. inter uirum& vxo. appareat. vide Alex. qui hoc idem ſequitur in conſ. 16 2. viſis narratis,& in conſ. 69. Viſo the mate, col. 2. in 5. vol.& in conſi. 171. Accuratè perſpectis, propè fin. eod. vol.& in conſ. 46. In cauſa& lite, col. 4. eod. vol. Dec. in conſi. 3 5. col. fi. Soc. in conſ. 16 2. col. 3.& in conſ. 195. in fſ. in I. vol.& Anch. in conſ. 90.& quòd perſeuerantia uoluntatis præſumatur, vide rurſus Alex in conſi. 44. in 7. vol. Mari. Soc. iuni. in conſi. 10 6. nu. 3 8. ubi ait, mutationem uoluntatis non præ- ſumi,& qui eam allegat, probare debet. Quid ſi is mutauit t ſtatum, utrum in eo præſumatur mutatio uoluntatis? Bar. in l. ſi quis filio. S. quatenus. ff. de iniuſt. rup.teſta. diſtinguit, aut is mu. tauit ſtatum inuitus, aut non: primo caſu non præſumitur mutatio uoluntatis, alioqui verò inſe cundo caſu.& ibi tradit etiam Bar. quorſum hæc inueſtigatio fiat. quid ſi teſtator aliquid re- linquit Titio,& poſteà Titius illi iniuriam infert, utrum ex hoc præſumatur mutario uolunta- tis? vide Socin. in conſi. 15 3. in I. volu. Hoc idem eſt in legato, quod reuocatur quando culpa legatarij inimicitia ſuperuenit.l. cùm in tabulis. S. I. ff.de his quib. ut indign. Kom. in ling. 196. Jummarium in l.ſi ſeruus communis. f.de donat. int. uir.& uxo. An propter coniundlionem ſanguinis donatio præſumatur. Bar. in l. ſi ſeruus communis. f. de don. int. vir.& vxor. BaART. in d.].ſi ſeruus communis, tradit, an propter coniunctionem ſanguinis donatio præſumatur. vide aliquid apud Bar. in conſ. 16. col. 6. in I. vol.& in conſ. 9. col. 1.& in conſ.2. col. 3.& 5.& in conſ. 5 I. col. z6. eod. vol.& in conſ. 16. col. 10.& ſeq́. in 2. volu.& Imol in conſi. 117, col. pe.& Alex. in conſ. 1. col. 5̃.in 3. vol.& quæ ponam in l. quæ dotis. ff. ſol. matr. in pen. & ultima colum. Bart.& multa quæ ratione coniunctionis ſanguinis præſumuntur, tradit Dec. in conſi. 601. Jummarium in l. quintus. f.de donat. int. uir.&æ uxo. Quicquid mulier acquirit, præſumitur ac quiſiuiſſé de honis mariti. Wianua an quicquid acquiſiuerit, praæſumatur acquiſiuiſſe de honis maritipræmortui. Clericus habens beneficia an cenſeatur bona acquifiuiſſe uirtute eccleſiæ an propria. Facultates non praſumuntur. Gloſſa appellatur idolus. Bona prælati mortui quæ per eius conſanguineos ante prolatam ipſius mortem adl eorum domum transſe runtur eccleſiæ interpretatione iuris eſſe exiftimari. Quodl ad fauorem eccleſiæ prolatum eſi, alteri deſeruire non poteſt, Vna legus præſumptio ab alia potentiori destruitur. Qui altari ſeruit, de altari uuuere debet. 1o Clericur qui patrimonium habet, de eccleſiæ prouentibus uiuere debet. II Clericus ex induſtria uiuere tenetur. Bar. in l.quintus. ff. de donat. int. uir.& vxor. BaART. in d.J. quintus, ſic ait in ſumma. Quicquid mulier t acquirit, præſumitur acquiſiuiſ ſe de bonis mariti. Ad iſtam.. vide Ang. in conſi. 28 5.& Dec. in conſ. 28 7.& de huius legis in- tellectu uide Franc. Cremenſem in conſi.5 9. col. fi. inter conſilia Alexandri in 4. vol.&Alex. in conſi. 13 1. eod. vol.