3
n
*

22 222. Libor Biblioth. Ghn⸗ voteriy 3 Repoſit.]I. ANum.)/ Ja-
“
1 b
——
— 5.—* 1 1 1 5 ₰
2e

8 4 4 4 4 8 1 8* 1 4* 4 2 2* 4 4 — . 4. * „* 4

TRACTATVS
DEIESIIBVS
EX MVLITORVM SCRIPTIS NON SINE MAXIMIS LABORIBVS COLL. E- ctus, ac diſtributus per locos Communes ſecundum ordinem Alphabeti,
483 HECTORE MTLIO V.. D. 6 T †L luſirium(omitum in anav,& c.(onſiliario
ac Procancellario.
OPVS NOVVM, IN QVYO MATERIA DE TESTIBVS non ſolùm exactè, ſed etiam iuſto, atque hactenus nunquam viſo ordine tractatur: multisque præſtantiſſimorum Iuriſconſultorum Authoritatibus,& Allegationibus Iuris illuſtra- tur:omnibus non ſolùm in ſcholis, ſed etiam in foro verſantibus, maxime autem patronis ſeu Aduocatis cauſarum vtiliſſimum. cuius operis hic eſt
LIBER PRIMVS.
Co Nα NA.ENS EOS 7A NTIV M DE TES IISS LO COF C0 M- muncs, qui ſub duabus literis A.& B. comprehenſi ſant. aliarum literarum 4 loci mox, Deo daute, ſequentur.
RATIO AVTEN OBSERVANDI OR PDINIS IN TOTO HOC TRA. ctatu, oſtenditur ſtatim in principio operis, pag. 2.& declarabitur copioſius in Præfa- tione ad Lectorem.
ADIECTVS EST PRATEREA HVIC PRIMO LIBRO DVDPDLEX INDEX: QVOKRVM prior eff locorum Communium, qui collocatur ante principium huius Tractatus: alter verb eſt Rerum memorabilium,& reiicitur ad calcem Primi hmius libri. Qui poſterior IN D E x, non ſolum propter bonum in eo obſernatum ordinem ſed maxime etiam eo nomine lecloribus commendatus eſſe debet, quod ea, quæ in primo huius tractatus libro co ntinentur, atꝗ; notatu digna ſunti ſtatim ac fine labore in eo inueniri poſänt.
Eme lege& iudica.
— 2 2 S
Tle
T 88 7 S 31 9 5
28

N 4 9 9)* 2 4,,
8 — X N
L TRIBVS,INCLVYTIS
AC GENEROSISDO MINILS, DOMINO PHILIPPO LVDOVICO, ET DOMINO AL- 1ERTO, FRATRIBVS, COMITIBVS IVNIORIBVS AB Nanav& R hieneck, Dominis in Mint enberg,&c. Domini⸗ ſuis Clementiſimis.
2,ON tam verè quam grauiter de amore inter parentes & liberos Nazianzenus ſcriptum reliquit;
OiAꝓ Fd νυεέαᷣμαρ Seoας dς‿ σ orgc.
1Id eſt; Deus, Naturæ pater& author, philtro, ſeu amo- ris quodam vinculo colligauit parentes& liberos. ldque non minus de Beneficentia& pietate inter pios princi- pes& Magiſtratus, eorũq; alumnos intelligi, dici, ac celebrari poteſt.
Vt enim ſingularis quædam in animis piorum liberorum hæret vpy, amorisq; quaſi incendium naturale erga parentes, a quibus hanc lucem& vitam hauſerunt: ſic in ijs, qui aliorum beneuolentia verè paterna, ſtudio ſingulari, ſumptibus haud exiguis,(Diuina in primis affulgente gratia) ad ſtudiorum ſuorum quaſi meſſem& fructum per- uenerunt, nõ minor vis amoris& obſeruantiæ erga eos, à quibus tan- ta beneficia acceperunt, meritoò ineſſe ſolet.
Et profecto D Evs ipſe, omnis beneficentiæ fons, non tam libe- ros& parentes, quam benefactores& alumnos præcepto grauiſſimo, ceu vinculo arctiſſimo conſtrinxit, dum præcipit, HoNORA PA- TREM ET MaATREM TVvAM: vbi non tantum parentes, à qui- bus naſcimur, nec tantum liberos, à quibus honoremur, ſed verè bene- ficos omnes, à quibus paternè fouemur,& omnes alumnos, qui ho-
norem, pietatem,& pro beneſicijs gratiam habere& referre debent,
complecti voluit. Quis enim illud Apoſtoli alta mente repoſitum non coloſ. 3.
habeat, dicentis? Ante omnia induite charitatem, quæ vinculum eſt per- fectionis, SI TIS GRATI. Quid, quod lege diuina tacente(quæ tamen nunquam ex animis aut oculis piorum amouenda) idem no- bis vel ipſa NàrvRA ſuggerit? Lex enim naturæ humanis menti- bus inſcripta, beneficiorum memoriam, benemeritis gratiã, paternæq;: pietati honorem dictat, iubet, poſtulat. Videmus etenim,& videmus
quidem non ſine magna admiratione GENTES, quæ legem Dei non Rom.
2

EPIS IO L4
habebant, ea tamen quæ legis, ſunt naturæ inſtinctu, ſæpenumerò& fe-
ciſſe& ſcripſiſſe. Quid enim magno illi Ciceroni magis curæ fuit,
uam vt officio& pietate ſatisfaceret omnibus, à quibus magnis bene-
ſciß affectus eſſet? Quam multa& præclara de referenda gratia ab
eodem ſeripta legimus? Quid officij in libro de Officijs, magis requirit
lb-n& vrget, quam vt acceptis meritis ſingulari cura GRATIAM refera-
mus Naullam enim(Vi ipſo teſtatur) offeium referenda gratia magis ne-
ceſſarium eſt. Et cum omnia huius virtutis præcepta& encomia quæ
ſcriptis ſuis complexus eſt) enumerari non poſſint: hoc vel vnicum ſuf-
Cicet. pro ficiat, quod in oratione pro Plancio nobis meditandum reliquit. Sic
Plan.„autem ſcribit: Ftenim, Iudices, cum omnibus wirtutibus me aſfectum ſſe cu-
piam: tamen nihil eſt quod malim, quam me& gratum ſſe videri. Hæc
„ eſt enimm vna virtus non ſolum max ima. ed etiam mater virtutum omnium
reliquarum. Et hanc legem non modo gentibus ratione& intelligen-
tia præditis, ſed rebus etiam ratione& vita deſtitutis ſingulari quodam
inſtinctu diuinitus impreſſam ob oculos videmus. Tellus enim mater
omnium etſi ſenſu, ratione,& intelligentia careat: ipſatamen, NA-
TVRA duce, taçita quaſi beneficiorum recordatione gratitudinis rati-
onem obſeruare haud obſcure quotidiè cernitur. Quis enim agros fer-
tiles, vites fœcundas, arbores frugiferas non admiretur: quæ ſine lege
CcsJratione plus referunt quam acceperunt: Quid, quod BESTIEK cti-
am immanes, non modo ratione carentes, ſed NATVRA feroces ar-
cano quodam NATVRK impulſu ad referendam GRATIAM fæ-
penumero mouentur? Videmus enim multa bruta adeò grata ſuis be-
nefactoribus fuiſſe, vt beneficiorum eriam diu præteritorum haud o-
ana blita, omnes occaſiones gratiam referendi quæſierint, inuentasq́; non
varia hiſto neglexerint. Ciuicas eltin Achaia nomine Pacræ, In qua puer draco-
ria. nem paruulum emebat, magnaq; eum cura educabat: cumq; creuiſſet,
loquebatur quaſi cumt intelhgente, ludens ac dormiens cum ipſo: cum
vero adingentem magnitudinam draco perusniſſet, in ſollrudinem à
cinibus eſt dimiſſus. Foſtea verò cum pueradoleſcens fachus, reuerſus
& ſpectaculo quodam cum aliquibus æqualibus in latrones incidiſſet,&
clamores extuliſlet, cce draco præſto eſt,& alios in fugam vertit, alios interimit; ipſumxerò ſolum conſeruat.
Gentes igitur cum ſine lege, ea quæ ſunt legis(grata nimirum be-
nefactoribus præſtano) feceruas: quid nos Chrlliani, quihus præcepta
Dei ob oculos poſitaſunt, non faciamus: Siterra reddit, quæ accipit:
CI nos(qui nom texreni ſed ſpirituales eſſe debemus) ea, quæ cumula-
tè accepimus, graxiosè non referamus An non agros fertiles imitari de-
bemus, qimultoplus afferunt, quam acceperunta foræ& beſtiæ bene-
ficijs manſiieſeunt,& gratiam eehu⸗ agnoſcunt:& nos homines
ad umaginem Dwi ereati, per fllium Dei redeumpri. perſpiritum—
—õ——Vü——O—BCQ—Q————
A2Aunn

—————ꝛ—ꝛ—ꝛꝛꝛ—ꝛ—ꝛ——-—
EPDICATORKNIA.
ſanctificati, beneficijs tot tantisq́; à Deo& hominibus in nos collatis nõ molleſcamus,& ad gratiam referendã lege Naturà& exemplis non mo- ueamur: Eſt enim hæc non modò à Deo præſcripta, ſed naturæ inſcul- pta lex: quam non modoò didicimus, accepimus, legimus, verum ex na- tura etiam arripuimus, hauſimus, expreſſimus: ad quam non docti ſolũ, ſed facti etiam; non inſtituti modd, ſed etiam imbuti ſumus. Cùm itaq; nihil tain proprium ſit hominis præſertim Chriſtiani, quam non modẽè- beneficio, ſed etiã beneuolentiæ ſignificatione alligari: nihil profectò pietate in referenda gratia, iuſticia in beneficijs reddendis, honore in officijs compenſandis prius aut iucundius vnquam nobis eſſe debet. At quorſum hæc tam multa de gratitudine:
Ad vos iam me conuerto, Illuſtres& Generoſi Comites, vt animũ meum non ſolum acceptorum beneficiorum memoria, ſed ſynceræ eti- am gratitudinis moturm flagrantem, vobis& polliceri& teſtari poſſim. Ego enim quoad longiſſime poſſum reſpiciens ſpaciũ præteriti tẽporis, & pueritiæ memoriam reuocans vltimam: quicquid ſum, poſſum, vel proſum, id totum veſtro huic Comitatui Hanoëẽnſi ac ditioni inclytæ, poſt DEVM OPT.& Ma x. vni acceptum refero.
Auus enim veſter paternus, Comes Philippus,&c. piæ memoriæ, mihi& author& promotor,& ad ſuſcipiendam& ingrediendam rati- onẽ omnium meorum ſtudiorum extitit. Es(cuius in adoleſcentia fui ſtudiorũ alumnus) me ad ſtudia bonarũ artiũ& iuris clementer& li- beraliter fouit atq; promouit. Poſtquã verò gradũ Doctoratus ſum cõ- ſecutus, me(licet undignũ) in numerũ conſiliariorũ Hanoënſiũ aſciuit: in quo ofhcio poſt ipſius obitũ, per omne id tempus quo pater veſter, fe- licis recordationis,& ſub tutoribus& in gubernatione ac vita fuit: ſi- cut& poſt obiti euuſdẽ ad hunc vſq; diẽ apud veſtros tutores, per gratiã —— annum in hoc Comitatu veſtroinclyto,& patria mea dilecta ſic ſum verſatus, vt parrim natura mea ſic inſtigante, partim vocatione meaita admonente, me ad iuris prudentiæ ſtudium omni conatu contulerim. In quo ſane, ſtudio quanto cum lubore ſim ver- ſatus, tam diſcendo, quam negotia huius veſtræ ditionis politica pro viribus expediendo, ipſe mihi ſum conſcius: quo verò tum meo, tum aliorum etiam profectu& fructu, alijs æſtimandum relinquo. Neq; verò ca tantum, quæ in meredundant, beneficia magna& multa grarus agnoſco: fed clementiam quoq; generoſam& bencuo- lentiam verè paternam, quæ non tam mihi, quarn fratribus& parenti- bus meis è domo Hanoënſi inclyta clementeraffulſit, grata& memori mente prædico. Fratres enim mei prædicto auo paterno& viuo,&
exhacvita diuinitus euocato, adofficiahaud poſtrema in curia Hano-
énſi ſunt adhibiti. Inter quos vnus Secretarij vices multos annos ad vitæ vſq; finẽ ſuſtinuit: alter vero in aui& patris veſtri aula vſq; ad mor- 3

Dindatus.
Eſa. 1 1.
E PSSTIOELA
tem œconomiæ præfuit. Tertius adhuc ſuperſtes, Steinoiæ Centgtauij officio multis iam annis fungitur. Et quid non antiquiorẽ illam clemẽ- tiam& beneuolentiam præſertim ad parentes meos a veſtris maioribus profectam, commemorem? pater enim meus viginti annos Queſtoris officio in Steinaw olim fungebatur: huius vero frater Fridericus in the- ſaurarij locũ cooptatus fuit: quibus vterq; officijs multis annis præfuit.
Fratia quidem wetus(vt ille ait) ſopita eſt, priſca beneficia obliuioni dantur. Vetuſtas enim, vt omnia alia, ſic grariam uoq;& beneficenti-
am apudingratos& beneficiorum immemores facilè obliterare ſolet⸗
at hæc beneficia in me meoſq́ profecta tanta ſunt, vt nulla vel obliuio,
vel temporis iniuria ea ex animo meo eximere, aut vlla ratione oblite- rare poſlit.
Etquoniam tempus edax rerum, ac nimis inuidioſa vetuſtas o- mnia deſtruunt, ac optima quæuis morte paulatim conſumuntur& obliterantur: nihil mihi prius aut iucundius, quaàm vt ſummailla in me meoſq́; beneficia, pro animi mei voto ad poſteritatis memoriam trãſmittere,& ſic aliquod grati mei animi monumentum poſt me re- linquere poſſim: quo poſteritas etiam intelligat, qua clementia& beni- gnitate, verè heroica Hanoénſis familia, lirerarum ſtudijs deditos,& politiæ Chriſtianæ pro virili inſeruientes, complexa ſit. Vt igitur gratæ ac memoris mentis ſignificationem haud dubiam aliquo qualic unque ſymbolo vobis teſtata facerem.: hunc tractatum DE TESTIBV s, tem- pPore, quod ex ordinariis illis meę functionis laboribus mihi ſupererat, nõ ſine magno labore collegi, eumꝗq́; vobis dedicare volui: vt is tractatus De Teſtibus, grati mei animi erga vos& maiores veſtros, à quib. tot tã- taq; in me meoſq́; beneficia promanarunt, apud poſteros eriam T E- 8TIS eſſe poſſit. Vos igitur oro, Inclyti& Generofi Comites, vt tam benigno animo, hoc meum munuſculum, meumq; officium accipiatis, & interpretemini: quam a deditiſſimo vobis animo profectum eſt, vobiſq; a me dedicatur:& me quoq; pro ſolita clementia& benigni- tate quam commendatiſſimum vobis, vt ante hac, ita quoq; deinceps habere velitis.
DEVSOPrT.& MA x. qui ingenio, pietate& dotibus vos ad- huc iuuenes egregiè cumulauit: vos quoq; ad nominis diuini gloriam, Eccleſiæ ſuæ propagationem& politiæ Chriſtianæ conſeruationem re- pleat ſpiritu ſapientiæ& intelligentiæ, ſpiritu conſilij& fortitudinis, ſpi- rituſcientiæ& timoris Domini: vt piiſſimis maiorum veſtigijs fideliter
inſiſtentes Deo inſeruire, Eccleſiæ prodeſſe,& Inclyto huic Comitatui
ornamento& emolumento quam diutiſſimè eſſe poſſitis. Quod cle-
menter faxit DEVS pater, per IESVM Chriſtũ, in ſpiritu S. AM EN.
Datum Hanoiæ Anno temporis vltimi I 5 3 8. 4* Februarij: ante quod tempus AN N Oſalutiferi partus, 1 5 8 0, D. PHILPPVS Lypo.

DEDIC4IORIA.
LvpovICVSpater veſter(piæ memoriæ) Comes non tam ætate, quam eruditione egregia, virtute præclara, pietateq; ſyncera floren- tiſſimus: fatis nimium properantibus ex haclachrymarum valle auoca- tus, vobis ſubitò ereptus,& gloriæ immortali, AIEsVvCHRISTO paratæ, reſtitutus eſt.
2
V. Generoſ.
Deditiß.
6 Hector EÆmilius V. I. D.

PRFFATIO AD LECTOREM.
ut aliarum artium profeſßoribus, ita quoq; Iurisconſalto
maxime neceſſaria eſt memoria: cum autem ea labilis ſit, Sin vno homine plus quã in alio vigoris haheat, in multis ve- rò debilis exiſtat, multi ſunt qui ad inuandam memoriam, vel G Dartificium aliquod adhibeat, velcertum aliquem ordinem ſi- bi proponant, vt ea, quæ aliquandolegerunt, o facilius postea ad memoriam re- uocare atque inuenire poßint. Ego quam diu in Iuruprudentia& addiſcendo Iure verſatus ſum, ſemper debilem mihi memoriam 2ſe animaduerti. Ideoq; 2- pius cogitaui, quanam ratione eam adinuarem: nullam autem in hiſce meus co- gitationibus& longa deliberatione meliorẽ via inuenire potui, quà vt collige- rem Locos communes ſecundum ordinem Alphabeti, ſub quibus vel Axiomata, vel cocluſiones collocarem,& in ſumma, quicquid notatu dignum legiſſem, ſta- tim ad ſuum conuenientẽ locum referrem atq; annotarem. In illa autem tracla- tione Locorum communium, hoc quoq; ex quotidiano vſu& diligenti obſer- uatione animaduerti, vt ſi aliquis locus occurreret, qui luculentã& lon ge pa- tentẽ materid cõtinere t, quales in iure noſtro permulti ſunt, veluti Acta, Aclio, Actus, Alienatio, Alimenta, Appellans, Appellatio, Articulu ſeupoſitio, Attẽ- tata, Conditio,( onſuetudo, Teſtis:& alii ferè innumerabiles, animaduerti, in- quamN ad vitandam confuſionem maximi neceſſarium eſſe, vt talis aliquiglocus propter ſuã copioſam materid in alios locos itidẽ alphabetico ordine ſabdiuide- retur. Cuius rei vnicum tantum hic exemplum ſubiiciãm de loco(onditio, videlicet
—
Attenditur.
Caſualis.
Deficit.
Differt ab aliis. Diſponit.
Diuiditur.
Expreſſa.
Impletur Impoſſibilis. lnennur Conditioꝰ Mixta.
Operatur ſeu effectus cius. Pendens.
Poteſtatiua. Remittitur. Retrotrahitur. Siiurauerit.
Si nupſerit.
di non nupſerit.
Si potero.

AD LECTORE M.
Si potero. Si ſine liberis Si voluerit. Suſpendit. Tacita. Tranſit, tranſmittitur. Turpis.
Nac via vſas multoties, expertus ſum,& adhuc quotidie experior, qud- tum hæc in colligendis locis(ommunibus diligentia vtilitatis habeat. Si enim caſus aliquis mihi diſcutiendus proponitur, quem ex JFare confirmare vel deci- dere cupio, eiuſque materiam ub certis Locis communibus comprehenſam ha- beo. ſtatim, ſine magno labore perquirendii, atque cum minima iaclura temporis euoluẽdi doctorum Commentaria, Repertoria,& aliorum ſcripta, inde veluti ex penu depromere potero, quæ mihi ad propoſitum meum inſeruire poſſunt.
nter reliquos autem Locos communes, quos multos colleclos habeo,incæpi
quoq; conſcribere tractatum De Teſtibus, cuius materia in praxi hrequentiſ
fima& quotidiana eſt, non quidem eo animo, vt illum in publicum emitterem, typiſque excudendum traderem ſed tantum pro meo vſu. Cum autem quidam
docli viri illum apud me viderent, ſuaſores mihi fuerunt,& admonuerunt, vt
publicæ quoque vrilitati conſalerem, eumque tractatum typis excuſum pu- blicè emitterem, quorum adhortationibus& crebris incitationilu= libenter
acquieui. Habes igitur, bumanißime lector, eius traclatus librum primum.
Etſi autem multi fortaſſe ſune, qui hoc meum inrlitutum reprehendent, quod
hic meum tractatum De Teſtibus, quæ materia alias à multi,& quidem præ-
ſiantißimis fureconſultis luculenter tractata eſt, prælo commiſerim, tamen ho- rum iniquæ cenſuræ opponere poſſum conſcientiam meam, quod nulla oſtenta-
tionis vel arrogantiæ cauſæ eum emiſerim, ſed ſimplici ſtudio, bono animo, eæ iu-
uandi alios,& declarandi labores meos in rerum vtilium traclatione ac expli-
catione,& quidem nouo, at que haclenus ab aliis nuſquam obſeruato modo, oc-
cupatus fuerim. Deinde etiam non deerunt, quibus non ſatisfieri videbitur, i-
mo culpabunt muiti hoc meum opus, quòd in eo tantum librum primum edide-
rim,&, quod magis mirum quibuſdam videbitur, duarum tantummodo lite-
rarum, ſcilicet A.& B. Locos communes in eo tractauerim, quaſi reliquorum
locorum, ſub aliis literis comprehenſorum, tractatio atque editio prorſas expe-
ctanda non foret: ſcio enim tales cogitationes in mentem lectoris venturas eſſe.
Sedl non morentur quenquam hæ cogitationes vt propter eas huius tractatus
noſtri principium vel non legat, vel omnino negligat. Quia voluntas mea&
propoſitum esi ſi Deus mihi vitam largietur, hunc tractatum continuandi,& reliquas etiam eius partes ſucceſſu temporis,& quamprimum id hieri poßibile erit, tractandi, atque in lucem quoque proferendi. Von igitur, amice lector, te ab emptione huius operis duarum tantum literarum Vana cogitationes deter- reant, ſed potius Eme‚ lege,& iudica. Experieris enim in quotidiana praclica, tibi hanc primam partem, duarum tantum, vt dictum eſt, literarum Locos com-
XX*
Conditio)

pPRAEFATIOAD 1IECT O KR. munes de Teſtibus continentem, maximè profuturam fore. Expeclabis, Deo
dante, mox reliqua. Quod ad integri ſeu totius Tractatus noſtri de Terlibus ordinem atque
diſtributionem attinet, generalis aliqua de eo in principio primi libri,pagina 2. fuit facla declaratio: ſpecialis autem ſingularum partium ordo, ex vniuſcuiuſ- que loci principalis ſeu capitalis ſpecifica expreſiione ſingulorum locorum pla- nior fiet. Idque editiones futuræ demonfirabunt. Rogo autem Leckorem, ne ægre ferat, quòd omniui locorii principalium ſingula capita hoc loco non recitan- tur: Mimis enim longa& quidẽ tædioſa eſget ea recitatio, nec etiã commodum aliquod ex ea lector capere poſſet, ſi nuda tantum capita wel loci ponerentur,& non ſimul etia coniungerentur ea, quæ ad vnumquenq; loci ſpecialem pertinẽt, commo dius igitur hæc ad futurorum tractationem&æ editionem reſeruantur.
Spacii illud intermedii, quod in ſingulis locis huius mei Tractatus vbiq; in conſpicuo eſt, id ſingulariſtudio ame apud Typographum ſic ordinatum atq; præaſcriptum fnit, nõ ſolum mei ipſius, ſed etia lectoris cauſa, vt ſi aliquis ſingulis finguloru locori axiomatihus vel cõcluſionihus aliquid addere velit, ſatis ſpacii adl id perficiendum habere poſit:propter quam cauſam Typographus commo- da papyro ſeu charta in hoc opere imprimendo vſus eſt.
Allegationes præterea furis& Authoritates eorum ſcriptoru, qui in hoc noſtro tractatu citati ſunt iuſtas inuenies, cudide Lector, idq; mihi præcipus cu ræ fuit, nec contentus fui allegationibus, quas apud alios Authores legi ſêd eas quibus ego vſus ſum, ipſe vidi in fontibus,& allegaui ci certis locis& numeris, cü quibus allegationibus meis, quo ad certitudinẽ eari, omnes contentos fore ſpe ro, nec ipſis, niſi vltro velint, neceſſe erit, ſingulas perquirere,& tempus fruftra terere, cuù omnes a me ſingulari ſtudio collectæ, reuiſæ atq́; inſcriptæ fint, idq; n6
mne ratione. Scio enim, quantu tædium capere ſoleant ii, qui apud alios pro con- firmatione alicuius deciſionis vel dicti, allegariones legunt, quas poſtea in illis lo- cis inuenire,& ad ſuum propoſitum, ad quod alias Valde conuenientes forent, vſurpare non poſſunt, quod mihi ſapenumdrò accidit.
Poſtremoò, vt de IN DICIBV S huius primi libri Tractatus mei aliquid dicam, paucis hanc rationẽ in diſponendo expono, atq; obſeruo. Primo enim præ- mittitur huic Tractatui Catalogus authorum, qui vltra textus& gloſſas Iu- ris Canonici& · ciuilis in hoc nouo opere allegãtur, eœx quoru opera ego in eo præ cipue vſus ſum. Deinde ſubiicituy Index locorum cõmunium de Teſtibus, qui in hoc primo libro tractati, atque ſuis dotihus exornati ſunt.
Tertio in calcẽ huius primi libri reiicitur copioſißsimus INDE X, in quoo- mnia, quæ in hoc libro cõtinentur atq; notatu dignaſunt, breuibus verbis indi- cãtur, c certis paginis& numeris. In quo poſtremo Indice laboraui,& hãc di- ligentiã adhibui, vt res notatu dignæ nõ tumultuariæ atq; confusè quẽadmodu plerumq; à quibuſdã Iypographui fieri ſolet, ſed iuſto ordine, ac velut per certos locos cõmunes in eo collocarentur, ad hunc præcipuum finem, vt res in eo ſignatæ ſtatim ac ſine labore inueniri atque ad vſum trangferri poſint. Eſtq; IN DET iſte veluti cõpendium& breuis ilphabetico ordine traditio omnium eorum,
h
——

quæ in hoc primo libro continentur. Rogoigitur omnes, vt ſibi hunc indic co- mendatum eſſe velint. Iam nihil aliud reſtat, Benigne Lector, quã vt de hoc meo propoſito, quod fupra declaraui, ſincerè iudices. Quodl ſi animaduertero, teq; gratum intellexero poflhac maiore ſtudio, reliquas partes huius Jractatus editioni paranda ſuſbi- ciam. Benè vale,& hunc noſtrum laborem, quem tua cauſa hic impendimus,
boni conſule. Hector Æmylius V. I. D.
CATALOGVS AVTHORVM, QVI ltra textus& gloſſas luris Canonici&(iuilis in hoc Nouo opere allegantur,& quorum opera in eõ pracipuè vſi
umus. A Bertachinus, Abbas Panormitanus, Boerius, Albericus de Maletis, Bologninus, Albericus de Roſate, Bonacoſſa, Alexander de Imola, Bouerius, Alexander de Næuo, Bouius, Aluarottus, Budæus, Amedeus de Caſtilione, C Ancharanus, Cagnolus Andreas Alciatus, Calcaneus, Andreas Barbatia, Campegius, Andreas Gail, Capra, Angelus de Peruſio, Cardinalis Alexandrinus, Anguſola, Carolus Molinæus, Antonius Blancus, Carrerius Antonius de Butrio, Celſus Hugo Antonius Gabrielius, Cephalus, Antonius de Roſellis, Cepolla,
Antonius Rubeus Alexandrinus,
Chaſſenęus ſuper cõſuetudin. Bur-
Antonius Trigona, gundiæ. Archidiaconus, Chriſtophorus Porcus, Aretinus, Conradus Lancilotus, Aufrerius, Corſetus, Azo. Crauetta,
iren B Crotus, Baldus de Peruſio, Cynus. Bartholomæus Chitius; D Bartholomæus Salycetus, Damhouderius,
Bartholomæus Socinus,
Bartholus de Saxo Ferrato,
1—, Bellonlus,
Deciſiones Capellæ Tholoſanæ,
Deciſiones Capitii,
Deciſiones Franciſci Marci, AAX 2

CATALOGVS
DeciſionesPetri de Benintendis, Deciſiones Rotæ Romanæ, Deciſiones Thomæ Grammatici, Didacus Couarruuias, Dionyſius deFranciſcis, Dominicus des. Geminiano, Donatus a Fina. Duennas, E Egidius Boſſius, Emanuel Soarez, mylius Maria Manoleſſus.
E
Eelinus,.
Eerdinandus Vaſquius Ferrantes Gargiareus, Franciſcus Aretinus, Franciſcus Becius, Franciſcus Brunus, Franciſcus Burſatus, Franciſcus Curtius Iunior, Franciſcus Curtius Senior, Franciſcus Herculanus, Franciſcus Marcus, Franciſcus à Ripa, Franciſcus Viuius,
Fridericus Schenckà Tau tenberg.
G
Gabrielius,
Gabriel Sarayna, Gozadinus, Gratus,
Gribaldus,
Guilhelmus Benedicti. Hartmannus Hartmanni, Horatius Lucius, Hoſtienſis, Hippolytus de Marſiliis, Hippolytus Riminaldus.
1 u
Iacobus de Beluiſo, lacobus Ægidius, Iacobus Leoniſſa,
Iacobus Philippus Portius, laſon Maynus, Innocentius,
loannes de Amicis, Ioannes dee Anania, Ioannes Andreæ,
Ioannes Coraſius, loannes de Imola, Ioannes Maria Bucelli,
Ioannes Maria Monticellus, Ioannes Monachi,
Ioannes Turrius, loſephus Maſcardus,
Iulius Clarus,
Iuſtinianus Bondenarius, Iuſtus Reuberus.
K
Kirchouius.
L
Lampertinus,
Lanfrancus de Oriano, Lapus,
Laurentius ab Occa, Lucas de Penna, Luchinus de Curte, Ludouicus Romanus.
M Mandellus Albenſis, Maranta,
Marcus Antonius Natta,
Marcus Mantua.
Marianus Socinus Iunior,
Martinus Laudenſis,
Maſuerius,
Mattheſilanus,
Matthæus de Afflictis,
Matthæus Brunus,
Maximiliani Imperatoris conſti- tutio de Notariis, anno Ir1z. prom ulgata,
Menochius,
Milis in Kepertorio,
Minſingerus.
N
Natta,

j⸗
AVCTORVM.
Natta, Nellus de S. Geminiano, Nepos de Monte Albano, Neuizanus.
O
Octauianus Cacheranus Oſaſcus,
Oldradus.
. P Pariſius,
Paulus de Caſtro, Paulus Merenda, Petrus à Duennas, Petrus de Benintendis, Petrus Follerius, Petrus Gerhardi. Petrus de Moncada,
Petrus Pphilippus Corneus,
Petrus de Rauenna, Petrus Rebuffus, Philippus Decius,
Philippus Francus,
Placa,
Plotus,
Practica Ferrarienſis, Proſper Paſethus, Purpuratus.
R
Raphael Cumanus, Raphael Fulgoſius, Roffreduvs‧, Rolandus à Valle, Roſellus, Rouillius.
Schraderus, Sichardus, sigiſmundus Brunellus,
Sigiſmundus Loffredus,
Speculator,
Spigelius,
Syluanus,
Sylueſter Aldobrandinus. T
Tiraquellus,
Thomas Ferratius,
Thomas Grammaricus,
Tyndarus,
V Vdalricus Zaſius, Vigelius,
Viglius Zwichemus,
Vitalis de Campanis,
Vniuerſitas Lipſenſis, W
Weſenbecius,
X 3

1NDEX I.OCORVM COM M vV. nium libri primi huius Traclatus de Teſtibus.
Loci Generales præmittuntur. 1 Teſtis appellatione cõtinetur, fol.z. 2 Peſtis differt ab aliis, vel æquipara-
tur allipbs, 8. 4
3 Teſtis, locus generalis, 6 Abbas, fol. 3 15 Abigeus, 20 Abiuratus, 21 Abnegator, 21
Te lis
Abſentiam deponens, 21 Abſolutionem deponens
vel probans, 21 Acceſſum non tutum de-
ponens, 22. Accuſator, 4 22 Accuſatus, 28 Accuſati, ſeu pro Accuſato
deponens, 33
Acta probans vel deponens 33 Actor, Clager, 35 Actor tutoris, 36 Actum probans vel depo- ſnens, locus generalis, 36
Actum frequẽtiam depo- nens 38
Actum momẽtaneum de- ponens 40
Actum propinquum de- ponens 4⁰ Addictus, 4⁰ Addit, detrahit, 41 Adhærens, 42 Aditionem Hereditatis de- ponens, 43 Adminiſtrator, 44 Admiſſibilis, non admiſſi- bilis, 46 Adoptans: Adoptiuus 43 (Aduerlarius, 48 Aduerſæ partis, 50 Adulter, 51
Adulterium deponẽs vel probans, I; Adultus maior, pu-
bes, 71 Aduocatus 83 Affectionem habens
adcauſam 103 Alinis, 11² Affinitatem deponẽs
vel probans, 12 Affirmans vel negãs ſeu affirmatiuã de- ponens, 132 Agnationẽ deponẽs velprobans 142 Agnatus, cognatus, velde genere, 143 Teſi„ Agrimenſor, 1419 [Alchimiſta, 141 Alternatiuè deponẽs 146 Aluuionẽ deponẽs, 147. Altitudinem depo- nens J. 147 Alumnus 148 Amaſius: Amaſia, 14§ Ambiguum velam- biguè deponens, 145 Amicitiã deponens, vel probans, 11₰ Amicus 1 Amiſſionẽ, perditio- nẽ, ſeu perẽptionẽ deponens vel pro- bans 161 Amore vel gratia deponens. 762 Ancilla, 163 Angarii, perangarii, 1§8/

„— 2 2
I NDEX LOCORV M 14/
CO MMV N.
monio auditus alieni, lo-
Animoſus& audax, ſeu animose cus generalis, 243 & audacter deponens, 186 Auditum alienũ Leſons Animum,& quæ in animo conſi- preſumptionem vel indi- ſtunt, deponens vel probãs, 148 cium facit, 240 Antiquum deponens, item factũ Auditum alienum depo Antiquum deponens, vel pro- nens probat, 2/4 bans, 191 Auditũ alienũ deponens Apocham vel Antapocham de- probat in antiquis, 275 ponens vel probans, 191 Auditum alienum depo- Apoſtata, 195 nens non probat, 292 Appellationem deponẽs vel pro- Auditum propriũ depo- bans, t99 nens, 300 Approbatus a parte, 199 A uunculus, 321 Abiter, 205 lAuxiliator criminoſi 327 Arbitramentũ deponens vel pro Teſt 15) B bans, 217 Bannitus, 32³ Teſti) Arbitrator, 2¹7 Baptiſmum deponens vel Arenarius, 22⁰ probans. 321 Articulum verũ deponens, 221 Baratariã deponens, 326 Artificẽ ſeu artificiũ deponẽs, 224 Belli tempore factum de- Artis ludicræ cauſa in ſcenam pro- ponens, 329 diẽs, ſeu artẽ ſcenicã exercẽs, 22 4 Berroarius, 330 Aſcendens, vel Teſtes Aſcenden- Beſtiarius, 354 tes, 221 Blaſphemator, 333 b Alcriptitius, 226 Bonam vel malam famã Aſſaſſinium deponens, 22§ deponens vel probãs, 343 Aſſeſſor, 230 Bonam vel malam fidem Auctoritatem allegans vel depo- deponens, 345 J nen, 232 Bone conditionis& fame Auditũ deponẽs& de teſtimonio vel vitę, 349 auditus locus generaliſſimus, 240 Bonitatem deponens vel Auditum alienum, ſeu auditũ au- IProbans, 557 ditus deponens:& ſic de teſti-

7 6;
—

8 S N 3 · H☛ 6 9 = 3₰ n 8 4 d 8, 2u
ESTIBVS. PER LOCOS COMMVNES SECVNDVM ORDINEM ALPDHABETI DISTRIBVTVS.
RACTATVRVS materiam de Toſibus, fi- gulari quoda ac tali modo, vt jiqui verſantur in AN quotidiana practica, facilius inaenire qucant ea, quæ ipſis in qualibet facti ſpeciecirca materiam = Toßiim occurrunt, caq in promptu habere, ac 2— ne difhicultate O aut magno negocio perquirendi aliorum com mentarios ad Vſum accommodare=ò pqhint; volo pro declara- tione materiæ, priuſquamò ad ſpeciales locos Perueniam, pauca quadam pramitter.
Acinprimis omnibus notum eit, in vtroque Iure, tam Ca- nonico quam ciuili haberi diftinctos titulos de Tafibus; vt in Decretalibus lib. 2. tit. 20.& 2. in Pandectis lib. 22. tit. J. In (odice lib. 3. Tit. 20. In. Iouellis conſtitutionibus collatione Z. Tüt. 2. ſen conſüiturione go. Stper Vigeliumquoque de Toſti bus agitur in Methodo Furis Ciuiilis, lib. 2. cap. 19. In Metho- do Turis Pontificij lib. 2. cap. π. Etm e Nethodo iurir contro- uerſi lib. 2. cap. 12.
Praterea multi ſunt, qui peculiares Tractatus de Toſtibus ſcripſerunt, quorum aliquos refert Foan. Andr. in Additione ad peculat. in Tit. de Teſie, qui quidem omnes ſimt valas anti- qui. Sed recentiores quoſdam Aduthores, qui tractatus de Tasti- bus ediderunt, recenſet Petrus de Moncada H. ſpanus in pri- ma ſua adaition, adprimam partem Tractatus Foannis (roti De teitibus.&t nunt multorum variorum authorum Tractatus Téſtium, fiudio& opera Foannis Babliſte Zileti in lucem editinac in vnum volumen congeſti, eorumque nomina quorum viginti quatuor numerantur, in principio illiu: volu- minus, expreſſa ſunt. G
Scripſérunt tamen etiam quidam alii DeTéſibus, qui non réperiuntur in prædicto Toannis Zileti volumine: videlicet Io-
annes Campegius, qui tractauit hancmateriam per Regulas ₰ℳ

2 TRAGCTLA I V S cum Ampliationibus& Timitationibus. tem Iuftus Reu- herus. Tractauit quoque hanc materiam valde vtiliter An- tonius Cabrielius Romanus per concluſiones viginti& vndain, additis ampliationibus& Hmitationihur. Editum eſt inſu- per nouſbimè 4D. Toanne e Maria Monticello de Bobio Au reum repertorium de teſtibur. Etſi autem ex prædictis illis tra- Ratibus matéria teſtium ſdtis peiſpicuè tradita oſ, ita, vt, quod ad res ipſas attinet, vix aliquid addi poſſe videatur: mihi tamẽ viſum fuit ſi hec materia per modum locorum commn unium, ſe- cundum ordinem Alpbabeti, tractaretur, hoc ordine prompte & expedite in mueniendis Decifionibus ad materiam Toſtium pertinentibus juuari poſſe eos, qui cauſſas fo renſes pertractani. Inuenient enim, Deo dante, in hoc opere ſubſin gulis locis ſeu ca- piribus, comportaram materian, cuilibet loco conuenienten& Aut horitate⸗ Nin eis cinamas, iuſié allegatas. Feruabo autem in hoctmiintu hunc ordinem: primum pra- mittam duos locos generales, videlicet, Quid appellatione Teſtium contineatur; Deinde quid Teſtis ab aliis differat; Et ſuu b ſingulis col- locabo pauca quedam é Axiomata, quæ ad generalem cognitio- nem huius materis de Tghbus non erunt inutilia. Quibus ab- b lutis diuidamtotum hunc tractatum in quatuor locos princi- pale⸗ ſeu capitales. Quorum primus erit Teſtis; ecundus, Teſtes; Tortius, Teſtium: Quartus, eſti obiicitur. Quodſic Volo intelli- gi, vt Ili quatuorlo cinon dicantur principales ſeu capitales, m- tione materie ſéedpotius ratione initijſeu princpij,& melioru or dinis cauſa N am primi loci principalis principium erit Teſtis, ac ſacundi loci initium, Teſtes: tertius vero locus incipiet à verbo Teſtium: Quartus locus inchoabiturſic, Teſti obicitur. Sub quo- . liber autem loco principali collo cabuntur Loci ſpeciales ſecundu ordinem A lphabeti Ethic conſtituentur quatuor partes princi- ee 7 ei, hee, quemadmodun capita ſeu loci ſingula- See Alphabetico Aiftributi, hocad oculum de- monſtrabunt. 4
SE-

e. DETESITI BV S. 3 dn. SEOQVVNTVR LOCI OQVIDAM GENF-
rales ante ſubiectionem locorum ſpecialium.
m,
7 3 4....
. TESTIS APPELLATIONE CONTINETVR.
. TEs TIs appellatio apud veteres latius patuit, vt osten- oq dit eAlciat. lib. 2. Parerg. cap. 20- cuius ſententiam reaſſumit
ene Spigelius in ſuo Lexico 8 verbo, Tuſtis appellario.
2
2
:m 8
4
2 TESTIV A appellatione continentur etiam Fnſtrumenta, 2
2* Rota, deciſ. 2. in Vouis, eit deciſio.⁊. incip. Quado cau- ſa eſt. nu. 2. ſüb titulo de Teſtibus. Hinc infertur, quod data re- miſßione ſeu dilation rad producendos teſtes, cenſeatur etiã da-
m ta remiſßio ad producenda Inſtrumenta, vt tradunk, Domini - de Rota in d. deciſ. 2Qχ⁶.& eſtad hoctextus in Clem. Sæpe. S. 5 Nos ſun huiusmodi. ibi, eo faluo, quod Vbi remißionem fieri - contingit pro Teſtibus producendis, poßint etiam inſtrumenta i- produci, deverbor ſignifcatione. Hocidé per textum ind Clem. es; Sæpe, videtur voluiſſe Jaſon in repetitione l. Admonendi, nu. h- 326. Venfic. An autem econtra. fade iureiurand. Et in ſpecie hoc 4 quoquevoluit Dhilip. Franc:in c.I. circafmenò, verſ. Vltimo. or Circa pradicta adde ,&c. x. De appellation. Vbi ipſe inter alia ac iura ad hoc allegat ſupradictam deciſionem Rota. 1 do Dereliqui, an& qualem inter ſe habeantſimilitudinem 85 Toſtes& inſirumenta videas j in loco, Toſtes,& inſtrumenta, A Vbi de eo quoque tractzbitur, Andata dilatione probandi per zj. inſtrumentz,poſit tunc etiamfferi probatio per teites. da-»
de⸗
VTEST I Sappellatione non comprehendituri, qui vel de 3 SE- credulitate, velde auditu alterius teſtificatur. Eiſienim tsſtimo- nium de credulitate admittatur in quibuſdam caſibus, maximè quando redderetur ratio concludens de veritatertamen non di- citur verus& proprius Taſlus. Fta Alex. Shaſ Rubrica 2

4 TKACTATVS b Fde iureiur. nu. 2. per gl valdè notab. in.². g. pen. in verbo au- dierint. ff. de aqua plu. arcen. Ratio oh Quia iuramentum te-
ſtus eſt de veritate dicenda: ſed deponerede credulitateo non est veritatem dicere. Ergonon fungiturdeponens hoc modo ofhicio Veri teſtis, vt colligitur ex dictis A lex. ind. Rubrica De iureiu. nu. I. Negandum tamen non thi, Toſtemdecredulitate 0Qdepo-
nentem, ſub appellatione Totis, lats ſumpto vocabulo, contineri.
TESTIS DIFEERT AB ALIIS, VEI æquiparaturalis. 4 1 8* o Pſit diſterentia quædam inter I eſtem,& Toſtimoniã, Sodidentur indicare verba textus in l. 3.. Cabino. ſf. De te- ſtibus, Ginl. z.in princ. adlegem(ornel. De falſi. Ioan. de- mol.inc. Tuanosinu. 2. x. De cohabit. cle.&mulier. conftituit hanc differentiam, quod Tęimonia dicantur dicta teſium non iuratorum: Ieſtes, autemſeu dicta Tiſtium, ex quibus icdlicart debeatiintelligantur, quando interuenit Iuramentum, Vl i5ſν bidem copiqhius explicat. Et hoc idem videtur ſentire Andr. Barbat. in c. Toſtimonium,(quodnunc inter varios traciatus
de Teſtibus relatum&ft.)num. 3 X. De Teſuib Etinc. pröpoſuiiti
nu. 32. De probatio. vhi ait, Dictum teſtus poſſe dici teſtimonium,
licèt nulloiuramento prolatoferatur. Addit tamen idem Bar- batia ind. c. Teſtimonium, nu. 3. quod Teſtimoniorun appella- tione,latè ſumpto vocabulo, venias etiam dickum Teſuum de- ponenriumde proprio ſenſu pertext: in l.. in princ. ibi, I ehimo-
niorum vſu ff. de Jeſtib. Qua ſententia confirmatur quoquæ ex v, inl. 3. J. Sabino quoque, ibi, Teſtimoniorum, quæ recitari ſolent.
2 TSTIMONTORV AT& TFſtium preſentium auctori- tas diueiſa, vt eit textus in!.3. J. Sabino quoque ſf. De Toõſti- bus, vbi dicitur, Alia eſt authoritas preſentium Tebtꝛum, alia
Taſimoniorum qua recitariſolent. b NonA-

DE TESTIBVS. 3
. 34 NordARIVSA Taoſle non differt, vi tradunt D D. in 1 ſci- 3 eln endumiſf De verbor. oblig. ſdque Videtur confirmari ex eo, quod
3 traditur innoua conſtitutione Maximiliani jmperatoriu an-
„ no IJI2-Iſromulgata, folmihi Tol. num. Æ᷑ inſime, Vhibabetur,
we Notarium&ſe loco Teſtis, de quoeſtetiam Textus in l. Domitius
4 Labeo. 27.& ibi gl.in verboadhbibitus f De Teſtament.
FE p boc generaliter verum eſge intelligendum eit. Vam indictinctè dicere, Téſtem nihil omnino differre àa Notario, id de- fendi iurenonpoſſet. Quia Cotarius, quoadactum teſiificandi nihildiſfert à tœſte, eoipſo enim quòd teſucatur de ipſo acin certè deponit vt teſtus. Et ita proceduns ea, quæ DD. dicunt in d.l Sci- endum,& alia ſupra allegata.. 2
FI autem ad ſolennitatem actus reſpiciamus, quem Mo- tarius abſõluit tenquam publica perſona, tunc longa differentia 2 eſtinter Notarium& Toſtem. Hano doctrinam tradit Zaßfius nofer in! 2. Doluntatemſubnum. In.& 1&. ſf ſoluto matrim.
7 TESTIS& Norariur æequiparanturl Domitius Labeo. 4 . 27. cum glibi, in verbo, Adhibitus f De testament, per quenò textum itain ſpecie dicit Vitalir intractatu(lauſularum, ſub ti- 4 tulo De errore N otarii, num. Iæ pag mibi! Fo. ſecundu nouiſi-
6 9 mam Francofurtenſem inpronen. fIi M,.. 4 . TESTIS& Notarius in pecunia non numerata procedit 5 1. a pari, Socin. Sen.(onſ a num. lib... · 1 19 Qα hit diſſerentia Inter Toſuhcationem& Aſertionem s e tradit Foan.de Imo. inc.(um olim. num. 6. Dedolo& contu. , vbi dicit, Toſé formaliter producidebere, ẽ inrare: Quod non
eſt inaſſertione, videas ipſum.
Quiop dijferat Toſtirab Arbitro, colligitur ex Bart. inl.
4 3 Theopõpus, ſub num. F. f. De dote pleg. Videlicet, Cum cuius di-
b cto adhibendaſit fides, dere, qua partibus audiuerit, teſtem éſſe:ſi ꝛluü„. 4. 4 4 4„. 2 In 2 q vero eius iudicio quatenus ſibi videbitur, ſtandi eſt, non téſte, ſe arbitri potius eſſe. Ræfert Alciat. lib: 2. Barerg: cap: 20. in princ. A 3

9
TRACTATVS SOrarn Aad probantur per Toſtes, quæ nonprobantur per inſtrumenta, vt patet ex allegatir,per Roma.in conſ. 34 9. incip. Dum quaritur,&. Cum- alijs authoritatibus adhoc allegatis Penfoneen, Maſcardum Deprobat. quaft. J. nu. 13. I2. vol. In quibus authoritatibus habetur,(riminanon probari inſirumentit,& tamen pro bari yer tehtes. Unde dici poteſſ, hec&ſs inter ſe, vt excedentia& excęſſa, vt ibi per eum.
TESTESregulariter aequiualent inſtrumento. Foſeph. Ida- ſcardus Deprobat. concl. 10 nu.& fol.90. vol.I.
*
Absozrrrs pramißis, accedamus iã ad primam par- tem huius tractatus, cuius locus principalis eſt, Teſtis, quem lo- cum veluti generalem in primus abſöluemus, deinde ſpeciales lo- cos ordine Alphabetico ſubiiciemus.
TESTIS:LOCVS GENERAIIS. Ov3 hoc titulo generali ponenda ſunt ea, quæ admateriam Tẽ- ſfnum generaliter pertinent, nec ad alium ſpecialem locum commodeè referri poſſunt.
TESTIMONITORVA2 oſiu fequens& neceſſarius 3 ſunt Ve rba textus in l.. inprinc. f.de Tæitibus, ad eruendam ſci- licet veritatem introductur, Voſenbec. in Paratitl. ad Pan- dectas. tit, e Teſtih. num. ũ, pag. 196. Et quod teſuficandi offcium daſatradir Toſéph. Maſcardus De pbat. quaſt.. nu. 6. vol. ¹.
ETIAA2
ſolumtendat ad veritatem detegendam, quæ ſuper omnia ama-
—

Ma-
ar- 2 do lo-
„Te-
ocum
DE TESTIB VS. 3
FErIAà extra iudicium Toſtimoniorum vſus requens eſt. Weſenbec. in Paratitlis ad Pandectas, Tit. De Téſtib. nu. 2. ver-
lic. eſt& extra iudicium,pag. 19. V—
TESTIEFICANDI offcium neceſſarium magis eit, quam officium iudicandi. art. Hartmanni libr. 2. Dract forenſ. tit⸗ De Toſtib. deciſ. I. pag, 209.
TESTIVA dfur naturali ratione 2 Deo oprimo maximo probatus, huc ſolum ſpectat, vr publico prgut omnibus adtuenda veritatẽ aduerſus mendacia malorum. fta ſcribit Minſing. ad c Quoniam frequenter, inprinc t lite non contsſta.&cin ver- bo; Xe veritas, nu. 1I6 pag 7.—
TEsTES propriè dicuntur, qui de rebus& nogocils ho- minum fidem faciunt, cum dubitatur,& veritati patrocinan- tur, inde appellati quodtueanturſtatum cauſa. fta tradit Min- Img. in c. Quoniam frequenter, in princ. ſub verbo, Ne veritas, nu. I7. vt lite non conteſtata,&æ'c. pag. 7).
TES TIS quid ſit, ſeu queſit definitio Teſtir, nulla videtura quoquam tradita, qua perfectaſit, vt tradit Ioan. And. in adait. ad Spec. tit. De teſte in Rubrica, circa principium. Dicit tame Waſenbecin Baratitlis Pandectarum tit. de Toſfib- nu. I. inſme, id obtinuiſſe, Toſtes illos appellari, qui ad fdem alicuius rei faci-
endam accerſuntur.
TEsrESàa teſtando denominationenb habent, vt Min- fing. tradit Cexplicat in Rubr. de Téstib. num. S. in Decretalib. ſed in noſiro propoſito Teſtes inde dictiſunt, quod ea, quæ de reige- ſtæ Veritate ſentiunt, in iudicium proferant. A lciat. in I. plebs.
237. S. deteſtatum ff. De verbſign. Minſing ind. Rubr. nu. u. X. De Toſtib.libro 2. Decretal.

8 b TRACTATVS S TrsTIS an veniar appellattone Fnſtumentorum vel do- cdumentorum tractat Ioan. Maria Monticellu, De Teſtib. pag. A. col./&νgo tractabo infrà inſecunda parte huius tracla- tus, ſub loco, Taſtes& inſtrumenta.
Ny vTMENTOEV M appelatione veniunt etiam teſies. Ratio eſt, Quia IMunimenta dicuntur, quibus cauſamunitur & inſtruitur.(um igitur cauſa per tettes quog, muniatur&ꝓ
inſtruaturnonalienum eſt, vt téſies quoqueé ſub appellatione mu-
nmentorum contineantur. Et hoc probatur per Lloſlinc.(oram. in verbo, Munimenta, De in integr. reſut. J ed hec concluſio li- mitatur per Felinäinc. peruenit, fub nu. 3. duobus modis.
Primo, nilifieret mentio de l nnimentis publicis. Tunc enim tęstes non venirent, textus eſtin! cenſus. 1o*ſf. De pro batio. E te-
xtur in l. 3. J. Eiuſdem quog ſi De Toſlibur.
Secundo fallit ſi quis citaretur ad locum maximè remotum,
vt appareat cume Munimentu:: Quia ſitefles non ſunt examina- ti, nontenetur eos ſecum ducere, ſed bene tenetur ſecum portare
atteftationes. per ea, quæ Felin. loco prædicto ad hoc allegar.
io FprcrnA de Teftibus eſt prohibitorium id eſt certarum . perſonarum, ita, Vt omnes perſona admittantur, niſi quæ alege ſpecialiter ſunt prohibitaæ: vel, vt quilibet admittatur, qui non pro hibetur, vt colligitur extextuinl. infine principii ſf. De T°- Fiib. Tradit gliinl. Quoniam. IE in verbo, anguſietur.(. De ha- reticu& Manich. Hoſiienſ. vt eum alleg.& yluan. concil. 16. nu. 3³. Lanfranc. de Oria. in tracta. dæ teſtib. nu. ↄy.& F6. vbi ait probibitorium illud dici, cuius regula eit perm Iſja, faſon in I Apertiſßimi, nu. 9. C.de Iudiciis. in g. pænales, nu. 5 S. Inſtit. Ded Tion. ſdem Jaſon conc. 37. nu. 6. in verſ. Confirmatur o- ptimi, lib. 3. bi dicit, Tale quoque&ſe Edictum de Toſtamentt. A ufrerius in Tracta. de Toflib. ſuih nu. Fuſiu Reuberus expli- cans inſua Nethodica tractatione de Téſtibus, pag. 6. in princ.
Et ante

PETEST IBV S. 9,
do- Etante hos Baldus conſ. 3 9. Incip. Factum ſuper quo conſilium, rhab. num. 3. lih. 2. Socin. Iun pulchre exornans conſ. 32. num. 26.& acha. ſêq. lib. 2. Dbidicit, Materiam Tohin conſchiere in Regula per-
mißiua. Et quemlibet dici Teſtem idoneum, qui non in ſpecie probibeatur, Crotus inſuo tractatu Toſtium, parte 3. num. Iot di cens, Sdictum de Testibus eſſe probibitorinm certarum penſona- rumↄtam in(luili quam in Criminali cauſa, quo in loco is quoque explicat hanc regulam.
Ex pradictus facile colligitur, non contrarium ſentire eos,
he. qui ſcribunt Sdictum de Teſtibus&ſſe permiſſorium, inter quos&t A, Nellus in ſuo tractatu teſtiumpartée! inprinc num. I. Quia illa 6 duo interſé non pu gnant, ſed in effectu conueniunt, ſecundum ex- Dil plicationem ſupra dictam cumomnes admittantur ad Teti- Si, monium ferendumniſi exprcßè ſint prohibiti, Menoch. Conſ. bh- 231. num. 9. lib. 3. Et Minſinger. quoque hoc pulchre explicat in
c.. num. 3.&&. 2. X. de Toſtibus, vbi eleganter ſcribit, Edictum A de Toſtibur abſolute permiſſorium eſge, licèt etiam probibitorium 'le- lit ſecundum quided eſt, reſpectu certarum perfonarum.
St ex prædicta doctrina infertur, Vaſallum Toſtem oſe Lelun
m, poſſe pro Domino ſuo, cum in ure probibitus non ſit ferre teiti- nd- monium pro Domino, dcuius veritat videas Matth. De tare Aiict. D eciſ. 302 num. 3. cum ſeqq.
11
TESTIEICA EIeft actus à lege inuétus foſéphus Ma- ſcardus De probatio. quaſ F.num. 19. fol.;. vol. I. allegas ad hoc
arum 1 4.. alege t Quoniam, circa fimem.((Deée Hæretici. Et est textus in c. licet j von ex quadã, qui aperte ait, Teſificari eſſe Actum legitimumon illis
T. verbis,& Actus legitimi lint infamibus interdicti.. De Toſti- 6 bus vbi, Bald. dicit, hoc eſſe notandum.
Inſtii b 12
ruro- TESTIEICANDT munus publicum eft& neceſarium, entu. lr de Toſtib. Alberic. de Roſatinl. 2. J. Si quis municipalis, exyli⸗ circa principfiſi quis cautionibus. Tyndarus in Tracta. tellium yrinc. B

833
10 TeRACTA TV S. cap. 9.num. 7. per iura ibi per eum allegata:&t quod tehifcandi munus ſit neceſſariumprobatur in ſpecie per textu in l. in princ. ff. Deteftib. St tradit facob. Dbilip. Tortius conſ o. incip Do- minus Penſerius num. 16. cöfrmat quoq; ex z pſee Ma⸗- ſcardus Deprobatio. quaft.;enum. 19. vol. 7. V irgfert, Andr. Barbat aliter volentem, videlicet, vſum teſtium non eſinuenti propter bonum publicum, ſéd propter briuatum bonum ſeu com- modumſic eninò expreſse ſcribit Barbatia inſuo Tiactatu De téſtib parte I. num 16. Sed ipſémeèt posteaaliter ſenſiůtin c. 2. X. De probatio. bi voluit, Toſtipcandi munus eſſé publicum, idleoq, di- nostantum, non autem infames, adteſtimonium dicenduad-
amittendos ſe, vt refert Ioſephur e Maſcardur loco præallegata.
TzsrrrIcANDI munus adeb neceſarium ex vtile eft,
Vtſe quls cupiditate, timore, odio, velamore occæcatus veritatena teftimonio ſuo detegere vel compro bare recuſauerit, talis aut bo- ritate& ſanction lagum cogendus atque compellendus ſit ad tsſtimonium dicendum, vt probatur ex tit. De teſib. co gend Jia
Kcribit ſoſephus Maſcardus De probatio. quaſt num. 20. vol..
TzSTIMONIVA ferre gfß munus publicum, ad quod compellitur quis, etiam inuitus, I aſon pulchrè in l2.§. Ji quis municipalus, num. 3 ff. Siqui caution. Panorm.inc. Intima- nit num. Iſf. De Téſtibus. Angel. de Peruſan tractatu Téſtium
n. 2 5. bi dicit, offcium teſtus eſe munus cinile& publicum merè
perſönale pad quod etian inuiti co gantur. Sttradit Detrus ed Moncada inadditione ad(rotum in Tracta. Toöſlium, litera A. bag mihi 6 2 verſ. Quaré aurem ſit temerariu, cq'ctin y. par- te, Minſig. inc. Jz. Toſtimoniu, num. 30,³. De Toſtibur&ꝗat- reftat. Doöunur Oſaſcus Deciſ. 26. num. 2. pag. 79. Quod non Zic eſtintelligendum, Vt teſlisferat teſlimonium, quaſihabens of- jicium publicum, ſed ita vt Mium teſius inſeſit publicum. Hac declarationem tradit Innoc. in c. Nihil, infme, fubnum. 6. De Electio. Eamqgq, ſequuntur DPanor.& Felin. in Ruhr. De Tæsti- bus cogend. Dominus Andrea⸗ eil, Oſer. Iooæeum. 2. lib. l.
Baldus

DFTISTIBV S. 4 Baldus quoq ind. Rubr. De Toſuib. cogend. videtur eſſe conten- tus eadem declaratione. Sed adqdit alia, quo videlicet reſpectu teſtifcandi munus vel officin dicatur puhlicum. Alias enim 5 Himpliciter quis vellet id publicum dicere, aliqua poſſent allegari, quæ hocipſum pro dubitabili, ve! controuerſôarguerent. Ideog, Baldus non putat atis tuti fo rea ſiteſtis officium fimpliciter ap- pelletur publicumſed quali publici. In quam ſententiam& Ta- norm. in d. Rubr. de Testib. co gend. inclinare videtur..
TESTIFICART,&ᷣlt hono, Vt ſcribit Dionyſius de Fra- 1 ciſcus conſ. g. inter cojilia matrimonialia, nu. 21. Et hoœ ſatis p- baturpertextum in c. Forus. inſme, X. de verboru ſignifcatione
FE XRE Toſtimonium eft dignitas, ſedactur dignitatis: 1⁵
ehactus lgitimus: ideoque infames, periuri,& ſimiles non ad- mittuntur, Mellu in tracta. teſium parte I. num. I9. circa prin- cipium. Et de hoc eſt textus in opræceptit,ibi, generoſa dignitatis teſtimonin, 32. J. J. Quem tex ad hoc allegat pos de Monte Albanol in tracta. teſnium, num. 29. Et& pec. in tit. De Toſte.§. 1. numi 29. Albericus de Maletir d. tracta. parte J. cap. 3. nu. 14. Bald. in l. 2. nu. 3 ff. de SCenator. Lucasde Penna inl.] num. J. Cde infamib. lib. Io pract. Ferrarienſ in Forma iuramenti Te- flium, inverbo proteſtante num. 1o. Facit etia ad hoctextuvin c. licet ex quadam, ibi, t actur! egitimi ſint infamibus interdicti. T. de Tſtibus. Ratio potehft&ſfe, Quia teſtiftcandi ofhcium ſolum tenditad veritatem detegendam, quæ ſuper omnia amanda est. Hanc rationẽ aßignat Joſephus Maſcardus de probat. j. quaſt. nu. I.& I6. Volu. J. Et ibid. nu. 14. Vbi dicit, hinc ſé, Sinfames non poſint dicere tettimonin, ci ea, in quibus aliqua dignitas ver
Jatur, omnino iſis infamib. interdicta ſint. l..(De infam. lib. 12.
—₰
TLLSTIMONIV A ferre compuraturſinter adtus legiti- 1, mos, de quo eſt textus in! pen. ibi,omne teſtimonium ſicut& a- lias legitmas conuerſationer,(de Hareticus& Manich. Ne- B
2

12. TRACT A T V S
posdemonte Alba. intract, Teſtum nunn 1. G& B. confrma- tur per text. inc. licet ex quadam, ibi,& A ctus legitimi ſint infa- mibus interdicti. x. de Teſtib.
18 TuoesrrIs praſumitur conideratè teſumonium ferreidiq; pro-
pter furamentum præstitum, Menoch. De arbitrarius iudic. lib.
2. cent. S. caſu 30s. num. 3 fol. mihi 2 9. Ratio eſt, Quia vbi-
cunque quis procedit ad actum pręſtando iuramentum, dicitur
adillum deliberatè accedere, vt dicit Alex. in Rubr. ſub nu. I). De verbor. obligat.
TrSTIV I ſolennitas in dubio cenſetur eſe probatoria, Es'non ſubſtantialis, niſi lex vltra procedat annullando actum, Iicut facit in Teſtamento, ita tradit Baldus inc. I. in principio ſub nu.. in tit. Quidſit inueſtitura: Iaſon dicens hanc doctr nam notabileminl.- Xemo poteit, in I. lectu. num. 14. Et in 2. le- ctura, num. 27. ff. De legat. I.
to 7IYS7 IS iudices omni ſuſpicione ourere debent, vt di- cit Angel de Peruſio imtracta. de Ieftibus ſubh num. 3-Et licet ea ſuſpicio, quæ reddit iudicem ſuſpectum, reddat etiam ſuſpecti Ie flem,& eius teſtimonium, vt tradit ibidem Angel. Peruſinus. Sciendumtamen eſt, quod maior ſuſpicio requiratur ad repellen- dumò teſiem, quam ad repellendumſeu recuſandum iudicem her ea, qua tradidi j. in loco generali, Teſtes repelluntur. in verſ. ma- eichnm requiritur,&c. vbiallegatur ratio cum authoritan-
bus ſuris.
TIES7TESA

DirrsIIBvs. 3 TESTES communiter ſunt idiotæ, neſciuntque propriam verborumſignifccationem‚arg. eorum, quæ dicit gl.I. infine, inl. Quod ſi Nepotes f. De teſta. tutel. St tradit Tyndarus in tra- cla. teſtium, parte 1. cap. ꝗinum. 0. Et parte 2 ꝓrincipali libri ſe- cundi, cap 6. num. 2. pag. mibi 3 12. col. 2.
TESTES communiter ſunt perſonæ idiotæ, nec in ei: praæ- ſumitur dolus, nifiprobetur. l. Dolum(Ve=dolo. Niſiforté pe- ritia, vel alia teſtis qualitas aliud ſuaderet. Ita in ſpecie ſcribit Wundar. intractatude Teitibus, parte I. cap. 2. num. 27.
TESTIV A2 quidam ſunt teſamentarii, quidamò inſtru- mentarii: Quidam veroò ſunt Téſtes ſine aliqua confectione ſcri- pturæ, vtſcribit Bald. in Rubrica(Defide inſtrum num. I7. in fine, dicens hoc eſſe certum de teſtamentariis,& inſirumentariu Taſtibus. j. inſuis locis peculiaribus dicetur.
ALTVDdebet ſſe Teſtis, aliud pars. Toan. Monachi in c. Romana, num. I. De Taſtib. lib. 6.
A Trſtftcandum i poriſimum admittendi ſunt qui nego- tia tractauerunt, vt dicit Lucas de Penna. inl. 3 ſubnum. 9. De
Xaufragiis. lib. I. Rgfert Zaſius conſ. 2. col. 3o³πu. 29. lib. 2.
DEx actum teſtjfcandi maius preindicium inferri poteſ, quamò per accuſationem, ideoque is, qui ab accuſatione repelii- tur, multo fortius a teſtipcando repellendus erit, Zaſ. conſ. 3 hu. J2. Verſ. Talis autem penſona. lib.z.
3 3
21
22½
23
24
25
26

TRACTATVS Oropn llis inua- ) Qrop non potest probari per teſtes, poteſt tamenillis i ri. Petrus Reluftl⸗ ineractat. Jeſti, gl.§. ſub nu. ëõ allegãs ad hoc glinc. Duobus, in verbo, Si nõ appareat. Oe Reſcript. lib. 6.
14
28 A p hbuncſmemadhibentur teſtes, vt veritati toſlimoni perbhibeant,pro vtraque parte,& probatiorerum geſtarum ſal-
ua ſit teſtibur adbibitus.! Eos. C. de Toſtib. cnõſine. Ta. J.. Fer-
rarienſ. in forma iuram. Testi. Verbo, Dicere veritatem. We-
ſenbec. in Paratitl. De Toeſtib. num. 5. verſ. Pporro Teſtimoniorum vſuu,&⅛.
22 LESTIShr de Furiſdictione Iudicis, coram quo teftifca- tur. l. Xullum. C.de Teſtibus. Sichardus in Rubrica. C. Si quis aliquem toſta, prohib.&c. num. 3.
30 4 ROEATIO, quæfit perteſtes, cæteris omnibus validior dignior eſt, vt ſcribit Abb.in Rubrica x. de Tæstibus, alle- ans c. cum Foannes, De fde inſiru.& Felin in Rubrica num. 7. De ſideinitrum. foſéphus eNaſcardus dicens ſe magus cõ- munem opinionem, Déprobationib quaſt ꝗ. nu. 3. cum ſeqq. vol
I. Dhi refert a liosidem tenentes.
3 Tzs TES loco inßrumentorum habentur,! ff. de fde in-
1 Ftrum. ſed quando hoc intelligatur, explicat Ioſephur Maſcar- dus Oe probat. quaſt õ. num. II. folio aee7? 9.
TISATIS
⸗ 1 4 1— 1 1 ——— Iſſſſſſſſſſſſſſſſſſſ1——„ 82—“]!]

uua. 3 ad 6.6.
uu
Aior alle- um. . „C- vol.
DETESTIBV. 8) TESTIS ABBAS: A DDE INFRA 1 Teſtis prælatus..5 X G& quando Abbas velalius Antidtes poſit eſſe teſtis, in cauſa Monaſierü vel Eccloſic,cui pracit, tractatur per mul- tos in ius locis quos colligit EÆm ylius Maria Manoloßus, in ſua additione ad Bertach. verbo, A bbas, ſub num. 16°. verſ. Abbas velalius Antiſtes,&c. pag. mihi 10. in editione Basileenſi. St co- piosè hancmateriam explicat Ioſephus Maſcardus Deproba- tionibus, concluſ. 3 per totam, vol. br Regulam affimatinanz Ponit, videlicet, Ibbatem poſſe teflé eſſe in cauſa ſui Monaſterii. Quam regulam ipſe multus authoritatibur confrmat: eamque postea multu modis ampliat& limitat. vbi omninoò videas.
dAzsAs& alius prelatus in cauſa E celckeſuæ, quo ad bo- na Menſalia, hoc eſt, quandoa git proſructibus deputatis pro ui ctu ſuo, repellitur a teſtimonio, t habetur per DD. inc. praſen- tium, De Toſtihuu. lib.. bi hoc exprebè dicit Domin. de S. Ge- min. col. æ. poſt verſic. Quero an Abbas& Monachi,&c. ad- dens rationemò, Qutia Abbas hoccaſu videtur ſuſpectus,& efs pſumptio contra eñ, ne ex illa affectione potius deponat proſua parte, quã pro alia.&t hanc opinionẽ communem dicit Aufrer. in ſuo I ractatude Toöſ. in princ. num. I.& equitur eandem opinionẽ Donatus a Fina, qui addit limitationem lib. 3. concluſionum&s Regularu Iuris, in verbo Adminißirator, folio, mihi 30 confir- matur permultaã Felinoinc. fnſuper, num. 9. verſ. Fallit octa- uo, c. poft A⁴bba. ibi num. õ. in fme verſ. nota bene,& c. Tra dit hocidem ch multis allegationibus Ioſepbus Maſcardus De probatio. concluſ. 3 num. I7. vol. rVbi dicit hoc generaliter veri oſſe in quolibet pralato, vt non poſit dicere telimonium in cauſa ſuæ Ecclelie, quando quæſtio principaliter tractaretur de bonus Menſa eius pralati poſi Viuii dicentem hoc commune in ſuis cõ- munibus opinionibus, in verbo, Téſtes de collegio, verſſublimita- tur iſta limitatio,& c. Declaratur tamen, prædicta concluhio, vt non procedat, ſicauſaſit ex bonis communibus Ecclqſie, tunc
enim Abbas poteit eſſe teſtir ſecundi Aufrerinaddit. ad(apell.

Tholoſa. Deciſ.20 J. fuh num 3. Quem refert& ſequitur Joſé- phus Maſcardus, loco prealleg num. If circaſmem.
1„
A As in cauſa communiinter ſé& conuentum ſaum, ſiſolus conſtituat procuratorem, velcauſam per ſe promoucat, non poteit in ea ſe Toſtus, ſod repelliturà Teſtimonio, vt tenen DD.in præſentium, vbi Fnnoc. num. 2. 3. De Toſibus, quẽ ſequitur Bart: inl. Qui Teſamento,inprinc. num. h. De 16 ftam. Et Spec. in tit. De Teſte-. S. I. Verſ. Sed nunquid Recdtor, num. 23. Dominicus ind. c. preſentium, col. 2. 3 ub verſ. Quero an Abbas, ibi aut Abbas conſtituit procuratorem lib. 6. Et An- ton. De But. ꝛbid. num. 5. K5 7. De I eftib. eod. lib. 6. vbi allegãt hanc rationem: Quia cum Abbasſit legitimus defenſõr Mona- ſterii, non debet gerere duplicem perſonam in Iudicio, ſcilicet A- entis& Teſtus. Hanc ſéntentiam non obſcurè approbat Nel- lus in tracta. de Toſib. parte I. ſubnum. I2. Jequutur ́ dufi erius in tracta. de T eſtib. in princ ſub num. Eante ſinem, vbidicit credere, opinionem fnnoc ſeruari inpractica. Vam Hoſtienſ. & quidam alii tenent contrarium, quos refert f elin. inc. In- ſuper ſubnum. 9. veific.& per hanc vltimam,&c. De Taſtibus, Et Dominicus loco pradicto, vbi videtur inclinare in ſententia Hoſiienſis, videas eos. Predictam quoque opinionem Innocentu ſequitur Ioſephus Maſcardus De probatio agignans duas m- tiones, concluſ. 3. num. 3.& num. I5. vol. bi ipaddit, pro- pterea neceſſe eſe, vt Abbas vna cum capitulo conſtituat pro- curatorem.
Q.½ oPdicitur, Abbatemſolum conſtituentem procurato- rem non poſf— Téſtem pro Eccloiz, ſublimitatur, vi procedat ntban in Seuuaseſces. i ſecus in pralato regulari. Quia hic non idetur habere vſumfruttum vt ſocularis. Ita declarat A- ret inc. Inſupericol, 2. verſ. Quod autem dicimus, de Téilibus:
eum0 u

ſ.
DEITESTIBV. 5 ceumqueò ſequuntur recentiores ibid. vt refert Dec. num. 13. cui magus placet opinio Abbatisindiſtincte loquẽtis,&c. videas fo- ſephum eMaſcardum De probat. concluſ. 3. num. T.& J. vbi ait, Decii opinionem in hoc veram eſſe, in alio tamenſaluat A- retinum, vt ibi per eum.
&TIA MS Iſolus Abbas conſtituerit procuratorem ſi tamẽ 3
hoc non fecerit ſuo nomine, ſednomine E cclqie, tuncadmittitur ad teſiificandum, ſecundum Aretinum in d. c. Inſuper, De teſii- bus, verſ. vnde. Quia agitur nomine ſuo,& c. Ratio eſt: Quiain huiuſinodi caſu Abbas non cenſetur principalis. Confrmat per
alia foſephus Maſcardur De probatio. concluſ. 3 nu.. vol. I.
QraANDoOvterque,& Abbas,&(onuentus perſe con- fiituit procuratorem, VWan ſie zu beyden ſeiten vnderſchiedliche Gexwaldt brauchen, tunc abbas quidem in ca cauſa Toſtis eſſe non poto, per rationem 5. in verſic. Abbas in cauſa communi,&clal- legatam. Conuentur autemſen Monachi nihilominus teſtes Mepoſſunt. Ratio eſt, quia tunc nullur Monachorumſingulari- ter eit defenſõr, ſed Conuentus ſimul. Conſiat autemo res collegii Jingulorumo non&ſſe. c. Qui manumituntur. I12. J. 2. Vt tradit Domin. de. Gemin in c praſenti, col. 3. infine, verſ. Aut ihſinon conſtituntlimul,&cpoſt fnn. ibi. /. 3. ocidé quoq; tradit An- to. de But. ibi ſub n. 7. verſ. Quare nõſic recipitur Abbas,&c.
QEꝝAND Oconuentus ſeu capitulum per ſe cum conſenſu Abbatu conſiituit procuratorem in cauſa Monalterü,tunc Ab- bas illius Monaſterii poſſét eſe Toſtis. Bart. inl. Quii teſtamento. 20. inprinc. ſubnum.. ff. De Teſtam poſt fnnocinc praſentium. num. 3. De Taſtib. lib. 6. vbi aßignatur ratio, quam etiam alle- Lat Dominicus in d. c praſentium col. 3. verſ. Aut ipſinon conſti- C

18 TRACTAIVS' murſimul Et Anto. de But ibid. ſuh num. 7. verſ. Qu are nõſi recipitur Abbas,&c. Aufter. dicensita communitér tenéniin tra- ctat. teſtium ſub num. 2.
——
8 Qn ANp oconuentus agitin cauſa Monaſterii, per pro-
euratorem, tunc licèt in inttrumento conſtitutionis dicatur, quod Abbas&(bnuentus conſtituunt talem procuratorẽ,&c. nibhilominus tamen Abbas poterit eſſe Toſiis,& etiamò quilibet ex conuentu. Ita Speculator dicit in tit. de Toſte. Fal. venſ. ſednun- quid Rectornum. 23 Jdemtradunt, Innocnum 3.& Adnton de But. ſub num.. in fine. De Toſtib. lib. 6. Nellus de S. Gemin. in tracta. Teſtium, parte I. nu. 2. Adde Foſephum Maſcardum Da probationibus, concluſ. 3. num. 2. Vol.i¹ fol. 30.
„ SIAbbas in monaſterii cauſa communi conſtituit procura- torem vnaà cum conuentu ſeu capitulo, tunc teſiis in ea cauſa&ſſe poteft, nec a teſtimonio repellendus eſt, ficut nec(onuentus à te- hlimonio repelli potest. Hocenimò probatur per text. in c. Elſt Chriſtus, inſimne, Deiureiur. Et per textum in c. Inſuper de Toſti- bus. Iradit Archidin c ſüuper prudentia I2 9. 2. DD. inc præ- ſentium, vbi Anto. de But. nu. ò in ſine De Teſtib. lib. 6. Panor. dicens&ſſé clarum& communiter itatenere Docto. inc. Inſuper, num. 7. Felin. ibid. num. 9. verſ. Et iſta conſequenter probãt,&c. Deteſibur. Et ratio eſtſecundum Félin. ibi& alios: Quia cum eAbbas conſtituat procuratorem cum Conuentu ſeu(apitulo, nõ facit hoc vt prælatus, ſed tanquam pars Capituli, vnde teſuica- tur vt alius ſcilicet, vt priuata perſõna. Adde idem vo lentem
Loſeph. Maſcardum De probatio. concluſ. 3. num. 2. vol. I.
10 CXEDENDV A eſt Abbati ſoliſicut etiam ei& eMona- chirſimulin inſtrumento attestantibus, ſé nomine Monaſierii conſecutos&ſſe legatum. Ita in contingentia facti conſuluit Paul. de(afftro in conſ. 3 72 incipien. Ego Baulus. col.. O. e.librol. Re-
fert Me⸗
— 7 3„ 4 ——— u.——

5 ſe
tra.
DEFETIEISTLBV S.—
fert Menoch. DeeArbitrariis iudicun lib. 2. cent. I. caſu 99-
num. 13.
Fa Mr L S ES' colonus abbatus poſſunt in cauſa MWona- Herü proAbbate teſihcari, Bald. conſ. Æ2 z. incip. Adeuiden- tiam premittendum,& c. num. 3. lib. Dicens, alias in poteitate Abbatir eſſé ſubtrabendi probationes Monaſierii faciendo ali- quem fibi famulum, vel colonum.
JFrabbas contraxiſet ſuper eo, dequo agitur, tunc poterit ſuper eo teſificari, ſecundum Nellum in tracta. teſnium, verbo prelatur numIa. S in verbo Monachus,nu. 22. inſine. Referr Foſephus Maſcardus Do probat. concl. 3. num. 10. vol..
FyY omnibur illit caſibur, in quibus Abbas potest eſſe te- HRiis in cauſa ſui I Monaſterüi, in illis quoque teſtes eſſe poſſunt(a- nonici, Archipresb yteri,& Rectores ſeécundum Aiſiict. deciſion. To. num. 2. t cum aliis allegationib refert foſephus Maſcar- dus De probat. concl. 3. num. II. Vol. 1.
AsBATE At regulariter Poſſé teſtem&ſe, incauſaſui Mo- naſterintanto magis procedit, quando veritas aliunde haberi nõ poteit, vt conſuluit Cephalus conſ. 7. num. 22lib. Refert e
ſequitur Ioſephus Maſcardus De probat concluſ. 3. nu. 13. vol. I.
As ASnonſolum poteit eſg teſtir in cauſafui Monaſlerii, regulariter loquendo, ſedetiamiudex: 4A rgumentotextus in c ſi quis erga Epiſcopum. 2. g. 7. Quod eft verum, nihiconuincatur, Vt ſuſpectus, per ea, quæ Pelin. cgerit in c. cum veniſſent. col pen. De iud.& per Dec in& poſtremo, De appellatio. refert Ioſephus Maſcardus De probat. concl. 3 num. I7. vol. I. hi post alioste- ſtatur de communi opinione..
2
11
12
13
14
15

V
TR ACTA I V 3
. 846 habens collegium ſiue Ecclqſiam d6.
eA BASſeu prelatus non collegiatamaſed ſolum adminiſirationem Scclqiæ, non poteit&ſe toſtur in cauſa lius Ecclqſis, vr voluit Ioan. And. in addit. ad de Tchte.. I. verſcſed pone quod adminiſirator. nu.
Specul. in tit. nod adi 2 2 per c. Relatumò el. 2. de Teſtibus, Felin. in c.inſuper. num. 4.
verf Fallit ſeptimo, co-tit. Barthol. Soc. in Reg. ½. alias J19. 8— uee a. Fallentia.(ampeg. de Toſlibus, Rog. 9°. in fme. Et Aufrer. inaddit. ad Capellam T holaſ. quaſt. 2 5m. 3. verf. Adde de pralato E ccleſie,&c. refert foſéphus Maſcar- dus De probat. concluſ. z num. I4. Vol.. b
FALLIT pradicta concluſio ſi Ecelchia haberet æconomum generalem conflitutum auctoritate&piſcopi: velageret Epiſco- pus ipſe tanquam generalis adminiſtrator, iuxta c. fin. De ſäc- ceß. ab inteſia. a, tunc ceſſat ratio affectionus, quã habet inſé cõ- ſtitutus procurator,&c. vt habetur inlocis præallegatis: St refert
Hoſéphur eMaſcardus in d. cöõcluſ. 3. nu. 14. verſcſublimita,&'c.
Azr As remotus veldepqhůtus, non poteſt admitti addi- cendum teſtimonium ſuper contractibus pracedentibus, vt nota- tur inc. Eæ partein Nouella De verbor ſignif.& per B ald. inc. I.inprinc. num. 19. Qui feud. dare poſſ.& Calcan. in conſ. 2 y.
num. 20. Natio est, Quia ex iyſis contractibus tractari potett de
eo exonerãdo,& deeius laude vel vituperio; ita quod diceretur contra ins deponeresquqhiin propria cauſa. l. Cullus. f. De Té- fubus. Refert Ioſepbus Maſcardus De pbat. concl. 3. n.19. vol.l.
TERSITIS ABI Gk V. FEr abigeus à teftimonio repellödiſunt: Quia tales ſunt
criminqſ cſuper eo. el.- De tohiib. Ripa Reſponſô 24. ſuper ff. No- no, incip. Ad hoc, nu. õ fol. mihi 94. col. Z2. vbi hocin ſpecie ha-
betur cumalius alle gationibus.
T E-
— 24 4 2 ————————

Ldi- ofa- inc. 2. I de etur Te⸗
l.
DE TESTIBVS. IESIIS ABIVRATV SG.
TEsTUEéSidonei non ſunt palam A biurati. Franciſc. Bur- ſat. conſ. 320 mum. 102. lib. 3.
21
1I ESIISABNIEIGATOk.
As NEGATOR Dei,& Virginis Maris repellitur a tefti- monio. Franc. Curt. in tmcin. teſtium, concluſ. 2. Refert& ſe- quitur Pet. de Moncada in additionead(rotiin tracta. teßtiu Paite ô. in additione vltima aut finem. pag. 639.
XESTISH 4A BS ENTI A M deponens. 7TIS 2.25 deponens de praſentia, an contrarietur deponenti de abſentia, Ang. Peruſconſ. 2 gante num. 2l num T. Vbn in ſpecie factiſibi propqita concludit quodſ.
TESTISH ABSOI VTIOSONEM deponens vel probans. Adas OLVTIToOabexcommunicatione Probari poteßnon /0- lu per literas abſoluentis, ſed etiã per teſles, Joſophaus eMaſcar- dur multa ad hoc alle gans De probatio. concluſ. 72. Vol. I.
A 2s OLE TIOab excommunicatione poteſt etiamper vni- cam tæſtemprobari, perea, quæ adhoc allegat Ioſeph. Maſcardus Deprobat. concluſ. 12.num. 3. vol.. Quod ipſémet ibidem num..
intelligit&ſſe verum, quando excommunicatio&ket lata ſub con-
ditione. Secus veroſi eſſet pura: Quo caſuad Probationem abſõ- lutionis requirerentur ad minimum duo testes, vel ſcriptura.
3

TRACTATIVS T ESTIIS ACICES 5 VM NO N
tutum deponens.
11
1 1§TES quomodo debeant deponere ſuper non tuto acceſſu,
indicat foſepbus Maſcardus de Probat. concluſ.§. num.. folio 3 9. vol..
AocEssy Anoneſetuti, probari poteſi per teſtes ſingula- res. Vt ſi vnus teſtu dicat, citationez nõ poſſe exequi, nil iuſßu nrο- regis:& alius aſſeratnullu audere exequi. ita ſcribit Antonius Papazdonus in ſua additione ad S. Deciſionem Rotæ ſub tit. de Reſcriptus, in Nouis nu. a. dicens, ita fuiſſe obtentum in qua- dam cauſa, vt ibi per eum. refert& ſéquitur Foſéphus Maſcar- dus De probat. concluſi. num. I. E 2. vol.].
V T teſtes probent, acceſſum non ſſé tutum,ſatus eſt, hi affir- ment ſe in ea e&e opinione, vel credere, fieri non poſe, ſeu impoſii- bile ehe, vel nõ eſſetuti praſentes illos in ius vocare, velin ſuodo- micilio, ita Cabado. voluit Deciſde dolo&& contum. Quem ad hocallegat D. Anton. Papaz zonus in additioneſua ad Säctam deciſionem Rotæ, ſub titulo de Reſëriptu in Nouus, num. 20. Re-
fert cum aliis allegationib. Iantius, De nullitate ex defectu cita-
tionis num. 124.&t Toſcphus Maſcardus Deprobat. concluſ. 1. num. 2. vol. I. Et ert de hoc clara deceio Rotæ in antiquus ſub tit. De ręſcriptis Deciſ. 22. alias 6 93. incip. Mota quod aliquoties DPapa, inſine.
TESTIS ACGvSATOKR D Eeo, qui eit teſiis; accuſatorſimul ſcrihit Spec. in tit. d Toſt.§.. num. S 9. verſ. itẽ quodipſé eſtteſtis& accuſator,&c.
TESTIS accuſator repellitur à teſtimonio dicendo contra
accuſatum Specul. in titul. De teffe..= ſubnum. ꝗ 9. ver). ftem
quod
— 8 8 8II13ſſſſſſſſſſſſſſſſſſͤͤnn

DE TFS T1B VS. 22 quod ipſé eſt teſtis& accuſator gl. I. in c. I in princ. ã. q. ³. NNel-
ceſu lus de Sancto Gemin intracta. de Toſtib. n. 20. venſ. Accuſator.
m... Steffa. Aufrerius in tracta. teſtium nu.. Iodoc. Dambhouder, in tracta. de Téſibꝛnum. 22. vbi dicit oficiarios quoſdä in hoc gra- niter Peccare, quos non pudet, contra omnem æquitatem eoſdem adtéſtimonia contra miſellos ferenda producere, quos prius ha- buerut delatores, non aliaã 05 cauſam,(vt ipſé putat) quã vt vel
9), bac Tatione ex innocentin opprekione pecuniariam condemna-
9,. tionẽ conſecuti‚ ſus conſulant marſupiir. Et ratio eſt prædictæ cõ-
Hu⸗ nſionus quia talis praſumitur T nimium ajfettus ad cauſam,
4 Vt tradit Velin. in æ. licet Hely ſub nu.. verſingl.in verſ. No-
7i1. firo. De Symonia. Quus etiam ferat Teitem& Accuſatorem fi-
h mulzarg. c. Forus. S. In omni. de verbor ſign. adde Ioſephi Ma-
car- ſcarda De probat. concl. 26 num. I.& 2. Vol.. biait, tals pſſe nuncupari teſtemin cauſa propria, cuius teßtimonium iure pro- hibitum eſtl. fdonei ff. De Teſtibus. Quo in loco etiam alia pro conhirmatione huius concluſionus ex gram. Candi.& Maufi- lio allegantur.
5 4
ſ- b
do-
nad HIX' cœeoſt, quodiura abborrent, vt quisſut Accufator&
tam Toſtis. l. N. ullus. ff. de JTeſtib. l. omnibus. C. eo. ti. Bartholom.(Li-
Re- tius conſ. Ié°. num. 3.inter conſilia criminalia lib. I. St Horatius
rita- Lucius conſ I61. inter conſilia crim. nu. 9. eo libro, vbi multa pro
6. hoc allegat. d
tit. joties HaAE c concluſio, quod quis teſtis& accuſator eſſe non poſ⸗ ſit, procedit maximeè in cauſapropria, in qua nemo poteſt eſſe te- fiis, l. ommibur. Cõ l. Nullus. C. Deteſtibus, Paulus Merenda in conſ. ꝗ 6, num.. inter conſilia Matrimonial,. lib.. t. 2 22 FrenA dicta conclulio ampliatur primò, vt pro- cedat etiamò in pluribur accuſatoribus: Quo caſu iudex 8 eligit magis idoneum,, õ cateri repelluntur à teitimonio, Vn 1 72 5 3

3 TRACTATVS ſecundum gloſ. imc. I. nprimis 2. G.. in verbo accuſatores. Vellus Ae S. Gemin. intracta. Teſtium num. 20. verſ. Accuſator.
Aur EIATV E 2. vt nec etiam ille, qui accuſationem im- petrauit, pqout eſſe Teſtirin illa cauſaſecundumd pecul. in Tit. De Tohte, S.. nu. S9. verſ-Item quod ipſe eit Toſtus,'c. Refert&
ſequitur Aufrerius in tractat. de Teſtib. nu. J. St Foſephus Ma- ſcardus De probat. concl. 26. num. 3. Vol.i.
Aar LIATV 3. vt procedat predicta regula non ſolum inaccuſatore ipſò, ſed etiamin eius conſanguinels, familiaribus, ſeu prodeuntibus de domo accuſatoris. Textus eft inc. conſan- Quinci. 3. J. J. Et textus inl. Tæſtes, quæ eſt pen ſf. De Teſtibus. Et repetitur in c. Téſtes. 2.. 3Xeposde Monte Alba. in tracta.
Toſtium num. 9.
Fo E M eftin eo, qui continuam conuerſationem cum Aa- scuſatoribus habet: repellitur enimà teſtimonio, Anguſola conſ. To. num. I9.
Dconſanguineis accuſatoris an ſint idonei teſtes ad inqui-
Waun vide Bald. in conſ. QQem+/. Quadam mulier,&æ'c: num.. ib. r.
SED
*
— 7— 7— 2*——ſſſſͤͤ3ͤſͤͤſͤſſſͤͤ1

—
Cella
DE TESTIBVS. 25 F2 p yro declaratione huius tertie ampliationis notandi 10 funt ſêquentes caſus. * „ Sein PRI MV AM enim ea declarantur, vt non procedant, ſite- u 44 De ſtu ſit Vtriuſque partis conſanguineus, tunc enimin ſuſpicionen ,10 nonadduceretur, vt conſitluit Cephal. conſ. 6. num. 26. volil. Ma- · D EA eſtſi ſit vtriuſque partis amicus, ſecundum&Albam 12 in conſil. ęé. num. o. cuius manifeſta ratio ett, quia par aſfectio lum tollit ſuſpicionem, vt ſcrinſit Toan. de Amicis in conſ. ig. num. 2. bu, Foſepbus Maſcardus De probat. concl. 26 num. y. vol. ¹ ſan- 7.Et acta. JFECVNDOHhi Vnu teſtis conſanguineus familiaris, vel 13 amicus accuſatorus. gt inter quatuor eéxaminatos ab Vna part, ceteri integri teſtes fupplent fdemp illius ſecundum Joan. de A- micis in conſiti. num. ô. refert foſephus Maſcardus loco d. e num.. verſ. ſecundo adid,&c. aconſ. TEETIoO,etſi teſtis conſanguineu& familiaris accuſato- 14 ris non ſit idoneus teſtis ratione ſiudii propinquitatis: Tamen quando eſt not& probatæ fdei, nibil de eius fide diminuitur, vt Iinuu- tradit foan. de Amicis in conſ.20. num. 14.& ſeq.&& conſ. 72. numI. num. 7. Refert Maſcardus d. loco ſub num. 3ſ. venſ. Tertio&
illud,&æ'c.
d
FED D