& attende quoniam coniectura huius. l. locum non habet niſi quando eſſet contentio cum marito, uel hærede mariti, alioqui uerò ſi cum extraneo controuerſia foret: ita egregiè docuit Alex. in conſi. 101. in 7. volu. ſecutus Bald. in 1.ſi uxorem. C. de cond.inſtr.ltem iſta præſumptio locum habet tantum in bonis poſt matrimonium acquiſitis, alioqui uerd ante matrimonium: ita Alex. in conſi. 42. in 5. vol. ſecutus Bal. in d. l. ſi uxorem. Item iſta præſum- ptio locum habet in bonis quæſitis à muliere ante adulterium commiſſum, alioqui uerò poſt. Bal. in l. cũùm oportet, col. 4. C. de bon. quæ lib.& in Ij. C. de natur. lib.& inl. etiam. C. de donat. inter Sgn ipui mallltedd vilcti aiurrci u b 1iildsnn Khencncn ro(e bagere al;g mäti auügeisdlhe qiredmetti Matun lüſcu z deiasftten en dctin Wunr enokat (arcegubuwgi animmquudärm eunieyboninnst muwmreälöngin rrnmäütadulee linäbermanhier awtaclelnane dutgaäluten nreeunani tunslatadit ccneennenn Vnrnt a Hüdn tmähman dadh mekiun defttr cglünc. WMint vI. Rpnr Dder conimdicnm eh 2 volincnhalt Col.10.Kſcoin ie ponaminlquecbült OuS 1InInS pkellan, 4. r. urr.& uxo. I M. ae bemu ntrit ran 6 9 rtute eccleſie unn 3 11 — f 4 90 Larar ptus monb „ 3 21003 duirl muler nim ig 1 241 in 0.. 1 „Baorun aenu. 3 De donationib. inter uirum& uxo. 358 inter uirum& vxorem,&e qua cautela utendum ſit à muliere ad euitãdam huius. l. coniecturam vide Cæpoll. in cautel. 149.& de materia huius. l. vide Aretin. in conſi.3 1.& Alexand. in conſi. 40. col. penult. in 3. vol.& in. qui iure familiaritatis.ff. de acquir. poſſeſ.& omninò Franc. Cre- menſ.in ſing. õ. incip. Tu ſcis quòd quicquid. ubi tradit quid in uidua. t& diſtinguit an acquiſi- uerit incontinenti poſt mortem mariti,& habeat locũ iſta preſumptio: alioqui vero ex interual- 10. de qua re vide Alber. in l. etiam,& Ang. in conſi. 6 1.& Firma. in tract. de epiſcopo in 4. part. quarti libri quæſt. 3. Verſ. dem& in uidua. Tradit etiam Cremenſ. quid in concubina,& quid in tutore uel curatore paupere, pendente adminiſtratione, ut in d. ſingul. per eum habetur.& ui- de Bal. in d. liſi uxorem. C. de condit. inſert.& de filio& uxore, uide Alex. in conſi. 2 3. in 4. vol.& de vxore, Alex. in conſi. 62. col. f. od. 4.vol. ubi tradit quid in uidua tutrice filiorum.& in conſ. 13 3. eod. vol.& de filio uide Feder. in conſi.5 7. Abb. in conſi. 36. in 2. volu. ubi ponit de vxore & fillio. Bar. in l.iij. C. de fid. inſt.& iur. haſt. fiſc. lib. 10.& Barb. in conſi. 22. in 1. vol. Rom. in cõſi. 15 9. col. z. Capr. in coſi. 1 3. ubi etiam ipſe tradit, quid in uidua tutrice filiorum,& omninò vide Alex. in conſ. 2 24. Perſpectis his. col. pe.& fi. in libro primi& ſecundi vol. ubi loquitur multùm cruditè in materia huius legis. vide omninò Ang. in conſi. 1 41. ubi loquitur in uidua. Socin. in conſi. 1 3 1. col. 3. in I. vol. ubi declarat.& non prætereas Bald. in conſi. 66. in fi. ubi loquitur in uidua,& in conſi. ſeq. in 5. vol.& in conſ. 13 7. eod. vol.& in l. cùm oportet, colu. 3. verſic. inſuper quæro. C. de liber. præterit.& Signorel. in conſi. 1 2 2.& Alex. in l. quodait. ff Je diuort. Barb. in conſi.3 9. ubi tradit etiam de filiofamiliaàs ſocio& beneficiato.& Bal. in conſ. 1 39. in 4. vol.& quia ſuperius dixi.l.hanc locum habere in bonis acquiſitis poſt contractum matrimonium alio qui verò ante: ſed quid in dubio, an bona præſumantur acquiſita ante matrimonium an poſte Dic ut ſtatim ſubijciam de clerico habente beneficia. Opportunsè igitur quærendum eſt, an clericus t habens beneficia, cenſeatur bona acquiſiuiſſe intuitu eccleſiæ, an proprio? Reſpon- deo, duplex hac in re dubium oriri poſſe, unum reſpectu temporis, ſcilicèt, vtrum prælatus illa bona ante ſiue poſt adeptionem prælaturæ acquiſiuiſſe cenſeatur, alterum eſt reſpectu rerũ, an ſ. bona, de quibus agitur, ex proprijs, an ex eccleſiaſticis rebus acquiſita eſſe iudicentur. Cir- ca primum, quod à tempore inſurgit, duæ difficultates excitantur, quarum una eſt, an leges prę latum ſuæ promotionis tempore quicquam habuiſſe opinentur: altera eſt, an bona, de quibus agitur, ante aſſumptionem ad prælaturam, uel poſt quæſita intelligantur. quò ad primam, dico, prælatum nil habuiſſe cenſeri;quia facultates f non præſumuntur.. ſi verò..j. ff. qui ſatiſd. cog. & ita Alber. in auth. licentiam. C. de epiſc.& cleri. ait ſe in facti contingentia reſpondiſſe, dum quæſtio eſſet ſuper magna quadam bonorum donatione, quam Cardinalis de Bergomo laco- bo nepoti ſuo fecerat. idem ſentit Abb. in c.3. in ultimis uerbis. de pecul. eleric. ubi ait, ſi, an prælatus promotionis ſuæ tempore quicquam habuerit, dubitetur, eo caſu legiſlatorum conie cturas ei aduerſari: citat Io. And. Quò aurem ad ſecundam difficulratem, in qua prælatum ſu- ſceptæ tempore prælaturæ habuiſſe bona extra quæſtionem eſt. ſed an res, de quibus agitur, ante uel poſt prælaturam adeptam partæ fuerint, dubium eſt.& in hoc concludit Abb. interpre tationem iuris fauere poſſeſſori. idem uoluit ibi Ant. de But. Contrarium indiſtinctè tradidit Io. And. cuius opinionem communem eſſe ait Aret. in conſ. 3 5. Sed in hoc ſecundo membro, in X quo dictum eſt iura poſſeſſoribus fauere, ego ueriorem& crebiorem ſententiam contra loan. Andr.& Aret. eſſe arbitror, ſcilicèt ut omninò ei, qui poſsidet, fauendum ſit. pro qua opinione tex. eſt iunc. gl.in c.i. in fin. ⁊ 2. q.. i dem ſenſit. glo. per illum tex. in c. ſint manifeſtæ. ead. cau.& quæſt.& ab opinione gl. non uidetur eſſe recedendum, iuribus uulgar. ad quæ accedit dictum illud Cyn. in l.non moriturum. C. de cont.& committ. ſtipul. Aduocate, audi idolum t tuũ, ideſt gl. cum his faciunt not. per Alex. in cõſi. 0. col. pe. in 4. vol. hanc eãdem concluſionem pro poſ ſeſſore approbauit etiam Alex. in conſi. 140. in 5. vol. Iacob. But. quem retulit Alb. in d. auth. li- centiam. Firm.in tract. de epiſc. in 4. par. a. libri in 5. q.& Soc. in conſ. 16. in I. vol. quod qui- dem& rationi conſonum eſt. agenti enim ſemper onus probandi incumbere cõſueuit.. actor. O.·de probati. nam poſſeſsio probandi onus exonerat. c. exliteris, de probat.