15
16
17
TRACTATV S
QrATo, ſi contra teſtes opponitur, eos eſe conſangui- neos, domoſticos, familiares, infame⸗ vel alia probabili exce- ptione ſuſpectos, nonſatis erit ita himpliciter& indifiincte obiice- re, ſedſpeciatim debet probari, eos tale⸗ fuiſſétempore eorum de- pqhitionus ſecundum bom. Gram.&Æ Angin conßſiliis allegatis per Foſepb. Maſcard. De probat. concl. 26 ſub num. J. veiſ. Quarto hocte welim,&c. vol.. qui hoc copiqius deducit.
26
QrrN To declaratur pradicta ampliatio, quod&æficon-
ſanguinei, aut familiares, ſiue odomo accuſatoris prodeuntes, nõ
pobint ſe tefles contra accuſatum, tamen hoc non procedat, quo ad defenſionem: quia tunc& aſſines, cᷓ domeflici,& familia- res in criminalibus admittuntur, vt conſuluit NMaita in conſ. 3 †9. num..lib. 2. allegans ad hoc Spec'in tit. De inquiſitio. verſ. ſednunquid. Idem tenet Cram in conſ. 2. num]I9. in criminali- bus. Hoc tamen ita intelligendum eſt, dummodo de illis bene ſen- tiant homines,& ſint integ errimi, ſecundum Gram. loco pral- leg. Refert Ioſéphus Maſcardus De probat. concluſ. 26. num. õ-
Volum. I.
S BQVVN TVR IAM LIMIT A- tiones, ad principalem concluſionem poſitam ſupra in principio.
Iur TA TV xſupradicta concluhioprimum, vt nonprocedat
in accuſatore in cauſa Matrimoniali, poteſt enim accuſator
in eacauſa teſiis&ſe contra accuſatä,ſecundum Spec. in tit. Qui matrimo. accuſare poſſuntin princ num.. Sed tu videas ibiad- ditionem oan. Andr. aliter ſentientem,& Aufreriumiin tra- cta. teſtium num. 2. bi de veritate huius dicti. Et Innoc. in Ru- bric. T. Quimatrimon. accuſa. poſſ num. 2. vbi quoq; traditur declaratio.
je

DI TESITIBV. 25
declaratio. Sediſtam diſcrepantiam opinionum Aufrerius lo- co pradicto ſic putat conciliari poſſe, vt fnnocenti opinio proce- dat, quando oſhicialis vel magiſtratus publicus denunciauit, vt in c. praterea, de Teſlibus cogend. vel quando quis bona intentio- ne vel conſcientia permotus indici denunciauit impedimentum matrimonii,& iudex poſtea ex ofüicio inquireret. Hoc eninm caſu poterit eſſé teſiis de veritate. Idem prius voluit Abbas, Pa- normi in Rubrica Qui matrimo. accuſ. poſ. verſiſéd quæro nun- quidin cauſa matrimoniali,&c. Refert quoque foſephur Ma- ſcardus De probation. concluſ. 26. num.. Verſprimo limita. Vol 7. vbi etiamad hoc allegat Gram. in conſ. Jo. num. 20in ciuili: qui voluit etiam matrem puelle& conſanguineos eius teſtes oſſe
poſſe pro matrimonio plebeiæ aduerſus NM obilem per eos accuſa-
tum, captunò amore predictæ filis, per textum in c. ſuper eo. el.. de Toſtibus, vbi pulchrè hocquoque tenent bb. ſubnum. S. Imol. in verſnota quod ſufiicit,&S'. H oslienſ.& Felin. num. 7. ſequi- tur Foſéphus Maſcardus d. concluſ. 26 num..
SECVNDolimitatur, Vt non procedat in officialibus, qui ſoölent denunciare vel accuſare leuia delicta, vt quia viderin ladentes, vel ferentes arma, vel ſimilia facere. fllis enim credi- tur. Hæc eſt limitatio Campegii inuo tractatu de Testibus, Re- gula Io. incip. accuſator non poteſt, per iura ibi per eum allega- ta: refert, non tamen allegans(ampegium Foſephus Ma- ſcardus De probat. concl. 26 num. 9. vbi ad hoc allegat alia. Sed hec limitatio videtur confundi perdictu Damhouderii ñ. alloga- tum, in verſ. Toſtis accuſator repellitur, C.
TEET Iolimitat idem(ampegius eod.in loco, vt non pro- cedat in eo accuſatore. qui damnun paſſius eſt,& agit ad eius reſtitutionem. Nam u admittitur in teſtem„contra furem vel praædonem, quo ad probandum valorem vel aſtimationem, ſeu
rerũ ohlatarum quantitatem praſtando Iuramentũ contra fures H 2
18
19

20
28. TRACTAITVS
velpredones. Que probatio ad ium qfecti in ciuilibus plenam fulem facit, vt ſcribit B art. in lfin. num.. ſſ. De in lit. iur. de quo copiqins ibidem videas A lex. Jaſo. 6 eft notabilis& pul- chra limitatio, quam Campegius loco præallegato iudicibus me- ritò notandam eſſe commiendat, vt in puniendis malghciu pœfßint iudicare fures& latrones.
Pxo quarta limitatione facit, quod Anton. de B ut. ſcribit
in cſignificante num. I. Qui matrimo: accuſ. poſſ. Vbi vVoluit T e- em& accuſatorem repelli à teſtimonio nõpropter nem peccati vitandi, ſed propterfinem quæitus pecuniæ. Reſfert hanc declara- tionem ſoan. Maria Monticell inſuo Aureo repertorio dæ Te- ftibus in verſ. accuſator, verſ. Teſtus&; accuſator, fol. 9. col. 2. Et ex hac doctrina ſaluari poſſet limitatio Campegi inſécunda li- mitatione tradita, ã dicto Damhouderii, cuius 5. in conclußione
. facta et mentio.
221
I
vTX Tolimitatur, vt non procedat in cauſa Hareſis, Quia inca iA ccuſator aſſcribitur numero Téſtium cum nõ per- uersè, ſed Christianæ religionis ſiudio impulſus id agere videa- rur. G. in omni negocio, De Teſlibus. Quemtextum ibi ita intell- git Anion.de But.& Abbmum. z. refert foſepbus Maſcar- dus De probat. concl. 26 num. I2. vol." btad hoc etiam allegat Jacob. Spieg. in Inſtitut. Cathol, c 6 2 num. 35.
TISTIS ACCVZSAI v S.
. IBV Scaßibus accuſatus non pofit&&e teſtis ponit 3. Ca- fus Campegius in tractat. de Toſtibus, Reg. 106.&ex hoc poteſt

DEIESTIB W SS. 29
Na.
22 pot eſt conſtitui regula Negatiua, cui octo limitatione⸗ poſſunt pul. ſubiici, quas tradit idem(ampegius ibid. Regula 1o*.
WMe-
Nint
QEis scaſchus accuſatus pqfit&ſe teftis,(ampegius po- 2 nit S. caſiu in tracta. de Testibus reg. 1o/. Stſi conſtituaturregu- la Negatiua, videlicet accuſatu teſté eſge non poſſe, tunc prædicti illi octo caſuu poſſunt eſe locolimitationu illius regule Xgatina.
ibit Te- cati AccvsarTys per aliquem capitaliter de crimine, non 3 ara- poteſt pendente accuſatione criminali teſiiicari pro aliquo, Vvol T. contra aliquem in cauſa criminali. ſia ſunt textus in l.in teſti- monium ſf. de Téftibus.& in c ſin. œibi DD. Minſing. ibi nu. . eae.de Téſibus Speculiin tit. de Toſte.§. I. verſ. item quod pendet A⸗ accuſatio ſub num. S. BNeposde Monte Alba. in tractatu Te- hiinm,num. I33. Aufrerius confrmans ex aliis in ſuo tractat. de Toſtib. nu. 3. Natta conſ. 16 I. Incyp. Secundus de(arro. num. 10. lib. I. Vbi dicit quod teftis contra me eſſe non po teſt accuſatus a me de graui crimine. Idq; maxime procedit hiaccuſatus perjctit in eodem crimine, de quo accuſatus eſi. Et ratio eſiſecundum Au- 4 Frer. loco predicto. Quia ex tali bẽdentia accuſationis ita aggra- eſis natur opinio accuſati, vt non dicatur integriſtatus, ideo quèe ad per- teſtimonium admitti non debet, d c. ſin de Tesſtib.& ibi hoc quo- dea- que tradit. Abb. inI. Motabi. adde Crotum in tracta. de Tæ- tell⸗ ftibus parte 3 num. 1o3. Vbi ait, accuſatum ſaltem de facto cenſé- ſa⸗ ri infamatumatq; ideo à teſtimonio repellen du&ſſe. Dro quo Io- lega féphus MNaſcardus de probat. concl. 27 u. I. Vol.. allogat alia. AA PLIATV RprimWò pradicta cõcluſio, quod videlicet ac- 4 cuſatur nõ pœßit dicere teſfimonin, vt procedat etiã donec pedet in- quiſptio,aut deniciatio, vtputat Felin d. cfi. nu. Ide Teſtib. refert Toſephus Maſcardus de probat concluſ. 27. verſ. Amplia idem „lr num. 3. volum. I. vbi addit, quid faciendumyſefüerit preſumptio, ex huu 5

30 TFRACTAILV S artem velle aduenſario ſubtrahere facultatem probandi,&ν οb id teites ipſfius aduerſariin diſcvimen capttus accerſérentur.
FEovν D oampliatur, vt procedat non ſoluſiquis à prin cipio accuſatus el de crimine, ſed etiamſi excipiendo ei obiicia- tur delictum, æ crimen eum patraſſe. Mamtunc etiam repelli- tur talis à timonio. Qui enim excipit contra aliquẽ de crimine, wvidetur eum accuſare. c.ſmn. de Toſubus:& tradit A lbericus de
eMaletis in tracta. Teſtiunnparte I. cap. 3., num. ⁷ 9.& JO. Re- fert Ioſephus Maſcardus De pro bat. concluſ. 2 7& num..
LrAITATV Niam ſupradicta concluſio primo, vt non procedat in quibuſdam criminibus exceptis, veluti, leſc Ma- igtatus, Har qi,&; Simoniæ,& alius, in quibus criminibus ac- cufatus poteſt teſuiicari pendente accuſatione, etiamſiconcurrat aliqua coniectura cũtra ipſum accuſatu de tali crimine, vt tradit Anton-de But. in d. c. ſin. vbi Panor. quoq; nu. 2. in fine. Min-
fing. ibid. num. I. Aufrerius in tracta. teſtium ſub nu. 3. Verſ. Fal- lit tamen,&s(rotus in eod. tractat. parte 3. num. 103.& num. 1032. vbi hocſublintatur, vt quo ad excuſationem accuſati in
prædictis criminibus nonadmittantur teſtes, niſi ſint idlonei, ideo-
que familiares,&õ domoſlici hoc caſu non admitterentur, per
tex. in cfilis, in fine, de Heæret. lib. 6.
SrsLrMITTATV R quoque prædicta concluſio, vt etiam
in exceptis criminibus accuſatus non admittatur in teſtem con-
tra eum, qui eſt hona famæ, ſecundum Innoc. in d. ſin. Non de- bet, de Toſtib. Quodtams veru eit, niireus forteleſe Maicfa- tir fecerit eum accuſarine contra eum teſtificaretur ſècundum Bald. ibi in d. cimm. num. 7. V TaLLITL
———

G* PETESTIILBV. 31 FazEI Tetiam ſecundo locoprædicta conclußa in cauſa ci- 8
uili, vel cum agitur ciuiliter. Nam eo caſu pendente criminali
accuſatione admittitur accuſatus ad teſtiicandum, Bald. in d c.
Im. num. 2. Abbas ibid. num. 3. Deteftibus. Aufrerius intractat.
Téſtiunfub num. 3. veyfic. Fallit etiam in cauſa cuili, ꝙc. ratio
eſt, quia licet pendente accuſatione grauetur illius teftis opinio,
27 non tamen ſufcere videtur hæc agęgrauatio in cauſa ciuili, vel ann. cum agitur ciuiliter, vt tradunt Panorm.& A ufrer. locis prædi- 7 ell- otis ſequitur hanc limitationem I oſéphus Maſcardus De pro- mine, bat. concluſ. 27. num. J. verſſecundo limita, vbi addit, Riminal- uus de dum in conſ,.num. 14 lib. I. aliter ſentire. 9. Re-
TERTIoOlimitatur vt non procedatin cauſa appellationis. 9 Quia pendente appellatione accuſatus poteſt Sſeteſtis: eſt enim Ma- imtegriſtatus, vt Baldus tradit ind. fin num. 3. de Taſlibus, vbi 2 a. opſée doclarat hoc tantum procedere in cauſa ciuili, non autem in urrat criminali.(rotus in tracig. Teſtium Parte ĩ. num. 14 9. verf. Tri- „ad gcoimo quæritur,&'c. Crotur in tmz. de Toſlibus parte 3. num. e 103. Et ibid. Tet. de Moncadain additione reſpödet ad obiecti. Fal- nlml. iſat lin 1, ideo- ur, per
LiaITATV Equarto in accuſato defalſõ: ſtenim u⁵ pro- 10 ducatur in teſtem, eiu fides non totaliter annihilatur, ſed dimi- nuitur ſi postea culpabilis iudicetur ſecundum Aufrer ind. Tra- cta. d Toſtibus num. 3. in ſine=. verſ. accuſatus de falſö. allegat Bart. in l. Barbatius ff. De Mc prator. Ręfert&s ſequitur foſe-
phur Maſcardus De probat. concluſ. 27 num.. vejfic. Tertio vt etum limita,& c.
om Con⸗ Nma llaißt dundun

1
121
13
14
T RACTATI V5
32. 0. QVINToO fallit ficontra accuſatum agatur per inquiſttio-
nem ſecundum Alber. de Maletis in ſuo tractat. De teſiib. par-
te I.cap. 3. num. ⁷Qν /†ag. mihi 396.
AcovysArTy Scriminaliter pendente accuſatione crimi- nali, poteſteſſe teſtis in cauſa cinili, nõ obſtante, quod cõtra ipſum eſtt lata ſententia, dummodo appellatumò fuerit abiltaſenten- ria, etiamſi appellans non proſecutus fucrit eam appellationem, Crotus intracta. Teſtium, parteo. num 14 9. Vorſiculo trigœ- mo quæritur, cum ſequẽtibus, vbi multa pro cöſrmatione huius concluſionis adducit. Qtradit Aufrerius in tracta. Teſium nu. 3. Minſinger in cap. vlt. n. 3. E de Toſtibus. Cẽ ex hoc confcitur ſe-
xta limitatio ad principalem concluſionem Spoſitam.
TESTISnon répellitura teftificando propter acculationem malirioſam, ad effectam, repellendi eumò a teſisficatione, Albe- ric. de Malstis in tractat. Teſtuum parte I. cap. ³ fub num. 6 ⅞. circaſmmeihi, Demum ſiaccuſaretur, pag. mihi 2π2wmς-. col. I. Bal- dus in Authenſitestis productus dicatur,&c. num.. C.de Teſti- bus, vbi habetur declaratio per Bald.& alios. aſon in.ſi ſeruus plurium. Siquis ante. num. 6ꝓ f. Delegat.;¹. Et pulchrè quoque tradit Aufrerius in tracta. de Teſtibus ſub num. 3. ante ſinem, verſ. eſt tamen aduertendumò,&c. Et hæc potet&ſe ſeptima limitatio ſupradicts concluſionis noſiræ.
Jrego videns duos eſſé tefter contra me qui ſciant verita- temprocuraui, vt accuſarenturde eodem delicto, ad eſfectum, vt tanquam participes criminis non admittantur vi teſtes, hoc
mihi nonproderitſfacto& opera mea contigit, vt tradit Bart. in l.z.

iiſtio. 3 har.
criyn. pſum enten- onem,
h.
huiu
turſe-
tionem Albe- m. 64.
„Ba
le Teſti-
ſerum
quoqut 4
6 ſiem
b ſäptima
DETESTBV.„ in l.2. in 2. lectura, num..(de Tesſtibus. vbi num. 7. ſeribit, i- dem eſefipercußi vnum totiem adpradittum Mectum.
TESTISACCVSALI, S V IE
ſtis pro accuſato deponens.
1*s rIdeponenti, quod talis non ſolituf eit talia facere, eg' quod accuſatus eſt bona famæ, creditur pro accuſato,(orn. conſ.r9s. Incip. viſa inquiſitione. num. 2 ⁄.lib. 2.
TISTISACITA DROBAN
vel deponens.
o raA publica amiſſa non aliter per Tofles probantur, quàm
Iiteſtes deponant de tenore ipſorum actorum ſpecialiter, hoc eſt, de ipſis actis ſingulariter factis, Raphael E ulgoſ. conſ. 16 3 ç1/- cip. in cauſa&quæitione,&æ c. col. 3. Verſic pro borum quoq;con- firmatione„‚Ec.
Aord iudicii, que neoeſſario requirunt ſcripturam, vt ſunt libellus, litis Snhen, eze,ſi eea e id genus alia; re- gulariter per Toſtes pbarinõ poſnt. TVyndarus intract. teſtim lib. 2. C. 7. n. I7. pag. mihn 327. col. 2. allegans ad hooc. Quoniam con- tra falſam, extra de probatio.& dicens; hunc eſſe verum intelle- dtum illius Decretalis. Facit etiam ſecundum eum, ad hoc textus
E

4
——————,——
2 TKRacrarvs
inl. Neinarbitris S. Sin autem in ſcriptura C. de Recept. arbi- tris. Pro hac ſententia multa allegantur a Joſépho Maſcardo de probatio, concluſ. 32. nu. I.& n. J. adde ſequentia in hoc loco.
AcrAdA poſſunt probari ſ tæßles&x& alia adminicula, Taul. de Cait. conſeé num 2.lib. I. Winſing. reſponſo 9. num. I. Dequa re ego copioins ſcrigſiin locis meurun loco, Acta proban- rur. Et refert multos quiſic tenuerunt, ſoſephus Ma iſcardus De probatio concluſ. 32. num. 3.&Æ. bi adait, Toſles hoc caſu compellendos&ſe, vt deponant ſpeciatim ſic fuiſſe actum,& ſic
FJuiſſe ſcriptum. videas ipſum. ¹
fxsTELV ME T 4, Eꝙ alia acka indicialia, in quibue ſeri- ptura nõ eft deſubſtantia, vt ſunt omnia, prater libellu& ſenten- tia,poſſunt probari perteftes: per ea qua ad hoc allegat Ioſepbus Maſcardus De probatio. concluſ. 32. num. 30.&3 I. ſecus in his, in quibus ſcriptura eft deſubſtantia, vt libellus ſêententia dif- jinitiua,& appellatio. NNam illa non poſſunt probari per Toſles Fäcundum Bald. inl. 2. col. 3. verſ. Mota ex lege noſtra, Gy'c. C. de edend.& inl. emancipatione. C. défide inſirum. Quem refert Curt inconſ- g.num. J. Vbi dicit hoc Yeé verum, niſcriptura
Jnerit facta& deperdita.
SrnA D oadacka requiriturſcriptura, eaq; non interpo- Dnuur,tund actus utenon potefeprobariper toftes ſi verb ackanã defiderant ſcripturam ſine ea interueniat, fiue non, probari poſ- ſunt acta per teſtes. Quia ſempen res gehia probaripoteß per teſles, vel aliter, per textu inl cu quida inſtrumenti,& in!(uinßiru-
mätis, Sl. emacipatione. C. dæ Fide inſir. Toan. de Amicir in conſ. „3. 2. Io. refert Foſopbus Maſcardus, deprobat. cõcl. 32. num. 7.
TESII1
⏑—³—

iptura
nteryo⸗ Acta MW ariuſ errilan
⸗
AIn yl nunſ. zum.J. 115
D E TESIBVS. 35 TESTISAGTOKR. Clager.
adde infrà in loco, Teſtis cauſæ propriæ.
— E iſt vieder die Naturliche billigkeit, daſs einer inn einer ſachen
Clegervnd Zeugſein ſollicontra. l.nullus, vbi gl.ſf.de Teſtib.I. omnibus, vbi(yn.( eod. tit. c. nullus,. æo. Spec. in tit. de Teſte F. I. num. 7. NBNellus in tractatu teſtium, num. 31. Crauet. conſ. 9 9. num.. Burſat. conſ. 3 J. num. 29. Et conſ. IJ7ã‿. num. 2 2. lib. 2. Quod adeoò verum Cſt, vt etiam teſti in agone mortus conſii- tuto,in propria cauſa non credatur, Marc. Anto. Watta conſ.
C,3num. To.
J auſisin quibur Actores vel Reſponſales ſunt inſiituti, non debet eorum Teſtimonium admitti, vt ſönant verba textus
inc. inſuper, infime.. de Téſtubu.
TESTE M eſſe,&õ principalem in cauſa, abſurdum eſt, Ibb. inc inſuper, perillum textumN ſub num. j ibi, meritò non potef ſe
Testis, neſit principalis& Téstis, X. de Teſtibus.
EX hocquod dicitur actorem non poſſe eſe Teſtem in ſua cauſa, videtur ſequi, non poſſẽ quoque actori deferri iramentu ſupplementum probationis, cum tunc videatur teſtiicart in cau- ſa propria. Sed hanc dubitationem reſoluit Iaſonin conſ. 23 in- cip.(ircaprimum Artic. num. 3.& F. lib. 1.

1
3 TRACTATVS TESTIS,ACTOR TVTORI
A cToxin cauſis ſui officii, ſeu actorie, non potefi teftilicari, l.
Vm⸗f.de Tqhib. Campeg'in tracta. de Toſub. reg. 79.
eAcro mtornm vninerſitatis teſtijficari non poteſt in
cauſa, in qua fuit actor. Aufrerius in tracta. teſtiunò, num..
verſ.actor tutorum, vbi hanc aignat rationem, quod talis actor
velnti memor priftini officii, teftimoninm fit laturus pro ea par- te,pro qua antea fuit.
IESTIS ACT VM PROBANS
vel deponens, locus generalis.
Ap hoc, vt Tates ſufhicienter deponant de aliquo actu gesto, non ſatus et ſi deponant, quod audiuerint& intellexerint voces eorum, de quorum actu deponunt, ſed requiritur, quod te- jtes ſuis oculis corporeis viderint illu actumfuper quo deponut.
Fdque generaliter ita traditur per Crotum in tracta. teſni par- te? Iubnu. 32. verſ. decimoquinto requiritur, pag. mibi b G6.
fadcum hocperpetuum nonſit, ideo ponit ipſé ibidem innumeris
ſéquentibur alias quaſdam concluhiones pro declaratione prædi- ctæ concluſionis. Hæc j. repetuntur ſub loco Toſlus auditum pro- Prium deponens, verſ.non ſufhicit, Oc.

eſt in lim. J. actor Par-
g 7 1 0, xerint uod te- eponüt. ni, pur- 91646. ꝛumeris 5 yrade m prd-
DI TESTIB W. 37
QraNDoagitur de probado aliquem actum inter vinos, tunc non eſt neceſſe, quod teſtes viderint contrahentes, ſed ſuf- cit, quod audiuerint voces eorum ſibi notas, vt Crotus tradit in tracta. de Teſtibus parte 7 num. 3 2Q2 5QD̅( Et ante ipſum hoc volnit Paulus de(aſir. in lſinon ſpecialinum. 6.(. Deteſiament. ord. Alexand. dicens eſſe communem ſententiam, quod valeat teſti- monium, licet tehtes non videant contrabentes, dummodo voces eorum notas habeant, exceptotamenteſtamento, in conſ. 99in- cip in caſupradicto,&c. num. 2.&. lib. 3. De hoc videas pul- chre tractantem Menoch. de Arbitrar. iudicum, caſu ã᷑: y. nu. 16. cum ſequ. inprimo caſu.
Ex hac doctrina confrmaturieſtimonium eorum, qui de- ponunt, ſe a viro& muliereſimul in cameraclauſa exiſtentibus, iphis auté teitibus extra illu locuim inſciis viro&æ muliereſtanti- bus, audiuiſſe verba ad contrabendum matrimonium apta pro- Ferri,& quod voces ipſorum babuerint notas. Et hoc teſtimomu efhicax eſſe,non obſtante, quodteites non viderunt contrahentes, tœhtatur Spec. in tit. de Teſte.§. I. ſubnum. 53. Veoic. quid ergoſi diro& muliere,&c. rcfert& ſequitur Crotus in tracta. de Ja- fübus, parte ⁷taum. 3 2. De hoc dixi etiam jiin loco, Ichii au- ditum proprium deponens, verſ. Quando testis atteitatur,&æc.
HI NcCtiam eft, quod Paulus de 0 atro ſcribit in lſinon Hpeviali, num. 6. C. De teſtamé ſe caſum de facto vidiſt, quod cre- ditor quidam infimus, cum haberet debitoré, nec poſſét ul debiti vel perinſrumenti vel Teſtes aliter probare, curauit quoſc te- fles repom in quadã camera iuxta ſua,& iubit illu ſuu debitorem ad ſe venire: qui ci praſens adeſſet nec videret Teſtes abſcũditos, confeſſuus fuit debiti, poſtea illiteſtezinducebätur ad probationem confeſßionus a debitoretum facte,& deponebant, ſé vidiſſe debi- torem ingredi,& conſit eri debitum licet ipſunònon viderent, quando cõůteretur. Valuit ergo illnd teſtimonium, eti teſtes non
5

38 TRAGCTITAIV S
viderint debitorem conſitentem. Hund caſumrefert& valde cõ mendat(rotus in tractatu teſtium parte ⁷ ſub num. 37 g. dicẽs hac oe optimam cautelam,& perpetuo menti tenendã& quod ea ſape vti poßint creditores contra ſuos debitores in ſimili caſu. Hac repetuntur j in loco, Toſtis auditunò proprium deponens.
veyfic. Hinc quoque eit, quod Paulus de aſtro,&c.
5 S vnur Teftis deponit d vero actu ci idonea cauſa ſci- entis,& alius de confeßione partis etiam preſente aduerſario e- manata,non probat tales depoſitiones, quia cenfentur ſingularez. Corn conſ π43. fnbac conſultatione ſub num.. verſ. Item ſiv- nus testt„, lib..
5 O⸗ ANDO Tastes deponunt deactibus habentibus diuer- ſas qualitates, tunc cenſentur&ße actus diuerſic. in praſentia, De probatio.(orn. conſ. 33 7. videtur prima facie,&'cin princ. verſ.
Ex quo enim teſtes,&†ꝓο. lib..
TESTIS ACTVvM ERFQVEMN
tiam deponens.
1 ESTIS ad hoc vt probet conſuetudinemò, oportet vtde- ponat de actuun frequentia& temporis diuturnita-
,& tales actus fuiße factos ita& taliter, vt appartat inter-
——— 2* A 4

ade ch- alcks me
7 caſu. oneng.
DE TIESTIB V. 5 interueniſſe tacitum conſenſum populi, vel maioris bartis. Ita poſt Cyn.&̃ alios tradit Alex. conſil. 2. Incipient. Uiſis at- teſtationibus teſtinmòↄnum. 3. lib. 2. Actuumò enim frequen- tia ideo requiritur, vt populi conſenſus eliciatur, de quoſi vl- tra conftiterit, iamnon eit opus frequentia Minſing reſponſo
10. num. 3.
FX probanda Aétuum frequentia toſtes de eiſdem actibus ita deponere debent, t veriſimiliter appareat, conſenſum populi interueniſe, nempe, ex verbis,& modo depoſitionus, ita, Vt index intelligatactus fuiſſe notorios, velſaltemnotos pluribus, itavt dé conſenſu populi conſiet, ſecundum Bart. Bald. ᷣ Alex. vt eosallegat Minſing. reſponſo o. num. 3. ide Minfing. roſponſ.
L3. num. 27
TEs TES deponentes de frequentia actuum ad proban- dam conſuetudinem, debent conuenire inactibus, in quibus teſii- ficantur, ſiquidem teſiiicando de diuenfisactibus nihil agerent, tanquã teſteiſmmgulares, vtſi vnus induceret conſuctudinem in fabus, alter in lanan nibil facerent. ſta dicit Zaſ. in l. Dæ quibus, num. 6 2. Verſ ſeptima concluſio. Vbi hoc limitatur vt non pro- cedat ſi Téeſtes conueniant in eo, quod deponunt, actum ali- quem eſſe frequentatum in populo,& pro cauſa ſcientie vnus hunc actum particularem, alius alium actum particularen inducat, Videas ipfumò, quem in hoc refert ⁹ ſoquitur foſe- phus Maſcardus, Deprobationibus, concluſ. 22 7. num. 22. ˙23.“

TRACTA I VS TESTIISA AGCT VM M O M E N-
taneum deponens.
4⁰
J⸗ ST‧ deponentes ſüper actu momentaneo,( veluti ſu- 1 per legato, vellegatiademptione)non autem ſuper actuſuc- cebiuo ſeu generico, omnes debent concordaredetempore, loco,& quantitate, alioquin nibil probant per ea, quæ B unſatus ad hoc allegat conſ. 9. incip. legitur teſtamentumnum. I2 lib. I.
IESTIS ACTIVM PRObIN.
quum deponens.
ESTISdeponens de aciu propinquo per ſenſum appropriato, probat in his quæ inſenſumimmediatum cadere non poſſunt.
Cæphal. conſ. ꝗz. incip Hereditas. num. 30. lib.*
TESTIS ADDICTV z.
DDICTI, E ab hoflibus redempri teftimoni dictionem Dhabent.! quiteſtamento 20.in brinc: ſf.de Téſwamen. fuſtus Reuberus in ſua Methodo de Toſtib pag. 22. Quo in loco aliqua de Addictis ex Budei annotationibus prioribus in tit. ff. Dein di- em addictione, annotat,& vterqi ſuain fonte deſumplit ex Quin- tiliano ibid per eos allegato.
TESITIS

lti ſä. eſue. 0co, e ad hoc
ato, ſunt.
DE TESTIBV. 41 T ESTIS ADDIT, DEBITRAIIILF:
adde infra, Teſtis corrigit.ü
⅜ oD non planè idemfitſſi Téſtis corrigat dictum ſaum, vel
addat in aliquid, colligifacile poteit ex iis, quæ Dndarus ſéribit in tracta. Tſuum lib. I. cap. T. num..
LrcITV A1 eft Taſti, depoſitioni ſaæ aliquid addere, ita ta- men, vt id hiat antequam exeat iudicis conſpectum, quia iſia ad- ditio cenſetur eſf vna diſpoſitio cum prima, licèt ſit continuata. Siautem Teſtis adderet aliquidex interuallo, ita vt potuerit lo- qui cum partibus, tunc quidem audiridebet, minortamen ides ei habebitur, per ea quæ Tyndarus ad hoc allegat in tracta.teſtium lib. Eæ cap. 2. num. y. St hoc videtur velle gl. in Auth. de Téſtib. J. Quia veroiin Verbo non habebit, veific. item quidſi ſponteè,&c. St Innoc. inc. praterea. num. 3. de Toftib. cogendis,
quem refert& ſéquitur practic. Ferrarienſ.in For. opponendi
contra Tettes poft publicat. in verbonnuicem contrarinnum. J.
verſcquidautemſinonſé teſtis corrigat, ẽc.
Lrcirdtamen eft additio exvinteruallo, vbi num dicti
ſimulcum altero ſe habere poteit, vt quia primò dixit, ſe neſcire,
poſtea dicit, ſe ſcire: Vel primo dixit, ſe non recordari, poſtea di- cit, ſe recordari De quo videas Alex poſt Bart. Ang.& Mo- dern. inl. qui bona. S ſiquis ſuipulatus, num. 3.& 2. ff. de damn. infecto. Tradit in ſpecie Boſius, in tractatu teſtium, num.; 2.
TESTISſecundo loco ad inſiantiam partis examinatus, non poteit aliquid addere priori eius depqſtioni, eamque decla- F

5
4 1 rare circa ea, qua dependent à prima tefuificatione. Fia Ale-
TR4A C TA I V 8
xand. tradit conſ. 9R. incip. viſo proceſſu inter Iifolaum. num. 3. lib. 6. per gl.in aut h. de Tcstib. J. Quia vero, in Verbo Non ha-
bebit, ver ſolutio, dico non admitti,&c. Quam gldicit Vbiq; ab
omnibus approbari.
F rToßſtisſcienter adderet aliquam falltatem dicto ſuo, du- modo illud nontangat ſubſtantiam negocii principalis, ſuper quo deponit, dictum eius nihilominus valet, vtputa, ſi interrogare- tur de nomine contrahentium, velde parentela, aut de qua pa-
rochia. Thom. Crammat. deciſ. ã3 num. 3.
TESTIS A D HAR EN S.
VIdicantur adhærentes, vide Felin. in Rubr. x. de Treuga
& pacenum. I.& Minſing reſponſo 2-. num. 24.
ADHAERAE NSnon Hoteſt ſe teftis. Panorm. in c. inſuper num. Ij. de Téſtibus. Campegius in tracta. de Toſtib reg. ⁷. vbi dicitur hoc etiam habere locu‚finita adhaſione, propter afecłio⸗ nem, quam habent ad cauſam. periuraibi ad hoc allegata, A. beric. de Malett intracta. Toſtium parte I. cap. T. num. 2. pag. mibhi ao. Milis in ſuo repertorio. T. verſac. Toſtis eſſe non poteſt
ille qui eit adbærens in cauſa,& c.
AADH AE-

no, du- er quo gare- a pa-
reuga
DETESTIBVS. 4 ApHAERXENTES‚in cauſa principali vel appellationis non poſſunt eſſe teſies pro illis, quibus adhaſéruntitum propter af- fectionem ad cauſam, tum, quia peradbsſionẽ ſe faciunt partem. c. cupientes, De elect. lib.. Aufrerius plura ad hoc allegans in tracta. teſtuum, num. 6. Quo in loco ipſe,& alii in alius locis alle- gant quoq deciionẽ Rotz ³753. fn qua ego hoc non potui inueni- re. Sed eit in deciſione 3 SI. incip fuit dubitatu vtriadharentes, Oc. quæ deciſio eſt 2 ſub tit. de appellation. in Iouu.
DHAEXENTES appellationi in cauſa benefciali te-
Ftes eſſe pro appellante non poſſunt, per rationem ſupra allegatam. & ita quoq; deciſum fuit per Domin. Rotæd eciſ. 391. incip. fuit
dubitatum vtrumadharentes,& c. Eist deciſio y2 ſub tit. de ap-
Pellation. in Nouis.
FTaduerſarius conſentit, vt adherensadmittatur ad tefti- monium, tunc admittipoteſt cumidin eius fauoremſit introdu- ctum, cui fauori renunc ari poteſt, vt tradit Domin. de F. Cem. inc. Romana, col. 2. ver. quidſi aduerſarius, de Toſhib. lib. 6. Au-
Frer.in additione ſua ad qusſt. 20 y. in decihionib. C apelle Tholoſ.
TESTIS ADITIONEM If E.
reditatis deponens.
6 2NS TA T, aditionem hereditatis probari etiam per Taites
Saeee, deponant ſuper eodem, licèt de diuer-
ſis actibus,&̃;aſſertionibus, vtſi vnur Testis deponat, illum, quã-
do, vinum vendidit, dixiſſe, ſe tanquã heredem vel quia heres e-
rat vendere:& alius deponat, cumò vendidit velemit domum, † 32
5

dixiſſé, ſe tanquam heredem vendere: Hoc caſu, licetſinteſin gula- res circa eundem actum,& diueiſiſint in venditionibus, tamen robant: ſecus vero etta ſi vnus depoſuerit, illumtanquam heredẽ vendidiſſe,& alius mibilde hereditate dixerit, licèt eſſet diuerſus actus, quia tuncnõprobant, vt notat Baul. de C aitr:in conſ 113. incip. contraſuperius conſultanum. 2. vol.I. bi ait, ita intelligi dictum Innoc. in c. Qualiter, Deaccuſat.&ẽ gl. inl. obcarmen. J. jin. de Tattibus.&(or. in conſ. 2 C6. incip pro praſenti, Oc. lib.Z. Bartho. Socin. in conſ.2 9. num. 2. lib. 2. Cabrielius in ſuis con- chuſ.tit. de Teſtb. concluſ 2 num. 22:lib. I.cum ibi adductis. Ma- ranta inl ir potoſtnum. 9o f. Deacquir. hered. ta tradit&co- piqſius deducit atque conſirmat Foſephus Maſcardus depro- bat. concluſ. Jæ pertotam. vol. i. bide veritate dicti Caſirenſis F. allegati, copiosè diſſerit.
1ESTIS ADMINISTITKAIO K
O EcoNOMVS veladminiſirator onotum Scclqiæ non po-
teit ſe tgſtis, Campeg in tractat. de Téſtibus, reg ,⁷9.
Ao MINISTEATOER vt epiſcopus, Abbas,& alius prela- tur in cauſa Eoclqſie ſuæ, quo ad bona menſalia, repellitur a teſti-
monio, Donatus a Fina lib ³. concluhionunò, verb. Testus, verſ-
administrator, fol,a I. facie:.
A AMI-

Lula. aps erede leyſur fug. teligi ten.. 1. rcon- Ma- Fco- bro- enſis
npo-
- yrala ateſti- dveſ.
Aod
DE TESATIB VS.ä. 4
AD MIN ISTRA T ORbonorum Ecclqie de cötractu peri- pfum celebrato poteit&ſſe teſtus ſecundu A rchidiac. Foan. An.&& Domin. de S. Gemin. in c. fin de Toſkib. lib. 6. Dequo eft bonus rextur in oſuperprudentia, veyfic. cæterum 12. q. 2. tradit Specin tit. de Teſte, J. I. verfic. Sedpone quodadminiſirator cœlqie, nu. 2. in verbodominicalis, vbihbonaadditio Toan. Andrea decla- rans hanc concluſionem, eamque declarationemrefert& ſéqui- tur Aufreriurintracta. Teſtium. verſ. adminiſtrator bonorum, num. J. pag. 249. videas ibi omnino.
AD AMINISTEATORESquando nondum ſunt functi ſuis officiis, teſtes Ce nonpœoßunt,l. Veinarbitris S. Cin autem inſcri- ptura ciiibinotatis per Paul. de(ast. C. dearbitris idq; propter- ea quodmagnu videntur habere aſfectum ad cauſas, quas tra- dtant. Minſing. réſp'onſ. j. num. I4 Ideminc. 6. inſuper nu. J. X. de Téſtibus. Et hoc cõrmatur ex iis, quæ Raphael Fulgoſſcri- Lit in conſ. 7 e. inc ſuper eo quod queritur, circa princ. ibi, Quo- niam executores negociorum,&ꝙ'c. vhiaddit, de hoc eetextus eæ- preßos in l.hin ſf. de Téstib. Gin c. Romana, quodeiſtc. vlti. eode cit. de Toſtib. lib. 6.
AP MINISTEATORESan expletis muneribur&S ofciu eorinlicezt eis teſtimoniu dicere in cauſis quæs olim tractarunt, DOD. varü varia ſcribit. Tu videas Toan. And. in addit ad Spec. in tit. de Toſte.§.. Verſ. Sedpone ꝙ adminiſtrator n. 22. in verbo dominicalis. refert Minſing. reſpſo j;. n14. vbi ex ſentétia fo- annis Andrea in hac quæſtio: ſic diſtinguit. Si in negocio cõtrouer-
ſo taliquid ꝙ ifſis imputari poit, quia in oſnicio ſuo fecerint, aut praætermiſéerint, quod facere vel pratermittere non debuerãt, tuc velut ſuſpecti non admittuntur adteitiicandum. Sin auté nibil periculi aut damni ad eos propter geſtum officium pertinet, tunc non ſunt arcendi a teſtimonio idé Minſingerus hoc ipfum quoq; penſpicuè tradit in c. õ. inſuper num z.& F. de Teſtib. Gatteſta- tio. quæ diſtinctio valde notabilis eſt eamq; approbat Pan. in d. c. inſuperſubn. S. venſic. mihi in hocplus placet&ꝓ'Felin. ibid. nu. 7 7

46 TRACrATVS
10. Et Decmum. I4. de Teſtibus, vbi dic it, eunp qui ſuit admini-
ſtrator repelli a teſtificando„ſi de ſuo interoe aLatur, alids ſécus.
hinc eAlex in conſ. Cé incip. viſis dubitationibus num.1 6 lib. 2. dicit nõ adhiberi fidé adminiſtratori Teſti deponéti de facto ſuo quando laus vel opprobrium ei inde euenire poſſet. prædictam quoque diſtinctionem ſecutus est Fulgoſin conſ. 7ππ incip ſuper eo quod quaritur, col. 2.
Sradminiſtratores ex ipſò negocio, quod tractant, veltra- ctauerunt, commodum aliquod autincommodum ſperant velti- meant, expeditum eſt apud omnes, nullo prorſus diſcrepante, non poᷣe‿ eos in eo negocio, etiamfinito eorum ofjicio, teſtimonin per- hihere, per regulam generalemin lomnibus C. de Teſtib. Ginl. 3. in princ. l. Nullus idoneus ſ. eod. tit. Hæc ſunt notanda verba Fulgoſuin conſilio T7. inc. ſuper eo quod quaritur. col.2.& hoc maximè incriminalibus locum habet, vt incaſu de quo conſuluit
Fulgoſclocoprædicto.
7 AoM⁴MIVTSTXATO xnon recipitur in reſtem in actu, in auoagitur de reprehenſione vitanda, Decius conſ 2 †6. incipien. in cauſa inquiſitionus, num. 7.
TESTIS ADPMISSIBIIIIS, NON admiſſibilis. 1 Ao teſiicandum ii potilimum admittendi ſumt qui negocia nradtauerunt, vt dicit Lucas de Penn!.] ſub n. 9. denau- Fag lib. i1.r efert Zaſ. conſ. 2. col. o. num. 2 9. lib. 2. 4 5 T15 E
——ee,⅓

eltra- velti- te, non mper. xin! erlba „ hoc uluit
Ktu, in ꝛcipien.
DFETESTAIB V Sr 47 dD Ickimoniumadmittendiſunt ii, quiſſuſpicione carent! 3 in princ. verſ. Namſicareat ſfde Téſtib. Ang. de Deruſ. alle- gans alia iura in tracta. teſtium in quæst. an frater pqit eſſe tcotir in cauſa criminaliſratris. num. 13 pag. 10.
T2 SᷣTIS qui pro aliquo non admirtitur, neq; contra ipſum admitti debet. Franc. Marc. quæit. S'9 9. num. 22. parte l. Vbi hocprobat ex eo, quia Toſtis debet deponerepro utraque parte.
T2STIV admibio vel receptio ceſſat, quando adet alia legitima ey ſufhciens probatio. Petrus Rebuſf. intract. de Toſti- bus num. 39. pag. 7³. N
4
TEsS TUES non admittuntur, quos temporum diuerſitasſi- mul interfuiſſe probibuit, textus att, qui hoc pro regula ponit, inc. Nihilomius. 3.J. 9. Sed hoc procedit, in caſu, quo tempus eſi de
Jublantia actus, de quo agitur: alias ſecus. Hippol. Riminaldus conſ. 7 num. I2 2. lib. c..—
TEs TIS qui recipi vel examinarinondebet, receptur vel examinatus non facitindiciil. Maritus 20 ff. de quæſtio. An= hara. conſ. 2 26. in cauſa agitata. num. 3. Luchinus de Curte

46 TRACTATVS
inter conſilia criminalia num.] J. lib. 1.C5 Horatius Lucius, c5ſ. 161. eod. lib. I. conſiliorum criminalium.
Trs TESnonadmittendi ett mille ſint, nihil probant. foan. Tiurius conſ. 4 Uunter conſilia criminalianum. ꝗ'ο. parte 2.
1IESTIS ADOPDI ANS, AD.
optiuus.
8 ꝛfiliur adoptiuur eſt in poteſtate patris, non potet teſtimonii
pro patre ſuo adopriuo dicereſi verò eſt abſolutur a patria po
teſtate, tunc poterunt ipſi inuicem teſiificari, argumento ladopti- uum. S. f. Dein ius vocan. ſta decidit Alberic. de Maletus in tractat. Toſium parte I. cap.. num. 2 2. Verſ. Sed dubitatur de lilio,&'c. vbi dicit, ſe hoc non reperiſe tactum à doctoribus.
1T ESITIS ADvVERSARIVS: ADDE infra Teſtis inimicus:& infra, Teſtis litem habens cum eo, contra quem producitur.
ADVERSARTVS quis dicatur, vide in locis meis, in ver- bo, Aduerſarius. St copiosè per Deci. inc. nu.. extra de iudicits, quõ in loco Ripa quoque num. II. ma giftraliter loquitur de hac materia.
2
u

uci DETESTIBV S 42 A Xx ille, qui fuit vel eſt aduenſariu meus in vna cauſa, 2 poit eſſe teſiis cõtra me in alia cauſa, vide per Anto. de But. Pa- nor.& alios, de quibus ibi per Felin. in c. I. De iudic. inprinc.
ADVENSARIYS incauſacriminaltolite pendente ‚into-; tum repellitur à teſtimonio contra aduerſarium ſuum. Hanc cõ- cluſionem tradit Ripa in c. inum. 16. Deiudiciis, per textum in Säi verõ quis dicat odioſumiin Auth de Testib. Quodipſc ibi ex- tendit vt procedat etiam pendente lite in cauſa ciuili omnium bonorum, vel maioris partis, periura& rationes ibi per eum
allegatas.
noniu
ria po
dopti-
aletu in„
1 Quait aduerſariur meus in lite nonadmittitur adtoſiff- 4
d2 candum contramé, quia inimicitia durare praſumitur, licet cauu
14. ſaſut finita, vt voluit Aretin. in c.. Dæ iudiciis, vt eum ibid. De- cius refert ſubnum. õ. qui dicit in hoc nihil certi poſſé ftatui, cum iſta pendeant ex facti contingentia, quæ occurrit, ideoque putat ipſéè cum Anton. de Butrt ibid. relinquendum eſſearbitrio iudicis, quanta ſides hoc caſu ſa adhibendatali Toßin quam ſententiam etiam inclinat Ripain d.c. I. num. I7. dum diſtinguendo concilias duas contrarias opiniones.
dD
m
eis,in Wen-. ¹ 7.. 5
piultu ADyEESAEIVS meut in cauſa ciuili, etiam lite pendete, 3
tur d—,u non prohibetur teſtifcari contra me inalia cauſa: Erit tamen ar-
litrariunn quantafides ei ſit adbibenda. ꝗ ſi verò aliter odioſus,
9

56 IEEA C T. A Ty 8 4 in Auth de Teſtibus. Panor. num. 3. ę Ripa num. 19. extra de iudicius. vhi Ripa dicit neminemin hoc diſcrepare.
6 T=STIMONTO aduerſarü ftari potest de conſenſu par- tium,(rotus in tracla. teſtium, parte õ. num. 21¹. verſ. Tertio, fal-
Ei ſecundum editionem Zilleti, pag πφmcl, 2 pertextaunlſn. Ldeſideicom.
TESTIS APDVERSA PARKRIIS:
adde infra, Teſtis producentis.
7 T⸗ S TISdeponens in fauorem partis aduerſæ non facit Fidem, quando contra eum proteſtata est, cauſa ipſum repulſandi. Rober. Marant. De ordine fudiciorum ſub tit. de teſtium repul-
ſa num. ⁊.
2 TrS77 parti aduerſæ, vel fſci, etiamſi 2 vnicut, credi Folet. Burſat. multa allegans conſ. 3:i.num. 21. lib..
lu
TESTT

rad
fPar.- 0 zf al. nl fm.
au, credi
Tun
DE TESATIBV S 8
TEs T I partis aduerſa, licèt uſit vnicus creditur, Franciſc. Burſat. allegans multa conſ. 23 J. num. 7I. lib. 3.
TasTI vnico partis aduerſa, etiamſi is de credulitate tan-
tum deponeret fides adhibetur. Burſatus conſil. 3 20. num. 13. hb.z.
TæST Ipartu contrariz, etiamde ſolo auditu deponenti, creditur, Burſat. multa ad hocallegans conſ. 23 j. num. 71.lib. 3. & conſ. Sz. num. II.lib. I.& conſ. Sg. num. 2. eo. lib.z.
PoDVCENS Tæftes nibil eis obiicere poteit, vt Balqus docet in l. Bonæ fdei, col. pe. Qde Reb. credit. cum alii ad hoc al- legatus per. enoch. conſ. num. 23.
T ESTIS ADVITE K.
D g hoc tradit Spec. in tit. de Teſfte.§.- num. 2. Venſic. item ex-
*
cipitur quod eſtfur,& c.& XCllus de S. Gem. in tracta. Te-
flium, num. 1d. Dambhouder. in pract. De reprobatione Toſtium, 2 2

4)
4
5 TRACTATVS num. 19. Et Fohannes Maria Monticellus inſuo repertorio, de Teitibus, pag.l.
ApvVLETEXnon ſolum non eſt integer teſtis, imò nullatenus admittitur ſedtotaliter repellitur, textus eſt expréſſuu in c. conſti- tuimus 3. g. ſ. Tiadit Ripa reſponſò I ſuper S. decretal. incinucte, quidam Monachus, col. num. I. fol. mihi 3 4s. col. I.
ADVLTEX non potest eſſe teſtis,&ꝓ́y maximeè, quando eſt condemnatus de adulterio. l. Tcio quidem 2.& l. 1&. ex eo ff.de Teſtibus.(ampeg. in tracta. de teſub. reg. 39. Aufrer. in tracta. Té-
Fiium, num. o. Et eßtratio. Quia adulter condemnatur eft infa-
mus, Linfamem. ſf. de publ. indiciu. Hartmannus Hartmanni,
lib. 2 practicarum forenſium,tit. Deaccuſato. Deciſ. 3. pag. 271.
1
3 A X poſit eſe Teftis ille, qui quidem non est adulter ſed 22
ſociauit ſe ei,& iuit cum eo, qui adulterium commiſit,& an tali
poßit cogiadtoſiiicandum, mouet TCellus de S. Cemin. intracia. Téedtinmenum. 14. infime,&æ; remittit llectorem ad Innoc. in c. qua- liter& quando, el. i ſubnum. 3. veiſic.& hac vera ſunt, vbi vi-
deas. Et adde ſoſephum Maſcardum Deprobationib. concluſ.
6, j. ſub num.. veific amplia, vtnec ille, Eẽc. biindicat contra- riumò.
, ADVLTERnon poteſtteſijfcari pro ſua amaſia, neque pro alio cXtTanco, ex Co, qui eſtinfamus infamia canonica.& aper- . tibime

nioude DE TESTIBVS. 3 tibimoè ita conſuluit Julianus inl ſcio= Ʒπ◻de Téftibus.(ni ac- cedit Spec. in tit. de Teste.§.=num. 2 5. verſ. item excipitur quod eſt fur,&oc. Nellus a. Gemin. intracta. de Teitib nu. 14. Quos refert& ſequitur Iacob. Nouell. inſuis regulis 216 num. 2 2³. Aufrer intracta. Téoſtium num. o. Archidiac. in c preceptum. 22.
q. J. Campeg. de Téſtibus reg. 9. fol. 1S.
f 3* 4 Sed prædicta concluſio intelligenda eft, t procedat inmam- a nß- feſtoadultero,& qui adulterii crimine eſt damnatus, ſecundum Aitte, Aufrer. locopræalleg. refert foſephus 2Maſcardus De probat. concl. 6 num.. do eft Ae a. Te- infa- TESTIS ADVIIERIVM DE- nanni, ponens vel probans. 271. )Ehoctractat ſoann. Maria Monticellus inſuo repertorioi de Tohlibus, pag. 37 oadde locos meos communes ſub litera A. in locoadulterium probatur,& jan loco, Teſtis copulam carna- 4 8 lem deponens vel probans. An tals inträcta. In Ccud- t, vbici⸗ onuliſ u cunn TLSTES deponentesſuperadulterio, neceſſariodebentred- dere cauſam dictiſui concludentem ex ſenſu‚ſicut fieri debet in o- mnibus aliis, quæſunt difhcilis probationis, vt eſt adulteriam quia adulterium commiſſum ſ—, non poteſt videri plene & concludenter, nec ſciri per rationes intrinſecas, ſed per ex- trinſecas, quæ non praſumuntur niſi exprimantur, ita pulchre meju 1 953 „& 17,

54 TKRAGUTAIV S tradit Baldus inl ſolam ſub num. I.(de I. eſtibus, quem efert&s 2quitur f elin. in cpræterea num.¹] adſmem, extra eodem titde Taliibus Franc. Marc. quoſtione ꝗ 9. num I2 parte I. E t pra- dicta intelligenda ſunt, vt videlicet teste⸗ ſuper adulterio depo- nenites debeant reddere cauſam dicti ſui, etiam non interrogali cundum Baldum,& Franciſcum eMarcum in locis praalle- gatis,&s tradit Ioſepbur eM. aſcardus De brobat. Co ncl. 6 J.n.. Sed quid ſinon fuerint interrogati decauſa ſcientiæ, dic vt
in veyjfic. ſeq.
Frteſtes, qui depoſuerunt, quẽ commiſiſſe adulterii non fue- rint interrogati de cauſa ſcientiæ, nihilominus probant, vt Sal- dur ſcribit in c.praterea, nu. II. verſ. Quaro pone teſius dicit,&c. De teſtib. Quod& Innoc ibi voluit,& hoc dictum Baldi pro notatu digno, reputat Marcus Mantua in ſuo G loſario claße Vj. cap. IV7. num. pag. 20. dubitanstamen de eius veritat-e. Adait tamẽ Baldus loco prædicto,ſi cauſa criminaliter ageretur, requiri tunc, vt teſies Mii repetantur, ac denuo interrogentur ſu- per cauſa ſcientiæ, vt Veritas eruatur. Quod ſimalam cauſam reddiderint, nilulprobabit: item hoc caſucriminali nihilominus probat teſtes iſii repetiti, etiam ſiiterum interro gati non fu erint. Si autem ageretur ciniliter, tuncnon concederetur repetitio, ſe- cundum Baldu ind c. praterea,& c. cum clamor. De teflibus,&æ ibi Innoc. Refert foſephus Naſcardus Deprobat. concl. 5 5nu. g.& 9. Vol.1.
ADVLTEXIV A probari diciturper teſtes deponẽtes, ſe- c ſpexiße maré& famind cõplexu venereo iunctos, hoc æft, ach- bus wenereis ſeinuicẽ cõmiſcuiße. Et linc ot quodel incprater- ca De teſtib. ſub n.. ſcribit, ſufhicereſiteſtæs atteftétur de ackib. veneréus, efſinõ viderint vns ſuper alu Toſeph. Maſcard mul- ta hoc allegans de probatio. concl. 59. pertotam. Vbi toſtatur, ſic
tradi-

fen e DE TESTIBVS. 5
eud, tradidiſe omnes, ſcribentes, inc preterea, De teſihut.&o in e. lite- E Pra. rus, de praſumptionibus,&in multis alius locis. Et hac conclufio- depo- nem ipſcibiampliat quatuormodis,& limitat vno modo. Sed rogati cu hac cõöcluſio generaliter cõceptaſit,&e tamẽé varii actus ſeu mo- raalle- di accidere ſoleant, ex quibus adulteruprobatio colligi aut conie- J.n.9. cturari potest ideo, ne co nfundantur caſus in facto diuerſi, ego pro dic or exactioritractatione huius materi conabor ſingulos caſus de qui-
bus doctores proprie acinſpecie locutiſunt, diſtinctim colligere,& per ordinem huic loco ſubiicere. 3
7„. 3.. 3 4....„.——2* 4 Si teſiis deponat, quodinuenerit aliquem in rebus Venereis,; 27 vt quia inuenerit, ſeu viderit eum in camera ſolum oſculantem 50 ⸗ tangenté, sſia ſufſiciunt adprobationem adulterii. De hocſpe- 1pr0
ciali caſuloquitur Bart. in l. capiteè. num. 2. in fine V. adleg. Jul.
claße deadult. quem refert Panor inc praterea. 27 fubnum. 2. in ſin at. F. De teſtibus, vbi addit, per hoc etiam fornicationemò reddi no- retur, doriam. Socin. iun. conſ. 32. num. 16. li. 2. Minſing. reſponſo. t o num. 2 inſine. auſam ominus uerint. titio ſe⸗ lus, ꝗ SE Dcum hocloco mentiofiat de rebur Venereis, notandum& 15 Fnu est obiter quam ſignificationem habeant illa verba, inrebus Ve- reis:& ſciendi, quod licet gl. inl. quodait lex in princ. in verb. inipſis rebus, putet, res Venereas eo in loco&ſgantecedentia ipsu ſcelus, tamen eam interpretationé falſam eſſe ſeribit Budeus in Fuus Aunotationib. add. l. Quodait lex, pag. mihi ꝗ 9.&ꝙ§ο. vbi ex multorumauthoritatibus ſcribit rem Ueneream eſſe, quando „, e buadendainpudendis, velobſcenain obſcenisſunt pqhita. Quæin- ni&, z. terpretatio verior est, eamque recipit quoque ac confirmat An- , Ae ton. Blanc.intractat. deindiciis, ſub num. 6 9. quem omnino wi- a pru. deas. õ Toſephus Maſcardur Deprobat. concl. ũ 2. num. 2. dicit u Foſephum Fomtanel. inter conſilia criminalia, lib. 2. conſil.ↄ7. nu. dardnb 22.& ſeq. quoque ſequi Budeum, ſed ego iſium Ioſepbum Fonta ſtuuu J nel. inter mea conſilia criminalia non imuenio.

5 TRAGTA T VS
Hrxc notandum eſt, teſtes tantum deponentes ſe vidiſſ hominem ſupra mulierem, nec etiam ſimul addent 2s, in actibus ſeurebus Venereuradulterium nonprobare: umaferi pqhit, ve pomo iflezummulierellarem Veneream non exerçeretſecundu DD.inc. praterea, de teſtibus,& in c. tertio loco, De praſunnpt. Marſin confil Enum. ³227⁊:. onſ- 29. colu. 2.& Rolandus a Dalle conſ.q. num. 19. lib. I. Quod& foſepbus IMaſcardus zie, obſeruandum eſe ait, De probat. concl. g. num. 2.0
de hoc plura in verſ.ſeq.
LMox teſtes viderint virum ſupra mulierem nonper hoc
neceſſario run quod illam cognouerit: fortè enim vir erat
Frigidus velmaleficiatus, vel nõ potuit tunc coirę, licet alias&ket potens, quia forte mulier erat arcta, ſecundu Toan. And inc. præ= terea, de teſtibus, vt eum ibirefert Pan, ſub num. ibiolicèt enim teſter viderint,&c. Quod& Crotus confirmat in conf To. nu. 2.
vbi voluit etiamſiteſtes deponerent ſe vidiſſe viru ſupra muliere
inreipſa, adbuc necekario per hocnon probari adulterium per ra- tionemprædictam, allegas ad hoc Felin ind. c. praterea, quiid ex- prſso voluit ibi,ſubnum. ⁊. dum dicit, non&&e verum, dicere Té- ſles, quod viderint praciſè copulam etiam videndo vnum ſupra alium inactibus enereus. Sedtamen Panor. ind.c. præaterea, ra- tionabiliter ſcribit, talem depoſitionem teſtis de qua ſufſicere, cu non poſit ille actus carnalis magis firicte& necebario percipi, adde Felin. ind. c. praterea ſubnu. 2.& Socin. iun. conſ. 32. nu. /2. & I. lib. 2. Quod e(ampeg nõobſcure voluit in tracta. teſtun regul. 3S. incipien. quomodo& qualiter,& c. verſdic primo quod licet,&c.
3 T* 5T5 deponente/ /6 præciſe veneream quorundam 6on= lunctionem vidillein ſupicions erimen incidunt& nibil pro- 3 bant, vr

. viiſe Pi, x ecundui ſumpt andug 4 ſcardu 74,0
per hoc ur erat asohet ps⸗ tenim . u. 2. muliert nper ra- ulid ex- cere Te- im ſupra tered, râ- fcere, 7 0 perdh 72. Al. 7. icta tfuũ ducytuun
Aan Col-
7 pu, pfl- ubi
Hauud
DE TESITIBVS.
7 bant, vt conſuluit Maujil. conſ. 2 6. num. J. Quiaadulterium
non potesi probari directe& praæcise, per conſpectum, ſedrecte per aſpectum quo adconiecturas violentas in illo actu conſideratas, vtſi vir&mulier viſifuerint complexu venereo iun, gi nam hac depoſitio non et directæ& præciſa probatio,ſed violenta preſum- ptio, quæ facit veramprobationem vttradit ſo ſepbur Maſcar- dus de probat concl. ꝗj. num..& 10. vol. I. Et hoc eft quod Fe- lin. dixit non èſſe verum ſi teſles dicant quod viderint præciſé co- pulametiamſi vidiſſent vnum ſupraalium in actibus venereu, in cpræterea, ſub num. 2. de teſtibur.
SF=7XN Tqui volunt adulterium etiamprobari ex eo⸗ſiteſtes deponunt, ſe vidiſſemulierem iacentem cum viro: vel quod mu- lier fuerit viſa iacens cum Viro,&c.I deoque authoritate gl. nin l.(aii(aſiii. ffde fideicom. libertatib. Qua gloſſa volens exemplu ponereadtextum ibi dicentem, ſeruum commiſiſe ma gnum ali- quod delictum in dominum ſuum, vtitur hiſce Verbis, buta, quia iacuit ſeruus ifte cum vxore eius. Quam gl.in hoc ſenſu ſéquitur Bald. in c. Iin brinc. verſ. Quæro numquid ſu idem dicere, num. Iy. infine, quib. modis feudumamittatur, volens per eam gl. ide eeeſidicatur Titius iacuit cum Seia, achidicas Titius adultera- uit illam, ideoque probato, Titium tacuiſſe cum Seia, dicitur et- iam probatum, illam be corruptam:& per ſtam doctrinã Baldi co gloſ ſic quoque voluit Alex. inconſ. 77. incip. in cauſa& lite inter Luciam, ante num.= lib. 7. Felinu quoque idem ſenti- re videtur inc preterea, fub num. 2. Verſic. ad idem gl. in l. Caii (aßit,& c. de Toſiib. bi ait, ad hoc Ketextum inl. quodait lex. ſf. adleg. Iuldeadulte.&o ſentit Spectin tit. de preſumpt. Hecies nu. 3. verſatemſi quu inuentus, Scſequitur Marſ. Focin iun. in conſ. 3 Z. num./ lib. 2. Vlbi dicit, paria&eduos repertos in le- cto iacentes,& repertos in adulterio ſeuadulterium pro bari, probariſimulin lecto iacuſße, allegan” quoque ad hoc Baldum in loco prædicto. Fdem tenet Boer. Deciſ. 2 97. nu. g. qui ad hoc alle- gat alios. Et e. gid. Boſs. in practica criminal. tit. de coitu da-
mnato, Ic. nu.§. Siluan. conſ. ſub num.2& foſcphus Ma- ſcardus de probat. concl. 9. num. 6. νQ7.
H
10

II
12
13
TRACTATV S' Tæsᷣ 1 εſ dicat, ſe vidiße ſolum cumſola& nudum ci nu qa in eodem lecto iacentem, talis depgitio ſuſſicit ad probandum actum copulæ per ſenſum corporis, de actu propinquo, co ſic preſumptiue tantum non concludenter cumactus copule carnalis plenè non cadat in teſfis ſenſum corporeumimmeédiatum ita A- lexandtraditinl.= ſub num 19. venſ.exemplum in probatione a- ctus copuls carnalis,&c. feſicert, pet. quod dictum cum aliis re- fert Dec. conſ. ĩ7 7. viſo copioſo num 10.& II.
88
SOraxpoteftes deponunt ſe conſpexiſe ſolů cumò ſola, vel nudum cum nuda in eodem lecto, ſeuthoro cubare: tales quoq; di- cuntur adulterium pro bare, ad hoc eſt textus in c. literis 12. G i- b D D. tradunt, de preſumptionib. dicuntur autem teites fic de- ponentes, allegare rationem ſeu cauſam nonſpeculatiuam ſed cor- poralé, vt docet Marius Mantua in fuo gloſario claſſe 1J. C.77. nu. 2. GÆ pag. mihi πG6. St tradit prædictam conclußionem quo- que Campegin tracta. Dettoſtibus, reg. 35. Verſ ſeptimo proba- tur, Vbi addit, hoc caſunon—se neceſse, quod testes deponant ſe vidiſse eos cõmiſcentes, dicens iſias præſumptiones ita ſrictas& Vviolentas eſse, vt quis ex eis nonſolum ciuiliterſedetiã criminali- rerde adulterio, fiuproſcu inceſtu cõdemnari poſsit, allegat ad hoc Abba. in d. c.õliteris num. ¹I. Verſic. S nota quod ad probandam, Sõ'c.&o num. 3. Ve-fic. vltra alios quæro,&c. De praſumpt. idẽète- net Lapus allegat. s num. I. G 2. vbi dicit, aliam probationem nonrequiri,cum impqhibileſit per rerü naturã quod copula car- nalis, verè probari pqht, quod ipſe ibi pulchrè&æ copioſius dedu- cit. Damhoud quoq; in eadem est ſententiain Draxi ſua ciuili c. Mnu. Ia. Verſlité vehemens& violenta eit præeſumptio,&c. E refert Ioſephus Maſcardus De probatio. concl. 59. n.§. ε. b Sed, vr Campeg loco prædicto indicat, contrarium ſentit Mattheſtinfing. ſuo IID. incip. Yota quod preſumptio violeta, qui non Vult concedererpradictas praæſumptiones violentas tam Pol 3 Ter ſſé, vr quis etiam criminaliter poſsit deadulterio, Ftupro 7 Se, Teunene 8. 2 id in rees na libenter admuttat, zu, quodin Sanin, ibur ad condemnandu ali- Probationes luce meridiana clariores&be debeant ljfin. C.de probat.
4 ——õÿ—— 2

cum
endum ſic rnalin ta A. jone 4- liitre.
las& ninali- ad hoc ndam, idete- ationem ula cat- A1 Tedu- uil C. tn. O 4. 9.
₰
DE TISTIBV S. 52 probat. deinde Mattheſ. etiam hoc conſiderat, quod eti alias præſumptio Violenta ſufjiciatad condemnandumin cauſa crimi- nali, quandoſc ilicet eaa iure approbata ſit, vt eſt textus, quẽ ipſe allegat inlii qui adulterii,(ad leg. Jul. deadult. tamen in caſu, d. c. literis probationes violentæ, non approbantur, quo ad conde- mnandum in cauſa criminali, cum ibi tantum fuerit actum adſe- parationem matrimonii, vt clarò conſtat ex verbis illius textus. Et hocidem quoq; voluit(orneut inconſ. 192. inc. viſò dicto pu- co&atteſtationib.&&'c.infm. lib. 2.(orneum& Natthoſin locii præallegatis refert Crauetta in conſ. 20 y. num. 2. Wiidcõ- firmat ex opinione Raſelli in conſ. ³2. incip. ſuper pradictis o- ptimeè eſtallegatum,&c. inter conſilia Baldi ſub. n. ¹I.ib. 2. in quo
Roſellus conſuluit, non probari adulterium ex eo, quodiuuenir
fu erit inuentus in camera diſpectoratus,& caligis dißolutus, et- lam mulieretenente anuam clauſam,& negante inuenen ibi eſe,&c. vt ibꝛlatiur deducitur per Crauett. nu. 21.ex quibus vi- detur, opinionẽ AAbbatts, Lapi&(ampegiiin locis ſupra allega- tus in iure fundatam vix ebe. foſephur Maſcardus De probat. concl. F7 ſub n. J.& rurſus concl..lib. ³ fub num. ‧0 poſi Me- nochiuin conſ. 21. n. 2 F. lib. I. dicit has cõtrarias opiniones concili- ari poſſe, vt MNatthqhlanio pinio pcedat quado agitur in cauſa crimunaliten ſecus vero, ſiciuiliter, vtſia geretur ad thori ſepara- tionẽ vel amiſßioné dotir ſicq, pcedat altera opinio. Sed certè hac cõciliatio mihinõ ſatisfacit, nec tollit fundamentu opinionis con- traris. Quia Mattheſilanus ipſe fatetur, etia in criminalib. eas coniecturas& fſumptiones violentas ſuſicere, quæd iure pbatæ funt. Quod& Menoch. in conſ. 31. n. 2 y. Verſ pterea fatetur,& c. animaduertit ſed negarinõpoteit, ciecturasſeu pſumptiones vi olétas in cauſa adulterii approbatas Mea iure, ot eſttextus inlſi qui adulterit, 3.(edeadul. vt M. enoch. quoq; loco pallegato ex- preſse ſcribit: necab hocdißeentit Hppolytus de Marſ. in Rubr. de probat ſub n. 23 9. verſ.ſed ſaftinẽdo cötrarir opinionẽ,&eꝶο. 9- biin ſpecie dicit ꝙ textus indt ſiqui adulterii, qut aperte diſponit & in capitalib cauſis ex yſumptionib. violentus ſequi debebat cõ- demnatio, loqua tur in crimine adulterii, oꝓdirecte probari nõ poſe⸗
Fit,& Mü caſam oſeſpecialem, adcuiur Aictame refero. Cuigitur
DD.in hoc cõueniant, praſumptionẽ llã, quæ oritur ex eo, ꝙ ſölus ci ſola,&nudus cunuda in eodélecto cubante⸗ conſpectifuerunt, Ie violentam& ftrictam, non video, cur ex ea etiam in eo caſu quando criminaliter ageretur, non debeat ſequi condemnatio,
4 2
14
4 * 1
3

A
70 TRACTAT V S
.. 9,„— Nec obſtat fidicatur aliam opinionẽ e magus communem ſicu- ti ea comunis opinio ad lon gi deducitur per Kirchouium in ſuis communibus opinionibus, cët. I. concl.. allegas ad hoc Candin.
& Hippolde Marj. Quia adhocreſpondetur, Hippolytum de Marſ in praallegato loco in caſunostro hocnon velle, ad ꝙ allé-
gatur. Eenim nondicit magis cõmunsẽ opinionẽ eſſe, quod in cri- mine adulterii ex preſumptionib. violentis acindubitatis nõ de⸗ beat ſequi condemnatio, ſedpotius dicit contrarium, dum reſpõ- detac textu in d. Iſi qui adulterit, vt paulo ante à me deductu&. Jed H. Ippolyt. œ& Candiniſéntentia tantu adl general éillam re-
gula roſpicit atqs directa eſt, videlicet quod ex pſumptionibus vi-
olent is acindiciüs indubitatus non pqbit ſine aliis probationibus ſoqui condemnatio in cauſis criminalibus. Et hanc iti dicuni ſe magus communẽ opinionem à qua ipſemet Hippolytus diſertis Verbuis excipit crimen adulterti, tanquam ſpecialem caſum. H 2 pro defenſone opinionis A bbatus, Lapi, Campegii&r alioru hoc
loco annotare volui faluo tamen melius ſentientis Iudicto.
33 vop dicitur, adulterium probatum eſſe per hocſiteſtas de- po nanteſe vidiſſe nudum cunuda in eodé lecto cubare, valde no- tabiliterlimitatur, vt non procedat in illus perſonis, quæ facium illud defendere poſſunt aliqua ratione, vtputa propter voſtium inopiam: vel propter aſſinitatem; vel propter ardorem quédam amoris: vel conſuetudinem regionis,& temporum: quia tunc ex illo ſolo actu non præſumitur adulterium: imo illa violẽta pra-
jumnptio tollitur ex illa cõſanguinitate quæ ibi vera&ſe credeba-
tur. fta notabiliter voluit Iaco. de Belouiſ. inſua pract crim. tit. de Lenonib. num. 2 j.& ſequentibus, cum iurib. ibiper eum alle- gatis, qui ad Veritatem huiis limitationis requirit veram con- ſanguinitatem vel aſfmitatem. Secus autem eſse dicens ſi cõòſan- Quinitas, affinit as aut parentela eſsethicta aut ſimulata: velita ſimul cubantes nullatenus excuſarent factum ſuum, per allegata ibi per eum. Adde I oſephum eMaſcardum allegantem alia De
probat. oncl y 9. num. 1I.&e 12. vol.1.
16 Limitatur etia precedens doctrina, vt non procedat in im- buberibus; quia teites deponentes, ſe tales vidiſeſimul cum fæ- mina
———— ———— ——— 3 4
—

aſha. DE TPESTIBV S. 29
un ſau mina in lecto cubantes potius probant nixum ad copulam, quam andi. ipſam copulam, vt tradit Alciat. in conſ. 2 incip. Adeò diffu- tum àt se& ſubtiliter,&c. circaſmem.
Palle⸗
in ci.
Tnõde-
7 roſpõ-
a J. DEcrAA TV Xautem predicta limitatio generalis ſeci- 7 dmre⸗ dum Ang. inl. 2. Soſi fic. ſf.de adult. qnodlicèt ratione coniunctio- bur Di- nus ſanguinis, vel alius ex cauſisſententia abſolutoria lata fuerit onibur pro adultero, tamen ſiwerè poftea probaripoterit adulterium, vel unt ſ ceßauerit illa praſumptio orta ex cauſis pradictis, non obſiante Iſertu abſolutoria ſententia, poſset iterum procedi contra adulterum,& 2. Har is deadulterio condemnari, vide Foſephum Maſcardum allegã- iboc tem ad hoc authoritates De probat. concl.„. num. 13.
A NP Oteſtes deponunt mulierem viſam eſſé ſolam cum ſeu de- ſolo inlecto cubantem,& deponunt etiam de alloquiis ſecretis& 7no- defama publica, iſta omnia ſufnciunt adprobationẽ adulteri, A-
fctum lex. conſ.id g. in cauſa& lite inter Thadeam, num. 12. lib. 6.
veſtium 1
uedam
niaâ tunc A
eta pne⸗
redela- ADrLTEREIVA non cenſetur&e probatum, ſi ex depoſi- 13
rim lit tione teſtium aliquis ſolur cumſola in thalamo clauſò repertus
amall- Fuit,& vir ſolutas habeat cahgas,& mulier recuſet aperire clau-
amcon- fum oſtium, in qua opinione fuit Roſellus in conſ. ⁊ ½ inter con-
1 ſiciſun Mia B aldi lih. 2.&. refert Crauetta in conſil. 20. num. 21. Quod
. elu copiojius deducit Foſepbus Maſcardus Deprobat. concl. 7. n.
6 Tecus J. Sed Menoch. in conſ.3l ſub num. 2 5. lib. idicit, illam Roſelli o-
4 20 pinionem non eſſe veram, addens veriur ſſe, ex tam vrgentipræ-
alu ſumptione adulterium probari, quam ſententiam cẽ ego magis probo.
urim 88 1
cunſt-
nun

62 TRAUTAIIN 31 b 20 SOr op ſiteſtes qicerent, mulierẽ extra domu mariti perno. ctaſſe, de quo caſu loquitur&yluanus in rationibus dubitãdi in conſ.—num. 2.inprinc. Didendu eit de hoccaſu& eius Verita- te Crauet.in conſ. 20. per totum, vbi habetur plena diſcuſßio, an ad probationem adulteriiſufhiciat ſola pernoctatio. Et f elin. in c. ratereaſubnum. 3. veijic.& idemſipernoctaret,&c. De tefti- bus. refert A ngel. in§. minores, in Auth.denuptiis, volentem, quod poſiit peti ſeparatio thori, ſimulier pernoctaret extra domis ſine cauſa, per text. in lſin.(de repud. St nouiſime tractat hanc quæſtionem cum duabus limitationibur, oſepbus eM. aſcardur De probat. concluſ. 60. per totam, vbi omnino vide.
1
TISTES deponentes, maſculum eo fæminam noctis tẽpore inuentosfuiſſe in locis abditu, magnam adulteriiſuſpicionem fa- ciunt, vt Balqus tradit in conſ. 227⁷ incip. quedam mulier, nu. 2. 3. lib. y. Quod conilium reperitur etiam inter conſilia Ro- maniiconſ. T JI. incip. Quadam mulier,&c. I hitalis ſuſpicio, cla re oftenditur, confideratus circumſtantiu noctis& turpitudinis facti. E ſt enim mulier hoc caſu ſuſpectiſsima ratione temporis. quia tenebræ noctis aptiores ſunt ad committendum malum, in- xta illud, Nocte vagatur adulter. itéturpe eſt ac infame, Ma- zulum& faminam noctis tempore praſertim in ſecretis&s abditus locimſmul&ſſe: So ſiquæratur, amice ad quid Venittiꝰ non erit excuſatio bona vel veriſimilis, quodiuerit niu ad male faciẽ- di, iuxta illud, Qui male agit, odit lucem,&æ'. ſunt verba Baldi in d. canſ. 227. Addeglin c. nico, in verbo,o cculta, vt Scele- fiaſt. beneficiaſine dimin. confer. Decius in c. conſuluit, num. J. Verfic. vltimo notandum oſi, De oſſic. deleg. actus enim noctur- nus in ſe doli 65. fraudis preſumptionem habet per dicta,& ea,
21
quæ ad hocallegat Hippol. Riminald. in conſ.3 num. 16 lib. I. Vbi
ait, aded preſumi contra eos qui clandeſiinè quid agunt tempore Jfuſpecto, vt eus non parcatur, licèt ſint minores, milites, mulieres, aut ruſlici, etiamhitractent de damno witando,&o'c.
Fr

henna. 1l. adl in verita. 1boo, an lm in 6. detefti. lentem, adomu 7. hanc ſcardus
tepore
2 ſa-
er, nu.
a Ro-
icio cla tudini myoris. lum iu- ,Ma- retu& iſti? non ale faci⸗ Ja Tali vt Ecole⸗ ait— Ni M. n noctur-
,, O l,
Jr.Ti
renpu
FI
DE TTSTIBVS. 45 JFItefte⸗ deponut, ſe vidiſſe virum& mulierem occulte vel in lat ebris ſe oſculates& amplexãtes, per hocſatis probatur for- nicatio& carnalis coniunctio, quia ifti actus propinqui ſunt ad actum venereum. ita ſcribit Panorm in c. præterea, 27. ſub nu. 2. Verſ.adhuc plus dico,&;νꝶςα. ibi quoq; Felin.—n. 2. in princ. verſ. cõ dicit Abbas,&ꝙꝓↄc. Deteſtibus. Et ante hos hoc idem voluit Spec.in tit. De praſumpt.. ſpecies. num. 3. venſ.item ſi quir inus- tus,&c. Campeg. in reg. 34. Verſ.ſecundo quia licet,&c. Verſ. Et probaturfornicatio,&c.&yluanus in conſ. z num. Iy. Min= ſing in reſponſõò rnum. 21. Et ind.c præterea, num. 3. bi alia loca in quibus de hoc perdoctores tractatur, indicat. Foſephus quoq; Maſcardus allegans ad hocalia De probat. concluſ. 9. nu...
Môo deſunt, vr eht quorundam hominum petulaniia, qui non eribuerunt, ſcriptus maniféftare, pradictam concluſioné non procedere in clerico amplexante& oſculante mulierem, quaſfius id non libidinis, ſed potius benedicendi, velad pænitenti cobor- randi cauſa faceret ſic enim vulgoſcriptir ſus manifeßtarunt gl. inc abſit. in gl. I. I. q. 3.& SCpecin tit. de præſumpt. J. pecies, ſub nu. I. Quorum ſententiaimpia eſt, cumnonſint facienda mala vt euenat bona, vt Facra ſcriptura docet.& hecipſa opinio re= icitur per Abba.in c. ſubnum. 7. verſ.& ex hocinfero,&c. de dler. nõ rqid. refertur quoque à quibuſdam Angelus dicens, a tali benedictionelibera nos Domine. Quod etiam refert Hippol. de Maufim Rubrica Defideiuſſnum. 5o.& recte Felinu ſöribit, pradictam glolbam impudenter hæc ſcripyſiſe, de talibus Clericus, in apraterea, ſub nu. 3. verſ.vndeimpudenterlocuta fuit gl. Cõc. De teſtibur. vbi addit, merito reprehédendos eſe iitos ſpirituales, qui ſub ſpecie houiſæpe vifitant mulieres: Es iſt aber auch ſolchen loſen furxitzigen Waibern vollmit ſolchen dingen:&ꝓ tunc habet locum Vhi cadauer, ibi congregantur aquilæ. Adde quoque dicta per Foſephum Maſcarduam, De probat. concl. 9. nu. 16.& Cuil- hel. Benedictin repet. c. Raynutius, in verbo duas habens hlias. num 20 S.&. ſeq. Deteſtament. 3
22

44
25
26
64
1
T RACTATV S
ADvLTERIV 22 praſumptiue probari ex eo ſiteftes con- cordes,& omni exceptione maiores deponerent, ſe Vidiſſe virum vxoratum& mulierem quoq; vxoratam, ſolum ci ſola ſapius
2 deoſculantes,& in eodem lecto cubantes, conſuluit in contin- gentia facti Roland. à Dalle in conſ. Fo.num. I.&5 2 lib. in quo caſunpropter tale factum commiſſum, fuit actum ad ſeparationé thori,& annſsionem ſeu reſlitutionem dotis. refert pradictum caſum cum aliis allegationib. Foſépbus e Maſcardus De proba- tio. concl. õ π. num. I.& ſeq.
PIOATOcO, quod vxor alicuius dediſſet oſculum alteri viro, dicendum eſſet, eam quoque amittere dotem, vt voluit Bal- dus in c. Tue, num. J. Deprocurat. quam opinionem dicit ſſe cõ- munem Bellon. in Rubrica C. de edendo. nu.&. teſtatur Di- dac. in epit. lib.. Decretal parte 2. c. ã. num. 3. quem omninò vi de. Et refert fulius(larus in practic. crim. J. adulterium, veyfic.
ſcias etiam quod mulier,&yc. Hoctamenint elligendum eſt, Vt ta- tummodo procedat, quantum ad proceſsum ciuilem,mnon autem ad puniendamtalem vxorem criminaliter de adulterio, ſocun- dum Iul.(lar. loco praalleg. vbi refert Beroum e aliostoſtantes
hanc opinionem eſse communem.
Frmaritus probaret, vxorem ſuam fuiſse cum alio in bal- neo,& cum eo balneaſse ſimul in vno lauacro, poſset maritus contra eam agere ad ſeparationem thori, vt Felinus tradit in cpraterea ſub n. 3. verſ.Etidemſiprobaret vxoré,&òc. Deteſti- bus, per gl. 2. in c. oportet. C diſtinct. textum in! ſin. ibi, velita luxurioſa eſt, vr commune lauacrum cum Viris libidinin cauſa habeat.(ide repudiiz. 9 equitur Minhing. reſpõſò Inum. 22. ver-
fic. hir coniecturis accedat,&c. St„ ylua. in conſ.3. ſub n. 2. verſ.
quinimoſiprobatur mulierem fuiſe in balneo cum viro, eft vi- olenta præeſumptio coitus,&c.
F r
——

es con.
Dinum
4 epuus Contin. lin quo ratlont Uctum proba.
maſteri It Dal- ſeoco- ar Di- nuno wi verſic. ſt vt ta- autem , ſecun- tqlantei
DETES' DIBW. 65
Ir teftum depoſctio talisſit, quod viderint manus alicuius maſcul⸗ poas admammilas mulieris vel, vt alii dicunt, quod mulier paua fnerit inſeri manus ad papillas, ſeu quod vxor permi ſit alicuitenere manus adpecturs,&; c. occaſu Baldus in c. Tuæ. num.. De procurato ſcriptun reliquit, ſi mulier talia adulterii committendi cauſa admittat, etiam abſque carnali copula, quod tuncper capudicitia violata matrimoniumqueò difamatum, atquelaceratumſit,& proptereaad ſeparationemthori,& a- mißionem dotis agi poſsit. Rationem addit Baldus, quia ludus impudicitiæ debet puniri, allegat cap. I.§. ribi, aut turpiter cum ealuſerit. Quibus modis feud. amittat. quod gloſſa ibi in verbo luſerit, explicatideésſt manus adpectus vxoris ponendo. Baldun cumiam allegatotextu& gloſa refert Felinus in cap. praterea, fubnum. z. ibi-&ideo coram, Epiſcopopeti poteſt ſeparatio tho- ri,&;'ς. Deteftib. idem ſentit Minſing. reſponſò I. nu. 36. in fine.
Et hanc opinionem dicit eſſe communem Ful. Clar. in pradt. cri-
min. J. Adulteriumò veiſic ſcias etiam,&ec. Vbi tamen vult,
idtantum procedere, quo ad procehum cinilemi, h e. ad ſeparatio- nem thori velamiſsionem dotis, vt 5. dictum eſt. Non autem, quo ad proceſſum criminalem, h. e. ad puniendam vxorem crimi- naliter de adulterio, eamque opinionem ipſé ibi poſt Beroum& alios communem eſſe aſſerit.
Qvtpſiteſtis dicat, vidi her ſpeculum tales fimul adulte- rantes,& bene cognoui? dic quod iita viſione videmus per ſpeculunò in anigmate id eſt, quodam modo figurali, ſicut ſi viderem corpus tuum pictum in pariete,&ꝙ illud, quod vide- tur, non eſt homo, ſed quedam idea,&æꝙ imago. Et ideo non pro- prie teſtis dicit, vidi hominemò adulterantem, ſed debet dicere, Vidi imaginem ſed ad probandam imaginem teitis non eſtpro- ductus nec iuratus, ideoque non probat. Hac ſunt verba Balqi in cap. cum cauſam, verſ. quid ſiteitis dicat, num. 30. De teitibus.
qua verbarefert etiam Campegius in tractat. De teſtibus, reg.
4
27
28

22
31
c6 TRAACTA T VSS 35 z. verockauo ſi teſtis dicat, eæc. ſequitur Joſephus Maſcar- dus De probation. concluſ. 6. num. 6. Tangi quoque Marius Mantua, in ſuo glœßario, claſſe I5. cap. I7ã: num. 2.& pag. mihi Aο.
DPxx testes dicentes, ſe vidiſe, qnod Titius per multos diesi-
uit addomum Iſabelle, perſpatium temp oris non modicum ibi-
dẽ permanendoscum cſenſu& voluntate illius, Cẽc. inducitur ta- V
lur probatio, quæ prudentißimum virum eò perducere poſsit, vt cre V
dat copulam carnalem interueniſſe. vtin caſu, de quo conſuluit Jocinus iun. in conſ. 32 ſubnum. 16. verſ.tamen ſiconcurrant a-
lia adminicula,& c. lib. z.
F rteites dicunt quod Lucia introduxit foannenò, hæc re⸗ eficit, quod talis mulier ſaltenò habeat corruptam mentemet- ſicorporefuerit intacta: non dicatur cafte& honeſte viuer, imo adultera dicatur, vt in caſu, de quo conſuluit A lexand. in confi 77. Incauſa tæ lite inter Luciam,& c. colum.. verjicul. Ei quod plus eſt, yrobatur quod dicta Lucia, O. labro ſeptimo per textum in capit. nec eæ ſolo.&. ſeq. 32. 9..
Jrex depoſitione Teſtium, vel alias, appareret quòd aliquum doprehenderetur occultatus in aliqua domo, in qua et pul⸗
chra mulier, hoc caſu ex ſententia Bart. inl. fur: oſt, manifeſtus, b 3 eſt l.

diezi- um ibi- itur ta- t, Vt cre mſnluit
an A-
hac ves entemet⸗
diuerO,
exand. in „venſiu-
DEITESAITIBV S. 67
et leg. 3.inprincip. num. I. ff. Defurtis, cenſeretur probætun adulterinm manifeſtum praſumptiue. Felinus Bartolum refe-
rensin cappraterea‚ ſubh num. 2. veiſicul Et dicit Dominus Ab- b.a8,&gec. De teſtibus. VDro declaratione iſtius dicti Bartoli, tra- dit, hoc verum eſſe de animo ſeu conatu adulterandi, nonautem vt per hoc probetur delictum conſummatu, ex parte mulieris: id
enim abſurdum ohe.
Fieri enim potuit, virum non vocatum ſé ingeſsiſſe, pro
qua declaratione ipſe allegat Abbatemin cap. Tertio loco, ſub
num. ³. De preſumptio. Qui Abbas hoc idem expreſsè quoque
contra Bart. vult in cap. Tertio loco, num. 1o. De probat. St hanc eandem declarationem ſequutur etiam Campegius in tractat. teſtium, regul. 35 ·. verſic. fexto probatur.& Socin. iun. in conſ. 32. num.”16 lib. 2. Aret. quoque ind. cap præterea, de teſtibus,& Dec. ind. cap. tertio loco, num. 13. Veiſic. S&ꝙeꝙ quod Abb. hic dicit, So'c. Vbiaddit opinionem Abbatis indubitanter procedere ſipro- baretur, quod muliere ignorante iuuenis domum intrabet: aliàs inſpecta qualitate inuenis& mulieris, hec res oßet diiudicanda,
argum. eorum, quæ habétur in c. literis De preæſumptio. De hac materia copioſius tractat foſephus Maſcardus De probat. con- cluſio. 6 pertotam, bi num. 2. dicit, in hac cauſa preæcipuè con-
fiderandam& ponderandam eſſe qualitatem illamò, de qua 1 Bart. loquitur, videlicet pulchritudinem mulieri, quæ multum⸗
habeat momenti ad praſumendam vtrimque libidinem propter
cauſcts, ibi per eum indicatas. Limitatur pradicta concluſio tribur modu per Foſepbum⸗
Maſcardum in d. concluſ. 6t num. 7.§. ☚ 9.
Fr aliquis viſus eſt mansè ex cubiculo cuiuſdlam mulieris
exire, idq; ex depqÜtionibus teſtium planulit,&c. cõcurrant quo- que alia adminiculastales prſumptiones putantur eſſe aded præ- gnantes, vt ex eis adulterium ſufucienter edoctum credatur, vt
in caſu, de quo loquitur Minſing in reſponſo Inum. 23.
7
32