& ſi ex documen- tis De donationib. inter uirum& uxo. tis fide dignis probari poſſet, bona, de quibus quæſtio eſſet, poſt prælaturam acquiſita fuiſſe, eccleſia ex hoc ſatis fundatam intentionem dicereretur habere. Animaduertendum etiam eſb quia diſtinctio hæc, quam de poſſeſſore fecimus, ad ea quoque, quæ detempore præ dicta ſunt, adaptari poſſetʒut per Sali. in dicta auth. licentiam. Circa ſecundum principale dubium, ſcilicèt quando prælatus bona propria,& eccleliaſtica ſimul poſsidet.& an res, de quibus queæltio eſt, magis de proprijs, quàm de eccleſiaſticis quæſitæ ſint, dubitatur. In propoſito caſu coniectu- ris ſtandum eſſe iuris interpretes docuere. idcircò dicere conſueuerunt, ſi hæc bona prælato ab agnatis iafra quartum gradum relicta ſunt, ipſius prælati potius quàm eccleſiæ intuitu reli- cta cenſeri.& ideò ad eum pleno iure pertinere, alioqui uerò ſi ab agnatis remotioribus relin- quuntur: nam cocaſu leges id eccleſiæ intuitu factum eſſe arbitrantur. adducitur text. memo⸗ ratam faciens diſtinctionem in d. auth. licentiam, ubi Alb.& alij tradiderunt. Similiter pro ec- cleſia præſumendum eſſe dici ſolitum eſt, quando prælatus bona propria eccleſiaſticaꝗue poſ ſidendo, ſimul permiſcuirt, abſque eo, quòd ſeparatim ſuorum bonorum rationem confecerit: quia eo caſu prælatum culpa non carere iura ſenſerunt:& proptered aduerſus eum in fauorem eccleſiæ iudicium faciunt. arg. c. ſint manifeſtæ. 1 2. q. i. ita Imol.in c. ut unuſquiſque, de pecul. cleric.& Bal. in d. auth. licentiam, licèt contrarium ibi ſentiat Paul. de Caſt. Addo aliud pulchrũ, & in hac materia notabile documentum,& quod in dies contingere cernimus, uidelicèt bona prælati mortui, t quæ per eius conſanguineos ante prolatã ipſius mortem, ad eorum domum transferuntur, eccleſiæ interpretatione iuris eſſe exiſtimari: ita Iaco. Butr. in d. auth. licentiam. & Bar. Cæpol. in c 1. de teſta. quos refert& approbat. Firm. in d. trac. de epiſc. in 4. par. 4. ibri in 3.. Pro eccleſia quoque præſumendum eſſe aiunt, quando ea in poſſeſsione reperitur, utin c. 1. de pecul. clerit habetur per Io. And.& alios in c. 3.eo. tit.& per Bal. in d. auth. licentiam, qui huius dicti rationem eſſe inquit: quia ad prælati officium pertinet, eccleſiæ ſemper acquirere. Et ex hoc ſubtiliter Innoc. dixiſſe ait in c.cùm in officijs, de teſtam. Si ille, cui prælatus poſſeſsio nem hanc ẽt iure inſtiturtionis reliquit, eam occupat, eum pœna teneri, de qua in l. ſi quis in tan- tam, quia cum ciuilis poſſeſsio penès eccleſiam ſit, nec teſtatori, neq; hæredi eam interuertere licitum eſt, econtrà uero, ſi eccleſia poſſeſsionem habeat, quæ re uera ad hæredem pertineat, eccleſia non proptereà dictam pœnam incurrit; quia ratione præſumptionis iuris, quæ ei fa- uet, non modò in proprietate, ſed etiam in ciuili poſſeſsione à dolo,& à culpa, conſequenterq́; à pœna dictæ conſtitutionis excuſatur. hæc ille.& hæ ſunt coniecturæ, quæ potiſsimum in ec- cleſiæ fauorem afferuntur. Quibus ego dictum notatu dignum adiungo, ſcilicèt eas omnes ui- gere,& tantummodò locum habere, quando cum eccleſia eſſet quæſtio, alioqui ſi cum alio di- ſceptaretur. nam tunc dictæ præſumptiones adduci non poſſent: quia cùm ad ſolius eccleſiæ t fauorem prolatæ ſint, alteri deſeruire non poſſunt: ita egregiè Alex. in conſ. 101. in 7. volicui cui accedit ſimilis declaratio. de qua per Felin. in d. c. dilectus. 2. nu. 1 3. Äe reſcrip. Adde ſimilẽ conſiderationem Fulg. in l.ij. C. de iur. emphy. quam ſequitur Soc. in conſi. 78. col. fi. in 4. volu. ubi ait, ſi ſine debita ſolennitate mihi bona eccleſiæ alienata eſſent, licèt ob id contractus irri- tus ſit, hanc tamen nullitatis exceptionem non niſi ab eccleſia mihi obijci poſſe.& ad hæc fa- ciunt, quæ ſuprà dixi de muliere. Quando autem etiam cum eccleſia lis eſſet, quamuis ei iuriũ conditores plurimùm faueant, non tamen uſque adeò pro ea præſumere uoluerunt, quin con- trarium non moddò ex ueris, uerùm etiam ex coniecturatis probationibus doceri poſsit. una enim legis præſumptio t ab alia potentiori deſtruitur. l. Diuus. ff1 de tit. in integ. ita not. uoluit Io. And. in d. c. cùm in officijs. idcircò hæc iudicis arbitrio relinquuntur, quod ex coniecturis, quando aliter ueritas haberi nõ poteſt, moderandum eſt, ut per Inn. Ant.& alios. in d. c. cumin officijs.& per ea quæ legiſtę tam in d. auth. licentiam, quàm in alijs lqgis ordinarijs tradiderũt. Et in hoc dubio potiſsimùm à iudice conſiderandum eſt an Dreleraen bona ex pecunijs pro prijs acquirere potuerit, an potius ex bonis eccleſiæ, quamitate, lucrorum, reddituum& expè- larum iuxta ipſius dignitatem diligenter examinata: ita Bal. in d. auth. Alex. in d. cõſi. 1⁰¹. Cor. in conſi. 79. in 4. volu. in quibus locis hæc materia notanter& copiosè pertractatur. zoeſdan conſi. lobd 7 lumdixrman ezurberolmu rhakscdgenne Gelkewelgelen itcemnckiche AdbGunodegels urceremard nniabozanin eremelamnggalg unckcsadteun kr dimurtercüm Gdeicsmaredtäpcl 1 Krwderäomm, ernenütgpin A A edabaulere nrhtuiwmg Ahhdcaureni Nralonxechei ache fülen, di ararperg unntpetunnngn — Lotem 3 dei na Meacqui ⸗Dunc Der 1Scha hr, Ruauſan 1 1r; A dlni- mo 1 Ah 61 A trian por gid* co tit. Aperbanl un perma i ijsde tetam ällar um pænatencid c teſtatori neu ur- cat quæ te eruur ratione præum Gione à dolo,& ſuat coniectur u dignum ain dcſi eſſet qut don poſſctt: qꝗe „Mfl . 6! clu Gam I 25 rG en --- De donationib. inter uirum& uxo. 356 conſi. 21 6. in I. vol.& in conſi. ↄI. in 3.vol. ubi elegantiſsimè loquitur dicendo notabiles conie cturas, præ oculis iudicis ſemper habendæ ſunt.& inter cætera iudicem ante omnia conſidera re debere ait, clericum, qui proprium habet patrimonium,& qui aliunde lucratur, de redditi- bus eccleſiæ uiuere poſſe,& quæ ipſius propria ſunt, conſanguineis, alijsuè ad ſui libitum reſer pnaan uare non prohiberi: quia, qui altari ſeruit, de altari uiuere debet, ut habetur per Apoſtolum, & in c. cùm ſecundum, de præben. idem ſcripſerat Inn. in c. epiſcopus eod. tit. cui“ꝰ crebior acce dit ſcribentium ſententia, ut ibi per Abb.& alios qui à Soc. in d. conſi. memorantur. hoc idem placuit Alex. in conſ. z6. in 7. vol.& Abb. in q. 1.& in ꝙ. incip. Titius, in 3. dubio.