33
34
Fex teflimonio apparet, quod vir eꝙ' mulier ambo ſoliin-
uenti fuerunt, ẽ viſi cubiculum ingredi:& rurſiu ex eo poſt cer- tum tempus egredi, vnus pot alterum„&. ipſa mulier conſpecta fuit cum ruborefaciei,& crine Foluto,& tota horrida, incom- pta, inornata, Ginculta ex hoc multi voluerunt colligi proba- tionem copule carnalis, vt tradidit Ferret: exmultorum ſenten- tia in conſil. 36. incip. Redemptoris noſtri in cauſa Nobilis do- minæ(atharina, num. 21. venſppoteſt etiam dici, Vol. 2. Quem re-
fert Ioſepbur Maſcardu Deprobatio. concluſ. 2 52. ufin
numero 14.
TzsrEsqui viderunt ſucceſciuè vnus poſt alium per ri- mulam, aliquem a dulterantem, non dicuntur ſingulares, ſed ſi- mul vidiſſe ideoque bene probant adulterium cum deponant d actu ſucceoino, vt et gl. in c. nihilominus, in verbo, ſimul ibi, vt ſi
ſucceſsiue, cæc. 3. 9. Baldur aſsignans bonam rationem in l. te- ſtin, n. 2 5. C. Deteftib. allegans hac rationẽ, quia ex cõinctionetẽ- poris Eſumiturvwnu adtus numero, necpſumitur pluralitas, ergote ſtes yſumutur cõteſtes. Alia& clarior ratio aſsignaturà Fulg. in 7. Aret huſa ſf. deſiatu hom. videlicet, Quia vbicunque ordo vel Viciſsitudõ facti non permittit aliquidiſieriſimul,ſed ſucceſsiue, U- lad diciturfieri ſimul, vt refert Wellus de. Gemin. in tractat. teitium num. 14/7⁷. Panor. inc praterea, num. 2. De teſtibus,&ꝓς ibidem Felin fub num. 2 Verſ. Quia non eſt verum,& c. Cam- peg. De teſlibus re. 3 4. Verſoſecundo quia licet,&c. Fridericus Ichenckin tractz. Deteſtib.n. 23. verſ. Tſter quoque,& c.(rotus dicens&ſg mentitenendum, in tractat. teſium parte 7. num. 3 51. Et Stepha Aufrer. commendans in hocpradictamgl ind. c. Ni- hilominus, velutſingularem inſua additione ad Tholoſ. Deciſio. 3 10. num. 3. allegansalias authoritater, U. haſſſſuper conſuet. Bur-
gund. Rubr. 3. J. 6.circaſinem, ſuper verbo, Et ſera tenue, num.
3 pag. mibi 61. Tradit nouſsime cumò multu allegationibur
7 oſephus Maſcardus De probatio. concl. ygnum. Imn. Obi am- pliatur hec concluſio duobur modis,&ẽ vno modo limitatur. Et 2dde eundem Ioſepbum concl.. num. 2. Obipoft Aufrerinad.
ditione ad(apellam Tholoſcquæst. 1o. dicit, quod teites quieod. tempore

ſalin. oſtce. pecia incom. proba. ſenten- ilu do. em re. ſa
ver ri- ſed ſ- t d
i, vt ſt 1l. te- lone te- ergole ful. in rdõ vel griue,l- tractat. bus,&
c. Cam ideritu c.(ronus um. 31l. Ac. N-
Decſſo.
get Bur⸗
DE TESTIBVS. 9
tempore non viderunt virum& mulierem complexu venereo iun giſed viciſsim tantum,& Vnus poſt alium, vt quia Viderint per rimam velforamen mutuo eos turpiter coire, dicuntur conte- ſiæs,&s probant. Quia cum iſte actusſit ſucceſsorius non viden- turdeponere ſuper diuerſis probationibus, ſedſuper vna tantum, ſecundum d glin c. Mhilominus. 3.. 9. ſ
Jradulterium per vnum teſtem probatur e commiſſum in Vna die vel in vno loco,& per alium teſtem probatur commiſſun in alio loco, vel tempore, antunc dicatur probatum adulteriums Spec. in tit. De teſte. F. amde interrogatoriis, verſ. Quidſi nus teſtus dicit actum,& c. num. 16. putat talem diueifitatem non no- cere, cum adulterium pluries committi poſsit. Sed Toan. Andr. ihid. inadditione contrarium decidit, propter ſin gularitatem te- ſtium, putat tamen iyſe, opinionem Spec. ſaluari poſſé, per hoc,„ tales teſtes dicantur conteſtes, ex eo, quodin vnum rei finem ten- dant ſedad tollendam hancaiſtultatem,& vt hiteftes reduca- tur adconcordiam ad duplicem effectum, vel vr probent, vel vt tantum euitent periurium, recurrendum eſt ad doctrinamòò Abb. in c. cum tunum. 2. De teſtibus,& Felin. ibid Jfub num. II. Ven ſ. Modo iſtis diuetfis Snue, Aubitatur. quando enimqueritur, an toſtes diſcordes in diueiſis actibus reductiad concordia probet, diſtinguitur hoc modo: Aut ex illa reductione non remanet inte- gra probatioſuper quolibet actu, tunc non probant, ſed ſolu ft hoc caſu reductio teſtii, vt inhi euitent periuriu. Idem eſt, ſiprobatio Raquiuoca, non neceſſario concludens intentionem producentuis, qui tuncnon probent. Aut vero exilla reductione remanet probatio integraſuper quolibet actu à teſtibur depqſito,&tuc te-
fles nõ ſõli euitant periuriun ſedetia probant,& ſi- procedit o-
pinio&peculatorisideoque=&; hoccaſu teſtes de diuerſis attibus deponentes, probant adulteriu. Hac oſt ſententia Abbatis, Felini
côS Aufrerii in locis F. allegatis. Quosrefert& ſequitur Ioſéphus
Maſcardus De probation. concl. ũ. nu. 2.& 3. Eſiquoq; de hoc Decjio Capelle Tholoſ. 310. vbi videas additionem Aufrerii.
JE D hoc loconotabilis cautela meti tenzda oht, qua ex pdicta di ftinctione colligitur,& traditur ad hoc, vt nuquã poſgint testes
5
—
35
36

37
38
70 T R A C 1 A T V 8.. diſcordes in diueitsactibus, ration loci vel temporir, etiam in probatione adulterii, adconcordian reduci, videlicet, vt reur curet interrogari actorem, an adulteriun de quo agitur ſemel tanrä,an vnotant loco cömiß fuerit: Quodſiconfteaturnun-
aa teſtes dediueifis actibus vel etiã de diueiſis locis deponst es, po- Terit concordari. Sic notabiliter tradit Spec. in d tit. de teste. S. iam deinterrogatoriis, venſicul quid ſi vnus teſtis dicit, num. 16. infine. Et hanc cautelam velut notabilem referunt Aufer. cæ foſepbur Maſcardus vterq; num. Fn locis proximie præce- dentibus allegatis.
QVAN DO teſtes dicunt, ſe vidiſſe mulierem moram trabe- re e conuerſaricum militibus,&& cum eis edere, bibere& dor- mire. Iita ommaſunt validiſsima argumenta& præeſumptiones perpetrati adulterit, vt conſuluit Meno ch. in conſt. num. 21.
libr.r.
Srmulier& vir fuerint reperti in ſolitudine, vt ſi viſiſimt pernemora, per plana& loca ſecreta, tunc praæſumitur copula, licèt
neceſſario non probetur MA poſset eſt oppoſitum: in dubio tamẽ
praſumitur, donec cõtrarii probetur. jta notat Ioannes de J. mo. in cap:tertio loco. verſ. item nota quod ex ſolitudine, nu. ⁷ De praſumpt. quem refert(rotus in conſ. a13. viſa copia ꝓceſsus, n.
27.&

etiam in „T reut tur ſemel tun nun. nere,. e teite. 9. lcit nun, Auſrer.
ne Prece-
ntrabe- cꝓ dor- nptiones num. 21.
DE TESTIBV 21
27. EE ſeq lib. 3. Et foſephus Maſcardus Deprobatio: concluſ.
7 J. num. 16.
F teftes deponunt ſe vidiſſe virum& mulierem in aliena camera,& poitea audierunt eoscommiſcentes, tunc concur- rente fima& aliis adminiculis ſatis dicitur probata copula car- nalis: alias non accedentibus aliis adminiculis, ſolus auditur non
fufceret, licet i maximam faceret preſumptionem. jta Cam- peg. tradit in tracta. teſtium, reg. 3 4. vejficul. Quarto pro- Hne, verſ. vnde ſi teſtes,&c. vbi refert qualia ſint iſta admi- nicula. 3
SFteiter deponunt ſuper adulterio deauditu, vt quia audi- uerint adulteros commiſceri, tunc iſta probatio iuncta cum fa- ma& aliis legitimis adminiculis probat crimen, Aretinur in capite veniens, num. 23. per textum. in cap. prateren. D Totibui.
TEsrEs dicentes,ſeſtantes iuxtatenuem parietem, audi-
uiſſe aliquos commiſceri,an probent adulterium"gloſs. in cap. 27.
praterea, in verbo, auditu, in princip. videtur velle quod ſic, eam- que gloſs. ad hoc propqoiuum refert Schenck a Tautent. intracta.
teflium, num. 2Q—J⁊D Fedid eſſet contra illumtextum in d. c. pre- terea, qui vltra auditum requirit alia adminicula. Ethi enim
teſtimonium auditus proprüi alias valeat, tamen in probanda commixtione carnaliideo non ſuficit, quoniam actus commiæx-
tionis non tantumſenſu auditus, ſed etiam viſus percipitur, ita
Minſing. tradit in d. c. præterea num. 1o. Quodautem hoc caſu
ſolus auditus abſque fama& aluus adminiculis non ſufhciat, li-
8....— cetfaciat maximam praſumptionem, confr-matur etiam aliori⸗
32
40

42
4
᷑2 TRACTATVS authoritate. Nam& Lapus idem tenet allegatione Jz. num. 3. DUbiſicſcriptum reliquit: I temſi prob atio viſus haberi non poſit, retrahitur ad alteram probationem ℳ cilicet, auditus proprii cum fama,id eſt, quod teitis audiuerit, eos cõmifderi carnaliter ſed non widerit, quia impediebatur Viſus aſseribus, cortina, pallio, obſcu- ritate noctis, audiebat voces eorumiſibi notas, anbelitus iucun- dos, Ueneris oſcula, verba apta ad ipſam rem,& plauſus reſol- uentes eoſdem G&indicantes extra libidinis exitum; quibus ſi fa- maadminiculetur, ſuficit ad omnem eſfectum,& habetur pro ple- naprobatione copule carnalis. Hactenus Lapus. ſdé tenet Abb. inc. præterea, num. 6. Verſ.ita dico in propouo, c. De testibus. Campeg. intracta. teſtium,reg. 34. Verſ.quarto probatur,&c. Et Ioſephus IMM aſcardus De probatio. concluſ. 5 3. num. I.&☛ 2. Et adde huc, quæ ego ſcrinſi j. in loco Teſtis auditum proprium deponens. verſic quando tester deponunt, ſe audiuiſse aliquos car- naliter commiſceri, c'c. cum duob. Verſic. ſequentib.
Frteftis deponeret, quod audiuerit Luciam in lectoſtantem
&ᷣ loquentem cum Ioanne de nocte,& poſtea Foannes iite fue- rit inuentus latere in ſiudio, hoc teſtimonium facit, vt talis mu- lier dicatur mentem corruptam habere, etiamſicorpore tacta non fuerit, nec dicatur caſie& honeſte viuere, imoadulteram dici poſ- ſe, atque ob id eam amittere dotem, quæ ei ab aliquo ſub hac con- ditione relictaſit, vt caſte& honeſte viuat, vt conſuluit Alex. in conſ. 77. incip. in cauſa& lite inter Luciam,& c. num. i lib 7.
TEsSTESdeponente⸗ ſ6 abaliit audiuiſſe,& ſic de auditu au- ditus, quod videlicet tales Tenerea exercuerint nihil probant, ſe- cundum gl.& DDainc. praterea, vbi Abb. fuh num. z2. circa fi-
nem De teſtibus. foſephus MNaſcardus Deprobat. concl. 6.2./..
DE

num.. n hoſtt
Dr. ui cum
rſed non
olſcu.
r 1ucun. ar reſgl busſifa. rprople- net A56. teitibur. tur, Oc. .I. ³ 2. roprium wos car-
ſtantem iite fue- talis mu- tacta non
n dici yoſ
b hac con-
git Alex. um. vli7 2
volauſ wirluſ
4 162 2
D1
DE TISITIB VS. Dæ tæfimonio, quod mulier receperit ab aliquo venia&
literas, more amantium, vide Alex. in conſ. 77 incipin cauſa& liteinter Luciam,& o. ante num.. J. lib.. Vhiait, talem muliers mentem corruptam babere, etiamſicorpore fuerit intacta, nõta- men dicatur castè& honeite viuere, imo adulteram dici, ideo- que eamdotem amittere, qua ei relicta fuiſſt, vt caitè& honeſte viueret, c.
TESTES deponentesſe audiuiße qualiter Seia mulier extra- iudicialiter confæßafuerit Sempronium cumò ca rem habuiße, eamque carnaliter cognouiſſe,&c. adulteriumnon probant quo ad condemnationemcriminalem. Quoddicit&&e expeditum Ia-
ſõonin conſ. 22. Accuſatur foſeph. num. I. lib. I. per lſin. C. De probat. cum in crinunalib requiratur probationes luce meridia- na clariores. An autem talis depqſitio Téſtium confeſsione ad- ulteræ, faciat indicium ad torturam, decidu faſon quod non, in præalleg. conſ. 22 num. 3. verſ. Tertio principaliter,& c. Referet & ſequitur joſephus Maſcardus De probat. concl. õ2. num.
T. verſ-etiamfſideponerent.
&s T tamen animaduertendum, ſi& adulter adultera Jaterentur ſe adulterium commiſiſſe, per eam confeſsionemadul- terium ſuſſicienter probatum eſſe, vt voluit Auguſlin. Bero. in quædt. 2 nu. 7. Maria. Socin. Iun. in conſ. 32. nu. IF cum
ſéqu. lib. 2. Sed Foſephus Maſcardus loco Ppraallegato refert
Romanum, Iaſõn. Pariſ. Herculanum õ& Yluanum tenentes contrarium, quos videre poteris.
J I per teſtes probatur, quodis, nui ſußectus eſt de adulterio vel fornicatione cum ſabella confeßsus fuit, ſe ire ad ſcortum,& b
44
45
47

45
42
59
velle etiam ira facere infuturun talis conſeſvio ect extraindicin Sabſente quoque parte factaſu, maximum tamen facit contra conſitentem indicium veritatls, in hoc, quòd ſenſerit deé dicta Fſa- bella quodadipſam iuerit,praſertim accedentibus aliis admini- culis, ſic Socin. un. tradit in onſ. z2 ſub num: 16. inſnne venſtitem
eæ ſecundo probatur,&.& num.II7. lib. 2.
Ao probandum adulterium ſuſicit, quod duo teſtes deponãt
de matrimonio,& alii duo testes deponant de commixtione illi- cita, nam hacſimul iuncta, probant adulterium, vttradit Jaſon
in l. Callusg. S. ille caſus fub num.. venc. Qex eodem veific. ff.
Delber.& poſthum.
3
Fraccuſatur maritas vel xor, quod commiſerit adulterin,
tunc admittitur etiam probatio perteftes dom eticos, quando ve-
ritas aliter haberinon poteſt, quia adulteriaſiue coitus non fiunt inpraſentia multori virorum, imò clam e occulto, vr ttextur
in l. conſenſu. J. Sin autem aliter. CDe repudiis,& tradite Albe-
ric. de Malet. in tracta. Teſtium, parte I.c. 2 num. 6 7. pag. 377. Idem tenet Socin. ſeniorin conſ.. incip. fubradicta cauſæ poſitio,
fuüb num. 2. veiſic. N on obſtat l.conſenſu,& ſubnum. f. Veifioul.
Sedſialiqua culpa poſtit imputari parti, c. vbi quoq; de intelle ctud.!. conſenſutractatur lib. I. Gratus in conſ †o. nu.. lib. 2.& Toſepbuse Maſcardus Deprobat. concluſi. num. 20. Quibus adde Minſing reſponſo r num. 26.& dicit Abbasin c. In literis, inz. MNotab num. z. X. de Taitib caſumind.l. conſenſaheſtſpecials &y notabilem, quando agitur inter maritum& vxorem de hu,
qua domi acta dicuntur.
ADVLTERIV As probaturetiamper tgfesſin gulares, Bur-
ſat. conſ. ꝗsmnum. 16 1lib. I.& conſ. 6. num. 12. eod. lib. 1. Videas
Iulium
——d——

alterin, ndo ve- non fium Rtextur
de intale .1b. . Quilus In ueri
ſehue
DI T EISTIB VvS. 99 Julium(lar. in pract. crim.lib. J. S⸗in. quæſi. †3. Verſ.dixi etiam, contra teſtes,&c. Zaſius conſ. It ſub num. Ij. lib. 2. videas quoque
Hippol. Riminald. conſ. ã. num. 39. S2. 129.
Ao probandum adulteriuminterdum fujicit, teſtes depo- nere per credulitatẽ, veluti ſi diceretur, Vidi tales amplexantes*, velalia facientes, velin dllo locoſuſpecto,& opinor vel credo, illos perpetraſſé adult erium. amista credulitas concurrit cum ali- quo ſenſu corporis, ideoque non repellitur taliter deponens ſecundu Alex. in conſ. 2 2. col. 3. Venſmec obſtathiiſte mulieres num. I32. lib. 2. Quia in hus quæ non poqſunt directo probari, ſuficit teftimoniu credulitatus. Vt etiam tradit Dndarus in tracta. teſnum, parteé F. c. F.num. 12. Dequo videas Burſat. conſ. 6 S. num. II. libro I. Et te-
net hoc idem foſephus Maſcardus De probat concl. 6. nu. 10.
Tæsrrsinterrogatus ſuper articulo, quo proponitur„ Ti. tius cognouit Bertam vxorem Sempronii,ſireſpõdeat& dicaten cognouiße dictam Bertamonon per hoccenſetur fateri, quod ſit v- xor Sempronii,& ſic nõ cenſéturfateri adulterium, vt probatum I eædicatur adulterium per ea quaæ habentur per Bart. Sp aliosin ſi cui ſerui,§. Si filio,cum ſequenti ff. De legat. I. Maxima per Bald. 1bi, qui ſequitur Bart: refert Corn. in conſ. 3. viſa copiapro- cæſus, num. 16 1169. 2. 3
TESTIS ADPDVIL TVS; MAͤIIOKR, pubes:adde infrà Teſtis pupillus. Item, Teſtis maior.
EST EAi adultum hocloco intelligimus eum quiiam ad iuita
& eam atatem peruenit, vt teſtimonium dicere poſsit. — 8 2
51
52
1

76 TKACTLAILV S Ax pupillur iam factus pubes ſeu adultus teſumonium dice- re poſsit deius quæ in pupillari atate viderit? tractatur pergl. in!. 3. S.lege Iulia, in verbo, impubes,ſf.de Tétlib. pecan tit. de Toſte. S. I.venſcſed nunquid factus pubes. num. 3 J. Stibid. habetur pul- chra additio foan. Andrquæ copiosè de hac quaftione tractat, inadditione, ſuper verbo omnes,incip. ad declarationem, æ'. Et illam doctrinam foannu Andr. reaſſumit Albericus de Male- tis intracta. teſtium, parte I. cap. ꝗ. num. 21. 22.& 23. Tractatur quoque hec quæſtio per Nepotem de Monte A lba. in tracta. te- ſtiumnum. †6. O ſeq. item exacteper Iuhum Reuberum, inſuade Tæefſtibus Methodica tractatione pag.. verſ. quæritur auté. Et nouiſsimè per foan. Mariam Monticelluminſuo aureo Reper- torio de Teſtibus. pag. 2 54 ſubtit impugnatur Teſtis, quia depo- nit de his quæ vidit in pueritia vel pubertate. Et remiſßsiuetradit Kgid. Boß. intracta. de Teſtib. num. 20/pag. 776.
RATIoNES dubitandi, an adultus ſeu pubes poft puberta- tem teſtimoniumò dicere poſsit de iis quæ in pupillari aætate vidit, ponit, eaſque declarat Iuſius Reuberus inſua Methodo de Té- ftibus, pag.. veiſic. Quæritur autéẽ,;'c. Qug inloco& rationes decidendi pro deſenſione contrarieſententie traduntur Ideman- te Reuberum fecit Pileus antiquus gloſator inſuis quæftionibus, quæit. i3 incip. queritur vtrum pupillus. Et Spec in tit. de Teite. §. I. Venſſſednunquid factus pubesmum. 3 3. Etgl.inl. 3 J. lege fu- lia, in verboimpubes ſf.de Téltibus.—
TEs TISfactur pubes adultus ſiue maior potest teflimonium dicere deiis, quæ vidit in pupillari ataté, Vt efl gl. in J. Teites au- temuin verbonneque impubes, Tnitit. Deteſtam. ordin. gloſe. inl. 3. J.lege Julua,in verbo,impubes. ffede Tetib. ęloſs. inl. Moio-
MCmM.
———
2 4, 4 ii

m dlice-
LL.nl
le Täſe.
d pul. 7 actat,
Fc. Et Male- actatur icta. fe- nſuade até. Et Reper- a depo- etradit
aberta- e Vidit, 9 de Te- rationes deman- ionibu,,
de Teite lege fu-
qmunun 1 2flar Gg glſuu AGl-
nlll
DETESTIBV.„ nem. 99 SJ. Infrumentorum,in verbo, quc enimiſ. De verbor. ſi-
gnif. Dhi gl. dicit, hoc non pro ced ere, vbi levx ad ſubſantiam nego- cii exigeret certum numeérum téſtium, vt inteſtamentus, quo ca ſa tempo reteſtamenti Téſtis idoneus exi gitur. Tenet quoque præadi- ctam concluſionem Spec:in tit. de Teſte.§.. venſ. Sed nunquid fa- ctus pubes, num. 3. Bart in d. l. NNotionem. 99. S. Funharumento- rum. num.. Et inl. qui Romaæ. g. Duo fratrer num. I. circa h- nem ff. De verbor. obligat. ⁴ lex. conſ. S₰. cap. Quoniam omne datum,mum. 23. lib. j. Iacob. EÆgid. de Viterbio, intractat. Tæ- flium, num.. Verſ.impuberestamen. Pag.. Aoſimpliciter ita tenens inſumma lib. 3.(odicu, Decius dicens communem opinio- nemin l. 2. J. Impuberes, num. II. vbi tamen ir contrarinm tenet. F. de reg. iur eandem communem dicit Rapb.(uman conſ. 9r. inc. an producius in teſtem, col.=¹& Alberic. de Maletiur in tractat. Test parte Icap. num. T infine. pag. 22.& Frider. Schenckin traciat teſium num. Iy.& Luſius Reuberus de Toſtib. Pag. j. Ver- Jic. quæritur autem, S&ẽνεα.ꝙC. agnol. in d. J. Impuberes, ſub num. 20. dicens a communi non eſe recedédum, referensque aliquos„qui conſulendo eam ſecuti fuerunt,& defendens eamab obieckionibus Decii, eandem opinionem communem defendit contra Decium, Dixlius Zuichem. in§. Téſtes autem,num. 1. nſtit. Jo eftam. ordin. Et dicit fulius C Larus brædictam concluſionem ſſé indubi- tatam,& communem omniun ſententiam, lib.; ſentent. S. ſn. quafiion. 2⁊. Verſic. Vidi aliquando, poſt( alcan. in cõſ. tro. ſubrnu. S. verſ. NMegobſtat quodiitiſint minores,&c. refert& ſequitur Bonacoa in ſuis communibus opin. criminalib. litera 7. De?/f. 76- flis pupillus, infine pag. mihi 72 ſecundum editionemò Franco- furt. confrmatur pradicta concluſio, ex co, quod in tete conſidera- tur qualitas ſeu conditio quæ adest tempore, quo teſtimonium di- cit,& non illa, qua fuit prius, fecundum Crotumintractat. Teſni- umparte T. num. Ig.
Aur LIATV R hec cömunis concluſio primo, vt maxime procedat, ſi Teſtir ille eo tempor epquo aliquid vidit, erat pro- ximus pubertati, Bartolus in leg. Notionem. g. Inſirumento- runinfme f. De verborum ſignifccatione. cllu; in tractat. 7,

72 TKRACTITAITV S
.... Téſtium parte 1.,21.& nu. 2 5. Circa princAlberic de Raſate in I3 Ffde Teſtibus, quem ad hoc allegat(ampeg. in tractat teſtium, reg. 2 5o. circa principium, Alb ericus de Maletis in tracta. de
Tedtib. parte I. cap.. num. 21. inſine pag. Æo. S chenck in tractat
teſtiumnum.] J. ful. Clarur inpractic. crim. ꝗ ſin. quæst. 2⁊⁄. verſ.
videaliquando, vbi poft Albericum de Malet. teſtatur de com- muni omnium ſententia, 2dtamen cum declarationeibi tradita. Qua hic quoque in ſecunda ampliatione tangitur, ac remiſsiue ndicatur.(æphal. quoque communem dicens coſ. 9g. To. lib.I.
FEzcDoampliatur, vt adultuſiue maior non ſõlum te- ſuficari poſgit deit, quæ vidit in pupillari ætate, ſed etiam de iis, qua vidit inſua infantiayi modo tum habuerit iudicium cogno- ſcendi idde quo teſtatur, ſecundi ſententiam Toannis Andr. quã multi aliſequuntur, vt dicitur J. eo. loco. verſadultus ſeu pu bes poteit testicari,&s'c.& traditur per ampeg in tractat. teſtium,
reg. 2 Jo. Verſic. ſecundo& latiſsimè,&c.
DzczaaATyx autem pradicta communis opinio primo vt procedat ſimateria, fuper qua Teſius teftimonium dicit, talis eſt, quæ potuit facilè cadere inſenſum impuberis, Vt notant ſcri- bentes in locus s. pro principali concluſione allégatis. Et tradunt in ſpecie Albericue de Maletis d. tractat parte I. cap. num 22. SPetrus de Moncada inaddit ad Croti in tractat. Testium, ſub literir Ss. pag. mihi 636 infine cum princip. ſequentis.(2- gnolus. in leg. 2. J. Impuberes, num. 20. f. de regu. iur. poft elini 69* DPariſaibi allegatos, fulius Clarus in practica crim.§. fi. quaſi. 23. Verſ.Vidi aliquãdo, in fin. que refert ſequitur Bonacoſſa in ſuis opin. communibus criminalibus T. verſ. Teſtis pupillus, infi(am-
peg. intractat. Téſtium reg. 2 o. in princ. vbi dicit pradictam con- 8 cluſionem

lum te- 2 deuus, cogno-
dr. quã i pubes teſtium,
ꝛio yrimi dicutdlj otantſim i maun . num 22. Hlium, fu
DETESTIBV.„
cluſionem habere locum, quando teſtis in pupillari atate videns aliquid, habeat ſeu habere poterat animum ad cognoſcendum ca,
quæ vidit, ſecusſinonhabuiſſet.
JEoND odeclaratur vt non procedat, quando teſtimoniaã ad ſolennitatem requireretur, quo caſn teſtis habilis ſe deberet tempore, quo Vocatur inteſtem, ſéecundum Tariſ. in ccum nobis, Da præſcriptio. Quem rqfert& ſequitur C agnol. ind. leg. 2. F. Im- puberes ſub num. 20. ff. Deregul. ur tradit Bartt in lad Toſtium. J. z.(onditionem, num.. ſf. De teſtament. poſt gl. ibi in verbo contigerit, inime. S&; oſi gleinl: notionẽ. g.]I Whirumentorum,in ver- bo, quæ enim ſf De verbor ſignif& ſic fallit Sdicta conclufio, quã-
do lex requiru ſpeciice maiorem aætatem prontin teſtamentu, per
fupradicta, notat in ſpecie Petrur de Moncada intractat. Croti
de teſtibus, parte ³ fub num. I9 Æ2:inadditione, literus S. Et tra- dit Abb. Panor. inc. cum nobuis, num. 6. De Preſcriptionib.&in oſm. num. 3. deſent. excommunicat.
Cyrautemin hac materiaftat quoque mtio de iu:, qui vel infantes ſuint, vel infantis aut pubertati proximi, ſciendum oht hoc loco, quantum in praſéns ſuſſicit infantes dici eos, qutintra ſeptem annosſunt, textus eit in leg ſiinfanti. C. Deinre deliber.
Proximumautem infantiæ dici eum, qui ſeptem annos cum dimidio habet, proximum autem pubertati maſculum, qui deci- mum annum cumdimidio, Faminam verdò, quæ nonum eœ& dimi- dium annumattin egat. ſecundum ·Z aſ.- quæst. 2. de Iudeus, Burſa- tus dicens eſſe receptam ſententiam conſ. a. nu. e. lib. 3. qui mul-
ta ad hocallegat. videas Menoch. ibi ber eum allegatum.

10
II
12
TRACTA TV 5
80 vANDO quæritur an impubes factus pubes, poſzit teſti- ficaride his, qua vidit in pupillariatate, diſtinguitur ſecundu Pa-
norm. in cjn num 3. Deſent. ex commu. hoc modo, quidam ſunt actusin quibur requiritur maior ætas tempore, quo actus exer- cetur, vt inteſtamento,& tunc non ſufficit, vt ſuperueniat ma- ior atasadteitamentum.l. Quaatate ſ Deteſtam. quidam ve- rò ſunnt actus, in quibus hoc non requiritur, qu od regulare eft.& ſatis eit, quod teitis ſit idoneus tempore, quo perhibuit teſtimo- niumn per iura allegataibiper Abbat.
ApvyzrVySſeu pubes admittiturintestem in his quæ vidit impubesſi ea quetum vidit taliaſint, quæ probabiliter caderpo- tuerunt in mentemipſius tunc pupilli Fi autem non potuerunt cadere in ipſius mentemtunc teſtimoniumeius non recipitur: jta tradit Ioan. Andr. in addit. ad Spec in tit. de Teste.§.. verſ. ſed nunquid factus pubes,&æc. Inadditione incip omnes, ad decla rationem,&'c. Verfic. eſiſctendum, ibi ego ſaluo quod dixiſecun- dum Accurſ.&c.&t hocidemita reaſſumit Alberic. de Malet.
in tracta. Teſtium, parte Icap..num. 22.
SFradultus ſeu pupillus factus pubes, deponat ſé vidiſſe inpu-
pillariaætate fabricari falam monetamò, eius teſtimonium ideo
non recipitur, quod eiſi ſciat monetam tunc fuiße fabricatam,nõ tamen cenſeturſciuiſſe vel intellexiſse illam fabricationem fuiſse prohibitam, velnon cenſeturtunc habuiſseindicium intelligendi fallitatem ipfius monetæsita Ioan. Andr. declarat, dicens ita in- telligendam qfsel. Ein„ JImpuberez. C. De falſa moneta, inad- ditione ad Specul intit. de teite.§.. veiſic. Sed nunquid factus pu- hea, nu. 3. Inadditione inc. Omnes, ad declarationem,&c. verſ. esſt ſciendum,ibi, ego,ſaluo quod dixi ſecundum Accurſ.refert& ſequitur Alber de Maletus, in tracta. Teſtum, parte 1. c. ſub num. 22. pag. mili π%.
T257 1s

iue cidit r-po- nerunt qpitur:
J. verſ.
d decla -1 ſecun⸗
Malet.
liſe in pu⸗ nium 22 Wcatam,nl
DE TESTIBVSZ. 31 TEsTis quamuus tempore quo teſtimoniumò dicit, ſit ad- ultur vel maior, tamen non poteſt teſtiſcari deo, quod vidit tempore infantie,l excipiuntur. circaſinom. ff. Ad Fyllan. nota- tur per DD. aliquos,&&́ maximè Raphael.in l.ad Teſtium ff. De teftament. Bart. in l. 3. lege Iulia. num. z. inſine ff. De téeftibus Toan. Fab num. 2. adfinem Ang. Aretin num. 1o.int De teſtam. ordin. Ludo. Roma. conſ. incip. honorabilis Domine, num. J. voiſic. Quodautemſint plures,&o, pergl. vlt. inc. relatum, 37. diſtinct. Alex. con/. 9. incip. clariſsime doctor. num. 12. lib. 7. Nel- lus de S. Cemimn. in tracta. teitium parte nnum. 2. pag. 127. Al- ciat. reſponſò T⁷ ſechdum editionem Baßil ſeuſecundum Uene- tam reſponſõo I9. lib.incipien in propqita quæſiione circa mnem, nu. 20. fol. mihi, Ia π⁊. Cephal. conſ. 77. num. Jr.& 22 lib.“(urt. Fun. conſ. J2. ſüb num. 6. I. dque ea ratione, quia ætas infantiæ vel ei proxima quicquid videt, ignorat, caretque intellectu. Sed vi- deas in d. conſ. Alexand additionem e Nolinæi dicenti, Alexa- drum eo in loco nimis ſeuerè exa gitare dicta teſtium, eumque in- ſeruire affectui fuo& clientum ſuorum, nec eum critici ſed ad- uocatipartes ibi agere caterum prædicta concluſio intelligenda f ſecundum declarationem Joan. Andr. quam multi ſecutiſunt, vt dixi ſub hoc loco in Veyfic. adultus ſeu pubes potesi teftiEicari, egc.
videlicet ſi Teftis deponens de iis quæ Vidit in infantia, eamintel-
ligerenon potuerit, peribi dicta. Qin hac ſententia videtur quoq;
13
A Iuſitus Reuberus De Teflibur. pag..in fine,dum ibi rationem 2
ſuaſententis adiicit, per arzumentumaà contrario ſênſu.
ADV ETVS ſeu pubes poteit teſicari non ſolum deiu, quæ Vidit in pupillari atate, ſedetiam de hus, quæ Vidlit in infantia, ſeu atate infantili, ſimodo habuerit indiciumpro cognitione negocij, de quo teftihcatur, ſeu, Vt alii dicunt, ſiid cadertum potuit in ipſius intellectun, ſecundum foan. Andr. quiauthor fuit huius opinionus intit de Tſte. H.]I. venfic ſednunquid factus pubes, num. 3 J. In adqditione incip. omnes, ad declarationem, Veyſic. eit ſcien-
dumibiſaluo quod dixiſecundum 4 ccurſ.refert& ſequitur Al- L
14

1)
8⸗ TRACTATVS heric. de Nalet. intracta. teſtium parte I. cap. J. ſub num. 22.e num. 23 pag. A¹. vbi dicit,prædictam IToannus Andr. ſententia oe iuſtiſsimam, quam ibi etiam confſirmat ex dicto Baldi inl. ex- cipiuntur, in jine ff. Ad S. C.& yllan. tradit hocidem præclaref— lin. in c. cum nobis fubnum 9. circa ſinem, Depraæſcrip. Raphael Cuman. inconſ. otincip. An productus in teitem, colu. 1.( 4 gnol. in l.. J. tem impuberes ſubnum. 20 H. Deregul iuris, vbn u re- ſpondet adiura dicentia,talem atatemi onoraxe ea, quæ videt, vt idelicetintelligantur de eo intellectu ſeuſcientia, quæ per cauſas habetur. Won autem déſimplici ſcientia, quæ perſenſus corpore- og tenetur. Diuerſum autem eſet, quando Teſiis deponens deius quæ vi- dit ininfantia, nonpotuerit tunc habere indicium, vel int ellectu corporeum de iis, ſuper quibus depaſuit, ſecundum Joan. Andr.
Alberic.(uman.&(agnol. inlocus 5. dictis.& Campeg pulchre
in tracta. Téſti. Reg. ¹1 o. verſoſecundo& latiſsime,&c. NWiſifor
te talus teſtis eſset frater ipfins qui immeédiate ſequeretur in na- viuitate eum, de quo teſtimonium diceret, quo caſu probabiliter admitteretur, per bradicta,& maxime AAlberic. de aletw.
Ftolim duo infantes eiuſdem ætatis fuerint ſocii, in ſcholis forte, velin aliqua arte aut ſocietate verſati,& poftea cumal- ter eori natusiſit 30. annis, quæstio oriatur de ætate alterius ſui conſöcii, an videlicet ſit 2J. annorum, tuncſiis, qui iamò 3. an- norum eft, deponat, ſuum conſòcium eſſe ætatis 2). annorum, al- legans hancrationem, quodipſé viderit eum tunc eſse ſuum con- ſociumun ſcholis,&c. ex hac testificatione conſtat, hunc teſtéẽ de- ponere de hus, quæ Vidit inquinto anno ætatis ſuæ,&; ſic ininfan- tia:certe, cum hicſimutr in eo caſunin quo testis depoſuit de his, quæ cadere potuerunt in iplius intellectum&iudicium, non prorſus inualidum erit eius testimonium, ſecundum Joan. Andr. in ad- dit. ad Spec. intit. de Teste.§.. Verſcſednunquid factus pubes, in addit. magna, incip. omnes, ad declarationem, circa finem. Refert
S ſequitur éeAlberic de Maletus intractat. teftium parte I. c. fub nu. 22. Et(agnol.in! 2.. Item impuberes ſub num. 20 ſf. De reg:iuris. Raphael Cuman. conſ. gr incip. anproductas inte-
ſtem.

m enteni lin! e. clan er 5. Raphaal (. agnol. vbiu/. videt, dt er cauſas ( Orpore.
qua u- ꝛtellectu Anadr. pulchre 8 in na- abiliter tletu.
DE TESTIB V. 31
ſtem col, I. Felin. in c. cum nobu,, ſub num. 9. Verffc. Quod euten
h dictum de infanti, Dbi charo! oquilur in Seeeanaen Cam- Peguntracta.toſtium,reg. Jo. Ven ſecundo&latiſsime, 65 ˙c.
T2s TIS maior factus poteft deponere& testifcari etiam 1e de iis rebus, quasipſe vidit, cum oſetpuer octo annorum, vt con- fuluit Alex. conſ.& S. incip. Qupniam omne datum, num. 20. vernſ. non obſlat quod testis,&& num. 22. lib. 5.
QnA N D opupillus poß pubertaten teſtimoniunm dicit de bir, qua viditin pupillari ætate, iudex dili Lenten inquiret fuerit né tum pubertati proximus, cunm Tonm, de qud ae lldr, Vidlit vel Al- diuit. Quo caſu maiorfſides ei adhibebitur, quia aliquem pupillus rei intellectum haberepotuit,lexcipiuntur Ir. ad Syllan.& S.
Pupillus, inſt. Deinutijſuip. itatradit Ju ur Reuberut intracta. de Teflibus pag. 7. Verſ. Ced tamen,&c.
7
IESTIS 4 DVOCAT V s.
De hoc tractat Ioan. Maria Monticellus de Teſtibus Pag. 10.& 325, col. 1.
DrocaAr2S diccitur e teſtis iuris à Spec.intit. depgition. 2 J. 3. num. 3. lib. z.

*
.
T RACTAIV S ApvyocariInon pobuni ſeſimul testes iuris& facti. gl.
in S.reftir quosaccuſat on, in verho, Patroni. 7..3.
84
Crxvysinl quoniam, circa ſnem, verſ& eadem qusſtio ſit in aduocato,& c. C. de tqftib. in ea questions, an aduocatur poſsit gſeteſtus ſcribit ſe neſcire, quod ſerueturraddens, ſé de facto non Mmittere aduocatum, vel procuratorem, ſiue adiudiciuma ſiue adnegocia, in illo negocio, quod procurat, idque propter rationes, a ſêtraditas, in I.omnibus. C. eo iit ad quas iyſe ibi ſe refert.
ꝓpæoclarioritractatione huius loci, An&ν quando aduo- catus teitis&e poſsit nec ne, inter catera diligenter obſeruande 85 diſtinguendiſunt caſiu, in quibus aliquis vel durante adhuc oſſicio aduocationis produ citur in teſtem: velſinito illo oficio, del etiaminalia cauſa. Ideoq; diſuncté procedam,& ſingulos caſus in fingulis concluſionibur tractabo„ne exconfuſione caſuum di- uerſorum& allegationum iurium õ authoritatum, lector tæ-
dium aliquod capiat.
Apvocd TVS durante cauſadin qua et aduocatus, non poteſt ſſſe teſtu. De hoc caſupropre loquitur texius in c. jiteſtes omnes. F. Teſtes quos accuſator. 3. J. 3. Cuius textus verba hæc ſunt; Tatroni quoq; incauſa, cui patrocinium præstant, teſtimo- õ nium nõ dicant. loquitur enim in præſenti,& non de præterito t- pore, ficut textus inl. vlt ſf. Detestib.&o text. in c. Roman. eottit. lib.. De hocetiam caſuin ſpecie loquitur Jacob. Tgid. in tra- ctat. Deteitib. ſubh num. 13. ante ſnem,ibi, Nec aduocati in cau- ſis,&c. Milus in repert. verſ. Tſtis non poteſt èſſe aduocatus, Fe-
linus poit alios in cumà nobis, ſub num.] 3. Venſ. ex prædictis in-
fert hic
5—2 ᷣ.

2 fa
. qutſti ſ alu ylſit e facto unn
um ſus rationes Tt.
doaduo- ſeruandi ete adbuc offcio,vel ulos caſu aſuumd- leckor k⸗
DETESTIBV. 1 fert hi c,ꝙνe. De tefibus,(orn. conſ. 30 9. incip.&x pluribut, num. y. inſin. lib.. Watta conſ. 6. incipſecundus de Carro num. II. lobr. s. Et hancſententiam dicit eſſe cõmunem Z oarez inter ſuas communes opiniones, litera T. nu. 193 E&y alii in aliis locis. Quæ autemſu ratiohuius concluſionus dicetur infra in veificul. atio quareaduocatus,&c. Prædicte concluſionis ſimilis et ea, quæ
ſequ itur.
ſing. Reſponſo Jjnum I4. dem Minſing in c.i. inſuper, num.
3. Vbipulchre loquitur ſ.de Teſtibus. Hanc& prædictam re- gulam in verſ. aduocatus durante cauſa,&c. E xaliorum dictis colligit Felin. in c. cuma nobis, ſub num. 13. verſ. ex prædictu in- ferthic,&òc. Quamibidem inſéx caſibus breuiter limitat, quos omnes caſus ſub hoc loco in quibuſdam verſiculis ſequentibus comprehenſos videbwr.
JFI quus ſuſcepit ofhcium aduocationis,& patrocinium in eo præstitit, at queadbuc praſtat, tunc non poteiſt in illa cauſa eſſe teſtis, ne duplici ofhcio fangatur, ſcilicet aduocati& testis, con- tra l. Nemo ex its.((Deaheſso. jmola inc. cum à nobis, ſubnu. 7. Verſcſi autem ſuſcepit. x. De teſtib. uifiaduocatus produceretur de voluntate vtriuſque partis. Alberic. De Maletus in tractat. Téſtiumparte I.cap. 2. ſubnum., pag. 393.Col..

10
86 XRACTAIVSK
ApVOCœᷣATV S teſlis ſſſe non potest in ea cau anin qua fuit
aduocatus,& ſic habendo repectum adtempus p rateritum. De hoc caſu proprie loquitur textus in I. vlt. ſ. He testib. in verbo, patrocinium preſtiterunt,& textus in c. Romana, quod eſt c. vlt. eo. tit. lib. 6. quietiam loquitur de tempore praterito. Sic quoque in variis locis doctores, vt Spec: in tit. de Teſte.§. I. verſ. itẽ quod fnuit in eadem cauſa n. 7 2. E t Iaſon in Rubrica C. De procurat. num. 3. Etinl.quotiesnum. I2. Verſ. Sed contraprædicta. C. De indic.& in l. dictantibus, nu. 7.(.(De teſtam. Aufrer. in tracta. De toſtib. vbi allegantur ad hoc alia.
RATILoO, quare aduocatus regularitert his eſſe nonpoſsit,
est iſta. Qutia cenſetur eſſeſuſpectus ratione affectionis, quã pra- ſumitur habere ad cauſam: quamuus ea cauſa principaliter adi- pſum non ſpectet, necetiam de commodo vel Dtilitate illius a- Latur. Eaque affectio dicitur accidentalis, ſecundum e Alberic. de Maletis in tracta. testium, parte I. c. num. ³Æ 2. Et hancra- tionem aſsignat Iaſon in l. Quoties, num. 12. verſ.ſed cõtra præ- dicta, Sc. C. De iudic.& inl. dictantibus, num. 7. C. Detesſtam. DPhilipp Francus inc poſtremo, circa princ. De appell. vbi ad hoc allegat optimum textum inl. proxim. f. Dehis quæin teſtamé- to debentur, Vbi habetur, quod Caſar Antoninus tanquam iu-
dex cauſa, remotisaduocatis partium deliberauit de cauſa. Sandé
rationemex aliorum aut horitatibus confrmat foſephus Na- ſcardus De probat. concl. õ6. num. ²æAliam rationem quæ tamé cum priorein eſfectu eadem eſt, tradit peculator mtit. DOeteste. §.I. Verſeitem quod fuit in eadem num. 7. videlicet, quia præ- fumptio ehaduocatum dicturũ pro ea parte ꝓ qua prius fuit. id voluit Yellus des. Cemin. in tract. teſtium n.) t in princ. facobus Sgidius aliam adducit intracta. teſtium, num. 13. in ſine, videli- cet, Ne animoſe teſtiicari videatur. Alia inſuper ratio traditur, ne duplici ofhicio fungatur, ſcilicet aduocati& teſtis, contra l. Ne- mo ex iis,(„de aſſoor. Hanc rationem aſsignat fmo. in c. cià no- bis ſub num. 7. verſſiautem ſuſcepit. De teftibur. Poſtremo&õν‿ hanc rationénonnulli adferunt, quia praſumptio eſt, quodaduo- catus velit facti ſui cõprobare, ſicutinon obſcurè voluit Aufre- rius in tract. teſtinmin verbo arbiterſubnum. Ipa g. 2 I. colu.:2. ADvo-
————

DBTESTIBV SB. 87 ua fui ApProcaATV Snon dicitur teftir omni exceptione maior, u um. De propter affectionem, quampreſumitur habere erga partem ſua.
jver, Aymo(rauet. conſ. Sé. incip. Antonius(urtinum. 7. lib. I. bi.
keal. loquitur de eo, qui fuit aduocatus incauſa.
7 uoqne.
lle quod
Ocuxat.
7.0. De
tracka AorocAzTys non poreit eſse teſflis, in cauſa in qua fnit 12 aduocatus, etiam finitoo fhcio aduocationir, Imolain c. ex literus,
fub num. 3. verſ-alius poteit eſſe, De tranſaction. Ratioeſt, quia
intereit fua, ignorantiam ſuam nondetegi fecundum Balalin! omnibus, num. 2.((De teſtibus. Cephal. conſ. num. 22. lb. I.
poſcit, ſed videas diftinctionem Toannu Andr. de qua J. eo. loco verſ.
a pra- fequenue.
radi-
lur a-
beric.
ncra- 1
A, Aov Ocᷣ an expletis muneribus& oſciis eorum,"- i
eſtam.
119 ceat eus tetimonium dicere in cauſis, quas olimtractarunt: H0. Iad hoc
21 varu varia ſcribunt d qquo multa dicuntur inco nſ. 213. inc. an ſtamk- aduocatus,&æ;'c. interconſdia Bart. vol. I. vbi idere poteris. Sed Ai u., cömuniter recepta es Foan. Andreæ diſtinctio, quam tradidit in . Cand additione ſua ad Spec. intit. de teste.. I. Venſ. Sed pone quodad- 2 Ma⸗ miniſtrator, num. 2⁊2 in verbo dominicalis, Vt ex ex ſententia Io uæ tam annis Andr.refert Minſing. reſponſ. y. num. 14. Videlicet hiin Detefte nogocio cõtrouerſo eit aliquid,; aduocatis mputari poſsit, quia zuia 2 forte in oficio ᷓſno fecerint, aut Ptermiſerint, facere Vel Draæter 3 futil mittere nõ debwerat, runc velut Iuſpecti non admittütur ad teſti- Jaubu Rcandü,ſin auté nihilpericuli aur damni ad eos propter geltu oſ- ,0 Vel⸗ cii pertinet,tunc non ſant arcendia teslimonio. ide Minſig. vr nalium est homo doctur exercitatus, hoc ipſum quog penſpicue tracli- „N Ait in c. 6. inſuper. n. T. Sp J. Deteslib quæ diftinctio valde nota- u bilis eſt, eamq; approbat Banor. in d..·.] Muperiſubnu. S verſ. .. 9 mihniin hoc plusplacet,&c. Felin. quoque ibid. nu. 1o. Æ△ Decius trem h n. Ia.& ſcribit Milus in ſuo Repertor. in Verbo, teſtis nõ poteſt&e ui 7 aduocatus,&c. foanné Andr. in Præallegato loco, melius loqui 5 4 a.

14
Vʒ
88 TRACTATVS quolibet alio. fuſius Reuberus quoque intractat. teſtium pag. 9.. verſ. Munere Vero, q'c. in qfectu eandem diftinctionem vide-
tur tradere.
Frsrzns Reuberur in ſua de Teſtibus tractationé Metho- dica pag. 9z· in princ. putat rectius aduocatos facere, ſi d honeitè recuſare poſsint, vt etiam finita aduocationeabitineant àdicen- do teſtimonio contra eos, quibus patrocinium in illa cauſa praſtite- runt: inuerecundum enim videri, eum testimonio lædere, quem a- liquando in eadem cauſaſua opera inuerint. Confirmatur hoc ex
eo, quod ſcribit Spec in tit. Deaduocato F. Nunctractemus, nu.
12. 85 13. Vhi ait, honeſaus&ſe aduocato vt abſimmeat à teſtimonio, Eg Dbilipp. Franc. in c. Romana,num- 2. De teſtib· lib. G. Vbi quo que dicit, hoc non eſe honeſtum
Srcyraduocatus non poteſi eſſe teſtis, ita non debet inſtrue- reteſtem. Bald in ljfn. ff. De tſtibus,& ante ipſum S pec. in tit. De aduocato. S fin num. f. Quoinloco Baldus ex Roffredo addit, ad- uocatum nõ debere toſtes fallõ inſtruere, ſedbona fde, ad hoc, vt ſci- ant dicere veritatem ſubiungens, Roffredum multoties hoc feciſ- ſe. De quo videas Roffredun ſubtit. De5. C. Liboniano, ſub nu. 3. pag mibi πS. col 2. St dictum Baldi refert quoque Campeg. in tract teſtium, reg.. verſmnono fallit,&c.
0

:Metho. d honefi ta icen- praſſie. quem a- ar hoc er nur, nu. monio, Vbi quo
et inſru c.in tit 0 alliat hoc, aiſi⸗ es hoc fal anoſiê 4
ge Canpig
47
DE TESTIBVS. 39
eA DVoOCA TVS non potoſt in cauſa avpellationis produci in teſtemab ea parte cui praſlitit patro ciniumin primainſiantia. textur eſtin cap. vlt. Romana, Detelibus, libro 6. Nellus de S. Geminian. in tractat. De toſtibus, num. 31. in princ. Alberic. De Maletis in tractat. teſtiumparte rc. ³ num. 3.& runſiu num. 6. 16i,ſi Vero ſuſcepit,&q;c. pag. 3 92. A aßer. eo tracta: nu. J. poft princ pag. 2 9. col. 2. pulchré Ioan de fmo. inc. cum à nobis ſub num. 7. Verſeſi autem vult testificari,&c. De teſtib. vbi hoc de- claratur duob. modis,& dicetur paulo pot in limitationibus hu- ius concluſionis. Iaſönin Ldictantibus, num.. ϑ. C. De teſta- ment. Alex. conſiz æ in cauſa& lite nu.. lib. 2. Egidius Boſſ. in tracta. teſtinmmnum. I7. pag. 79 J. col.2. Sartmannus Hart- manni libr. 2, practica F orenſ. tit. de Téitibus, Deciſ. z. in princip.
pagina 209.
EXxTLXNDE, Vt procedat etiamſiis nonſit aduocatur in cau- ſa appellationis, ſecundum Lanfranc. intracta. teſtium, ſubnum. 97. Verſciautem praſtuèſſet,;'c. pag. 246. col. I.& pulchrè hoc ipſum tradit foan. de Imo. in d. c.um anobis, ſub num.. verſſſi autem vult teiticari, Deteftib. vbi rarionẽ allegat, propter af- fectionem videlicet, quam praſumitur haberead cauſam, vt ibi- dem fmola dicit. Sed contrariu videtur concluai inter conſ. Bar tol. conſ.21 3. incip. an aduocatus, num. z.& ſoſephus Maſcar- dus De probationib. concl ũ 6ë, ſubnum. ⁷. refert Albericum de- Roſateé inſuotractat. de testibus„, õ. quoque te- nere contrarium, ſed eſtintracta. Alberic. de Maletis parte. I. a ſub num. 6. verſin alia auteminſiantia, co c. pag. mihi 393.
col.. circa princip.
16
17

0 TRACTATVS
18 LiuITATV Rnunc pracedens concluſio primo, vt nonpro-
cedat, quando aduocatus iite in teſftem produceretur de conſen- ſu vtriuſque partus ſecundum oan. de Fmola. in c. cum à nobis, ſubnun.. veific ſi autem vult teftifcari in alia inſtantia, De te- ſib.& Alberic. de Maletus in tracta. teſtum parte 1. c.. nu. 6.
ibi, niſi⸗ produceretur aduocatus,&0. pag. 393 col. I. inprinc. con-
firmatur heclimitatio per ea, qus dicuntur j. eo. loco in verſad- uocatus vnius partis, Oc.
Liiur TATy xſecundo, vt non habeat locumſi aduocatus
in cauſa appellationis produceretur in teſtem contraà clientulum fuum primæ inſtantie, admitteretur enim hoc caſu& faceret Fidé, Foan. de jmo. in c. cum à nobirſub num. 7. ibi. vel niſi producere- tur contra eum, pro quofuit aduocatus, Ic. De teſlibus, vbi ait, hoc caſu ceſſare rationem probibiti onis, hoc eit, affectionẽ, quam praſumitur habere ad cauſam. idem prius voluit Spec. in tit. De aduocato. S. Munc tractemus, Vvor Quid ergoſi tibidedi fidem, num. 2. dicens hoc ſæpefieriin curia, addens tamen ibid. num. 13. boneſtius ebeſiaduocatur abſtineret ab buiuſimmodi tefti catione. Inqua opinione eft etiam Iuſtus Reuberus in ſua Maethodica rradtatione Da teſtibus pag. 92in prin. vbi rationembonam pro hoc allegat. Sed, t mihi widetur, etiamhaduocatus vellet abſti- nere, nontamen poſſet, cum hoccaſu cogi poſsit addicendum teſti- monium, vt habetur j.ſub eod. hoc loco, venſ. aduocatus contra
88 9
clientemſuum,&c.
29 pnocerns in vna cauſa, durante illa aduocatione te- ſhiis eſſe nõ poteſt etiam in alia cauſanii demum aduocatione fmi- ta. fta videtur velle Milis in ſuo repertorio, in verbo Téſis non poteit oſſe adunocatus,&c. poſt Anton de Butr. in 6. ex literis. De tranſact. fed ipſemet Milis dubitans fortè, nonputat hoc defendi poſb deoqueadait, Ioannem Andr. melius ſentire vt ibi per eum
e con-

Wonyrd. couſen- à nobin
„De ke-
T. Nu.6. Inc. con-
veiſal.
luocatu entulum eret ſalo ducere- Vbi ait, quam atit. De difidem, num. 3 Ijicatione. Aet hodics onam fro ellet aßi ndum igh tus confy8
DE TESTIBVS. 9 & concluſio iſta ſic non indiftinctè ac Fipliciter poſita vera non eſt: contrarium enim tenetur, vt hic in loco ſeq. traditur.
) s qui aduocatus eſiin vna cauſa non prohibetur etiam du-
rante illa aduocatione teftimoniumò dicere in alia cauſa, in qua patrocinium non preſiitit, Aufrer intractati eſii, in verbo ad- aocatusmum. S. Verſ.Sed cum huiuſmodi,&'c. pag. 2 2.col.z. v- Biipſe hanc concluſione mex eo confirmat quodédictum de Toſtib. prohibitorinmſu, neca legibus interdictum reberiatur, ne aduo- catus in alius ſui clientuli cauſis in quibur ipſe aduocatus non est, poſvit teſtimonium pro eo dicere, pertextuminl. ſf. d‧ Teſtibus, Toan.de fmo. quoq; dicit, hoc ſeclaruminccuma nobis fub nui. 7. ad inem, verſ. bi autem quns eft aduocatus, X. de Testibus, perea, quæ Jnnoc ſcribit inc. inſuper, circa prin. cod. tit. de Teſtib. Albericiu de Maletuiin tractat. tettium,parte 1.c. T. ſub num. 6. verſ. n aliaautem Instantiapag. 393. col. z. vbi all egatur hac ratio: Quas testir adillam cauſam non habet affeckionẽ, ſequi- tur Campegiintracta. teſtium, reg.. verſ. Quarto fallit,&e'c. Idem expréſsétenet Phil. Francus in c. poſtremo, col. 2. Verſ.ſimi- literetiam poſſet G&&e tetus. De appellat.& hec eft communus 5- pinio contrae Milim, vt teſtatur Lanfrancus inſuo tractat. teſtii num. 67. Verſ.in alia autem cauſa. Vonit quoque interſuas com- munes opiniones Franciſc. Viuius lib. J. litera T.Veyſ. Testis eſge non poteft aduocatus,& Emannel Soares lite ra A.n. 96.(on- firmatur hac opinio per ea, quæ de procuratore tradidit Bart. in. Deferre. Fdem reſcripſerunt, circa jinẽ, venſchi vero aliquis vol- let procuratorem producere, cf. De iureſiſci, vbi Mmat pro- curatorem non repelli a teftimomio in cauſa quamnona gitat, li- cet prohibeatur in alia, in Jua praflat patrocininmò, foſephu Maſcardur de probat. concluſ. ſ ſub num. S.
Limitatur prædicta opinio communis, vt non procedat quaã- doifta alia cauſa eſset connexa, vel penderet ab ea, in qua patro- cinium præstat,iunc enim teſtis eſeein eanã poſset per eaquæ Io-
fépbus Maſcardus ad hoc allegat in d.concl. 6. num. S. Verſ. li-
mita ſtam poſterioré,&c. Et hoc expreſie voluit Dhilipp. Frucus
in c. poſiremo, col.2. Verſeſedtu intellige&limita, cc. De appel-
lat.dicẽs quodtc ratione cõnexitatus cadéſit ratio prohibitionir. e 2
21

22
23
24
hmitatione, videlicet, tunc demum
TRACTAITN 8 L EX non ſimpliciter prohibet aduocatum eſe teſtem, ſed c quando prastitit patrocinin: vbi ergo deficit caſus limitans, ceſrat prohibitio 1. ta intelligendus eſt textus in l.fin ſecundum gl. ibiin verbo, prastiteruntif. de Te- ſibus. ꝙ tradit exproſse Toan. Andreæin additione ſua inc:. ſin. Mouebatur,& c. ad& pec. in tit. De teſte,§. I. num. 7. verſtitem quod dixi. Refert& ſequitur oan. de Imo. inc. cumaà nobis, nu. Z. circa princ. de Tæstibus. idem tenet ibid. Felin. ſub. num. i3 · Ver-
ſac. idem ſi fuiſſet electus,&.
92
Fraduocatus non aſſumyfit officim aduocationis, licèt prius eleckus fuerit inaduocatum,non tamen praæſtiteritpatrociniun, tunc poteſt eße testis, ita concludit Toan. de Imol. inc. cumãà nobis, num—].. de Toflibus. Lanfr in tracta. teſtium num 6 7. in princ. ibi, quod poteſi ctiam eſſe Teſtis,& c. E manuel Soaregdicens cõ- wunemlitera A. num. 96. Etante bunc V uius lib. I. litera T. vexfic. Teſtis eſie nonpoteſt aduocatus, eę'ë. Et ratio eſt, quial. hniſf De teſtihus nonſimpliciter repellit teſtem aduocatum, ſed ta tum limitatinè, ideſt tunc demum, quando illa cauſa, ſuper qua teſtimonium dicendum eſt, præstitit patro cinium, per ea quæ dixi, 5. eodlocoin verſ-lex non ſimpliciter,&%. Et pulchrè hocinpſum tradit Corn. conſ. 309. ex pluribus videturnum. 1I]. lib. ⁊.
Quo dicitur aduocatum no eſſe teſtem adonen, intelligitur eſse verumo poſiquam is incepit patrocinari ſêcus ſinon inceperit licèt deſalario cuenerit,&s paratus fuerit patrocinari. Haæc ſunt verba Spec.in tit. de teſte,§.’. verſ.item quod dixi aduocatum, n. 7.& ante ipſum hoc voluit gl. in Ch. in verbo, preſtiterunt, veyſ. Quid ſinondum praſiiterunt,& cſf. de Toſtibus. Lanfranc. dicẽs
ita communiter tenere, DDintracta. teſtium nu. 67. pag. 94].
inſine ſequiture Auferius in tractat teſtium num.§.&ↄ quod dictum eſt,&;c pag. 27 9. Refert Albericus de Maletis in tra- cta. teſtiumparte l.c. num. â.licet ipſe videatur ibiinclinare in
contra-
—
— S, ⏑η——

„Flas ocinii gendu de Te. ne!l fm enſitem h, Nu. J3. ver-
2 priu nium, a nobur, nprinc. eens co- era T. , quia J. im. ſed 7 ſyu quz Aiai 00 iyfum 4.
DETESTIBVL. 54 contrariam Guidonis opinionem. Sequitur quoque Sdictam ſen- tentiam Imo. in c.cum anobis num. 7.&. de Toſtibus, vbi poſt] 0- an. And réſpondet ad contrariã opinionem guidonis de Suza- ria. Idem tenet Nellus de S. Cem.in tracta. teſtium, nu. 31. verſ. Deaduocatopp. 26. Campeg intracta. tſtiumreg. ½. venſech- do fallit,&c. Corn. conſ. 309. E pluribur num. I5. lib. 3.& no- uiſsimè foſéphus Maſcardus De probat. concluſ. 6 6. num. 79. vbi etiam refert opinionem Cuidonis, dicensillam videri æquã, lict ſit communuter reprobata. Supradictam ſententiam ample- ctitur quoq; fuſtus Reuberus de Toſtib. pag. ꝗ 9. verſ. antequam autem,&*. Licet is ibid. male putet, IToannem Andread efendere contrarium. Sed conſtat ex dictis foannis Andr. Cuidonen de Suzaria contrarium voluiſſe, quem Ioan. A nd. reprehendit, ac defendit Accurſium. Quod etiam facit Toan. de Imolain d. ccœi à nobis num. J. de Teſtibus,& hanc ſententiam A ccunſi ponit interſuas communes opiniones Franciſcur Viuins litera T. verſ.
Testis eenon poteftaduocatus,&æc.& Emanuel Soares ino- pin. com. litera A. num. 96.
QvVAND Oaduocatus antequam patrocinium in cauſa ſuſ= cepit, teſtimoniũ dixiſset in ea cauſa, in qua poftea aquocatu egit, tunc non ſoli licite poteftin ea cauſa aduocatur ose, ſedetiã va- lebit teſtimonium eius antea dictum ſecundum ˙ pec. intit. De teſte§. I. verſ. item quod fnit in ead. cauſa ſubnum. 72. ibi, eua- neſcit autem talis praſumptioſipriusſit Teſtis, c. Etſi autem Io- an. de Imo. inc. c à nobis, num. J. Verſ. anauté ille qui fuit teſtis, (o'c. X. de Tẽsſtibus, putet hocteſtimoni inualidi efse, ex eo, quod teſtis ille velit tueri dictum ſaum,& c. Tamen Albericus de a- letisin tracta. teſtium, parte 1.c. 3.n. J pag. 392. defendit pecu- latoris ſententiam, dicens opinionem Imolæ veram oſe in iudi- ce, vt repellatur a indicaãdo, testimonii auts paus valereIn ad- nocato autẽ alind eſee ciis poſsit præſtare patrocinii pro defen-
déedo teſtimoni oſuo, nec per hociudicat. Non igitur Vitiatur te-
Himoni eius licet poftea eligatur aduocatus.&t hancſententiam ſequitur quoq;( ampeg. in tract. teſtium reg. ⅞½. in prima limi- tatione.&t Romanus, loquẽs de brocuratore, qui teſtimonin dixe- rat, antequã ſuſcepiſset ofhcinprocuratoris, in conſ. 14 6. incip. in caſu propoſito, num. S. tenet£&☚ gid. Boſs. intract teftin, n. I7.
3
25

94 TRACTA IV S 25 ApvocarvSco ntra clientemſuum poteft produci inte- ſiemimo compelli poteſt ad dicendun teſtimonium ſi aduerſa- nin meus velit eñ producere teité cõtrame, el. in lhiin verbo pre- ſiiterunt, veſitem quidſipræſtitit ſf. de eitibus, quã gl ſequütur DD. vt teſtatur Lanfranc. in tract. teſtium, n. 67 ag. 44]. Dhbi dicit hoc eſſé clarum, Spedin tit. deteſte. F.= ſub n. 75. verſ. Quid hiaduocatus admittitur. Abbinc 2. num. ¹2. De arbitris. foan. de fnio. in ccum aà nobis, fübin. 7. iᷣi, velniſi produceretur contra eum pro quo fuit aduocatus, de Teßtib. vbidicit, aduocatum hoc caſu debere dicere veritaté pro vtraq; parte,&. ſequitur ibid. Fe- lin, ſub num. 1 Verſ. Fallit, ibi, ide ſi produceretur Ft1 mo. in c. ex literis, ſub num. 13. Verſ. aliut. De tranſaction. ſequitur hane concluſionem Alberic. de Maletus mn tract teſtii part. i. c. 2. fub num.. ihi, imo poſset cogiaduocatus,& c. Et Nellus de&. Gemi. in tracta de Toſiib. n. 1. ibi, poterittamen eſre teſtis contra eum pro quo intercedit.( ampeg. intracta. teſtium, reg.;½. Verſ. o- ctauo fallit,&c. E ttradit Baldus inl fi. ſequens gleibi. f. De teſii bus Cuido Papæ ſingul. ſuo 94 2. Toſepbus Maſcardus De proba. concl. õ 6 num. 9. St Smanuel Soareæ ponit inter ſuas commu- nes ſententias, litera A. num. gb in fmme. Quod& Liuius ant ipſum fecit lib.: fublitera J. verſ. Teſius&&e non poteſt aduocatus, infme. Sed fuftus Reuberus de Testibus pag. S& 9. verſ⸗ſedcontra clientem, putat prædictam concluſionem reftringendam eſie tan- tumad caſum finiti oſicuaduocationis non autẽ ad eum caſum, durante ad huc aduocationis oſficio, perrationes ibi ab ipſo aſsi- gnatas. Quſententia probabilis eit, quam& ego puto veran eſse, imitatur tamen, niſi aduocatus patrociniun cauſa aſsum- pſerit, vt effugeret dicere teſtimonium in ea cauſa, ſecundu gl. in A. Ihn.in fine ff. De teitib.& Ioan. Andr. inaddit. ad Spec. in ti. de teſte. F.al. ver. Quidſiaduocatus admittitur ſub num qj Inad- ditione inc. iſta quastio,&'⅛. vbhi nõſolum ipſe quoq; videtur præ dictamò concluſionem ita mtelligere, ſedetiam addit alios duos pulchros caſus in quibus aduocatus durante adhuc aduocatio- nis officio, cogiad dicendum teſtimonium poſrit. videas& Reu- berum& Ioan. Andrea in locis præallegatis, ́ Aufrer. in tra-
cta. Teſtium num.§. venſ.§ ednunquid quando pars, Oc.
4 Aovyo-
—,———

ue ute. adutſſ. erbo yn. ſe quutuj 45. T en Luil 74 Joan. ur contra atum hoc ribid. Pe. Imo. ine. tur hana c. 3. ſul §. gemi. a eun, Verſ, o- Detohi 3 proba. ommu⸗- ant uocatus, ed contra n eßetan- ncaſum
ipſo aſi-
to Veram
74 aſun. undulu Syecm ll. 7 ual- videturyfa alus duls Duocatiê- 1 ◻ Kuu 1 rer. inii
Me.
Anld
ſi aduocatus,&c.
DE TESTIBVS. 95 A⁴ADvocATVS DVnius bartu,poteſtpro ea eſe teſtis ſiab altera parte id admittatur,& hichi id iat de cõſenſu& volunta- te vtriusq; partis ſecundum Specin tit de Téſte J.. verſ. Quid ſi aduerſarius mum. 16 ibi cut alias dicitur deaduocato,&; rurſus
ſub num. 7J. verſ-quidſi aduocatus admittitur,& c. IToan. de- mo. in c. cum â nobis, ſubnum. J. ibi quod mtellige verum,& c. de Toſibus. Sequitur Felin. ibid. ſub num. I3. Velfic. idem ſi de con- enſu partiun. Dominicus de S. g emi. in g. Romana, co l.2. Ver- hic. Quzid ſiaduerſarius conſentit, eod. tit. Deteftibur lib. gAu- Frer. in tracta:teitium ſub num.&. verſeaduertendumtams, ey'c. Tenet hocidem(amöpeg. in tractat. teltiumò, reg. ₰. Verſ. tertio fallit,&c. Foſcphus Maſcardus De probat. concl. 66. num. ¹§. L hoc cofirmatur ber optimum textum, qui loquitur de Media- torein Authen. de Teitibus, g. Quoniam verole em, collat. 7. vbi Bart. num. 2. hoc quoque de aduocato intelligit, volens hoc caſu aduocatum inuitum ad dicendum teftimonium cogi o.
Quod etiam Ioſcphus Maſcardus in loco Paæallegato ſécutus est.
ADyVOCATPVS recipiens pecunia ab aliqua partiumne fo- neat partem aduerſam, nibhilo minus poteſt eſse testis, idque hac ratione: Quia edictum de testibus et prohibitorium, nec reperi- tur cautum, tunc aduocatum non œ́dmittendum. t per hanc rationemò originaliter ita reſpondit Hoftienſis in ſumma ſub titul. De teſtibus, fub g. Quis poſcit Ré teſtus, colum.. verf, Quid Quemſimpliciter refert& ſéquitur Specul in rit. de teſte g.. venſ. Quidſi recipit becuniam, ſub num.. Cum qnuotranſät ibid etiam Ioan. Andr.in additione ſequitur Aufrer. intractatu tetinm, ſubnum. Veyſic. ſed vbi recepiſset pecuniaã, cc pag. 2. inprinc.& rurſus ſub num. 79. verſ.pecuniam re- cipiens pag. 273. col. 2. C ampeg in tracta. tetium reg. ¶ε. veyſoſe- ptimo fallit,&c.(bntrarium tenet Alber de Maletus in tra- cta. teſtiumparte I. c. 2. num. ⁹ primo propter Teceptionem pe- cuniæ, quia iam cõtractus habet executionem pro parte, ideo vi- detur repellendus. ſecundo etiam ideo, quia negare, non poſ=
fumus, quin aduocatus ifte qui pecunianò recipit, habeat
27
28

29
30
„6
T RACTAITV S affectionẽ ad cau am, Alberic ſequitur foſeph. Maſard de prob.
concluſ õ 6. num.. Chil aliudtamen pro confrmatione opi- nionis Albericiadducit.
Frsraduocatus non poſsit&ſe tectis in cauſa poſſoßorii, in qiuaprædtitit patrocmiumò, non tamén probibetur eſſé teſtis ido- neus in petitorio, vt tradit Ripain l. Naturaliter, S. Nihil cõ- wune, num 14. verſ. Quarto infertur. f. Deacquir poſſſs ſéci- qum Anton. de But. inc. cuma nobis, De Téſtib. Quod Ioan. d Imola ibid. num. S. in fmne dicit eſie menti tenendum. Refert&
ſequitur f elin. ibid. ſuh num. I½. verſ. eæ dicit hic Dominus An- tonius, Cõ'c. Alberic. de M. aletis in tracta. teſtium parte! 6. E- num. 20. Decius aſsignans rationemin c. inſuper num J. De Te- flih. Quia cauſa proprietatis ſeparata eſt apoſseſsione. f ranciſc. Diuius ponens hoc inter ſuas communes opinione lib. I. ltera T. verſ. Teſlis eſse non poteit aduocatus,&;'c. in princ.& boc ante predictos DD. voluit pulchra additio Toannis A ndr. ad Specu. in tit. de teſte§.. verſitem quod fuitin eadem cauſa fubnu. 7. Inadditione incipIa. dicunt, non inuenio, Sæ'c. circa finem.&. facit pro hoc quod&. pec. dicit in tit. de Toſte§.. Venſ. ſunt hac in arg.&c. num. 53. vbi ſcribit, Teſtem ſuper poſseſsorio indu- ctum, non eſse ſuperproprietat OQintenro gandum.& Decin c. I. num. 3. De confir. vtili vel inuti pot B ald.. ibi allegatum dicit, te- ſtem, qui iurauit dicere veritatemò ſuper poßeſsorio, interro gari non poſie ſuper proprietate.& ind. inſuper, num. 1]. De teſtib. Cephalconſ. ⁊3.num. 3.&2 2. lib. J.
QzsaNpo Veritas aliter haberinon poſset,& tractaretur de probatione eorum, quæ in præſentia aduocati&; partium acta eſte dicuntur, idque ſciri ab extraneis non poſset, bene hoc caſu de- icientibus, ſeilicet aliis probationibus in teſtem produci& ex- aminariaduocatus poterit. vr voluit additio foannis Andréæ
ad Spec. in tit. de teste.i. verfic item quod fuit in ead. cauſa,&oc:
num. 7 in additione incip. Ia. dicunt, non inuenio,&c. in prin- cipio:
——˖Qn:OBLO⸗—⸗——

de oh
one Rii
obori„in
eſtis ido-
Nihilci.
ſeſ ſecu.
Toan. de efert 3 nur An. te!1. c. 4. De Te. Fanciſc. liera T. doc ante
I Specu. nu. 74. nen. 5 ſunt hat r10 indu. Dec inc. m dicit,te nterrogan
De ttſli
DETESATILIBV. 22 cipio, idque argumento! conſénſu,((De repud. in. tautem ali- ter vxori,& c. imo cogi tunc ad dicendum teſtimonium poſet, ſe- cundum Joan. Anden add. ad Spec. in tit. Deteſie. 9 Iifub num. 7. verſ. Quidſiaduocatus admittitur,&'. in addittone incip. iita quæſtio, c. verſ. Secundus,&c. ſequuntur prædictam con- cluſionem Lanfrancin tracta. teſtium ſub num.. veiſ. bi au- tem veritas,&c. Anton. de But. in c.cumàa nobis. De teſtibus, Campeg. in tracta. teſtium. reg. ꝗν. venſ. Quinto fallit,&c. 4)- mo(rauett. in conſ. Sé num. 13. foſephus Maſcardus De pro- bat. concluſ. 6 6 num. Ie. qui ad hoc etiam allegat foan. de A- micis in conſ. Ja. col. 2inſine,& col.;. inprinc. Sed Joan. de J- mol.in d. c. cum à nobisſub num. J. venſ dicit etian hic Dominus Anton.&̃c. aliterſentit, dicens, Woßnon eſse hic in caſu, qui de
ſui natura non poſset eſse notus aliu, ideo imputandum eſse partibus, cur non adhibuerint alios idoneos teſies, velcurauerint in ſcriptus redigi ea quæ acta&&e dicuntur. addittamen Imola di- cium Antonui itapoſſe ſalaari, vt in caſu pradicto aduocatus in teſtem poſsit recipi quoadinformationem&æ'aliqualem praſum- ptionem. Et hanc Imoleſententiam ſequitur Felin. in d. c. cum a nobis, ſub num. 13. Verſ.idem in ſulhidium, C;'.I oſephus Maſcar dus De probat. concluſ. 6 6 fub n. 12. verſ. Velſaltem vi doceatur
iudex,& c. Sequitur eandem ſententiam Albericus de Maletis
in tracta. teſtium, parte æcap. 2. num. 6. ꝙ⁷. pag. 393. col. I. Vbi quoque reſpondet adl. conſenſu, C. De repudius, ad quam Imola non reſponderat. St hanc opinionem quoque ſecutus ꝗſse videtur Manttheſil. inſing. fuo 14 6. num. 2. Wi dicit aduocatumin ſub- lidium admuittt in teſtem pro ſuo clientulo, itatamen, vt prius ſit torquendus, ſecundum Innoci ibi per eum allégatum: Dequo j. in verſ. ad hoc vt aduocatus, e o. Sed bene notandum eſt, quoddi- cit A lberic. de Maletis loco præalleg. iniudicando non poſsere- cedi ab opinione Foannus Andrea& Antonui de But.
„Aozocarus admittitur in teſtem in his quæ per alios fa- cile probari nonpoſcunt. Aymo(rauet. conſ.„6. incip. Anton. Curt: num. 3. lib. l. allegat Foan. Andr. ad pecin tit. De teſte. S.
31

32
53
34
98 TRACTATVS 7. col. 2 4. Eſtſub verſ. Quid ſiaduocatus admittitur, num. 7. Inadditione incipista qucſtio, ad ſinem. ihi,& ecundus. alleg quo-
que(rauetta ad hoced ret. in conſ. 3. colꝗ. verſcpraterea ſicut eſt
teſtis, Oc.
Ap hoc, vt aduocatus vt teſtis admittaturin fulſidium pro ſao clientulo, non valebit dictum eiur, niſi ſubiiciatur quæſtioni. vt ſcribit Innoc. in c. ex literis, ſubnum. I. De tranſactio. refert M. atthœila ſingul ſuo=ε&ς ota quod in ſubſidiumò,&c. in
fineonum. 2.
Aorocary sestalias regulariter teftis oſe non po ſcit, tamen deſcribi potest teſtis in actis, quæ geruntur per clientenò num in iudicto,ſecundum Anton. de But. inc. ex literis Oetranſ= action. Quod Ioan. de fmo. ibidem ſub num. 2. dicit eſie notan- dum, etiamſi id ex illotextu non bene probetur. Et ſic ox deſcri- pra aduocatiplus operatur quam vox viua itſius. Quod Ab- bas in d. ciex literis, num.. circa ſinem dicit&ſſemirabile. Nam vox deſcripta in actis vel inttrumento facit fdem, etiamtempo- re aduocationis. vox autem eius vina tunc non admittitur, ſecu- dum Abb. loco præallegato, quemò refert& ſéquitur Joſepbhus Maſcardus De probat concl. 66 num. 16. Ex quo fundamen- to colliguntur& aliquot concluſiones, comprehenſæ in ſeptem Veyſiculis ſequentibus.
ADvocarTys alterius partis poteſt eſse teſtis in inſtru- mento compqhtioni vel tranſactionis,& ſic in illa cauſa in qua fuit aduocatus Sic notat Abb. exillottextu in c. ex literitnum..
De

ur— nuny aleg
ereaſcug
dldun n er qusftiuni actio. imj un, Oein
n b0 ſiit,
clienten De tranſ- ce notan- vox Aefcrs Luod Aℳ ile. N9un jamtemhv ittitur eli ur joſtlu undanti-
m ſchitw
DETESTIBV S. 5 Detranſactio. dicens eſſe menti tenendum,& addens, ſé neſcire, hocalibiſic exprebunn, vbi etiam aſsignat hanc rati onem: Quia pertranſactionem fmitur lis,& inſerumentum refertur in id tem- pus in quo is non erat futurus aduocatus. Refert& ſequitur Io- Jfephus IMaſcardus Oe probat concl. ũ6., num. 12. G13. Quod Oin ſequenti verſ.traditur.
Lic Taduocatus non poſrit qse tefiitin cauſa, in qua eſt
aduocatus, vt notatur in Uhin ſf. de Téſtibus, Gin c. Romana, eo. tit. lib. 6, poteſt tamen deſcribi vt teitis in inſtrumento compoſi- tionus facte ſuper lite, in qua eſt aduocatus, Anto. de Bur.& Io-
an. de Imo. num. 2. in c. ex literis, De tranſactio refert&com-
nendat Felin. in c.cum a nobis, num. g. verſ. Fallit tertio, de Te-
fiibus. tradit hoc idem Baldur in lfin. de Teſtibus, aſsignans ra-
tionem, quia hoc fit de voluntate partium. Rqfert& ſequitur Baldum Campegius in tracta. teitium, reg. ½. verficul. Mono fallit, S'c.
Lror raduocatus vina voce non teftfcetur ad commodu clientuli ſui, tamen etiam tempore aduocationis poteft deſcribi teſlis in his, qua geruntur in cauſa,& poſtea de his teftifcari in
futurum, tempore quo non erat aduo catus. ſta eleganter notant Anton. de But.& Foan de fmola in c. ex literis, Vbi Imo. num. 13. inprinc. Detranſact refertpronorabili Felin. inc. cunꝛa no. bis, num. 4 Verſ.fallit Tertio. X. d⁷ æſtibus. quo tamen in loco, fub num. 3. verſ. idem in ſulidiun, ſcribit, prædictæ concluſioni multum obſtare ea, quæ ipſe ibidem ex opinione foannisab Imo-
la refert, videas ipſum.
3]
.
—
b V V V
— *

27
38
59
4⁰
foo TRACTATITV S
QOrdurn Isaduocatus non poſsit eſſ teſtus, vt viua voce teſtjfcetur pro clientulo ſuo,tamen poteit Ie teſtis deſcriptus in inſtrumento confecto inter clientulum& alium,&æ ad admini- culandum& ſolennicandum ſidem inſtrumenti. Ita poſt Inno-
cent. Toan. de fwo. notat in c. ex literis, num. 3.&num. 13. circa fmem, in verſ.I nmocentius vero,&ę'ꝶc. De tranſactio. Bertach. in repertorio, verbo aquocatus, veiſic. aduocatus alterius partus,
pag mihi 109. c0l. 2.
Srsraduocatur repellatur àt qipcando propter ſuſpicions, non tamen poteit repelli ad annullandum inſtrumentum, quod tempore aduocationis factum eſt, ſiis in eo deſcribatur quodta fuerit praſens, vt tradit Ioan. dem ol.inc. ex literu, num. 3. di- cens hoc eſſe notandum, De tranſact.
Apvocarns poteft Fe testis in inſirumento traſactio- nis Velcompoſitionis non tamen poteft eſſe testis in cauſa prin- cipali, vt Baldus notat in cap. ex literusnmum. 3. De tranſaction. Quod&. quoque dictum eſt in verficul aduocatus alterius
parti,&'c.
F rus, qui antea fuit inſcriptus teſtu in aliquo contractu vel inſcrumento, de quo am fit controueiſia, aduocatum ag atin illa
e. auſa, talis non poterit amplius ſuper hoc in teſtem produci. S ed nihilo minus talis contractus probabitur per inſhrumentum Nec tali
1

lia dur0
cnixna 1
4 admin. 2 f 1 Ino. 7. I3. enca gertachin lus hantu,
ſuſpicimmo tum, quul arquodtu
ꝛum. z. Ai-
ꝛto rraſali cauſa yrir — tranſacim catus alteru
DEITSTIBVS. 101 tali inſcriptioaufert eiiur ſiquod fortèin illa cauſa habeat, niſi quo ad hocquod non poterit cauſam, in qua aduocatus erat, di- cere iniuſtam,ita&pec. tradit intit.deteste.§. I. verſ. Quid ſiad- uocatus ſubnum. 7]. Quem refert& ſéquitur A lberic.de Ma- letir intracta. teſtium,parte I.c. æ. num.§. ꝙ ꝗpag 3 93.colu. 2.
traditde hocInnoc. in c. ex literis, ſub num..X. De tranſactio. refert pronotabili Abbas ibid ſub num. I. verſ. 35 circa hoc dicit Fnnoc.&c. Et Ioſephus Naſcardus De probationibus, concluſ. 6 6. num...
ApvocATyS ineacauſain qua fuit aduocatus, nõ po- echinuitoaduerſarioteftis ſeetiam in alia inſiantia,& etiam mito oſſicio aduocationis, Toan. de Imol dicens, hoc eſſé planum, fiad aduocatuſpectaret aliquod cõmodi vel incömodu. déta- men eſse etiaſi nullu commodi velincommodu ad eum ſpectaret, cum ſit ſuſpectus ratione affectionis, quam praſumitur habere ad cauſami niſi vtraque parte volenté. Etpro hoc ert bona gloſs. in S. Quoniam vero legem, in verbo, probibitione, ibi, Sed quid E pretiamò non accipiat, in Authentico de Toſtibus. col- latio. 7.
V ex facto vel omiſso non reſultat vituperium vel ho- nor aduocato vel procuratori,tunc poterit produciinte&ſtem etiã abillo, cuius fuit aduocatus vel procurator, ſi idelicet produca- tur in alia inſftantiann qua nonfit procurator, veladuocatur. Ita
rradit Ioan. Andr in additio. ad&pecul. in tit. doteite. g. J. verſ. 1
Sedpone quod adminiſtrator, num. 22 in verbo, dominicalis,
ad ſinem. Refert dicens eſre notandumò, Toan. de molan c.æx li-
teris ſub num. 13. verücul.& plus videtur foan. Andrea De
tranſactionib. S&& addit, ſecus eſre, ſi produceretur in ea ipſa N
41
44
4 6 † p 4 1
———

43
44
475
102 TRACTAIV S
infiantia in qua eſetprocurator vel aduo catus, vel etiamſipro- duceretur ſuper facto vel omiſb, ex quo reſultaretlibi honor vel
vituperium, ſeuinfamia velreprehenſvo.
SFr facta qrconuentio daduocatione,& ſint reuelata ſe- creta cauſa, an hic aduocatus poſsit&ſe teſtus? Est additio noua ad Spec. intit. De teſte.§.i. venſ. item quod dixinnum. 7. ſnad- dit. incip. adde pro hoc quod voluit Rofſred.&c. venſ. vlterius adde,&c. quæ vult quod ſic, per gl. in c. dilecto, in verbo, recuſa-
ſiis, R. de Testibus. idque à maioritate rationis, videas ibi inpra- dicia additione.
PATERaduocati mei, velpateraduocati mei cõtrarii, poſ- ſunt ebe teſtes in iſa cauſa, Bologninus dicens communiter appro baria DD. in Auth. Habita, ſub num. 96. verſcſed quaritur vl- terius, C. Ne filius pro patre.
ĨAN Poaduocatus&ſeet bonæ conditionis ac famaæ, locu- pletiorq; ipſis partibus, 6 quæstio ſer ſuper re modica, tunc teſti- monium illiuunon videtur eſse mnualidum, cum non ſit veriſimi- le,quod fuerit corruptus tantus virad ferendum falſum teftimo- nium, ſedpotius debeat ceſrare omnis ſuſpicio falſitatir, pro re mo- dica, quo ad eum, vt in caſu, de quo conſuluit(rauet. in coniil. JFõ. num. 13.& a. per allegataibipereum. vbiconcluſine wolnit eam rationem propter quã aduocatus alias repellitur à teſtimo- nio, videlicet afectioné preſumptã, vinci per longe fortiorẽ atque caciorẽ praſumptionem, nempè quòdtantus vir noluerit dice- re falſum teſtimoniũ. Quiain eum non cadit affectio tã magna in re modica, vt voluerit animæ atque honoris ſui facere iacturã, ideoque hoc caſu preſumptionem fortiorem elidere aliam præ-
ſumptionem debiliorem periura vulgaria. QANDO

6 nanſn. ouna
euelata 4 ddino nu 7 In all. f. dltenu bo, r. ecuſe 4 Ibi npyn
rari, poſ iter appro aritur vl-
fam„boe a runctſ ſt wenſin ſum thim tu, prorim- net. in an uſiu vin ara telm ortinnt au voluerio 110 7 niii .„ u acertuu, re dunl
Lus
DE TESTIBVS. 103
QvnAND Ocun aduocato coniunctus eft alius Toßis ido-
neus, tunc validumatque ratum erit aduocati teſtimonium iu-
xta traditionem Toannis de Amicis in conſ. 2 rcol. 2. verſ. Non
obftat. quemò ad hoc allegat foſepbus Maſcardus conclufione 6 6. num. 19.
D Eeo, qui dqnit eſse aduocatur an poßſsit eſſe teſtu,, vide Sa- lic. inl.omnibus.(Aeteitib- col. 2³.
47
Qrar poaduocatus cogi poſeitad dicendum tækimonium, 4s
Videndum eſij. in loco Teſtes co gunturaduocati.
TESTISAFEECTIONBEM
habens ad cauſam.
E materia ad hunc locum hertinent tractat Tonnner Ma-
ria Monticellus inſuo de Totibus Tepertorio, pag. 2) g.
H Ilocur rations generalé cötinet, ob quam tœhtimonin ali- 7, uſpecti redditur, ſcilicet afectio, quã Toſtes ad cauſam abere cẽſentur, vbi regulariter ſunt teſtimonia aduocatorit, pro curarorun, amicorum, mediatori, domeſticori, tutori„ſol-
licitatori,& ſimilin, qui præſumutur habere aſfectionẽ ad causã,
———

η—
104 TRACTA IVIS Decius conſ. 33 incip vifis proceuu& ſêntentia, col. 3. verſ.con-
rmatur hoc, æ'. Et in conſ.ii. inc. vilis diligenter num.z. verſ.
Vlterias, S'c. Et ali DD:in aliis locis. Et praſertim 5 rauetta cõſ. 2. num. 2. Füdatur autem hæce eneralis ratio in hoc, quod ma- gna aſfectio veritatem pro rſus impediat, vt Aicit textus in c. ac= cuſationes vel Testes ſuſpecti. 3. q.. Et aMectio nonſemel oculos caligat, vt inquit Menoch. Dearbitrar. iudic. lib. Ii. quast. 73. num.. infine.
CovsIDEEATV Xautem in teftibus duplex affectio, Na- turalis& accidentalis. Taturalu quidem eſt affectio in patre, matreé, filio fratre,&; aliirlibi inuicem ſanguine coniunctis Acci- dentalis verò conſiſtit inaduocatis, procuratoribusr,& alius ſi- milibus. Ethiautem naturalis affectio accidentali maior ſit, ta- men vtraque repellit teſtem. Tradit Albericus de Maletis in tracta. teſtium, parte I capI. num 2.
DorEST etiam affectio in teſtibus alia dici preſumptiua, alia, vera ſeu expreſsa, vt colligitur ex dictis per A ymo. Crauet. conſ. 2 Sr. num. T2.
PERSON wee velin genere velin ſpecie ratione affecki-
onis proſuſpectis ha
AProCA TV S.Ufin ſf. De Téſtib.& c. vlt. extra eo:tit. lib. O. licès
entur in dicẽdo teitimonio, ſunt fere ſequẽtes.
—:
—

feckio, N. do in patn, ckir Acdi- I aliuſ= orſſt, ta- Maletis in
raſumptiu mo. Craul
copaterntas,&c. Dequo infra copiòſius in loco, Testis cõpater.
4₰ 3. l1b. 2.
DE TESTIBV S 105 o. licèt caufa principalis ad ipſum nonpertineat, neccommodum aliquod ipſe inde ſperet, Aymo(rauet. conſ. 2& ſub num. a. Ce- phal. conſil. 6. num. 22. 1ib. I.& dixi ego de hoc 5. inloco Teftis
acluocatug.
AFFTVIS. Crotus in conſ. 3. ncipient. reperitur, num. 7 21. lib. I. vide infra in loco Testiraſninis, Verſ. affimis pro aftme non eſt,&c.
AMu ICV Sintimus partis. A2 ymo Cauet. d. conſ. 24 J. ſub 2 nu. 2. Rapha. Pulgoſconſe i incip. Emphytheota col. I. veyſ. ite eft inter eosſimgularis amicitia. Et dicetur. infra, in loco Testis amicur.
———
(oatt arEE Rapha. Ful confer' Ewpb)theota col ribi, 5
— ¹ 4 1
CoxsANGVINEVS. Crauet. d. conſ. 2 or fubnum. 7. 6ꝓ 10
dicetur inſfa in loco, Tæſtit conſanguineus Zaſconſil. 3. ſub nu.
FIL IyS volens teſtimonium dicere pro patre, etiamſi ise- uI

12
13
14
4.
mancipatusſu Albericus de Maletis in tracta. teſtium, parte- I. cap. Imnum. 20. ade infrà in loco, teſtis Filius.
LESATAETLqui ſunt affectionati ad cauſam teſtamenti,
ropter commoditatem, quam inde habituriſunt, de guo videas
Abbat. Panor. inc. inſuper õ ſub num. 9. verſin contrarium fa- cit, de Teſtibus. ade infra in loco, Jeſtus legatarius.
NVTEIX, de qua in ſpecie loquitur Riminald. Senior in conſ. 24 9. num.. 6o Ia. 1Iib. 2. Vt eum allegat Foſephus Ma-
ſcardus de probatio concluſ. 7 aum. II. vol. 2.
DPATE X, Volens pro filio teſtihicari, etiamſi filius ifte ſit e- mancipatus, Alberic de Maletis intracta. testium, parte I. c. TLnum. a. G generaliterdeparentibus, Zaf-cõſ. 3.„. 23 lib. 2. bi Vult id quod de parentibus hoc caſu dicitur habere etiam locum mn conſanguinei, fratribus ſcilicet, ſororibus,& aliis adde infra in loco, teſtis pater.
PA TRIVv S, hoc eflis, qui aliquem leuauit de ſacro fontei Talis enim propter eandem cauſam nõ dicitur eſſe teſiis idoneur, vt in ſpecie tradit Riminald. Senior in conſ. 24 9. num. 1). lib. 2. vt eum allegat Ioſephus Maſcardus Deprobatio. concluſ.⁷97. num. II. Vol. z.
ToOXᷣE-

Jentor in
ur Ma-
uu iſte ſtee 4, part 2l. 33 1.2. u etiam herm
jus a0leuft
DE TRSTIBVS. 107 POCVAATO,licèt cauſa principalu ad eum non perti- neat, necus commodum ex eaſperet. Aymo Craust. conſdl. 24. ſub num. a. Cephal. conſ. 6 num. 22. lib. I. Anton. Rubeus Ale- xandrinus conſ.7 3. inter conſilia matrimonialia. num.. parte 1. Menoch. De arbitrar. iudic. lib. I. quæst. 73. nu. J. allegans ad hoc alios.& adde infra in loco teſtus procurator.
PXOTENET A, eriamſi nullum ſalariumſit percepturus. Raphael ulgoſdn conſonr. incip empbyteota. col. 2. verſ. Vnde propter affectionem,&c. Craueita conſ.2 Cr fubnum. 2. Petrus
Gerard ſing. 2z incip. vtrum ciuis nam. J. adde infa in loco
testi* proxeneta.
17
SorzicrrArTo; Petrus de Anchora. conſ.227. incip. 18
ad corroborationem. col. vlt. in princ. venſ. contra alium testem. Scilicet lippum, ibi probatur ſollicitatio& quadalin gularis affe- ctio. Alex. conſ.rr2. incip. in cauſa& lite inter Paulum„n. J. iᷣi,
quod autem ite teftis videatur multum aſfectus Paulo, depre-
henditur: quia fuit ſollicitator in cauſa,&c. lib. 7. Riminalduse“
Senior in canſ. 24. num. 17. lil. z. 9t eum allegat Ioſephus Ma- Fäardus de probatio concluſ.7 9,. nu. 1I. vol.2.(Tauet. multa alia allegans conſ. 2 t. num. y. Proſper Daſeth. conſ.162. nu.. gra- tus conſ. rinter conſilia matrimonialia num.. parter Anton. Rubeus conſ. Sz inter conſilia matrimonialia num.. part. Foan. Maria Bucellus inter conlilia matrimonialia„conſ. 7o. Incauſa Moranzona, num. 9.& 20. parte I. Menoch. alleãs alia De arbitrar. iudic. lib. guæit. 73. /num. 6. Alia fimilia alle-
gata vide infra in loco, Testir ſollicitator.
——
— 1 22 1
—
—— .

20
21
2²2
15 TRAGTAf V VIrTETCV S,de quo Riminald. Senior in conſ.2 g. nu. 17.
6 ſeq.lib. 2. vt eum allegat Foſephus Maſcardus Doprobatio. concluſ 7gi num.. olu. 2. adde inpà in loco,teitis Vitricus.
„
TzsSTIShabens aſfctionem adcauſam non dicitur o- mni exceptione maior, imo eſt adeo ſuſſiectut vtin totum repel- latur. ſin. vbipatroni cauſarum&r aduocati repelluntur. ſf. de Testibus. Panor in c. videtur, ad imem. Qui mat. accuſ. poſſ. De- cius conſ. 133 incip. viſis procqſu&æ ſententia col. 3. verſ. confr- matur hoc,quia patet,&c. Idem Dec. conſ. I. incip. Viſis dili- genter num 3. Verſ. vlterius,&c. Ripa conſi viſis, lib 2. Decre- tal.num. 6 fol. 36. col.4. Zaſ.conſ. Z. num. IJ.&⁴☛ 2 J.kib. 2. Cam-
eg. intracta. teſtium reg. 312 præclare Aymo Crauet. conſ. 24.
. 4 num. 2. lib. 2. Burſatus conſ II6. num. 23.& conſ. 322. num. S. li-
bro 3. Jocin. iunior conſ. S. incip. circa praſenten conſultationẽ, num. 2 J. lib. 2. Hippol. Riminald. conſ. 26. num. 2Æ 2. lib.:. Me- noch.conſ.=–π᷑. num. 20 dib. 2. S 1. 5
AFFECTITO,qua in Teſtibus conhideratur, non tollitur et- iaminpatre, cuius filius eſt emancipatus. Ita in ſpecie tradit Al- bericus de Maleétur in tracta. testium, parte I. cap.i num. 2. idem
econtra infilio emancipato, in quo non tollitur affectio, MAlberi-
cus loco pradicto, num. 20.
4
Sozd aſfeckioadcauſam etiamne aliqua commoditate
rqpellit quem a teitimonio. fn. de tetti. in 6. Abb. ine inſuper.
ſubnum. 9. verſ.in contrarium, de Testibus. gribald. de Teitib.
&y probat. num 10. fol. 223. E2
7 1 3
——

Jo.mp. prohann ltricun.
1 dicit ud. tum reyel Mtuy. ff. qe f po De. e J. C onfr. . D'ſ dili⸗ Z. Decre- 2. Cam.- conſ. 2d num. 49.li-= ultationè, ö,1. IMA 6.
n tolliturd ie tradi A . 7 um. z0liu
dn⸗Aln
DE TFESTIBVS. 109
Ex longa verboſitate teftis deprebenditur magna eius af- fectio ad cauſam, vt dicit Pet. de Anchar: in conſ. 330 incip Vlſ diligenteractis& actitatis,&c. ante num. 2.& in conſ. 227. in- cip adcorroborationem, ſubn. y. verſ. contra alium teſtem,&c.
Sigiſmund. Loffredus conſ. 2⁷ num. 2 5.
7„DE Xex verbis co' ſignis, diligenter perpendere debet, v- trum teſtis habeat animumſuum, ma guad vnam partem, qua adaliam. Nam anim in deponendo minur creditur, quia teſtur inter vtram que partem debet ꝗ&e medius, ad alterutram partin non declinans. Bald.inl teftium, num. 7. Verſ.circa quartam.ſ.
de Toſtibus, refert 8 ribald. de Téitibus& probat. n.=¹ fol. 223.
DsIcrꝝ Nꝝ testis in diſpqhtione ſua ostendit ſè magis beneuolum& affectionatum producenti, quam alteri parti, red- ditur ſuſpectus, nec amplius dicitur intéger, Velidoneus, Det. de Anchar. conſ,227. incip ad corroborationem. col-. Vlt. Alex. conſ. 772. In cauſa& litenum. S. venſdiminuitur etiam de hade. Vol. 7 Dec. conſ. 1o J. incip. diligenter conhieratir ſubnum.. col. Z. nſime. verſ-accedit etiamquodifte et beneuolens, volu. I. Cri. bald. de Teitib.& probat. num..] J ol. z2.
Adrrzerro repellitteſtem etiam in criminibur exceptus, Vt eſ crimenleſs maieftatu&o harghis. ſecundum Oldrad. conſ. 2lo incip. regularis. num. refent(rauet. conſ2si ſub num. 2. F. Verſ. ACeg dicatur admutti testem,&c. Vbiloquitur Olara- dusde crimine H ercſis, in quo repellitur teſius Propter affectionẽ.
03
23
27
2
26

27
25
25
n0 TKACTATVS ETIAA in cauſa matrimoniali repellitur teſtis propter affectionem, vt tradit Abbas, Panor. in c. videtur, inſine, ibi, ni-
ſi appareat, quod Ihilia aſfectet illud matrimonium, qui matrimo.
accuſa. poſſAlexand. conſ.¹]Jz. incip. viſs narratis in themate, num. ũ.lib. y. Decius conſ. 133. incip. viſis procéeſuu&: ſententia, col. 3. venfconfirmatur hoc,& conſ. 3 incip. Viſis diligenter at- teſtationibus, num. 3. verſVlterius etiam concurrit,&c. Aymo Crauet. conſ. 2 Ctr fub num. 2. verſ.necdicatur admitti, vbi val- dénotabiliteraddit, pradicta procedere etiam non conſiderato fa- uore matrimonii, quitamen alias conſiderariſolet, Zaſ.con. 3 ſub num. 23. 34 3.65" J1. Veiſicul. ex ſecundo capite lib. 2. adde infra plura de hoc, ſub eod. loco. venſ. Quando teitis multum fuit affé- ctatus,&;'. num. 3.
TE2ST IS qui alias vociferauit,& diuulgauit illud, de quo nunc teitiſcatur, eſt ſuſpectus: quia praſumitur affectionatus ad illud probandum in iudicio, quod extraiudicin dinulgauit. Dec. conſ 2 5. incauſa inquiſitionus, col. 3. nu. 6. verſ. præterea omnes prædicti teſtes. Volum. 2. Gribald. de Teſtibus& probat. num. 21.
fe 01.22 J.
TESTISredditur ſuſpectus, ſi refertſe ad teſtamentum, di- cens, ſenolle ab eo recedere, ex hoc apparet affectio quam habet ad teſtamentum, vt tradit Socin ſen. conſ.⁊⁸6. incip. vifir teſtamen- to Iacopini,&ꝙ'c. num. J.& 6. lib. 3.
TESTIS
[——]

82 3 dli Dal jſdlerat fr a con,z0
2. adde Inßi
2 fuit ah
lud, de qus ctionatus al lgauit. Da zterea omm ohat. numu
DETESTIBVS. 1II
TESTIS dicens, ſé velle, vt producens obtineat in cauſa, nõ
est ſuſpectus, Barbat. conſ. 9o. volu. 3. col 2. Foan. aria Mö-
ricel. inſuo repertorio de Teftibus, pag. 25 S. col..§. fmpugnatur teſtis, quia habet aſfectionem,&c.
Contrarium vult Antonius de Roſellis, conſ. 2. inter con-
ſilia matrimonialia, num. ⁷ parte I. vbiſcribit, non&&e teſtemi-
doneum, qui dicit, ſe velle, quodpars producens vincat in cauſa.
QANDo teitis multum fuit affectatus, vtmatrimonin
förtiretur qfedum:unc propterillam nmiam affectionem mul-
ta fides eſtadbibenda illitesti, vt pulchrè tradit Alexand. dæ Na-
uo, conſ.3 rinter conlilia matrimonializnum. S. 9.&' To. par-
te I. Anton. Rubeus conſ.7. num. ö. inter conſilia matrimonia- lia parte I.& Sigiſmundus Brunellus conſ. 4inter conſilia ma rrimonia. num. J. S conſ.7 9. inter prædicta coninna, num. 23. cõſ. Zownum. I 9.& 20. ead partée I.
AFFECTIONATY S, E nimis benenolus, ſen multun amicus a pari procedunt, ideoque non eft idoneus teſtis, Gratus conſ. 75.inter conſilia criminalia, num. 20. parte.l.
DPA Raffectionis cauſa omnem intefte ſuſpicionẽ tollit. l. Nõ Folã, 5 7 S. De vno,ff. Deritu nuptia. Toan. Turrius inter conhlia criminaæ lia, conſ. Sr. num. 23 parte 2. vbi ponitur exemplum.&x Juo Petrus Gerard. inſfingu, ſuo 22. incip. trumciuis, o'. nu. Suinfert, quod pſe dicit&&e pulchrum verbumiſi Met contentio in- rer patriam& patrem pobe tunc filium in ea cauſa eſſetestem inter ipſos, vel prorepuhlica, velpro patre. addit tamen inſéibi- dem, ſe hoc relinquere cogitandum.
30
31
52
32
——
—
,
————
1—

—
TRACTATV S T. E S.TIS AFFINIS. De teſtimonio nſhinis tractat foannes Mdaria IRMonticellus inſuo repertorio de Teſtibus, pag. II.
112
T Marticulum, an videlicet affinis admittatur adte- ſtmonium, dicit eſe multum dubium Albericus de Maletu in tractatuteſtium, parte I.mnum. Jj inſine.
Da testimonio afinistradit Campegius regulam cum limi- tationibus, int ractteſtium reg. 9. Gabrielius lib.’¹. ti. de I efii- bur concluſ. j. pertotam. Mouiſsimè ſoſephus IMaſcardus Deprobat. concluſ. õ& er totam.
AEFIN TIS pro affine non debet admitti adteſtifc andum-, Campegius limitans tribus modis in tractatu teſtium, reg.§. Io-
Jépb. Maſcard. De prob. cõcl. ꝗ4. per totã cum ſub limitationib.
4
AEFFINISaà testimonio repellitur, textus eſt inc abſens lo. 2. 3. J. 9. Qin c. ſimiliter eadem cauſa. quæſt. J. vbi afhints repel- litur ab accuſatione,&pec intit. Detefie.§. I. num. I2. inſine&s num. Io. inſine. b
4
Nox eſt idoneus testir ille, cuius vxor eit ſoror eins, pro quo deponit. Mam ratione huiur afhniutatus multum eiu fdei detrahitur, vt in ſpeciefacti conſulnit Crotus, conſ. 1„. incipi- ent praſens conſulationum. 32.lib. 2.
1 FE 5 71 5

DTF TFSTIBV. 13 Wlanua TESTISaſinis non eft integer tectis,l.3. circa princ. f. D 7 Taeſtibus. Alex. conſ. oo.incip. in cauſa& lite, col. 2. num. 7. lib. 2. Socin. Iun conſ-ro. num. Io lib. z. Burſat. conſ. 330. nu. 16 7. lib. 3.
1 1 ziuj 4 T ArFINIS pro afſine non eft idoneus teſtis imo propter aſ- fectionem, qua cauſatur ex ipſa afhnitate, eius idei detrahitur, gl in c. accedens. vt lite non contett.& ibi DD.&ꝙ notatur inl. pa- am cum m rentes.(¶Ae T eſtibus. Crot. conſ.3. incip. reperitur, num 21. lib. I. ..ride Th TEs THisS ratione aſinitatis non adfertplenariamò fidem,„ Ang. conſ. 26 2. incip ponderandum,&cnum. I. circa mediund. tiic andum um, reg.§.1¹ miration b ArFINESetiamſi pro teftibur admiſsi fuerint, tamen nihil 10 probant per multa iura, qua ad hocallegantur in conſ. ꝗ ëẽ. inter conſilia matrim. lib. I.num. 322. tinc alſ Luaftmuiſi ln.. n.14. AFFINITASparit nimiam amicitiam,&æ propterea af- u fmis non eſtteſtis integer, ſed magis ad inſtructionem facit, quam ad plenam probationem, vt ſcribit Baldus conſil. o. incip. vidẽ- dum eit primo, ſubnum. I. lib. z. 2„ N ſoro- 4 J ultum: eanfeils

14 TRACTATVS 12 Ar FINITAS maior eſt, quam feruens amicitia, quæ de- bilitat fidem teſtus, qdeoque debilis eit fides teſtis propter aſſinita-
tem. Daldur conſ. a. incip. Quus meliut, num. 2. lib. 4. Vbi tan- gem concludit circa hoc, recurrendum ꝗ&&e ad arbitrium iudicu.
ArFINESnon dicunturtestes omni exceptione maiores, Socin. Jun. conſ-2. incip. in occurrenti dubitatione, num. 10. lib. z. adde j. eod. loco. verſ. Quando quis eſt affinis per lineam colla- teralem,&c. V
15
14 J Ncauſis ciuilibus paruis, afinis pro affine testifcari poteit, vt conſuluit Ioan. de Aumicus in conſ. 7 2. venſ. ad ſecundum. Io- ſophus Naſcardus, allegans alios, Oe probat. concluſ. 6 S. num.
10. Volum. I.
2
15 Lier Tafinis pro afſine pofit eſſe teſtis in cauſa ciuili, ta- men non dicitur testis omni exceptione maior, exceptis caſibus, quos refert Crotur intradt. teſtium, num. 12. Verſ. Tertio princi- Paliter quaæritur in ꝶ parte, col. 3.
16 Coxcznsro iſta, quadicitur affinem teſtem eſeeno poſſe bro ſuo afſine non intelligẽda eſt, quaſi affinis omnino repellatur
a teſtimonio, ſed tätum Mdeo, quod non fit integer, omni exceptio-
ne maior, ſedſuſpectus, ita, vt ei nonſic credatur, ſicut aliis teſtib.
Ita expréſse videiur ſentire Socin. Senior in conſ. 22 9. nu. g. lib. 2.
ʒ eſt᷑
——yÿÿü—

one maiorti ꝛum. 1o ꝛean colla.
ari poteſt, undum. Jo-
uſ. Gs num.
ua cinilot rept 7 cäſtu Tertioyrud-
*
DETESATIBV S. 1
(õ est quoque aliorum doctorum mens, in alius locis F. relatis, de quo etiam per Wattam conſ. 2. num. 20. lib. I. qui multa ad hoc allegat, ideoque ſi cum aßine concurrerent aliorum teftium ha- bilium teſtimonia, tunc habilitaretur quoque affhmis,& hi defe- ctus illius ſuppleretur ex aliorumteſtium habilitate ſén legalita— te, per generalem iſtam regulam, quam communiter DODſ equi- tur, videlicet, Quod inbabilitas vnius teſtis ſuppleatur ex habi- litate alteriur. Quam regulammultis allegationibus confirmat Gabrielius inſuis communibur concluſionibus lib. I.tit. de Toſtib. concluſ. pertotam. Et hoc in ſPecie de teſtimonio afhnis, tradit Ioſepbur Maſcardus De probat. concluſ. 6 G num. ⁷JJ. vol.l.& adde quæ dicuntur, verſ ſeq. incip. vitium velſuſpicio.
VITIV A, vel ſuſpicio teſtis propter afinitatem purgatur
per aliiteſtem non afſnẽ. Roma. conſ. ã446. incip. in caſu propo- ſita, in fine, refert Curtius in tractatu teſiium concluſ. I. num. y. Anguſoõla conſ. 3. inc ſiſcus videtur. fubn. 2. lib.. Paulus Me- renda inter conſilia criminalia, conſ.& 9. inc inretam clara, eæc. nu. ⁷ ePart. 2. Crotus conſ. Ig 2. praſéns conſulratio,n. 3Æ 2. lib. z.
AFEINI Sandauſa ciuilipotest ebe testis pro afmne, ęl.in c. accedens el. i. in Verbo ſubeſſe, vt litenon conteft. Alex conf, 22. incip. viſo proceſſu Vtriuſque cauſa, num. 2. lib. 2. coõꝰ Baldus hoc non negans conj. ſincip. videndum eitprimo, é'c ſub num. I. lib. 2eid. Boſ. late&g' pulchrè in tract teftium, num. †.& hanc opinionem dicunt&ſſe communem Alberic. de Malet. intracta. teſtium, parte Ic. I nu.„ Lanfranc. in praxi c.. De teſtium depoſi nu. yg.& Campeg intractat. testium, reg. 9. Vbi eam li- mitat tribus modis.
2 2
17
18

19
20
21
22
n TRACTATVS
AFFINIS incauſa ciuilinon eft ropellendusa teftimonio licèe pofiit repelli aindicando Fſécundu gl.in c. accedes el.. in ver- boſubeſſe,vt litenon conteſtat.&o. Cuiur ibidem hæc aſignatur ratio, Quia quis facilius polſt habere multos iudices, quam v-
num teſtem.
Lrox raffmis nonrepellatur à teſtimonio in cauſis cinili= bus, tamen eit teſtis ſuſpectus, ſen teſtimonium eius ſuſpectn red-
ditur fõ diminuitur ei de hide, Iaſ.in repet.!. admonendi, ſubnum.
140. verſ. confirmo& fortius,&c. ſf. de iureiu. Alex conſ. I3. inc. ex his qua in, hemate,&c. nu. 16.& conſ.1d. voſo proceſſu cauſæ,
num. J. lib. I.& conſ. 133. incip. viſõ proceſſu cauſa, num.§. eo. lib. J. Eo alibi ſpe. Dec. conſ. ⁊63. incip. in cauſa quæ nomine,&c. n. 13. Alberic. de Maletin tract. tectium, parte I.c. I. nu.. Cro-
tus in conſ. z num. 2I. lib.. Syluan. conſ. I7. incip. viſõ proceſſua-
3 7.. gitato. num. 1o. Tgid. Boſgintracta. teſtium, num. Io. Thom.
Gram Deciſ. z num. g. Donatus a Fina. ltb. 2. concluſionum, verbo teſtus, J. aſinis in cauſa ciuili, fol. 311. Burſ.conſ. I7 J.n. 27.
Limitatur pradicta concluſio, Vt non procedat quando ite
afinis eſget Religioſus ordinis Carthuſienſis, vel Montus Oliueti
Bononiæ, vel&ſset laicus notæ& probatæ fdei,tunc enim de fide talis teſtimonii nihildiminuitur ſecundu Ioã. de Imol. inc. c R.
(anonicus num. Vbitantum de fratreloquitur, de officio De-
legati KRefert pro valdeſingulari faſon ind. repet Ladmonendi,
ſub num. 1 So. verſ.item pradicta omnia,& c. ſf.de iureiur.
AFFINISnon repellitur àteſtimomio in cauſa ciuili etin deſcendente ex crimine, dummodoſit tale, quod nõ inferat iniuriã tetti producto, TEgidius B oſs. intractatu teſtium n. 6 2. allegans ad hoceAlexand. in conſ. ro. antefinem lib. 2. Sed ego hocibi non inuenio. Refert quog, prædicta Toſepbus Maſcardus De proba- tio:concluſ. õ s&. num.. circa finem,&rurſus, num. II. vol.:/
AFFINITIS

rauſis ciuil uſpecku na. adt ſubnun rconſ..int eca lu cauſ m.-. b. Ub. Ine, Oc. n. Fa. Cw- procelua- oz. Thom.
ncluſionum,
[I7S n.2n
uando iſte fontu Oliu enim de fa gol inc.l de cfiwuo Ladmoneui ureiur.
DE TFESTIB Vv;. 17
AEFINISincauſamere pecuniaria eſtidoneus testis, An-
guſol. conſ. 3. lib. F. num. 2.
TESTIS, qui eſt aſinis vtrinſq; parti, caret ſuſpicione, i- deoq; teitimonium eiu non eſt inualidiu, vt tradit Baldu⸗ conſ. 6. incip. Lippus habuit tres flios, in fine, lib. 4. Quia hoc caſu eſt Par cauſa affectionis erga vtramque partem, vt Baldus Volnit conſ. lo. incip. in quæitione, col..ſub num. 2. ad ſinem lib. J. Alex. conſ. Fö. incip. viſô proceſsuinter 4 poloniamnum. 7.& S. lib. J. Iaſoninl. Quiuuriſdiictioni, num.9 Verſ. Septimo fallit, f. De iuriſdlict omn. iudic. Dradicta concluſio ampliatur vt proce- datmnonſolumin cauſa ciuili ſed etiam in criminali, vt habetur J. eod. loc. Venſ. aſuinis non repellitur,&c. Sed pradicta conclu-
Jio procedit, quando aſſinitas aqualis eii erga omnes, ſecur autem
ſiadesi imparitas, vt declarat Panor in poſtremo,num. j. De
appellat. Menoch. conſ. 2. num. 27 lib. I.
AEEINVITAS repellens teitem a testipcando intelligide- bet de vera e propria aſinitate, Petrus de Mocada in addi- tione ad Crotum de Tæitibus, partes literis bb. ante finẽ, vbi quo- que tradit eam verò& proprie dici Mnitatem, qua cauſatur ex
ꝛuſſus nuptiis, iuxta l.non facile.„ ines ff. De gradibus.
4 Nratione aſnnitatis ex illicito coitu cotracie quit repel- latur à teſtimonio: Dic quod non, vt tradit Petrus de M. oncada in additione ad(rotumin tract testiunũ Parte 3 literis bb. ad ſimne.
2 5
23
24
25
26
87
28

118 TRACTAITVS 29 F rafunis non eſt infra gradumoin quo nõ cogitur téſtimonii dicere cõtra aſiinem, de quo eſttextus in l.lege fulia. ff. de Toſtib. xin æ htestes omnes, verf item lege Iulia. 2.. 3. tuncpoteſt pro a⸗pne teſtimoniumdicere. Panor. inc. cum oporteat, num. 3. circa ſnem, De accuſat. Anguſola conſil. 13. incip Fiſcus videtur,ſubn. 2. verſtandemſiaftnius, lib. J.
30 TzssTEsS qui affinitate multum remota coniundti, ſänt producendi, non repelluntur ateſtimonio, ſecundum H ippolyti de Marſ.& alios quosad hoc allegat Ioſéphms Maſcardus De
probat. conclul.6. num. 13. vol.].
31 Qu op dicitur aſmem non æſſe teſié pro aſime, intellige vſq. ad quartui gradum, ſednõ ltraprimu genus aſſinitatis, vt tra- dit Aufrer intract. de Téitibur num. 9. De quo copioſius per Jo-
ſéphum Maſcardumò, Deprobat concluſ. õ S. num. I2. vol..
—
2, 4 X... 3 eAFFINITITAS Atestimonio repellens, debet ohe per limeam
aſcendentem veldeſcendentem,non autemſuficeret, eam eſſe per lmmeam tranſuerſalé, ſecundi Ang. in conſ. ³2 inc. vifis proceßi- bus, col. z. num. Iadſmem, bi etiam, quidſiinterrogatus neget/ſe afinemorefert, dicens bene notandu. aſon in rep. l. admonendi n. 140. verſ.limita ingulariter,&c. ſf. de iureiur. Hippol. de Marj. fing. 133 incip. afſinitas, A ufrer. in tract. teſtium ſub num. 9. ſ- quitur Aymo(rauet. conſ. 2. num. 9. verſ.necobſtat.& Anton. Gabrielius lib. Ide Toéſtib. verbo afinir, pag. I1. Verſcteſtis qui re- pellitur, Sc. qui allegat ad hocalia. Horat. Lucius inter conſilia cri. cõſ. 6 J.in cauſa Detr.n. 31.5 ylua. pulchre in cõſ. 36. inc. ple- cto toto ꝓcoſun. S. Ripa cõtrarin tenet in! admonédin 75. De iure-
7

Dttkinne DE TESTIBW S. 119 rdeTiſ. inreiuran. ſed declaratur hocper Ægidium Boſs. in tractat. te- cparetg fhumfubnum. 10. ꝛum. z an Kaetur uln QꝝAX D O quis eſt affnis perlineam collateralem, tic erit 58 taſtis omni excéptione maior ſecundum eAʒdn g. in conſ.194. incip. viſis proceſribu⸗ cauſa principalis, col.2 ſub n. 2. ræfert(rotus intra ctat. teſtium, ſub n. 21. verſ. Fallit& ſecundo. O&uibid allegatur aundti ſin alia per Petr. dee Moncada inadditione Jub litera C. ſdemro- H ppolni t us conſ. 14 2. incip. præſens confultatio, nu. Jz3. lib. 2. Aymo Cra- ſtardu D', uet. conſ. 2. num. 9.Veyſ.Necobſtat,&c. loſephus Maſcardus al- egans ad hoc alia, Oe probat. concl. 6õ S. nu. 2. vol. 1. Ripa tradit contrariuminl admonendi, n. 7 F.de iureiur.&& gid. Boſs. intractat. tefiumònum. 6 2. dicit, etiam ſi acitas tranſuerſalis nõ repellat teitemuamen eamdiminuere ſdem eins, ergo non potest dict omni excéptione maior. Sed pradicta concluſio limitatur, vt non procedatin cauſa criminali,in qua afimer ſine vllo diſcrimi- ntellige vſ ne repellunturà teftificando per ea, quæ allegantur J. eo. loco, ver- atu, vt. ix. afſines in cauſs criminalibus. oſlus yer fo⸗. hone. J Iteſtir examinatur interrogaretur, anſi Midis, amicus, vel 3, coniundtus bartus,& ræſpondeat, quod non: verita⸗ aut emſit in gr num comrarlun, propter hoc non poteti buniri pana falſi, Crotus in d m ſ ractat feitiummum. parte 4. cviſtpn gdtl medd Sdmoxnd ph aue 2 ,,„,„ d Hꝛum. 7 E TIS afhnis, ſi Interrogatut in Aepoitione Jua negauerit 33 her An ſeeſſe Mmem'per hocnon reſcinderetur eius dictum, ita notabili- 14 h 1 er Ang. tradit inconſ.r9—2 incip. Vilis proceſgibug, n. 2. Verſ. pri- eh 7 100 mo, quia aflines eſſe poterant, oꝰc. Quam doctrinam pro valde àTI— lur 9 not abili refert& ſéquitur Hippolyt. de Martſil ſingul. ſuo 76. 1. 1 7' incipient.(ommunis concluſio doctorum It,&c. ſubnum. 2.& Wh—

36
57
39
40
1²2⁰0 TRACTAIV S
Kin alii locis, vt refert Ioſepbus Maſcardus De probat. concluſ. 6 S. num. 12. vol. quo in loco ipſe allegat Baldum ẽõ Innoc. con- trarium ſentientes.
DISSOLVTAaſſ itate, vel quando morte vnius ex con- iugibus diſblutum est matrimonium, tunc afiinis poteſtteſtifca- ripro affne. Sunt enim paria non ebe affmem, vel aftnitatem qle diſſolutam, vt dicit Alber. de Maleti in tract. teſtium, parte I. c.’ num. 6. Crotus intract. teſtium, nu. e2l. parte T col. An- guſola post Bart. ibi allegatum. ⁊nſ. 3.num.2. infine,& num. 3. Tib.. bi quod licet quis non poſcit&ſe teſiis pro vxore fratris vi- uentis, ſecus tamen est ſiea efficiatur Vidud.
QvraND odiſſoluta eft affinitas morte ſororis mes;tic ma- ritus quondam ſororis meæ potest eſſe teſtis pro me, etia in cauſa criminali, vt confirmat Crotus in tractat. teſtium, parte 3. num. 77. ES' ibid. Petr.de Moncad. in addit. literis Eb. dicit iſtam è&ſſe communem opinionem, reſpondens ad argumenta contraria.
Frteſtis aliquis afnis per teſtatorẽ adhibitur fuit in teiti- monium, nonrepelleretur rationeòtalisa itatis, ſecundun
(orn. in conſ9s. Ante omnia pramittendum,&c. ſubnum. ⁊.
verſ. I ex quo dictus teſtis,&c. lib..
X cauſa iniuriarum etiam ciuiliter mota, a ſiinis pro aflmne
non poteſtſſe teſtis, ſecundum Bart. in l.lex Cornelia, ſf. Oe miur. Crotus
———
—
—.
2

vniu ex chh
oteft teſtiſe
afinitaten lium, pan col. z.% ne, nun ore fratruu
mes tuc m
„etia in caj palte 3.1ℳ Aicit iſtan
cont raru-
DETRSRATIBV J. 127 0 rotus in tract. teſtium, parte num. ni adde conſ. C6. inc. in cauſa matrimoniali mota,& c. num. to. inter conſilia cauſarum matrimonialium, parter. Gidenò est in caula criminali mota ciuiliter, hoc et, in cauſa quæ à principio fuit ciuilis, e& poſtea ef-
Fecta criminalis, Lanfranc in praxic&. fuh nam. J. Vere&ꝙ ide
eſtin cauſa, tõc. Abb. inc. cum oport eat ſubnum. 3. verſaaut a- gitur de crimine ciuiliter, Deaccuſat. Ioſeph. M. aſcard. De probat. concl. 6. num. õ. addens declarationem. Donatus a ina lib. 2. concluſionum, verbo, teftis, S. aſmis in criminalibus, verſ. ampliatur dem qſſe, rc. fol. 311.& conſ.r. inter conſilia matri- monialia num. 3 5.& 3 parte I. vbi allegatur ratio. Quia de- decus, quod incurrit vnus de parentela, concernit omners de pa- rentela,&ννο.
ArEIVISpro ahine non potßtebe teſtir in cauſa criminali, Lanfranc. in Dmxi c. S. de teſium depoſit. nu. S. Veyjic. in cauſa
autemò criminali,&c.& probat Crotur, limitans. modis in
tradt. teitiumparte 3. num. Vs.cum multis ſequentibu
AEEINT Sin criminalibus, etiamf ſut collateralis, non ta- men poteit&ſg teſts. Donatus a Pina lib. 2. conclulionum, verbo teſtis, verſ. aqinis in criminalibus, fol. 320 fac. 2. Vbi remißiue in- dicantur ampliationes& limitationes. 1
dAIINIES in caufis criminalibuspro aſtubus teitimonim dicere non poſſunt, 2Æ gid. 2 ſTdicens hocetiam quoad co llatera- les verum eſße,in tractatu teitium num. 10]. verſoſed quidin cri- minali,&c. Estque communu opinio Vt tectatur& oarez incõ-
L.
41
4²
43

44
41
122 TRACTAIV 8 munihbus opinionibus litera A. num. 137.& Ful. C lar. in pract. crim. Srfin. quæt. 24. verſ. Quæro modo, qui allegat alios Aicetes, hanceſſe communem opinionem.& A lbericus de Maletis dicens hoc eſſe certum ſecundu omnes in tractat. teitium„Parte I. C. I. nu. J. Loſeph. Maſcard. allegans ad hoc alios, qui etiam atteſtan- tur de cömuni opinione,inſuo tract.de probat. concluſ. 6 4. num. 3. vol. I. Et ratio eſt, quia teſtes in criminalib. debent eſſe omini exceptione maiores, ſecundum communem opin. vi ſcribit Soa- reæ verbo teſtis, num. I2π 1S=Scliä rationem aſignat Ioſépb. Ma- ſcard. in loco proximè allegato,num. 7. videlicet, quia dedecus in quodincidit aliqui de conſanguinitatenad omnes conſanguineos porrigitur:&; iniuria qus vni ex conſanguineis infertur, totifa- milie illata cſetur. vndeſi aſſinis pro aſſine teſtari poſſet, eſſicere- tur teſtis in cauſa propria, quod ett probibitum à iure,per alle- gata ibi per eum.
ArFINIS accuſatoris vel partis offenſæin criminalibur non potest eſſe teſtis contra reum velaccuſatum. Quod abſque dificultate procedere ait ful. Clar in pract. crim. Sin. quæſtione 2 2. Verſi. quæro modo. Ratio eſt ſécundu m eundem, quia iniuria
facta conſanguineo ſuo cenſetur etiam ii cmunis,& dicit ibide
hanc eſſe communem opinionem. Addens tamen, ſé multoties vi- diſſe examinari aſſines, quandoque ad innocentiam rei,& quã- doque ad oſfenſam eius, licet non ſint integri teſtes.
AEFIYIS non repellitur à teſliicandoetiamin cauſa cri- minali, quando fert teſtimonium pro aſſmme contra alium aſfinem. otus in tract testium parte 3. num. 7z.&Æ ibidem Petrus de Moncada, multa ad hoc allegans, in additione literis AA. Io- ſep. Maſcard. de probat. concl. 6 S. num. 7. vol. i. qui allegat ad
hoc alia, cum declaratione. adde huc ea, quæ dicta ſunt 5. eod. loco veiſi teſtis qui eſt aſinis vtriusq; partis,&;. Q. 1NDO

da dedecun onſangunan ertur, totifi.
voſet ſhuen.
ure, per all-
criminalik Quod 4lſg Cin. qusſtun
n,quia nuun * 22 dicit in multotias 1 m re 1, 4
ſ.
DE TESTIBVS. z25
OQvaAND ocrimé per aliosnecactu nec habitu verifimiliter
probari poteſt, tunc afſimis pro aſfine in eriminalibus eſtidoneus
teſtus, fecundum Crotum in tract. Testii, part. 3. num. d g. verſ. SFeptimo& vltimo facit.
AEFINIS ehnon probat in cauſa criminali, facit tamè in- dicium non tamen ad torturã, per ea, quæ ad hoc allegat Crotus in tract. Tẽſtium, parte 3. nura.& ½.
QrEMAD MODT At conſanguinei, domoſ ici,atque etiam fratres, ita quoque aimes ad alicuius ſui affinus defenſionem ad- mittumlur in criminalib. tſingulariter Doluit S hec. in tit Dein- quiſit. J. I. Verſcſed nunquid eas, velinnocentiam ſuam, Sf'c. nu. 22. Quod dictam roferuni pro notabili foan. de Anania in conſ. J9- incip. Dſa inquiſitione formata ante n. ¹.& MNarcus An- to. Matta conſ. 3 9.incip. Quidam iudex,& c. n.2. qui hoc eti procedere ait, vtſrater quoque pro fratre ad testißcandu in cri- minalibus admiutaturaddens hanc rationem: quia ad de enſionẽ rei admittuntur probationes dubiæ& à perſonus ſuſpectis. Hoc idem vult(rauetta conſ.2. num. 10. qui ad hoc allegat alia, ſequi- tur Foſcpb. Maſcard. Deprobat. concl. 26 num. S. verſclimita apradictamampliationem,&;'c.& rurſus concl. ³½. num. 9. vol. Addenstamen poſt Grammat. ind. concluſ. 26 allegatum, hoc procedere, ſi de illis aſinibus bene ſentiant homines,& ſint inte- gerrimi, quod eſt notandum. 88
46
47
42

59
51
4³
4 TRACTATVS Qvra D Oafinis nititur ſe defendere& tueri a pæna ho- micidii, tunc adteiticandum pro eo,&o probandam defenſionem
ſéu innocentiam ſuam admittitur teftis aſinus ipſius, Vt in con-
tingentia facti conſulendo tenet Crauett. in conſ. 2 num. Io perea quæ tradut Paulde(atr. in conſ. 27, incip. viſa relatione, inf- ne, lib. I.& eAlex. in conſ. 2 2. incip. animadueiſis his, n. 3 9. lib. 2. cui tu adde eundem Alex. in conſ.. incip. in caſuinquijſitionis,n. S.& ibid. additionem e Molinai, multa aliaad hoc alleganten lib. J. Eã' per aſ. in rub. ſub num. 7. Verſjſicut inſimili,&c. ff. de iureiur. ſequitur Ioſephus adaſcard. De probat. concluſ. ⁶4. num. S. libro I.
TESTE saſſines& conſanguinei licèt admittantur ad pro- banduminnocentiam ſui conſanguinei vel afinis inquiſiti, non tamẽ admittutui ad reprobationemſeu impugnationem alterius contra ipfum producentem. Alex, conſ.. incip. in caſu inquſi- tionis,& c. num.„lib. I. Tyom. gram deciſ.; æ num. I32.
T2STI spoteſteſſe aſinis ex vno tantum latere,(orn. conſ. 25 s. incip. ante omnia premittendum num. 3. verſatem in altero, &Tc. lib. I. Facit pro hac ſententia textus in c. licet ex quadam, vhi agitur de probanda conſanguinitate vel affinitatenempem g. teites autem, ibi, o ab vtroque latereſingulos gradus clara com- putatione distinguant,&'c. extrà de teitibus. ſed Ioſeph. Ma- ſcard. hoc dictum Corneialiter& fere contrario modo intelligit, Deprobat. concl. 6 S. num. I.infine vol.1.
TIS7TI5
——.

ea deu. mdefejſu Ius, O 1n hh. num.uge, elatuneni 82 39 20.— huſſtunnu calegana ꝛili Co f. 4 i. coneluſd;
ntur adpro- nquiſti, non nem alteru caſu inquſ
num. 14.
DETESTIBV. 12z TESTIS AFEEINITATEM DE.
ponens vel probans.
AEFEFINITATE Apoſſé probari per testes, dubium non eſt: idque ſatis probatur ex textu in c. licèt ex quadan, de testibus. Traditpulchre Lanfr. intracta de teſtibus, verſ. ulſequenter eſt videndum, num. 9 9. vbi theoricam& praxin huius materia o- ftendit.& confirmatur ex aliis, quæ ad hoc allegat Ioſeph. Ma- ſcard. De probatio. concl. õ 9. nu. I. cum ſeqq. biaddit Amplia- tiones cumdeclarationibus.
TES TEsS deponétes de afinitate per teſtimonii de auditu, ad hoc vi probent, requiruntur multa, de quibus habetur in c. li- cèt ex quadam. extra de teſtib. qui textus principaliter loquitur de probatione conſanguinitatus&& affinitatis per teſtimoniũ de auditu. Et Baldus 1bi in ſpecie refert duodecim, quæ requiruntur ad hoc, vt valeat teſtiimonium de audiiu in probanda conſan- guinitate vel affinitate, diitribuit aut hãcréita, vt ſex requjſita concernant perſonas teftium, reliqua veròſex concernant dicta teſtium. Mos Baldi ordinem hoc loco, quo ad probationem aff- nitatis, quoque retinebimus eſt autem distributio Baldi talis: Prima ſex, quæ requiruntur adperſo nas, ſunt iſta. Srimum, quod teitesſint graues perſõna. Secundumò, quod qui deponunt per auditum, perceperint antéelitem motam. Tertinm, quod audiuerint ab antiquioribus ſuu:. Quartum, quod non ab no, ſéda duobur ad minus. Quintu, quodnonabinfamib. nec ſuſpectis, ſed fide dignus. Jextum, quodnec vnusa pluribus, nec infames ab honesti auch uerint. 3 4 Reliqua ſex, quæ requiruntur ad dicta teſtium, ſunt hæc, qus æquuntur.

TRACTATV S F eptimiuquod proprto iuramento aſſirment ſe inferendole- fiimonionon velle procedere odio, amore, vel timore, vel aliqua recompenſatione. Odtauumò quod perſonas declarent pernomina proprin, ap- pellatina, demonſtratiua, velcircumlo cutiones ſuſicientes. Nono, quodab vtroque latereſingulos gradus conſanguini- tatis, vel afſinitatis clara computatione diſtinguant. Decimio, quod concludant ſuo iuramento‚ ſe id quod deponnt, à fuu maioribus accepiſſe. DVndecimo, quodadiiciant, ſe credere ita eſſe. Duodecimo, quodiurati deponant, ſe vidiße penſonas in præ- dictis gradibus. vel ſaltem in vno prædictorum graduum conſti- tutas, pro conſanguineu ſ4 habere. Et præadicta omnia requiſita interuenire debent tum maximè, quando propter conſanguinita- tem vel aſſinitatem, quæſtio eſtde matrimonio vel cõtrahendo vel diſſolu edo, hoc enim principaliter ſtatuitur in d.c. licèt ex qua- dam. jam deſingulis tractemus.
12⁶
DParMy? M autem requiſit&ſt, quod teſtes qui deponunt de auditu ſuper aſmnitate, debent eſſe perſonæ graues, d. lictt ex qua dam, ibi niſiforte perſonæ graues extiterint, qui b fidesſit me- ritoadhibenda, alias enim nonadmitterentur ad teſtißcandum de aud tu, vt ſin gulariter ac in ſpecie tradit Lanfranc intract. deteftib. num. 1o°. pag. mihi ο⁵⁷ Quod& cum clariori decla- ratione ſequitur foſephaus MNaſcardus De probationib. concl.
4 ¹0. nu. 3. Vol.. Dicuntur autem hoc loco graues perſonæ non
ſolum, quæ pqſite ſunt in dignitate, ſed etiam qualibet perſönæ an-
tiquiores,& bona opinionis ac famæ, ſecundum gl.ind c. licèt ex quadam, in verbo, peiſonæ,& Lanfrac. in pradict tract. detestib. num 100. infine, pag. Fod in princ. videas quoque explicationem Baldi in d. c. licet ex quadam, num.. ver. expgꝗſito textu,&c.
1.
FECVNODSO

Snſanguin“
ſanguniu
cütrabendi 7 6
lart ex qua-
mui Aeponun ,A.c.lickta fdeſim liiſcandun anc. Intrali dartori dal-
ationub en
ues per buns
het pe ſpua⸗
ind'leuns
nudtdadh eayliuim tea¹ 60
„N ſ5
DE TESTIBVS. 127 FEcvx pOrequiritur, quod audiuerint teticataſua an- 5 telitem motam,& non pofiquam lis mota fuit, d. c.licèt ex qua- dã, ibi, ante litẽ motã testificata didicerint. Toſt litẽ n. motã teſier non admitterentur, vt gl. tradit ind. c licet ex quadam, in verbo motã,&x& Abb. ibid. ſub num. 3. vejſi. item nota, quod vbi admittitur,&c. aßignansrationem, quia praſumitur locutio cõ- teſtatione litis facta. Tradit quoq; Roma. inſing. ſuo 7 incip. omni caſu, quo teſtimonium de auditu,&c. ponens aliam ratio- nem, videlicet, quia poteſt eſſe quod motio litis traxerit famam ſtam. Crotus in tract. teſtium, parte gnum. 36 S. verſ. notabis etiam quod omni caſu, ẽc. Quæ pars nona non et(roti, ſed Pe tride Moncada. Adde Ioſephum Maſcard. de probat. concluſ. 6. num. 6.&o melius concluſ. Flo. num. 29. vbi ratioignatur. Ex fundamento huius requiſitiimpugnatur teſtimonium a(or- neo, in caſu, fuper quo ipſé conſuluit in conſi. 2π2 Gõ. incip. res mihi adeo clara videtur, fub num. 3. vejſi. Iténon deponuntquod au- diuerint ante litem motam,&c. lib. 3. Hoc loco hen no- tandum eſt, teſtes deponentes, ſe audiuiſſe poſtlitem motammon ſolum nihil probare, ſed etiam nullam facere praſumptionem, vt voluit Dec. in conſ. 2. Viſò proceſſ agitato,&;'cnum.. addens rationẽ, quia, poteſt eſe quod audiuerint ab aliquo, qui illud di- xerit in fraudem, Decium ſequitur Craueta deantiquitat. temp. part. I. capite viſò de fama, ſub nu. 6.& foſéph. Maſcard. de probat. concl. 6 9. ſub num. 6. verſ. ampliauita limitationẽ,&ꝙ⅛ & rur ſus concluſ. a10. num. 30. Vol. I. Quo inloco num. 31 ipſe fubnectit limitationem, in eo caſu, quando teſtes audiuerint diu 7 in alio loco, quàm vbi lis fuit mota, tunc enim putat ipſe, teites tales etiam poſt litem motam pro bare, allegat ad hoc Archidiac. in c. coſanguineos, 3 5. q. 6 num. z. infine.
TzXTIO requiritur, quod tefte⸗ recipiẽdi ſuper aſinitate« 3 teſtificata ſua audiuerint a ſuu maioribur, nope illos, de quibur« agitur, in tali gradu fuiſſe vel eſſe affines, d. G. licèt ex quadi, ibi ab«⸗ antiquioribus quidé ſuis,(ꝗ'ↄσ. e poſtea in. teſtes autẽ ibi perſo--⸗ nas exprobis nominibus, vel demonſiratione, vel circumlocuti-« one ſuſficienti denignent,& ab vtroquelatere ſingulos gradus dara computationdiftinguant,& in ſuo nibilominus iura-⸗

128 W TRAGCTAT VW S
, mento concludant, ſe accepiß=à ſuls maiortbur, quod deponunt. cxtradunt quoque omnes DD. ind clicét ex quadam,& Foſe- phus Maſ-ardus De probat. concluſ. S g. num. a2. acrurſus c5-
ꝰ cluſ. 2. n. Vol. I. otandumtamen hoc loco eſt, id quodde antiquiorihur ſeumaioribus dicitur, intelligendum&ſe de aſcen-
10 gentibus non autem de collateralibur.(ollaterales. n. nondi- cuntur maiores, vt Baldus notat ind. c. licet ex quadam, ſub nu.
2. Vonfibimaioribus,&'c. Atque ex hoc fundamento réprobati
fuerunt teſtes a Paulo de Castr. in conſ. Jõ ſuper primo quaſito,
num. 2. lib. Iibi,requritur enim quod audiuerint,&c. a(or- neo in conſ. 7 S& ſubnum..& conſ. Fꝓ᷑ ſubnum. 3. Verſ. item
laborat alio defectu,& c. lib. 3.
ur VAR Torequiritur, quod audiuerint non ab vno tantu, „ſéod ad minur à duobus, d. c.licet ex quada, ibi non vtique ab vno,
„„Cuim non ſufficeret lesſi viueret lic impugnat teftimonium Paul.
de(aſt. in conſ. é. num. e ibicertè non ſufnit, S; c.lib..&(br. conſ. a6. num. 3. Verſ.inter catera,& c. lib.3. idem Cor. conſ. 74. ſub num.;. circa lmem,ibi, quia nullum alium reperio,& c. eod. lib.3. Quod hiduo tantumſint teſtes, ſufficerent quidem, ita tami, higraues& fide digniſint, d. c. licet ex quadam,& tradit&dlba in conſ. C3 num. 14.
12 QvyIN To requuriturne illi,à quibus tetes ſe audiiuiſſe aſe
Ierunt, fuerint infames& ſuſpecti ſed fide digni, atque omni ex-
e' ceptione maiores, d. c. licet exquadaim,ibi, necinfamibus&' ſu- ſpeckis, ſed a fide dignis,& omni exceptione maioribas. ʃBNam, vt DBaldus ibid. num. Vait id, quod deſcendut ab Infami, infame eft. AHᷣ id, quod oritura ſuſpectoſuſpectum edt. Ea hocimpugnatum, Fnit toſimonium a Paul. Caſtr. in conſ. Jõ ſub num. 3. verſitem requiritur, quod illi non ſint infames,& a Barthol. Socin. in cſ. Er um. I6. Verſaprimo quodſint hona opinionis, ꝙc. lib. ä. SEITD

.3. deyſeita
nal end tantij vtiqut ah vnj monium Dau clb. S( n Cor. conſ? cperin„Orn uidem, ia tnn 3 rradit
., „ auuuit arquc omun mpuuilu 7
computatione diftinguant. Per quem textum ſic quoque Ab-
DE TESTIBVS. 1²⁹
FEX Torequiritur, quod nec vnus a pluribus, nec infames 13 ab honestis audiuerint ea, de quibus teſtes deponunt, d. c. licet ex quadam,:bi, nec tamenſi vnus à pluribus, velinfames ab homi- 4, nibur bonæ famæ acceperunt, quod teſtantur, tanquam plures G. idonei teſtes debent admitti,&c. Rationem aignat textus iite Quia ſecundum ordinem ſolitum iudiciorum non fufſcit vnius testis aſſertio, etiamſi, preſidiali præfulgeat dignitate: ꝙ actus le- gitimiſuntinfamibus interdicti.
SErTIMTy A4 requiſitum chi, quod teſtes proprio iuramen- 14 to aſſirment, ſe in ferendo teſtimonio non velle procedere odio, a- more, veltimore vel aliqua recompenſatione, ſeu commodo, d. c. licèt ex quadam, Verſ. teſtes autem huiusmodi,&c.
4 * 1
3
Oerarodebent tefias declarare penſönas per nomina pro- Ppria, appellatina, demonitratiua, velcircumlocutione⸗ ſufnicien- tez, d. licet ex quadamiibi, perſonas exprosis nominibus, delde-¹e monſratione, vel circumlocutione ſuſſicienti doignent. Quodad euertendum teſtumonium, allegauit Corn. in conſ. 7d½ ſub num.
J. circaſinem, ibi,&; nominant perſonas,&æ. lib..
15
———
44
ox orequiritur, quod ab Vtroque latereſingulos gradur i conſanguinitatu vel affimitatus clara compuratione diſßtinguat, d. c. licet ex quadam, ibi, ab vtroq; latereſingulos gradus cla-c
bas tradit in c.tua nos, num. 3. De conſanguinitate& aſſinitat. Maſuer. inpractic tit. Deprobat. verſ. eit aduertendum num. 32. O pulchre Tiraquell, Deretractu Lignagier§.. gl. 6. n. 1. X

37
18
130 TRACTAITV 8
œ num. o. infine, vbi allegat quoque Maſuerium in loco præ- citato. Præclarè Xatta in conſ.3.num.. lib. 2. multa ad hoc allegans. Faſophus Maſcardus allegans alia, Deprobatio. con- cluſ. Go. num. T. vol.i. atque propter defectum huius requiſiti impugnata fuerunt dicta teſtium circa probationem conſangui-
nitatu per Anchar in conſ. Jæ incip:pro clariori decqione, nu. F.
& per C. apram conſ. II. num. 5 Dec. conſ. 322. incip. in cauſa quæ Alexandriæa gitetur, fubh num. 5. inconſ. S20incip. accu- rate tẽ diligenter, num.&. Corn. conſ. 12 ⁶ ſub num.; Verſ.item ex alio non concludit, c c.lib.3.
Sed quodad hoc Nonum requiſütum attinet, videas Ioſcphu Maſcardum De probatio. concluſ. æo num. 29.&2 6. lib. I. V- bi habentur quædam declarationes nõ contemnende: quas ego no-
lai huuc adſcribere.
DzcIMVv A requiſitum eit quod teſtes ſub ſus iurameni concludant, ſeid, quod deponũt a ſuis maioribus accepiſſe, d. c. li-
„cèt ex quadam.. Tæſtes autem, ibi,& in ſuo nibilominus iura- „mento concludant, ſe accepiſfe aſuu maioribus, quod deponunt.
Sed hocrequiſitum videtur duplicari cum ſupra in tertio requi- go idem habeatur, niſi fortè iuramentum faciat aliquam diſſe- rentiamp quod tamen parum ad rem facit, cun teſtis ante ſuam depœſitionem iurare co gatur,& ſine iuramento teſtimonium einus nibil valeat,per ea, que dicentur J.in loco Teſiis iuratus vel non
zuratug.
DrprcIMOrequiritur quod teites testimomio fuo ad- iiciant, ſecrederita ee. fdqueò textus in dicto caplicet ex quadam, manifeſie quoque exigit in§ teſtes autem, ibi,& cre- dere ita&ſe.&x cuius requiſiti defectu euertuntur teſtimonia, de quibus loquuntur Capra in conſaisé. num. 7. Corn. conſ¹⁷4 ſub
. num ·
7

videas Loi ◻ 20. 1. r le hua eguu
ſar uuxamenty acteyiſeac 3 Hulominut un- uod doponum. intertu tuli A quan 1
DEI TESTIBV S. 131
nu.. verf Requiritur etiam quodtefler,&c.& rurſus in conſ.
m26. ſubnum. 3. verfeitem requiritur quoddeponant ſ= crede- re, Tc. lib. 3.& Socinus Senior in conſ. 2 /7 ſubnum. 16. Veyjſic. Tertio, quodajſirmente ſe credereita eſſe⸗lib. T2.—
Dyoprcr M orequiritur, quod iurati deponant, ſé vi- diſe perſönas in predictis gradibus, vel ſaltem in vno prædicto- rumo graduum conftitutas, pro conſanguineis ſe habere. Quæ verba /ic expreſſa ſunt in d.c. licet ex quadam, circaſmemò. Quod Eo Corneus pro eneruando teſtimonio allegauit in conſ. 74. ſub num. J. Veific, item requtrit textus, in d. c. licet ex quadam, lib. 3. & Barthol. Soc. conſ. 277 ſuabnum. 6. verſ. Quarto quod depo- nunt ſe Vidiſße,& c. lib. T.
Tadz DIoTA duodecim requiſita ſimul interuenire de- bent,& copulatiue dohiderantur, ita, vt aliquo eorum dofcciente, non valeat teſtimonium. vt in ſpecie ſcribit Paul. de(astr. in conſ. b. incip ſuper primo quaſuio, num. 2. circa medin lib:i. alle- gans ad hoc Toannem Andr. in d. c licet ex quadamò. Refert & ſequttur Foſephur Maſcardus De probationib. concluſ.
Alo. num. J. lib. I.
AD AMONENDVSeʒft etiam hoc loco lector, multa inueni-
ri J. in loco, Teſtis auditum alienum deponens probat, ſubti-- tulo, Alia quedam generalia, in quibus teitimonium de auditu:
R 2
19
20
21

13². „ alieno probat, qus nitate vel conſang
TKACTrA T V 3 ad precedentem materiam, de probanda aft- uinitateper teſtimonium de auditu, conferre
poſſunt, ad quem locum lectorem remitto.
Adde inſrà teſtis Nega- tiuam depo⸗ gens&infrà, Teſtes pre- ſeruntur ra- tione affir- mationis.
1
TESTIS AFFEIRMANS VEI. negans:ſeu affirmatiuam deponens, videas quoque Mon- ticellum de Teſtibus pag. 425.
N dubio magis fauetur Teſtibus aſfirmantibus quam neganti-
bus. Bald. conſ. ot. num. 3. inſine lib. I. G conſ. 92 Quidam teſtes depoſueruntnum. ⁷ un fine, lib.. 8
TrSTIBVSaßrmantibus regulariter magis creditur, quã negantibus, ſecundum gl ordin in l. Diem proferre, ſiplures, in verbo conſenſeruntiff. dᷣdrbitr. Crauet conſ. 22 6. num. u. venſ ſecundo reſpondeo,&c. vhi multa ad hoc allegat,& hot eſt quod Alex. dicit, ceteris paribus magis ſe ſtandum eſe Toſti- bus aſſirmantibus quam neganribus, in conſ. a. inc. Excellen- tiſzime Domine, col. i.num. 2 lib. 2. Roland. à Valle allegans alia conſ. 93. num. i. lib. 3.hoc Baldur quoq; confrmat in conſ.§0. lib. 7. vbi loquiturde duobus Toſtibus deponentibus ſe interfuiſſe nu- merationifacte,& de tertio, qui dixit, ſe non vidiße numeratio- nem. Ei hac regula eſt generalis ex qua doctores in diuexſ locii alias Speciales conitituerunt, quales ſunt dua regulæ q́us
8 ſequuntur.
1.
TITSTII2V77
———

8 VII oque Mon-.
quan wam
.192. Lla
gir crediné/
fenne, Sff
conſ220 nun
¹ 1
DE TESTIBVS. 133
TESTIEVS duobur aſſerentibus aſſirmatiuam plus credi- rur, quam decem proponentibus negatiuam: vel, Teſtibus duo- bur aſſirmantibus magis creditur quam decem negantibut. jta rradit gl in l.diem proferre. S. ſi plures, in verbo conſonſerunt: ſf. de Arbitris Quo inloco ex pradicta regula colligit ea gloſraiſi vnus
teſtis dicat, fundum vel ren valere centum,& nonplus duo
autem alii teſtes dicant, eam rem valere ducenta ſtandum hoc ca
ſu eſſe teſtimonio duorum teſtium aſſirmantium. Quoddictum gl. ſequitur Facob. Butrigar. in tractatu teſtium,num. ¹a. verſ. item quæro ſi duo teſtes. Dec. conſ. 2. incip. procedendo breui- ter, nu. 13.& conſ. 6 32 incip. procedendo breuiter, num. 3. Iaſ. conſ.&r. num. 27. 24. Vbi additio Franciſci Becii multas alias allegationes habet, quas videre poteris.& eod. in loco Jaſtradit aliquasdeclaratione⸗ ad pradiictam gloſſim, quam ipſé ibi ordi- nariam appellat AddeBouium deſtatutaria praſcriptione, gl. 27. nu. 3. vbi additur vna declaratio.& dedi ego in veiſiculis proximiè ſequentibus ampliationes& Limitationes, ad hanc
concluhionem.
Ma6IScreditur duobus teſtibus aſfrmatibus, quam ſex- centis aut mille negantibus, velſe neſcire reſpondentibus, ſecun- dum gl. ordinariã, quæ cõmuniterſolet ad hoc allegari inl. Diem proferre. Sſi plures. f*de recept. Arbitr. Bart! ibi n.. Bald. ante jme, verſ.x. nos videmus,&c.& Angel. ibinl. eredes palã, in princ ff. De teſtam. de quo etiaã per Faſa in Rubric ſf. de iureiu. n. 6.& per eundẽ in l. vt vim, n. 6 fj. Deiuitit.& iure, in conſ. 2 2:
incip. videturprima conſideratione, 6;'. n. 12. lib. 3. 5 conſ. ¹37.2. 2. lib. T. Soc. in reg. Fo4£. incip: teti vni affirmuti.(urtius intra-
ctat, teſtii concl. 2. nu. S.& g.& concluſ. 25.& 26. in quibus lo-
cus traduntur declarationes ſeu limitationesad pradictã conclu- fionẽ. Hippol de Mauſ.tradens quoque limitationes in ſing. ſuo Jrrinc. abſolutio. Hoc idempraſtat Hartmannus Hartmanni lib. ipracticarum forenſ.tit. de Teſiib. Deciſ26. inſme,pag. C2.& tradit remiſsiue limitationes Donatus à Fina lib. Z. concluſioni, verbo teitis ſub titnumero teſtii, fol mihi330. verſ. Teſtih. duo- bus,&c. tradit latiſtime ci alius allegationib. Cabriel. in cõmu- nuburs opin lib. de Téſtib. cõcl. 2. n.*cũſeq. S&; nouiſrime Foſeph. n KR 3
——
——
—
1½
—-——— —

34 TRACTATV S
Maſcardus De probat. concl o. num.² ci ſeqq. vhi ponit præ- dictam concluſionem cum Vna ampliatione& ſeæx limitationi- bus, vbi videas. Cõ ponitur hac regula in hüſtoria dMartino
nerra. Qua autéſit prædicte huius regulæ vulgatibimæ ratio,
fradit foan. C oraſ.in Hiitoria de Martino Guerra, additione S. pag. 2.&. ſoq.& dicit ex Arißtotele, hanc éſſe cauſam, quia ᷑ meliur& certius aliquid nouit, qui, quod agitur aſſirmando nouit, quam qui negado. videas eum ibi declarantem per excpla.
AuLEIATV Rprædicta regula generalis primo, St proce- dat, etiamſi teſtes negantes ſſent plures numero,pen ea, qus Ro- land.à Valle ad hoc allegat conſ. 9a num. 2. lib. a. Horatius Lis- cius inter conilia criminalia conſ ⁰&. incip:in cauſa Petri, So'c. num. 6. contrarium ſentit Bello. conſs. num. 1*.
b/ rTEA ſecundo ampliatur procedere, etiamſi negantes ſeu negatiuam deponentes eſgent digniores, Vtputa clerici,& af- frrmante⸗ ſeuaſſirmatiuam deponentes ſſent laici. Nam C&tuc
magis créditur aſſrmantibus quam negantibus. Qusæ amplia- tio videtur probari perpulchramwl.in c. clerici Si. diſtinct. quæ ta- men gl. videturloquide NMégatiua coardtata, ſecundum Iaſ. in l.vt vimnum. 6 ſf. De iuſt.& iure.& dixi j. in verſic. Tertio li= mitatur,&c. Approbatur tamen hec ampliatio per Faſein conſ. 252.& conſ. 3. num. I2. lib 3. E runſius in conſ. 127. num. 21 lib. 3. Roland. à Valle d. conſ. 93. num. 2. 3. gabrielius inſui com. opin. lib. ide Teitib. concl. æ. num. 1. verſic. amplia etiam, &xc ſequitur foſephus Maſcardus Dapro bation. concluſio. 70.
num. a. vol..
7T22½27 10

Tprimo,dimn per ea,quu 4. Horatm!l auſa Vetn
12.
etiamß mm gra clerici, g. NNan 0 f 9 27 Anhl 2 Alſtunct hun
Tartl
DETESIIB V S. 135
Tsrrroampliatur regula predicta, vr habeatlocum et-
tiamhiteſtium deponentin aſirmatiue& negatiue eſſet bar nu- merus, idqt in eo ca iſu, quado aliqui teſler de minorièaliqui de ma- iori fumma deponerent. Tunc enimſitestes Vtriuſq́; partis non o- ſtendant aſfectionẽ animiſui, loch habebit regula pradicta, vt ſci- licet maxis credatur afirmantibus quã negatibus, ſecundi Bald. inl.2. n. 29. C. de reſcind. vend.& voluit hoc ipſum Banthol. Soc. in reg. Fog. incip. teſti vni affirmanti,& c. verſ. Tértio fallit, ibi,
kitamen paritas deponentium,&'.
Iam ſupradicta regula generalis
Liar TraTy primo, vtnon procedat quando negantes dicerent veriſimiliora, ſecundu Bald. in l. diem proferre. S. ſiplu- res, in I. Æ& ſecunda lectura ſf. De arbitr. quodetiam voluit eAAl- ciatus conſ. ³3 6. ſecundum editioné Baſilienſem. inc. Teſtb diſ-
cordantibus num. 2.& ſecundum editionem Uenetam, reſponſo
7o lib. Gö fol. 3 2. col.. idem Vvoluit Soci. fun. in conſ.§&.. n. 13. . lib. 2.& facit ad hoc pulchrum dict Ang in. conitit. di-
gefſtorum. Quod refert Corſetusſing ſuo in verbo teſtis 9. incip.
duo teſtes clerici deponunt, num. 3. ibi, contrarium dicit Ye vern, E c. Nellus de S. Cem. in tractat. teftium, num. 200. inſine, Dec. conſ. Ja πincip. Procedendo breuitermum. 13. veniculo,& quia tale⸗ pro communi,&c. Horatius Lucius inter conſilia crimina- lia conſ. ⁶. incip. in cauſa Detri, num. 19.& 20. lib.. Jlli aut dicuntur deponere Veriſunilio ra, qui dicunt conſonantia iuri cõ- muni, vt eleganter voluit fnnoc. mc. auditis ſub num. 7. venſic-
7 inc colligunt,&c. de praſcript. quem refert& ſequitur f elin
in c. in noſtramnum. 3..de Téitibus. Cabrielius allegans alia lib.
. commun concluſ.tit. de Toſtib. concl. 3. numN. 29.
10
15

11
33
14
136 TRACIAI V S
FEcVNDoO nonprocedit, quando tetes meliores& graui- ores&ſſent pro negatiua, maximeè HRiglant pro reo aduerſus actorẽ. Alciatus in prædicto reſponfo 2 36 num. 2. allegansad hoc Bar- tolum inl.diem proferre. Sfiplures fde arbitr.& Baldus in c.
cum&cclqfia.. De cauſa poſ.&æ proprieta. facit quod Corſetus tradit inſing. fuo, verbo teitis ꝗ. incip. duo teſtes clerici deponunt, &q'c. in princ. oratius Lucius inter conſilia criminalia, conſil 16 S. incip. in cauſa Petrienum. Ij. lib.I.
TE RTIolimitatur predicta regula generalis, vt procedat tantum in Negatina credulitatis& purgationus, quæ non est co- arctata loco& tempore. quia talis Negatiua non cadit ſub ſen-
ſum teſtis, per ea, quæ ad hocallegat Joſephus Maſcardus De probatio concl. 7o-num. J. NNon autem habet locum intali NWer gatiua, quæ et coarctata loco&& tempore,&ſic in ea, quæ cadlit in ſenſum teſtis, ſuiquenaturaprobari poteſt. Hanc limitationẽ poit Abb.& alios tradit(brſet. inſmmgan verbo teſtis 9. incip. duo teſtes clerici,&c. num. T. ante quos hoc ægregie, ac Valde nota- biliterdocuit Dyn.in l errores, C. de errore aduocat. vbi ponit ex- emplum,& inſuper addit hanc generalem doctrinam, quod vbi- cunq; ſit tanta coarçtatio loci&ᷓ téporis, queæ veriſſimiliter cadat innotitiam& ſcientiam teitis, tunc propoltum Negatiuum di- recte probari poſsit. Ratio esl, Quia, cum teflis probare debeat id quod ex ſuo viſu&ꝙ auditu ſcit. l.teſtium, C. de Testibus.& Ne- gatiua ista ſit talis, quæ per coarctationem loci&ꝙ temporls itaſit determinata, vt perproprium viſum& auditum ſciri poſsit, ne- gari non poteit, eam quoque probari poſſe, ſecundum Cyn. loco praalleg. Quod& Salic. voluit inl. z.((Dereſcind. vend. col. 14. ver ſed nunc quaro,&c. Huic quoque limitationi ſubſcripſere multi alii, vt Alex. in conſ. iio. incip. viſis acutiſsimis num. j. lib. I.(urt. in tract teſtium concl. 2.& concl. 26, in princ. Jaſin Ru- brica ff. Deiureiur num. J. Ginl. vt vim num. 6 F. Deiuſt.& iure,& in conſ.&. num. 24. lib. 3. vbi dicit, pradictam regulam generalemprocedere quando teſtes negatiniſimpliciter dicerent,
ſêene-

rald, vrnn nus, qus nunj non caditu Maſcandul locumintal. ſic mnea, quun Hanc limiu oteftus.nnj ie, ac vallen ocat. vli pun rinam, Quii erſmiliu 1 2 Negauua oharedte Tein bu g 121 rempond um fiur g
HPETESTIBV 5, ſé neſcire h. e. quando ſimpliciter deponerent ſuper negatina qua improbabilis eſt, quemadmodum in hac ipſa materia locutus eſt Decius in loco iam allegato. ſecus autemn ſi negatinaã ſuam coar- ctarent loco& tempore, Decius idem volens in cfmn. X. de appel-
latio. Felin. in c. Qin noſtra, De teſtibur. Maria. Jocin. Iun. in coſ.
12. num. 22.1lib. 2. Roland. à Ualle in conſ.9z. num.. lib 3. Bello. conſ.7. num. I2. verſ⸗ſecunda procedit,&&c. Toanes Coraſius in
hißoria de Martino Cuerra, in. additione, pag. 20 bi ait
ſupra dictam regulam generalem procedere, ſiteltes negationem quandã va gam& incertam teſtarentur, ſecus vero eſſé, ſi certus locorum, temporum& perſonarum circumſtantiis eã defmirent: quiæ ad hunc modum coarctatam negatiuã, facile probari poſee, Fidemque eorum, quiſuper eadeponunt, non ebe leuiorem, quam afhrmantiuam, videasipſum declarantem per exemplum. Ultra prædictos, limitationemſupra pquůtam quoque ſequutur Cabrie- lius lib. comm. concl. Deteitib. concl. 7. num. 2. Etnouißimè Io-
ſeph. Maſcard. Deprobat. concl. ο. num.. 6.&õ. vol.¹. OM n. S. vbi rmiißind indicat, Quo pacto negatiua coarctetur loco&'té- pore, remittens lectorem ad Neuiza, in conſ. 2Q⁵ů. nu. I. dequo videre quoque poteris Hercul. De probatione negatiuæ nu. 261. vſque ad num. 267. bi per plura tradit, neceſſe eſſe, quod teſtes coarctent non ſolum loch Gtempus, ſed etiam totum locum& totum tempus, videas ibi cumaliis declarationibus ad hanc ma- teriam vtilibus.
QnATAßtlimitatio, Quando dicitur, magis credi duo- bus veltribur affirmantibus, quam mille negantibus. verum eſt, quandoſimpliciter negarent factum, ſecus veroſietiamcumne- gatione aßererent aliquidaliud, quod eßet loco afuürmatiuæ,& ſic cum probatione negariuæ oniuncta&&et aſumatina. exempli tradit Daulur de(aftro in teſtibur nõ ſolum negantibus aphel- lationem&;e factam, ſed etiamſimul aſſerentibus abſentiam, hoc esꝰ, dicentibus quod appellantes non potuiſſent venire ad locum E&'tempus articulatum, quin eos widiſſent,&c. in conſ. 9 incip. pDhiuo. quod iita eſſet,&c. num. 2. lib.;¹. Idé inſimili voluit Axnct. deciſ. Æoo. num. 9. Vbiſcribit, validam eſe probationem teſlium,
15
16

17
18
29
133
TRACTATV S
deponentium, ſuper negatiua coarctata loco& tempore,& ha- bente in ſé affrmatiuã exproßam. Ailud exemplum ponit Abb- inc.(um Eccleſia Jutrina,n. 24 Decauſa pœß. S; propriet. vi- delicet, ſitestirſic deponat: Dico Martinum nõpoſſediſſeper 30.
annos, quia per hoctempus vidi empronium poſſidere. quod&
Alict. refert in3 2. Deciſcnum. 9 pro quo Abbas& A-flictus in in locir pradictis allegãt Baldum inc. ſiquis per triginta, ſub nu.2. verſoſed quid econtra, ſidefendo fuerit contro. inter dom.&æ a- gnatos vaſalii, bi dicit, teſtem deponentẽ negatiuam in vno,& aſimatiuam in altero,probare, Veluciſi dicat, Detrum poſſidere, non eMartinum. Quod dictum quoque refert pro valde nota- bili Curtiur in tract. teſtin concl.2+ I'um. ⁊⁷D Caterum hanc li- mitationẽ ponit quoque gabrielius lib. ⁊comm concluſ. De Toſti- bur concl. a. num. 6. bi multa pro eius confrmatione cumulat.
ſequitur quoque nouiſsimè oſepbu eM aſcardus. Deprobat.
concl. 7ο num. 9. vol...
QyIX T ofalit, quando negantes deponerent de peritiaſzs artis, vt refert Corſet inſimg. ſuts, verbo Teflis, 9. incip. Dno te- ſtes clerici,&c. num.&. in jmme, Cabrielius lib. I. tit. De Teſtibus, concl. 2. num. I2+Æ.· elſi Teſtes deponentes ſuper aſfirmatiua,&st imperiti, deponentes negatiuam eſsent periti, vt tra dlit 6 urr- us in tracta. de Teſub. concl.⁊6 circaprincip. Vve J. ſecundo fallit, ec.& paulo pot in verſraddo negatiuam probari,& c. pulchre Hartmannus Hartmannilib. practicarum forenſ. tit. de Teſta. deciſ. 26. ad ſinempag. 6 2. Vhi dicit quod in his, quæ conſiitunt in artis poritia, de quibus quis adbibetur quandoque ad iudicandu, vt medict& obſietrices, tantum credatur negantibus, quantum
aſfirmantibur. Mellus de S. Gemin intractat. tegtium nu. 20.
Et ante hos Socin. reg. Jos. incip. Teſti vni aſhrmäti, verſ.ſecum- do fallit, æ;c. conſ.æ inter conſilia Matrimncip. In hac mate- ria litenum. 44. inprincip lib. i.
F XT o fallit incauſis criminalib. in quilus tätum creditur 3 duobs

Niginta Ju 1 iuter dom. 4 uamin 5 Detrum Daſih tpro valden Caterumhan conclu.Den matrone cumul mdus. Deyni
erent depeni lu, h.incy D' rf. De T rafbrmatuu n t tralt ven ſecuni voban, Cen drenſtucd’ 1 1, qus Con ſi
DETIESIIBVS. 139
guohus neg antibus, quã aliis aſfirmantiburs, vt conſuluit Ma-
tua in conſ aυenum. 22.& conſ. 23 6· nu. 3’. lib. Iimo in hucau-
ſis, blus creditur negantibus quam aſimantibus ſecundum Bald
inl data opera, num. 2. C.de hus qui accuſa. non poſſunt, per gl. notab. in c. clerictin gl.. diſtinct. Cf. Roman. in conſ. 2 2³ 1. incip.
Spectabiles domini, num.. Curt. in tract. de teſtib. concl. 26. verſ.
Tortio fallit,&c. Sarayna in add. ad Mattheſil ſingulare 37.7. I pag. mihi 2ut. Iaſ. in rubrican. ꝗ f. de ꝛureiur Oinl. vt vim, num. ⁷. ſf. deiuſtit.& iure:& conſ. 16,7. num.¹7. lib. 2. ipp. de Manſſing. ærincip abſolutio, num. 2. qui multas alias auctori- tates ad hoc allegat. Cabrielius lib. i. tit de Teitib. concl. a. num. 9.flib. I. Roland. a Valle conſ. 9z. num. 9. lib.iI. Horatius Lucius, inter conſilia crimin. conſ. ¹6&. incip. In cauſa Tetri num. 29. lib. Ioſephus Maſcardus Oe probat. concl. o. num. 10.& 11. Vol. ¹
FsTrAtolimitatur concluſio ſupradicta, vt tune demaã habeat locum, quando ahirmatiua illa, de qua Teste] deponunt, oſet plené probata. Secus autem, ſi ea plene probata non eſſet, quo caſu admittutur probationes ſuper negatiua,& maior ills
Fides habetur, vttradit I aſ.inconſ. Sr†½. 30. verſ. Tertio dicitur, Sa fob. 3 refert& ſequitur Cabriel lib. comm. concl ſub tit. De tib. concl. a num.’ 2.& foſephur. aſcard. De probatio.
concl. zo. num. 2. Vol I.
OcTAr olimitatur, quando teſtes negãtes reddant cau- ſarn ſus depoſitionis, agfürmantes vero non reddant cauſam, certu eft n. magus credi paucis testib. cauſam reddentibus. quã mul- tir nõreddentibus, fecundum Balq. in l.presbyteri ſabn 1a. verſ. item testes ontrarij, post Iacob B utrig. C. de E piſ.& cler. 4 ur- tlusin’T act. testium concl. 26. verſ. Quarto fallit,& c. Cabrie- lius allegans alia lib.i comm concltit. De Taæstibus, concl. J. nu. Jg. Verſ. a. infe tur.&ε. Dixi quoque j in 2 parte principali, ſub loco, teites praferuntur ratione cauſe allegatæ. 4..
20
25

24
2
22
140 TRACTAIV SS
Noxonon procedit pradicta regula, ſitestes æogantes de- ponerent deeare, quæ potest cadere inſenſum, vthidiceretur, ifta res non valet decem,& aliqui dicant, quod ſic: Stabitur maiori numero tectium: S& ſi par est numerus, praualebit eitimonium illorü, qui deponunt de minori,ſiue negatiua. Ita tradit Bouius de ſtatutar, praſcriptione gl. ⁊ I num. ¹13.
DEos olimitatur, vt non procedat, quando pro negati- na concurrit præſumptio iuri, vt ſcribit B ald in l. ſiquis diutur- no,col. I. Verſ. extra quæro, ſf ſiſeruit. Vendice. Vbivoluit teſles a-
firuentes negatiuam quæ habeat proſe praſumptionem iuris, non
Iſſe ſuſpectos. Hanc linutationem ponit quoque Ioſepbus Ma- ſcad. De probat:onibus concluſ. 7o. num 13. Vol. I. allegans Bald. quoque in cſidiligenti, Deteitib. quẽ egonon inuenio,& eſt alle- gatio mendoſa, allegat etiam(urt. Sen. in conſ.a. num. 3.
Dx DECTAM Olimita, quando vnicus tanti toftis pro aſ- matiua depoſuiſſet, duo autem pro negatiua depoſuißent. Hoc n. caſu non ma gas creditur vni testi aſrmanti quam duobus negã- ribus, imo magus tunc eſtcredendum negantibus, vt voluit Salic. in l. z. col. antepen. in fine, C. de reſcind. vendit.& tradit Gabriel. lib. ⁊comin. conclu.tit. De Teſtibus concluſ. a. num. 13.
Dltimo limitatur ſecundum Ioſephum eʒMa ſcard. De pro- bationib. concluſione Vornum. I2. vol. I. vt non procedat in nega- tiua
4
2 2

uandpyro 1 nl.ſquud vlbidoluit tn
aptionemiu
40 gſephum 1 3l. I. Aleganll
8 inuenio, eo
24. num.j.
inti tchi Mn- lepoſuèlent 7' 46*ʃ 4— 1 quam duolul 1— u, VUl volul
,Q tralin 1
. I..
4*
DEI TESTIBVS vn tina vniuerſali, que potentior ſit quam affrmatiua Quia tunc negatina magis negat, quam acümatina aſumetrall cgat ad Hoc Odtauiaum(acheranum, deciſ. Ioo. num. 2 2. per text in l.hoc genus, exibi gl,ffide condit.&demontrat.& V'aulus de Ca- itro in conſ. IMo. Viſopuncto contraſcripto, col. Vlt. ibn ſedifta Bulla continet diſpeſitionem negatiuam,&æ'c.lib. ¹
Dyo teſtes deponentes ſuper aſirmatiua confarmi iuri cõ- muni, praferuntur centum testibus deponentibſuper negatiua, quæ non eit conformuiuri, Curtius in tractat teftiũ concluſ. 2„⁷. num. 2⁷ 9. Reliqua vide j parte 2. principaluin loco Teſles prafe- runtur ratione aſurmationu.
1
TESTISprimo vnum aſirmans cum iuramento ſecunda vero Vice, fimiliter iurata, id negans, periurus redditur, Burſat.
cmmunem dicens, con 3 2. incip. viſo ſerioſo proceſu, nu. 2.11b.=1.
TZTESTES Aoponentes afirmatiud de mala mente a- licuiur, Videntur potius iudicare quam deponere ideoque hotctunt reprobari tanquamò ſuſpecki, I oſephus Maſcardus 54. 3
26
27
28

142 TRACTATV S
De probat. concl. oπν: num. 2. vol. z.& dixi ego j in loco, Te- ſtis mentem malam deponens.
TESTI1SAGNAIIONEM D E·
ponens vel probans.
1 AsoNATLOnon h batur per teſtes ſins exprchione gradus deponentes, nec ſuſicit hoc caſu probare quaſ poſſchionem conſan- guinitatis vel agnationis cum hoc poſſoßoriũ in alus quã patre& eœ filio, viro& vxore,& ſecundum quoſdam etiam inter fra- tres non reperiatur iure proditum.&t eſt ratio, quia conſangui- nitas vel agnatio non cadit in ſenſum Taitis, ſed conſitit in iure, ita tradit Anchara. in conſ. ncip pro clariori deceſione, num. Z. motus diſpoſitione C. licèt ex quadam, ibi, ab vtroque late- re ſingulos gradus clara computatione diſtinguant, c. De Teæiti- bur. Ancharanum ſêquitur Dec. in conſ22. incipin cauſa, quæ Alexandriæ agitatur,&c. nu. 7. Eamque opinionem ſequuntur multi alii, quos in ma gna copia allegat Tiraquellus de retractu Lignagier S. I. gl. 6, per totam, vbi omninõ vide. Et nouiſimè Ioſepbus Maſcardus ſic voluit, De probationibus concluſ.7 3./. J.& 6. vbi ex hoc infert, neque per quaſi poſſoionem, neque per tractatummeque per nominationẽ neque per ſolam famam pro- bari poſſe agnationẽ per testes, cum ex iſtis argumentir non poſlit oftẽédi, quo graduſint comuncti, quodtamen requiritur dt pulchre oftédit Decius in prealleg. conſ 322. n. 12. verſonon obatat quod ſuiat probaripoſſokionem,&c.&; copiosè Iaſon. in conſ. Cn. I. 2. lib. I. Contrarium tamen voluerunt, Raph.(uma.& Alex.inl. s poteil, bi Alex. nu. Iy. verſqſediuxta pradicta dubitat Ra- pba. ff. De acquir. hered. quibus tamen reſpondet Decius ind. conſ. 22 ſub nu. u3. Verſ. vltimo non obitat dictum(umani,&c. ermque Decurefutationem ſimpliciter refert& ſequitur Ioſe- ſébhus Maſcardus in d. concluſ. 7ů3. num. J. Ceterum contrariã lanc opinionem ſecutus quoque eſt Franciſcus Burſatus in conſ. 29S. n. IJ. Venſ.necifti actores co gebantur,&c. vbi in ſpecie cõ=
ſuluit

Ilochd 8 ¹ uan
kM DL
pnhione gu Ifuonem con alus quã pam m ettam ma quia onſan d conſctunn ridecſionem ab dtroquel ant, x. De A ncip in cauſti monem ſequm nellus dt rin vide. Et nuul ubus concuiſ- Konem, nequ- olam faman umentit non-
1 3 qunttunr vtM-
, on 27 Alr
Adus dubid „Deuul
bent ſe eſse in taltgradu, vel proximiores, ſed ſuficere vocatis a- gnatis ad ideicommiſsum, probare, ſo eſse de familia, ac agnatos
D FETESTIBVS 143 ſuluitin materia fideicommiſi,non neceſie eſse, vt actores pro-
Mdeicommittentis, absque eo quod proximitas vel gradus ali-
quis dedlucatur, allegat ad hoc Alex. ind.leg. is poteſt, ſf. De ac- quir. hered. cum multis aliis authoritatibus, quas ibi videre poteru.
——
—
1ESIISAGNAITV S., C O. gnatus vel De genere.
—
—
Q Ieſt de agnatione gentili, non dicitur teſtit integer: A- 2
lexand con]. ¹³. incipien. in cauſa& lite inter dominos, Oc. num. J. lib. z.
8
3
———
A 6 NATVS pro agnato, velco gnatus pro cognato nonad- 2 mittitur adtestcandum,l. leg. fulia 3. ff. de Teitib. quam re- gulamſic ponit( ampeg.in tracta. teſtium, regula. vbi refert Albericumde Naletis tenere contrarium,& dicentem opinio- nem contrariam ee communem, õ quidem ea eft Alberici ſen- tentia in tracta. de Teſtib. parte 1.c. 1. Verſ dicto defratre er' 2 r.cum multu ſequentibus. Addit tamen Campeg. A pradi-
ctamregulam ſex limitationes, quas lector videre poterit.