& Sali. in d. au- then. licentiam, ac Feli. in c. poſtulaſti. nu. 0. ge reſcrip. licèt Dec. ibi i fin. contrarium ſentiat. proptereã inquit Soci. omnes expenſas ſecundum prælati dignitatem in primis de redditibus eccleſiæ detrahendas eſſe. qui quidem redditus non pluris æſtimandi ſunt, quàm his operibus deductis reperiuntur,& ſi præſumptiones hinc,& inde repugnantes ſe ſe offerrent: quia& bo na propria& eccleſiaſtica comperiantur, pro rata diuidenda ſunt, prius tamen deductis,& à iu dice rectè conſideratis, quæ prædiximus. Et hoc quod de diuiſione pro rata dixi, probatur per tex. ſecundum lecturam Hoſt. in c. acerdotes. 1 2. q. 4. quem ad hoc ſingul. eſſe ait Kom. in ſing. 26 7. ubi per illum tex. ſe pluries ita conſuluiſſe aftirmat. accedit Firm. in tract. de epiſcopo, in 4. par. 4. ibri in 3. q. ubi etiam ſubiungit, hoc eodem modo diuiſionem fieri debere, quãdo cle- ricus plures haberet eccleſias,& de cuius eccleſiæ fructibus bona, quæ diſputantur, quæſita eſ- ſent, ambigeretur, ut etiam not. dixit Imol. in c. relatum. 2. de teſtam.& Socin. in d. conſi. 216. 10 Animaduertendum tamen eſt, quia quatenus ſuperius dictum eſt, clericum, t qui patrimoniũ habet, de eccleſiæ prouentibus uiuere debere,& ante omnia tales expenſas Aiudice deducen- das eſſe: hoc ſine ſcrupulo pertranſeundum non uideri: nam Abb. in c. ex præſentium, de pig. ait hoc non eſſe ſimpliciter uerum, ſed diſtingui oportere, an eccleſia impotens eſſet, uel potẽs ad huiuſmodi expenſas, quando clericus eius adminiſtrationem ſuſcepit. Si enim imporens, tunc clerico imputandum eſſe ait, qui eam accepit.& ided ſecundum eum clericus tenetur de proprio ſuo patrimonio uiuere. arguit à forciori hoc modo: is de propria induſtria uiuere tenctur. c. 1. cum gl. 21. q. 1. ergo multò magis de patrimonialibus bonis. ſi uerò potens erat, tunc ſecus.tradit etiam ibi Abb. quid ſi eccleſia, quæ à principio potens erat, deinde impotens fiat?& inquit hæc oĩa notatu digna eſſe cùm ab alijs diſcuſſa non ſint. intelligo tamen Abb. ut clericus in antedicto caſu de fructibus, donec durant, uiuere non prohibeatur, non autem ut ære alieno beneficium pergrauare poſsit, ſi patrimonium haberet, unde ali poſſet: ita enim re- ctè intuenti loquitur Abb. Ego autem uereor, an Abb. ſententia uera ſit, dum arguit, ſi clericus tex induſtria uiuere tenetur, ergo fortius ex patrimonio, quaſi ut patrimoniũ clerici eccleſiæ neceſsitatibus magis debitum ſit, quàm eius induſtriã: nam contra hoc uidetur facere eiuſdem Ahb. documentum in c. de multa, de præb.& in c. fii in 2. not. de pec. cleric. dum ait; expenſas à prælato in re eccleſiaſtica factas, ab eo ſeu eius hæredibus repeti poſſe; ſecus ſi ex eius induſtria facta fuiſſent.& idem iuris eſt ſi dicti ſumptus de pecunia ex induſtria prælati quæſita facti eſ- ſent, ut per Pet. de Anch.& Imol. in d. c. fi ecce, quæ de patrimonio in re eccleſiaſtica impenſa ſunt, repetuntur, quæ uerò ex induſtria, non:& ſic contrà argumentum Abb. vide omninò ad præcedentia loan. de Ana. in conſi. 8 2. cum ibi plenius additis per Ludouic. Bologni. Et ex ijs omnibus, quæ prædixi, multa colligi poſſunt facientia ad bona uxoris, an& ex quibus bonis,& quo tempore acquiſita eſſe iuris interpretatione cenſeantur, quæ non erant hoc in loco præter mittenda, nunc pergamus. Fummarium in l!uir ufuras. ſfde don. int. uir.&& uxo. Vſuras dotis ſi maritus uiuens non petit, donare uidetur,&s periculo uiriſunt,& morte conſirmatur. Bar. in J. vir uſuras. ff. de donat. int. uir.& vxo. BANT. in d.I. vir uſuras,ſic ait in ſumma.ſi uſuras t dotis vir uiuens non petit, donare uide- rur.,& 7 1 De donationib. inter uirum& uxo. tur,& periculo uiri ſunt,& morte confirmatur. De intellectu huius...vide Alex. in conſi. 6o. col. z. in 4.vol. in conſ. 141. in 5. vol.& in conſ. 3 9. col. 2. in 6. vol.& in conſ. 20 8. in fi. in 7. vol. Dec. in conſi.⸗71:in fi.& omnino laſ. poſt Ang. de Aret. in S. fuerat, inſt. de acti.& in.quæ dotis, ubi etiam Alex. ff. ſolut. matr.& Franciſcum Cremenſem in ſingu. 5. incip. ſi maritus, cum ibi addit. ubi extollit hoc Bar. documentum, ut ſingulare,& alibi non repertum.& laſ.inl.ſi donaturus. §. ſi quis indebitum, col, 2. ff.de cond. ob cauſ. Roma. in conſ. 517. col. 4.& ſeq.Cor.in conſ. 145. in 2. vol.& in conſ. 164. in 3. vol. An mariti hæredes poſsint agere contra uxorem de adulterio quando maritus ſciuit?& dicas quod non; quia cenſetur remiſiſſe. vide addita ad Dec. in Lſem per in contractibus. ff. de reg. iur.& quæ plenè pono in l. rei iudicatæ. S. morum. ff. ſol. matr. Fummarium inl. uir mulieri. ſf. de don. int. uir.& uxo. Ex lonæinquitate temporis dionoſcitur utrum ſzmulus fuerat expulſis à domino, ut eum produceret in tectem. Bar. in l. uir mulieri. ff. de donat. int. uir.& vxo. BaAx. ex hac.lxvir mulieri, colligit, ex longinquitate t temporis dignoſci, vtrum famulus fuerat expulſus à domino, ut eum produceret in teſtem. vide in ſimili caſu Bal.in l. dictantibus. C. de teſta. ubi loquitur de procuratore. An autem talis famulus expulſus poſsit contra domi- num ferre teſtimoniumè vide Oldr. in conſ. 145. in princ.& ad.l. hanc uide omninò Alex. in cõ 5. col. 3. ver. poteſt etiam reſponderi, in I. vol.& in conſ. 78.& in conſ. 149. Col. 2. in 5.vol.& in conſ. 100. in 6. vol. aliquid per Feli. in c. in literis, col. 2.& 4. de teſti.& in ſeq. col. ver. fallit quin tò.& Barb. in conſ. 6. col. 17. in 1. vol.& in conſ. 3. col. 17. in 2. vol.& in conſ. 47. col. 5. eod. vol. & Bal. in c. inſuper, de teſti.& in d. c. in literis. ubi ponit quid in uxore expulſa. Barb. in c. cauſam quæ, in fi. de off. deleg.& in conſ. 72. col. 9.& in conſ. 80. col. fi. in 4. vol.& Cor. in conſi. 70.in 2. vol.& in conſi. 4. in 3. vol. Finis. ff. Vet. Laus Deo Opt. Max. Series chartarum. A BCDEFEGHIKLMNOPQARSTVXYZ, AA BB CC DD EE FE GG HH II Kk LIL MM NN OO PP QQA SS RKR TTVVXXVYV. Omnes ſunt quaterniones. 1 . Krr. Fun d. acT rpu N. tau⸗ 2 nun dlctoade. al.78.&m con. 1gala .X 4 de tct Knicgar IT.n 2.volAnadcn . 4- 9 * 12 e, K Qud m UkOfe eTDl 1 30. coLf.n.ulal oncs. Sdcorecd Nan Ahe ſteriolte —— 8 — 4—— d 2 —— —— — . 2