7
44 TRACTAITV S
OMNES de genere repelluntur d teſtificando. Campeg. in
tracta. De Testib. reg.. inſine vbi ipſe addit, eosintelligi ſſe de genere, qui dolore&iniuria ilius afniciuntur& triſtantur, ſub- ꝛugens, etiam filium naturalemhac ratione dici qe de genere.
A xNagnatus cogatur testifcari contra agnatum, vel pro eo. vide infra in loco, Testes coguntur affmnes, agnati, coniuncii,
cognati&conſanguinei.
AsoNATVS vel cognatus vltra quartum gradi, admit- titur tam in cauſa ciuili quam griminali ad teſtimoni um dicen- dum pro agnato, vel cognato. Secus aut, ſiquis eſſet agn atus Vel cognatus infra quartu gradum, Campegin tracta. Teſtium, reg. 7. verſ.prima opinio fallit,&c.& voluit hocipſum Baldus inl parentes, col.2, ub nu. Eæante finẽ ibi. Idem ei in omnibus tranſ- uerſalibus vſque ad quartum gradum. C. De Teſtib. quam Bal- diopinionem refert quoque Slbericus de Maletus intractat. Te- ſtium parte I. cap.. na. J3 dubitans tamen de ca, quia addit non haberi ſpecialem probationem de hoc quod cõͤſanguineus admit- tatur vſque ad certum gradum, vel non admittatur.
De alius declarationibus huiu materis, quatenus agnatus velcognatus poſit eſe testis tam in ciuilibus quam griminalilus cauſis, vide A lbericum de Maletus in tracta Testin, parte I. cap. Ldâ num 2Q7! vſquead num. S. Cuius doctrinam per concluſio- nea reaßumit(ampeg. in tracta. Tetium,in d. reg.. per totam.
TLzsTES quiſunt de agnatione producẽtis, vidẽtur in cau- ſa propria teſtiſcari, per ea qua pulchrè congerit Thom. Cram. conſ.5. n. 6. cum ſeq. quẽ refert& ſequitur DPaul Merenda
inter conſ. criminalia, conſ.§ S. incipien. Spiritus Fanctus, c. 1 nuim.
———
7

aenatum uny Aghati, conun
um graliab ſtimoniumdui 4 qſet agnall acka. Teſtium uſam Zall in omnibun Tetibqunn ſeruintralul leea, quia add- ſan gumeus nittatur. n uatenuudh qudm runn Tastipeni gruamyer, m
74,771 4
DE TESTIBV S. r45
num. 75.lib... Hinc eſt quodteſti qui eſt de agnatione of- fenſonon eſt credendum contra offendentem: Quia cenſctur te- hiis in cauſa propria, cum iniuria facta vni de agnatione, omni- bur facta cenſeatur, Roland à Talle conſ.:ꝛ æ. num. 4 J. lib. I.
7
IESIIS4AGRIMENSORK.
/
TzsTIS deponens de iugere terre,& dicens, ſe ſcire quia q
agrimenſor, probat, vti bonam ſcientiæ ſuæ cauſam reddens. vt
ſéribit(orn. conſ.3 37. incip. an dictum laudum,&cnum. 3. cir- ca ſimem, verſ proximus preæcedensteitis,& c. lib. 1.
T2* TIs Agrimenſor etiamſolus& vnicus probat, vt Bal- dus tradit in c. ſuper eo, ſub num z. Verſ.oppono quod vnus te- ſtis,&c. extra De Teitibut.
TESTIS ALCHIMIS T A.
A 2 AIMISTA poreit repelli à teſtimonio, vt tradit Det. de Moncada dicens hoc ſé notandumò, in addit. ad Crot. in
tracta eſtium parte æ in vltima additione ſub literis&4. verſ.
poſſt etiam nõ immerito dubitari,& c. vbi adducit rationes du-
bitandi,& addit declarationemad prædictam concluſionem.
— T
8
—
—
———
—
.
—————— . 8

146 TRACTAT VS TIES TLIS AI. I ERNATIVE
depo nens.
Tes TIsalrernatiue deponensnon probat. l.bi autem non apparet. 7.. qui illud aut illud, f. De verb obliga. Alex. conſ. S. incip. in cauſa& lite inter Prouidum num. ⁊ lib. 2. Roland. aà Ualle conſ. 3 5. nu. 23. lib. i.& ratio eſt, quia talis dopœſitio am- bigua etatque incerta,ideoque velut non concludens nihil pro- bat, Crotus conſ. 22. incip. viſo procqn cauſa vertentis, n. 10. lib. J.& J. dicetur in loco, teſtis ambiguum deponens.
TIEST IS alternatiue deponens pro bat, nec poteit dici va- rius, tunc, quando vtraq pars testiicationis alternatiuæ probat intention em producentis,per regulam, quam ex dictis Foannt Anuqd. colligit Domin. de S. Gemin. in c. col. vlt. verſenota benæ illud dictu,&c. Depactis. lib. 6. videlicet Quod probatio dubia, & quæ eſt verificabilis& cõcluſiua in quolibet intellectu quo ad intentum probantis, prodeit probanti, vt pro eo ſit ferenda ſenté- tia. Refert predictam concluſionem edlex. in l. Callus. J. feius qun filium ſub nu. 2. verſ.pro hoc bene facit,& c ſf. De liberu&e poſthu.& ex pradicta doctrina ſingulariter infert idem Alex. in l.interſtipulantem. Jhi Stichumnum. IJ. f. De verbo. obligat. ſi accuſo Titium, quodl occiderit Seium,& omnes teſtes, quos ad probandum produxi alternatiuè deponant, Titium occidiſſe eiu gladio, vel claua, talia ehmone ethi ideantur incerta& am- bigua, tamen optime probare hoc caſu, cum Vterquintellectus concludat homicidium comnibuamrefert& ſequitur Iaſönibid. dicens qeſgnandum ſub num. 3. verſ.adde quodſingulariterte- net,&;c.& Laſabidenum.. antefinem, vbi dicit, hoc ſe memo- ria dignum.& voluit hocidem Alex. conſ. 112. viſo proceſsu, n. I. ibi: niſi qualibet pars alternatiuæ,&c.lib S.
TZ15T15

nec poteit du alt ernatius n n ex dictis ju dlt 1 ver. n 7 uod probanu Et inrelleiun oeo ſttferenli inl. Cau,s gef. Dell n 1 idem 4 De verbo. I mnes tefles, itium ocail
41* 2ℳ’ li dun harg 1
DE TESIIBVS. 147
TESTISALLVVIONEM deponens.
ALzLrVyIoOprobatur per teſtes, fidicant, ſe vidiſse minuta- tim incrementum allatum,& alluuionem fuiſse additam à flu- mine perexigus. Ita tradidit Bartin tract. Tiberiadus, tit. de al- lnuione, verſ.per alluuionem, num.z.
Sed contrarium ſentit Bapt. AymN in ſuo eleganti tract. De alluuione, lib. I.c. 2. nu. 2. Verſ.mihi tamen,&c. Quo in loco re- iecta opinione Bart.& Bald. putat ipſe, teſtem deponentem ſu- per alluuione concludentiorem ration reddere hiinterrogatus de cauſa ſcictiæ dixerit, ſe ſcire, quia Vicinusſit, ꝗ& quotidie fortè a- griillius aucti cultura vacabat, vnde potuit ſæpe ſæpius animad- uertere,& videre paulatim augeri fundum. Præterea admonet ibidem A Umus, ne teftis dicat, ſe co gnouiſe, quanti quoquo mo- mentotemporiz adiiceretur: quoniam rerum natura nõ patitur, Momeénma temporumper corporeumo ſenſum pertipiiſecundum Jaſ in conſa26. num. 3. in fime lib. 2. deoque eo caſu tanquã Valde ſuſpectus nihil probaturus ſit, prædicta ſic retulit Foſephus
Maſcardus De probat. concl. Si. num. 1I. vol.I. vbi plura de hoc traduntur,
LIST1S5 ALTITVDINEM
deponens.
Az rire o alicuiug rei probatur per teſier, deponentes rem illam o&e decem brachia, quia viderint Seium eamita qi- metientem. Secur autem erit ſi deponerent, ſé decem brachia, quia eam inſpexerunt. am hoc caſu, cum cauſam debilem& imperfectam reddant, huiumodi altitudinem ee ſiede den.
dum Bart in tract. de Testilus nu n. D refert ſoſephus Ma- ſcardus De probationibur, concl. Ss. num.. 7.
72
7 .
4 * .
4 3
1
4

d⁸
148 TRACTATV S TESTIS ALVMNVS.
ALvn MNV S pro ſuo eæducatore teſtus eſſe non poteſt„arg. l. quia parentes, f ſolut. matr.& glin l. teſtis idoneus ff. de Teitib. & volnit Lanfranc. in tract. de Teitibus num. 6*. Verſtita dicit,
ag. b Luue deæ Malet. in eod. tractat. parte I.c. I. num 26. verſ. vl⸗ terius dubitatur de alio parent nutrimenti,pa g. mihn 36 G. ra-
tio eſt, Quia ille,qui alitur, maximè ſõlet educatorem ſuum reue-
reri, cultuq, quodam& honoré dignariso quod vices patr u: ſuſ= rinere videatur. Ita tradit Foſephus Maſcardur De pro bat. concl. 7. num. 12. vol. i. bi tamen addit, in hoc veyſari arbitriu iudicis ex qualitate cauſs& perfonarum, poſt Iacob. Mouell.
in reg. 216. num. 74.
† E STIS AMASIV S, Amaſia..
Au Asry S proſua amaſia non admittitur in teſtem, ſicut
nec econtra amaſia proſuo amaſio, vt notat Baldus in c. I. num. z. Verſic queæro nunquid, de Teſtibus,& ibid. Felin. idem Bald. in c. literu, num 3. eod. tit. de Testibus,&; Cyn in l.2.(de Teſtibus, vbi ait, amafios& maritos, quinimis ardent, magus ſolere expa- usſcere&timere minas amaſiarum& Vxorum, quam probatiſ= ſimorum virorum, vt refert Pet. deeMoncada in aad. ad Crot. in tractat. teſtium, parte æ. nu. 22 litera L. pag. mihi§ 27 gol. 1. Cynus tamenin d.l. z. in ſpecie nihil dicit deamaſuis, ſed tantum de maritis quibuſdam. Sed tu videas Derr. de Moncada, qui pra- ditzain ſenteentiam confrmat pulchrit argumentit. Ratio auté, cur amaſünon admittantur inteſtimonium, eſt, quia iiti ſuntli- bi inuicem coniuncti amicitia inboneſta&ẽ turpi, quæ reproba- turper sdicta. vide omnino Ioſepbum Maſcardum De proba- rio. concl. Cé. num- 17. 14. 19. 20. Vol. 1. alia poteſt aſsignari ra- 88 tio, quia
mibi ³ 2. biteftatur hanc qe communem opinionem,&

oft I acob. N
1V„,
niturintelten
DE TESTIBVS„ tio, quia amans in alio corpore vinit,& amati faciem in aꝛmmo ſuo inſculpit, vt conſtat exnotatis Tiraquelli, De legibus connu- bia. lege ls. num. 256& 2Q⁄⁷ refert] oſephus Maſcardus Depro- bat. concluſ. g. num. 3. vol..
Qvopamaſiu pro concubina:& econtra concubina pro fuo amaſioſeu concubitorenon poſeit eſse teſtis, etiam hæc ratio non incongrua redditur, inhoneſta videlicet amicitia quæ repel- litteſtem à teitimonio. Ad quod multa ad hoc cumulat Gabrie- lius lib. ommunium concluſtit. de Teſtibus, concluſ. II. num. 3.
venſ⸗ſecundo limita,&c.
TESTES AM BIGVVM VEI.
ambiguè deponens.
Adde infra Teſiis obſcurè deponens,& infra Toſti incertum deponens. tractat quoque de hoc foan. Maria Monticellus, de= Teitib pag. 244.
TES TIS, cuius dictum er ambiguum,& nimis generale, nihil probat. Cin preſentia, De probatio. Bald. conſ 94. inc. in nomlne omnipotentis Dei, ſubnum. II. verſcquartus teitus, lib. 2. Alex. conſel e incip. viſo proceſu cauſe matrimonialis,& c. n. I.lib. J. Matta coãſ. I⸗ F.n. T. lib.. Veſenbec: conſ. 20. n. 6. lib. I. vli
153
N K
—
—
1 7
— 4
—
————— ——

150 TRKRACTAIV S
dicit Teſtem ambiguè deponentem pro nullo eſſe. ¶Monticellus allegans alia inſuo repertoriode Teſtib pag. 2⁷9. col.i. Verſ.teſeus ambigue loquens.
TEs ris ambigus deponens nõprobat etiãin cauſa fauora- bili‚puta dotis, matrimonii, velſmili, vt probat Alex. conſ.. incip. viſo proceſu cauſs matrimonialis. num. I. Verſ. necdicatur. lib. y. vbi reſpondet ad opinionem Baldi, contrarium ſentientz intit. De pace Conſtantiæ, in verb. Die lunæ. nu. z. Refert e ſe-
nitur Alexandrum Decius conſ. 322. incip. in cauſa qus Ale- xandriæ, num. 6.& Troſper Paſeth. conſ. 20 S. num. 6. Monti- cellus de Teſtib pag. 24 9. col.. verſ. teſiis loquens ambiguè, e'c.
Ax dictum teiſtis ambiguè deponentis de Sticho,& non de- clarantis d‿ quo Sti cho int elligat, declarart debeat pro reo, vel proactore, tradit Bart. in! interſtipulantem. S ſi Stichum. nu. 6. f. De verbo. obligat. vbi vult, quodteite deponente de Sticho,& non dicente, de quo, inte rpretatiofiat contra producentem, Bar- tolum ibi ſcquuntur Alex. num. II. Iaſon. num. S. Alciat. num. S.
& cæteri ibidem. Proſper Paſéth.conſ. 20&. num. 3.&.
TESTIS depqOitio ambigua& obſcura redditur, per dictionẽ, Vel, vide Monticellum, in ſuo Reperrorio teſtium, ſub tit. impu- gnatur teitis, quia ambigue vel ohſcure reſpõdet, pag. mihi 229. col. I. Verſiteftis depoſitio.
1. PROZBA-
2

am canſa ean
bat A 3 4
lverſ necaun mrarnnum ſeun Knu. Refendg in cauſa quuu F. num. J. M iens ambin,
e Sucho, deleat pron ſ Ftichunn 7 nente de Stli producenton- „.F. Alciatm
num. 4
DE TISTIBV SS. 151
PaoOsA TToambigua, ſeudickumteéiti ambiguum debet interpretari contra prodacentem,& talus probatio non releuat c. in praſentia,& ibi gl. in verbo, dubium ‚ibi& eit argumentu quod werbumi telbis ambiguu,&'c. extra de probatio. Alex. in!
inter ſtipulantem, S ſi Stichumnum.Ij. f.de verbo. oblig. vbi i-
pſé hoc notabiliter limitat, vt nonprocedat hiprobatio ambigua I in quolibet intellectu concluſiua ad intentionem probantis, po- nensibi ad hoc exemplum.& traditidem Alex. conſ. i»2. incip.
viſõ proceſsu num. I.ibi, nili qualibet pars alternatiuæ,& c. lib. y.
De qua limitatione ego quoq; dixi 5. in lo eo, teftus alternatinè de- poneus,num. 2. 3. G ad predictam concluſionemp quod Videli- cet, dictum teſiir ambiguum interpretationem recipiat cõtra pro- ducentem multas allegationes zumulat Zaſius conſ. 3. inc. caſus talis et, nobilis quidam adoleſcensmnum. a. lib. 2. Alciat. in d. I. interſuipulantem, S. ſi Stichum, num. S. Vbi dicit, id regulariter verum he, vt ſcilicet tale dictum am biguun nihil probet.(e- phal. conſ. e. num. ¹14. lib. J. Ratio huius concluſionir eſt, quia intentio proponentis ſeu
producentis teſtes debet clarè, dilucide e explicite probari.
Quiautem ambigua veldubia habettefumonia, non clare dilucide atque explicite probat, ideo que illa ambigua téſtimonia contra producentemintelligenda ſunt, vt co lligitur ex dictu Ab- batis in c. cum clamor paulo ante ſimmem, extra de Taſtibus. Ettra- dit(orn. in conſ.o J.incip. Viſis atteſtationibus num.;z circa ſinẽ, lib. 3.&.conſ. 23 g incip. reperio,&æ'c. ſub num. j. lib. T.&æ predi- cta mlerpretatio contra producentem fit in dubio, vt habetur in Deeiſ. Rotæ 6 incip. Nota quod verbum dubium, Oc. ſub titulo de Testib. Eatteſtationibus, in antiquii.
D 3 cTy Mteſtium reſpectn temporiE ambiguum, non rele- uas Producentem.-NIXtta conſo o. incip:trita et,&oc.n. 9. lib. 1.
—
——
—
— —
—— ¹
——— — —
—

10
11
12
13
14
152 TRACTA T V S
„A poteitis requiritur ad declarandum dictum ſuum ambiguum,non gebet iterum iurare de veritate dicenda, vt de- cidit Bart. in l. herede⸗ palam, Sſi quid eſt,poſt num.. in fine, ffde telam.& Bald. per illum textumin AʒAuth. hoc Sacramentum, num. I.(de iureiur propter calumniamdando, idem Bald. in l. fi
num. ũ. infine, C.de Teitib. Alex. inl. qui hona. J. ſiquis ſuipula-
tus, num. 7 ſ. Dedamno infecto, vbi hanc rationem aſaignat. Quia declarare nõ eßide nouo testifcariiſed demftrarein- tentionem reiteſtiſcatæ. Neg etiam eru noceſſe hoc caſu, vt pars iterum citetur ad hHancdeclarationem videndam, vt Bald. addit rationemaſsignans in d. A uth. hocſacramentumnum. i.& poſt eum, Ioan. de Imolnum J. veiſ.item quod toſius poſrit. Æ Paul. de(aſtro num æ in d.I. heredes palam, S. ſquidpoi. Limitatur predicta doctrina, vt non procedat quando teſtis terumexaminaretur ad aliumfinem, quam ad declarandum di- dum ambiguum. Tunc enim iterum debet iurare, dato quod ſit examinandus ſuper eo,ſuper quod lias iuratus depoſuerat, ita no- rab. tradit Bald. in d U. num. 5. C. de Tæstib. quẽ refert& ſe- quitur Alex. in d. S.hiquis ſupulatus, num. J. ‚icens de hoc 6&ς exemplumin d.Im. C. de Teſtibus. Sidé Alex. in addit. ad Bart. in l. heredes palam,& ſi quid post,in addit. incip. quod non, Gi-
dem tenet Baldus,&c. ſf. De teſtam.
QvaAND dictum teſtis etambiguum, iudex, ſi ſibi videbi- tur, poteſi facere, vt teſtis declaret dictum ſuum, vt ſcribit Bart. inl ſi quis intentione ambiguanum- 2᷑᷑λmſꝛ⁊àꝛ⁊ Deindicius per allega- ta ibi per eum. Referunt Panor. paulo antefinem,& Felin. an- te num. õ in c. cum clamor, extra de Teſtibaus. Et tradit pulchrè
Dyndarus i ſuode Teftibus tractatuſeu Dialogo lib..c. F. nu..
Ap hoc vt teſtis poſsit repeti ad declarandum dictum ſium
amlbigunm, non requiritur, vt ambiguitas ſit talis, quæ nullo mo- do intel-

₰ 8 boc caſuan ꝛdam, dt alla ntum num.eg
4 hli doſii ℳ uid peſt.
ocedat quandi ad declaranln tunare, daton ad epoſueran b. qu refent . Aicens de m ex. in addit. u
ncip. quodnnn,
DE TERSTIBV. 55z
do inteliii poſit, vt quidam volunt, ſed ſufſicit quelibet ambigu-
itas:& ſic ad omnem ambiguitatem vel obſcuritatem declaran- dam testes requiri à iudice poſſunt, quamuis alias dioatur, tex- tum in ê. cum clamor, De testibus loqui de ea ambiguitate, quæ nullo modo intelligi poſit, vel nullam congruam interpretationẽ admuttatnon autem de ea, quæ vel hoc velalio modo poſait intel-
ligi. ita inditincte pradictam doctrinam intelligi debere Abbas
tradit post Hoſtienſ& Anto. de But. ind. c. cum clamor paulo ante finem, De Téstib. refert ibid. quoque Felin. ante num. 6.
ſequitur EÆgid. Boßintracta. Teitium num. 2 2. videa⸗ quoque
Ade hoc Tyndarum, dicentem pradictam opinionem H oſtienſds
eſſe communem, intracta. Tætium lib. I. cap. R. nu. 7. Ꝙ ₰ ag. mihi 291.
IESTIIS AMILCITIAM D L.
ponens, vel probans.
Dzmateriaad hunclocum pertinente, tractat foan. Ma- ria MMonticellus in ſuo aureo repertorio De Testibus, pa g. 372. De Tæſte veroamico tractatur infra loco ſequenti, Testis ami- cus: ſub quo loco, inueniuntur etia quædã, qua huic loco cõuenint.
T E duos Téſtes probari potes amicitiaficut ts inimici- tia, ſecundum Bald inl. errore, num. 3. Venſ. item amicitia& inimicitia,&c.(de Tæstam.
ETI A per muliere⸗ poteſt probari amicitia, t Balaus
Kcribit conſ. 2o.incip ſicut Vapient ſimie, circa principium lib.⁊.
12
1
———ÿ 8
——
8 8

TRACTAT V S TESTIS depontẽs, nullam eſſe interaliquos vel fuiſſe inimi- citiam,& ſic de amicitia teſtimonium dans, facit ſemiplena pro- bationem,&ſic magnam praſumptionem, etiam in criminalibus,
154
vr conſulit C epoll conſ.31. incip. ſuper homicidio, Cõ. col.2. n. aq.
veyſeſecundapreſumtio,&'c. adſinem, in conſilius criminalibug.
OQrAN Doteſtus teſtifcatur denimia õ profunda amici- tia vel inimicitia, non creditur einii abignet rationes illatiuas,
vel mouẽtes animos ſapientu. Ratio eſt, quia teſtir hoccaſuteſi-
momii reddit de paſcionib- animi,quaſuntinugililes e intangibi- les. MWſtigitur aſßignet rationẽ concludentẽ ex ſenſu, nõ habetur ei fides. Hac eſtdoctrina Baldi in l. Fola, ſub n.¹. verſoſed quando tale quid eſt probandu,&c. C. de Teitib. Quam doctrinã refert & ſequitur Felin. inc. cum cauſam, ſub n. I. col. 3. verſ. Mitam fallentiam ampliat,&c. extra de Testibus.
Srteftirdeponit ſuper amicitia vel in micitia,&; noninter- rogatus, non aſignat causã teſtimonii ſui, nibilominus Valet eius testimoniũ, quia percipitur modico diſcurſu peractus extrinſécos. Ita videtur ſentire(ard. in c. cn cauſam, De teitih. quẽ ibi ſubn. 7. col. 2. verſ.per hoc etiã dicit,&& c. Felin. refert, non tamenſim- pliciter approbans propter contra rii doctrina Baldi in l. Solã, C. De teſtib. S in veiſ.quando teſtu, æ'ο.m. allegata. putat tũ eoin loco Fel. dictu(ardinalis bene poſſe pro cedere, quado teſtis depo- neretde amicitia propria in alium, per textum in c. inquqſitionis, verſ.& an fides, ibi, nullas inimicitiari cauſas, De accuſationib.
AICITI4 probatur per teſtes, deponẽtes, inter tales eſſe idẽ velle, æ idé nolle, vt dicit Ang. in Auth. de Monach.„ cogi- tandum. refert cum aliis allegationibus Ioſephus Maſcard. De probationibus concluſ. Jy. num. I.& 2. vol.]1.
SFedid velle Eidnolle intelligi debet, in reb liciti& hone- ſtis, quiainter malos nõ eſtamicitia, vt inter latrones& frau- datores

Spr p unda am rationes ilanu teſtus hoc ralun bler g intun r ſenſ, u hal J. venſſea qun eam dochinanj 213. ven Gü
citia,&p nonun lmmur vali ractur extiin b rtil quẽni ert, non taml
Baldiil. 9
egata. pufati
quwdotellii 24. minc. inql
DE TESTILIBV S. 3 datores, ſed fraus, dolus&conſpiratio, vt ſcribit gloſle. allegãs⸗ Tullin, inl latæ. amisos ſf.de verb& rer ſig. Qtradit Naut in conſ. 29 S. n. T. lib. 2 ſequitur Ioſeph. Maſ.locos alleg. nu. Io.᷑ν11.
IISIIS AMICVW S.
Axj amicitia reddat teſtem inbabilem, tradit Alex. conſ. S4uncip. quoniam omne datum. n. I22. verſ.non obitat quod te- ſtus,&c. lib J. Ripa inladmonendi,n. 7 ſf. de iureiur. lat. jſimè Anto. Cabriel. tradens regulariter amici non prohiberi eſe te-
ſRté pro amico ſuo, cum limitationibus lib. I. communium concluſ. tit. de testibus, concluſione II. pagina ꝗ7.
.
Aau Icv snonadmittitur teſtis pro amico.( ampeg. ponẽ 5 hocpro regula& limitans ſ. modisintracta, deteitib. reg. il.& Faſeph. Maſcard. irades ad eam regulan ſeptem limitationez.
4
QvaAN Doamicitia ecttalis, quod corruptionem inducit, tunc repellit teſtem à teſtimonio. Ita cõmuniter dicunt DOD inc. quoties, Deteſtib vt teſtatur A lex. conſ. 7₰. incip. in cauſa& lite ſub.numero 3. librol.
eAat! cITIAinboneita repellit teſtem, ideoque nec amaſius p concubina mec concubina gpamaſio teſtimoniuũ ferre poßunt, Ca- briel. multa ad hoc cumulans lib, com. conel uſ. ſub. tit. de testib concluſ. Irnum. 3. venſiculoſecundo limita.
(
AutciTI4 debilitat fidem teſtis, ideoq; nõ in totũ repellit reft? 1. 3.in princ. ibi, velamicus ei ſat,&c. f.. de teftib. gl. ad hoc ꝓp- boſiu nota bilis in g cogitandum, in verbo testes, paulo ant ehiné, hn licet ta nquãâ a mico aliquãtulum minorfides habeaturin Au-
t h. de monach. Hocquoq; Cyn. voluit in leos C. De teſt. du aicit-
ſe7 1dzut, istua tamé teneas ꝙ cum amicus admittitur, nõ facit tantãà hidẽ,
ſccut alius, Onum refert& ſequitur Ioann. Andr. in addit. ad
4 Peun tit. De teſte g. ſub n. I. in additione inc. quoties, vide quod .. ¶„ 27

=156 TIRACTATV S ibi dixi,&&c.& dicit Matth. de AſHiict. in tit. quæ fuit prima cauſa beneficii amitt. c.§. porro ſidominum,n. 20. hanc eſſe verita- tem confrmatam per Aureum doctorem Alex. de mo. in conſ. 7§. incip. in cauſa& lite, n. 3.ſ1b.I. Bald quoque in conſ. C5. incip. quis melius, n. 2. lib. Kéribit, feruentem amicitiam debuli- tare fidem teſtis, addenstamen,circa hoc recurrendum eſſead ar- bitrium iudicis, dequo dicetur j. eod.loco in verſ.indicantis arbi- trio committitur,&æꝓꝶ. n. i. Lanfran. quoque intracta. tetium, ſub n.. verſiidemſecundum C yn. idem Vult dum dicit, amicu quantumcumque magna amicitia iunctum non repelli multum tamen de eius fide diminui.& quod magna amicitia fidem te- ſtir diminuat, tenet quoque f ul g0ſ. in conſ. Il. incip. E mph yteota. col.. infine, de qua re videas etiam Egid. Boß. in tracta. de te- ſtibus ſub. tit. de oppqiutionib. ontra testes, ſub n. 102. ibi,& com- muniter dicitur, pag. 792. Gabrielius quoque tradit lib. I. com- munium concluſcit. De teitibus, concl. 1I. n. 2. verſ. primo limita. Et nouibimè Ioſeph. Maſcard. Deprobat. concluſ. ꝗο. verſ. pri- mo limita,&rνος. n. 3. 3.&,. prædicta tamen concluſio de penitus non repellendo T este amico, declaratur, vt non procedat, quan- do amicitia eget talis, vt inter eos eſſet ide velle& nolle, tunc. n. penitus reijceretur ſecundum Nellum de&. 9 eminia. in tractat. tetium, parte.n. J. ibiquod eſt verum,& hanc declarationem ſéquitur atque confirmat ex alijs allegationibus 7 oſeph. Maſcard.
De pro bat. concluſ. S 6. n. 6. dicens eam ſe menti tenendanm.
AuTcITIAdiminuit fidem teſtis, vbi duo ſaltem produ- cuntur Tęſtes ſecus ſiplures pr oducuntur teſtes? quorum nume- ro vnus ſit amicus. Lam propter maiorẽ numerum teftin, rein- tegratur peiſöna amici, argumentol. ob carmen, g. fi ſf. de teflib. Alex. conſ. Æ 2. incip. Viſis& ponderatis, col. 6. num=. 33. vol. 2. idem putat eſſe Alctatus in caſu, vbi duotantum testes require- rentur& reciperentur tres amici, tunc. n. ex numero eos cbuale-
ſcere arbitratur inllata culpæ,§. amicosn. π de verbor ſgrife.
8. DOPTEE
2 li

verſaudiemnin le mna cka tehn ult dum dieta von repeliun tamicitis fla anch Enphjn B9. intracku! b 7. 102. tli,eyt ue tradit li.e- ven primon ncluſ 76. ue conclusſio denu non proceda I elle CTnole,m
eminia. in ni danc declarui au loſeph AI”
ſe mentiteneul
DFE TESTIBV S. 157 DXoε᷑TETmagnam amicitiam teftiintotum potehire- pellià teſtimonio, text. in l. 3. in principio ibi, vel amicun e¹ ſit, Sc. ff. Detesſtib. text. in!.lata,§. amicos, cum gl. bi in verbo ami- cos,ſf. De verborum& rer ſignif gl. in caccuſato res il. ibi, V non quilibet amicus,. q. y. Bart in l. admonendimmum 37ribi, vel multu amicus parti ff. deiureiur. Felin. late in c. quoties. De te- ſtib. n. 6 Jacob. DPbhilip. Port. conſ. 9 2. incip. viſo procohu, nu. 2 9. per allegata ibiper eu. Proſper Paſethur dicens hoc eſſe Fine ſcru- pulo in iiis amicis, ſocietate quada otioſa& non multi ægregia coniunctis poſt Alciatum ibi allegatum, conſ. 73. pro reſolutione n. 6. S& rurſus conſ. 7é nu.2.&. idem Taſetbus conſ. ziincip in cauſa magnifica, n. 2. Antõ. Weeineu ſen morée ad hoc alle- gans, libi. commi concluſſtit. de tettib. concluſ. i. n. 2. Verſ.tertio fallit,&ꝙc.& hoo communiter teneri ſeribunt eAlberic. de Ma- letis in tracta. teſtium, parte J. ſuperest, n. 17. A. ufrerius intra- cta. teſtiü,fub nu. 1o. verſ,amicitia.(rotus intractat teſtin, parte T.n. I93. Venſ. ſecundo fallit,&ꝙýc.& e.‿ gid. Boß. in tracta. dete- flib, ſubtit. De oppœſitionibus contra teites ſubinao⸗. pag. 92. vbi ſcribit ita communiter dicci, addens, ſi amicitia ſit parua, detrahi de fide teſtis. Quod autem dictum eit, amicitiam ma gnà repel- lere teftemaà testimonio, hanc rationem habere videtur. quia idé eperalur maxima amicitia, quod operatur coniunctioſanguinu,, ſecundu gloß. notabileminc. requiſchtiin verbo, nec oſt, Deteſtam. &(votu,qui hoc ex aliis confrmat conſas incip. praæſens con- Jultatio,n. 3 y.&e ſeq.lib 2.(haſe ſuper conſuet. Burgund. rubrica Jms! enſquarta eſppag mihi Jo. Adde pro confirmatione ea quæ Petr. de Moncada ad hoc colligit ad Crotum in tractat. Teftium, parte. num./ 95. Venſ. ſecundo faliit, ſub lit. RR pag.
wnihi 6 6 in verbo maxima.
AMIcvS quando ett multur amicus,& magna velim- moderata amicitia intercedat, an ſit repellendus, relinquitur ar- bitrio iudicis. Specul in titulo De Teſte ³, H. 1. Venficulo amicus.
M;
7
19

11
12.
88 TRACTATVS Donatus a Fina allegans alios lib. Æ. concluſ. verbo teftis, verſ. amicus fol. 310. vbi quoque remiltius indicat limitationes. STgid. Boß. ponens hocpro regula, vt videlicet relinquatur arbitrio iu-
dicis, vtrum tali teſti amico gredatur, in tractat. de teſtibus, ſub
rit.O oppqitionibus contra teſtes num. 102.103, pagina 7 92.
TprcANTISarbitrio committitur cognoſcere, qualus ſit amicitia inter teſtem& illum, pro quo produacitur,& hac rati- one intelligi poteſt, an repellendusſit teftisnec ne. Quo caſu con-
ſderabit iudex an leuisſit amicitia vel non, vt tradit AIlex. conſ. 7 Sncip. in cauſa& lite. ſub. n. 3. lib.. idemm tamen Alex. conſ.
F6. incip. quomiam omne datum, T. verſinon obitat, quodteſts, c. lib. 5. exſententia Baldi ibi relati, putat indicem arbritrari debere teſtem talem idoneum eſſe, nitalia ratioſit quam amici- tia, videas eum: quem etiam refert& ſequitur Crotus in conſ.
16 S. vifo&ꝙ diligenter, n. 23. lib. z. quibus addo Jalic inl eos C.
De teftib. qui vult indicem debere conſiderare qualitates perſo- narum es cauſcus amicitiæ, aniuftis legibus regaturmecne,& opinio Saliceti communus eit, vt teftatur Ægid. Boliintractat.
de teſtibus, tit. de oppqitionibus contra teſtes, ſub. num. 1⁶. pag.
792. videndus quoque eft de hoc arbitrio indicis, Alciat inl. la- ta culopæ ²23. S.amicos, num.!/ ff. de verboru& rer fignification. & Anton. G abriel. lib. i. cõmuniu concluſ. tit. Deteſtb. concluſ. I1. hum J. Verſ quarto lunita.
MNvLTVA amicus non eit integer teftis, nec omni ex- cebtione maior, dictum Bart. vt refert Petr. de Rauen ſing. 963 Vhide veritate illius. ſdem quoque ſentit Aretin. conſ Fr. cof.. & Socin. Iun-conſ.i2. incip. in occurréẽti n.¹I.lib. z. Wpaconſ. g.
incip. ex longolib.z. Aecretal. num. 12 verſitem erat& eſt ani-
cus intimus, fol. 25 col. 3. i dem Ripa conſ.3 incip. Viſis lib. x de- cretal num. 5. fol. 36. col. 3. Toan. Marian. Bucellimter con⸗
hlia Matrimonialia conſ. 7o. incip. in cauſa Moranzona,n. 16, lib.i. Cribi additio Zilleti multas allegationes ad hoc congregat.
TEA715

dniſter 2 ucitur, Ohan Cne. L can Irtradit Aler- tamen Alexn
7 7obit at,qunli indicem arlrt atioſit quann tur Crotus u 1do Salic ila re qualitatei n
Irecatur l,
d BoLinni 1
. ul num 2 Tcur,Alciat, Trer. ſgnſ
u. Dettftl. n
DE TESTIBVS. 159
ITEsS Trsmultum amicus parti non facit ſemiplenam pro- bationem. Ita Bart. tradit in! admonendi n. 37 f. de iureiur. quemibi laſon inrepet ſub num. I7 ε. G nu.⁷g ſequitur, tamq;
....„ 7 1 ſententiam multis aliorum teſtimoniis confirmat. docet hoc ide
Socin. Iun. conſ. i2. incip in occurrenti. n. II. lib. 2.& Bartolum ſe- quitur in hoc(rauetta in conſ. 241. n. Ʒ.& hoc eft contrarium eus, quæ ſupra dicta ſunt, in verſ. amicitia debilitat fdem.
Qnr ult repellere teſtem prætextu amicitie, debet probare amicitiam éſé magnã, cm parua& lenu amicitia nõ fuficiat, Natta conſ. g.. n. 13. lib. zalias probando ſimpliciter amicitiam, probaret æquiuoce. Sed æquiuoca probatio Intéerpretatur contra probantem c. in praſentia, de probatio. ita ſcribit Crotus in conſ. J6 incib. viſo& diligenter, n. 2 J. lib. 2. M pro hoc facit quodal- lægangamicitiã welinimicitiã aduerſu teflé, adiicere debet quali- tatem ciur&æ circumitantias, vtſic iudex rectè Statuere poßit, quatenus locum habere debeat exceptio„arg. l..9. praæterea, ff. de quæiſtio. Ninſing. inc. quoties, nu. 10. De teſtibus.
Flteitus inua depqtione dicat, ſe velle corpus ſui exponere pro dno ſuo ꝓquo productus oſt,&ſic maximã beneuolentia e amorẽ oſtendit erga ſun dominum, per hoc nonredditur inutile eius teftimonii: vt inſpecie fachi conſuluit Alex. con/ d. incip. quoniã omne dati, n. 2.& T. lib. J.& ſi. n. teſtis corpus velit exponere pro do ſuo, tamẽ nõ ſequitur, quod etiã animam pro eo velit exponere vel perdere, de cuius expoſitione& perditionetra- ctatur cum agitur de vero vel falſo teſtimonio perhibendo vt i-
bidem habetur copiqius.
FratE ETamicur non eit à testimonio repellendus, vr eſt textus expreſſu inl ſciendi otſfde ſuris ſecundi Bald in l. eos, 2. 1. De testib.&æ in conſ. Fo incip. videndu eit primo‚fubn.=¹. lib. 2 rcferte ſequitur Bald. Natt. in conſ. 92. n. 12½. ibi. Nam„+ mplex amicus,& c. lib. ridem Baldus hoc volnit in conſ. 2 ⁴dꝶ G. incip. ad euidentiam, infine, libri I. vbi ber textum in dicta leg.
13
14
15
16
17
15
G—
— —
—
—
—
.

82
252
21
160 1 TRACTAITV S
ſciendum dicit, nec etiam amicos eſſe repellendos à teſtimoni-„
ſed de textu ind. l ſciendum, vide Petrum de Rauen ſing. 953 multum amicus,&c.& adde j verſ. ſeq.& verſ. amicitia non
repellit,&c.& verſ ſequenti.
LEylsamicitia non conſideratur, necin aliquo derogatf- dei teſtium ſecundum Innoc. inc. inſinuante, de oſicio delegat. quẽ ita ad hocallegat Roman. in conſ. æ ꝛ0. incip. in ppoſita quæ- ſtione, num. 2.& Crotus in conſ. 16& incip. viſo& diligenter, n. 24.lib.2. St Romanum refert Natta inconſ.o. num. 13. lib.;
Autcysnon intoti repellitur à teſtimonio, ſed ei minus Fdei adhibetur. Quod eſt verum, niſi inter eos qet tanta amici- tia, quod in eisſu vnum velle,&etiam vnum nolle. Nellus in in tracta. Teiti parte I. num. y. pag. I22. in fine, cum princ ſequẽ- tu: de hocꝰ. quoq; dictum eit, in verſamicitia debilitat fidé tertus, S'c. infine, ſub. num. y.
AucITIA non repeliit reſtem, niſi ſit maxima ſeu im- moderata, ad hoc, vt fides eius diminuatur. E rgo non repelleretur tciis, quando amicitia eſſet leuis, vt tradit pec. intit. De Teste: F. Enu. I. quod refe meconfrmat ex aliis Alex. conſ.7 S. incip. in cauſa& lite num 3. lib. 1. cæ conſ. 76. viſo libello producto n. · lib. 6. Baldus& Felinus inc. 1. vterquen. 3. X De tettib. Mat- theus de Aſflictir in c. I. 9. porro n. 20. Quæfuit prima cauſ.bencf. amit. Natta conſ. ꝗ. num. /13. lib. I. Adde ſupra eodem loco in
8..—„.. verſiculo amicitia debilitat, num..& Vejficuloſimplex ami- cus, Sc. numero 1.
QvVaN O
2 22

nec im liqund antedde offtu .neipiin pſ D. C dlge
nD.nun.30
ſtimonio, ſede er eos eſeet tanti vnum nole. ³ ntine, cum ynni
mnadelultajft
7 7 ſ 1 maun „Eawonnn
⸗
DETFSTITIBV. 161 QraNDoOtestis aſerit ſe amicum ſ eius, in cuius teſti- monium aſſumptus& productus eſt, non impedit, quo minus te- ftimonium eins pro legitimo habendumſit. Quiaſimplex velle- uis amicitia non inhabilitat teſtimoniumi lſciendum 2. Deu- furus. Vbide hoc eſt caſus expreſſus, ſecundum Bald.in l. eos, num. . C. de Toſlibus, ſequitur Alex. qui inſpecie facti ſic conſuluit, conſ.7 Ʒ. incip. in cauſa& lite, n. 3. lib. i.& habetur in conſ. y7. inter conſilia matrim num. 7. lib. Iitradit Crotus in conſ. 6 ³. in- cip. viſo& diligenternum. 22.&ꝓ 23. lib.2& conſ.d. incip præ ſens cõſultatio, n. r.eod. lib. 2.(Dr. conſ.i⸗1. incip. In bac conſulta- tione, num.&. lib.. Natta conſ. 9 5. n. 3. G& 1. lib..& hanc teſtatur ſe communem opinionem Albericus de Maletis, in tra- ctat. teſtium,parte I.c. 2. num. ⁷ pag.3 72.
QEANDoOqueritur, an teſtis interrogatus, ſidicatſé ami- cum producentis, repelli poſsita teſtimonio, diftingue: Aut enim dixit, ſe amicum producentis, t&amicum alterius communi- terttuncnon dicitur talus amicitia, quæ ipſius teſtimonium inua- lidum reddere poteſt, fecundum Alex. conſ. 2. incip. viſò proccſnu inquiſitionis num. S. lib. 6. aut vero teitis himpliciter dicit, ſea- micum, hoc caſu Alex. videturſibi eſte contrarius. NXam in con-
filio 7 S. incipin cauſa& lite mum. 3. lib. G. dicit quod propterea nonſit repellendur. Sedin conſ. 93. incip. repetitus num..&n eodem lib. 6. dicit contrarium. V'ræadicta ſic collegit Toan. Maria Monticelinſuo aureo repertorio de Teitibus, verbo amicus, pag. Venſic. testis interrogatus. AA
Aulc ITIA non repellit teſtem à teſtimonio, niſiex ea re-
ſaltaret odiqſitas alterius, contra quem teſuicaretur, vt declarat
Bald in liquis in vlt. col. num.. verſ.aduerte, C. de Toſtibus. v-
23
24

25
26
27 28
23
16² TRACTAIVS bi dicit, amicitiam nunquam repellere teſtem, niſi per accidens, ſcilicet quando ex amicitia vnius reſultat odicqſitas alterius, ſe- quitur A lex. conſ 7. incip in caua& lite,num. 3. lib. I. Vln di- cit, amicitiam charitatiuam, tanquam virtutem, ad quanò ex
lege duina omnes C hristiani reſpicere merito debent,non repel- lere teſtem idem Alex. conſ. æ. incip. viſõ proceſu inquqſutionus, n. S. lib. 6.& conſ.7 G. incip. viſo libelloproducto, num. S. eod. lib. 6. Natta conſ. 9 J. num. 3. lih-& tradit(Totus in tractat teſtiu, n. 193. parte a. ſoquitur Anton. CGabriel. lib. communium con- cluſ.tit. de Toitibus, concluſ. I. num. 6. Veficul. Quinto limita. Cõnum..§. G 9. Vbiadduntur in hac materia declarationes vre.l.
AaurcITIA duplex eſt, vttradunt DD. inl 3. tectium, Mrde Teſtibus,& in c. quoties,&. de Teitibus, videlicet(arnalis, quæ corruptionesinducit, ꝙ illa est prohibita,& propterea teſti- ficantes debent jurare, quod neque gratia neque pretio, vel timo- re, vel odlio, velamicitia teſtificentur, vt ind Jc. quoties, in fine,& c. de parentela. 3 5. q. y. Quaædam eſt( haritatina, quando diligi-
mus proximum, non propter aliquas vtilitates nostras, non pro-
pter ſperanda beneficia, vel accepta, non propter aſfinitatem ſeu
conſanguinitatem, ſed propter hoc tantum, quod eit naturæ no- firæ particeps,& virtuoſus,& illanon repellit a teſtipcando, de quo gl.in cun literis ſuper verbo familia etiam, de Teſiibus, On. in l. eos. C. de Tetibus.&Æ DPanor. ind.c. quoties, n. de Tetibur. Crotus Panormitanum referens, conſ. 142. incip. praſens conſul— tatio,num. 2. G& Jz. lib. 2 ſentit eMatth. deAfflict in cap. i. 9.
porro ſub num. 20. quæ fuit prima cauſa benefici amit.
AMICI-

DD. in! 3tnn u, videlicet(m ata, I proptenu
equè prelioenn d.c quuniunn natiua, quni ater noſtra,i
nopter afinium
1
m n, quod eft nnl
altaeifie umn de Täftuné am, de ei
OE TESTIBVv. 1 Aurc ITIA ocontrahens ci inimico meo nõ repellitura teftifcando, tradit proregula cum tribus limitationibus(ampeg.
in tracta. de Testibus reg. 22.
Tzsrksinitrumenti velſcripturæ non repelluntur propter
amcitianm, NYXellus de S. Ceminian, parte num. 9 inſin pa g.
123. Chriſtopb. Porcus in H. in Toſtib. fnſt. de teitam.
Lic Tteſtis amicus nõ faciat falem integram ſitamẽtres producantur testes amici in cauſa, vbi alias duo ſusſiciebant, ſup- plebitur tunc edefectus per illos tres ſecundum jacob. B utrig. quem pro notabili refert(urtiusin tractatu teſtium concluſ. i. n. J. inſine,&; num. 6. vbi, quod numerus ſupplet defectum:& ſal-
uatur hoc dictumà contrarietate ibi allegata. Tradit quoq; hoc
idem ex dicto Facobi Butrig. Alex. num. 2.& aſ. num. 6. in l.
Pprætor ait, S.cogentur ſfde dendo. Aadde j. verſ. etiamſi quali-
tas, num. 3 2.& Alciat. inl.latæ culpæ, J. amicos. num. i⁷ F. De verbor ſignif.
Srquis produceret teſles plures, qui ſunt magna amicitia ſa- bi ciuncti, illiteſtes plenè probarent. Quia numerus teſtin ſupplet defectum inſurgentem, ex illa grãdi amicicia, vt notabiliter tra- dit(rotus in tractat. test. ſub num. 193. ante ſmem,parte a. An- ton. Cabriel lib. i. communium concluſ. tit. de Testib. concluf. 11. num. 9. Sed Franciſ. Curt. intractatu teſtium concluſione i. nu. 6.
refert Angeltenentem contrarium, in conſ. 12.
31
32
33

.34
55
36
37
164 TrTRACTATVS FErIAAMS Iqualitas amicitie eſſt talis, quæ diminueret fi- demteſtit, tamen propter numerum ſuppletur ille defectus. IFdeo- que= ſi duo teſtes idonei ſufficerent regulariter,& nunc produ- cerentur tres teſtes coniundti tali amicitia, quæ alids diminueret dem teftis. Hoc caſupropter numerum probabunt, ſecůdum Ia- cob. Butrig. vt eum refert Alex. conſ.7. incip. in cauſa& lite num. 3. verſ.accedit,&c. libn..&conſ.—. incip. viſõ proceſsu in- quilittionis, nu. 9. lib. G Alciat. inl. latæ culpæ, 223. J. Amicos, nu. 12. F. De verborſignif. Cabrielius lib. ¹ comm. concluſ.titul. A Teſtibus, concluſ. i. num. 9. 13 1
—
Lickr prOpter amicitiam aliqualiter detrabaturde fde teſtium, tamen id, quod ſic detrahitur, ſuppletur per atteſtatio- nes conteſtium, per ea quæ ad hoc allegat Philip. Corneus conſil. m31. incip in hacconſultatione, num. 9. lib. 37. Et tradit Matth: de Ajflictis in c.. J. Porro, num. 20. in fine, Que fuit prima cau-
ſa beneficamitt.
SDravpo duoſunt teſtes producti pro vno, quorum alter aſſcrit ſe emagnum amicum eius, pro quo fuit productus,& ſi- mul quoq; aſserit, ſe amicum eſse partit aduerſa, talis teftis nõ po teſt pro nonidoneo reputari: Quia propter paritatenò amici- tia remouetur omnusſinittra ſuſpicio, iuxta textu elegantem in 14 non ſolum, 67. S. iibi, Quia paris affectionis cauſa ſuſpiciovem
Fraudis amouet, ſf. De ritunuptiarum. Ideoque non minus cre- aitur eiſideponu pro vno ex eis cõtra aliu, ita in ſpecie facti con- fuluit Alex. in conſ.&é. incip. viſõ proceſsu inter ſer. Ioannem,
8 Jub num. lib.ã. Natta conſ. 9. num./J. lib. I. Stſic amicus v-
trique parti communis vel equalis eſt integer teſtis. Mandell.
Albenſis conſ. J6 incip. quamuis dubitationes, num. o.& ponit
I oſpbus Maſcardur De probat. concluſ- è. num.. velſicu ſe- cundo limita,& e. T2 725
—

4, 223,9 Anun vum conchiſin.
2 detrahauii pletur per auti hulp. Corneu 2.Et tradt M Wui fut ynna
oo no⸗qumm
DE TESTIBV. 163
TEsTEsamici admittuntur ad probãdum furtum veldo- 35
lum factumin adibus actoris de die velde noct, ad proban- dam quantitatem rerum amiſlarum, quando alü teſtes in ipſa domo actu& habitu verißimiliter haberi non poſsunt, Dlotus
multa ad hoc allegans, intractatu Dein litem iur. J. a. num. 23.
FIteſtis examinatus interrogetur an ſit amicus partis,& reſpondeat, quod non, Veritas autem ſit in contrariun, propter hocnon poteſt puniri pœna faſſ, Crotur in tractatu teſtium nu. 361, parte&. pag. mibi 6 99. verſoſeptimaliu conclulio,&c.
TESTIS A MISSIO NEM, P E R- ditionem ſeu peremptionem deponens vel probans.
Ds inſirumentorum amiſsione, quando ſcilicet& quomo- doactus aliquis comprehenſus in aliquo inſtrumento, quod tam fuit amiſsum vel, perditum, poſsit probari per teſtes, in variis lo- cu ſeparatim& imperfecte tractatur per DD. Tu videas ge- neralem doctrinamde hoc apud Felin. in c ſicut nobis, num. 2. cii multis ſequentib Vbi generalem circa hoc conitituit regulã, cui deinde adait octo notabiles declarationez. Tu illu videto. Mul- ta quoque de eadem materia collegit Hippol. de Maiſ. in rubri- ca C. de probatio, àn. 333. vſque ad nu. 22. Et nouiſsime tradit hoc iyſum Ioſephus Maſcardus Deprobationib. concluſ. 90C. per totam, vbi de hoc conitituit regulam cum quatuor amplia- tionibus,& duabus limitationibus.
40
1 h 1 1

166 TRACIIAIV S
2 D s probada amiſsione, vide inm eis Locis communibus iu- ris, in loco Amiſsio probatur. Ettraditur per Barto. inſuo tract. de Téstibus, qui per 2. illetum inſertus eſt alius tractatibus testiu, num. 32. Vejfic peremptamrem ſeu deperditam,&c. pag. 323 quo inlocointer cætera habetur, quod in amiſsis vel peremptis rebus mo hilibus fieri poſsit, quod quidam viderint caſum, quo res per- empta fuerit, vt quaudo rei extinctaſit incendionimpetuaquaru, vol facto hominir. Et in his caſibus amiſgio vel perditio probari pertestes poteit, qui ſcientiæ ſuæ rationem viſus aſsignare poſsut.
3 Einc eit, quod Toſtibus deponentibus, Bullam deperditam, V
plena fides adhibeturin probando tenore iſtius Bulls, ſiſcilicet, v-—
G ſum,& conſuetudinem calleant,& literarum peritiſint, depo- nantque, Bullam iſtam amiſsam eſse,pro batus ſmniſtris calibus, pu ta, excidii Vrbis, velincendii, aut ſimilibus caſibus per ea, quæ co- piosè ad hocallegat foſephus Maſcardus De probatio. concluſ. 2 ſ. Vol. J.
4 OQvaxp oinßtrumentum perditum ſeu amiſſumſit,&quis tenorem illius probare cupiat, eaprobatio per teſtes fieri poteſinni-
ſi fortè&ſemur in ius caſibus qui per teſtes probarinon poſſent, vt
vt tradit Syec. in tit. De inſirum. editio. J. Reftat, ſub nu. 20. Ver-
fic. illud quoque non ett otiose pratermittendum, ili, vbi autem inſtrumentum perditum eit,&..
5 Aualissisliteris poteſt probari earum tenor per teſtes. Aſflict. multa ad hoc allegans, Deciſ.302. num. 3.

iſun ſigune Bullam ceyenun 2u- Bulle ſeuun nun derinſu. atur miſhu ahn
caſbum 4 an
De prohatusn
ꝛu amiſumſtd
erteſtesfenu rolarinon lſi Rolat, ſubma ndum, iliu
DETKSTID V S. 157
Jys TEVAM ENTIamiſsi tenor probari poteit per teites, dummodo prius triaprobentur, videlicet, actã fuiſse celebratum. Scripturam inde confectam:& quod amiſsum fuerit mitrumé- b tum. Hancconclulionem tradit ex Partolo& C. aſtrenſiin!. te- ſlium, C de Teftibus, Ioſephus Maſcardus, de probat. concl. 904. num.. vol.2. Dequo habetur etiamper Dec. in c. z ſub num 17. venſ. Tertio ſiinſirumentu,&c. extra De probat.& Hippol. De Manſein Rubrica, C. Deprobatio. num. 392. allegaus quoque SZarto. in d. l.teſtium. Eamque conclulionem Foſephus MMa- fäardus in loco prædicto multis authoritatibur confrmat„eamq; ibid. num. 2. 3 3.& J. quatuor modis ampliat,& numeris ſe- quentibus, limitat duobus modiszad quem lector, cum opus erit, confugere poterit.
TENONE AM2 deperditi inctrumenti etiam perduos tantu teſtes probari poſse, tradit I oſephur Maſcardus De probat. con- cluſ. 90S num. 2. Vol. 2. Vbi ait, hanc ohe cõmunen ſcribentiun
traditionem in Autlſi quus in aliquo documento.(. De eden.& traditur in ſpecie 4 9 oL‿ᷣd. in conſ. i. num. 6.
Q/o dicitur, tenorem inſtrumenti deperditi per duoste- otes probari poſſe, vt ven proxima pracedenti dictund eft, id ma- ximè locum habet, ſi teſtes ifti ſint notarii, vttradit I aſon in confii. 2 incipiente In praſenti dubitatione, circa principi- um, Co' num. I.libro i. bi ex communi Legiſtarum&s(ano- niſtarumò doctrina, ait, ſi inſtrumentum originale ſu deperdi- tum,& teſtes, qui deponunt ſint notarii, qui defectum inſtrumen- torum cognoſcunt,&co noſcant literamilliur notarii,& depo nant de contentus inipſo inttrumento, quodtales teſtes plenè pro bent veritaté eiur, quodin inftrumento amiſp continebatur, ad- dens, ab hac doctrma cõmuni in iudicand= nefas eſse diſcederee Quod dictum etiam refert& ſequitur I Dſeph. Maſcardind. concluſ. god num.. verſ.ampliaſecundo.

10
168 T RACI A T V S UHinc ſcribit G ribaldus inſuis communibus opinionibus, ſub litera T. in werbo teſtamentun, tenoremò deperditi teitamenti probaripoſse per duos teſtes notarios, qui deponant, ſe tenorem di- cti teſlamenti P& intellexiſse, dicens eſse commun opinio-
nem, allegans faſon. ind conſ. 22.
ErIdAd inſirumenti Guarentigiatu,ſi ſit amiſsi, poterit probari per duos teſtes: Sed diligenter notabis, quodtale ivſiru- mentum probatum per teſtes, de amiſione deponentes, non habet executionemita paratami ſicut haberet inſirumentum ipſumò ſi perditum non eſset, quia requirereturlibellus, ſecundum Paul. de Castr. Eõ alios, quos ad hoc allégat Eelin. in cſicut, num. 3. Verſic. prima declaratio,& c. Deſent.&; reindic. vbi notabiliter dicit,
uod quamuus ita proſůt productio teſtium probantium tenorem inſtrumenti deperditi, ficut inſirumenti, tamenin vno differut. Quoniam vbi conſtet de inſirumento ſolum ex dictus tetium, tunc non concurreret beneficium ſummari cognitionis& cele- ru expeditionis datum intrumento àlege vel tatuto, nec habe- ret executionem ita paratami ſicut haberet inſirumenti vt dicti eſt. ac Felini verba pulchre cumalius refert Hippol. deeMarſ. in Rubrica(Voeprobat. num. 33 Ss. verſ. Cõ inter catera,& no- uiſßime Ioſéph. Maſcard. Deprobat. concluſ. god&: num.. vol. 2.
Frtestes ſolum deponerent de perditione inſtrumenti,& nõ fimul probarent de instrumenti tenore, vel de veritate eorum, qua continebantur ininſtrumento, tunc tales teſtes nihil facerẽt, nec talis probatio aliquid releuaret. Ita diſertis verbis tradit Bar rol. inl. ſicut iniquum, num. I. C. De Fideinſtr. Quem ibi&ina- ſus locis ſequuntur communter DDO.
QrAND
———
1
—mͤ——

6 d- Dnenten n- rumentum 7 lus ſecundundi no/ſcut, nun;; Thi notaliltn probantiunm amenin dno 4 um ex dictuni 1s cognitioni vel ſtatuto, u tinſrumenii er Hiypulds e inter cataui aſ„„04 nun-;
vne nnitrunen
velde vrniu auutetu uiſ ſertu 2 un z uff Lum tiũ
2
—
HI TESTINV S. 155 QvrANDo teste⸗ doponerent quidem de inctrumento a-
miſſo, ᷓeius tenore, nibil autem de veritate eius, quodin 20 c5- tinebatur Tales teſtes faciunt tantum ſemiplenam brobationem quc erit eius effectus, vt veniatur ad delationem uramenti, ita tenet gl. notab in verbo facile, inſine, quam ibi Bart.ſub num. 2. Paul de Caitr.& Salic. approbant.(de fide inſtr.& Lanfe de Orian. in praxi cap. 9. ſub n. ⁷ 7. Vbhi ponit exemplum, Vtſiteſtes deponerent, quod in tali mitrumento, quod eſt deperditum, con- tinebatur: quod Titius mutuauitò eio decem,& quod hoc ipyhile-
gerunt in dicto instrumento..
Sr per teſtes pro batur inſirumentorumamiſsio, Qtenor e- ius,& veritas eorumò, quæ ibi continebantur,id ſuſficit,&ꝙ facit plenamfidem. Nam tales testes faciunt tantamfidem, ackinſtru mentum produceretur in caſibus, in quibus ſcriptura requiritur, vt voluit Bart. in(ſicut iniquum, num.. inſine, C. Defide inſtr. Quem refert& ſequitur Lanfy. de Oria. in praxi, cap. 9. ſub nu.
T7. Refert& ſequitur quoque Bartolum ippolytus de Marſ. in Rubrica C. De probatio fub num. 33 2. Veiſic.& facit etiam
quod voluit Bart.&õ'.
TES TES deponẽtes ſuper tenore&æ amiſsione ſcripturæ, nõ probant ipſum factum ſed probantinſtrumentum continens& probans ipſumfactum. Ita Toande Amicu in conſ. 9.num. S. Abb inc. Albericus, Vbi etiam Felin. de Tæitłibus, refert Ioſeph. Maſcard. De probat. concluſ. 32. num. 20.*
8
124
13
14
4 . *
A
————

170 rTRACTATV 15 F per teftes probatur amiſaio inſtrumöti, iſtud ſunhicit ad hoc vt poſsit deferri iuramentumin ſupplementum probationu. Ita eſt gl ſingul.in Ucut iiquumnin verbo facile, C. De fide in- ſtrument. Quam gloſs. ad hoccitat Lanfrant. in tractat. Def- deinitrum. poſt num. 270.. verſic. Quæro alterius. Sitamen teſtes ill deponentes de tenore instruméti amiſi eſent homines valde experti, vt magni aduo cati, doctores, vel notabiles notarii, tuc il- lus plena adhiberetur fdes, nec ſſet opus delation e iuramenti in ſupplementum probationui. Ita declarat Bartol. ind. licut ini- gQuum, num 2.
16 Dro vinſtrumentumpublicum eſe amiſsum, vel perdi- tam eſſe ſcripturam publicam ad hoc, vt poſgit legitime consſtare de contentis in dicta ſcriptura publica, copulatiue debet probare
infra ſcripta.
Primo, quod illa ſeriptura factafuit in taliloco,& tali an- no, menſe= die,& deomnibus ſubſtantialibus requlſitis in illa ſcriptura publica,&c.
Fecundo debet probari authoritas instrumenti, videlicet,
quod fuerit ſine aliquo vitio faſſütati.
TTIoO requiritur, quod probetur perditio inſtrumenti,
neraudulenter allegetur perditio, vt non poſtit deprehendifali- tas. Deſingulis pradictis requiſitis, videas copiqſius Matth. de Ajflct. Dec. 27 2 pertotã. De aliis requiitis adde Aüffluict. De- ciſ. 02 num. ↄ.& 6.
17 Orav Do ex formaſtatuti inſtrumenta celebrari debent
coram aliquibus cum interuentu aliquarum penſonarump ad eo- 4 rum va-

4 amiſcum uu oſgit legumia atuue deberyn
in taliloco,&3' 1alibud raquſuu
rumemii, a
DETESTIBVS. 1n
rum validitatemò, tuncſideperditumſit aliquod eei,hine. instrumentumnon tantum requireretur, vtteſtes deponant,
quodtaleinſtrumentum erat ſine vitio: item quod habebat ta-
lem diem& locum, item vt teſtes? ſirmatiue doponant de amiſ-
ſione,&; nonde credulitate. Sed etiã erit necéſſe, quodtales teſtes
examinentur& deponant coram illis iſis perſonis,& cun illis ſolennitatibus, coram quibus& cun quibus ex forma fiatuti debebat fieri inſtrumentum. Alias ex depoſitionibus dictoru teſtii non roſultabit probatio, quæ æquiparetur inſirumento,& quæ habeat vim inſtrumenti, cum tales teſtes ſurrogentur loco ipſius inftrumentinideoque merito debent ſapere naturamillius. jta e- gregiè& multum notabiliter tradit ippolde Mauſil. in Ru- brica C. De probatio. nu. 2[⁸.& ſeqq. vbi confirmat hoc ex mul- tus, qua ibi videre poteris.
TEsTES deponentes ſaper tenore& amiſsione ſcripturæ debent eſse viri honi, idonei, valde periti inſtrumenti defectus,& literas notarii co gnoſcentes, vt ſunt aduocati, procuratores& notarii, alioquin nonprobant. ita notat Bart. in Auth. il quis in aliquo, ſub num. ꝗ. Vejfic. de hoc dico breuiter. C. De edend. idem Barteinllicut iniquum num.. C. De file instr. œinl.=. nu. 27. Fſicert, pet.& pulchre inl. 2. 9. Diuus, num 2 ſſ. De iure fiſci. Bartolum referuntac ſequuntur, Dec.in c.2 ſub num. 12. ante verſic. quarto non obitante,. De probatio.&' in c.cum 0dilecta, num. 3. de conſirma. vtili velinut. idem inc. quoniam contra, cir- ca finem, extra De probatio.&in conſ. C. incip. viſo proceſrua- gitato, num. 3.& conſ. 21. in caſu vertente, num. i. Lanfranc. de Orian. inpraxic. ꝗ. num. 2 vbiinfmedicit ſufſicere ſi tales reites eſent iuriſte, vel alii bonipractici,putanotarii, Matth. de Afuct. Deciſ.02. num. J. Tiraquellus multas alias authorita- tes morſuo ad hoc allegans Deretractu conuentionali, J. i. gl. Iinum. j.& ſequent.&nouiſsimè! oſephus Maſcardus De probat. concluſ. 32 num. 29. vol. i.& copiqſius, concluſ. 9o&. num. 6. Volum. 2
2 2
15

172 TRA CTATV S
„ KRuinus tamen in conſ. 7 9. nu.. vol. putat, ſi teſtes pro-
barent de eo, quod continetur ininſtrumento, id ſuſicereò, et- iam ſiteſtes itinon eſentita periti. Cedbocab alits fortenon re-
ciperelur.
20 Qnopdicitur teftes ſupertenore inſtrumenti amiſai depo- nentes, debere eſse, valdo peritos, declaratur, vt ſuſſiciat, quod ſciant legere,& ſcripturam intelligere,ſecundum celſum H ugo- nem inſua additione ad Lanfranc. de Oria. inpraxi cap. 9. ſubn. ö,.in addit. 2. Quam declarationem etiam ſequi videtur I 9e- Pphus Maſcardus De probat. concluſ. 90d. num. ꝗ. volum. 2.
u TESTIS 1lliteratus productus ſuper inſzrumento amißſso, ſi Aicat, quod viderit initrumentum, in quo continebatur refuta- rio, vel quid ſimile,nonprobat: Quia ex impoſsibilitate conuinci- turiſecundum Ang. vt eum allegat, Felin. in cſicut, num.. ver- Iic. 2. declaratio, Deſent.& re iudic.
22 1 u Qraxpo plures testes deponunt, ſe vidiſte inſrumentum
talis tenoris, ſölenne publicatum, manutalis notarii, q'c. ta- les teſtes plene prob arent tenorem ipſhius inſirumenti, ſi tria copu- latiue concurrät: Primo ſi probent, quod originale inſirumentum fit deperditumò. Secundo, quod tales tette⸗, ſint periti, vt notarii veladuocati. Tertio, quodliteras iſtius notarii cognoſcant, per text: in c. cum olim... depriuil vt voluit Bart. in Aut heſ quls maliquo,ſub nu. 6. C. De edendo, cõ' idemp tenet ibidem Paul. de Castro num. 3. vbi eam opinionem communen testatur, vt — eum
2
2

e DE TESTIB V S. 173 R., eum laſ. refertibid. num. z. candem quoque opinionem commu-
nem dicut Dec. in d. Auth ſiquit in aliquo, num. 29.& oono- las ibid ſub num. z2. multas authoritates allegans. Quam ²tia inter ſnas communer opiniones refert Tur anus, num. J. inctp. tenor teſtamenti, num. in quibus locis,& præſertim apud De- cium& Turzanum habetur, diuerſum eſpe innotariis etiam pe- ritus qui deponerent ſé vidiſse& legiſse aliquod instrumentum,
— Juodaniſsumdicitur vtin Verjic. ſeq. plenius habetur. zent, am- ſ 9
arun d luſßan undum ceſſunx rinrau iij 1 un ſequi vilenn
ke Kaug F⁊ notari de exemplato instrumentoattesta rentur, ſe, di- 2lIn. J.o un.)
diſfe eo legiſge aliquod instrumentum, quod amiſsum dicitur, eis 4 non crederetur, ſecundum Bart. ind Autb Ji quus in aliquonu. 7.
J.& ‧9. C. De eden. etiuſi pluresſint,&ᷓ licet aliud Vit in Teſtibus,
Vt in verſic. precedenti dictumest, ramen rario diueiſitatir eit
hac: Quia eiſinotarüfint beriti, non tamen ſunt examinati ſicut testes, neciurati depoſuerunt, necro ati, vt notarii, pront requi- ritur, nec etiamtal caſu rogari Potueruntl, vt notarii. Canota- 24 rius rogari non poſgit, nifide hus, quæ fiunt inter partes. Ita no- rabiliter voluit Bartand Auth ſi qui in aliquo, num. 5. S. ᷣ
inc Kunun”, 9. Quem ſequuntur ibi DD. Ia num. 2. Verfic. ſecundo notabi-
liter extende. Dec. num. 29.(ognol.num. yi.& TinLan. in ſuus communibur opinionibus, Qpinione Jd.num. z.
infrumenbn continebatu poſcibilttateen
e, 8 vidſſeennh 3 utalum VZVX tota ii materia, Deprobatione inſirumenti amiſsi e- 2 grumenti 3 iuſque tenoris per testes, notandum eſt, quod omne DD. vi- 3—
Anmabenhun dentur loqui de Téstibus, qui nõ interfuerunt confectioni inſeru-
ſurpen menti perditi. Sed ſiiphi, qui interfuerunt, examinantur, tunc
— 1,1 enn Videtur ſucere= eorum depoſiio 5 etiamſi non habeant tan-
z, rnn ℳ 6 tamperitlam, quatam requirunt DD. in Testibus extrinſécis dum, abinſtrumento. Namiiti dicentes ſenon tantu Vidiſse inſtru-
h), e 72
amunen, 1 3

174 TRACTATVS
mentum, ſed etiam fuiſte rogatos, fatus clarè atteſtantur de ve-
ritate inſtrumẽti. Nec eorum dictis poſsunt opponere partes, que
eos approbauerunt in rogatione. Ita nota biliter monet Fel.in c.
hicut, fubnum. g. veyſic. conſidera in tota hac materia, Deſent. e re indic poteſt autem hoc caſuiuramentotalium teſtiun
probari, interfuiſß confectioni instrumenti, Felinus loco pradicto.
ANDo materia inſtrumenti perditi eſt probabilis Tę- ftibus, quiinterfuerunt gestis contentis in inſirumento, tunc non eſt neceſse, vt iſti dicant de amiſsione, nec de tenore inſtrumenti, dummodo de materia ſuficienter loquantur, hoc&st de veritate 27 rei: Quia teſies etiam æquiparantur inſtrumentu. Vtdicit A 56.
in c.cum olim, ſub num.. po⁵t medium, verſic. quandqueite- fhies interfuerunt,&c. extra De priuileg.
24 Fallit, niſipars haberet pauciores teſtes, quam alids oporteat de iure vel flatuto habere. Quia tunc melius eſt probare cum il- lus caſum& tenorem instrumenti. Ita declarat Felin. in c. ſicut,
ſub num.. verſic ſexta declaratio, Deſententia&s re iudiic. Item fallit, niſt eſset aliquod inſtrumentum defenſionis indi- gens innouatione: Quia eum in poteſtate rei nonſit agere, necſi caſus, in quo poſvgit hieri examinatio teſtium, ad perpetuanò rei memoriam, vtile erit, quod petatur ficri innouatio inftrumenti, qus facilius concedetur, probando per teites de eius veritaté ſeruatis etiam his, quæ ſuper innonatione ponunlur, ſecundum Maria in c.cum olim, De priuileg. vt eumò refert&ẽ ſequitur Feli. ind. ſicut, ſubnum. 6. verſ.tertia declaratio, circa medium, De re iudic.
26
22
Jvsrsy-
—2ʒ:——,„»

diiieft enlani nſtrumento, i de tenort iniim tur, boceſtdeèu umentu. Vtau veyſc. quanl u
es, quam alunn luus eſf pnohana eclaratf elnand
DE TESTITIBVS. 175 ſ NST RV ME NTOamiſso, non eft opus, quod teſtes dicãt de tenore, quando conslat, aduerſariumſubtraxiſte mihiinſtru- mentum ſtabitur enim iuramento meo detenore, idque per liide Poſseſsione, obi Cyn.& alii.(De probat ſecundum gl.& OD. inlſacut iniquum, C. defide inſirum. Vbi hoc pulchre Sane per TPaul. de(astr ſub num. 2. Veiſ. quando autem inſtrumentu eſset Jurreptum,&'c. Quem in hoc refert Ajflict. Deciſ. 3. num. o. Otraditurper Bart. inl. 2. J. Diuus. ſf. De iure ſcſci.tradit Fel. in cſicut, num.. verſ. Quarta declaratio,& c. De ſent.&re in- dic. vbi hoc melius explicatur. Hoc tamen caſu ſubtractio illa ſeu furtum non probaretur per iuramentum alias enim concur- rerent duoſpecialia circa idem. Ad hoc ergo, vt ſtetur iuramento detenore& de veritate debiti, oportet furtu probari aliter quã per iuramentum ſic declarat Paul.de Castr. ind.! ſiut iniqun, per lſi quando. C. vnde vi. quod nota.& quod amiſsio initru- menti,& ſic caſus probetur iuramento. item an generaliter ſte- turiuramento eius, qui dicitſé intrumentumamiſſſe, vide ea quæ ad hocallegat Franc. Becius in additione ad 2. conſ. Iaſon. lib.i. litera A. in verbo doperditum.
TESTE Sdicentes, ſe credere initrumentum ose peraitum, SSõ ſic deponentes tantum de credulitate non probant inſtrumz- rideperditi tenorem, ſed debent afhrmatine loqui, Felin:inc. icut num. 9. in fine, verſic ſeptima declaratio, Deſent.& re indic. al- legans ad hoc Cardi. in conſ. 27. incip. in cauſa quæst. Excel- lentiſsims,&c. Refert Hippol de Mauſ.in Rubrica C. Depro- batio. num. 20. infin. Cephal. conſil. 7o. num. 3. lib.z. no- niſcime Toſephus Maſcardus de probatio. concluſion. gog. num. 1². Volum. 2.
30
31
32
33

34
33
36
TRACTITAIV S QvaNpoinſtrumentun non eſt perditund,& materia exigit ſeripturam, eins tenornonpoteit probari per teſtes. Felin. mo ſicut, num. ‧g. inſine, verſ ſeptima declaratio, Dę ſent. Gre iudic. allegans ad hoc Card in conſ. 27. incip. in cauſa& quaſtio- ne Excellentiſsimi.
176
vANDoOcontractus ex diſpolitione legis vel hominis exi-
git ſcripturã,tunc ſiſcriptura eit perdita, debet probariper quin-
ue teſtes, iuxta l.teſtium, vbi Salic. in 3. colum. verſ. oppono ſe-
xto.(de Taſtibus. Refert pro notabili f elin in c ſicut, nu. 6. verſ.
tertio declaratio, ante finem, ibi. Idde tamen diligenter, de ſent.
kæ re iudic. vbi etiam hab etur, quid in probatione ſolutionis ca-
nonis Smph yteuticinin quo cötractu requiritur ſcriptura. Videas
iun
„A V poſcriptura eftde ſabstantia probationis, tunc a-
ctus probari potest per duos teſtes, pbando amiſsgionẽ ſeu casi a- miſsionis ſeripturæ. Hippol. de Marſin Rubrica C Daprobat. num. 33. Verſic.& iſtis addi poteft, dicens, SPartolum ita in effectu voluiſſe inl.i. num. 27 Sſicert petat.& hoc expreſse tra- du Panor. in cſicut nobis, in 3. notab. nu. 3.. Deſent.&s re iud. vbi ait, quod&ſiad validitatem ſententie requiratur ſcriptura, ſitamen ea ſit deperdita, poſsit pro bari per teſtes,& quidem alios.
—₰
G=NELIALITEX in quibus caſibus acta amiſſa poßint
37 44*ami probariper teſtes, vide Ioſeph. Maſcard. De probat. concl. 32.
per totam, vol. 1 Aord

wu,On DETESTIBV S. 7 da Da AordA non poſunt probariper teites, niñquãdo fuiſſentre- 3s eeo dacta inſcriptis,& eßent deperdita, vt tradit Bart. in lne in ar- f40 a bitris, num. 7. C. de recept. arbitr. St per alios allegatosa 4 homa Ferrat. cautela I2. circaſinem. Et dixi in verſ.ſeq. incipjſilibellus vel ſententia,&c. Sꝙ hac vera ſant in actis, ſiuc ea ad eorum ê&ſſe necéſaario requirunt ſcripturam ſiue non requirant ſcripturam, dum tamen inillis ſcriptura interuenerit, acta ſent amiſa, ſecundum doctrinam Baldi in! emancipatione, num.. C. Deſde .„ intt ru. alias generalis regula traditur a Foan. de dmicus in conſ. legur ve honin 93 num. J. J.& ſe*³g. vbi ex commun DD. ſententia ſcribit,
teres Praayea quod probata amiione actorn quæ ad eorum&ſe necéſſaro requi- 35 olum. deyoyn rant ſcripturam, dici quoque probatam Ipfam ſcripturam, addés, nc ſcutut hoc etiam procedere quandoſumus in actu ſcripturã non requi- en dug enn, 4 rente. NXam interueniente tunc ſériptura, eaque amißa, poterit latinne ſilmmn probari ipſa res geſla perteites. Quod etiam voluit Maranta
De ord. Iudic. actu 10. num. 2 3².& hocideo, ne pereat reiveri- 40 tas, pertext. inl. cu inſtrumentis,& inl. emancipatione,&l. cum quidam mitumentu,(defdeinitr.& pradidta referuntur
quoque per ſoſeph. Maſc. De Probatio-concluſ.72./. 16. vol..
„, ſ, eu N ltur ſenptuua⸗n
J=lbellus velſententia, vel alia ſeriptura amiafuerit, tic 44
prolatinuſt omne id, quodin eis continebatur probari poterit per teſtes, vtſi amiſun ſen deponerent, hocfujſe aciam, velillad fusßeſcriptum. Ad hoc alle- Gbnca CdWW Fatur Bant. in! neinarbitrisin vluma oppoſut. num. 7.(Dere- „ Patan Cæpt. arbitr. vbn ſimpliciterſcribit acta poße probari per teſter,
4 5 pe an qui Aicuni boc fuiſſe actum, e hoc fuiſe ſcriptum. Sed quod 4 Debu 1 hæc Bartoli Aicta Int imtellgenda in eo caſu, quando ſcriptura . DM, re fuit necqſraria, non amplius extat, ſéd eit perdita, expreſsè eeſun i ſcribit Dec. inc quoniam contra, n. 53. Vverſ.& hoc vltimu dicti felte R Verum est,&c.. De probatio.&in hac ſententia ſunt etiã alii 5. vt FPelin. in. c. quoniam contra, ſub num. †. Baldus inl.
emkhethl. 2one, nunm. I. C. De hideinstru.& Lanfr. de Oria. in praxi circa brincip. ſub n.21. Verſoſed quidhiactafiant, eq'c. Thom.
F erratan cautel. z2. circafmnem,& MNenoch. conſ.oo. num..
Preædicua tamen ſic intelligenda ſunt vt prater probationẽ tenoris
. probetur quoq;, prædicta acta ſcriptafuſe& amiſta eſee, perea d h ad hoc allegat ſoſephus Maſcardus De probatio concluſ. De pabs 32umcro Iz. ꝙ IJ. Vol..
1. ₰ 1 A
4 returalu

58 IRACTATITVS 1 42 APPEEIEATIoin ſcriptit interpqita, ſicit perdita, poteſt naee probari per teſtes, vt dicit Bart. in l.. 9 fuſſicit, num 2. Verſ.lte- riur ff. De bon poß ſecundum tab. perillum text.& l. teſtium, in fnne. C. de toſtibus. refert&; ſequitur Hippol. de Marſiin rub.
Cideprobat. num. 33 5.in ſme.
4 S Tamiſba ſit ſcriptura, in qua conſcripta erant dicta teitin, erie CO' extarent aluteftes deponentes, priores teſtes ſolenniter fuiſſe examinatos,& talia dixiſſe tunc horum teſtimonio ſtandum eit,
ita Bart ſcribit in ſuo tractatu deteitibus, num. I. quod dictum
refert Felin. in c. quoniam contra,fub. num. j. Deprobatio.&
Joſeph. MMaſcardus De probatino. concluſ. 32. num. 21.
44 Fingtrumentum dotale fuit deperditum vel combuftum Nae an incendio domus,& quæratur, quomodo poſſit conſuli mulieri in lum. probatione dotis veleius quãtitatis, tüc necoe erit, vt ipſa pbet,
non ſolu inſtrumenthamißu e&e, ſed etiã quantitatẽ dotis, per te- ſtes deponentes detenore inſrumenti. ſecundum Baldum in leg.
iti quidem, S.r. numero I.f. quod metus cauſa,& c. bi dicit, ſẽ,
hanc queſtionem habusſee de facto. Refert& ſequitur Hippolde Marſ. in rub.(.De probatio. ſub numero 336.
QvaA V1s

s
ta erant dcutj tefkes ſclenun 1 Timonno ſtanm ꝛum.1I quuldi 5 J. Deyna
(32. num.¹.
¹
uum vel em ſut conſul nu- . 7 I Um- 28
DEI TESTIBVS. W1 Qyan„2 sſcriptura ſat de ſubſtantia contractus empbh 9)- 8 4312
teutici,tamenſt instrumentum empb'yteuticum qhet deperditum, aaule e negaretur, nullum vnquam fuce pro emphyteuſi confectum inſtrumentu, poßset tund fieri probatio pern teſtes deponentes mon quidem de ipſo contractu, ſed de ipſa ſcriptura E eius tenore. quod ſuſceret, ſicut dicimus in aliis actibus, qui ad ſui ſubitan- tiam requirunt ſcripturam. Ita poſt Alber.& Angel. tradit Iaſon inl. num. 6 ½. C. de iure emphyteut.
5
Lies rinftrumentum inuesttituræſit amiſſum, tamente- 46 ſtes, qui interfuerunt in inſtrumento, debent produci ad proban- dse dum tenorem instrumenti,&; ſubſtantiam negotij, ita Baldur notat perillum textum in c. I. J. henim domino,nu. I. Quid ſit in- uestitura, allegas C yn.& notata in Auth ſi quis in aliquo, C. de edendo.& in lſicut iniquum, C. De hide instrum. refert Aſlictus
deciſ. o2. numero 6.
FrLreue teſtatum à paribur curiz confrmatum, fuerit amiſum,tunc etiam Per extraneos teſtes inueſzitura probari Po- hueſtirums teſt, vt tradit(urt De feudi vlai Baile
. Jun. De feudis, partez. De feudislaicor. nu. 22. refert Vigel. Defeudis, cap. J.3. reg. g. except.. pag. 139.
ver ſeptima exceptio,&c. tradit quoq;, Bald. in cap..n.. qui
*
teſtes ſunt necok. ad proban. no. inuest. Gœibi ʒAluarot. num. 6

44 Priuilegili
— ₰
amiſlum
42
180 TRACTAIVS
Ap probandum amißionem priuilegii vel alterius initru- menti, requiritur inter catera, Vt teites probent priuilegium ſeu jnſtrumentum illad amiſſum fuiſſé abſque aliquo vitio, vt nota- tur per DD. in cap. cum olim.I. extra De priuilegiis. radit A- lex. conſ. 196. viſõ teſtamento, num. 1⁰ lib. 2. Aflict. deciſ- 27 2. ſub numn. 3. verficulo ſecundo dehet probari. Iddem Aſfuüct. deciſ.
302 ſub numero J.
TES TEsS probantes ſe vidiſe priuilegium vel alind in- QLrumentum talis tenoris, non probant priuilegiunb, nijiquando n 8 7 dnde
probatur priuilegiumꝰ deperditumò,& teſtes tenoremo pruu-
Legij probantes, ſint Viri periti& experti, Q in cognoſcendo ve-
0
ritatem priuilegii, vt quia ſunt doctores vel aduocati: Utir au- tem non concurrentibus, non dicitur&&e probatum priuilegium. ſunt verba Alex. in conſ. ¹9 6 incip. viſo teſtamento,&c. num. 9. lib. 2 per allegara ibi per eum.& Molinæum in additione.
Soaurns debet ſſele=, qui ult per teſtes probar ſcripturam ſeu tenorem priuilegu, ſeu inttrumenti amiſi, vl in capitulo ponat diem& locum inſtrumenti, quia illa ſunt d ſubſtantia instrumenti, ita dicunt foan. And.& Anton. d But. in cap: cum olim. De priuileg. quosſic refert Alex. in conſ. 1906. incip. viſõ inſtrumento, num. II. lib. 2. H. ppol. de. Marſ. mrub. C. De probatio num. 3 20. Aüfflictus deciſ. 2 7 Ʒ᷑ ꝑQum. I.. 2. E' deciſ. J02. num. J. in in.
1 ſententia

4 gu W del aln
legum nilm eites tenorenu- 3 2 co gnuſcem el aduocanlh batum ynuli ſtamento,
.' 4 Lnaum in all
Inl Aun —₰ 4
ſrrcfen r r Hn in
I
DETESITIBVS. 18t F Iſententia fuitlatain ſcriptir&; perdita ſit ſcriptura ca- dal. ſu fortuito, tunc eius tenor&æ amiſio probari poterit perteites, mils dumodo teites ſint legitimi& ſolennes. Ita Baldus tradit in c.i. fub num. J. qui teſtes ſint neceſſarü ad prob. nouam inueſt perl. quoniam C. De heret. refert Hippol. de Marſ. in rub. C. Dæ pro- batio. num. 33 F. verſ.& faciunt etiam dicta,&s'c.
TETSESdeponentes de tenore ſententiæ perditæ, probant ſi dicant, quodlegi audiuerunt, etiamſinon dicant, quod viderunt. Baldus il. Qeſta, num. ¹³. verſ. quæro qualiter debent. Cide re
indic de quo Videas copioſus Felin. in ohicut, num. Io. veſ-octa- ua,& dltimadeclaratio,& c. de ſent.& re iudic.
5½
2u, NDo teſtament caſu perditum et, tunc, nepere- 53 at ius ei, qui habuitillud teftamentum, fuſſicit, quod duo testez, Teltamei
1. amiſſum qustnterfuerunt tempore confecti teftamenti, deponant teſta-
meéntum fuiſße factum, vt notabiliter voluit Bala inl. testium, ſub. num.. Vernſ. Vltimo nota,&ẽc. C. de testibus, vbi ait, hi
/ Sſériptu- ra teſlamenti, facta coram ſeptem teflibur, err perdlita, tunc duo
teſ'es ſupeiſtites, probando caſum, probent etiam teſtamentum fi⸗ fackum, addens, hoc eſſe nota bile. Quod dictum Daldi proſin- gulari referunt& ſequuntur, Alex. Salic. ε multi alii
— b 25 ialii quos mn copia allegat flippol: de Manſiin rub.(De probatio. nu. 333.
D)& Rud nonſolum habet lo cum, cum numeris ſeqq. Æ hoc ipſum tenet quoque Laſon in Rep. ladmonendi, ſub nu./ οέ. ver Vnustaen Ccaſus eit ff. de iureiur. Vbi qicit per duos teste, plenæ
pꝓbani eestamentu, etianuchit quaftio de voluntare testatoris, non fölu de ſolennitate, quando instrumenti teſtamenti authenticis
, b E 3
74

35
—
152 TRACTATV S
factum coram ſeptem tellibus eſſet deperditum. nam probato caſu amißionis, tunctenor& ipſum teſtamentum plenè probatur per duos teʒtes, per allegata ibi per eum. idem tenet Dec. in c. 2. ſub num. I. verſ. Tértioſi inſtrumentum, bi.& hoc etiam procedit extra De probat. 65 tradit nouißimè Ioſephus Maſcardus De
probat. concluſ. god. num. 2. venſ. tertio ampliabis, vol..
F r ſunt duo teſtes teſtamentarii, deponentei diſtinctè& concludenter de ipſò teſtamento,& eius tenore,& ſunt testes valde periti,tuncnon eii dubium, cenſeri fuficienter probatum teſtamentum, poſiquam eit amiſſa eius imbreuiatura. Ita in facti
ſpecie conſuluit Alba in conſ. 1ol. num. 7. vbi quoque de pro-
batione abbreuiaturæ amiſiæ, quadam addit.
IESTIS A MORKRFE V E I. CkR A
tia deponens.
D' hoc Spec intit. de teſte§.i. num. ꝗ 2. verſ.item quod amo- re. Et Mepos de monte Alba. in tracta. Teſtium num. 12/7ꝛ pag. 1I. S gloſſ. vltima in c fraternitatis. in ſine, De Testibus.
Hi olocuscognationẽ habet cu loco, teſtis Amicur, nã amo- re vel amicitia iunctum aut gratioſum oſe eipro quo addicen- dukeistimonii pducitur, in ectu cõueniunt,& fereſunt eadem.
Ideoque

ponentej uſhi tenore,& ſun uficienter 7 reutatura. Itun . Tbi quoqued lt.
DETESTIBVS Ideoque=ò dicta ſuperius de teſte amico, non intempeftiuè huc quoque accommodari ſeu referri poſſunt. Ratio enim veruſque comprehenditur in c. quoties, de teſtibus,& inc. cum contra, Sc. ſéq. De testibur cogend.& inl. 3. in princ. infine,ibimneque gra-
½
tia,& c. ſ. deteſtibus,&in l. os(eodem titulo.
183
TESTIS Videtur periurus, quando eft corruptus prece vel pretio, velamore, veltimore velodio. Franc. Mar. deciſ. ½α 4 S. quæritur de modo,& c. numeroz. parter.
TLESAIIS AN CI I. I. A.
ANCILEA non poteſt ee teftis pro domino ſuo, arg. C. in litteris, cum gl. 2. extra de testibur, S L.2. C. eo tit. vbi reprobatur teſtimonium domeéflicum. Quodautem etiam ancilla referatur inter eas domefticas perſonas, quæ pro dominis ſuus non admit- tuntur in teftimonii,probatur ex doctrina Balai in q.l.2 incip. etiam, ſub num.] vey alio modo,&c. vhi ait. domesticum testi- monium quoque dici ratione perſonæ testijicantis, ſcilicet, quan- do perſona testifcans contingit eum pro quo tetiicatur per fta- tutum domus,&0c. idem tradit Abbas Panor. in c. in litteris, n. 3. Verſ. nota regulam&c. extra do teflibus, vbiait, familiam in ilo textu accipi pro ſeruitoribur Hiue ſint liberi ſiue ſerupex quo ſtant indomo ad ſéruendum,talis quoque perſona eſtancilla. Et propter hanc eandem rationem, ancilla quoqueè non erit idonea teftis pro ſua domina.
Quod autem ancilla non boſiit teſtimonium dicere pro ſuo
domino, tradit Toannesde Amicir conſ. I9ëꝙ num. I. Et Paris in conſ. S7. n. gr. lib. 3Z. A quo etiam eM. Maniua non videtur
duſſentire in conſ. 213. num. 30. lib. I. Obi ait, ancillam non carere
fuſpicione. Refert pradictos Ioſephus Maſcarduu De probat.
concluſ. go. num. z. Vol.:.

184 TRACTATVS
AxcIELELAtanquam domeßlica perſona, intantum non eſt idonea teftis, pro dominoſuo, vt non debeat recipi etiã ad faci- endam qualemcunq; praſumtionéſicq; examinata non faciat in- dicium, iuxtaſententiam Panor. in cin literis ſub num ibi&ꝙ nota, quia dicit interrogari,&c. extra De teſtibus, quem refert Toan. de Amicis in conſ. 1gõ num IJ. E Ioſéphus Maſcard. De. probat. concluſ. oo nun. 7. vVol.I.
N
Qvop dicitur, ancillam non eſſe teſtem idoneam pro ſuo domino vel domina, procedit, ſiopponatura parte aduerſa. lio- quin enim erit idonea,&iudex eam repellerenonp ſFet, vt tradit Ioſeph. MMaſcard. d. concluſ. 9o. num. 3 iuxta ſententiam Ang.
in Auth. Deteitibus, inprinc. col.!¹.& Alex. de euo in conſ.
6 M.
6. num. 3. quodtamen videtur dubitabile ex eo, quod in 1it. domesticis aliqui contrarii ſentiunt, vt Bald.& alij relati per Aposlillatoremad Salic. inl.z. infine, C. Detestibus, quorũ opini- onem refert quoq; Lancilotus in tract de osic. prætoris, ſub tit. de
testibus, in cauſis ciuilibus. verbo, domeitici, ſub num. 41. verſ.
hec quoque repulſa ampliatur,& cpag. mihi! Irſecundum edi-
tionem(olonienſem.
IX his quæ ſecreto fiunt in domo potet ancilla tetiffcari, idque pergeneralemdoctrinam, quod ea, quæ ßunt in domo, veri- ſimiliter melius ſciuntur per domesticos, vt gl. traditin l. 3. in ver- bo probibet, C. adl Iul. de adulter, per text. in! conſen ſu, ꝗ ſeruus etiamſeu ancillis.(de repudiis. Crotus in conſ. t. num 26. lib. l. ex tradit per multa allegata Dambouderius in ſuotract detefti- bus, ſub num. Io. circa fmnem, vbi in ſpecie de teslimonio ancillaruũ loquitur. Dicit quoque Alex de Næuo, in conſ; vum. ¹.in his quæ non poſſunt probari, niſi per domæſticos, admitti famulos& ancillas ad teſtimonium,& ehtratio. quia tunc ex natura adtus a cömuniter accidentibus alii teſtes, habiles nonpoſſunt haberi, 2 7
T

2 ddnneimn Larte aluejſ, non oſet ar 2 2/ententium,
x. de Naun,
eo, quodin ti 1.& alj mg ſtibus, juni i. Pretoru un
fab num an
u1 Iſecuulm
DETESTIBV S5. 185 E& ſic, ne ex defectu teſtium pereat iuſtitia partis, vt dicit text. inc fim-T. de Téttib. cog. ſecus autem eſet ſiex natura actus poſ fent haberi teites idonei, Zaſius in conſ. 3. num. 37. in ſine cum-= num ſeq. lib. 2. vide Joſeph. Maſcardun copigfius alia deducẽ-
tem De probatio. concluſ. 9o. num. y. cum ſeqq. volum.-
AXG2 pofiquam doerit eſe in ſeruitute ſiue famula- 7
tu,poteit eſe teſtus proſuo domino ſecundum Crot. in conſ. 131. n. J6. Vbi multa ad hoc allegat, eumq; refert& ſequitur Ioſephur Maſcard. Daprobatio. concluſ. go. num. 9. Vejſic. ſecundo limi- ta, c. vol.. Quibus adde Iacob. Leoniſsam in conſ. 2 G. incip. in hacmateria lite, eæc. n. Fo. lib.. conſiliorum matrimonialium, Vbi in ſpecie loquiturde Famula. Et hoc ſgenerale in famulan- te dometica perſona quæ tempore depqſitionis non est amplius in
famulatu ſeu ſeruitio, ideoque pro domino olim ſuotestificari po-
teſi. Atrenditur. n. tempus depqſitionus, vt per multa allegatapro- bat Hippol. de. arſ.inl. I.§. idem xTummio, ſub num.i. ff.
Dequæitio. vbidicit ita communiter tenere DD. De qua ma-
reria ego copiqius dicam j. in loco, Testis Famulur.
TESTIS ANGARII
perangarii.
Qu.ds dicantur angarie& perangaria, ex aliit locis pe-
rendum eſßt,& dixi ego in meir Loci communibus, in verboAn- gariæ g Perangaris, ex quibur facile intelligipoteſt, quinam& quales homines dicantur angarii& perangaru.
AA
1
——
3 1
—

3 TRACTATVS
Vasa EL angarü& perangarünonpoſeunt eße tefterco- tra feudatarios habentes feudaa Regia curia in capite. vel cõtra ſimplices milites, etiamò non habentes feuda, in cauſa criminalk, vel de maiori parte bonorum=ſunt verba Matth. de Afflict. in
c.. in verbo angaria, infine, num. 10. verſ. vltimo ſcias. in tit. qua
fuin regalia.
TLEsᷣTEselenon poſzunt contra nobilem ruitici, Vaſalli an- garii,obligati ad ſeruitia perſõnalia, D. Thom. Gram conſ.22.n. 31I. criminali.
T ESTIS ANIMOSVS ET AV D A X,
ſeu animosè& audacter deponens.
TEITISdicitur animose deponere quando in fauorem pro- ducentis, constanter aſſeuerat illud, quod certitudinaliter neſcit,
(alca. conſ. z;. circa meq. 8 ribald. de Téſtibus& probationibus, num. 13. fol. 223.
Frox ex verbis&s ſignis diligenterperpendere debet, v- trum teitis habeat animumſuum, magi ad vnam partem=qua ad aliam. NNam animoſis in deponendo minus creditur. Quia te- ſtir inter vtramq; partem debet ſſſe medins, ad alterutram par- tium non declinans. Bald. in lteſtium, num. 17. verſ.circa quar-
tam. Cde Teitibus refert Cribald. de Teſtibut& probat. num: 1n1. fol. 2 23. 1 7TEArTI]

m ruftici,y tal om. Cramau
ET AVD
voncnl.
andoin fuun ertitudualir
u ralun
DE TESTIBV. 187
TESTITanimos& audacter deponens dicitur 7 ingerere
& cltro offerrentestimonio dicendo. Alex. conſ.i f. incip. iſ proceſsu inquiſitionis, num. 2. lib. ZS.
Tzs Tis ex nimia animoitate deponens ſeipſum exſſola in- ſpeclione ſuæ depgꝗſitionis ſuſpectum reddit, Pet. de Anchar. conſ. 227 incip. ad corroborationem, ante ſinem, ibi arctius etiam,&æc. Alex. con.. incip. viſõ proceſm inquiſitionis, nu. 2. lib. 3.(orn. conſ. 232. incip. diu eſt, quodalias conſului, col pen. num. Z. Verſ. Videtur etiam ex alio lib. i. I aſ. conſ. ⁄. inc. in iſtir ingujſitioni- bus, anten.. verf.item dictus Nicolaur, lib. 3. ocin, ſen. conſil,
229.incip'primo aſpectu,fub num. 6. vorſ. Quinto confirmatur.
lib. 2. Gribald. de Téftibus& probationib. nu. J2. fol.223. Aᷓ ymo Crauet. conſ.zænum. ẽ.& pulchrèinconf, 22π2/0 num. X verſ fal- tem negari non poteit, vbi voluit, non eſte credendum terti apfir- manti, quod verèſcirenon poterat, Roland. Dalle conſ.27. nu. 22. lib. 3.£ gid. Boſs. in practica criminali tit. De réſponſion. à reo
faciendis, num. 12.
TEs T Tanimoſe nimis& audacter deponenti fades habẽqa noneſt Aymo(rauet. conſ. 2+Q 9. num. T. Verſſaltem negari nã Poteit, vbi voluit, non fre credendum Tasti Mhrmanti, quod Vve reſcire nonpoterat. Roland. a UValle conſ. F. num. 20. lib.z. Hora- tius Luciur conſ. éad oſtendéx inno centiam,nu. 2.inter con-
Iilia auminalia,lib.1 Burſat. conſ⸗20. num. F 0. lib..& conſ. 120.
nun. 23. eod. lib. 1.NMenoch. conſ.i. num 26. 27.lib.r.
AeA a
—— —
8 4 *† A A 3
———

185 TRACTATV SZ
CTrᷣ TIs nimis animosè& audacter concludens reiicien-
endus eſt. Burſat conſ. i num. 23.& probatur ex allegationib. 5. adductis in verſic. teſtis ex nimia,& c. num. z.
TISTIS ANIMVM ET QVA
in animo conſiſtunt, deponens vel probans.
H 0dere tradtat Ioan. Mariac Nonticellus inſuo Reper- torio de Teæstibus, pag. 3/72.
Ax Tatv Snon poteit probari per teſtes: Quia is tanquam in corde latens,& ſoli Deo notus eit, fecundum gl.in l.2.. Oe interrog action.& tradit Innoc. in cſuper hoc, num. 2. De renu- ciat. bi dicit, teſtes deponentes ſuper ſpontanea voluntate, etia-
hicentum eſeent, nabil probare cum reddant testimonium de intẽ- tione, quæ ſoli Deo cognitaſit. Idem ſcribit Baldus in Margari- ta ſua, verſeteſtis deponens, vbi dicit, quodteſtis deponens de in- tentione cordit alterius, non valet eius dictum, quia ſoli Deo ho- minum intentio nota eſt, allegat Fnnoc ind. c. ſuper hoc. Et ex authoritate Innocentiiidem Baldus ita ſentit inl ſiquis filio.§. Eius qui, verſic in textu, ibi, conſcientiam,&cſf. De iniuſio,ru- pto O irrit. teſta. adde ad prædicta Ioſéph. Maſcardum, Depro- batio. concluſ gæ. circaprincip. Vol..
7
ETrsanimut no poſsit probari per teites, ot in verſ. prace-
denti dictu eit, ramen hoc intelligi debet niiteſtes deponerent d
anm
————

—
e
Eatuy 5—....
u 6 48 animo per actur exteriores jicut enim animus iyſe perſe probatur 5 f.. eractus exteriores, qui indicant animi qualitates, vt eſt text. in
l. Labeo, J. Id Tubero,ff. de ſupell legat. in l. Fulciniur. J. quid
ſulatitare, vbi gl.in verbo, animus ff. quib. ex cauſ.in poſs. eatur.
hinc Oldradus conſ. 3. incip. conſueuit dubitari, ſub nu. 3. infine,
ſGribit, animum probari ex qualitate verboru,&ᷓ ex modo dicẽdi
ita eodem quoq modo per teſtes deponentes detalibus actibus ex-
terioribus yrobari animus poterit. Lecobſtat, quod dictum gſt,a-
nmum ſoli Deo cognitu eſse, quia hoc verum eſt de animo tota-
liter rqidenti in corde hominis, nondemonſtrato per aliquos actur
11 N exteriores ſecus vero chi quando actus exteriores concurrüt, quo
caſu beno poteſt pbari animus per teſles,per fupra dicta hoc verſ.
velprobams Probam. ₰4 & in Vverſ ſeq. quando quæritur num. 7. alias enim ſéqueretur,„ Aticklhin 2 Eiura dicentia,ꝙ hoc velilludſit factu, velpraſumatur factuta-
li animo, male loquerentur,&ꝙ D D tradentes regulas& modos diuerſos, quomodo co gnoſcatur animus, velintétio alicuius, ma- le loquerentur, quos modos aggrauat Fel in ohinifcaſti, el. col. 2. n. T. extra, de homicidio. Ita egregie ſcriptu reliquit Laurent. ab Occa Perrarienſis,(qui vna cu excellentiſcimo iuriſconſulto Io- anne Cephalo, fuit cõpromotor meus, ci inſignia doctoratus mi- Tar Quuim bianno 157. die=. Martu Ferrarie conferrentur: in conſa- „Paerg jnlah lio õ3.incip: in dubium refricariſentio,n. 2 ⁷. 2 2 J. lunctis praæce- maun gi dentibus n. J.&æ 16 inter cojilia criminalia lib. 2. Dradictir adde ocmumads foſepb. Maſcard. De probat. concluſ. ꝗy. per totam. vol.. Vbi atanea volmie copioſè habetur, quodanimus praſumatur ex facti qualitate,& rreftimonumb ex factis ipſis. Baldus Inll iteſtis dtymmn tun quiuſ 1
verlul e ee, e. 5). * cſtmn 4 Q2* NDoO queritur, qualiter teftes debeant tefiicari d ſentitin ſu qualitate animi alicuius, licendum est, id heri poſse per actus ex-„ „Scf. D- u reriores, vt probatur inl. his qui 12. Dinus. ff. Detutor.& cu- 42 Laſtaus 8 or.datis ab his,&.& ibi glin verbo ex ſermonibus. I aq; Bart.
3 2oi.bine zApene! radit. Quem refert co ſequitur Balq. in tra= latutte ſti Amarte Z. Verſ. quero qualiter teftis debet deponere luper aliqua qualitate animi, num. 29.& Det. de Rauen ſing ſuo gunc. 5, qualiter teſtes,& c.& bene pbatur pertex. inl 2. in
„n cli 1' ha 7 tus Bodiernur qui pindußtria bominis ingeniqiacceſsit. nau Jya⸗ e, omnib. reb Nauicular lib. 11. Bar. n. 5. ex eo te- 3 oAst tunotat, magnanimi vrbis praſumi ex ma gnitudine ædaficiori,
A4;

10
11
12
190 TRAGT A T V 8 & hominem ingenioſum õ magnanimum probari ex indu-
ſiria hominis ingenioſ,&; hoc ipſum eit, quod Baldus voluit in
Rubrica,(ſiquis aliquemò testari prolnbuit, vbi eſt tractatus inius de ſchiſmatenum ⁷.& 16. videlicet, teſtes poßeteitifica- ride animo alicuius per verba declaratoria, viputa, ex facto, vt
idem Baldus ſcribitinſua Margarita, verſtéftis depones, in fine.
Mo xvcreditur Toſtideponentide animo& voluntate al- terius, vt in ſpecie facti conſuluit Menoch. in conſ. i4 9. incip. cu
grauiſsimi, num. 23. lib. 2. Vbi refutatur teſtimonium cuiuſdam
teitis, qui depoſuerat, ſeſcire D. Thomam nihil deprædictis cre- dere,& ſic udicauerat deanimo&æ voluntate 0ꝗD. Thoma,& additur, ob id illi teſtinullam&ſſe adhibendams fidem, per aliorum aut horitates ibi allegatas.
D Lkanimo alicuiur, qualis i: fuerit poſcunt tefiesper verba declaratoria teſiificari, quado videlicet aliqua verba declarato- ria pracęſserint, vt collegit Bertach in ſuo repertorio, verbo, te-
ſles deponunt num mihi 17 6. verſ⸗teſtes poſsunt teſtificari, es'c.
pag. muln 306. col.æ. quem etiam refert Ioſeph. Maſcard. De probatio. concluſ.9&. num. 7. vol.1.
Tæsris deponens ſuper iis, quæ in animo conſatunt, nõ pro- bat nitrationem reddat. Ioſeph Maſcardus de probat concluſ. S2*. num. 2 fol. ⁄2. Vol.2.
TESTIS

n. b buia DEITESTIBVS. 191 ae lua TESTIS ANTIlQvVM DEPO-
nens, item factum antiquum deponens vel proba ns..
hutaarſa De hoc tractat Ioan Maria Monticellus in ſuo reper- ſtzuu dzau torio de Toſtibus pag. 359.
PEOA TIoOminus legitima in factis antiquis, velut diſi- 2
b cilisprobationis ſuſiciés&ſe creditur, preſertinin factis antiquis mo G dum excedétibusmemoria homini, quo caſudiſtilimue quodamodo mn coſ. im impoſgibile eit habere directas probationes concludentes, vt tra- monum aul dit Corn conſ. 3. incip. circa primum conſultationi dubium,
nubil deyrdim num. 6.lib. i. G'in conſ. 2 ². licet inthemate. num.. lib. 3. Alict. ar D. AA Deciſ. 13. nu. 22. ade oſepb. Maſcardumplura alia ad hoc alle-
am filempad Lantem, De probatio. concluſ.o. num. 12. 13. G I4. Vol.]J.
——
* 7
Ds teſte deponente in antiquis de auditu alieno, vide J. in
oco, Téſtis auditum alienum deponens probatin Antiquir. 4 ſcunt teſenmn qua verladul 1 / ertonvun ßunt tifſtun h.MNlai
1ESrIS A bO C H AM, VvEI ANr A.
pocham deponens vel probans.
T'oclariore intellectu eorum, quæ collocantur ſub hoc lo- 1
fhui co, de Apocha& Antapocha probanda per teſtes, non inutile
eimo cunſin, futurun butauj à principio pramittere, quidſit Apocha, eæ quid ua nrapoch m qui 2 Denaa
ntapoc a. Sant enim qui confusò de vtroque loquantur,&
quod, Proprie vni conuenit, alteri promiſcue attribuant. Dicitur autem Apocha proprie, confeſsio ſeu chirogra- phumcreditoru manu vel eius nomine& mandato confectum
de eo, quod i: à debitore ſuo recepit. E amque confeſsionem⸗

192 TRACTATVS nos Cermani quietantiam ſõlemus appellare, ein Quitantz. Er Et quod hæcſit propria huins vocabuliſignihcatio, aſßserunt mul- ti,vt Calepinus nouiter impreſus& auctur in dictione Apocha, obi habetur Apocham eſte ſchedulam, qua fatemur nobis depe- cunia eſse ſatisfactum,& adduntur buius vocis dictiones, Craca, Gallica, Italicæ, Cermanice,& Hiſpanicæ, quas ſingulas ibi vi- dere lector poterit. Hanc quoque eſse iſtius Vo cabuli propriand Fignifcationem aſſirmani,& pigelius& Rouillius in ſuis dictio- nariur iuris, fub hocipſo nomine, Apocha. A lciatus etiam hoc i- pſam teftatur lib.-. Pratermiſsorum,in verbo Apocha,&æ rurſus lib. J. Parergon cap. I7. Minſing. in c.2. num. 6. v. Deſide inſtru- ment. Paulus de Caitro in! plures num. 2. C. De fide instrum. &hiidem quoque dicat, tamen addit, Apocham quoque vocari il. lam ſchedulam, quam facit debitor creditori, in qua confitetur ſæ recepiſse in mutuum veldepqſitum tantam quantitatem,& pro- mittit eam reſtituere, Welches vir Teutſchenper generale voca- bulum ein bekentnuſs oder ein handtſchrift zu nennen pflegen. EHoc tamen hicobiter quoque moneo, Bartolum in l. N uda ratio. nu. J ff. De donatio. Apodiſsam ſeu apocham generaliter vocare eam ſcripturam, quæ datur aparte parti.
Ax TAPOCHA vero propriè dicitur illæ ſcriptura quan debitor creditori facit in praſiationibus annuis neceſsariam pro- pter preſcriptionem& ſimilia, vt Alciatus tradit libr. 1. Prater- miſsorumun verbo apocha,& Spigelin ſuo Lexico, in verbo, apo- cha ad ſinem, Minſing. quoque idem vult in c. 2. num. 6. extra de
fide inſtrumentorum,& ante hos, Paulde(aftro inl. plures, fub num. 2.((Dofide inſtrum. vbi ipſé addit, debitorem facere hand ſcripturam ad ſui liberationem, idque fieri ad ſecuritaten creditoris, vt poſsit oſtendere, quod ſolutio illa fuerit facta de ve- ro debito,& quod in ea ſcriptura debeat contineri cauſa, ne po- ſtea ipſe ſõluens poſsit agere condictione indebiti, probando ſolu- tionem,& dicendo;ſe indebite ſoluiſse, Quodautem Rouillius inſuo Lexico, in verbo Antapochaſcribit, Antapocham eſse ſcri- b ptum, quo

cham quahuenn ttorran quatm m quantitum; henper genail zunennen ger In I. Nudah
in generalua 1
ar ila ſenpime innuis necdlanu us tradi 1 1 doLexicown
B
DEITERESTIBVS 19
ptum quo teftatur creditor ſiue dominus, ſe reditum illius anni recepiue, perl. plures, Cdefide initrum. id ego puto vix probari exillo textu poſſe. Sed eſſi yredicta de vtriuſque vocabuliſigni-
ficatione propria vel impropria perſe vera Iint, tamen, quo ad materiã probationis, Ipocha& Antapocha ex pari procedunt, vt ſcribit Minſing. in c. 2. nu. 6. X. de fide instrum. quod hoc loco benenotandum eit.
D probatione iApocheſcriptæ à debitore ſiuè is eam con- ſiteatur ſiue neget, videas Ioſeph. M. aſcard. Dæ probatio concl.
109.&I10.&& 11. vol. I.
SI producatur Apocha vel Antapocha manu debitori⸗ ſcripta, vel ſubſcripta, eaque trium teitiu ſubſcriptione munita fit,&idebitor neget, illam ſaa manu conſcriptam ſubſcriptãve eſſe, teſtes vero ſua d ↄpoſitione aſſirment, eorumq; ſubſcriptiones anoſcantiacceqat item comparatio litterarum,tunc Per hac ple- ne probatured pocha vel Antapocha ſocundum Bart, in ladmo nendinum. 2 F. verſocirca primanmſf. De iureiuran.& in! nuda ratio,num. 6 idedonatio.&Ætradit pulchrè e Nenoch. dearbi- trar. iudic. caſu 2. num. 2. verſ.primus eit. lib. z. cent. 2. Min-
fing. in c. 2. num S. verſ. ſecunda, extra de hdeinitrum. vbi dicit, ita communiter tenere DD. ind ladmonendi.
Frteſtes producti ſuper Apocha vel Antapocha negata ab
altera parte, deponunt de renore contractur Vel ſcripturæ, tunc ad hoc ſuſicient duo tantum teſles perl. Vbi numerus, ſf.de testi- bus. Si vero teſtes non deponerent detenore ſéucontenti ſériptu-
ræ, ſed ſolu, quod viderint ſéripturam confici, tunc requirerentur
B B

194 TRACTATVS
tres teſtes. Ita Felin. traditin c. 2. nu. 3. verſ. Tértiadeclaratio, extra defde mſirum. allegat Bart in Auth. atſicontractus, n. 6. C. Deſde inſtrum. Ctradit etiã clarè Abbasin dictoc. 2. ſub
num.². verſ.& intellige quod teſte⸗ deponant,& c.
10 ArochaA probatur perteſtes, etiam nonſubſcriptos, dum tamenfnerint præſentesſubſcriptioni debitoris&ẽ viderint debi- torem ſubſeribere. jta Alex. Voluit in l. admonendi, ſub num. 1. verſcdic circa primum, ibi, vel teſtes nonſubſcripſerunt,&cſf. deiureiur. de quo videas copiqius Ioſeph. Maſcard. De probat. concluſ. 11o. nu. 9.&; ſeq qui multa alia ad hoc allegat, vbi quoq; habetur quomodo teſtes hoc caſu deponere debeant, vt probent, videlicet, ſe vidiſſe illam Apochamſcribi& ſubſcribi manu eius per quem aßeritur ſcriptam fuiſſe, ſeq; fusſge praſentes, quando eam ſcribebant,& niſi ſic deponerent, nihil probarent, vt probat Alex. in conſ. ꝗt. incip. in cauſa& lite, num. 3 lib. 2. in conſ.⁶. n. 3. lib. 3. S; rurſus in conſ. Co. n. F. lib. 3. Socin. Iun. conſ. 7. numero 14. libroz. 3
1I L ANDotres teſtes incorrupti& integri reco enoſcerẽt QApocham aſſerentes,ſe vidiße ipſfam Apocham, antequã con- ficeretur publici inſtrumentu, quod contra illi Apocham est con-
12 ſcriptu. Hoc caſu praferenda eſſet Apocha publico iſti instru- mento. nõobſtante, quod aliasinftrumentui ſolenne praualeret A⸗ pocha conféſſatæ, vt volnit Felin. in c. 2. nu. u. inſine, verſ.& hoc intellige, de fde inſtrum ver lſcripturas(. qui potior in pig. hab. Quodautem in præalleg. caſu Apocha in probando præferenda
Qu mitrumento,tradit Bald. in conſ. 19§. incip. ad intelhgentiã, ſub n. J. verſ.& ex hoc, pono talem concluſ.& c. lib. I. quod con- ſilium duplicatum habetur lib. y. conſ. G 6 6. Vbi ipſe tradit hanc concluſionen, ſi ſcriptura(Apocha) ante contractum emptionis & venditionus fniſſet viſa, lecta pertr es teites literatos,& intelligentes,

nonſaſnin worus&s viten
dmonend ſum
125 ſ. 1 40)( nyſerun
N. Iſcan y d hoc alegat A re debeant, vtn es ſu lſerlima pe praſentes, i probarem, u um. 3. ll. 2 m0 4. Socin. luna
—
„ n integr Wennn pocham, anleni
ailli Ahucluns 7 oät ocha publ
DEI TES TIBV S„) intelligentes,& ſcripturam cognoſcentes, antequam venditiof- eret, quod talis ſcripturaſic verificata ſuficeret contra emptorem ex quemlibet poſſeſporem, per allegata ibiper eum. Et hanc quoq; declarationem refert& ſequitur Ioſeph. Maſcard. De probat.
concluſ. Tog. num. 10.&s I. Vol. I.
S testes deponerent, ſe vidibe e; audiuiſt partes commit- tentes& mandantes tertio, vt apocham ſcriberet, eumque
ſéripſiſe eamipſis partibus& teftibus præſentibus, idg, ſé adhuc
méemoria tenere& recognoſcereipſfamò apocham, hoc caſucum deponat perſenſum congruenté taliactui, dicuntur plene probare abſque alio adminiculo cõparationis literari. Ita Jaſon tradit in Repet. l. admonendi, num.. ante fmem: Verſ. ſed ifia re- ſponſio. ff.de iureiur. idem Alex. ibitenet ſubnu. 31. verſ. dic circa brimumibnſiue etiam deponant quod viderunt,& c. Vbi expreſ- ſè quoque addit, hoc caſuſupicere duos test es, quod& Iaſon loco præalleg. ſentire videtur, dum quoq; allegat l. Vbi numerus, ff. De testibus. t licet Ludouicus Romanus in A.I. admonendi, nu.. in verſ. aduertendum butet, prædictam concluſionem non aliter procedere neque teſtes aliquid probaræ niji apocha quoque ſub- ſcripta ſit a partibus vela testibus per l. ſcripturas, C qui potior. in pig. hab. Vbi requiritur partium ſub ſcriptio Tamen KRipa ibi- dem num. 106. Verſyſedſ fitſcripta à tertio,&æc. contravrium ſen- tit,& bene, cum credatur teliibus honeitzs, deponentibus ſe vi- dſe apocham ſcribi, t habeturin„ fi quis igitur vult caute de- ponere,&c. inAuth. deinstr. caut. co hde,&tefte⸗ deponant, ſe vidiſſe apochamòſcribi mandato Partium. Et ita quoq; vide- tur ſentire foſeph. Maſcard. de brobat. concl. 110. n. 13.1 2. ꝙ I'y. vol. Hancque pofleriorem Jententiam approbat Nenoch. De
arbitrar. iudic. caſuii e. num. J. lib. 2. cent. 2.
Adoprobandam apocham ſériptam per tertium ex com- mibione; mandato partium non neceſſariò requiruntur treste- ſtes, ſed duo ſuficiunt, vt inſpecietradit Alex. in!. admonenat, ſab n. 31. Verſ. dic circa primum ibi ſiue etiam deponant, quod vi-
A runt,& cjf. deiureiur. pPerl. vbi numerus ff. De testib. Quod
252
14
15
16
——
— —
— —
8
—

18
196 TRAGTITA ITVS etiamibidem videtur ſentire Iaſ.in ropetit. ſub num. S. ante ff⸗ nem, vereſediſta reſponfio,refert ſequitur Ioſepb. Maſcar.
De probat. concl. uo. num. I2. vol. I.
—+
Ap hoc vt teites probent apocham, inter cetera requiſita, oportet quoq, vt deponant, quo téyore apochaſit ſcripta, ad quod allegatur B ertrandus in conſ. 2⁰9 n. z. Vol. 6. Æ& conſ.32.n. 9. vol. 2xuem ad hoc citat Ioſeph. Maſcard. De probatio. concl. 11⁰. num. 1z.dicens, eum ibi pulchrè tradere modum deponẽdi hoccaſu. Videndus gitur eit, cum opus erit. W
ZBaLDVsinl ſcripturas, num. 4. verſ. Mota optimum tex. CQui potior. in pign. habe. ſcribit, ad probationẽ apochæ, requiri fubſcriptionem maſculorum, nec ſuſicere ſubſcriptionem muliern per illu texti, ibi trin aut amplius viroru ſubſcriptiones. Sed con- trarin tenet Fel. in cquoniam, in 3 fallentia, n. 2.. de Teitibus, Eapertius in c. 2.n. 4. Verſ. 2· declaratio.&. deſide instr. bi alle- Zat Baldum in contrarium. Hanc quoque Feliniſententia, Bal- do contrariam ſequuntur faſon& Ripa inl. admonenadi, ille n. 107. luc num. io4. Venſ. Tortiointelligitur. Et Ioſéph. Maſcard.
De probat. concluſ. 110. numm. 22. VOl. 1.
Ao faciehdu literaru cõparationẽ in apocha, inter alia mul- ta, que requiruntur, illud est potibimut, vt teſtes ſubſcripti ipſi apo- chæ, recognoſcant ipſamſcripturam ſubſcriptionem ſua manu factam, ſecundum Bart. in! ſcripturas, fubnum. Verfic. ſi veno tal u ſcriptura eſt negata,&c. C. Qui potio. in ptgn. hab. Aret. in
conſ. 6 2Q ꝙtßum. 3. Socin. Seniorin conſ. 3. num. 10. lib. I.& conſ.
27R. n. G.lib. 2. Quos ad hoc allegar Menoch. conſ. 9.n. 2 J.lib.
SraD oduo teftes coadinuant apochamolicèt vnur con- tra dicat ſftandum eft apocha eo caſu, maximè quando alia con- Lurrunt pro apocha, vt in ſpecie facti conſuluit Petrus E 2ea
conſ.

dam dailie
4 Nt⸗ vptm
1— ations ayoclun 57, ſubſcriptwnenn ſubſcriptimal itia, n. 4. X. KN „T. Ac ſde Intra ue eliniſeuteni inl admonen
r. E' loſcphel
napachaiunds toſtes ſahſe 5
apiptionem u alc uptunen- ſub num⸗8 oell
DETESTIBV S. 197
conſ. So. incip in cauſa Andreæ, inter conſilia criminalia, num. 6. parte 2. vbitamennum j addit quodlicet vnus teſtir non probet falſam apocham coadiunatamab aliis faciat nihilominus eius fidem vacillare: potius tamenſtanduſit illi duobus Téſtibus quã illi tertio contradicenti. Videas tude hac materia Felin. inc. cu
JFoannes, num. †o.& ſeq. de fide infir. 4
VT tehiu contradicens apocha aliquid probet, requiritur, ci oſe debere omni exceptione maiorem, vt Felin. tradit inc. ci Jo— annes, num. 3³ 4. verſ. Quinto declara; T. de fideinstru. Quen refert&& ſequitur Petrus Follerius in prædicto conſ. Co. num. 7.
Quaxy potresteſter ſunt ſulſéripti vni apochæ,& eorum vnus eſt mortuus, tunc ſta apocha abaliis duobur recognoſci non potett, dicit eſse magir receptam doctorum opinionem, Nenoch. conſ.9. incip. matrimonialis num. 26 parte 2. multa ad hoc al- legans,& addens, multo minus reco gnoſci poſg, quando vnus tantum teſis extet,ſi vero omnes teſles mortuiſintnillam ſcriptu- ram priuatamſidem non facere, recognoſcique non poſte,per alle- gata ibiper eum.
REEI 2eue ad probationem apocharü neceſsaria ſunt, ſue ea probatio Teſtibus velalius adminiculis hat, videri poſunt apud Bart.Alex. Iaſ. Ripam& alios inl. admonendi ff. Do a reiur. f elin. in c. 2. extra de ſide inſtrum. Menoch. praclarè hac malentam tradentem De arbitra iudic. caſui Ia. lib. z. cent. a.&g
noui ſrime I Ffepb. II. aſcard. Deprobat. concl. uo. vol..
35 5
21
22
23
———
1— 4 3* 85—
—
——

195 TRA CIIA IV S T. E S T ISA P O S T A L A.
Arosra Tarepellitur atestifcando, Campeg in tracta. Deteftib. Reg. GÆ. Eæ de hoc ſunt textus clari in c. non poteſi. 2. 2. in c. alieni erroru,& c ſeq. 3.7. ⁊⁊: quod procedit etiani pæ- nituerit, Marcus Mantua dicens hocmirabile Videri’ ſin gIIa. incip potquam de Apoſtata, pertext. inl. Hi quiſanctamſdem, Cde Apoſtatis. Et facit ad hoctextus in c no poteſt, infine 2. J.. vbi dicitur, nõ e;e credendn eis, qui veritatir a ſe fdem abiecerit.
AXApoftata à religioneteſtis eſe poſeit? oan. Maria Monticellur inſuo repertorio de Toftibus, pa g. 12. in Verbo, A- poftara‚ ſcribit eum teitem eſsenonpoſſepropter duas cauſau, pri- mo: Quia talis Apoſtataſit periurus cui non creditur. ecundo, quia Apoſtata ſit ipſõ iure excõmunicatus. c... ne clerici vel Mo- nach ſecula. ſe imp. negotiis, lib. præterea Apoftatæ& Sacrile- gi,quo ad infamiam æquiparantur, in c.infamez. 6. q. I.& tradit And. Barbatiintracta. de Teſtib. n. 5in; parte, pag. mihi 23. Et adde de hoc Ioſephum Maſcard. Daeprobatio. concluſ. I12. num. 7.& 18.v0l.. 2
TESTIS AbPELILATIONEM
deponens vel probans.
ErTSI Baldus inl. ir apud quem, num. 14. C.de edendo, velit appellationem inſcriptis non perteſtes, ſed per ſcripturam probari debere. Cum ea appellatio ſit talis, ad cuius ſabſtantiam necoſ fario requiratur ſcriptura, otibiper eum, tamꝰidem Baldus ex-
broſte quoqus ſcribit, perteſtes probariy 2ſ6,a ppellationem in ſcri- b
Ptis interpoſitamfuiſse, S; inl. ſin. num.,/ 7.C.Dere iudic qua vi- dentur eſse contraria. Sed ego puto hæc declarari poſse per doctri- nam eAbba. in cſicut nobisun 3. notahb. nu. 4.. de ſent.& re iud. Ubigeneralitertradit, id quod ad ſau ſubſtantia exigit ſoripturã, poße probari per téſtes, ſi Veripturaſit deperdita,& fufſicere duos
teſtes

—poſin, fand X, pag.n. In d ropter duarcal non creditur.1 J. c. 2. ne clerui- a Apoftataꝗ 3
rfameg. 6. lut Pante Da 2 1 batio. concliſ 1
Vare tanquam teſtem non poteſt. Ita
DI ITESTIBVS. 199 teſtes. Exemplum ponit de ſententia, ad cuiusſubſtantiam ſeu validitatem requiritur ſcriptura,& tamen potesſt probari per tetes.& hac generalis doctrina fundamentaliter&æ optimè pro- batur exl. Teſtium, S. ſin. C. De teitibus, vbi habetur, quod etiaſi
ſcriptura ſit de ſubstantia probationus, nihilominus tamen actus pobit probariper duosteſtes dummodo probetur caſuu perempti- onis. Idem ergo erit dicendum Deprobatione appellationis.& in ſpecie quod appellatio in ſcriptit interpqita, ſiſit deperdita, per teſics probaripœfit, voluit Bart. inl..§. ſuſicit, num. 2. venſ⸗vlte- rius, ſf. de bon. poſſſecundum tab, per illumtextum,& text. in d.i. Rium,&tradit Hippol. DeMauſtin rep. Rub.(De probat. 237 inſine, de quo etia ſupra in loco, Téitir amißionem, perdi- tionem ſeuperemptionem deponens velprobans. n. 42. dicti eſt.
1ESIIS APPROBA T V S A parte.
MNvz TAde approbatis teftibus collegit IToannes Maria Monticellus in ſuo repertorio De teſtibus, ſub loco Tæstes inha- biles,&c. pag. 73. cum multisſequentib.& collegit aliquos cafus Milis inſuo repertorio, in verbo teitis. verſ. teſtis eo ipſò,&οα. ci
tribur verſ. ſequentib. fol. mihi 2 Jofacie 2ſecundum nouibimã edittonem Francofurtenſem.
Qy rapprobauit ſemel vnum teitem, ampliur ilumimpro-
eneraliter collioit textu in!iſiquus teſtibus, C. deteiſtibus. 6 coligitur ex
TErTISa parte productur cõ' approbatus reprobari — varte ari abea võ poreft. 1ſs quis teſtib. C. Deteitib.(ampeg. vee pro regula in tracta. de teitib. Reg. 292. E'' Reg. 293. Vbiin poſteriore re 2. la ponit ſex ampliationes, in priore vero quatuor baenieede
stam generalemregulam. Socin Iun. conf znre i .*.„ 74. in 4. 7 num. 33.lib. 2. Cephal. conſ. 6s 2. num. g 7„ e, ſpuratur,
——
1 4
—
———

200 TRAGTAI V S DARSaduerſa non poteſt contra teſtiumſidem opponere,
quorum fides fuit approbata per hoc, quod eoſdem quoque teites
proſé ꝓaduxerit, vt pro bat Jocin 1 un. conſ., ⁊ incipun cauſatur- bata poſgfhionis num. 3 libi Hippol. Riminald. conſ. 12. num. 2 2. parie 2. Burſat. conſ. 3]jenum. 61. parte:.
TESTIS productus a parte, cenſetur non ſolum per hoc ap- pro batur in perſona ſod etiã in eius dicto, ita vt ipius dicto vel de- pqliutioni quoque ſtare debeat, ſecundum Fo cin. Funi or. conſ. 69. incip pro dilucidationenum 1I.& 12. lib. I. Burſatus allegansalia conſ 20. ſub nu- 23. verſ. Tertio eademmet teſtis parte I. Menoch. conſarnu. I2.& conſ. 6o. num. 7, parteI.& in conſ. 2 2Q 9. n. 7.
TEsTIS approbatus à parte non poteſt reprobari ab ea, niſi ſuperueniſet cauſa denouo lſi quis teſib. C. de teſtib. Baldus
conſ! oquidam Gaſparonus, in ſine, num. ⁊2. lib.z.
E o ipſõ, quod recipiuntur teſtes a partibus, cenſenturab ilius approbati, ſecundu gl. in g. ei licet, in verbo,& ſuppliciis, in Au- th. Detestib. per quam gl. ita dicit Ferrantes Gargiareus, conſ. 126 inter conſilia crimmalia num. 2I. barte I. Vbi ipſé gloſam ill exornat, dicens, cam eße ordinariam& ſingularem„ſéecundum Bald. in c. 2. De teſtibus num. 3.&. aſon. eandem gloſſcommen- dantem in l. col pen. verſ. Tertia fuit ſolutio, C. de tettam.& eundem Iaſam l.! num. 13. verſ.ſecundo ade ff de feriin&; ean-
dem glqf. commendat Natta conſ. ꝗ. quidam F ranciſcusnum. 12. parte.l.
TESTIS

tur non ſalunm- ata dt piu dar 4 ocin. junin 9 Zujſatu alea refti parte! ¹ eI. O in cunſas
n poteſt reynu toſt b.C. de tehl
venn. 1. 16.)
DFETESTIBVS.
Jao. incip. tria petuntur num.. parte z:
Ex eo, quod teſtis productur prome, nõ poſeit ame reprobari infertur, vt etiamſitalus teitis infamusſitnon tamen iniſta infa- mia opponi poſsit a me,propter approbationem meam', ſecundum Campegium in tractat. de Teitib. reg. 293. venſfecundo habet lo- cum,&c. allegantem Bald. in. 2. num. 3. extra de Testibus. Et
probatur inſpecie in conſa π. inter conſiſia matrimonialia, num. 20. Par tei.
PXOPVOE N Steſtes etiamſieis oſus nonſat, vel otinolue- rit, mec eos fecit iurare, tamen ea i—ſa productione cenſetur eos i- ta approbaſse, vt eos à parte aduerſa productos potea non poſsit reprobare, ſeu contra perſonas eorum opponere. Ita Bald ſcribit inl.§. Beſtias, verſantextu,ibisiue non,&'c ſf. De poſiulan. re- ferens Specu. ita tenentem intit. de Toſle, J. Sape, verſeſed quid ſi eum,num.. qui tamennonſimpliciterſic vult, ſed cum diſtinckio- ne. Ioan. And.tamẽ ita expreſse tenet, ibi in additione incip. dici- tur ſus,&c. Vbi ſcribit, Teſtibus eum Vti, qui eos producit. I- dem tenet Baldus de eo, qui vocauit testes ad teſtimonium, quod cenſeatur eos per hoc approbaſse in! data opera, num. ⁊ 7. Verſ1- tẽ qui vocatur,&c. q. de ius qui accuſare poſsint refert Baldum Thom. Gram. Deciſ. 3 2. num. 1.&I2. at que ita interminis con-
vi fulendo reſpondit A lex. conſ. or. incip. vifis nouis dubitationibus,
num. 2. lib.. bi ommino videas.(ampeg. in tracta. de Toftibus, reg. 293. in princ.(rauct. conſ. 14&. num.. Idem Crauetta nota- biliterin tract. de antiquita. tempo parte I.. 2 næritur etiam in
hac materia, num. MFol. mihi z2᷑r col. J.
CCG
201
TLssTI Sscenſetur eſe= approbatur à partibus ex eo, quod voluntate partium ſe ſubſcriyſit, deoque eia partibus nihiloppo- ni poteſt, vtin cauſa matrimonui conſulendo tradit Cephal. conſ.
10
Ik 12.

13
14
I5
rRACTAIV SZ
Ox eo, quod teſles ſemelapprobauiper vocationem, vel pro- duttionem eorum, hic effectus conſequitur, vt non ſolum in eadẽ cauſa in qua producti vel wocatiſunt, ſed etiam in quibuscunq; aliis cauſt, etiam in alio iudicio, vel actu, quando aduerſarius meus eoſdem teſtes contra me produxit, non poſaim eorum per- ſonas repro bare, velcontra easopponere, I hom. Crammat. De- ciſ æ num. 3. verfic. imo plas, dato quod teſtes,&c.&õ Crotus in tracta. teſtium, parte=Q S. num. I. alias num. 352 TVeryſic. octa- ua& oltimaſit concluſio(orn. conſ. 9. incip. viſõ proceſſuagita- to, num. 2:&s num. 3 5. verſ.nan imo est idoneus, lib. 2. per textu in lſiquis Teitibur, C. de Teſtibus. O chide hoc gl.i. inc. preſentin, inprincip. extra de Teſtib. tradit pulchrè Sichard. inl. aperiiſsi- mi, num. 2. C. De indiiciis. Faciunt ea, que pulchre ſéribit Alex. in conſ. 33.incip fiantibus his in 6. dubio, num. 2. libro 7. Vbidicit, quod quiſemel aliquid approbauit, non potest illud improbare, etiam in alia cauſa,& inter diuerſas penſonas, allegat notata per Cyn in liquis Teſtibus. C. de Teſtib. in. quæſi. cum quo di cit o- mnes alios concordare. Idem tenet Goad. in conſ u. 19. quos refert Crauetta conſ.i à num..
202
Qron dicitur, producentem teſtes pro ſe,ꝛllos ita approbare Vt non poſsit 605 poſtea contra ſe productos reprobare, iuxta leg. ſe quis Teſtibus,(de Toſtib. verum eſt,& intelligi debet, primo de perſona teſti, quam widetur approbaſse, non autem de alio defe- dtu teftimoni ab eo dicti fortè ob variarionem vel falitaren, quo caſu benè poteſt reprobare teſtem lum, etiamſ millies eum produxiſset, idque ita colligitur ex textu, in d.! ſiquis I eflibus. Gt traditur intracta. Tyndarideò Teſtibur in 2parte princip. cap. I. num. 9. pag. mihi32⁹.
JFECYVN-

e boc Llumen Sichard il i epulchre ſcnli. unn. r. lUr7 nteft illud mni onar allegatm qusſicum qu d. in conſa. u.
nſluu
gTt rolarb ul 471 4
77 7' nuelliide f
ſionem velut clari
DETESTIBV S.
cialiter eiſet dictum deſßtando dicto talis teſti veltalium teſtium,
praditta quoque probantur a( apitio Deciſ. 6z. num, ꝗ. cp per gl. :in G.prcſentium, extra deTeitibus,&& pulchre hocipſum confir- mat Menoch. conſ-2 π. num. 2 partes.
TLEXTIOexilla approbatione teftis alicuius non ſequitur, Vt producens vel abprobans eum, obli gertur credere ei in his, quæ attingunt cauſam propriam ipſius teftis, cum tunc non cenſeatur
productus vt teitis, ſed vtpars, vt Albericus d eMaletir tra-
dit in tracla. de Téitibus parte 7. cap. æ. num. ⁶ pag. mibi 20r. Alias limitationes vide apud C ampegiumòin regula 2 92.
TIzs TISapprobatura partibus, ſolus& vnicur pleuamf dem facit per ea, quæ ad hoc allegat Hippol. Riminal. conſ. 209. incipcirca primum,mum 24.& 29. parte 2. I. dque procedit ſiu exprqheſiue tacite approbetur teſtis. vr pulchre tradit Vaſquiurs, Deſucceſs. creat. F. læ. num.. cum ſeqq. Vli teſtatur, hanc cõclu- Fimam communiter approbatam eſse, multa ad hoc allegans. Quem refert& ſequitur Burſatus conſ. 20. nu.
25. Verſ. Tertio eademmaet tefu,&c. parte I.& hocidemò quo
tradit Crauet onſooo. num.] 3. parte I. Quem referte Menoch. conſ. 6o. num.. parte 5.
203 SEov ND O,licet producens teſtes, videatur earum perſo-
nas approbare, nontamen ex hoc ſequitur, quod dictum eius quo-
que approbet, multo minus quod non poſvitillud dictumò impu-
gęnare, d.Iſiqut: Téftib. Xatta allegans alia conſ24. inc. circa concluſionem, num. 3. parte 2. Felin. in c.cum inter, ſub nu. i. Verſ.
poſcettamen a partibus opponi,& c.. De exceptio.& in c. cau- ſam quæ, num. I. De ſenten.&re indica. vbi hoc intelligit, niſiſpe-
16
27
18

104 TRACTATVS „ Fallit predicta concluſio,& intelligi debet, quodlicèt creda- tur teſli approbato&æ producto contra me= nihilo minus tamen, ſiplures ali teſtes aliud vel diueſum dicerent, illi plures deroga- rent dicto alteriur teſtir pradicti. Jta limitat Campeg: in tractat. reſtium, reg. 29. Verſ. Tertio fallit, S&c.
20 Novſuhicit teſtes à teſtatore approbatos fuiße, ad hoc, ne poſtea poſsint repelli. Ratio eſt: Qaia non eſt in facultate teſtato-
ris, apponere, rogare vel approbare teſtem alias a lege probibitũ, per text. in§. n Testibus, Inſtit. De teſtam. l.nemo poteſt ſf. D leægat. I. confirmat per alia Ferrantes Cargiareus, conſcriminal. 126 num. 27.
22 TrzsrEs infrrumétarii cenſentur approbariàâ partibus, id- eoque contra eorum perſonas nihil opponi poteſt, vt tradit 9Natta conſ.9. incip. QuidamEranciſeus, num. 12. parte I. vbi dicit, hoc oſſe regulare mnomniteite inſtrumentario, vt ei defectus perſonæ obiici non poſsit, per ibi allegata. Idem Natta hoctenet conſ. 16 ⁶. incip ſatis impudenter, num. õ. ead. parte i.tradit hocibſum Cra- uet. conſ. oo. num. 13. Ferrantes Gargiareus conſ. criminali 122. incip. addendo alimum.] ꝗꝓparter.
2z Drp aicitur teſtes inſtrumentarios approbatos eſe à par-
tibus, intelligitur verum, quo ad perſonas eorum,non autem, quo
ad dicta, quia contra ea opponi poteit, ſecundum Felin. in c. cau- ſam quæ‚ ſlatim in princ. De're indic. itatradit Xatta conſ. 196. incip. cum Petrinus mum. g partei. Quo in loco etiam Siu
prædi-
un
thr
Iin

dele
kaual
nn t LIESTIBVS 28; enr,l,, 3 prædictam concluionem non procedere etiam quo ad penſonam 1as(ane approbatam»niiprobetur, quod adhibens illum in teſtem ſciebar
unc qualitatem ſuæ perſona.
zab TEsT Iab ipſa parte producto& approbato, plenè creden- arfuñße aln dunò eit aduerſis eam. Hippol. Riminald. Ferrarienſ. multa
neſ n farukaun ad hoc allegans conſil. 6°. incipient dubitant clariſtimi, num. 1.
2 alias 4 g 71 parte I.
en.Anemoyui
4
giareus, einſn TISTIS ARBITEK. pprobariaun, b uperoh aun D hoctractat Ioan. Maria Monticellus in ſuo reper- .12. nant ans torio de Teſtibus, pag. 12. infine, cum ſequenti. „vtei defecn durta boctenain 21 rradit hueips . reus cunj. aun Ho Io loco affmmes ſeu cognati ſant locus Tæſtis arbitrator, 2 & locus, Testus iudex, quos huic in caſibus conuenientibus con- 3 iungere poterit Lector. h 6 prolu 71 05 4 44 Inul ,1 25 4„p0 b num, Al*n 1.,. 8 CC 3 .„ 2⁴ ℳ .E h, 9 40 7 1. ₰‿

.--———————
——
296 TKRACIA T V. S VrrE Marbiter velarbitrator teſtit eſſe poſsit, vide Lan-
pancde arbitrir in? parte, quæst. 27 nu. 6 6.& M. Auth. Pa-
ta. eod. tracta. quaft. S. num. 2. vſq,adnum. 33. cuius diſtinctio- nem in hacmateria ſuccincté refert Minſing. reſponſõ j. num. 19. vhi Lector videre poterit, nolui enin eius dicta huc trans-
ſcribere.
Nox fiatur dicto indicis velarbitri, de geſtis vel actus corã eis, ad hoc ſolet cõmuniter allegaritextus inlne in arbitris.. Sin autem in ſcriptura, vbi hoc Paul. de(aitronum. 2. notat. C. de recept. arbit. addens, ex hoc fundari c. quoniam contra falſam, ex- tra Deproba. quod vult, adſcribendum acta deputari notarium vel alium probum virum. t ad pradictam concluſionem allegat concordantes authoritates Raph.(uma. conſ. 37. incip. conſul- tus,&c. col. vlt.& pradicta maximè vera ſunt de geſiis coram iudice vel arbitro, ex quibus pendet iuſticatio ſuæ ſententiæ.(or. conſ. 34. incip. viſõ libello, num. 12. venſ.& hinc eft, lib. 3. Nepos tamen de Monte Alba. in tract. de Téſtib. num. I2π φ⁊π. /1ag. mihn, Ia. putat indicem& arbitrum admittendos eſſe in teſtimonium ſuper his qua acta ſunt coram ipſis, dicens, eos non pro hiberi. Sed tamen hoc dicit eſſ intelligendum de illis negociis, quorum iudi- ces velarbitrifuerunt, nec iam amplius ſunt, hi addit aliam de- clarationem ſecundum aliquos, de quo videre etiam poteris Nel- lam de S. Ceminia. in tractateſtiumnum. 3t, pag. 22.
Aa BITERnon poteit ſe teſtis in cauſa, in qua interuenu cognoſcendo, vt arbiter. Hanc regulam tradit, eamque remiſsius limitat Campegin tracta. de Teſtib. reg. õ ⁶.

2. u DETESTIB VIS. 207 3m.—„, A RBITER ſeu index, qui, vt Vir ee 8 an a 4 nit, lata per eos Deee ee i eeen,e 25 ini- deuara A quntaie tqlimonium ferre. anc regulamnegatinam po b nno- un cent. Bart. Felin.& aliosconsiituit Menoch. De arbitr. iudic.
lib. i. quæstt. 7z. vbi eam extendit tribus modu,& ſex modis pul-
chrè declarat. videas ipſum omnino. de Leſts delc mlneinanin„ Pomupn Au⸗ A 1EITEX regulariterin cauſa, in qua iudicauit, non ad-„ d umcunpy. 7 mittitur in teſtem,&pec. in She teste, F. i. num. a. Verſ. iten acks tenanm quod fuit in eadem cauſa, artmannus Hartmanni lib. 2. pra-
ciicarumforenſ. tit. de Teſtib. Dæciſ.2, pag. 20 9. infmne. Donatus a Fina‚ indicãs remiſsiue limitationes exſ( ampegio, Lancilloto, So- cino& Felino, lib. 2. concluſionum, verbo teſtus, Verfic. iudex, fol. 31 J facie. z.
m conclusſonen, conſ. 37. ury. a ſunt de gſu tatio ſua ſeutm hinc eitlu; 6. num. I4 4 ʃ0 dos eſe inttſa eus nonyrulin nexoctit, ſun
3 85 t 8 7 4
aut, cbiadits AXITE Rrægulariter non admittitur ad tobifcandum o V pereetiamur in pertinentibus ad cauſam, in qua indicauit. Hanc regulan V nn-u confrmat per multas allegatione⸗ Grationes, amplians eam V tribus, S& limitans nouem modis Aufrerius in tracta. teſtium, V ſubnum. I. verſ-arbiter, cum ſéquentib pag. mili 2 ο.& ſequ. Quod ante Aufrerium quoque fecit Felin. in cum à nobis, ver- ſi.prima concluſio, num. umſequentib extrà de Teſtib. in qui- nus bus locis hanc mateniam copioſé tractatam inuenier. c. auſ 1 un radittun] 674.

11
12
13
14
TRACTAIVS
208 Qvo parbitri e arbitratores ſicut& judices, durante
eorum officio teſtimonium dicere non poſsint, hoc nihil dubitatio- lenn nis habere ſcribit Iuſius Reuberus, in ſua de Teitib. Methodo fei pag. 93. Verſic. Quinto quod de patronis,&c. vbi etiam hoc pro- 1p batur.&ſcribit Aufrerius ad Deciſ. Capelle Tholoſa · quæst. Ix 1 num. z. in hoc omnes conuenire. ai 1 7 Vi ba AxEIT RTeS arbitratores quamdiunonſunt fundti ſuis of- ficiis, teſtes ſſe non poſſtent, l. NNein arbitris. J. Sin autemin ſcri- ptura,& ibi gl. DD.(.De recept. arbitr. id que propterea magnam videntur habere afectionem ad cauſas, quas tractarut vt MNinſing ſcribit in conſ. jincip in quinque diueiſis,&c. n. m Is. cuiur& alia poteit&se ratio, ne videlicet duplici fungantur 7 ofhic io, arbitri ſcilicet,& teſtis, contra l. quiſquis. C. De poſiul. id- ni que omne⸗ ſentire F elinus teſtatur, in c. cuma nobis, num. 6. verſ. f item procedit indubitãter,&c. extrade Tastib. idem ſcribit Au- I ferius ad Deciſ.(apella Tholoſan. quæit. I⁷πνmum.. AxBITEEeTarbitrator non ſunt idonei teites, quãdo de- ponunt ſuper eo, quod tendit ad iufiiſicandum eorum laudi, ma- a xime in cauſa, quæ agitur ſuper iuſiificatione&impu gnatione 4- ſu pſins laudi. taconcludit(orn. conſ. 34s. incip viſo libello nus. 12. ul in fine lib. 3. quod confirmatur etiam ex dictis per f elin. inc. cun 17 a nobis, fuh num.. verfic.& procedit concluſio, cum verſ⸗ſoq ex- ij tra de Tæſtibus, cuius dicta explicat Menoch. de arbitrar iudic. lib.. quæſt. 73. num. 7.& traditur per Aufrert:in tract de Toſtib. in vero,arbiter, ſabnum. u. verſ.&o iftud ſecundum Felin. pag. mihi*col.i.
1 ſiyer undi
ErrA MSI

7, lräad DETESTIBVS. w, 1eTn tan E TIA4s Iſententiadiceretur nulla ex defectu alicuius ſa- 15 lennitatit, tamen ſuper eo non poſset eſse teitis iudex vel arbiter, -7 hrenann, ſecundum Felin. in d. c.cum à nobis. num. 5.verſ.item procedit cõ- el Th 117an cluſio. Cuius doctrina declaratur, vt procedat, quando haæc eſset 12lbs ſolennitas, cuius obſeruatioad iudicem ipſum pertineret,& cuius negligentie ac imperitie adſcribendum eſset, vbinon fuiſset obſeruata. Sic declarat Menochius dearbitrar. indic. lib. I. J. 73. num. S. Quamdeclarationem ſequitur etiam Ioſeph. Ma- ſcard. De probat. concluſ. 2 2. num. 9. lu non ſant fage nni 9 rs. ſ. Im autem riurid zue. d cauſdu quuni Co N creditur arbitris veliadicibur aſſerentibus, ſe obpe- 16 ugus dunſi cuniamlaudum tuliſſe, vt Ang. tradit in conſ30 g. incip. factum cet dupiu ſu= trale, hriflophorus,&c. ſub num. J. verſ Hocetiam probatur uiſquu. C.NI iniudice. Quem refert&æ ſequitur Iaſon in l. i in princ. num. 12. uma nobitum f. De eo per quem factum erit,& c. Et Gabrielius lib.. commu- Tefttb demint nium concluſ.titulo De criminalibus concluſ. 32. num. io. 1. 4 ννιma. eha 9 N hoc dubio ſitres ſunt arbitri,an vnus pofit teſtijcariin i7 idonettela, eadè cauſa coram duobus collegis, purat Bald in l.nein arbitri, ndum eurumlu⸗ fubnum..(De recept. ar' it idhieri non poſee, quia propter eam, one I mi„ teſtiicationem, nonpoſset pronunciare cum, duobus ſuis colle gis, erf vſ lh dicens tamen, ſuper hoc eſſe cogitandum. Et hoc dictum Balqi ita dc prtana mpliciter refert Felin. inc. cum à nobismum. õ. on luſo am 17 7 enocl k an Aufræunl 9 ud ſanan
ETsI plure: eſgent arbitri veliudices, non tamen poſtent 1¹¹ ſuper iuſtificatione ſuæ ſententia vellaudi teitimomium ferre. ſe- cundum Felin. in d. c.cumà nobis. num. poſt Bald. dictal. nein D D

19
20
21
201 TRACTATVS
arbitris. C. de arbitr. dque propter duas rationes, quas refert poſi alios Menoch. Dearbitrar. iudic. lib. i. quaæſt. 73. num. 9.& Io- ſeph. Maſcard. De probat io. concluſionib. I2 ⸗π num. 6. 7. ⁵.½f.
TESTIMOWIV Mvnius ſolius arbitri veliudicis non va- let, vt eſttextus in c cum â nobis, extra de Toſtibus.& in l. ne in ar hitris J. Sinautem in ſcripturaiibi, vel ſolius arbitri ſermones mi- nime eſſe credendos,& ibi Paul. de(astro inſime hoc notat. C. de recept. arbitr. quando autemiudex vel arbiter babet conteſtem, vel ſunt cum eo plures alii teſuiicantes non vt i udices, ſed vt teſtes Validum oſteius teſtimonium, KRapha.( uma. in conſ. 137. incip. conſultus, antefimem allegans Barba. inc. cum a nobis,& ibi gl. in verbo vnius, ectra de Teſtibus.
AxEITEX inuitus teſtimonium dicere non cogitur, niſi v- traque pars conſentiat, vt eſt textus in 9. Qaoniam vero legem, in Auth. de Toſtib. collat. ⁊ Iuſius Reuberus, de Téſibus pag. 92. venſ tertio quia arbiter,& c.&o pag. 9. verſenam arbitri,&c. Eõ rurſus pag. 10&. Verſ. ſexto excipiuntur, vbiratio agignatur.
Frin compromiſb diceretur, quod arbiter poſsit procedere= cumWſcriptura,& ſine ſcriptura, itemde facto, veldeiure, tunc vi- detur actum, vt ftaretur eius dicto de omnibus gerendis vel geſtus coram eo, ſecundum BartinAuth.nifibreuiores, in fine.((De
ſent. ex breuic. recitan- bi dicit, hoc eſcetenendum menti perpe- tuo, quod dictum refert Paul. de Castro inl.ne in arbitru, 2uus— C.A
N

rlutni del udun
leTebu Gin
laus arlitri ſrmn tr i ſmne hocunn arüiter laltt em ondt tudrresſl (uma menſiy c. cum anou,
. T Ucere non cgil 1
Todu, Herus, de 19 1 41 erſum Ar
DEI TESTIBVS. 2
C. de recept. arbitr. vbi quoquc iubet hoc tenere menti. Sequun-
tun ettam alii, quos refert Felin. in c.2. nu. 2exira de arhitrus. Sed Anto. de But in quodam conſilio ſuottenet contrarium, Volens, arbitium etiam hoc caſunon eſse teitem idoneum, vt refert(br. in conſ. 3S. incip. viſo libello, ſub nu. 1z. verſ. hari ratione,&c. lib. 3. Qo in loco etiam aperit ſuam ſententiam de dicto Bart. in d. Auth.ncibreuiores. Et Felin. in d..². De arbitris num. z. ſcribut,
id dictum Bart. communiter nonteneri.
AssEETITON Tarbitrorum creditur in hüs, quæ reſpiciunt ordinem, cauſz nece garium, alioquiſequeretur abſurdum,& o- mnino nouum, quod de proceſiu,& partium citatione, vel præ-
ſentia in diſcuſsione cauſa coramarbitro velarbitratore, ſemper
Fet facienda fides, ad euitandam Yhius laudinullitatem, quod nunquam olſeruatum néeque auditum eit, vt ſeribit Cuman. in conſ. incip. vifis compromiſſo, col. f. circa princ.
8
Frarbiter velindexnõdum deueniſtt adlaudum velſen- tentiam, quia forte expirauit compromiſsum, vel iudex fuit recu- ſatus, velinstantia perit. Æoc caſu vterque teſtijficari poterit, ſi- cut alius, per ea qua Felin. tradit in c.cum an obis, num. 7. Verfic. Fallit tamen primo, extrade Téſtibus. Addens tamen eir no plus credi quam vni testi, refert& ſôquitur d. ufrer. ind. tracta. telliin, Verbo, arbiter. venſ. Fallit tamen ſupra dicta con cluſio,&c. pag. 2 J.. Etquodiadex velarbiter, etiam pendenteadbuc coram ipſõ iudicio vel arbitrio tetifcari bgſiit de his, de quibus non eit lata
Fſententia, dummodo dictum fuumab aliquo interrogatorea par- tibus electo recipiatur, vela tabellione publico, deferéte ſibiiura-
Wentum, vel etiamabalio prghide velma gihtratu, concluſiue tra-
dir Alber. deæe Mal etis in tract. de Tæitibus.§. E xpedita n. 36. cir- caſmnem, pa g. 397. vbinum.37. reſpondetad contraria. Fntelligẽ- da tamen et hac concluſio duobus modis, vt tradit I oſeph. Ma- ſcard. De probatio. concluſ. aπ. num-IJ.&†ꝙ⁶.
DD„
2½
33
b V
——
—
4

24
23
26
212. TRACT4AT V S
Ov AND Oarbiter veliudex examinarentur, non vt pro- barent plene, ſed vt alium iudicem inſtruerent,admittendi Ment per allegata a Felin. in d. c. cum à nobis. num. Verj. Fallit ſecun- do,&c. Quem ferèad verbum refen A ufrer. in d. tracta. teftin, loco præallegato, verſ. Fallit ſecundo,&c. EVhidicitur, ex tali in- fiructione fieri qualem qualem praſumptionem, non autem pro- bationem, etiamheßsent plures numero, videas Feli. de hoc, quan- do ſcilicet ageretur de facto declarado, ad hoc, vr ſecundus tucdlex mcognita, melius ferat ſententiam,&c. omnino vidédus eſt Me- noch. De arbit. iudic. lib.. quast. 73. num. Io. cum ſeqq. Quem etiam refert Ioſeph. Maſcard. De probatio. concluſ. 2 π ꝛu.. õ I9. Vol.. vbi hoc copigius tractatur& explicatur.
A Qu fuit iudex velarbiter in vna rauſa,potest eſſe teftirin endenuſitractatur coram alio, aliter quam perappellationsẽ Nõ quidem poteit&ſte teſtis de meritis cauſa principalus, ſed benepo- rest eſee tetis deproceſsu coram ſe perpartes agitato, ſccundum- Henric. Boic, in c. dilecto, extra de Teſtib. nonautem potoſt efete- ſtus de procéſuper ſeipſum agitato. Ita ſcribit Bouer inſingulari-
bus ſuis in verbo teſtis, num. y6. pag mibi 342.
, * —8
A2BITEE Veliudex productinon vt teſticarentur viua voce, ſed ad ſolennizandum inſtrumentum de goſtis corã eis, non erunt reiiciendi, Fel. d. c.cum à nobus, ſub num. J. verſ. Fallit ter- tio, vbi hocdeclarat non procedere, quando ad illud, in quo iudex
deſcriptus fuit vt teſtis, ex forma flatuti requireretur certus nu-
merus teſtium,tunc enim iudicem non pofe computari innumero teitium ſecundu Anchar. in conſ. ⁷& inc. vifis o diligenter, fere her tolum. Refert&s ſequitur Aufrerius loco ſupra dicto, veyfic. Fallit tertio.
——j—

4
naan D-ETESTIBVs.„ 21) nn F. A Corskw rIENTIBVS ambabus partibur,& arbiter ²7⁷ 48, di D&udex, teſtimonium dicere poßunt, per ea, quæ Felinus allegat . vndnai in d. c.cum a nobis. num. 9. verſ. Fallit quarto,& Aufrer. in d. 8. eldn, 3 tracta. teſuum, Verbo, arbiter, Verſ. Fallit quarto, Menooh. De
* nem, nag, arbitrariudic. lib.i. quæst. F3. num. 2S.& Joſeph. Maſcard. De
1. eas kelan probatio. concluſ. 12 F. Rum. 23. Vol.1. dc, d ſemin Wnuno dia 77. 70 cum e 4 17 Concluſ Dab alſ. 14p — 1— expleatu. Jr produacerentur arbiter Sinudex ad declarandum id, quod 23
obſcure dixerunt in ſententia vellaudo, dando ſanum coꝰ conuée-
nientem intellectum verbis ſuus, audiendi&ſent. Felin. ind c. cum
a nobis, num. 1o. vbideclaratur. Et ufrerius in dttractatu, verjſ.
Fallit quinto, addens ex Felino hoc intelligendum ſse Verun,
quando arbiter veliudex producerenturab Vtraque parte, vel
auſa pokeſtiſßt ex pücio iudicis: videas Felin.ibid. numm.1o. verſ ſedittam fallen- im per appelutuj tiam intelligo,&c. Adde eundem Aufrer. ad Deciſ. Cabelle T ho- prmapalu, ſdll loſ. quæst.: 22. ub num. ³.& J. Videas copiqhius de hac re diſſe- r gu⸗ vo, la Ventem Menoch. Dearbitrar. iudid: lib. uæst. 7. num. 6. cum ſaaq.&; Ioſeph Maſcard. Deprobatio. concluſ. 22. nu. 27. cum
¹. „ non autem dol-., 9 ſed⸗g. Vbi multæ aliæ declarationes traduntur.
ribir Bouer. uſl 342.
AXEITR Iin ſälhidium admitruntur ad probandum eori ²5 Seſla, qucæ aliis non poſſunt&&e nota, Fel n. post aliosin d.c. cuma ot teitftnm, nobirnum. z. venſ. Fallit nono. Menoch. de arbitrar. iudic. lib.. q. um defeti 7 Va num. 30.&g I Tepb. Maſeard. Deprobat concluſ. 12 2. nu. 2I. num, J vbſſ.&ſéq. vbi hec concluſio ex alii: confrmatur, videndum igitur ulul up ibi. E: eſt de hoc glin c.nonſine, in verbo copnouerint, in fine ibi, naana propter inopiam probationum. extra de arbitris. Quam gl. Ab- Atrn bas ihi num. I1. bene notavi iubet, eamq; ad hoc allegat Corneus dcſecmnn Vip in conſ. 6ũ 3.incip. videbatur primo aſpectu, num. 4. lib. I. Vbi ipſe c,hne inſpecie facki bocmarxime Videtur aſſerere, quando arbitri teſtifi- 2 cantur non ad luitifcationem, ſedad impugnationem aclus, per 2orala nC. Cum anobis, de Testibus. Ada⸗ Ioſeph. Maſcard.
Deprobatio. concluſ 12um. 41. S ſeq.
‧ — —
505 3

30
31
32
33
214 TRACTAEV S
AxBAITR T poſunt teſtificari ſuper iuſtitia, veliniuſtitia lau- di,& eorum dicto tunc ſtandum Sſſe videtur„vt notat Ioan- nes de fmo. incnon ſine num.§. De arbitris. Quod ipſe dicit pro- cedere, quando arbitri deponunt pro ea part‿, cui ipſi veriſimi- litennonfauent, puta ſuper iniuititia laudi. Eo enim caſu non videntur eſſe ſuſpecti,cum tamen alias regulariter repellantur,
per ea, quæ ipſe ihi allegat.
-
TEST ES&e poſunt arbitri& indices, quando per eorum te- ſtimonium nemini fieret preindicium. Felin. in d.c. cum a nobii, n. 10. in fine, verſ fallit ſexto. Adde& declara, vt per Menoch. De
arbitrar. iudic. lib. i quast. 73, num. Ia. J. Quem etiam refert
S ſequitur Ioſeph. Maſcard. Deprobat. concluſ. 12 ν num. 36.
Jrcontra ſeipſos deponerent arbiter veliudex, teſtimonin eorum eſicax&ſſet, vt tenent multi, quos Felin. allegat in d. c. cum aà nobis, num. II. verſ. Fallit ſeptimo: Aufrerius referens eadem,
ſequitur,in d. tracta. de Testibus, in verbo, arbiter, verſ. fallit ſe- ptimo page Jz. Quod ti verum eſſé intelligunt, quando depœſi- tioarbitri veliudicu fit cõtra ipſorum ſententiam cum allegatio- neprobabilis erroris, ſecus, vbi in illorum depqitione deprebhẽde- retur turpitudo aliqua, quæ redderet eos criminoſos. videas Fel. dnum. II. Toſeph. Maſcardumde probatio. concluſion. 2 ³+.ſum. 34.& 5 9.
TæsTE's produci poFèt arbiter& iudex, ſuper eo, ex quo ei neq laus neq Vituperium de geſtis per eos attribui poſſet, ſecun- dum Fel., in dc. cum a nobir, num. I2. verſ. fallit octauo per eos,
quos

ces, quandoann elm mdc ama dlara, vt her Ula Grl. Luen euu at. concluſ. uan
ter velnuder, 9 er Felin. allegati ufrerus refem ero, arbiter,u mtelligunt, qul ſententiam eun um Ieniiume 08 cimunſſi Pario cundlau
DETEST DBV S 215
quos ipſe ibi allegat. Dicittamen, non poſse commodè dari boni exemplum, per ibi dicta per eum. Adde Ioſéph. Maſcardund De
D num. 2. 6&ꝙ Menoch. Dearbitrar iudic. 1b. I. quast. 73. num. 30.
ErSILdoctores variaſcribant circa reſolutionem iftius quæ- ſtionu, an liceat arbitris vel² arbitratoribus poſt impleta ipforum muneèera, Vel oScia, teſtmonin dicere in caujſis, quas olim tractaris ramen Minſing. reſponſo y. ſub n. Jj. Ex ſententia Toan. AInd. anc quaſtionem ſic reſoluit. Si in negocio controueiſoſit aliquid, quod ipſis imputari poſsit, vt, quia in Mouo ſuo fecerint vel preter miſérint, quod facere velpratermittere nond ebuerant, tunc ve- qut ſuſpecti non admittuntur ad tefuiicanduam. Sin autem nibil Periculi aut damni ad eos Propter goſium oſicium pertinet, tunc non ſunt arcendia teſtimonio. I dem tradit M, inſing. in c. 6. in- Jfuper num. y. extra de Tcſiibus, Obi dicit, predictam Toan. And. ſententiam oſse communiter approbatam. Aliam d hiinctionem circa ſupradictam quaſtionem tradit Aufrer. ad Deciſ. Capells
Tholoſ. quæst. 2π2᷑O½num. 2. Venſ. aut officium eius eratiam aſinitum, Cc. cum num ſequentib.
Fagitur de cauſa principali ſine de eo, quodad caufam⸗
principalem, ipſamque ſententiam tuendam pertinet, tunc uudi- ces, aſseſsores, C' arbitri ad tchüimonium non admittuntur. Sunt emm 3ſpecti,arg.! eos, in princ. ¶De appella. Ratio autem ſpe- cialis ost, Quia inde commoqdum aut incommodum ad eos reqi-
dare poteſi, quod fo rte Herperam&'iniufio indicaſfe, aut quippiã
in iudicando per iniuriam preætermiſche dici poſsint. I. ta eleganter
tradit poſtalios Iufius Reuberus inſua Nethodo de Toſub. pag. 92. inſme verſ.quodſi veroa gatur, S'c.
34
33.

TRACTATVS AX Doinde vel arbiter producitur in teſtem in cauſa appellationis A ſententia iudicii prioris inſtant ie, quo ad merita cauſa, vt Videlicet co gnoſcatur de iuititia cauſa,tunc non poteſt eße teftis: quia tractatur de honore vel verecundia eius. Si vero
216
producitur in teſtem ſuper proceſsu(quia fortè negatur aliquis a-
ctus factur)tunc poteſt q&e teſius Si autem producitur ſuper de- claratione animiſui, quo caſu produci quidem potet, ſed dictum eius non valet, cumſſit ſolus, quia in ore duorum aut trium ſtat o- mne verbum,iurib. vulgatis: quodſi producerentur duo vel plu- reriudices velarbitri ſuper declaratione animiſuiitunc non ſolu valeret productio ſedetiam dictum eorum. Ita diſtinguendo no- tabiliter tradit Lanfranc: de Oria. in tracta. ſuode Teſtib. num. 6 9. venſconclude ſecundum communem opinio pa gina, mihil ſe- cundum tractatus de Testibus ſimulimpreſsos,(¶/⁷ col. I. vbi teſtatur, hanc diſtinctionem eſse ſecundum communem opinio- nem Baldi inl.ne in arbitris,(de receptis arbitr.
vo pautemarbitriſicut&æiudices poft fmitu iudicandi vel arbitrandi officin teſtes eſse poſsint de proceſsu,& iis, quæ in iu- dicio facta ſunt, quæque principalem cauſam non attingunt, hac
habetrationem: Quia nullum commodum aut incommodum in-
de ad eos redundat. tradit etiam Iuſius Reuberus in M3. ethodo de Toéſtibus, pag. 93 ·Verſ. Quinto de patronis, ibi. Deinde vero iudicio,&g'. Quæ ſententia benè probatur ex gloſ.in verbo, vnius ibi, vthi dubitaretur de proceßsu, in c. 24. cum a nobis, extra de Téestibus.
F iproducitur in teſtem iudex vel arbiter in ea cauſa, in qua nunquam fuit iudex vel arbiter, tunc bend poteit eſseteftis, La- franc. de Oriano, dicens eſse communem opinionem in tractat. de Teſtibus ſeu in ſua praxi, tit. de Teſtibus, ſubnum. 6 9. venſ. inter- dum iudex producitur,&c. pag. mihi πꝙJ.: TESTIS

v 8* 1
—
Art,.: uhane üan DE TESTIBVS. r7 ¹ dnn. 1 e Wuah TESTIS ARBITRAMEN T VM . latſeuen, deponens velprobans. crechn u 5 1 .Walueu, G tforte negatuy ARBAITITRAMENTV potest probari per teſtes, Ur Vo- kem hrutuiny luit Ang.inlcum te,per illumtext. in ſine, C. Detranſactio. quem „1 4 M.—..... 4 uidem ateſ A ad hoc allegat Dec. in conſ. II. incip. Quoniam iudicantiun, 1.* 7) 1 luonanad 5 Cc. num. I. oduce ntur aun- vnumiſurrunen rum fla üſſtnmn Tacka. ſunde T„.„„. mncpima ugu Lss TES vt validè poſsint teſtijfcari de arbitramento, opor-
nxreſgos, a07 tet, vt deponant, non de ſolo tractatueſedrequiritur, vtdicant ar- litratorum ſententiam actu, cq re ipſa abſolutam atque perfectã fuiſe. Alias enimſide ſolo tractatu& præparatione arbitramẽé- ti deponerent, nihilprobarent. Ita Deæcius ſcribitin praalleg. conſ. II. num. tallegans rationem. Quia multa dicuntur, quæ non fi- unt, vt dicit Baldus inl.cum allegas, Verſic. ſcias etiam, num.„. (. De vſar. Quem ad hoc allegat Alex. conſ. 2S. inc. viſfs& ac- curatè ponderatu, num.. lib. I. N. ecſuſficit probare tractatun, Quia multa, tractantur, quæ non perficiuntur, Alex. d. conſ. 24S.n. 3. cum aliir ad hoc allegatis per Dec.in d. conſ.ii. num. i. ſequitur Toſepb Maſcard. Deprobatio. concluſ. a6 num.. 2. 3. G Ʒ. Dbi Pro declaratione addit, pradictam concluſionem non procedere, lumaut mamꝗ quando ſtatutum contrarium diſponeret, videas ipſum poſt De- „Reuberunès ciumin d. conſ. u. num. 2. 4 ofm 2
.„. FS 7dAK COmmunem,
UArUNT.
er poft fritauui roceſiu, il,u um Non attng
9 47 gur ex&³!
da.9 uma u
4
TESTIS ARBITRATOR.
AMade huc dicta ſupra in loco, Toftit arbiter, ſub quo mulia quoque di cuntur, guæ ad hunc locum pertinent.
68

218 TKRKACTATV S 1 DraVy 2 arbiter wel arbitrator teſtis eſe poſsit, vide Lan- franc. De arbitris in7 parte, quæſt. 2ã. num. 66&ꝙ N. Anthon. DPata. eod. tractat. quæst. S. num. 2 5. vſque ad num. 33. cuius di- ſiinctionemin hac materia ſuccinctèrefert Minſin ꝛg.reſpon.. n. 19. bi Lector videre poterit: nolui eninò eius dicta huc tran-
ſcribere.
2 AXEITEATOR non potest eſe teiti- incauſa, in qua iyſe interuenit cognoſcendoſiue decidendo, ponit pro regula(ampeg. in tracta. teftium, reg. 6 6 allegans Bart. inl ſi ſocietatem. J. ar- SLitrorum. ſf pro ſocio, gꝙ limitans vno modo quem ſimpliciter ſic quoq; refert Donatus a Fina lib. 2. concluſ'in verbo teſtir, Ver- fic arbtrator: fol. 3I. facie 2.
3 AITAATO NESquamdiu nondum fſunt functi oſhicio ſuo, non poſcunt Meteites. l.ne in arbitris, F. Sin autemin Kcriptu- ra. C. de arbitrus, Minung reſponſo J. incip:in quinque diuerſis, er&. n. 14.&l 9. vbi etiam, quid expletu muneribus ſéu oſſiciis eo- rum,& c. Addo ſupra:loco teitis arbiter, venſ. quodarbitri e& ar-
bitratores num. II. œ& in venſ. arbitri& arbitratore⸗ quamdiu, Soc num. 12.
4 TESTIEICAE' non poteit arbitrator ſuper iuctitia laudi ſui,nec de actus cora mſe factir, pertinentibus adlitir deciſionem, quia tefaretur infacto,in quo boſſét ſibi acribilaus vel Vitupe- numiſacundum Toan. And.& Anto., de But. ot eo⸗ allegat Milis inſuo repertorio, verbo, toſtis, Venſ.teſucari non potes arbitra-
tor,&c. fol. mihi, 22Q Fac. 2 n nouiſsima editione f rancofurtoſi.
H
AABI-
Arl,

e,,— eTN cauſt,nn donit en Wegun rt.n!16 t.n jſccuun
do modo: quenſ „— ncluſiin vnuun
ondum ſant fui
dit Bart in Auth nifibreuiorer,
DETIESIIBV S. AEEITERGR arbitrator non ſunt idonei teſtes quando deponunt ſuper eo, quod tdit adiustipcandum corum laudum, maximeè in cauſa, quæ agitur ſuper iufuificatione& impugnatio- ne ipius laudi. Ita concludit Corn. conſa4. incip. viſo libello, nu. 12 infimne lib.. Quod confrmatur etiam ex dictis per Felin. inc. cumua nobus ſub num. J. verſ.ꝙ procedit conclutio,cum verſ. ſeq extra de Teitibus,&' per Aufrer in tractæ. de Teſtibus, in Vorbo, arbiterſubnu. u. verſ.& ſtudſécundum Pelinum, pag. mihi 2 fi.
colum. 1.
219
IA N Dodata est potestas arbitro vel arbitratori proce- dendi& determinandiin ſcriptis&ſine ſcriptis, velde iure vel de facto,tunc debet hari Implici declarationi arbitratori pronu- ciantis& declarantir,ſchi con tareée, hoc vel illudſic M, velnon eſE, quia hocmodo videntur partes cõſenſcie, quod ſtetur dicto ar- bitratoris dando ei hoteſtatem procedendi ſine ſcriptis. Ita deci- in ſime. C. deſent. ex breuic. reci-
tand. refert& ſequitur Alberic. de Maletis in trackat. JoTe- ſtib. S. Expedita, num. Frpag mibi, 3 94.& poft eum Campeg.de
u,. Imautenn Tehubus, reg. 66. ver. Fallit Brimo,&; eandem ſententiam ve- mapin qunaui lutſingularem ſaquitur quoque Lanfranc de Oria. in tracta. de umunenbulſuf Teſtibus, numm. õ. circa fin. pag. 44 7. Kefert eam Crotus in ſuo venſ quolaln tractatu teitium, parte 6. num. J. alias num. 2¹1£. caterum pre- hutrauuup dictam Bartoli deciionem mirandam dicit Alex. in l. ſciendum, G nunm. 2 5 ſf. De verbo oblig. ſed addit, Antonium de But. tenere" contrarium, idem facit Corn. conſ.z Sincip. Viſo libello 12.in ſine, lib. ö. ade, quæ oo dixiſupra in loco testis arbiter, verſcſiin com- promiſo, num. 21. Vbi ex Felino indicatur, prædictam Bartoli de- cihionem communiter non teneri. vratvr/upe ni ItrdAy JItud ntibus 2 7 A r AEC. 1 2 mull e Bu 1 3 vu 1 QzaN D oexaminatur aquitas veliniquitas arbitri, tunc
2„car. 2 „ mna(iu
h fal arbitratore⸗ pqhunt ſuper hocteſtimonium ferre, ſi ipſi inuo ga-
2,

8
220 TRACTAIVS
uerunt de facto, nec ſunt alie probationern, ſi tamen duo ſint quo aſu credetur eis, vt dicit Bart. in leſiſöcietatem. g. arbitrorum, 1
nu. 19. verſ. quero quando examinatur. Ff. pro ſocio.
ErrI Doctores varia ſeribant circa reſolutionem iftius que- ſionis, An liceat arbitris velarbitratoribus poſt implenm ipſorum muner vel oſhicia teſlim onium dicere in cauſis, quas olim tnacta- runt: Tamen Minſing. rſponſ. 5j. ſub nu.. Er ſententia Io. Andr. hanc quaſtionem ſic reſoluit. Si in negocio controuerſo ſi aliquid, quodits imputari pœlit, vt, quia in oſpicio ſuo fecering- vel pretermiſerint, quod facere velpratermittere non debuerãt, tunc welut ſuſpecti non admittuntur ad tefiifcandumo Sin au- tem nihil periculi aut damni ad eos propter geſtum oſcium perti- net, tunc non ſunt arcendi a teſtimonio. Idemtmdit Minſing. in c. 6. inſuper. num. 5. extm, de teſtibus, vbi dicit pradictz⁊m Ioan. And. ſententiam eſſe communiter appro batam. Hoc idem quoque dictum eit ſupra in loco, Téstis arbiter. Verſ. etrε Doctores,&c. num. 3.
Raerrend ad bunc locum pertinentia ſupplenda ſunt ex iis, qua ſupra ditin ſunt in q. loco, Testes arliter.
TFESTIS ARENARIVS, ADDE INFERA Teſtis Beſtiarius,& Teſtis vilis perſona.
AæENARII dicuntur, quod in arena cum beſtiis pugnen Et ideo a dicendo teſtimonio arcentur. liob carmen. 21. J. li ea rei.
ff. de
—— ¾————O

Siſi tan, ceetaten 6 DE TESTIBV S. 221 1 Athh
m ſan RNide tefib. fuftus Reuberus, intracit. de teftib. pag. 16. verſ. quintò prohibent. Quo in locoratio legis Iuliæ arcentis arena- rios a teſtimonio indicatur. Spec in tit. de teſte.§.. ſub num. So. venſtitem quod eſt Arenarius, Aufrer. in tract toſt ſubnum. II. venſ. Arenarius, pag. 25 2. Adde infra in loco Beſtiarius, vbipo- nitur ratio,& limitatio.
1'rhutumn
rb 7 96 ylei
9
rcauſss quunin 49 nu. ſj. Erſaum
In Ne gocio cummj..
uuu maffuſ p Fr ea rei conditio ſi, Vt Arenarium teſtem admittere coga- 2 termuttwennl h, e ii, een, eius credendum non eſt Sunt ver-
ai thſraum a textus in L. z1. ob carmen. g. ſiearei ff de teftibus.
vrer geſtum fium
Idemtmdr ol
vbi dicu erauin
Obat am Hoculm
venſ. etl Doin
IESTIS ARTICVL Vv M
verum deponens.
De materia huius loci tractit Toan. Maria M. onticel. PaAg. 243 tit. Quidſi deponit, contenia inarticulo eſſe vera.
6„ garbülel.
T2STIS deponens contenna in articulo æ vera, dicitur ea 2 probare, ſecundum Socin. Sen. conſ. yö. incip. Viſõ proceſi agi- Taro. nu. 12. Gr4. lib. Z2. Socin. Iun. conſ73. incip. In hac conſul-
tatione,&cnum. 13 lib. 2. Falit, niſi reſultaret aliqua impgfibi- 1 Üitas, vt in pradictus locis habetur-
„9 an b EE E

TRACTA TV S EX o ipſo, quod teflis dicii articulum ſe verum, articulus est pro batus in forma,maxime Sirationemſueſicientem eiur aſsi- gnet, vt Baldus ſcribit in conſ. Io. incip. in quastione, quæ vertitur, num. õ. verſ.tertius testis, lib. y.
22²
TEsTISdicens, contentain articulo eße vera, ſidem facit, quando interrogatus Jſcientiæ ſuud cõcludentem rationem aſsignat.
fic Bart. traditinl. Labeonum.;] ſf. De ſupellect. legata. Franc.
Marc. Decij. 9o. Quaæritur an teſtes. num. 6.
Sin aliqua cauſa teftes diverunt, vera eße contenta in ca- pitulo, ſeuarticulo, interrogati, quibus præſentibur id facti fue- rit, reſpondeant, praſente Titio · Seio, poſlea Titius õẽ Seius in- terrogati dicant, ſe nibil ſcire per hocnon vitiatur dictum illoru teftium' ſiſunt inſichcientinumero ad probandun, ita præclare poſt Baldum tradit Paulde Caft in!. heredes palam, in princip. col. 2. num. ⁷ f. Deteſtam. dicensſé hoc habuiſae in facto.& hoc dictum refert pro valde egregio Hippolde Marſ⸗ſing ſuo24. incip. multiſunt,&onum. 3. jFdem Hippol. pro ſingulari hoc ide refert inl. vnius facinorus..(uſtodiæ, qui et§. ſin. f. Dequaæſtio. num.. fol. mihi 2 2. facie 2.
Qrax D Otéſtus in depoſitioneſaa dicit, contenta in articulo oſe vera,cum additione tamen horum verbori, ni fallor, vel de- cipior, aut ſimilin puta, vt mihi videtur, per hæc verba non vitia- tur dicti toſtis nec redditur dubiu, vt voluit Paul. de(aſtinl.
in princ.

1 1
ſehnh DFETESTIBV S. Maa in„vie u⁵t.& i Stum textum ibi, niſi fal-
uahen, h in prink⸗nam. 2 f. De iufl. S iure per iſtum niſi fe
ſen or, poſt Bald. ibid num. 6. quiſimpliciter dicit„quod licet terlis
dicat niſiffallor tamenfidem faciatin aſſertus per eum. S equun-
tur alin quos Iaſon ibid.num. z.& 13. vefert. Sed Fulgſ.eoin lo-
co, contrarium tenet,& profecto vtitur bona& vrgenti ratio-
ne, videlicet quodlicet in lurisconſulto tradente doctrinam ſat ro-
lerabilis modur loquendicum modeistia, niſi, fallor, cum ſub dubio
loquanturſape periti,tamenin Terte non toleratur, cum dubia
bean, 1 probatio non releuet probantem,&'c. Quemadmodum hoc cum
u luribus aliis argumentis confrmatur per Jaſon: in d. l. I. num.
, hn. G&. cum multis ſequentibur, ff De luit. Eo iure. Vvhi ipſe n.
ſapellc leaui 22². C ſeq. ex Martino Laudenſé tradit cõcordiam, quam vi-
num.6. de.& ſententiam F uloqtüiamplectitur ibid. Zaſ-num. 36. tamen cum declaratione, de qua ibi.
lentem mauiumm
4 1* dera eſee conm 4.*— F teſlisin ſua depoſione dicat, articulum verum ꝗſeſecun- 8 preſenrun- dum ſuam conſcientiam, velindexin ſua ſententia dicat, ſecundi 9p Mleaxuiu meéeam conſcientiam itaiudico,neutru Vvalet. Ita notabiliter Bal- on Litialu iñ dus Voluitina. niſicum pridem, num. 5.. derenunciat. quod di- probandum"in ctum dt Faſonis verlis Blanin. Sedifte, num. 2. nſlit. De haredes ulm adtion.) nota Berpetuo,& nunquam obliuiſcaris omnibur qielbus - Haluißein 1 Ditæ tus. Refert hoc dictum Balqi Crotus in tractat. te ium par- Alde Muſi te 7. num. 12 2 alias 3!5. Dicit quoquè id perpetuo menti tenen- ppol. yro fini dum Re Hart mannus Hartmanni lib. ĩ. practicarum forenſctit. qui eli. buf de Toſibur, Deciſ.37 Pag. 6 J. Burſa. conſ. 16. num. 33. verſ.ter- 1 tigſecundum ſuam conſcientiam, parte.
—
—
Fallit tamen prædicta concluſio, vt non procedat, quando te- Hiis deponens hoc modo exprimeret rationem cõcludentem ſui di- e2 Per ea, quæ(rotus loco prædicto allegat venſ. Primo fallit.&
Videtur ſequi hanc limitationem Zafinrinli, in princſub nu.z6.
„ nuuul circâ lmem yf De iuſi Sure. 7 1AN
du AzE‿I asquatuo- limitationerad præadictam conclufionem- 701) 3. n vefll de Videa, apud Crotum ind. loco ſui tractatus.
1

224 TRACTATVS TESTIS ARTIFICEM SE V
artificium deponens.
ERDoONE Meſſe vel artificem artis mechanicæ teſtificari poteſtquilibet, quando id opus, quod ex artificio illo reſultat, ab il-
liugartis artifice procchiſſe omnibus notum eit. Si ergo teſtis di-
xerit,(erdonem, velartificem éſſe, quia vidit eum exercere dictã
artemi ſatis probat finon interrogetur olterias: Sed adiecerit, quia vidit eum operari in illa arte, non probat: Quia praparare corium cerdoni, eſt quidem operari in illa arte,nontamen taliter preparansſeu operans eſt artifex. Ot ergo lucidaſit probatio, di- cat, quod vidit eum aliquod opus facere, quod certum ſit, abſque illius artis peritia fieri non poſe,&& hoc, cun ſimpliciter, anſit cer- do, quæritur. Si vero quæratur, quantum gradun perfectionis in illa arte quis teneat, velquantum artificem illum vnus exce- dat, non poteit teſtimonium reddi recte, niſiper illos, qui ſunt in artificio illo periti. Hæcſunt verba Bartoli inſuo tractatu tefli- moniorum, in verbo, Cerdonem, num. 6.᷑ adde I oſepbum Ma- ſcard. Deprobatio. concluſ.3. num. 3.&◻◻ꝗ2ꝛ
T ESTIS ARTIS LVDICRACAV.
ſa in ſcenam prodiens, ſeu artem ſcenicam exercens.
AxTISsludicre cauſa inſcenam prodeuntes, tanquam infamas, à teſtimonio repelluntur. Iacob. Butrigaun tracta. d Toſtibus, verſ. Trigeſimo octauo, num, 3. pag. g. ÆAufrer. A‿ Teſtibus, in Verbo artis ludicræ cauſa. fub num. n. pag. 252. Ratio autem, cur tales a teſtimonio dicendo arceantur videtur e infa⸗ mia. Quod autem prodeuntes in ſcenam propter pramium, ſint
infames eft textus expreſsus in l.2. J. Ait prator qui in ſcenam,
vſque ad ſinem illius legis ſede Teſtibur,
SFed

ze, quad cenm „cum imxleit rum gradun 7 tiicem unm ke, nihperillu ertoltin ſunnii Se. adde ligl
.4
DFE TESIIBVS. 225
Fed Aufrerius loco praallegato dicit prdictam cõclußonem intelligendam eſse, qunando ſic prodeuntes hoc agerent in publicum Hectaculum, proprucorpori& quaftur cauſa..l. 2. S. ſin. ſecur
vero,ſiid facerent in occulto, aut infermorum recreandorum, vel
alterius honestæ rei cauſa, vt dicit el.in c. I. in verbo Toculatorez.
. De vita& honeſtate clerico. lib. 6. biait glqſa, In occulto, vel
inhrmitatus, aut alterius honeßte rei cauſa aliquid ioci facere non reprobari. Quam glſequuntur ibi foan. Monachi& Domini- cur.&hanc ſententiam videtur etiam amplecti Innoc. inc. cum
decoré. veiſ.& hoc intelligo,& c. X. De vita& honoſt. clerico.
I1 ES LAIS VEI TEFESTES
aſcendentes.
AscEkENDENTES pro deſcendentibus, vel contra eos, regulariter adtestimonium non admittuntur. Sicut necò contra doſcendentes pro aſcendentibus, vel cõtra eos, vt et textur de hoc in lparenter. C. de Téſtibus. œ& ibi OD. æ textus in l. teslis ido- neus. ꝗ f. eodl. tit. tractaturde hac materia per Spec. in tit. de Té- ſte... verſitem quod efeparens. num. 2. Vbi dicit hoc procedere in aſcendétibus& deſcendentibus Vtriusque ſexus in in; niti, x- ceptutamen quibuſdam caſibur, de quibus ihi per eum. Quem in hocſequitur BNellus de. gemini.in tractatu teſtium, parte I. n. pag mibi!23. Iacob. Eoidii,in trattatu ad reprobationem te- ſtium. qustractatus inſcribitur Bartolo, num. J7. pag. mibi g'. & latiſsimè habetur Per Anton. Cabriel. lib. I. communium cõ- cluſitit. de Teftibus concluſ.i7 tradit quoqueper ampliationes &limitationes ¶onradus Lancilotus intracta. de Mcio prato- ris ſubtit. de Teslibus circa perſonas. verbo, parentes, num. 73. S pag. mihi ſecundumeditionem(olonienſem 1†. idem re- miſsineindicat DJonatus à Fina lib.. concluſioni,in verbo Toſis, fol. 3174 Verſ. Pater& parentes,&c. Adde l oſephum Maſcar-
dumtradentemlimitationes, De probation. concluſ. 135. perto-
taim, vol. I. Hæcde ito loco generali iam ſuſiiant. Cum enin
L
—
1
— — 8
————ÿ

26² TrRACTATV S
aſcendentes ſint parentes, veluti pater,mater,& reliqui in li- nea aſcendentium comprehenſi,& ego de parente, patre, matre c aliis infra ſpeciales locospoſuerim, reſeruabo vlteriorem tra- tationem de his vſque ad ſuos locos peculiares.
TE S TI5S ASCRIPDTIIIV S.
AscIP TITIIqui dicantur,& quæ fuerit olim eorum conditio, non est huius loci iamtractare. poſſunt illa in ſuus locis uæri ac videri ab iis, qui ea ſcire cupiunt. De quibus aliqua in- dicat fuſtus Reuberus inſua Methodo de I eftibus, pag. 2l. Verſ. eiuſdem conditionis,&c. Etinuenies de iftis aſcriptitiis multa collecta in meis locis communibus, litera C. ſub loco, Coloni a-
ſcriptiti.
AscxITTITIVySaA teftifcando non repellitur. Aufrerius intractatu teſtium, ſub num. iI. verſ. aſcriptitius,&c. Campeg. in tractat. de Tettibuu, reg. 9. in ſin, verſaſcriptitius poteft ebe teſtis. Soſt is videatur velle contrariumò inregul. ⁄½ ſed ibi loquitur de teſtimonio aſcriptitii pro domino, quod videtur ha- bere minus fidei.
AscIP TITIV Sadmittitur ad teſtimonium gicendum,
ſacundum gl.i. in Auth. Siteitis. Cde Teſtiib.& in Autb. 5 7, u

7
Mater
de, DITESTIRV S. 227 herenezn f,,„. nr/ Vir, in erbo,itajit, Vor t
neſeualon Kib. tit. 90. J. Fi vero dicatur ſeruili, in verbonitazue f.: dnen
uha ulenn quid de aſcriptitio,& c. Hoc idem tenet el.m princ. Init. deiure
penſonar in verbo, aut ſerui,ibi, quare poterant pradidie face- reteſtamentum,& ferretestimonium,&c. Vbi§ 9 luchter Aldo- brand. ſcribit, hanc opinionem communem éſſ licet contra eam diſputando contrarii tencat, Præpoſ. enen. in. caſuquæit. 2. Spec. in tit. De teste. J.. verſ. quid deaſcriptitiis num. aO quem refert& ſequitur uſtus Reuberus, addens hoc praſertim hac noſtra atate procedere, qua aſcriptitiorum conditio tolerabilior gt. Videas ipſum in tractæ. de Tæitib pag. 2l. infine cum princ. ſe- Juentis, licet Alberic. de Maletis contrarium welit in tractat. TITIFE de Teitibus partei. cap. z. num. 2. G QSↄ. mibi 374. Quem in hoc refert Campegius eod. tractat. de Teitib. reg. q4
Iqut fuentalninn n
gre. po ſunt lan* 4..n
ut. De qulud
de Teftuug 3
ter deiſtuaſennn AScEIETTITII producenti: de conſuetudine admittun- 4
tera C. ſub lao, tur ad testimonium dicendum, vt teftatur Ubertus, quenm refert Spec in tit. de Teſte§. i. verſ. domeitici, num. 12. 5 foquitur fu- ſtus Reuberus in tractat. de Teſtibus, pag. 22. in princip. refert quoque& peculatorem Alex. in conſ. ſ. num. 1T. lib. 7. Vbi u boc per diftinctionemgl. inc. inliteri, in verbo, de amilia.
Pnon myellim⸗ aſenptuuus 9. 2 2 11 42 vnſbhn— rpu 1 „rum Ints AsCE TIT, IAt nonpoße teſtem qe pro dominoſuo⸗po- z⸗ regula. ampegius in tractat. d Testibus, regula I2. vo- lens ilum hoc caſuin rotum repelli pobe. St ante ipſum hoc voluit ℳ Lbericus de Malet. in tractat. teftium ↄparte! cap. z num. 0. G r. Vbirefert Alhericuwe, 8“ 4 2. Vbirefert Albericum de Koſate in leg. etiam(
de Toſtibu, ſentire banq opinionen de conſuetudine ſeruari.
domund, hul
eus Comurailun voluit Obertus, vt eum refert Specintit. gæ,
— 22— 5— ₰* 84 8 1„. Ac. num. 12.&⅛. vi F. Venſic precedente quoq; dictum fuit. 742
— —

227 TRACTA I V,/ 8
Qy op aſcriptitius non poßit&ſe teſtis pro domino ſuo, vltra
ea, quæ Campeg in tractat. de I eftibus reg. Iæ. tradidit, ſatis a- perte quoque probatur per gl. vin c.. inprinc. 3. q. J.& clarius
perglin e. in literis. in verbo, De familia, æ. de Téſtibur.&t quod prædictæ gloſsvſic intelligendeſint ſcribit expreſseoc. Iun. inconſ.
13 5. incip. non obftat hus,&c. ſub nu. õ. lib. 2. Vbidicit, quod hoc caſutalis teſtis diceretur productus ex domo producentis. To- ſopb. MM. aſcard. referens ocin. iuniorem, dem tenet, De proba- tio. concluſ. 320: num. 2. Vol. I.ſed prædicta, de non admittendo te- ſtimonio coloni aſcriptitii, videntur eſſe declaranda ex diflinctio- ne dictæ gl. inc. in literis, videlicet, Aut coloni ſiue aſcriptitii, ſi- ue alii, ſunt tales, quibus imperari poteſt,&tunc omnino repel- luntur à testimonio. Aut non ſunttales,& tunc admittuntur, eiſque creditur plus vel minus ſecundum qualitatem afféctionis. Quam diſtinctionem gloſſæ dicit communiter approbatam&e Alex. in conſ. 7. incip. in cauſa& lite inter magnihicunò,&æσ. num. 12. lib. 7. Dbi quoque notabiliter habetur num. J. Si Ce- mut in caſu, in quo teſimonium aſcriptitii admitteretur, non ta- men eiintegrafides adbiberetur,tunc illum defectum ex numero aliorum testium ſuppleri.
TESTIS ASSASSINI y M deponens.
CRI2 E Naſſaſcinii hoc habet ſpeciale, vtin eo tertes lite non
conteftata poſsint examinari,&æ etiam recipi parte non citata,
qui&; fidem faciunt, ac plene probant, idque fit propter enormi- tatem delicteſécundum Hippol. de Mayfil inl. De vnoquo- que, num. 1ol. verſ. Quinquagoimus caſur eſt,&c. f. Dereiu- Aic. refert& inſpecieſic tradit Paulut Merenda conſ, sr. in-
Se cip. Fa-

un coloni lueapn eit, tunc ommnj tles,& tunc aum dn qualitatem fi muniter ayynuus einter mammim er babeturyumn ritit admutaum
luenn dtfeckunal
DE TITESTIBVS. 2²⁹ cip. Fa bricato proceſsu num. 9. T omo ſecundo confiliorum crimi- nal. confirmatur pradicta concluſio ex iis, quæ Fulius C. larus ſcri- bitlib.y fentẽtiarum. Sbinium, J. Vraterea quamuis,&c. Stpraædicta concluſio cumultis allegationibus confrmatur a Pla- ca lib..delictorum cap. 19. num. 17.&ante eumſ. arrerius quo- que annotauit inpract criminalu fol. 2num. 30. Quem etiam refert foſeph. Maſcard. De probatio. concluſ. 137. num. z. G 3.
aò in loco ait contrarium voluiſſe Felin. in c.z. num. n. in quin- ta limitatione, de Teitib.
ETs alias teſtes de auditu auditur non faciant indicium. Tamé in crimineaſſ ſsinii faciunt indiciumadto rturam, ex quo
dlictum talium testium, facit conicécturam 22 braſumptionenò,
pract. crim. F. Examinanda, num. 29.& ſeq. quem refert Pau- lus Merenda conſ. 9 4 incip. Fabricato proceſsu, num.. Tomo 2. conliiorum criminal.& Mattheus Brunuain conſ. u. incip. cau- Jam hanc inter conſilia criminalna, eod Parte 2 num. 23 pag. mihi 201. Vbi loquitur etiam de vvo teſte. Atq; hoc ipſum in ſecie quo- que tradit Placalib. Idelictorum, Ccep. I9. nu.]2.& ante hunc, Carrerius in practica criminal ſol 139. fac. 2 nu. 29. Tradit quo- què Ioſépbur Maſcard. multa ad hoc allegans, Doe probatio. con- cluſlz num. z.& J. Vol. ¹.Vbi ait, prædlictam concluhionem in- telligendam& veram ſse, quoticſcunque conſlet de qualitate Iſraſsinii: Secur autem Vidubitaretur, an quis commiſerit aſraſti- Diunn néc ne,per allegata ibi,per eum, num J. Verſaintellige hanc
ampliationem,&c. Ettradit Matth. Brunus in d. conf. I.
num. S0. in fine,& num. ſequent. vbi ait, bradicta vera eſre,
quando indicia ſuntindubitata. Quia in aſßtaſsmio requiruntur indiciaindubitara.
qus probatio hoc caſuſuſiit. Ita tradit E ippol. de Maiſil, in
;
2
3

25 TRACTATVS r ES TIS A5SESS O R.
Coum bocloco inmultis conueniunt, quæpartim ſupra, in lo-
co, Tefi arbiter, dictaſumt,& qua dicutur inpain loco Tefiiu-
dex Flabent enimea interſé magnam cognationempropter ean-
demrationemↄquæ hoc caſucst inter arbitros, iudices Garbi-
tratores. G
AssESSORregulariter in cauſa, in qua iudicauit, velfuit aſſoßor, non admittitur in teſtem, vt esttextus in c ſlatutum, cum gl.ibiin verbo, vel cognitor, verſ. Mec etiam aſſeſſor,& c 2. q. 6. &œ tradit Spet. intitde Teſte: S.. Verſ.item quod fuit in eadenò canſanum. 72. ancilotus(ouradus in tractat. de oſicio prato- ris. ſub tit curca peiſonas teitium, in verbo index. num. 6 3, pag.
mihi, ſecundum editionem(olonienſ. 6 g. Vbi allegatur alie au- thoritates,(apella Tholoſ. Deciſ. ³π. Toſéph. Maſcard. De pro. batio. concluſ.⸗æ f num.. vol. I.Et adduntur ex f elino in c. cum anobis, extrade Teftibus, ampliationes& limitationes, quas ibi legerepoteris, multa enim ex ibi dictis partim quoque ſuprain lo-
co teftur arbiter, dicta fuerunt. Ratio autem pradicta conclußionus
est, quia aſſe ſres, non minus quam arbitri S;o iudices affectionẽ ad gefaper eoshabere cenſentur,& pofet euinde vellaus vel vi- tuperium aſcribinideoque merito repelluntur, regulariter tamen,
Vtdictum eit.
eſfe communiter approbatam, eamq; diſtinctionem ego ſupra re
tuliin loco,testis arbiter, verſ- ecſi D D. varia ſcribat,& G. n.3 7. . L I

un qua udicut t textus me ſum er etiam aſtſyrò ſtem quadfumn eintractat.Wlfi werbo iuder uun 769. vlialkgin 3 gſeph.Dlaia lduntur ex Fam nes O umitatuu urartim quunuſ aufem fradii i p ihdla
arhitri& tulll popet eu Inde cls
untu, jeruan velluntur, eguln
rifhe „ ◻' 67 ℳC 111uN“ 7„ 2r10 7 01III 344
1
DE TFESTIBV S. 231 Fragiturde cauſa principaliſiue de eo, quodad cauſam prin cipalem, pſamqueſententiam tuendam pertinet, tuno iudices, aſ- ſeſſores, Qarbitri etiam poſt ſinitum eorum oſſicium adteftimo- nium non admittuntur. Sunt enim ſuſpecti, arg. l. eos, in princ. 6— De appella. ratio autem ſpecialis eſt, Quia inde commodum aut incommodum ad eos redundare poteſt, quod fortè perperam& iniuſé iudicaſſe, aut quippiam in iudicandoper iniuriam prater- mqjhilſe dici poſsint. Ita elegantertradit poit alios Iuſiur Reuberus inſun Methodode I ebhihur, pag. 9᷑ in fine. verſcquod ſi vero a- gallir, C.
ASS ESSO E, iudex, executor,& procurator, non poſunt in cauſa appellationis in teſtimonin produci ab ea parte, pro qua ſen tentia eſtlata inprima inſtantia gl.inl. ob carmi, in princ. in ver- bo, magiſtratus, ibi, Ced qui fuit co nitor, ad teſtimonium vocan- dus non ert. ff.de Téſtibus. Alia gloſſaclarior,& ad, ſpeciem caſus noſtri melius faciens inc ftatutumnun verbo, velcognitor, in princ. 2.. G. Facit textus cum gl. 2. in cſin. de Tetib. lib. 6. Refert Har- tman Hartmanni lib. 2 practica. Forenſ.tit. de Teſtib. Deciſ. 2. in
princ. pag. 20 9.
Jruicontra quẽ lata eit ſententia, vel contra quem fuit ad- uocatus procurator, aßeßor vel executor, petit eum in teité, tunc bene admittitur. fta Iartmannus Hartmanni lib. 2. practica- rum Forenſ. Tit. de Teſtibus, Deciſ.z. verſſiautem is pag. 20 9. in
jine, cum ſeq. allegat ad hoo S pec. in tit. de Teſte, nu. 7. verſ. quid ſiaduocatus admittitur,&y c. Et glin liin. in gl. i. verſ. item quid fi, praſlitit,&c. ff. de Toſlibus.
4
4 *

232 T RAGTATI VIS TESTIS AVCTORITATEM
allegans vel deponens.
Dr hoatractat Toan Maria Monticell in ſuo de Teti- bus repertorio, pag 23 9.S. Ratio Téſtis ab auctoritate. Et adde, infra in loco, I estis referens.
MATERIA& Vtilitas huius loci veiſatur in eo, ſifortè Teſtirinterrogatus vel nõ interrogatus cauſam ſcientie ſuæ cofr- met per authoritaté homini, velſcripturaruù, an& quatenus ea allegata authoritas probet dictu teſtis, ſeu an depoſitio teſtus, reddẽ tis dicti ſui rationẽ ab autho ritate, cõcludat. Tractatur auté iſia materia ordinarie per Bart. DD. inl. ſicert. petat. ad quẽ locum, velut ad ſedem ordinariaã,& fontem ipſum, ſiquid in hoc articulo diſicilius occurrat, confugiendum erit. Mos hic aliqua in praxi vtiliaper concluſiones tractabimus.
TESTISnon debet reddere rationem dicti ſui per locum ab authoritate, ſed perſenſum corporeum. l. testium, C. de Testibus, quianon ipſé tehiiwatur ſedauctoritas, vt poſt Bart. Paulus de Caitro ſcribitinl.. nu. II. fiſicert petatur.& hoc eſt, quod La-
ſius ibid. num io. memorandum&ſſe ait, teſtem non pobe rationem dicti ſuiſumere abauthoritate: Quia ſi teſtus Aiceret, hoc e&ſe ve- rum, welillud, quiaſic ſcribitur in Hiitoriis, ſi ſonat instrumen- tum, certe non probaretmiſiprobato inſtrumento,& tunc inſiru- mentum probat, non testis. 3
TæsTisS qu rationem dicti ſui ſumit abauthoritate, nõ pro-
bat. Jdque regularitertraditum ee Alciatus ſcribit in la.n. j.
verſeſed quid in tefte ffrucert peta. dicens, huinſmodi teftimonin
videri de auditueſſe, quod exceptis nonnullis caſibus in iure de- bile eſt, vt infra ſuo loco tradetur.
Q2A4ND

Kellom dude
* loci veyſatyng,
4.*. 7 7
f Can A* Clenrad 5 1a urar, a-- gut, 7
4 441 4
— 3 eu i depoh,oteh
1—— ludat. Tractuua 1 N„ L..†f. cert. peta. /enn en 4 5 ntem gſan Tau IPum,ſ 1,= I ETNI. ÄL
mn.
DE TESTIBV S. 233 O 2 v oteſtis teftimoniiſui rationem exgenerali&æ pu blica authoritate adferat, vtſidiceret, hriſtu ſub Augusto Cæ- ſare natum qe, addita hocratione: Quiaid extuangèliis liquido conftat. Hoccaſu Bart. inl..num. 22. putat, teitis dictun non bene probare, ſed Euangelia ipſa adhibenda ohse„Ey' tunc proba- rionem exſcriptura Euangeliorum magis quam ex dicto teſtis oriri. Quod& Alciatur ibidnum.&mzon negat. Addit tamẽ Bart. num. 29. ſtisſcripturis publicus& communibur ac appro- batis, non adhibendam eſse fidem niſi qnatenus ipſa ſcripturao- ſtendatur pertext. inl. i.(demandat princ.& S. Eos autẽ qui
inprouincias, in Auth. De collatorib.& aliis capituli.
F rratio teitis in depo ſitione ſua fundaretur in authoritate publica, non tamen communi,puta in inſtrumento publico, vt ſi testis diceret, Titin mutuaſse Seio centum,& de cauſa interro- gatus reſponderet ſe id ex eo ſcire, quia viderit publicum initru- mentum,in quo hoc continebatur, tunctalis depoſitio non probat, niioftendatur publicum illud inſirumentum: velniſioflendatur tale, quod perinde habeatur, acſipublicum instrumentum ofien- deretur, vt puta, quia probaretur inſtrumentum deperditum,& eius tenor probaretur per viros bonos idoneos& peritos, perea, quætradit Bart inl. num. 26.&ꝓ 2/7 ſeſicert petat. Quod ibidẽ copiqÜns perſequitur Ripa num. Si. Verſic ſecunda concluſio, cum numeris ſequentibur, Decius in ſecunda lectura, num. I.& Al- ciatus ibid. num. † 9.& ꝙ6. A tque ex fundamento prædicta con- clulionus pro incerta habetur depqſitio teſtis referentis ſé adteſta- mentum, ex quo non producitur illudteſtamenti, Autb ſiquis in aliquo(.De edendo. vt in caſu inquo conſuluit Loffredus conſ.
zuncip. incauſa vertentenum. Aliud exemplum eit dein-
Krumentopuhlico non ſimul producto, de quo Jaſon in conſ. Si. rncip. videretur prima,& c. num. a. lib. 3. Dixi ego infra eod. lo- co. Veific. ſiteſtisinterro gatus,&æ c. num.¹I.in ſine.& in pradictis calibus teites non facerent aliam probationem, quam quæ conti- netur in ſcriptura, vt voluit Alex. conſ.3 a2. incip. in cauſa e lite, num. I.infine lib. 2. Matth. de Afflict. Deciſ. 2. num. 7. Refert & ſequitur Hippol. Riminald. conſenum. 93. lib..
99
2————
————

234 TRACTATVS S TüLSTTSahgnans rationemab authoritate ſua propria, o-
ptimè pro bat. per text. inl inbemus. Vbi Bald& faſon. Dete-
ftam.&lſiquis ex ſignatoribus ſfquéad. teſta. aper. tradit Bart.
ind l. nu. 2 S. ffſicert, petatur. vbi ponit exemplum, de teſte, qui
dêponit, verum eſe, quod Sempronius fecerit tale inſzrumentum, tali menſc,tali anno, tali qie,& testis ite interrogatus, quomo- do hocſciat, roſponderet, Quia viderit ſcripturam manu ſaa fa- ctam,& propter illam ſcripturam ſé de hos recordari. Et hanc Bart. doctrinam ſequuntur ibi DD. Ripa num. Sj. verlic. ter- tia concluſio.& eAlciat. num. 7. verſccæterum& fidem, quu ſi- mile exemplum ponit de eo, qui interrogatus, quomodo ſciat mu-
tuum celebratum fuiße, reſpondeat ſcio, quia vidi ſchedulamòà
me tuncſcriptam, vnde ea res nuhi ad memoriam redacta eit, quod Alciatus adeò verum eſſe dicit, etianhiſchedula illa ſcripta lit manu producentis eum teitem, ſéecundum Rofred.&ꝙꝓ Felin. i- biallegatos. 2 Pradicta tamen concluſio intelligenda eſt, vt procedat, ſite- ſtis explicite deponat, hoceſt de ſua propria ſcriptura, quam 1 fecisnon autem relatiue tantum, ita notabiliter declarat Paui. de Cait. in conſ.¹16 ₰. incip. ſuper primo dubio, nu.. venſ. ſuper ſe- cundo vero qusſäto. lib. I. Refert& ſequitur Ripa ind.l.i. n. z. verſ. tertia concluſio,& c.
70 F Iteftis interrogatus pro cauſa ſcientie dicti ſui hanc ratio- em allegat, ſcio, quta ſic reperio in meo memoriali, quod deh oc feci, taleteſtimonium non dicitur inualidum, propter aſignatam cauſam, quæ pro iuita habetur, vt tradit Nellus intracta de Te- ſtib parte 2 num. Æπ ꝛQ ⁊mag. iſe. per l. iubemus, ibi, eorum nomina ſubſcribere nondiferant.(De teſtam. vhi hoc notat Baldis, n. 7. verſic. Vlterius nota, dices, proxenetas ſolert inſcribere talia in ſua protocolla,& ratio valde celebri ibidem traditur per Bal- dum Juia perſcripturammemoria perpetuatur, maxime eius, qui interfiut facto. Baldum refert& ſumpliciter ſequ turibi Iaſon,nu. . dicens omnes modernos ita quoque tenere. Hoc loco tamen ad- dendum puto. Sæ quo per teitem tantum ſit relatio ad ſuum n moriale
11
—

14 memoruawnd 7 f 1 tanſ 1 kataan
dadun Küfal 1
renda eft uj nnnl pria ſcriptwrau Dhuna
ꝛotabuliterdeun „, dubio, nu. 1;
Jutur Rpand
44
ventis dus ſu- 1. Ju
0 emorulnſi
DE TESTIHVS. 33 morialeſcriptum, id tamen nonſimul producitur, vix probabit hoc teſtus dictum, niſi etiamſimulprodncatur illud ſuum ſcriptum memoriale Quia etiam inſtrumentum puhlicum faciens de alio
mentionem non facithdem, niſiillud producatur, Authfhi quis in
aliquo.(De edendo.& hocetiam voluit Iaſon in conſ. Cr. incip. videretur prima,&cnum. 2 7. lib. Z.& copioſius Hippol. Rimi- nald. conſ.. num. S a. lib.z.
A teftur concludat, ſipro autoritate rationis dicti ſui di- cat, ſe ex eo ſcire, quia legit? Decidit Abbas DPanor. quod lic. dicit enim, ſuiere, ſireddat cauſam propinquam ſenſui,qualis eft iſta, vidi, quia preſensfui,&́ audiui quia praſens eram. N am dictum teſtis debet intelligi multum pin gue,& ex hoc dicto declaratur, cauſa: Mamſiprimo dicit, ſe ſcire,& poftea reddit cauſam, quia legit, vel praſenserat, debemus intelligere, quod ipſé legendo intel-
lexit,&' adlubendo preæſentiam audiuit. H. ac ſunt vorba Abbat.
in proænuo decretalium num. z.
Tes TIS, fundans dicti ſui rationem non ſuper priuata ſui i- Eliuu ſed alterius authoritate, regulariter non probat, vtſiteſtas in terrogatus, quomodoſciat, reſpondeat, ſe ita audiuiſe a tali anti- Juo, qui erat homomagns authoritatis nam&; auditur dicitur autoritas,ſecundum Zaſinl.r ſub n. 1o ffſi cert pet.& hanc con- cluſionem tradit Bart. in d.! I.num. 29. Verſ⸗quedam Chauthori- tas priuata non iphius,&c ſf ſi cert pet. Quem ſequuturibi, DD. maximè Ripa nu. Sé. verſ. ltima concluſio, Decins in 2. lect nu. 16.&Alciat. nu. j. verſiſedquidin teite. Cuius ratio al ipſus ignatur, quia teſtimonium de auditu regulariter nonrecipitur.
c. lcet ex quadam, extra de Teitibus,&; l.teftium,c um gl. C. de Taeitibus. 1
es 99—
12
1;
14
15
16

87
18
20
21
22
13
236 TRACTATV S
Har c conclulio ampliatur ſecundum Ripam locoprad pri- mo, vt procedat etiamſitale teſimonium adiuuetur puhlica fa- ma. Ut voluit Alexand. in conſ. 2 5. incip. in cauſa inter Antonin, numn. 3. ibi, imo forti urdicitur, c. lib. æ.
Secundo ampliatur, t procedat, etiam in fauorem piæ cauſa,
Dec. conſ.! S inc. Caſus qui proponitur, ſubnum. ũ. colum, pen. ad ſinem, verſ. Quintus testi Magiſter Batianus,& ο
LiairaA Ty eadem conclußo primo vt non procedat in factis antiquis hominum memoriam excedentibus, per ea quæ ad hoc allogat Ripa dx.⁊. num. Sz.&. Alciatus num. †6.
Secundo fallit in probanda conſanguinitat S. Ripa& Al- ciat. d. loco.
Tartio fallit in probado, heredem fraudaſſe hereditate, Ri- pailil.
Quarto declaratur concluſio prædicta, vt licet teſtimoniu de auditu nonprobetttamen faciat aliqualem praſi intionen, etiam in cauſa criminali: Item coadiuuet alias probationes traſ-
Fferatque onus pro bandi in aduerſarium, ſecundum R pam inpræ-
Qalleg. loco num.& ½.& ſequitur Decius ibi in ſecunda læctura, n.
14. guo Videlicet ad hoc, quod teftimonium deauditu trangferat onus probandiinaduerſarium, Alciatus autem ibid. nu. 7. ſen- tit contrarium. Sedde hac materia teſtimonii auditus, tu videas qua infra copioſiſzime à nobis tractata ſunt in loco, Teſtis auditu alienum deponens,cum locis ſequentibus.
Quinto videtur pradicta cöcluſio declaranda eſe per ea, qu⸗ in multus locus dicuntur, quod in quibuſdam caſibus credédum ſit ius qui depoſuerunt ſeſcire, ideo, quod a viris honeftir,& optimæ fama& opinionis audiuerint. De quo multa cogerit Tiraquell. De pœnuttemper. Eoc. cauſa t: num. 29. 30. 31.& ſE. õ huiu rei clariſsimum tefumonium habemus in prafatione Euangeli Lucæ, Vbi certiſsiniæ fidei eſſe dicuntur ea, quæ traduntur nobi ab ius, qui eaſuiroculis viderunt,& partim geſſerunt. Et in hor teſtimonio fundantur omnia quæa Diuo Luca in ſuo Euangelio ſcriptaſunt ſcriplit enim eanõ quainſe vidit vel audiuit propris
auribus,
—
Cpch

prtmo dt„oy im excedentluxu iatus nun. 1. Muunutat.A
fraudaſe leraun
Aicka, vr lcttihn aualom praſumn 7 qud 6 e jndlimj uet alla nalau „ ſccundumpa
„ltin ſecunuuli
aum de auduun ur autem tun monit aultun
ant inbbev,
.
DE TESTIBW SI 2„ auribus, ſed tantum, quod alii, qui viderunt 2 geß erunt, ea ipſe ſcripſä& certiſsimæ ſdei ſunt. Quod inlimilibus quoque cqi-
us in hac materia diligenter notandum est.
TESTITB VSnöcreditur, quorum repelluntur authores. De quo ſunt textus expreſsi in c. licet ex quadamò zJ. de Teitiburs, vbi habetur, quod tſtes in eo caſu, quo teſtimonium de auditu re- cipi ſolet, dicentes, ſe audiunſſe ab vno, vela pluribusg, infamibus tamen& ſuſpectis, repelluntur„ſicut authores ipſorum repelle- rentur, ſi viuerent, vel producti fuiſſent. Alius de hoc htextus inc. Fraternitatis, de hereticir, vb: legitur ſcripta(eleſlini& Pe- la gii tanquam fide indigna non recipi, cum authores eorum in g phqina ſynodo hereſeos damnati fint, per text. inc. Nullus. 7. 7. Z. vbi diſponitur, nõ deberi credi a quoquam, ea, quæ ab anathemati- Latus dicuntur velſcribitur. Et prædicta concluſio colligitur quo- que ex gl. prima in Uarbiter, Verſ. Jed in primo caſu quæro,&c. I. De probatio. vbigloſſa pro ratione dubitandi butat, eum a quo alii duo teites audiuerunt, tanguam authorem, non potuiſſe eſſe teſtem, ea ratione quiaſolus fuerit, ergo nec ipſos duos, qui ab&oſe audiuiſe retulerint, vider: testes eſse poſce. Traditur autem hulus conclulionus pulchra ratio abA Uomo.(rauetta in conſ. 6. nu. 67. e conſ. 2 num. 2.& conſ u. num. 5. videlicet, quia alias plus crederetur copiæ quam originali, vt ibi per eum, dicentem ab ſur- diſsimum oſse, quod ſi non crederetur originali, id et, authori ali- cuius fama, credi debeat eius copiæ, idl est, his qui ab authoré dici nudliuerunt. Qua rationẽ referunt& apbrobant Rolanday al- le conſ. ꝗ. num. 33. lib..&. Hippol. Riminald in conſ. õ0. num. 3. & conſ. b num. 2. Idem in conſ.. num. 3I. lib. I. conf. Czin. 22. eod lib z. rurſur in conſ.num, 24 conſ. If num. 2. E conſ. 21O. 2un. 67.&o ſeq lib. z. Huiur rei abſurditas conſuleratur etu in alio, ſi enim admitteretur tale testimoniunſequeretur hocab-
ſurdum, quodis, cuius teſtimonio non crediitur, rem ipfam publics
diceret,& tefte⸗ inuenirẽtur, qui ab ipſõ dici audiui ent. Ita häc
Ffrauadem in terminir confiderat Decinconſ. d 2. incip. viſo proceſ JHuagitatoſub num. i. Quemin hoc ci alii- refert(Tauet. cõſ. I12.
n. 13. So Hippol. Riminal.in conſ. 210. inc. Ra ynald. n. 56 g. part. 2.
79 3
24
23

26
28
29
₰
Ex pradicta concluſione multa inferuntur, eæ quibur aliquæ notanda hic colligam.
NA A4 hinc eſt, quod ſcriptura priuata non facit fidem pro ſcribente, qui eſtautor ſcripturæ: quia(ccut non greditur viuæ vo- ciſcribentis pro ſe, ita necſcripturæ eius in fauorem ipfius, vt no- tat Barttinl. admonendimum. 22. verſ-nam priuatæ ſcripturæ. F. Deiureiur. 1
HiINcC etiam eit, quod non debet credi Taſtibus deponenti- bus defama, quando talis fama originem habet abiu, quibus h- des habenda non eſt ſicut nec eiſdem authoribus, vt in caſutin quo
conſuluit Paulde Caſtro conſ. 24—π⁊ incip. viſõ quodam tali qua-
li proceſſu, num. lib. 2.& conſ. 2 99. incip. viſa inquiſitione num. 2 circa principium eod. lib. a. Horatius Lucius conſ. éI. incip. ad oftendendamò innocentian, num. 22.& 23. lib. I. conſi-
liorumò criminalium,& conſ. ꝗi. num. j. inter conſilia crimi-
nal. lib. z.
Frcnon crediturteiti, qui tantum dicit, ſe preſentem fuiſſe depqſitionibus eorum teſtium, qui per falſitatem depoſuerunt con- tra reum accuſatumò& audiuiſſe eosſic deponere, quia lcut au- thoribus ſuis non crederetur, ita nec ei, qui hocab tEſis audiuit cre- ditur, Crauet. conſ. num 67.
2*
fem

credi Telllu 9 nem balet du thoribus, unnu cip. diſß quulim
₰.„. crp. vſa Iqunl aus Lucuus em. m. z1. GA
m. ſa intt ag
—
DE TESTIBV S. 239
Hr x œetiam noncreditur multus Testibus, qui dicunt, ſ
audiulſſ à quibuſdam mulieribus, quod eut accuſatus, voluerit
eai cognoſcere, aut co gnouerit, ſicut enim non crederetur illu mu-
lieribus velutiin cauſa propria deponentibus, ita non credituril-
Iu, qui ſe ab ei: audiuiſte teitantur. vt in caſa Aymonus(rauet. in conſ. num. a. Itemin alio caſu, Crauet. conſ. 12. num. 3.
E”NCeᷣ quod ſicutnon creditur matri deponenti in fauo- rem filii, ita nec alii teſti dicenti ſcaudiuiſßse a matre, vt in caſu,
in quo conſuluit Rolandia UValle conſ. 9. num. 32. G. ſeq. 116. 3.
Hix cetiam eſt, quod quando non conflat de mutuo alle- gato, nii perteſtem deponétemde auditu eius, cuius cauſa propria eit, teſius illenihil brobat, quiaſicut aut hori deponéti in cauſa pro- Pria non crederetur lomnibus.(de Teftib.& l nullus. ſf. cod. I.Na non debet credi illi tohii, dicenti ſeabeo audiuiſe, ſecundum Hppol Riminald in conſ. 0. num. 2.&s'3. E& conſ. 6 num. S conj. 6 S. num. 36. l1b.z.& conſ. 200. num. 6 S. lib. a.
. HiNC reuicil ur teſimonium eius, qui depoſait ſe audiuiſſe Acapttaneo carceris, carceratum non receſsiſſe nqi poſt habitam- licentiam pratorus quia capitaneo non crederetur de dicta licẽtia. I ractaret enim is de ſe exonerando: merito igitur nec 2ssbe dicentibur, ſe ab eo audliuiſſe, credendum eſt, vt in facti ſpecie con-
fuluit Hippol. Riminaldin conſ. z ſ. num. 2 partea.
30
31
32
33

140 TRACTATVS TESTIS AVDIIVM DEPONENS & De teſtimonio auditus locus gene-. raliſſimus.
DEtæstimonio auditus multa, confuſe tamen,& ſine iuſlo
ordine, collegit Toan. Maria M onticellus in ſuo repertorio de
Teitibus, pag. 231. cum ſequentibus.
Hyrvsmateria latibimè patet:& de teſtimozio auditus multa varie& promiſcue ſcribitura doctoribus. Sed vt clarius percipiatur hæc materia, ego eam in aliquot diftinctos& ſepara-
tos locos diſtribuam. Primus locus generalibimus erit, videlicet, Teſtis auditum
deponens,& deteftimomio auditus.
2 Fecundus, teſtis auditum alienum ſeu auditum auditus de- ponens,& ſic de Teſtimonio auditus alieni in genere. 3 Tertinus, Téſtis auditum alienum deponens præſumptionẽ vel indicium facit.
4 Quartus, Teſtirauditum alienum deponens, probat. 3 Qumtus, Toſtis auditum alienũ deponẽs probat in antiqui 6 Fextus, Teſtis auditum alienum deponens, non probat.
7 Jeptimus, Teſtit auditum proprium deponens.
6 CoxsTATex Toanne Andrea t Menochius quoque admonuit De arbitra. iudic. lib. 2. cent. ꝗ.caſu: Jnum. 3. audi- tum intelligialtero de duobus modis.
2 Primus, auditus proprius eſt, hoc eſt, qui immediate& in
propria audlientis penſona percipitur, vt ſi quls non ex anditu vel
relationealterius, ſedpræſens audiuit aliquid dici vel fieri, d quo dicetur infra in loco, Teftis auditum proprium deponens.
Secundus auditus eſt mediatus, qui dicitur velauditus alie-
nus, vel auditus auditus, vt quando quis pro conſirmatione dicti
ſui dicit, ſe ita ad hoc vel illo, wel hir aut illis audiuiſſe, Sæ ſicſe nõ
in auditu proprio ſed alieno fundat. Huc videtur alludere= Bal- b dus in
54 pu feal ven lua 12
Almd

1VS. 11o, kETESTIDVS.“ Mßnde. W D 8
dus in c. licèt ex quadam, nu. 6. verſ. notaquod interdun audio, &c. extra de Testibus, dum ibi facit differentiam inter hac duo, enfist tan 1 videlicet, interdum audio dicere, G interdum 2, di, 2n, clla nſu 1 95 audio contrahentes, audio eos dicerejſedſiaudio alios, audio de eis
waſthen dici: primo caſu, audio,&ſt oe rei, fecundocaſu, audio, anditu ege, & Vocatur auditus ſecundus, id eſtauditus auditus, ſunt ver- ba Baldi inloco prædicto.
7 ι Let, in* 4 A„norn... 3 8. dectertu, Iun BALDySquoque ſcribit, teſtimonium auditus eſie duplex, 4
wnnor Ans bis verbi. Qwoddam eft teſtimonium,&s'c. de audituſignican-
ad te actionem, vtſi audio ſuipulantem& promittentem. Quoddam lc, Tu Vero eft teſtimonium de auditu referente ackum, vtquando au-
1e tsnt Ao 4 4e, quod mihi dicis, quod vidiiti tale matrimonium contra-
hiprima teftificatio de auditu, eſt tctiicatio recta& vero pro-
mſe mnä xima: Secunda teſt icatio non admittitur, niſi vbi agitur d
memoria probanda,(vt hocintelligas, lege foan. de fmo. in infà
V citato S. Idem Labeo ait, col. ¹. Verf. quidautemſiduo testes dicat, &c. f.. Deaqua plu. arc.) ts hoc æt quod Baldus hoc loco adait.
„ deponens uht hac verba,& hoc tene. Sed iftud ſecundum teſtimonium appel- Lp marrrlatn laturde nudituauditus, ber quem auditum auditus non percipi- Aeponen mng tur veritas ſenſus, ſea ſolum quadam relatio Veritatis, vndeé al- rm. leganti rationem referentem illam veritatem non crederetur in à 7 iudicio ſineiuramento, ergo ſuper illa relatione nihil poteſé fanda- risſunt verba Bald. inl. z. Ff. Idem Labeo, num.; f. Deaqua
plu. arcend.
4 27 lient in enrr. L.
7*
5 4 1 1
J VSy sauditus dicitur generalir ad omnem ſenſum, vt ⸗ dicit Toan. de Imola in ctam literis, nu. O. de Testibus, cuinsver- wmuu ma⸗ ba refert Albericus de Maletir in tracta. teſtium, parte:. cap.
eAd S.ſub num 27ꝛ:ρa g. 2 II. allegansad hocgl.quam dicunt eſce mul-
14 4 un tum notandam,in c. tefles,in verbo, quæ nouerunt, 3.. 9. Sed gloſe Da e ſailla, vt mihi videtur, boc expréſse non dicit, nec etiam id ſim- 2 did m chu- pliciter Verum eſse buto. Quia& mola& eAlbericus in Præ-
ur44.
4*

10
242 TRACTATV S
dictis locirid negare videtur, dum ſcribut, licèt reperiatur in ſen-
ſu viſus, quod ſit generalis ad plures, non tamen ſic reperitur in ſenſu auditus, ideo cogitabis.
Oonzismagis credendum quam auribus Sehen geht vor horen, ρ o oht, quod textus dicit in. fin. Inſt. De gradibus co⸗ gnationum, veritatem oculatafide magis quam per aures homi- num animis infigi. 1
Hinc quoque eſt, quod in iure(anonico Papa ſape his ver- bis vtitur, Ad aures peruenit notras, vt ſciatur, Papa&ſe au- ritum. Sed ius(luile dicit, Oculati fumur tcftes. Quia oculatus teſtis præfertur auritis decem: vel, Plus valet Vnus ieſlis sculatus quamdéecemauriti, t ex Plauto Alciatus ſeribit inl. I. nu. S⁶. Vlcert pe ta pag mihi 5o. in princ. ſecundumò editionem Ba-
filienſem
RHinc Horatiur De arte poetica ſcripſit: Segnius irritant animos demiſſa per aurem,
uam quxæ ſunt oculis ſubiecta fidelibus,& quæ Iple ſibi tradit ſpectator.
Hinc eſt, quod Candaules(vt eſt apud Herodotum libro: circa princ fol. mihi facie 2.) ad Cygem, vnum ex præcipuis ſuus ſatellitibus, cui Vxoris formoſam ſpeciem fuadere cupiens hao ver- ba dixi: Neque enim viderus mihi tdlem habere referenti de con- iugis ſpecic, quod ma gus incredule ſunt hominibus auret, quam" oculi, fac illam conſpicias nudam. obquem tamen ſermonem, ve- lut minusſanum, 9G yge⸗ herun fuum oburgauit, It Herodotus
eodem in locoindicat.
Qrna ND odiſputatur, an teſtis de auditu deponens ſiue te-
11....— hiimonium illud ſit deauditu proprio Vel alieno, probet, tuc ea res
venſatur Eſiat in arbitrio indicis, vt textus in c. praterea 27. T. de Téſtibus, qui textus de auditu proprio loquitur ſecundi Fo- an. And.& alios ib& eAbbiinctam literus, ſubnum. 5. eod. tit. de Téttib. tradit Menoch de arbitr. ud. lib. z2, cent. y. caſu 2Q70. num. 1. ◻ 2. 5 8
3 72½745
—

Fv
75
nba.
aautan, a DE TISTIBVS. 233 1 d.. 1 3 TEISTIS AVDIT VM A IL. I E N V M, ſeu auditum auditus deponens,& ſic de teſtimonio auditus alieni locus generalis. 1
TESTIA ONIV Mde auditu proprie eſt, cum quis audlinit aliquid dici eſee factum: ſedſiaudit contrahentes, non eſt tetti- 2.— F.—..... 3 iim aunlue monium deauditu. Ita dicit glin verbo, indicauit, in c. hoc vide-
.fn. un Dena tur 22.. ſ.
7,„„. 45*, qud d a, I mnn
8 arco Dapaſ 44, N Tdatuy i. 1
amur t ſta QrA po teflis deponit ſe audiuiſt ab aliquo qui dixit, 2 ar dalet ead liquid fuiſſe dictum, vel factumitunc iftud est proprie tertimo- nium de audituauditus, nonautem teſtimonium aucditus proprii Gʒimmidiatiſenſus ipfius teftis Albericus de Maletisin trac testium, cap.„. ſub num. 26. verſ. quandoq teſtes deponunt,&cc.
. pag. mibi T ₰1.
cratus ſcruntn ſecund Am elnn
. dad Hembn TESTIMONITV M de auditu auditur non dicitur proprie . teftimonium, Abb. in c. licet ex quadam, in 2. notab. nu. I. extra de Tſiibus. Alex. in conſau. incip. viſò proceſu,num. 2lib. a. v-
1„, A Li dicit teſtimonium de auditu alterius non oe plenum& legiti- dem habet mum teftimonium in his, in quibus veritas deprehenditur ex au- unt he munuu, ditu. Idem tenet Roland a Vall⸗ conſ. 2 2. num. S.& in conſ. r. nauem tamt* nuna. 3. ib. I. Betrus de Moncada in 9. parte tractatus Foan. umoburgi Crotide Teſtibus, num. 366. Pag. 7ο Minling. i c praterea 27. nunm. 10. extra de Teitibus. 4
„ dr, nuAA . geM, 2N 1ʃ
1 r,u tem ſudãrel, 7
, TreTISdeauditu non eft verus teſtis, t inſpecie tradit gl.
un in verbo, andierint, in l.2. J. Jdem Labeoait cum quæritur. ſf.de vugnu bfa 1
——————— 8— 4 ,.——————

244 TRACTATV S
aqua plu. arcen.&notat Ant de But. in C. quotiesin fine, de Te-
ſtibus, bi Abb. quoque num. J. Idem t bb. in c.tam literis num. y.& in c.licèt ex quadam, in 2. notab. num.*de Tſtibur, vbi tra- dit, quod teſtimonium de auditu non dicitur propriè teſtimonium imo quod eſt preter& contra regulam& formamiuris, Alex. conſ. I7. incip. vifo procqu, num. 2.lib. Z. Roland. à Valle conſil. 2 2. num. g7. lib.J. 1
TESTIAM ONTV M de auditu auditus, ſeu alieno eft praæter (õ contra regulam& formam iuris, vt dicit Abb. in c. licet ex quadam, in znotab. num.extra de Toſtibut. Rolandus a Valle in conſ.ꝛa num&/7¼uεconſ. rnum. 33.lib. 1I. Betrus de Monca- da in 9. parte tractatus Croti de Teſtibus, nu. 36 6. pag. ⁷ο. Ra- tionem huiur concluſionis tradit Ioan. de Imoin c. licet ex quada, ſab num. I. verſ.item nota quodteſtimonium de auditu,&c. ex- tra de Téſtibus, videlicet, Quia teites ſecundum formam&s re- gulam habent deponere de eo, quod proprio ſenſu capiunt. Velra- tio hæc eſſe poteſt, quia regula eſt, quod teſtes debeant deponere de eo, quod vereſciunt, quæ vera ſcientia haberi non pot eſt ex teʒti- monio auditus alieni.& hanc rationemaßiignat Paul. de(aßiro in conſ.. incip ſuper primo quælito, col. 2. fubnum. 4. Verſrequi- runtur etiamplura alia,&clib. 1.
TESTIA ONIV As de auditu, cum fundetur in iure ſpeciali
ſéu priuilegio facile proſternitur,ſi teſtes in aliquo deficiant. jta voluit Rapha.(umanus in conſ. 77. incip. viſis libello, col. 2. Verſ.
ad quartum. Quod dictum pro notabilirefert& ſequitur Curt.
Jun. conſ. umcip. licet per celeberrimos, num. I. lib. i. vbi diciti- dem eſse in probatione fama, Iymo Crauet. De antiquitat. tem-
por. in vlt particula partu primæ, num. ꝗ. fol. mihi 7⁶.M. eenn decla-
na
nui
3
dnn fi Re cal 1
ten
7
1 G dln

muditur ſeu iimni „vt dicit ilnn Tfabur. Nolmui .I. Penulka us, nu. 4en, delmo.mclran nomumdeauh ſecunaum frm prio ſenſu canus reftes debeaut Haberi non 1 ma ſugnatj Daal 12 ſub num 10
DE TESTIBVS. 245 declarans Dearbitrar: indic, caſu a7 j. num. S.& 9. Hippol. Ri-
minald. conſ. 6o. num. 6. lib. I.& in conſ. igé. num S. lib. 2.
TESTIMoONIV A de auditu auditur nonſolum eſt debi- le‚ ſed etiam multum ſuſpectum, ita ſentire videtur Anchora. in conſis—᷑πincip. in cauſa& quattione Toannis, col. 2. verſenon eit etiam veriſimile, vbi ait, De facili inueniri teſte, qui dicant, ſe
fic& ſic audiuiſse, quem refert Schrader. inter conſilia Cermani-
ca, conſ. 3. num. 2s. verſ. quinto huc accedit, lib. Ipag. 307. De quo Ancharanidictoſic explicato videas Crauet. De antiquita. tempor. in vlt particula primæ partis, incip. viſo de fama. num. 9. fol. 7..num. 2. infine.& M. enoch. qui pro ſaluatione An- harani réſpondet, De arbitrar. iudic. caſu⁷ 7. num. 7.
PXAESV PTIO eft& ſuſpicio contra eum, qui fecit exa- minari teſtes deponentes de ſolo auditu auditus, hoc eit, qui di- cunt ſo audiuiſße hoc Vvelilluda perſönuis, qui adhuc vixerunt.(ur enim non curauit examinari eas ipſas adbuc vinente⸗ perſonas, a quibus alü dici audiuerunt, cumò hi veriimiliter ma ꝑis intelli- gerent facti veritatem. Ita ſeribit(rauet. De- antiquitatibus tempor. in vltima particula primæ partis, incipient. viſò de fa- ma, Sc. num“& fol. 75. facie 2. Quem refert Menoch conſ. 207. num. 36. lib 3.
F teffimonium de auditualieno non reprobaretur, in cuiu-
libet poteitate pꝗſità ſſet, facere ind ciad torturam contra aliquẽ
93
—
——————jy—r
10

I12
7,
14
248 TrRACTAI VS
ſuum inimicum dicẽdo, talem feciſse furtum, vel audiuißſse, quod fecerit, nam vnur dicit alteri,& ſc oritur contra aliquem falſuu rumor,& vana populi vox, ita ſcribit Bartholomaus Chitis in conſ. 160. inc. diuino inuocato ſuffragio, inter conſ.criminalia, n.. lib. I. Hincdicit Petr. de Anchara. in conſ. 9 a. inc. in cauſa& quastione fubnum. 3. verſic. non efetiam veriſimile,&c. quod de facili inueniuntur duo veltre⸗ teſtes, qui dicerent, ſe Jac velſic nudiuiſſe.
Drervmteſtium auritorum, eiſinon multu ponderis ha- beat, c. tam literis.. licèt ex quadam, de Teſtib.& tua. Deconſang. &x aſhin. tamen in caſu,quem refert Coraſius de Martino Guer- ra annotatione 33 pag. 9s infine, cumſeq tale teſtimonium non estſine conſideratione.
DE kauditum auditus non percipitur veritas ſenſus, ſed ſo- lum quaædam relatio veritatis, vnde alleganti rationem referen- temillam veritatem, non crederetur iniudicioſine iuramento e- ꝛus a quo iſta relatio cauſam habuit. MMihil igiturſuper tali re- latione fundari poteit. Ita Baldus tradit in lcui aqua. Fdem Labeo, num. 3. ſf. Deaqua plu. ærcend.
QꝝA Do teſlis inſua depqitione dicit,ſe audiuibe a maio- ri parte hominum, notitiam de ifiis rebus habentium, iſta locutio verijficatur, ſiquinque habuerint notitiam derebus illis teſtifica- tus,& ipſé audiuerit a tribus.& illa dictio, habentium, refertur ad tempus quo audiuit, perl. in delictis.§. Ciextraneus ff. Deno- xal ita ſcribit Corn. in conſ. 6 S. incip. aliquandia poſi conſilium, c. num. 6. circa princ. lib...... §4-
ert 07 of.

g—
esfnon nulini de 7 Jb.cua ln 0 ra ſaus de Alan
ſeq tale teſmma
putur veniuſa erantiratuon udicio ſine un- 87 7 Xhu guuſt Auin L iculahn
DE TEISTIBV.
SALVATV R dictum teſtis deponentis, quod ita audiuerit
ab omnibus, quia debet intelligi ſcilicet d ea re loquentibus,
ſäcundum Alex. inl. inter omnes, per gloſi. num. 2 H qui ſatiſe dare cogantur.
QoaN potestis deponit ſé audiiuiſse quid dici ab alio, qui de eo interrogatus, negat, ſeid dixiſse, per hoc nonprobatur falſ- tas contra teſtem. Ita in ſpecie facti conſuluit Iymo Crauet. in
conſ. i3. num. 3.
Da himilibus decahionibus, quod videlicet teſies qui dixerunt, ſ ſcire, aliquid, cum tamen tantum audiuerint à viro bona opi- nionis& famæ, non debeant puniri de falſo, videas infra in loco,
Tæitis falſum deponens punitur.
DPXo 4A T Toilla, quæ eètex teftifcatione de auditu, dicitur extraordinaria, ideoque teſtes deponentes de auditu debent ſe omni exceptione maiores, ſicut& in aliu probationibus extra- ordinariis teſtes tales eſſe debent.(ęphal. conſ. 2 Fo. num. 27. lib. z.
TESTIMoONIV AMdeauditu neceſrario inefiin fama, vt tradit Crauettade antiquitat. tempor. in vltima particula pri- me partis, incip. viſõ de fama, num. 3 pag. mibhi 7 J.&5 Hippoly. Riminaldus in conſ. 2z num. 2 9i. Vbi ſcribit, teſtimonium Oe fama ſeufamam virtualiter& formaliter praſupponerCaudi- tum, 6õ'. 4
247
15
16
17
1

245 TRACTATV S
TESTIS AvDIT VM ALIE. num deponens præſumptionem vel indicium acit.
FTSTteftimonium deauditu alieno non probet plenè, nes admittatur, tamen facit indicinnò,& preæſumptionem, per quã trasfertur onus probandi in aduerſarium, ita originaliter voluit Archidiac(quem ad hoc omner allegant)in c hoc videtur. 22. q.. quod dictüpro mirabili refert Ludo. Roma. inſin gulariſuo 3 ⁷. incip. teſtimonium de auditu, vbiin additionibus inuenies alias authoritates allegatas. Et hoc dictum egregium appellat Alex in conſ. 7. incip. in cauſa accuſationis, num. 3. lib. I. Dec. in l.. in. lectura, num. I7ã.& in 2. Lectura num. 90. ſſi cert. pet. Qin Au- thent. iquus in aliquo, nu. c. circa finem. C. de eden. idem in conſ. 27 2. incip. viſõ proceſucauſc, num. 3. Vbi multa ad hoc allegat, &in conſ.„.. incip. pro reſõlutione, num. 3. Verſ.in alia autem, exc.(urt. Senior conſ. 70. col.z. Franc. Curt. in tractat. teſttumò, concluſ. 3:. num. d. bi quoque allegatur aliæ authoritates. Soc. Senior conſ. 2 9. incip in cauſa contra filiosſubnum. I. verſ.ſecu- do probatur principaliter, lib. 2.vbi ipſe hoc probat ex textu inc. ci cauſam.de Toſtibus. vbi habetur, Tofles interrogaride cre- dulitate audituts fama, ad prſumptionẽ nõ adprobationtẽ, Ripa in I.i. nu. 88. fſicert pet. Hocidétradit Hartman. lib. 2. practica- rum Forenſ. tit. de Téſtibus, Deciſ.z. Verſ.& licet teſtimoniumò, pag. 220. O& ante prædictos hoc quoq; Voluit Baldus in conſ. 219. incip. teſtes& atteftationer ſub num 3. verſrpræterea ſaltem tale dictum lib.. bi tamen ipſé non allegat A rchidiac. ſedalia,& videtur loqui de teſtimonio vnius teſis deponstis de auditu pro- prio. Sunt& alii, qui hoc idem tenent, vt Felin. inc. tamo literis, n. 3. referens A rchidiac.& Hippol. de M. aiſil. in pract crim. g. Examinanda, num 29. Idemsin ſing fuo incip. teſti de audi- tu auditus,&;c.&o runſus inſing. 7 incipien. tuſci- quod testes, c. verſſcias tamen. Socin. Iun. in conſ.⁰. num. ⁷ lib.⁊. Sgrur-
fuu in conſ. 13 j. incip. viſo proceſſu agitato, num. 3.lib. z. Roland. Valle, conſ. C. num. 56 lib. 2. vbi ait, hoc maximò procedere, ci teſtes deponant‚ſe audiuiſsea pluribus,& ſint concordes in perſo- nus, à quibur andiuerunt. fdem Roland. conſ. 32. num. 9. lib. 3. &æ habetur quoque in conſ.iéοnum. i fol i97 parte rinter conſ- lia criminalia, Horatius Lucius in conſ. 161. incip. ad oſtenden-
dam,

en. C. de eden um Tlt multaad u num. 3. derſinau Curt in nacut atur alte autlun lior, ſabmman ſe hoc prolut at „Toßes intennu
ouẽ n ad nuuun
Hartman a
. 4., er 27 Acet toyum
lait Baldu ma . Ter pratauaſi
71 1.„h 4, AATÄ0.
41 Archad]
DE TESTIBVS. 249
daminum. J. A.lib. conſiliorum criminal. Alba conſ,—jρ uum. S. Petrus de Moncadain g parte tractatus Croti de Tæitibus,n. 3566. Vorſctertio fallit,&c. pag. 7α. epha conſ. onum. 2 9. lib. 1. conſ. Fonum. 76 lib. 2. G conſ.3 4num. 33.lib.z. vbi dicit hoc praſertim locum habere, quando teſtes ex relatione antiquorun audiuerint idiquodtelincantur. Idem Cephal conſ. 2[a. nu. 29. lib. 2.& conſ. Foz num. 7. conſ.o4. num. 7. conſ. ao.num%. ead. parte 2.&oõ' conſ. 7⁊wnum. J. lib... ppol. Riminald. conſſil. 226,num. 2 2.lib. a. Sylua. conſ. 36.nu. 12. Menoch, multasautho- ritates ad hoc allegans, De arbitrar. iudic. caſu 2A ½. num. 5. Sᷓ in conſo num. 36 lib. 2. Minſing. ohſer. S&. num. 3. cent. 6.& no- uiſsimeèe Lancilotus Conradus in tracta. De oſcio pratoris, circa dicta teſtium,in verbo De auditu, fub num. Tr. verſ. adde xiiit. vttegtimonium de auditu, pag. mihi 227. H. ancqu opinionem
ά½
communem eſſe teſtatur Soarez. T=num. 16 4.
HINXCaliquiſcribunt, quodtestis deponens deauditu ſuper capitulu ſiliationis, e tſiplenè non probet, transferat tamen onus probandi inpartem aduerſam, Vt Dec. in conſ 2. incip. viſõ pro- cęſu cauſo. nu. 3. Ruin. conſ.! num. 17. vol. lib. J. Alba conſ.. num. ⁊. licet ſint. qui hoc ſpeciali caſu contrarium velint, quos re- fert foſephus Maſcardus De probatio. concluſ. 79 7. num. 19. 19. E 20. Vbiadduntur declarationes, quas viderepoteris.
SG E D/unt, qui tenent contrarium, volentes, teſtimonium do auditu non inducere talem præſumptionem, quæ transferat onus probandi in aquerſarium, ſed tantum habere vimadminiculati- ul& coadiuuatinã aliarum probationit, ſic enim voluit Natta in conſ.io. incip. trita te vulgata, num. 2. lib. i. Vbi ait, Archi- diaconum non dicere id, ad quod allegatur per Roman. videlicet talem praſumptions transferre onus probandiin aduerſariũ, eã enim&;e præſumptionemnon iuris, ſed hominis tantum, quæ non &́ eius&icacia, cuius eit praſumptio iuru, vel violenta, vt ibi
7
6 V’
———
*

250 TRACTITATV S copioſius per eum deducitur. Et hocipſum clarius deducit Detrus de Benintendis, Deciſ. 67. num. S. 9. 10. GII. Vhi omnino vi- deas. H. ancque impugnationem Nattaæ& Benintendis refert Hippol. Riminal lin conſ. g⁊. num. 21I. lib. 2. Sẽ' num. 22. vbi al- legat Hippol. de Marſil. in ing. 371 Teftis de auditu, Sæ'c. rectiur volentem, hoctestimonium de auditu auditus facere ſolummo- do qualem qualem praſumptionem ſeu coniecturam, Ctradenté, adãq uid proſit huiuſmodi qualis qualis probatio, videlicet ſi pro- bationes ab vtraque parte eſent pares, obtineret hoccaſu ille, qui haberow dlam qualem qualempraſumptionemꝰ proſé, per allega- ta ibi per eum, dicentem, hæc éſſe menti tenenda, quia prodéſſe ali- cui poſgint in ciuilibur& criminalibus. In hac quoque contra- ria ſententia eſt, doct ſpimus A lciatus inl. ⁊in verbo,(elſus ait, num. ſfſicert pet. ex hoc fundamento, quod non conitet, hanc eſee preſumptionem legis, ſed potius ſimplicem coniecturamò, quæ nutantemò animum iudicus inclinare,non autem tantum praiu- dicium parti facere pqhit, vt ſcilicet onur pro bandi in eum tranſ- ferat, alioqui enim fama onus pro bandi in aduerſarium reij- ceret, quod tamen regulariter verum nonſit. Sed Curtius Iunior ind.l. I. num.. infine defendit Romanum. Prateres& hanc contrariam opinionemſéequitur(arol. Molinaus in additione ad conſ. Alex. 77. incip: in cauſa accuſationis, num. 2. in verbo a- liqualem lib.⁊. vhiſimpliciter dicit, hoc verum non eſse, quod pra- ſumptio iſta transferat onus probandi in aduenſarium. Quod& (ephalus non&e verum putat in conſ. 23 5 num. d5. lib. 3. allegãs ad hoc Ruin. in conſ. o⁰. num. i7. lib..& Benintendin d. De- ciſ. 6. num. S. pradictam opinionem contrariam Videtur quog tenere Mattheus Brunus in conſ.ri. num. II. verſnec Archi- diaconus,&æõ'. Inter conſilia criminalia parte 2.&Æ Menoch. in
conſ.9S. num. Jz. a. lib.¹.
FEDs Crauetta inſuo tract. De antiquitatibus tempo. in dltima particula prima partis, incip. viſõ de fama, num. g. folio, mihi 7) facie z. non ita ſimpliciter recipit dictum AArchidiaconi F. relatum, ſed cum declaratione, videlicet mortuir authoribus te- ſtium, id eſt perſonis à quibus teſtes dici audiuerunt, vel ei adeo longe abſentibus, vt examinari non poſgint,& ſic ipſe aun, vult
téſtimo-
3 na cor ki

1 aAhdh DETESITIBV. 234 m feftimonium de auditunon inducere preſumprions qua onut pro- a 27 20 m bandi tragferat inaduerfarium, quando ſapenſunt peyſonæ, a qui- ** Suna buu teftes dici audiuerunt. Alia⸗ putat ipſe, dictum&Archidiaco⸗
— 8...... 8. 8*„ „i, nicontinere iniquitatem, ve copiqius ibidem⸗ habetur per eund. u audlita, een Quodetiam pro eleganti refert ippol. Riminald. in conſ. 1g2. 44 209 4
mc num. ²3. lib.z.& Horatiur Lucius conſ. 6. incip. Ad ostenden-
reharue, dam, nu. 22. inter conſilia criminal. libi.& eam Uymonv(ra-
„obrmere an, Metta declarationem veluti recte fa ctam refert& ſequitur Me-
ptionen r* noch. De arbitrar. iudic. caſu 2 /7I2. nu. 6.9 eam potiſsimum ra-
Itenendi zune tionem, ex quo ſuſpicio qusdam inſurgat aduerſur Producentem⸗„
u. laha pn, teites hos, de auditu alieno deponentes, cum producere Potuerit il- ſtlhhen loſmet, qui icl dixerunt.
6
„„ I r,, N' 171 71. 1.17 Derbl, 4 4.)
eTo, quod nanani 4 pucem cunuedun „von autemtunnj er proband ntn
Qyopautem contra fuüprad. doctrinam Archidiac. in q. c. 3 hoc videtur,& aliorum ſequentium eam, allegari ſolet idl, quod habetur in coſ. Anch. 1gπ inc. in cauſa&̃ qugſtione, col. 2. verſnoõ mum. Pnunu eßetiz verijjimile,& c. Vbi Ancha. Voluit de facili inuenixi teitea, Molnnauu ni qui attettantur, ſe audiuibe diciſic& lic, ex quo tales toſtes redde- ennumti renturſuſpecti,&c. Ad hocreſpondet Menoch. De arbitrar. derum noncti iudic. caſu Eẽ Jinam. J.&e d. Quo in loco etiam reſpondetur ob-
jectioni, qua dicitur teſtimonium hocde auditu auditus, fundari 43½⁷ mallt in iure ſteciali eſteque debile, videas ibiper eum.
„Dnten r Benuntmn
1 7 AuT 4G 1.AIIN AAHen an-
non/M. Jed(uu
„ .
4 rAr. n AduerdrlbI.
- ntrartam d- . 6 7N qſ
mum. II. 0 /Ä! 3 4 Arl ◻ 9
Dicrv dt teſtis deponentis de auditu alieno, etſi nonpro- bet, facit tamenpraſumptionem, ita vr erangfundat probations inaduerſarium. Idque fortius procedit, quãdo adeit alius teſtis corroborans hocteitimonium ex aliius, vt in caſuſuper quo conſu- lwit Bellon. conſé, ſubnum. i. 65
29 n A uT)“ 71 7 7 417. 2 n.
69 ℳ)
1. Ahm 2n, 71 ⸗
put A 62
11a.
240T10,— 3 4 44, 7 — 7„ 23,0 1

10
72
,5. TRACTATVS
Fipreſumptioni illi quæ oritur ex teſtimonio auditus alieni acceberit aliquod adminiculum, tunc plena inde reſultabit pro- batio, vt tradit(rauet conſ. ⁷m col.3. Refert e ſequitur Me-
noch. Dearbitrar. iudic. caſu T775. num. 9.
1
„ 7
Qvopdicitur teſtem de auditu facere preſumptionem ſe- rundum Archid. in c. hoc videtur. 22. J. J. S dictum eft ſupra,
hocnon habet locum, quando teſtis deponit de auditu relationu
alterius poft litem motanò, quia tunc nullam penitur facit præ- ſumptionem. Xam poteſt eſfe quodaudiuit ab aliquo, qui illud Aixit infraudem, Dec. conſ. 82. incip. viſò proceſu agitato, num.I. Sinl. in Elect num. 1S.&in 2. lectu. num. 9ſfſicer. pet. Plü- lip. Cornconſ. 6 2. num. I2. lib..&& conſer ³π. col. 2. verſ. item non déponunt, lib..(rauet. De antiquitat: temp. in vlt, particulapri- mia partis, incip. viſô defama. num. ũ. fol. mihi 7. facie 2. Petr. de Benintend. Dec. ꝗum. u. Crot. conſo4. num. ⁊27. lib. 1. poft Abbat.& Aretr in c. licet ex quadam,&. de Testibus Tariſ conſ. . num. Ii. lib. a.(ephalus conſ.s. nu. 36. lib.... Ippol. Riminal- dus conſ. Te. num. 4.& runſus in eonſ. 20S. nu. 24. lib. 2. vbimul- Ias autoritates ad hoc allegat. Petrus de Moncada in 9. parte tractatus Croti de eſtibus, num. 364. pag. 70. Anton gabriel.
lib.de Téſtibus concluſz num g. multa allegans.
Lrc*7
———————Q—Q——.O——

iclaeſtyefu
uuenreraln
—
DE T ESTI B V S. 2763
Lricr Teitis de auditu faciat aliqualem preſumptionem
vt notat. Dec. qui multa congerit in Auth' ſiquis in aliquo, n.ꝛ1.(
De edend.& dixi ſupra. Tamen illa præſumptio tollitur per bona
famam,& alias qualitatesprobatasex actis, cum vna praſum- brio tollat aliam, vt tradit Cephal. conſ 7ei. num.39. lib. ſ.
(Coxckvsro ilaa, qua dicitur, t eſtes de auditu alieno depo-
nentes, facere præſumptionẽ, non videtur habere locumin crimu- nalibur, vt putat Horatius Lucius inter conſilia criminal. conſ. 161. incip. adoſtendendam, num. a2 lib. i. Obi ait cum fama recte probata in criminalibur non faciat indicium, multo minus id o- perari poſſe teſtimonium deauditu, Velutiſuſpectu, debileg quod
facile proſterni poſgit. Faciunt quæ latetradit Petr. 2 Duen re L.
fac ere yrglun
J.& dcumi fepomi de aulin ec nullum penin audiultab aliju 976 nnoceſu anu au num. f ſir ſa⸗4 Col, Jennpn olrrn
9 4
300 Inprinc.& in T. limitatione,& reg. 301. Quem in hoc re-
fert Barthol. Chitiin conſ. 6o. num.ê12. parte I.&& hocidem tenet Menoch. conſ. 94. num. Jz.libro I.allegans Rolandum a Valle conſ.2 4. num. S6. lib....
Ap hoc vt teſtimonium de auditu alieno ſufliciat adproban- dumindicium ad torturam, ad minus quo testes requiruntur, vt
voluit gl. ſingularis& ommuniter approbata inl. iin. in verbo, vel indiciis,&æ ibi omnes C Famil herciſ. Franciſc. Brun. in tract. De indiciis&; tortura, parte I. quæſt. 2. nu. T. verſ. probatur et- iam indicium, C&c. Amedeur de(uftellio. intractatu 5 Dyndica- tus num. 226. Ven qualiter autem probetur indicium, de quo tu videas lul. Clarum in pradt. erimina. quæſt. 22. per totam. Sed præ- dicta quod videlicet vnu teſtus de auditu alieno nonfaciat indi- cium ad torturam, fallit in cauſa crimini a
Maflinii, I‿quo ego
Aixi ſupra in loco Toſtus aſſaſinim deponẽs, verf ethalias teftes, yc.
n.2. vbi videas authoritates ad hoc allegatas.&t ſequtur hicſta- tum aliquade hoc. 2
4
14
715
76
77

18
19
254 TRACTAIV S TESTISde auditualieno licet regulariter nonprobet, nec in-
dicium faciat adtorturam, nihilominus tamen in cauſa aſlußinii
facit indicium ad torturã. Ot tradit Hippol. de Mayfil, in pract.
crimin.. Examinanda, num. 24. Paulus Merenda inter con-
ſalia crim. conſ. ꝗ&. incip. Spiritus ſanctus, nu. ⁊. parte 2. Foſephus.
Maſcardus multa quoque ad hoc allegans De probatio. concluſ. 7. num. 2. vol. I. Quodintelligendum eſt ſſe verum, quãdo in- dicia ſunt indubitata,& nõ aliter. Lwee in aſſaſsinio requirun- tur indicia indubitata, vt declarat Matthaæ. Brun. in conſ. 1i. nu. zo. in ine,& num ſeq. inter conlilia cuminaliaparte:.
TESTIS AVDITVM ALIENVM
deponens probat.
A p hoc, vt teſtes de auditu alieno dicantur plenè probare, neceſſe erit, vt aliqua concurrat. Et hoceit, quod doctores in mul-
is locis ſcribunt, quod licet teſtis de audiitualieno regulariter non
probet, tamen concurrentibus aliis, ſcilicet ſémiplena probatione alterius teſtis, vtiq; tum probabit, vt Bellonus tradit in conſ. 67. num. Ii. idem aſſeuerat Menoch. de arbitrar iudic. caſu aâ/. nu. 9. E 12. Vbiaddit, iudicis arbitrio relinqui, qualia debeant ꝗſe iſta concurrentiaadminicula. N
HIxN c quoque eit, quod Natta ſcribitin conſ. 7o. inc. tri- ta eſt& vulgaru,&cnum. 2 lib.. vbi ait, quando iudicãdums
oet ex praſumptionibus&æ coniecturis, tunc teitimonium de au-
ditu, iunctis aliir adminiculis, probare, vt quando procederetur adtorturã: vel procederetur„ſuper eo, quod fit occulte vel ſecreto in camera: vel quando ſumus in valde antiquis excedẽtibus ho⸗ minum memoriam per ea, quæ iſe ibi ad hoc allegat.
HrNcCG

MD A 1I' bat.
eno duanurin 2 eit quod diui aditu alieno fegu- uccet ſem peum. Zelonur naun Hutrar. iudir ci9
4
linqul, Juulu 1
DE TESI I. B V. 5.
HrXc etiam Crauet. in conſ.2 7⁷7·col. pulchre eo' erudite voluit, teftimonium deaudituplene probare, quando non efi nu- dum ſed coniunctum cum alius adminiculis, veluti, quando ad-
ſunt conteites deponentes de veritate facti, vel ex propriaſcien- tia,& nominantes quoque eos, a quibus audiuerint, quod tene menli. 2
REEEETautem Menoch. inſupra allegato loco, caſu 2π2x9. nu. I2. 13. GI. quatuor, quaſi concurrant, ſciant, vt testimo- nium de auditualieno validumſit, atque probet.
Primum eſt, vt teſtes dicant, quod audiuerint dici non ab v- no ſolo, ſed à pluribur. De quo infranum.5.& ſe*.
Secundo quod omnes Toſtas audiuerint ab eudem peyſonup no autem a diuerſis. De quo infra num. 22.§ /*„J.
Tertio, vt tales Téstes expreſsimnominent perſonas eorum, a quibus dici audiuerunt. Oe hoc infranum. 29. cum ſoqa.
Quarto, vt dicantiſe audiuiſſe ante litem motam ſecus enim eriti ſi poſtlitem motam ſé audiuiſſeatteſtentur. Dæ quo infra eo. locoſubnum. 39.& ſeqq.
Nosde lingulis dicemus,& postea alia quedam vtilia ſub- iungemus num. ³4. cum ſegq. Hoctamen hic obiter monendum puto, quod videlicet, prædictis quatuor caſibus adluc ali duo cõ- iungi poſcint nempe quando vnur a pluribus ſe audiniſſe tefletur, Item quando plures infames dicani, ſeab honeitis audiuiſſe ea, de quibus deponunt, in neutro enim horum caſuum testimoniun
dequditu valeret,preſertim quando tractaretur de probada cõ- ſan ꝛguinitate vel Mnitate.
De primocaſu, quando videlicet teſtes dicant, ſenon ab vno ſolo, ſed à pluribus audiuiſſe, traditur ſequens concluſio generalis.
———:ͤ——õmmeee
255
&

256 TRACTAIT V S
TESTESdeponentes de auditualieno, ad hoc vt dicantur ſufncienter probare, debẽt inter ceteraatteſtari, quodaudiuerint alcinon ab vno ſölo,feda pluribus, vt probatur ex textu in c. licèt ex quadamibi, non vtique ab vno, cum nonſuſſiceret ille ſi viue- ret, ſed duobus ad minus,& c. extrade Tesib.& ibi hoc tradunt glin verborad minus,& DD. vt Baldus circa principinmo& oan. de Imo.num. 3. Felin. in c.cum cauſam ſub num. T. venfic. i- tem pro hoc dicit eſse caſum,&c. extra De probatio.(orn. conſ. 146. incip. res mihi adeo clara.&cſub num 3. veyſ. inter cetera requiritur lib. 3 Cabrielius libro I.de Téſmbur concluſ.3. num 4. vejſic primo limita vt procedat.&c. bi num. 5. ponit vnam de- clarationem. Ioſepbur Maſcardus Deprobatio. concluſ- 10 4. nu. 9. 10. SO' u. vbiloquitur de probatione auditus alieni in antiquur, Erurſus concluſ. 410. nu. 2₰. Vol. 1. Vbiin ſpecie loquitur de pro- banda conſanguinitate. fßdem Maſcardus concluſz 92 nu.3ö5. vbi ait, quodſicut Teſtibus etiam in antiquis de auditudeponen- tibus,& habentibus originem ab no tantum, nõ creditur, itanoõ credatur pluribus inſtrumẽtis quæ ab vnofiunt notario⸗- poſi Iie- 7 ro. de Möte ibi per eum allegatum. St quamuus textus in d.c. licdt ex quadani, loquatur deſpeciali caſu, probande ſcilicet cõſan gui- nitatis Velainitatis tamen D D. pradictam cõcluſionem intel- ligunt etiam generaliter de alius cqibus probandis per teſtimonin auditus alieni, idque(urt. Iunior quoque ſentit in conſ. 7. num. 2. parte I. Quem refert& ſequitur Menoch. loco præallogaton. 12. Cephalallegans ad hoc alia conf. 250. n. 22. lib. z. elinus, qui id in ſpecietradit in c. cum cauſameſub num. 4. verſtitem pro hoc
dicit&ſe caſum,&c. extra de probatio. dicens, cum ratio fit gene- alis, dici non poße, quod ſpecialeſit in probanda conſan guinitate. 1 Eippol. Riminald. conſ. iz. num. J.& conſ. I20. num. 4.& 3. coſ. 3 222. num. 26 lib.r. A Ad præcedentem concluſionem generalem referri 7 pPoſſunt ſequentia, veluti loquentia de cadem materia . ban 8 7257 5 de auditu, vt aliquid probent in iis caſibus, u. äun usle

— Sp 1 1 N Fecie loauny
4 TrrAr, 4; 64₰o Tao Dcu
. 1
vo fantum, ionnh
„ 4„* vno ſaunt mta
3 4— guamnn en 4
1 1. 4 4, Probande ſChl 1 1„ prädctam Ccuht
bus prolandun
gquoque ſentunmn 1
2uꝗ 4 en 1 /Menol-lrlhn 1
5 29/,250.. 22.0.20
79 20 num. 4. 21
10 Acens, cunl, „probandin
5 cunſ. T20.-Nn: — 9-
84*4
parte populi probat, Litur de populo illius cinitatir. fta Bald. voluit reprobans Bart.
7
DE TESTIBV Ss. bas keſtimonium de auditualieno valere poteit, neceſſarium eſt, vt etiam non interrogati ad minus duos, à quibus dicant ſe audi- uiſſe, nominét, vt See at.Cenan eorum dictum habeat autho- res idoneos, vt eſt textus in c. licet ex quadam, de Téstibus,:ꝛi Anto. de But. in a. notab.& ſequitur Aret. conf.37.&. conſ. 73. incip. diligenter& maturè conſideratis col pen. œinctam lueris arcafinem, de Teſtibus, vbiftmat, quod nonſufhciat, ſ vnũ tan- tum nominet. NMatta conſ. IFo. incip. trita eſt& vulgata,&c.
num.. lib. I.(ephal. conſ. 2 Fonum. 22. G 23.lib. z. vbi multa ad hocallegantur. Hippol. Riminald. conſ. 222. num. a6. cõ· ſeq. lib. 2.
TESTE Sdeponente⸗ /6 publice audiuiße a tali, æ& à bluribus alits penſonis, quori nomina nõ recordantur probat concludenter de fama licet nõ dicãt,& a maiori parte, fuftinianus Sodena- rius in conſ.πτ᷑Qↄ9F/um. ¹I6. inter conſ. criminal parté 2.
F.1 Tætis dicit, quod audinit hoc diciâ maiori parte homi- nu ſeu gentiuiftius ciuitatus, certe probata eſt fama, quia ex hoc colligitur, quod maior pars populi hocſentit. Fta habet C. apell. Tholoſ. Deciſ. 3 Jo. antenum. 9. Verſ.quid ſiteitis dicit, quodau- dinit hoc dici,&'ꝶc. Obi additur ſinon adijcerentur illa verba, ci- nitatis iitius, ſed diceretur tantum, ſe audiuiſße a maiori partepo-
puli, dnonſuficerecum teitis dictum debeatde necoſsitate con-
cludere. Sed contrariumin hoc vltimo tenent alii, de quibus in
veyſ ſequenti.
IEs TIs deponens ſuper fama, lidicat ſe audiuiſſe a maiori quamuus nondicat cuiur popultnamintelli-
AK
———
257
9
10
11

258 TRACTATV S
in c. præterea, nu. 19. Verſ. adde quod not. Sc. extra de Teſtib.
ſequitur Baldi opinionem Jaſon in lſiſideiuſsor.. Si neceſzaria, nu. 4. f quiſatiſca. cog. Iaſonem refert Cephalus conſ. 309. nu. 13. lib. 3. De quo etiam Vvideas Crauet. conſ. a1. n. J. quẽ ad hoc citat Mattha. Brunus in conſ.n. num zo inter conſilia criminal.
parte 2.
Qvraxp oteſlir inſua depoſitione dicit, ſe audiuiſse a maio- ri parte hominum, notitiam de istis rebus habentium,aſta locutio verifcaturſiquinque habuerint notitiam de rebus illus teſuiſcatir, Eipſe audiuerit atribus: illa dictio, habentium„refertur ad tempus, quo audiuit, per legem in delictis. Sſi extraneus ſf. De no- xal. ita ſcribit(orn. in conſ. ë4£ incip. aliquandiu poſt conſiliun, ᷓc. num. 6. circa principrlib. 2.
1*
TzSTIdeponenti de auditu neceſſé eſideponere, quod audi-
1«·*....—.. 3 ö publice a maiori hominum parte, nò enim ſuſicit acere quod audiuit, niſietiam dicat, ſepublice amaiori parte populi audiuiſ ſe, vt ſcribit(orn. conſ. ũ. num. 2.& 5. lib. ⁊. 1 Qyop ſiůteſtuſimpliciter dicat, ſe audiuiſse publice dici, n&e
addat, quod audiuerit publice dici amaioriparte hominum hu- ius ciuitatis, non ſufhiceret hoc teſtimoniumò ad probandam
famam, quia poteſt eſse, quod vnus homo publice, id dixerit. ita habetur in Decsſione(apelle Tholoſana, quæſtione 380. ſub numero decimo, veiſiculo ſed quid ſi dicit, quod daſ, pubü-
——————

one iian tau
elu lalenunz
tiam derezuilun do, habentum, cti ſſ exnanea aliguandusfa
eſecfdepomt õ enim ſu 1 nauori pant ſe
5.69.1
——
PE TESTIBV S. 59 publice,&c. Stita quoquetenet, aſferens eſe communem opinio- nem Corn. conſ. 2. incip. rem arduam,&s c. num. 10. verſ.& in- ſuper non eſt facile, lib. 3. 1dem conſ. 127. n. nlibr. K. quem refert
⸗
(rauet. in conſ. a num.„.
Contrarium ſentit Iacob. Dbilip. Portius in conſ. 9. nu. 22.
23. vbi aliquibus aärgumentuis confrmare nititur, banc depoſi- tionem, qua tettes atteſtantur, ſe id publicè dici audiuiße, iuitam & legitimam e, t ibi per eum. 1
T2STI MONTT A eorum qui dicunt, ſe à maioribus audi- uiſse, de iurenon reprobatur, pertext in c. testes.. De has etiam, quæ audiuerunt,& ibi gl. 3. 7.2. Sc. Quotiez. y. de Testib.& hoc aliquando fuit practicatum a Mentæz, contra Hanave,òt ha- betur in libro meo ſcripto petitionum ſummariarum pag. J7. in princ. idem eſideteſtimonio de audituab antiquioribus, quia hac duo Videntur M parificata, audiuiße a maioribus, vel antiquio- ribus.&t Vtrumque ſatis probatur, in d. c. licet ex quadamnibi ab
16
antiquioribus quidem ſuis. de Teſtibus.& de hoc ltimo tradit 3 5
(orn. in conſ.7J. incip. viſõ procchu agitatoſubnu.;. verſ. quia nullus testts deponit, quod audiuerit de antiquioribus,&c.&. veiſicumigitur textus requirat, lib. 3.& conſ. a6. incip. res mihi adeo clara, ſub num. 3. verſ. inter cetera requiritur, eod. lib. 3. Re- fert Cephal conſ. 2 Fo. numi. 24. lib. 2. Facit quod Paul. de Caftro ſcribit in conſ. F⁶ incip ſuper primo quaſito,&c. num. 3. lib. i. vbi ait, non quidem ſuſnere, audiujſse ab vno tantum antiquiore, ſéd requiri, a pluribus antiquioribus faiſf auditu, per d.&. licet ex quadam. Sed hoc loco obiter quæriturnnunquid illi, qui dicunt audiuiße a maioribur fuis, debeant interrogari vlterius, ſci- liceta quibus audiuerint illi maiores: c dicendum eſt, quod non: tum, quia neſciunt, tum quia eſtt abire in inhnitum,& ſubuerte- retur facultas probandi ita Baldus ſcribit in c licet ex quadam num.. Veyſ.quæro nunquid illi, qui dicunt. de Tétibus.
7
17

260 TRACTArT V S
18 TESTISdeponens, ſe audiuiſse ab eo, qui actum goſiit, pro= bat, fecundum ſoan. Andr. vt eum refert& ſequitur oan. de Imolainc. intimauit, infine, de Toſtibus. ita inucnio dixiſſe Ang.
de Vbald inter conſilia Croti, conſ. aͥ³3. num. 32. lib., Quod con-
filium quoque inſertum reperitur in conſilius matrimonial. con ſ. lb..num. T. Sedego in meo libro apud Ioannem de jmo- la in.c. intimauit, hoc non inuenio. Si veraſunt pradicta, tunc
faciunt limitationem adſupradictam conclubionem, in verſ. Te- ſtes deponentes de auditu alieno, ad hoc vt dicantur,&'chnum..
ſicut& in venficulo infra proxime ſequenti habetur talis limita-
tio. Et probantur pradicta ex his, quæ ſcribit Crauet. conſ. 277.
col. 3. veric. confirmatur etiam, ibi, ſimiliter primus tettius,&in
1 Verjſ. Tértius etiam teſtis,&;'c. Ratio eft, quia tale teſlimonium
Adeauditunon eſt nudumi ſed continet veritaté facti, vel ent con- iunctum cum veritate facti.
2 FI1 duo tefles dicant, ſe audiuiſſéa Titio, quod vidit opus f- eri,an dicantur probare, memoriã extare? Dicas quodſic, ſecun- dum gl primam inl ſiarbiter, verſſſed in primo caſu quero an duo testes,& c.ſf. Deprobat. quaml. veluti notabilem ſequitur fo- an. de mo. inlhi cui aqua. J. Idem Labeo ait i col d. Venficul. quid autemſi duo teites,&c. f. De aqua plu. re addens, cu illa gloſ- ſa communiter tranſire legiſtas, licet dicat, Innocentium contra- rium tenuiſſe.
r TESTES deponentes, quod audiuerintà parte extraindi- cialiter ſic dixiße probant velplene velſemiplene. quia tunc tra- ctatur de confqhione extraiudiciali, quæ preſente parte plene pro- bat,parte vero abſente ſemiplene, vt habetur inl. admonendi. ff. De iureiur, tradit Crauet. De antiquitat. tempor. in oltima par- ticula primæ partis incip. viſõ defama, num. ꝗ. venſmnec dicaturi- ſtud dictumi folio, mihi 76,in princ..
Deſe-

Tio eit, quuata,n 70 eiteuutaes et deritate f
ſea Tinu,guun xtare Dica au adm prmo aahi elati norahilenſ abeo ait caln 1 plu. re adim aucat, Innauam
DE TESTIBVS. De ſecundo, quod videlicet Teſtes audiuerint ab eiſdem perſonis, non autem à diuerſis, ſequentia notanda ſunt.
261
Dzteſtimonium de auditualieno probet, debet apharere, quod teites audiuerint ab eiſdem non autem a diuerſis perſonuir. Namſialiqui dicerent, ſe audiujbea quibuſdlam, ᷓ ali ab aliis, non probarent, tanquäſin ulares per ea, quæ ad hoc allegat Me- noch.de arbitrar. indic. caſu Q&2. num 13. Schraderus allegs a- lia in conſ.; T. nu. 24. Verſ.ſexto Teſlerde auditu,& c. Inter con-
ſilia GCermanica tomo pag. 0 7. oſephus Maſcardus De pro-
batio. concluſ- 10⁄HQχ Ä. 12. 13. Vol.i. Sed quia doctores in hoc vi- dentur variare, vt colligitur ex dictis per eos in clicet ex quada. extrade Teitibus,& ex dictis per(orn. in conſ. 7§. col.. num. 2. verſ. ité præmittendu aquod ſuſicere videtur,&æ'ο. lib. 3. ideo me- liorus declarationu cauſaſpeciales quoſdaã locos hicſubiiciemus.
F plures ſunt teites,& quilibet eorun diceret, ſ6 audiuiſe ab alio, quam alter, vt exempli gratia, i Sempronius& Caius, veletia plures aluin teſtes producti dicerent, ſe audiuiſſe a Petro, &ſc ab vno, deinde alii Teites puta Titius, oanes& Andrea⸗ dicerent, ſaudiujbe a Bonifacio,& lic abalio, qui etiamò vnus est. Hoc caſu certum eii, taleteſtimonium non valere,& hoc ex- emplù videtur ponere glind.c licet ex quadam, in verbo, ad mi- nus, Veiſ.item eiſiplures&ſent teites. Ratio eſs, quia testes hoc ca- ſu ckentſingul res. Prate ea etiam ex alio non admittitur eorum reitimonium.: am ſcut non admitterentur eorumautores, ve- lutiſing ulares,& nici teftes: ita nec illi, qui referut eos, pertex- tum in d. licet ex quadamnibicumnonſujficeret ille ſi viueret, & ibi, cum ſatur videretura Sfurdum illosadmitti, quorumre- bellerentur auctores,& in hoc omnes conueniunt pro ceditque, in his terminur concluſio in proxime præcedenti verſ. poſua, ſine
Vlla difcultate.
A4 5
22
23

262 TKACTATVS
24 Frinterduos vel plures teſtes, de auditu deponentes aliqui iiia eorum dicerent, ſeaudiuiſsea Caio& Sempronio,& ſic nonab hei, vno tantumi ſed a quobus vel pluribus. Quidam vero alii teſtes dicerent ſe audiuſea Mauio& Seio,& ſic diuerſiteites dice- rent, ſea diuerls, pluribus tamen quam ab vno tantum, audiuiſe.
Hoc caſuſunt, qui putent hos teſtestanquamſing ulares, nihil pro- bare.in qua opinione eſt(rauetta De antiquiat. tempor. in vl- tima particula partis primæ, F. Viſo de fama, num 12. fol. 6. Al- legans ad hoceAlex. in conſ. ⁊9. incip. in cauſa inter Petrump nu. 1 3. verpraterea ſecundum Hoftienſ.& c. lib. i.& Dec. referens 8 Alexan. in conſ.z2z.incip. in cauſa quæ Alexandriæ,& nu. 12. 6 verſ preterea ettam in antiquis,&c. Gandem opinionẽ ſequitur 6 4 Cephal conſ.2 Fo. nu. 22. Verſ. it em ab eisdem,& c. lib.. ÆcMe- un noch.qde arbitrar iudic. caſu π /7um. 13. 3 b,n Hym m ut amd⸗ 25 Fxxcontraria autem opinione videtur ee(orn. in conſ. 7½. en incip. viſõproceſau agitato,num.. verſitem premutendun est., cun lib. 3. Vbi expreſse ſcribit, licet tutiusſit, vt teſtes deponétes de audi-. ſus tu cõcordent etiam in eo,a quibus audiuerint, hoc eſßi, quod duo te- a ſtes audliuerint ab eurdempid tamen non enecéſlerium cum ſuf⸗ umn fqciat, quod teites concordent in principali dicto, licet non concor- tars dent in cauſis dicti, allegat Innoc. fmo.& Panorm. in d. c.licet ew epooh nadam. Corneumò reprehendit Menoch- ind. caſu a2 7 num. 13. ſanns in fme. Sed(orneio pinio non Videtur eſse reiicienda, propter fun- 3 ¹ damenta, quæ ipſe ex Innoo. fmo.&& Panormitano adfert, quæ a un 1 Menochio vel alio refutata non ſunt. Nam& glin d. c. licet ex 1 quadam„in verbo,ad minus ibi, niſi quilibet illorum, idem volu- 2 ſe videtur,& DD. pradictifatentur, hanc opinionem propter Nn authoritatem Innocenti& gloſiæ ſeruart in practica. præterea vn. e hano opinionem non obſcure approbat Capella Tholoſ- Deciſ. dan 1 3 So. ſub num iI. Verſ quodſiteſte⸗ diuerſi dixerunt,&́c. Quo in A locoſic ſcriptum reperitur, ſi teſtes diueiſi dixerunt, ſe a diueiſis ſcire 2 vel audiuiſte, vt quia vnur nominat aliquos, aliur vero ali os: 4 4 velſdiuerſcicant in loco, quia vnus dicit,ſe audiniſse in platea, alius i in B urgo. vel quando diuenſcicant in tempore, quia vnus audiuit tali die, alius de alio die deponit. Hiſce teſtimoniis probatio non b DVilla- 2

2 premutuui les deponiut nt, hoc ehua nectſuenund licto, lcetun anorm ul rd. caſu 4 ccienda, n
1 mitamoad)
7C& 2r n!
7 n 1
uld 7 6 monubi 9
3 DETIESTIB V. S. 26z
vitiatur,&s quod in hiſce caſibus nonſit curandumde varietate
loci,& temporis, voluit ibidemò Aufrerius in additione, ſub nu. 16. poft Salicet. ibi allegatum in l. ea quidem.(de accuſat.
¹
PaAETEREA pro hac contraria ſententia facit. NBNamſi 2⁶
admittitur teſtimonium quandoſaltem plures teites deponunt,
S audiuiſse a duobus vel pluribus, nec ſuperſunt ali teites, qui
ea de re teſtimonium ferant, quodtesſtimonium pro valido habe- tur, cum teſtes illi conueniant de eiſdem perſonis à quibur audi- uerunt, vt tradit Menoch. loco praallegato, n.13.& volunt cõ- muniter DD. cur non admittendi quoque eſſent alii testes, qui hoc ipſum, a duobus vel pluribur diue'ſis perſonis ſe audiuiße reftif- carentur Exemplumii Titius& Seius vel etiam plures dicerẽt, ſeaudiuiſse a Sempronio, Caio eꝓ Mauio, nec eſpent alii quii- dem dicerent, certum est ex ſupra dictis, boc tetimo uu'm fuf- ciens& validum eſse. Iamſßreſgent alii duo veltres teſtæs q ui de eodem negocio teſtimonium ferrent, dicentes, ſe hocidem audliuiſ
ſéa Detro, Ioanne&ꝗ&Daulo, g& ſica diueyſis perfonus, certenõ pu-
tarem, hos diuerſos teſtes poſte diciſingulares, velteſtimonium eo- rum inualidarieſed potius confrmari. Quod&s Panorm. vide- tur ſenſiſſe, dum in d. c. licet ex quadam, ſubnum 9. Verſ.ſuſncit ergo quodteites, c ſcribit, maiorem gſse praſumptionem pro cõ- ſanguinitat, quando vnus audiuit a duobus, Galter ab ali- is duobur,& ſica diueiſis, quam ſi duoaudiuiſsent a duobus tan- tum,&c. Quo argumento etiam Corneus Sſiu eſt, ind. conſilio 7.referensſé ad Danormitanumin pracitato loco.] dque argu- mentu pro confrmatione opinionis(orne: multumpſiringit, quod Menoch. intactum atque inſölutum reliquit. Etex iã dictis ap- paret prædictam concluſionem Cornei locum habere etiam ineo caſu, vbi vnas audiuita duobus,&& alter ab alir duobur, co' ſicà diuerſis. Idque maxima apparet ex d. Deciſ. Capelle Tholoſ. 3 9o. Qum. II. verſ⸗quod ſiteſtes diuem,&æòc. Etex Danor. in d. c. licet ex Juadammum.⸗. verſ, ſuſſicit ergo qui teſtes,&c.
27

28
29
30
34 TrRACTATVS
Fntamenaltera opinio uam Crauetta& Menoch. appro- bant, videatur alicui eſſe iuftior ſciendum eit, pro eius linntauo- ne, quod licet teſtes deponentes de auditu a diuerſir perſonis non probent, faciant tamen adminiculum ſecundum Aret. con. 13. incip. viſo diligenter, col. õ. Verſ.praterea Domina Franciſca,&
ven ſeq. quemrefert& ſequitur(ęphal. conſ. 23: num. 70
*
De tertio, quod videlicet, Expreſsè nominari debeant illin quibus Teſies audiuerunt.. 1 IL illis caſibus, in quibur admittuntur teites deponentes de auditu alieno, velad plenamprobationem, vel ad praſumptionẽ faciendam neceſsé eſt, quod nominentur perſonæ, a quibus teftes dici audiuerunt, vt habetur inc. licet ex quadam. J. Teftes autẽ huiuſmodi, extra de Teſtibus,& ibi late DD. Crauet. De anti- quitat. tempo. in vlnma particula partus primæ. J. Iiſò de fama, num. II. fol. 7. Crotus allegans alia in conſ.; a. incip. viſò& di- ligenternum. ⁊2³. verſ. praterea teſteg deponentes,&c. lib. i. vbi quod tales teſier debent nominareauthores ſuos, id eſtp illos, a qui- bus audiuerunt. Idem Crotus conſ.—᷑ t. num. 7. libz. Hinc Dec. ſéribit in conſ. 33 incip. vifis proceſsu&æ ſententia num.. eum te-
ſtem qui interrogatus reſpondit, ſénon recordari,nihil probare et-
iamſiis prius dixiſſet,ſeamaiori parte audiuibe. Cöfrmatur quo- que prædicta conclufio per Ioſepbum Maſcardum deprobationi- bus concluſ. 9 J. bi de probatione confmnium loquitur,n. vol./ & per Menoch.conſ. 94. num. †7. lib.i.& dearbitrar. iud. caſu 475. num. 2³. Vbi dicit, ita omnes tradere ex illo textu in c. licet ex quadan de Teſlibus. I dque optima ratione ſtatutum eſt, ne vi- delicet credatur tefti deauditu ſineaui horé. quia debemus inue- ſugare, an eius dictum habeat authores,& an ſuſpe ctos, Velſide di gnos, vt colligitur ex d. c. licet ex quadam, ꝙtradit NXattain conſ. Fomnum.. lib..& conf. 24 J. num.]. Ver.itéin caſhur.(ur. Iun. in conſ.. num.⁊ parte l. Bartholo. Ghitius in conſ. 160. inc. quamuuis in cauſa Magistri,&c. num. 2. Sꝙ expreſius. num. 5. inter conſilia criminal parten. V
2AAD
— Q——
fn,n otau len nnal.
1 eine au elno
. 7 ſitm limn veſg Ahmm 93.1h. muin vrlhn Luyſ,

vrcſe
Afun
nnan
4 1. 2 2 9) 111
urtonem, del 20 3 hentur perſutan
771 er 7
uadim.
rluate DD Crau urtus prim ſ.
5 4 2 4m con 2 mn.
ſes atponentai
2 7 AAr 9 89 1ℳ. 7 ores uosid,
4 Anum.7l
r ententlA nul 7
ſeine authores, von welchen er es gehort, mit Namen ahn, ſo iſt ſolch
on rec
re au⸗
quadan; 2
holo. n
5 ordarI, nl r,5, L. CT
6
„ 14
nin-
„,
Jutu e ur 36
D-E TESTIBVS. 26 A p hoc vt teſles de auditu deponentes concludant, oportet, quod ſaltem nominent duos à quibus dici audiuerint, vt vid ea- tur, an dictum eor habeat authores necne, vtſcribit(urt. Iun. in conſ. IY7. inclicet per celeberrimos, num. 2parte. MNatta conſ. 170. num. g. lib. I. hbi ait, teites hoc caſu etiam non interro gatos deberenominare duos auctores,& conſ. 2³π. num.. verſ. item incaſibus,& c. lib. 2. Proſper Paſethus conſ. TIo. num. 2 y. fuppol Sne, allegans alios conſ. I46. num. 4.& conſ. 20 S. num. 12 fibro 2.
A D hoc vt credatur testi dicenti,ſe audiuibe ab aliis, opor- fet, vt ipſe nominet quemlibet, a quo audiuerit, proprio nomine, vr videtur voluiſſe(urt. Iun. in conſm. nu. 2. lib. i. quem ad hoc allegat Bartholo. Chitius, quiid expreſsꝰ dicit, inter conſilia cri- minal. conſ. 6ο. inc. Quanuts in cauſa Ma gistri,&c. n. Blib.n.
* 3 A
Wan ein zeug, der von horen ſagen deponirt, vnd zeigt darneben
teſtimonium de auditu fur deſtabendiger zuhalten, per ſupra dicta.
F Tæſtu deponensde auditu alieno neminem nominaret, ſed dicerer ſe non recordari perſonas, à quibus audiuerit, tale te-
. 3..,— 3 thore Gu 3 ſtimonium non valeret. Ita Capella T holoſcquast. 3 So. num. 11. 1 ée,ſhas uæro ſi testir interro gatur,& c. Bart.in l. Deminore g. Plarlmisnum. 23. Vbi omnino vide ff. De quaſtio. Decius conſil
733. 1ncip. Vfhsproceſäu& ſententia,nam 3.& Mattbheus Biu-
„uI 4. 7 7. 4. 4 m nlas en conſ.criminali I enum. 2o. etiamnon interro gatur, ibid.
n. J.. lib. 2. Cephal. conſ. J. num. Fo. lib.& conſ. 20. num. 10. lib. 2. Bunſat. conſ. 316 num. 22.lib. z. L4
.——yy — R——ſ
3²
34
35

266 TRACTAT VS 36 TESTiS deponens de audiitu alieno, ſi nominat eum, à quo audiuit,& poſtea dicit, ſe quoque audiuiſſe à plurib. alius, de qui- but iam non recordetur, taleteſtimonium non reprobaretur. Nam nondebet teſtisſic deponens de omnibus interrogari. Cum memoria hominum labilisſit; Capell. Tholoſ.q.; So. fub nu. II. ſed debet teftis aliquem nominare,&c. Et ſequitur ibi Aufrer. in ad- dit. nu. 16. verſ. Sitamen teites poſt aliquorum nominationem.
Quax pDo teſtis dicit ſe audiuiſſ ab alii, an debeat tunc no-
— *
minarè teſtes, velſuſiciat dicere, ſe non recordari, prout ſape di- cunt teſtes? Et Ferrarienſis inſua practica in forma excipiendi contra poſitiones, in verbo, Item quod de prædictir omnibus, c. nu. 9. referens fnnoe ſcribit, quod debeat tum teitus ſpecialiter a- liquas perſonas nominare,& deinde ſubiungere,ſe à pluribus aliis hocidem audiuiſſe, de quorum nominibus adpræſens non recorde- tur. Videas ipſum aſßignantem ad hoc rationem.
31 Quax bo teſtimonium de auditu non eſt nudum, ſed con- iunctum cum aliis adminiculis, veluti, quando adſunt contestes deponente, de veritate facti, vel exropria ſciẽtia,& nominan-
tes quoque eos, à quibus audiuerint, tunc teſtimonium de auditn pleno probat, vt pulchrs ſcribit(muet. conſ.2⁷7. col 3. quem omni- no wide. Et faciunt ad hoc ea, que tradit Corn. in conſ.3 2. incip. Quod dictz dos,& c. nu.. verſ. Et licèt taletestimonium de au- ditu,& c. lib. I. vbi habetur, negari non poſſe, quin talis probatio ſüt adminiculatiua& inclinet mentem iudicis adopinandum, ita ſe verum, addens mtionem, Quod videlicet nibhil aliud ſit vir- tu probationis, niſi mouere menten indicis ad opinandum, ita
fuiſſe verum, vt ibi per eunò. Probatur etiam prædicta concluuio
per Soc. Jun. in conſ.iz J. incip. on obitat his,&c. nu. 32. l1b. 27
——
DE
unill nind Wih pro 1
4 u
li

uſe ab alu main evon recvrim yractica fmu uodde prlcim leleat tum taun e uliun gerrſen unibut adir enn
boc ratlonen.
a ℳ9 aduitu noneftnu
—
DE TESTIBVS. De quarto requiſito, vt ſcilicet Teſtis deponat, ſe audiuiſſe ante litem motam, nota ſequentia.
267
I omni caſuiquo teſtimonium deauditufacit plenam pro- bationem, requiritur, vt teſtis deponat, ſe audiuiſſe ante liten motam, æ non postea, textus eſt in c. licet ex quadam, ibi, an- te litem motam teſiifcata didicerint, cõ' ibi Abbas notat n.z. ver-
fic item nota quod vbi,&c. extra de Teitibus enim déeponeret, ſé poſtlitem motamaudiuiſſe, nibil pro baret,neſemiplene quidem. Sic quoque tradit Roman. in ſing ſuo 7. incip. omni caſinaſsi- gnans hanc rationem, quia potéſt eſſe, quod motio litis traxerit fa- mam iſtam. Aliam rationem ponit(rotus in conſ. 34. incip. viſo & diligenter examinato, num. 24. lib.i. quiaſiteites dicerent audiuiſſe poſt litem motam, potuiſſét ſubornari aliquis, ad ita di- cendum in preiudicium partis aduenſa, allegat Abba. ęg Aret in d. c. licet ex quadam. Romanum refert e ſequitur Dec. conſ. ꝗ. incip. viſo proceſſu agitato, num.i. pulchre Natta conſ. 7o. incip. tritath& vulgatanum. S. lib. I(eępbal, conl. 230. num. 28. lib. z. Vbi dicit, teſtem non deponentem, quo tempore audiuerit, non probare, cum potuerit poſtlitemmotam audiuiße,& debuerit ex- preſsiſse, quodante litem motam audiuerit.( ephal quoque conſ. Fal. num 34 ſäpra dictam quoque cõclußonem ſéquitur Ripa in lr antenum. Sd. ſi certpet. eamqꝛnotandam oe ſcribit Hart- mannus Hartmanni lib.:z. practicarunm F orenſ.tit. de Tettibus, Deciſ. 3. inſine, pag. 2.&.. ining. obſer. J. num. 3 in fine,
cens.. Menoch.de arbitrar. iudic. caſu num. 14. verſ. quar-
to requiritur,&c. Allegans. Tariſein conſ. 53. nu. iI. lib. 3. Bur-
ſat. conſ. 2s 2. num. 33. lib. 3. Foſephur e.. aſcardus De probation. concluſ. 4 0. num. 4. 29. Vol.I.
Qopſiteflis de auditu nonante ſed poſtlitem motam tefti-
ſcaretur, nonſolum nihil Probaret, ſed etiam nec praſumptionem
aceret. Dt dixi S probaui ſupra in loco, Taftir auditum alieniu
deponens praſumptionem velindicium facit, venfic. Quod dici-
3 tur, Teſtem de auditu, E'c. num. 12. Vbi multa adhoc allegaui,
E tradit Ioſephus Maſcardus lo quens deprobanda afimtate, 41, 2
——————
33
40
41
4²

. —
43
44
49
268 TRACTATITVS & conſanguinitate, in tractat. De probatio. concluſ. ũ 9. num. 6. eo' concluſ. Qο.num. 2. J.& 30. vol. r& num. 3⁰ vbi limitatur hoc, vt verum nonſit ſi Teſtes diu alibi quam vbi lus mota eit, audiuerint. Quo caſuetiam post litemo motam probarent, ad quod allegatur Archidiacon inc. conſanguineos, 3 J. quæſt. 6. n.
3. in fime.
Sequuntur nunc alia quædam quæ velut pro re uiſitis haben- tur, vt teſtimonium de auditu aliquam fidem faciat.
Ap hoct teſtimonium de auditu aliquid operetur, debent Teſtes in ſuis depoſitionibus addere, ſeita hoc ipſum creder, vt audiuerunt dici abaliis, ita videtur eſſe texvtus in c. quoties j. in fi- ne, extrade Teitibus, vbi hoc vult Anto de But.& copiolius A- retin. ibid. col. antepen. verſ.circa tertium eſt dicendum, Natta in conſ. 70.inc. trita eſt, num. F. lib. 1. Egid. Boßs. dicensnunquã
robare teſtem de auditu, niſ adiciat, ſeita credere, in tractat. teſtium, num. 2in fine pag. 7 dο. poſt B ened. Capram conſ. 56. incip. circa primum dubium num. 7.(ephal. allegans alia conlll. 2 Fo. num. 2.lib. 2. Menoch. citans alios conſ 9⅜*. 5. lib. J.
TrsTESdeponentes de auditu, ad hoc vt fdemfaciant, de- bent—he perſonæ graues& bona fama, hoc enim requirit textus in c.licet ex quada, ibi, niliforte perſona graues extiterint, extra de Tæftibus. Cepha. allegans alia conſ. ꝗz. num. 3³.& conſ. 2 So. n. 26 lib. 2. ◻ Rippol. Riminaldin conſ 22²2. num. 3 0. ltb. Z. Foſeph Maſcard. De probatio. concluſ. num. j.& concluſ. 3 onu. hinc Decius ſcribit in conſ.;g.ancip. pro reſolutione dubiorum, num. 3. quod Tæſlibus grauibus fide dignis deponentibus deau- ditu alieno hodie crededum ſit, ad quod propꝗſitum ipſe ibi 6
4... cit d.

8 d
u.
4ditn 4lquil um
6„ ſellA vocihunm
r cetextun tu
Anto de Su.ou
rerrumefl dunu 1 14. Boſ de Eg 4. B0 cuat, ſeitacreln f Bened. Canu 70 pbal allegn
44103 cunſ. 94,3
Waah
—
DE TESTIBVS. 28, cit d. o.licet ex quadam. Addit tamen, iſtud Tœ verum inproba- tione conſanguinitatis, in quibur terminis loquitur textus ind. c. licet ex quadanmin alia autem materia teites de auditu tantum Facere praſumptionem translatiuam oneris probandi in aduer-
ſarium, vt ibi per eum latius traditur. ſdem docet Dec. con³ſ. 322.
incip. in cauſa quæ Alexandria, Oc ſub nu. i. Venſ. præterea et- iam in antiquis, vbi dicit, hoc ita eſie articulandum& proban- dum. Cephal. conſ. Cæ. num.. 23.lib..
Fv probanda conſanguinitate, affinit ate& parãtela, teltes deponentes de auditu, debent oſse perſonæ graues& honeftæ, quæ quam fimiliter audiuerinta grauibus hominibus,& eiſdem, vt
poſt Lanfranc.& Decium pro conſilio tradit Lancilotus Con-
radus, De oſſicius pratoris, ſub tit. de Testibus, circa dicta eorum num. TÆνꝙ e! ſeptimo in conſanguinitate,& c. pag. 227.
N
TeæsTES deauditu testijfantes debent eſee omni exceptione maiores.(ephal. conſ. C 2. num. a4. lib.. co' conſ. 2 5o. nu. 27. lib.. vVbi dicit in probatione extraordinaria(Vt eſt teſiicatio de audi-
tu)teſtes debere eſce omni exceptione maiores. Hippol. Riminal conſ. 222. num. 31. 1ib. 2.
Qrr dult probare illud, in quo non ſuſicit ſola verborum expreſsio, ſed ett opus aliquo actu, nonſufficit teßtimonium de au- ditu Guido Papa conſ. gs num. 7 per allegatabi per eum. Stdi- xi ego infra in loco, Testir auditum alienu deponens non probat. Verſ quando tractatur de probatione alicuius rei,&;c num. 20.
LL 5
46
47
4³

49G
50
51
52
rRACTATITV S Vrteſtes deponentes de auditu hidem faciant, non ſuffccit ſi Aiaeſuplehe,Je audiui ſe,nifi etiamſimul alſerant ſeidintel- lexißbe. Quia ſi teſiis tantum audiuiſſt, non ſequitur. quod etiam intellexerit, ideoque oportet eos dicere, aucliui&æ intellexi. Felin. inc. am literis, num. 3. in princ. de Teſtibus per ea, quæ ipſe ibi ad hoc allegat. 34.
270
TESTIMONITV Adeauditu etiam in factis antiquiſsimis non aliter admittitur, niſiteſles de auditu deponentei ſint 6' per- ſonæ graues,& dicant, ſe illud, quod deponunt a duobus ad mini- mum ſpecifice& expreſsim nominatis, non infamibus neque ſu- ſpectis ſed ſide dignis eæ omni exceptione maioribus, audiuiſie: e ſecredere ea, quæ deponunt, vera eſſ. Schraderus dicens hoc dlari& indubitati iuris eſse in conſ.; æ. inter conſilia Germani- ca, n. 26., pag. 300. lib.J
Ap hoc vt Tastes de audiitu deponentes ſidem vel probati- onem faciant, requiritur, vt& articuletur,& probetur,& illõs teſtes, qui producuntur, perſonas graues,& illas perſonas a quibus Téſles producti, hoc quod deponunt, audiuerunz, e fae dignas,& omni exceptione maiores eſe=. Schrade-
rus dicens, certi ́indubitati iuris eſse in conſ.s4. num. 26. verſ.
tertio ad hoc,& num ſeq. vbi idprobat euidentiſsima ratione pa- gina 306. lib. i. onſiliorum Cermanicorum.
DiecrAaA teſtium, deponentium de auditu nullam fidem, nullamveprobationem faciunt eo caſu quando teites de auditu
Aepo-
—
—
fun almij niend dam mnn 10. ind,

uetiam irfect a. audiu dep nexun ddeponunt auun arus, vonmfankan prionmaunki raeſe. Schruim (X inter euju
nuurnaffin wultun Inis 77 grautt, 6
DODfrTrISTIBV. 271 Drcr teſtium deponentium de auditu, nullam fidem, nul-
lam veprobationemfaciunt eo caſu, quando teites de auditude-
ponentez in aliquo deficiunt, per celebre ditamò(umani in conſ 77. incip. Viſõ libello, venſead quartum, quem eriam ad hoc pro-
pqfůtum referunz,(urt. fun. in conſ. 7.. I.& Schmderus conſ.
3 2 nu. 24 pag. 307 lib. I. conſiliorum Cermanicorun
Dy tehimonium de auditu alieno admittatur, requritur quoqueinter catera, vt factum ſui natura non ſit probabile per teſtimoniunò viſus velauditus proprii,& eſt in caſu c. licet ex quadam de teftib. Secur enim eſſet, ſifactum ſui natum probari poſetperteftimonium de vifu, ſed propternegligentiam veldila- tionenin agendo orm ſit diſcultas probandi, quo caſu non eſet admittendum teſtimozium de auditu alieno: cum non ſit ſubue- niendum ei, quiſè anguſtauit Itatmdit Ibb.ind. c. licet ex qua- dam. ſub num.. veiſ. item limitarem ego,&;'c.Et refert(ampeg.
in tmt de toſti. reg. 205. verſ. Tertio fallit. ÆeAnton. Cabrielius
lib. communium opin tit. de teſtibus concluſ. 3. nu.10. poſt Aret. in d. c. licet ex quadam.
ALIA OQVIODAM GENERALIA IN QVE
bus teſtimonium de auditu alieno probat.
TESTIMONIVM de auditu alieno probat, ſide cognatio- ne aut aſſinitateſen parentela tmctetur, modo tamen teſtesſint o- mni exceptione maiores, qui dicant, ſe audiucße a maioribus ſuis, 'aperta computatione diftin guant gnidus, viderintque ihſt, pPerſonas, de quarum co gnatione est quæst 10, ſeſe Pro! alibus mu- tuo geſsiſſe. c. licet ex quadam, vbi DD. E. de teſti. vt Minſe tmdit Obſeruat. d. num. z. cent. 5. dequo etiam pulchrè habetur apud Lancilottum Conmdum in tmictatu, de ofhicio preætoris, circa
4³
53
54
55
56

7
„ TRACTAT VS dicta teſtium, in verbo, Deauditu‚ſub num. 2 1. verſ. vii. in con- ſanguinitate,& c. pag. mibiſecundum editionem(olonienſ. 227. Hartmannus Hartmanni lib. 2. practic. quæſtio, tit. de Teſtib. Deciſ. 3. Verſ. ſunt tamennonnuli caſin, c. pag. 210. Ubi ex So- cino in conſ.)⁷ incip inpraſénti conſultatione. num. 5 lib. G.re- fert, debere concurrere aliqua in probanda conſanguinitate vel
aſſmitateper testimonium de auditu, primo, quod testeslint bonæ
ohinionis& fama: ſecundo quodlingulos gradus ſpecificent, exce- cepto stipite:tertio quod aſirment ſe cred ere, ita etiam se: quar- to quod viderint conſanguineos tales pro talibus, puta fratribus, rc. habuiſſe adde de hac materia C. ampeg. in tracta. teſtium, re- gul. 20 incip. nota quod valet&c. vbi ponit regulam, valer teſtimonium de auditu alieno ad probandam conſanguinitatém, & huic rogulæadnectit ſeptem limitationes, quas videre poteri
Ap hoc, quod per teſtes de auditu probetur conſanguinitas, debent concurrere duoddecim requjſita, quæ enumeranturin c. licet ex quadam,&. de Teſtibus ſecundum Paul. de Cait. in conſ. 56. incip ſuper primo qusſito. col. z num. ꝛ. liba. Vbi aiti ſi vnum iſto-
rum deſiciat, teſtimonium non valere. 8 ocin. conſ. 47. inc. in preæ- ſenti conſultatione, viſis actis num. i6 Verſ. pofſtremo non omitto, lib. æ.(orn. conſ. 16. incip. res mihi adeo clara. col. 2 fub num. z. lib. 3.(raueita, allegans prædictos, De antiquitat. tempor. in Dltima particula partis primæ, viſõò de fama,&;ꝙ'cnum. 6 Fol. 73. facie 2. Ego vltra illos addo Baldum in ſpecie referentem&indicantem A duodecim requiſita, in d. licet ex quadam. vbi ait, ſex requi- jita conce nere perſonas teſtium, reliqua veroſex, dicta teftium reſpicere. Omnia iſta duodecum requiſita ego copiosè tractaui y. in loco Téſtus affinitatem deponens vel probans, vbi omnino wi- de.& aliquot ex prædictis requiſitis receſet Bart. Soc. in conſ. 27. n. 6 lib. 4. ad de Weſenbec. réſponſo 13. nu. s½. pag. 3 3.& ſoſe- pbum Maſcard. De probat. concluſ-4. nu. 7.§. 9. 10.-1 ſeqq. vbi omnino vide. Namibimulta adduntur pro declaratione, an duodecim illa requiſita indiſtincte inomnibur cauſindebeantne-
cælario interuenire. T2STI-
n alu Adln
lw aAr gaund lilena tſegne oneg ſaue lm 3 1l. 3

ditu probetur ij 2 qus enunau DPaul de(¹f. . 1. 1e. 251 alt, Lere. Jocin. conſ 116. ver rofiren Adeo clura. colaſ 24 ariquttat. fem ma, Scnum!1 cie referentem er quadan vi Aqus venſern puiſts egꝛum u ve 2 rrecaei 22 4 13. nu. 1†ℳ7
77
7,19.Mℳ.*
Adluntu, 4 7
hemn0
——““——
X pDEITEISTIBVS. 22, TISTIMONIy Ade audituad probandam parentelam etiam in ii caſibus, in quibus eaprobatio ſuſhiit, brobat tantum inparentela rectæ lineæ, propter fauorem aſcendentium ᷣ deſcẽ- dentium,& in fauorem matrimonii, etiam pro coniu gibus, o. licet. de Téstibur, Weſenbec. reſponſez. num. Js partet.
TESTES intelligntur ſéire, quæ acta ſunt a teſiatore, ſiprio- res teſtes eur hoc dixerunt, lcum antiquitas.. Sinautem longio- re, C. Deteſtam. quam lad hoc allegat gl.in verboindicauitanc.
hoc widetur. 22. q.. Sæx quo colligitur, teſtimonium de audituali-
quando non eſſeinualidum.
X
f* 5 TESTIS deponens articulum verum e„quia audiuit ab aliis, qui ſe vidiſse dixerunt, tunc cauſa non videtur eadem cum
dicto, fed aliquanto manifeſtior,& ob id non neiicitur vt li-
bro meo hetiionum ſum fol. zã⁷. verhic. Ob dan ſchon, bi alle- Lgatur ad hoc Barto. in tracta. de Téſtibus nu. Io. Sediu dicas Bar. ibidem velle contrarium, videlicet, tale téſtimonium inſuficien: eſse, quia taliter auditi nõ fuerint examinati neciurati,& ic ra- tione ceſsantis ſolennitatis requiſitæ non ſuſicit tale teftimonium ſécundum Bart. ibi. quæ etiam ſic refert& intelligit Lancilotur 6 onradus in tractat. De Mcio pratoris, circa dicta testium, nu. T. circa princip.
„
TESTIA ONIV A4de auditu valetin caſu, quo testes di- cerent ſe nonaudiuiſse ab alius, loca tempore ſuo coli, pectit. De probatio. g. Icfubnum. 20. vbi dicit, id oſseſpeciale, vt testimoniis
e auditu valeat.
MMedl
—
42
60
61
4½

53
64
65
66
274 TRACTATV S
FTv illis calibus in quibus admittitur teſtimonium de audi- tu, admittitur ettam teitimonium, de credulitate& econtra. A- lex. conſ.& incip in hac cauſa& lite, num. S. lib. z. faſõnin Ru-
brica f. D jureiurando num. 10. Vbi habetur, quod ſicut teſti-
monium de auditu admittitur in his quæ ſunt diſhicilis probatio-
nii, ita etiam idem ſit in teſtimonio de credulitate, tradit quoque
Iaſiin conſ. é num. 16. lib.z. Et faciunt ea, quæ Burſatus alle- gat conſ.3 ⁊π0 num.) 3. lib.. G Aunto. Cabriel. com. opin. de T e- Itib. concluſ.il. num. I1f.
T2STIMONIV Mde auditu alieno validun eit, eꝙ pro- bat in cauſa, in qua modica ſcientia fidem facit, vt eii cauſa de- nunciationis, de qua loquitur gloſſa inc. Hoc zidetur. 22.j.
TIESTIMOWTV Mdeauditu probat in his, qua ſui natura ſunt difhcilis probationis, prout eſprobatio parentele, aut conſan- uinitatu in terminis. c licet ex quadam,. De probation. ita tradit(rauet. deantiquitate tempor. in vltima pa rticula partis
prima, S. Liſo de fama num 3.&2 JFol. 7 5. col.z. vhi ait, quod te-
ſtimoniumò de auditu in antiquis quandoque admittitur, id non
ſemper fieri,ſed in caſu, Vbi hoc teſtimonium ſufſiceret hfimplici- terſine alia probatione, id ebe in his, que ſui natura ſunt diicilis probationis,&c. Menochius tamende arbitrar. iud. caſu 47]. num. II putat, hac in re nullam e diſferentiam inter probationẽ eorum qus ſuinatura facile nonpoſſunt probari,& horumò, quæ probari poſſunt, vt ibi per eum
TESTIS

Alteno vaauLn 4 dem fact, o.
4 F Aefur 4. Foc AK.
1* 4641
1„„ A probat in bu, hu
7ℳ
bati*
17 14,
1 7I momum 19 „„ tA 7 d 4 us, Tud,/ſ1
3
1 1r 4„pfrA.
mende arl
mpreſtonem Venetamde anno,&& εα. 66.
DETESTI.BVS.
27 TEsTISdeauditu deponens, probare videtur ea, quæ fca 62 fuerunt tempore peftir, vt in pulcbro caſu voluit(ęphal.conſ. 776: num. I2 lib.. rationem aſsignans. Quia tempore pestir 6s montui non inſpicinntur ſedfugiuntur,& penuria eni perſona- rumuita, vt tunc teites, qui de viſu deponere Pohint, facilè non re- Pertantur. 1 TEsTEIde audifu, ſicut 22 domeitici, eꝙ qui de credulitate 6 deponunt, admittunturpro reo, quando ſumus in criminalibun: quia in his indicir qicium magis exuberat in abſöluendo quam 70 in condemnando. Cephalas Iunior, inter conſilia(ephali patris Jfut, conſl. 6 7 J. num. j. iuncto num. 9.7. c&. lib. y. Fvy probando metu in cauſa matrimoniali admittitur teſi-
moniumò de auditu, vt conſuluit Alex. in conſ. 9 9. incip in caſu prædicto tria, lib, 3 quem refert e ſequitur eAAlciatus réſponſo 5. Incip. viſo proceſſu cauſt matrimonialis num. nalib.;/ ſècundum
R9 ESsTIsß in actu capoſibili per viſam deponit de auditu, Pr 7 at, dummodo ſenſas auditur non ſit omnino improportiona- bilis tali actui, Soc, ſen. conſ. T. num.. fol. 57. lib..
Aox vitiatur dictum tehir ſidicit ſeſcire d, quod deponit,, nonper certam ſciẽtiam ſed perauditum& famam,& alia ad- M eMA„
————————

76 TRACTATV3S minicula, quando materia eft tali, quod non pobunt haberite- ſtes deponentes de omnimoda certitudine. Et in hoc attenditur, quod communiter contingit& verilimiliter. Lunt verba(votiin conſ. 13. incip. viſa copia proceſcus, num. 16 11b. 3. 3
74 TES TIS deponens deauditu fama communi non adiecto,
ſemper, aduerbio, probat. Corn. conſ.ꝛ22 num. i. verſ.&o licet gl.
d. c. I. in I. Vol. fol. 212,
5 TESTISdeauditu depovens eiſinon probet pro producente, tamen contraipſumſidem facit, ſicut& alias de Teſte vnico di- citur, qui contra producentem probat. Cephalus conſ. 6. nu. j. lib.I. Burſat. conſ.!9 mnum. 16. lib. 2. rurſus conſ. 235. num. 7 lib. 3. Cahrielius lib: com. opin. de Téitib. concluſ.i. n. ½..
Pradicta concluſio ampliatur vt procedat etiam inteſte
fſco producto de auditudeponente pro reo, probaret enim is con-
trafiſcum ſccundum Burſat. onſ. J.num. 62.& melius conſ. Ia. num. 23. libro 2. vbi allegantur alia.
Jtem ampliatur vlterius, vt procedat etianò in criminali-
bus, in quibus teſtes de auditu probant contraproducentes. Bur-
ſat. conſ. Iar. num. 3. lib. 2. conſ. 232. num. z. fib. 3.
77
75 AD MITTITVR quoque teſtimonium de auditu adpro- bandum,heredemfraudaße hereditatem ſecundum Felin. inc. tà literis, ante num.. verſ.aliquando tamen,& c. de Testibus. Ri-
cert petat. Crotur in. parte ſui tractatus de Teitibus, num. 350. . 8S. SGah.
painli. nu. Sz. verſ.limita tertio inprobando heredem,&c. fſ
*
——
4 und tiun 0 tun d miina nan tn gê, 1 Umg *

erfnon prulam
——
DETESTIBVS. 2, verſ.quinto fallit pag. Jo inprinc.& Läcilotus(onradus, De ofcio pratoris, circa dicta teſtium.§. De auditu. num. 22. Venfic. T V. ſecundun Felin. pag. mihi ſecundun editionemò(bloni-
enſ. 224. 8
X phiſprioſuſfcit teftimonium de auditu, vtputaſite-
ſtes dicant, ſe audiuiſſe aparte, quod poſsideat rem ſpoliatam, vt
habetur apud deciſtones Rotæa ſub tit. De restitut. ſpoliat. Decif- S. alias Decij.. in. Vouis. R efert& ſequitur Felin. in c. tam literis, circaſinem, verſ.item vide Rot.(rott in parte ſui tracta- tus, de Testibus ſub num. 35G verſ. Quarto fallii,& c. E. tſimpli- citer hocipſum ſequitur Lancilotur(onradus de oſſicio prætoris cinca dicta teitium, J. Deauditu, num. e2r. veiſ Quarto in poſſeſe
fôriu pag mihi, fecundum editionem Co lonienſ. 226.
cut aliude ih
bat. Cephaluan mnſuu enſ de Taiuu. cnnckſ w r yroceditaiu proreo, yrobant 7 3 T. hum.” 2. G9 874 4. b
procedat etuabi
dantc ntnsus
6,40 (232-Aum.)
QEAND testes interfuerunt examinationi teſtium rece- ptorum ad perpetuam reimemoriam, tunc illir Teitibus deponẽ- tibus ſuper illa examinatione,& etiam ſuper dicto eorum credi- tur; licet deponant ſuper auditu. Ita notat Imo. in c. ſignihicauit, in ſine de Téſtibus, dicenshoceſſeſingulariter notandum pro caſu in quo recipitur teſtimonium de auditu. Refert Felin. inc. Tam literis, ſub num. a. Verſ.item vide D. Anton.&c. Et Crotusin 9. Parte ſui trackatus de Teſtibus, fub num. 36 6. Verſ⸗ſexto& ol- timo pag. 7oz. Refert quoque proſingulari Anto. Trigona, in ſing.
ſuo I1S. num. a.
Dyrr quihuſaa predickis&æ aliis caſibur, in quibur teſtimonii deauditu admittitur,a git Spec. in tit. de Toſe. S.I.n. ⁊2. Verſein caſcbus tamẽ valett qhimoniu de auditu, vli recẽſet ſcptem caſus.
-
———
79
80
81

375 TRACTATVS Felin. in tam literis, ante num. 3. venſ. aliquando,& c. vſque adſimnem iitius capituli X. de Teſtiͥbus, vbi quoque ſoprem caſiu refert. Ripa inl. num. Jq. hicert petat. Crotus in» part ſaui tractatus de Téitibur mum. 35 6. pag. 70⁴.& ſeq. vbiſex caſus recitantur.(ampeg. in tractatutestium, reg. 206 referens 13. ca- ſus, M Minſing. obſer. 3s. cent. 5.& noniſsimè Lancilotus Con- radus intracta de oſnic pratoris, circa dictatestium, num. 41. a. pag. mibi,ſecundum editionemò Colonienſ. 226.&ꝙ& duab. Ffadq. vbi tradit i6. caſus.&& est quoque de eadem re additio in decilio- nibus Rotæ nouisjubttit. de reſtitut ſpoliat. decif. Sincip in poſseſ ſorioſuficit,& c. Eit alias decjio.7. innouir.
ErIA Mconfmes probantur per Teites deponentes de audi- tu auditus maiorum ſuorum, vt per multa tradit Foſéphus Ma- ſcardus De probatio. concluf. 39 J. numi. 4. cum ſeqq. bi addun- tur declarationez. Et dicetur quoque j in loco, Teftus confines de- ponens vel probans.
TESTI.S AVDIT V NM A L. 1.E N v M
deponens probat in antiquis.
Tarrseras daccedamur ad materiam huins loci, preæ- monendus erit lector, vt ſciat quado dicamur ebe in antiquus pra- ſertim in materia probationum. e quidem conitat, varias&= in hocdoctorumo Piniones, quarum tres refert(arol. Molinaus ſuper conſuet. DPariſienſ.tit. i. J.5. numi 63. dicens alios eſse, qui pu- tent antiquum tempus dici quadraginta annorum: alios Vero, ſoptuaginta annorum: tertiam, vero opinionem, eamque crebri- orem& dommunem&;e centum annorum: Quam tamen com= munemſententiam ipſe non putatſimpliciter& indiſtincte verà
Jeifa
—. 7 qudſ Annot altinj Tll nuallun g Im0 Lel Ir
u, Kr
Arnannt von rean neduln fem 1 jeche 2940,1 hatunas temyus 2 quuan fDen
Votaunn

per Teiles dê-'mn er multa tradi L. num. 4. cuum ſenn: que j in loco, Tiu
vM AII atin anq.
9 34 materum 24 Acamurdlel
tre* 7 7 N 9(. duuu„ 53 1 raginta m 2 oero0 7
2 2
——ͤͤ“““““⅛
au
Lu,
DETESATIBV S. 2 eſe ſed tantum in hus, in quibus requiritur tempus immemoriale, quodſecundum communem doctrinam dicitur&ſe tempus centu annorum, de quo copiqſus ibi per eum, eiuſque doctrinam in hoc vlnimo reprobat Menoch. loco iam citando num. 7.
Sed Menochius dearbitrar. iudic: caſu 3. hanc rem vberiur tractans, refert ſeptem opiniones, quarum primam veluti crebri- orem, videlicet id eſe iniudicis arbitrio politum, aßserit.
Secunda, ſatis de antiquo dici,cum meta annoru 30. excedit.
Tertiam, antiquum tempus dici triginta annorum.
Qua rtam eorumò, qui opinati ſunt, tempus quadra ginta an- norum ſatis dici antiquum.
Quinta opinio eni eori, qui crediderunt, tempus o. annorum eſe antiquum.
Jexta tempus 9o. annorum..
Septima, centum annorum. S ingularum opinionum autho- res& ſectatores ibidem per cumindicantur.
Sed quantum ad propoſtumnoftrum attinet tenenda ehldo- ctrina, quam olinæus in loco. allegatotradit, videlicet, vbi non requiritur probatio tembhoris immemorialis„quod tunc ſi- ne dubio tempus To. annorum dicendum ſit antiquum. imo etiam tempus, quod eſtvltra 30. Vel 0. annos, prout ſécundu caſus ſub- rcci conditionem pro batione⸗ certæ non facile reperiuntur vltra 50. 40. Vel 6 o. annos,& ſic quoties notabile temporuis ſpatium pro bationes reddit difiicil ²s, Aicitur Setempus antiquu. Cum gitur tempus illud nonſit a iure determinatum, nec poſrit determinari, quia aſingularibus J circum ſtantius dependet.l. mora 32. Ff. De dſuris, concludendum eſt, in hoc iudicis eſſe arbitriun, ſal- nuo tamen, quod vbi agitur de graui praindicio alterius nõ ſufficiat minus tempus quam tri ginta annori, vbi vero ageretur de mo-
dico vel nullo preiudicio ſufficerent decéanni ad Iſolennitaté præ- ſumenda, ſicut hec latius deducuntur& explicanturper Moli- neu loco prædicto. Et hoc ipſum traditeé Minſin g. obſer. J. cent.. dicẽsita in indicio ameræ concluſum= fuiſſé in cauſa comitis de
Hennenberg contra duces Bauariæ, Vt habetur quoque apud e-
undem Minſing. in reſponſo 21. num. 34.
Hiuiſic ad melioremintelligentiãpremiſit iam circa materia huius loci,an videlicet quando teſtimoniumò de auditu alieno admittatur inantiquis, ſciendum est duas oſg opiniones. Prima eorum, qui ſimpliciter volunt, Teſtes de auditu alieno deponentes in antiquis, probare, eamque probationem ſolam ſufſcere.
—

250 TRACTAI V S Secunda opinio eſt eorum, qui putant, ſolam probationem tefium, de anditu mantiquis non ſufſicere, nii etiam concurrat publica vox& fama, velalia adminicula Ego de vtraque opi- nioneſic agam, Vt vtriuſque opinionis certas ac Atinctas con- cluſiones pramittam, referamque authores quoſdam, qui vel pri- ma velſecunda opinioni adhærent. Deinde vnicuiq; opinioni ad- ungam certaquedamaxiomata, ex quibus lector postea facile, vt /pero, non ſolum intelliget hanc materiam. ſed etiam vel am- pliationes vel limitationes ad concluſiones politas colliger
poterit.
PRIM AE OPINIONIS CO N.
cluſio.
10 Ix factis antiquis regulare eit, vt teſtes etiam de= auditu
auditus probẽt, ita, vt neceſlarioꝰ non requiratur, quodetiam fa-
ma velalia adminicula concurrant. i æc conclufio probatur per
text. in c. licet ex quadam, ibi, ab antiquioribus ſuts, Vbi Anto. de But. in notabili de Testibur, Aret. ibid. in 2. notab. verſ. ſed cõ- tra iftas opintones ſecutur Butrium putat, propter breuem ho- e dwei 2inum vitam, etiam abſque fama publicæ adminiculo teſtes de dereenee auditu in antiquis legitimeè recipi, vt refert Portius Im olenſis in
bare, etiam
eneeaee onſ. 3 9.ſübnum. S.allegans ad hoc alia. Drobatur ctiam pradi-
rente fama, 00
maderun ra concluſio per textum,& ibi gl. in Iſarbiter. Vbi etiam D D. Duedue ff. De probatio.& ſimilem gl.in l. 2. S. Idem Labeo ait, in Verbo, audierunt, ff. Deaqua plu. arcend.& hanc concluſionem ſécuti
ſunt multi, vt C yn. inl. teſtium, col. 2. Verſ. aut volo probare ex-
tare alicuius rei memoriam,& c.(de Tesſtib. Barto. in ſuo tra- katude Teftibus, verſ. Hanc eandem remnum. 24. Vbiſßc ſcri-
bit ſed aliquando vetuftas, vtteſtes habeantur de viſa non pati-
„ tur,tüc puto ſuficere,ſiteftir dixerit, ſe a ſuir audiniſse antiquiſi-
de dints quodtalis fundus quiproſine apponitur tam fuit Titib c. Item Baldus in d.lharbiter. col.i. ibt,& ſimiliter est ſpecia-
le vbiagiturde factis valde antiquis,&=. ff. De probatio. A 2 bericus de Maletis intractat teſtium, cap. vltanten. 27. verſ.
fallit ſecido in facto valde antiquo,& c pag. Æ 9I. F ranciſe A-
rett in conſ7 incip ſequendo ordinem, num. 2.&ν. Ancharan.
in conſ.ʒ o ſub num. 2. verſic. item dicit etiam hoc poße probare, .. eoc. Ale-
Leftad fone. boinbo qui. N b Iconj mijuij ym/ auner egints nlan. unſn yruue lurla aamn ferentun fman

DETESTIBV S. 281 Eæ'c. Alex. conſ. d 7. n hac cauſa& lite num. 16 lib. 2.& rur-
demaau an den ſuu in conſ. I1o. incip perſpectu, num. S. lib. y. Barthol. Socin. conſ.
RIONISA
7 t— e e, „ 847 fFentes etun. „ 6 4 212(Jun di, Mn 1 1. „ 4 A 4 71 4(0/ 11
4 1 4
!
8
* 1 1141 74 44.4 72. 70. 71
gr Du At, I 1 1
1
—„A n 4 2704 AMInI
1
dem Labas
2 6 4 urd 3 HaUeAnn,,
9f.
I
7
P2 ſh 1 1
13
. 71* „ IA 44
4 + — — A—
———
20. incip. diſficultas, num. 3. lib. 2. Decun conſ.. incip.& pro
tenui, num. I2.& conſ. z22ã incip. in cauſa qua Alexandriæ,&c.
num. S. Maranta de ord. iudicio. parte é. verbo testium produ- ctio. num. 1d. pag. mihi 414. Ferrarienſin practicain forma oppo. contra teſtes poit publica. verbo, De alieno indicio teſtiicantur. Iaſon in Rubrica ff. De iureiur num. Io. in conſ. ua. incip. ad obiecta. nu.]¹5. lib. I. Qin conlil24 incipient. in quaſtion. numero zreod libro primo, vbi expreſsis verbis ſcribit, quod in antiquis Teſtes deponentes de ſoloauditu, admittantur pro plena proba-
tione. Idem Jaſon conſ.iõ. incip procedendo, num. S. lib. 4. licet
eo in loco nonde ſolo auditu, ſed cum fama coniuncto videatur lo- qui. Natta conſ. 235. incip ſuperioribus menlibus num.. lib. 2.& in conſ.7&.incip. non videtur, nu. 6. lib. 2.(orn. volens facta an-
tiqua p obari perteſtem de auditu alieno, in conſ. 333. incip. capio quap 7 H. cah
primo, nu 3. veiſ.&& maxime inuare videtur,&æ'clib..&in conſ. 142. incip. videtur prima facie ſub num.i. circaſſmem lib. 3. Cam-
ſëcundum editionem Colonienſem, M inſing. obſer. †s. nu. 2. cent:
6. Menoch. Dearbitrar. iudic. caſu: num. 1. vbi ait, Toſtes de auditu in antiquis plenam probationem facere. Fdem Me- nochius conſ.22. num. 23. lib. z. Burſatus multa allegans in conſ. M. num. 2 J.&6. cum ſeqq. lib. 2.; conſ. 249,u. 34. lib. 3. Hip-
.„5. 2. pol. Riminaldus in conſ. ias num.& lib. 2.&æ copioſius in conſ. 33.
num. 290.&. ſeq. lib.1. Obi apertiſsimis verbis ſcribit, licet teites NN
———

I2
282 TRACTAITV S in antiquis de audiitu tantum, nec etiam de fama deponant.
tamen ſufficere eorumteftimoniam propter antiquitatem quic
quid alu dixerint, iquidem crebrior opinio ſtet in oppoſitum quo 1
Videlicet in factit antiquis ſuſiciant testesſimpliciter auditu q- 6—
* 1733 Mltm. 4.
Reprobatur
1.—.— 9— aaers qui reprehẽdit f. oſtienſ. Toan. Andr.& ſequaces qui voluerunt an eum e Sna cum teſtimonio auditus debere co ncurrere, probationem fa di n-„„ 8 daeuar me. nam eorum dictum conuincitur ea ratione, quiaſi ſic eſet, te-
urrere e Stimoniuni de audituparum aut nibilomnino per ſe operaretur
bere proba ·
tionem fa- mæ.
Nam fama,& teftimonium de fama virtualiter praſupponitin
ſéauditum,& quidem non limplicem, ſêd maioris partis, vnde ſt 2
famaſemper requireretur, nulla ſſet virtus aut vtilita⸗ tesſtimo- nit de auditu, praſertim cum in ifiu antiquiſsimis ſolafama ſuf-
Ficiat. Caterum toſtimoniumde auditu hocca ſu pro fuſientiad
Opinio cõ- munis.
miutunt multa iura, qus allegat Portias Jmolenſin d. ſao con/. 5 9.num. 8. 9.&o' 10.&. ſé—. ex quibus omnibus infert R enee, loco præallegato, non requiri brobationem fama, addens Arerini- per hac concludere, nunquamſibi placuiſſe illam doctrinam ea qui Voluerunt, teftimonium de auditu in antiquzs aliter ad pro- bandum non admitti, niſietiam limulconcurrat allegatio ſ0 2 batio fame. Et hacdicta wminaldi dillgenter ſunt 2ae, Quo dauté opinio ifta ma gus receptaſit atq, communis teftatu enam excellentißimus Doctor, vir multe& varie lauen, 4 1 ton. C abrielius lib. I.commu. o pin tit. de Teftibus, eaeeae, num.] Inprinc.&num 2 infmne. Quo in loco ipſe ad pedaeu, communem concluſionem tradit octo limitationes E ancque ſen-
tentiam, velut communem ſequitur quoque nouiſsimè Joſe
phur Maſcard. De prob. concluſ. 1 2Q2/m..2. 3. 2. J 6.& n. ſeg
83
14
Vbi ea conclulio ampliatur z. modis& limitatur tribu modur § unt etiã inter ſupra relatos doctore⸗ multi, qui abſoluto Su. bunt, antiquu teitimomunm, de auditu auditus, plenè probaræ quosetiam refert A Uymo Crauetta De antiquitate tempo in vltima particula primæ Dartis. incip. viſo de fama v, 2u. delicet, Alex. conſ.1d Z. incip. in hac cauſa&o Gadnen 76 bbe. Franc. Aret. conſ. unc ſequendo ordinem nu. 3.. Banbot Soc. con). 20 F. n.z.& 4.lib. z. Faſön conſir2. n.1S.lih.eg'co— 5 4 de, 2o. lib. L. Et i. Iphol. Riminaldus in conſz num. 2 90. 16. I. Jed Crauctta loco praallegatoputat, teitimonium deau-
ditu
—
dluſon 38
HEm. zcnul nugnan 1.

v 1 8 1 een DETEISTIBVvS 28, 4...*—. 5.„ 8 2„„ 179, nu, an ditu in antiquis nonplenè probare, vbiagitur degraui præiudicio „ 45 5, A„ 1 4 n
e niſt etiam ex tali teſtimonio inferatur ad probationem fama, vt tere) ihbi per eum,& Buuſat. idem ſentiens in conſ.330. num. 10 0. ibi, ſéu Dbide graui præiudicio tractatur.
Sequuntur nunc axiomata quædam pertinentia ad ſupra ſedmane dictam concluſionem primæ opinionis. 2 3„
T antiquus teſtis de auditu probat. De veritate huius con- , cluſionis, late videas Anton. Cabrielium lil r wonclulion. tit. de Taitibus, concluſ. 3 pag. 6.& Hartmannum n unna Hartmanni lib. 2. practicarum F orenliun, tit. de Teftibus Deci. mnmam.circafmempag. 2 Iin princip. multos alios, quiſic tenenz, in nemftpun magna copia allegaui 5. inprima conclufione huius loci„num. 1placusſenlmah 10. G- 17.
AAs dlr cNTerT un
muuag as, Qr, oD ſper vetustifimonegocio admittatur teſtimonis nir. de Tenttuan de auditu alienowtenet etiam Ferrar ienſ:in ſua practica, informa
ee ppon. contra testes hoit publicatio. Verbo, De alieno au Sien
— ſtificantur, allegans ad hoc text. in Iſiarbiter, Qin I:cenſus. f. De
„97
AT duO „„) 7/ 1
— 7 7.47 v —
u probatio.l.z.& lantepeniff Deaqua pluarc.
77 d&ꝙ Smad,
„eore mu, I —
„ Anttnultl QrAND oagitur de prob do aliqui mi 14„ ALutur de probando aliquid, quod vita hominis At 3 h21b A capere non poteit, vt quia excedit tempus centum annorum, tic eae G admittitur teſtimonium de auditu alieno ſecundum foan. And „nenmen R Hoit. in c.licet ex quadamper illum textum,& licet textus „ I
. N Ä4, AX 2 ℳ“ 4„ I 2 1 1
14 ————
—„——
15
ro i. communmumn
16
1y
———
—
1 N 1 *
S
—
—

1
13
Memoria fa cti operis quo modo
probetur.
4
rRACTATVS8S
284
iſte loquaturde conſanguinitate Iaſfinitate=o probanda, ta-
men eadem eſt ratio in factis antiquis, dequibur ali testesnon
facile haberi poſſunt. Atque ſac poſt pradictos tenet quoque Abbas ind. o. licet ex quadam num. z pprobans tamen ibidem opinio- nem Toannis And.&õᷓ Hostienſ. volentium, quod in hoc caſu vl- tra teſtimonium de auditu requiratur etiam fama cum aliit ad- miniculis Refert& ſequiturpradictam ſententiam Hartman- nus fartmanni lib. practicarum forenſ.tit. de Teſtibus, Deciſ. 3. ante finem, verſ. item quando agitur de probando,&c. pag. mi- hi, 21I. ꝓ„ igiſmundus Lofredus in conſ.25 num. a.
4
4 TESTIMONITV A de audlitu, etiam alieno, recipitur, qua- do id, quod prohandum&st, excedit hominum vel teſtium memo- moriam.] harbiter, vbi gloſſa prima& DD. ſf De probation.& gloſaa inl. 2 inſumma. S. Idem Labeo ait, in verbo audierint: ſf. Deaqua plu. arc. Bart. in§ Hincnobis, num. u. in Auth. de he- red. eæ Falcid Minſing. obſer. ſs.num. 2.cent. 6. De quo pulchre
conſuluit vniuerlitas Lipſenſis in conſ. 4. num. i part. Ger- manicorum conſiliorum, vhi habetur, das zweyer zeugen Kundtſchaff de
auditu nicht zuuerwerffen ſey/ weill ir keiner ſo altt/ daß er das initium poſleſſionis aui reorum vnnd den kauff vor d1. Jahren aufgericht/ gedencken moͤge. in factu enim
tam antiquis, quæ memoriam teitium excedunt, probat teſiimo- nium de auditu, per iura ibi allegata. Et tradit Ioſeph. Maſcar. deprobatio. concluſ. Sο. num. a.&. vol. 2. Hinc eit, quod dum
naritur an memoria extet ex facto opere, non vtique neceſſe ſit, ſupersſe, qui meminerint, id factum oſſe, verum etiam ſiqui audi-
erint eos, qui memoria tenuerint, iuxta text in lii arbiter ff. d
probano. Sæ in l. 2. Jdem Labeo ait cum quæritur. f.d aqua plu. arc. V
„
aum
funl Mahn
1 andi dcl Den 4

4
n, etiem alenm it bominun ailin na er DD Dn 8 4 IPeo I, I TerhA c nour, num.n.nt 1.Mn. z.fent. f.N cor 4 4. 1um.ſr ur, das zwoddh augc
ſo altt dap a das un
m anncht acdacka ni
dunt, unn e0 edunt fu
u14. Ettraui I
———
audiuiſſe, vel
DE TESTIBV.
2⁵5 Qvopin probandis factir antiquis excedentibus memoriã
20
hominum ſuficiat probatioperauditum, ratio eſt, vt dicit(br-
neus in conli. 42. incip. videtur. prima facie. ſub num.. verſ.&
21
., 7 4 4-... Viſi b ſpecialiter in probandis factis antiquis,&c. quia probatio Viſius ao i Kans
hoc caſu eit impoſsibilis.
TESTIAMOVIVM etiampriuatarum perſonarum de au- ditu ẽõ de fama admittiturpro plena probatione in antiquis Ia- ſon in conſ.. num. S. lib. 3. per allegata ibi per eumnaddens, hoc
multo magis proceder in teitimonio regu, dicentis, ſe ita au- diniſſe.
ErIAA domestici Tates deponentes deaudituauditus, admittiturin antiquis per ea, quc ad hocallegat Joſephus Ma-
ſcardus De brobatio. concluſeo enum. 7.& S. vbi declaratur, qualiter procedat.
eg
Fxv facki⸗ antiquis admittätur teſtes dicentes Rabaliu ſe legste in aliquibus inſtrumentu:, ita eſf. Man- dellus Albenlis conſ. 6 num. J. vbi dicit, hoc ßegenerale, allegans
Detrum de Achara. in conſil. 3. mcipient rtres Domini. fub numero 2.
NN
5*
——yÿ,
antiquis im- Poſſibilis.
22
23
24

286 TRACTA TIV S
r. TESTE Sdeaudituab antiquis admittuntur ad probanda demuais confine⸗ antiquos,& dominium. Burſa. conſ.z 49 num. 3 7. lib.3. rer enee S tradit per multa Foſephus I M. aſcardus De probation. con-
sudiru in an
du. cluſ. 3 9.. num..cum ſe*. vbi adduntur declarationez.
46 A probationem conſuetudinis, cuius initü memoria non extat, ſuficiunt Teſtes deponentes de auditu, per ea, quæ ad hocal⸗ legat Dec. in conſ. 44incip. reuerende pater. num. J.
—
vDVAITATV A1 eft, quod fines iuriſdictionis in anti-
uis probentur per teſtes de auditu deponentes, notatur in l. ſiar- hiter,ſ De probatio.& inl. 2§. ſdem Labeo aut, If. De= aqua plu. arcend. De qua re videas notata per Minunger. obſeruat.
20. cent. 6.
27
46 TrrrTESde auditu alieno deponentes in antiquis probant- deicommiſſum antiquum, etiam citra famæ deductionem, vt in ſpecie conſuluit Aret. in conſ.37 incip. ſequendo ordinemun 1.& ſecundo dubio. Matta allegans alia in conſ.37 S&. nu. b. lib. 2. re- fert Bunſatus conſ. 249. num. 3 2. lib..
Adprobandum ius patronatus quod eſt de antiquiſtimo tõ-
pore,admittuntur teites deponentes de fama, veld auditu, ſe- cundum-
89
Cernd uum. dah. N

da ehe„, Ie,,r I,. 2 cundum Faſo. in conſ. 223. inc. in quadtione iuris patronatus,&c. uus Drhas Leua num. j. lib. 2 1 que in ſpecie tradit Lambertinus in tractat. iuris robarur
Per Teſtes. patrona. parte 2. lib. 2. artic. 4 3 Io. num.. quemſic refert Me- noch. conſ. 24i. num. 22. G 2.Ii.3.
dnis cuiu nun 70.
tudiru e 2 1
rende gata an Erraat in factis antiquiſimuteftimonium deauditu nõ 30 aliter admitritur,niſiteites de auditu deponenterſint& Herhont Auudend. graues,& dicant ſé ilud quod deponunt, e duobur ad minimurn duuposder
in autiquis,
lbecihge&̃expreſsenominatirnon infamuibus, neque ſuſpectis, aus teaur ſedjide dignius& omni exceptione maioribur aud niſſe,&ſée cre- deré ea, quæ deponunt, vera ſ. Schraderus dicen= clari e indu- bitati iuru ee, inc onſ. 3z. num. 26 Pag. 306 lib.i. conſiliorum wad ſner unſiä German.& habetur apud Gabriel lib. i.de Teftibus concluſio. z. adeponenanna num. 7.&& S.& partim apud Hiero. de Monts⸗ De fmibus reg. em Lale- an cap. JI umm. 9.- ata per VAnai
31
juenti mr primolimir a2. Pag. 6d.& num. 5. bi hoclimit 1i. ,s Hierom. deæ M onte Brixi⸗ b. 7 nſ. 3 Ia IAl 2 defmmibus regendis cap. Ir. num.
43.
T½ FIMONIV Mdeauditualieno etia in antiquis nõad- 32 9 ie, factum ex ſuu Qalura per uſun, velalias veras pro- 4 Salroneg antea doceni potuiſſet, iam Vero Propter negligentiam
.
7. nn,
duur
—Behee

37
34
288 TRACTAILV S
vel dilationem inagendo, qu imputaripoteit parti vel auctori- bus ſuis, orta fuißet difhcultas probandi, quia vt quis iuuari poſ ſit hac extraordinaria probatione auditurs alienimnõ debet ei poſſe imputari quicquã ,quare prius non fuerit expertus, ch tunc da- retur ei facultas probandi per ordinarias&ẽ veras probationes. Ita tradit Abb. Panor in c licet ex quadam»ſubnum 3. Verſic. i- tem limitarem ego,& c. St ibid. quoque Aretin. col. 5.. de Tæſti- bus, refert Campeg. intractat. teſtium,eg. 2o J. verſ. Tertio fal- lit. Ete Anton. Gabriel lih.⁊. communium opin:tit. de Teſtibus, concluſ.3. num.. verſſſexto limita,&ẽc. Quod diligenter eit no- tandum in hacmateria.
QvaN porequireretur verus actur hominis, tunc teftes de auditu nonſufhicerent etiam in antiquis ſecundum Pariſein conſ. 23. nu. 200. lib. z. Refert Gabrielius lib. i.communium opin tit. de Teſtibur, concluſione 3 num. II. verliculo ſeptimo limita.& ſentit hocidem Alex. in conſ. 94. incip:in cauſa& lite num. 3. lib. z.& Guido Papæ conſ. 9 jenum. J.
TESTIMONIV AMde auditu in antiquus ita demin admittitur quando agitur deprobando illud, quod excedit metam centum annorum idque ſecundum çommunem opinionem, vt post aliot quoq; tenet Proſper Paſethur in conſ. 2 num. 9. quam etiãc 5 munẽ dicht Molin.& Menoch. in locis S. circa principin huuus lo-
ti citatis. St hoc caſu articulandi eſt, quod 1 7 ſunt centi anm&́
55 Eonſangui nitas in au- tiquis quo modo pro- beturpet teſtes.
vltra. Vel quia non extat fama hominum in contrarium, ſecun- dum Alexin conſiié. incip perſpectis, col. vlt lib quem ad hoc propoſitum allegat(rotus in conſa incip viſõo& diligenter, nu. 23. lib. 1. Hinc Barthol. Soc. in conſ. Æͥñõbꝛ num. 16.lib- Z2. dicit, quod licet in pro banda conſanguinitate inantiquit admittantur teſfes
deauditu,tamenad hoc vttale teſtimonium valeat, requiritur quod
1.
40 4n; hjrien

L.
r,
1447 Fer ue⸗ 79 4 NNne,l,
—ehn i g ¹ A . 2 1 174,&r,0
1 4441 1le D an
— 8 I erar Tur wun artr ſecmauun! „„f 1347 110 1.COMAKnun- 6.„„ e verlculoſeptmohn
7 AA
* . 9
77 INATNIL 3 4 *
1 7 31 LErTn I. quod excees 1„E pinone .
ANE f II
3„nun.. 47
7 8 . 4 .CI“ ocn,„ 17 4 71
etfl
4 1„ 0
* 7 — 6 „*
1410„ 4 — 4 .„2 7 , a „A 77 d 2„ 14 4 97
uman
—ÿÿ—
7
nM nma,.. Aald fama in antiquiſsimus, admitti pro plena probatione. Ma Vllus 3„ 97 8. ·** 5. „ conſ. Z nu. 6 6 Aicens idmaxime procedere vbide maximo Pra- przie
1
„A
4
1ℳ 1
DE TESTIBV S 2⁵⁹
quod agatur de probanda conſanguinitate, quæ excederet tempus centum annorum quod etiam refert& ſequtur eMinſing. ob-
1 ſer. 5s.num. C. cent. 6.
QvALITE E teſtes de auditu deponere debeant ſuper his quæ memoriam hominum excedunt, tradit aliquas formas Hie- Teiesdeau ron. de Monte Brixiano inſuotractatu de ſinibus regend. c. Si. auuaeeee, numerò 2.3. 4.. 6. post gl Verbi memoria, in c. i. De praſcript. bige heths libr 6 3 minum cz- . 6. cedunt, qua
liter depone ge debeant.
—
TEs Tis de auditu anprobet, quando deponit de actu oltra„ 40. annos, ita, vt tunc dicamur eſſe in antiquus, ſtatur iudici ar- Teus ua-
tum depo-
bitrio. C ephal. conſ. 776. num. 6. fol. a S. lib.. nene deaau vltra 40. au nos an PrO⸗
bet.
SECVNDAE OPINIONIS CONCLVSIoO.
JX antiquis ſola teſtium probatio de auditu non ſuſſicit, niſi„ concurrat fama, vel aliud adminiculum. ancco nclufionem te- Tele de nent, Ioan. And.& H ²stienſtin cicet ex quadam x. de Toſtibus, neuss— quorum opinionem in hocibidem approbant Panor. ſub num. 3. oaauni Imo& Feli. vterque in primo notabili probatur etiam pergl. in eeuef verbo memoria in c.. De braæſcriptio. lib..(orn.-conſ. 7§. inc. vi- 39ehen
41 1 7......7. 5 et quod5 7 ſõ procebunum. J. lib-3. I aſon I conſ. 6 Juncip. Viſis& diligenter
comideratis num. 1y. lib. 3.Vbi dicit teftimonium de auditu& de ⸗
ſertim
„„—, 2..., iudicio agatur. Idem videtur ſentire Capitiur Deciſ.*. nu. 2.*uudeme.
ximo præiu
Cephal. c onſ. 2.70. nuu 19. 1ib. 2. allegans alia, Qin conſ. zu. num. 32 dicio⸗guu
adde infra num. 485.
————

290 TRACTATV S
lib.z. Gabrieliut allegans alios, liͥb. commun. opinionum, tit. d Taſtubus, concluſ. 3. num. 2. Burſat. conſ. 30. num. 160. Ex quiburs patet, quod licet aliqui velint, teſtes de auditu deponentes proba- re in antiquis, tamẽ id ſecundum pradictos doctores procedit, du- modo cum huiuſmodi teſtimonio concurrat fama, velalia admi- nicula, praſertim vbi de maximo praiudicio agitur, vt Mazol- lus tradit ind. conſ. 4. num. 16 6.& Burſat. ind. conſ. 330 ſub num. 160. ibiiſeu vbi de graui praiudicio tractatur.
AXILOMA T A.
41 PXOBA TIoteftium, de auditu alieno etiam in factis an- tiquis, idonea non eſt, niſi in factis antiquis, in quibus non cadit ſaltem facilis probatio per teſtes deponentes perſenſum, concurrãt etiam fama& alia adminicula. Cor. oonſ. ⁷½ ncip. viſò proceſ- ſumum z. lib.z. 1..
4„ TEzsSTUISde auditu in antiquis ſaltem plus quam ſemiple- Ten de nam probationem facit, vt facilius probatio plena habeatur. jia
auditu in an
aduis du rradit Cephal conſ. 77. num.. lib..
quam ſemi- plenam pro bationem facit.
49 Jxx ilis caſibur, in quibus agiturdeprobando dominio, poſe ſeſsione, vel alio negotio, quod per ſe,& ſua natura per teſtes d viſu deponentes probaripoteit, teſtimonium de auditu, etiam in factis antiquis, nullo modo admittitur. Schraderus conſilio Ger- manico. 3 a. num. 2. parte I. dicens hoc ebe indubitati iurun per allegata ibi per eum. Et hocidem voluit( ephal., conſ. 2 Fo. nu. 19.
& 20. lib. 2. contrarium quo ad probandum dominiumò, videtur
voluiſſe Burſat. in conſ. 22. num. 3 2 lib.z. 7 ½5614
———
7. erun rriin num.
. ſemini leſect taman me duum auln
(pan

„ 4æ 5
. 45. ₰.
— wa DE TESTIBVS. ot
ke 1 ¹—...... re de audun TZzsTurs de auditu cum fama in antiquis haud dubio perfe- 44 Frdacde, 34 e probat, autſaltenm transfert onus probandiin aduerſariun. encarafe 1n Cæpbal conſ.3 1Inu. 3.& conſ. 2 2 nu. 29. lib. 5.Vbi dicit, quan-
2 d.. 7.. reads, do concurrat fama cumò testimonio nuditus a maioribus, tunc 19 en 75—...„.
P, rem ſé indubitatam, per allegata ibi per eum, — Burar m. an T ſ 97 44 P
72 TTa? tur 81
TES TES deponentes, ſe audiniſſeab hus, qui in cauſaius ha- 49 buerunt, etiam in factis antiquis, non probãt, ne plus copiæ quam
MATA originali credatur, Cmuetta conſ. r. nu. 2. Burſat. conſ. 330, ſub num. 160.
aditu alteno ttunn- 3
ar anriquis, uun
ancaa, hafehs TES Tra ONIyVA deauditu etiam in antiquis facilè pro-
Cer ten/2an; Hernitur, ſitestes in aliquo defcciant, B unſatug indicans aliquos defectus, in conſ.3 30 ſub nu. 190. lib.3. ꝙ allegans ad hoc(rauet-
tam de antiq tempin vltima particula primæ partuis, viſò de fa-
Wa, S.n.. per ibi alegata. Et dixi ego ſupra in loco, Testis au-
ditum alienum deponens locus genemlis, verſ. testimonium de
auditu cum fundetur,&ᷓc. nu. S. Similes quoque defectus oſtendit
(æphal in conſ 250. nu.1. cum multis ſe quentib. lib.3.
46
rvi altem ylu nu
4—, du“ lenalus
5 4 1 .)
TES TES deauditu deponentes etiam in antiquis nonpro-„
—— vul 1 diſicilis niſi concurrat etiam probatio fami, aut aliud adminicu- atur def n lum, vt voluit Crauetta de antiq. temp. in vlt. particula primæ 2, u420 Parrus, anten. J pag mili, Z5.&(eph. conſ. 2 50. n.20. li.2. Ioſeph. monuum Maſcar A. deprob- concluſ. Io. nu. IP7.&. 21. Vol. ¹I. Aadde, j.in nutur. ScM, loco, Teftir auditum alienum deponens non brobat. venſ. quando 5 us boc des n aciztur de probatione,&c. num. 20. Contrarium, quo ad pro- ovbur(u Hbandumdominin, videtur velle Bunſat. in conſ.2 2 9. h. 3 3.lib.z
* 00 2
———— 5 ————· rmrrr

TRACTATVS 0„ XV po tractatur de magno praiudicio, non ſuficit teſu-
monium de auditua reret teſtimonium fama. JIta poft A bb.& alios per enm relatos
radit Crauet. Deantiquitat. temp. in vltima particula primæ partis, incip. viſõ de fama. aum.. Quem refert& ſequitur Foſé- phus Maſcard. De probatio. concluſ. io ν. u. 20. licet ibi alleget incontrarium Franciſc. Aret. in conſ. 7 num. C.adde 5. eod. loco
num. 35.3 9. G K.
302²
4
Ad matri-
maaicead ſmiita tir vel conſan guinitatis ad matrimonium dirimendumanõ Loa eimie admittatur teſtimonium de auditu, cum hoc caſu a gatur de gra- wonume ui præiudicio:&ecus aute ebetſi non tractaretur de Aiſoluẽdo ma- mimonio propter coniunctionem ſan guinus, tunc cum non tra cle- tur detanto praiudicio, e' ebemus in antiquißimis, admitteretur
teſtimonium de audituauditus, ſecundum Franc. Aret. in conſ.
7. num. 3.& 4. vt eum allegat foſeph. 3. aſcard. De probat.
concluſ.5 II. num. I1. Vol. I.
TEISTITIS AVDIT V M ALIE-
num deponens, nonprobat.
1 TrsriIS deauditu alieno regulariter non probat: vel audi- Tenadean rus teſtifccatio regulariter non valet, ſcilicet, quod quis audiuerit
ditu alieno
onfeder Zici, cg' de auditu alieno, atqus de auditu auditur, ſec undum wgl.
regulariter.
dee iotts Bart. DDiinl teſtium, C. de Téſtibus, alia iura ad hoc alle- 388 gat Matta conſ.7o. incip. trita eſt,&c. num.J. Roland. à Ualle conſ. 24 num. S 6. lib. ⁊. Hippol de Maufil infmita fere iura ad hod allegans in conſ. 2.lib. 1.&( ephalus conſ·2 Jo. num. 7. lib. 2. Cro-
tus dicens eſſe meram veritatem, in conſ. i6 3. num. 2 4 lib. 2. hanc regulam cum multis allegationibus tradit Lancilotus(onradus intradtat. de oſficio pratorus, tit. de Teſtibus, in cap Aicta teſtiun, Anpieeor nunm. 41.pag- mihi, ſecundum editionem Colonienſem, 22 5. cun
& limitatur,
uueucs ſeq. quo in loco ipſé hane regulam tribur modis ampliat,& ſede- cim mo-
uditus, etiam in antiquis, niſi etiam concur-
Hinc eſt, quod quando agiturde probanda doſcendentia af.
dela olun Aicunt tur nuj tit.ge

75 4 42„„*.
nnedas DE TESTIBVS. 36) 4430 8 dim modir limitat. Pradictam quoque regulamo in effectu ponit lemp n da Menoch. de arbitr. iudic. lib.z cænt. J. caſu a7 J. num. 4. cui ipſe Vem nefn 5 ibidem ſubiungit quatuor lmitationes cum al quot pulcbris G nclaſe 4205 notandur declaraionibug. Sed ante prenominatos authores bãc ce ee regulam tradidit Spec. in tit, de Teæſte, num. ꝗz. verſ.teſtimoniu,
7 J, N J........ — 440 32 addit ſeptem caſus, in quibus validumſit de auditu alieno te- monium. Bartolus quoque eandemregulam ponit in ſuo tract. mde ralanus n de Téſtibus, verſ.teftis dixit aliquam rem ebe, quia audiuit dici,
2. Anunu, uncgn ar In Antqunu,A
erundum Frau.4 1 h„T1Ann 72; 2ILAan.
JV⅞ο.
41 tit. de Teſtibus, Deciſ.
&c. num 10. pag. mihi, inter varios tractatus teſtium 39. Pra- dicta quoque regula allegatur& per multas authoritates confir- matui per Zalium in conſauz. num. j. inter conſilia matrimonia- lia,parte 2. Quodeit inter alia ſua conſilia conſcium z num. J. lib.z.& per Cephalum conſ. 250 um. 17. lib 2. E Burſat. conſ. 31. nu. 50. lib. 3.&o hæcregula ſub alias verbis, eodem tamen ſenſu po- niaà quibuſdam ſolet, vtſequitur.
TESTIMONIV A, quod fundatur ſuper auditu alueno,
vel alio co rporaliſenſu, regulariter non valet, gl. DD. id. I.
teſtium, C. de Téſtibut, E errarienſ. in practica, in forma opponen-
di contra Tæites poft publicat verbo Dealienoauditu teſtifican-
tur num. I. Hartmannus Hartmanni lib.z. practicarum forenſ. bi allegantur adhoc alia.
00 35
———
—a——— e—o

4 8
304 TRACTAT VS
u. quia teslis teftificari debet de eo, quod nouit,& quibus interfuit,
vais luxta text. in c. teſtes. 3.. 9. quod& Nati voluit in conſ. 2z. nu. I.lib. 2. vel, quia quilibet de proprio ſenſu deponere debet,& de eo, quod geſium vel dittump eſt in præſentia ſua, vt probatur per ea, qu Hartmannus Hartmanni ad hoc allegat lib. 2. Pm- dica Ferrarienſttit. de teſtib. deciſs. verſ. Stunc regulariter,& c. pag. 21o. Sandem mtionem aßignat quoque Nauta in conſ. Fo. mcip. trin eſt& vulgana num. i.& Fermrienſ. in Pmctica, in forma opponendi contm teſtes. ingl: de alieno auditu,&c. num.i. fol. 74.innouiſ-editione(olonienfi.
6 Jilim rationem adducit Roland.à Valle conſ. 24. nu. C6.&
Katio Ro-
maais Va. ſeqj. lihe Aicens, ided teſtimonium de auditu auditus non eſſe ap-
7 probatum. Quia teſtis de auditu auditus non eſt verus teſtis, ſe- cundum Anton. de Butr. in c. quoties, infine, de teſtibus,& alios quos ipſe ibi allegat, de quo ego alia allegaui ſupraà in loco, Teſtis auditum alienum deponens, locus genenalis, verſ. teftimonium de audituauditus nõdicitur propriè teſtimonium,& c. cum Verſſſeq. nu. z.&'ſequent.
22 s Doteſt& alia mtio dari ex dictis Baldi in! ſi cui aqua.§. i-
atio Baldi.. dem Labeo, nu. 3. ff. deaqua pluuia arcenda, vbiait, quod per au- ditumauditus non percipiatur veritas ſenſus, ſed ſolum quædam relatio veritatis, ideoque alleganti mtionem referentem ilam veritatem non crederetur in iudicioſin Oiummento eius à quo ſta relatio cauſam habuit, nihil igitur ſuper mli relatione fun-
dari poßit, videas Baldum.
5 Dz iure reprobatur teſtimonium quod duplici vicio laborat, primu, quod eſt de auditu, deinde quod depẽdet ex relatione ipfiu partis aduerſs, exemplu habes lib meo petit. Summ fol. 7⁷⁶. Verſ. Weitter wirdtſſete.
TEéS TIMONITVM de auditu alieno, id eſt quod ex aliena re-
latione pẽdet, aut fundatur ſuper alieno auditu, regulariter non 2. valet,
10
M meeiie⸗ Upenl eten ſass JAA

and.4 Ual enſ 1 de audun mttun uanditus nunten oties in fmecde tim tlus alleg aui ſunan 7 teuerlu,an p reimomum gta
uctu Balum! ſa u arcenda, hun
6„/ ff Deritd⁵ ſenſu Jedig Aun nonemTcen Acroſenummem r 5 zAns zitur ſuper Titur] 4
laui adfäisan 3 1 .— 7 1 2 5 m ruer
4 uum u 4
no nubil probare, 2 ubus
——
recipi,procedit maxime in hir, qua nõ perei
exemplihcans hoc in pohaſsione, quæ non
4 1
Ä1 7 .
DETESTIBVS 295 valer, etiamſifama publica cumtali relatione concurrat, c. tam literis, vbi Canonift. de Tært. ratio eſt quia testis deſua non alie- na ſcientia deponere debet, l.teſtium, vbi gl.& DD.( de Teiti- bus, MWinſing. in d. Ctam literis num.2.& ſeqq. vbi 4. lmitatio- nes referuntur. fdem Minſimg. olſer. 5. num. ¹i.cent.. vlitra-
duntur z. limitationez.
Qrop Teittibus deponentibus, de auditu alieno hon creda-
tur, etiam concurrente fama, tradit apertè Alexand. in conſ. 2. incip. in cauſa inter Antoniumſub num 3. lib. 2.& Kiba inl...
num, ꝗ, ſhicert peta. Lancillotus(onradus De oScio pratoris.
De dicti teitium, num. 41. verſ. ampliat etiam F ranciſcus,&c.
bag mihi, ſecundum impreſsionem(olonienſ.126.
SOôLop dicitur teſtimonium de auditu al
nein piuntur ſenſu auclitus, vi per Baldu eo' Salicet: in! testin, C. de Téſtibus, Bartho. Socin.
QuoD Hdiicitur„depoſitiones teitium, Ae auditu alie-
mpliatur, vt procedat non ſolun in ciui-
ſedetiam multo minus locum habeat in criminalibus.
—
6
———y—
tur.
II Teſtisde ſua non aliena ſcientia de- ponere de- bet.
12
„ eno regulariter no 13
per ſenſamò audituu, 14 9. 3. 3 Poſſeſſio n6 fedper viſum percipiatur in con ſ.9 g.uitiſime iudex, e;c. num. ferauaic . ſe vi- J k1b. 4. 4 dun perehht
—
I

16
17 Eremplum exempli nõ
——
— 8
296 TPRACTAIV S
Jaſön in conſe 2. inc. accuſatur, num. J. lib. 1.( ephalus conſ. 20½. num. ⸗& num.l. cum’ſeqq. lib.2.& conſ. J2l num.. lib.5. Me- noch poft Roland. à Valle conſ.o. nu. Jz lib. I. Burſat. conſ- 366. num. 18. 1 9.lib.z.
TESTESde auditunon probant, ea qua in auclitu non con-
ſchunt, putaſi dicantſe audiuube per alios ſic dici, ita dicit Socin.
lun. conſ. Sé num 3. iiͥb.⁊. multaad hoc allegans.
Srcy rexemplum exemplinon probat, ita teſtimonium de auditu auditus non facitfidem, vt Baldus ſcriptum eliquit in!:
eaba ſancimus, num. infine. C. de diuenis reſcript.
17
0TISSTA iuris eſt, quod teftimonium de auditu, pra-
Fertim ſi originem ſumpſerit,a parte aduerſa, hoc eſt a parte pro- ducente tefles nullius valorusſit, a quo, acſiteſtus de iudicio proprio
deponeret, ſecundum Alex. conſel 12. incip. viſò quodam inftru- mento num. ir. lib.. ꝙ in conſ. 7r. incip. in cauſa ę lite, num. z lib. . dem conſa3.incip. viſoproceſſumum. S. eod. lib.. Hippol. Ri- minal. conf, onum. lib. I.& pulchrè in conſ. 6; num. 31. 5 ſequ. conſil.83. nu. 22. e0 llib. I. Qfacut quod alias communiter dicitur, Tæstibus non credi quorum repelluntur authorer. De quo ego di- xi ſäprà in loco, teitis authoritatem deponens,&c. verſ. Teſtib.
non creditur, quorum,&'˙.
T11715
———
deaue cong purt
na

Inon probat uunh rB aliur(nynn
aend reſcrit. ₰ 1
¹ wod! Rumonundi Atwerſc, Hci,
———,—
Tasgrrs deauditu auditus, boc eſt, ſe ab alio quam ab ipſo- met inquihto audiuiße,nonprobat. Menoch. allegans ad hoc ſpe-
ciales authoritates in conſ. IA.num. 2 3. lib. 2.
19
Qraxpotractaturdeprobatione alicuius ret in qua re- 20 quiritur verus hominis actus, nec ſuxpuiciunt verba, dt in proban- dod ominio, in quo requiritur verur titulus abtur adacquiſirio- nemo dominii,& traditio poſſeſrionis ſeuillius apprebenlib, tunc nunquam ſufncit teſtimonium de auditu, Al ex. conſ. 94.incip. in cauſa& lite, colſim. num. 13. vol.. guido Papæ conſ. 9. num.]. idque procedit, etiazuſi&ſemus in antiquis, Pariſiconſ.23. nu. 260. lib.i refert Gabriel liba. communium concluſait. de Testibus, cõ- cluſ.z. num n. verſ ſeptimo limita,&;c.
Excepta cauſa conſanguinitatit aut parentela teftimonium deauditunon ſujicit. A ymo 4 rauetta, dicens, in hoccommuniter conuenire DOD. in ſuo tractatu Deantiquitat temp in vltima Particula partis prime, incip. viſo defama, num. J. ad finem, fol. Fsfacie 2.
2
22,
TEsTIS deauditu auditus non facit indicium ad torquen-. dum reum, Hippol de Marhl. conſ. 20. num. 3. lib. 2. in praci, Tens ze au ditu auditus
criminal.. Examinanda, num. 25. Bunſatusconſa 6. numero I9. Suuaudicus
torturam
1
Tzs 1Iπ¶de auditunon et ſufhciens, ad condemnandum, 24
Nec etiam
DPaul. de(ast· in conſ.æ S& num. 13, fol. 35. conſiliorum crimin. par- uac ues
..„..— ˖ demnandũ ter. Ratio eiiquia in talibus probationes debent&ſe luceclariores, eaaaa
Iſciant, C de probatio. vt ibid habetur, Burſatus allegans multa
alia in conſ.316 num. 18. lib. 3.
— —ö———

298 TRACTATVS 25 Nox valet dictum teitis, qui reddit rationẽ deauditu. c.
Ratio teſtis. 3.—. a audiui.„ee 5„. Ftib..mmo. m- guis⸗ucu preterea,& c. tam literis, d Testibus„limitat I. modis(an
limitationi- peg in tractat. de Téſtibus, reg. 20 6.
bus. adde in fraeod.loco num. 2 6.& 2§. , Fiteſtis reddit rationem de auditu, quibus calibus non pro-
bet. Refert tres caſus Campeg. in tractat. de teſt. regul. 22m.
¹
.* 27 Fox Aà opponendi contra teftes deponentes de auditu, habetur in libro meo petitionun ſummariarum fol. S· 9. venſ. So ſeindt auch viel vnder dieſennſete.
28 QvarDO Teſtis dictum ſuum confirmat, per rationem de auditu auditus, talis ratio regulariter non concludit ad veram⸗ probationem Albericus de Maletus in tractat. teſtiumò, cap. 9. numero 26 in princ. pag. 4 I. allegat ad hoc c praterea,& c. tam- literus, x. de Teitibus,&& c. Tettes 3. 7.1½.—,
2„ Turyri deauditu deponenti non creditur, cuius author re- peliitur, cq. fraternitati,& ibi(anoniſtæ, De hæret. c. nullus 3. q. J. Crauetta conſailz. in cauſamagiitri,num. 3 item, Tastibus, non creditur, qui deponunknſé dici audiuiſſab hir, quibus non crederetur, quod in effectu nibil alind eſt, quamò quod dictum eſt Teſtibus non credi, quorum repellerentur authores. De qus
ego latè dixi cum multis allegationibus ſupra in loco, Teſtis au-
ctorita-
6
luran Dequs nban. untuf yrla 4
7,l

I4 rr
„..
12 üd wer.
ühe eed DE TESTIBVS 129
206. Au oritat 1 lId. b1 Koritatenò allegans veldeponens, verſ. Tastibus non creditur,
quorum repelluntur authores, goc.
TESTIS deponens deauditu alieno,in iis, quæ non auditu, 5o
1r 19,, 1„ 7. 1.. adnd nhen ſed viſu percipiuntur, vt quod aliquispoſſederit, nihul probat con- Traciatde ꝗfil.crimina. a. num. i. parter.
4
4 era tefer derman. TES NIS deponeus de auditu alieno non probatquan- 32 71 4* 11 do 1
4 giturde valorerei. Corneus conſil,; 2 z. num. z.in. volum 9 AudA 2A; fol. 327.
TEyTESdeauditu alieno deponentes, in illiscalbus, in qui- 22 ßmutn7 bus admittuntur ‚debent nominare eον⁴ quibur audiuerunz. e vonconluir De z7 2g0 Aixi ſupra in loco, Téſus anditum alienum deponens, eu miake probat. g. De tertio: verſ. rincip. in lls caſibus, in quibur admit-
u tuntur teites,& c. num. 29. C& tradit quoque Ioſeph. Maſcard. de
1. 7 7 110. rat ad bos „* probatio. concluſ.9 J. vbi Deprobatione confimum loquitur, nu. 49. 7. volum. I.
— AAN
— 4
„, T2 TI 26ONII A Ae audituauditur inualidum cenſetur 3 en W7, quan. Qgitur degrauipreiudicio. De quo ego dixi ſupra in loco, n n Tésti auditumalienum deponens,probat in antiquis. verſ. quã- unauffa, do tractatur de magno preindicio, num. 3.
¹
8 8* 3 . 8 · 4 V 3 . 4 8 3 2 1 IIS A 4 A 5 1 1 * A☚ B * . 1* 1 1 I 11 5 IAS AA 5 1S 4 4 A 1 — . * A 7 I 1 n 4 * 1 5 4 9 . f I * n* 1 p 2 6 „ 1 . 3
, 2 2
——ͤͤͤ“ͤ˙—

50 TRACTATVS b
TESTES non probant ſidicant ſe audiuiſſe ab vno tantum, quia ſaltemàâ duobus ſeaudiuiße deponere debent. fdem est, ſide- ponerent ſaudiuſße ab vno& alius,& vnumo nominenk, alios Vero non, vt tradit Foſéphus Maſcardut De probatio. conclulion. o ⁷π. num. 9. 10.&. De quo ego dixi ſüpra in loco Teflis auditum alienum deponens probat, ſub primo caſu. verſ. Testes deponentes deo auditu alieno ad hoc vt dicantur,&c. num. J. 6. 7.£.
4
Quop teſtimoniumò de auditu alieno poft litem motam non validumlit, dictum eſt ſupra in loco, teſtis auditum alienum deponens probat, ſub quarto requiſito,ſeu caſu, verſein omni caſu, Cc. num. 7. 21. 65 4.
TTSTIS AVvDIIT VM DRO. prium deponens.
TESTI MONITV auditu proprii appellat Baldus, audi- tum ſignifcantem achonem, vtſi quiripſe Oaudiuit partes ſtipu- lantes&õ' promittent es, in 1. 2. 9 JIdem Labeo, nu. 3. Deaqua plu. arcen. vbiaddit, hanc teſificationem êe rectam& vero pro- ximan. W
————’’—
A 66 jatems
muum de.

2p 4dIT ALeno poft um mloco, fettu auaum
ſce ſeu caſunaſa 6
———pr—-——
DE TESTIBV S 104 TPXOPNRIVS viſus e proprius auditusſunt ſenfus nobilio- res,& redqunt homines certiores, ita Laldus ſcribit inproæm. de-
cretal, incip. Cregorius, ſubnum.. in ſm. Refert& allegat(ur- rius in tract. teum, concluſ. ë. num. 1a.
QvA NDO Teſlis proprio ſenſu audit contrahentes,& de- Ponit A‿hoc ſuo proprio auditu, ittud teſtimonium propriè non eſt dauditu,ſed teſtimonium proprium. Teſumonium nautem, dauditu, propriè eft, cum aliquis audinit aliquid dici eſee fa- ctum, vt dicit gl. in verbo indicauitinc. hoc Videétur. 22 q. 5. quã gl ſéquitur Abbas in cquoties, num. 7. in ſine, ibi, vide bonam gl. Soc. T. de Teftibus. Atque hoc comprobatur etiam per ea, qua Syec. tradit in tit. de Teæſte. S.. num 32. Verſ. debet enim præſens fuiſſe, c. dum dicit, vbi ergo Teſzis auditu proprio percipit veri- tatem, velſuper qua teſtificatur,& c. De taliauditu hiet teſtimo- mum,& Valebit, quo in loco exempla quoque recitantur ſequi videtur Detrus de Moncada in 9. partetractatus(roti de Toſti- bus ſub num. 36 6. circa principium.
Qꝝ.A NDoOrer eft perceptibilis anditu,& teftis andiuit a³ fenſu proprio, valet eius teftimonium dge auditu. Ita in ſPecie dicit Abbas in c. licet ex quadam, in 2 notab. numi. I.in fne. xde IT ohki- bus. Refert& fequitur Petrus de Moncada in nona parte tractatur foan. Crotide Tohibus, num. 36 6. circa princ. pagina , Hentextumin c. 2.extra Deconſuctud.& cap. cauſam qud, de Testib. Et hocidem quoque dixit Abbas in c.tamliterus, nu. F. extra codem tit. de Teilibus.
225 5„
—en

6
TRACTAT VS M teſiis deponit perſenſum corporeum,auditus proprii, 7 id, ſuper quo probatio quæritur, eſt tale, quod per dictum ſenſum percipitur, tunc valet teſtimonium, de auditu: exemplu, Sidicat teftus, quod Titius promiſit Seio decem, interrogatus quomodo
302
ſcit, réſpondit, quia audiuit ipſumpromittere. ſta Baldus ſcri-
bit in!. ſarbiter, verſ⸗ſecundo nota, ibi, conclude quod vbi tettu,
eõcff. De probatio.
Qr‿ dactus ſubiicitur ſenſui anditus, quem teſtis pro- prio ſuo auditu percepit tunc valet teſtimonium deauditu, cap. Teſtes S. De his. 3„. 9. Spec. intit. Deteſte S. I. ſubnum„. venſ. item quod non perlubet teſtimonium de viſu velauditn, ſctlicet
ſuo,& num ſeq.& Bald. conſ. 219: num. 3.lib. 2. Albericus de Ma
letis in tractat. teſtium, parte icap. 9. numero 26. vbide hoc ponit exemplum de teſte, qui dicit, Titium promiſiſſe Seio decem,& in- terrogarus de ratione ręſpõdet ſe id ex eo ſcirequa audiuerit T1- tium promitter‿e. Idem exemplum ponit Ioan. de Imo. inc. tam literis, num. ꝗ.x. de T estibus.
DazET teſtimoniumde auditu, vbi res velacturs eit, per- ceptibilis viſu& auditu& teitis tantum eponit de auditu, vt in ſpecie facti conſuluit Socin ſen. conſ. ra. incip. viſis Toſtihus exa- minatis, num. 4.& 5lib. Facit quod Baldus dicit in conſo.inc. in quaſtione que vertitur, num. 6 verſ-deponit etiam iſte testis de
viſu,& c.iunctis praced. lib.5.
TZ25714
di Im conty guod auunj

ſenr 4 ſenſur tudu ea et teitumonun da
* L⸗„ 7. 1 ete(. an
F.. numers u.Ml un promuſſſe ſenun ſ exev ſcyeuua un pomt lamal
A
Lr- olurdu 2u⁴
7
NtAnfu de 4 0 7,9ℳM.
sſ.ſ4. 0H.A
4 Au 71 1RAldM DE, 44„ g; ſdipuuud
——
1„.6ʃ 7„5HLnn
DEITESTIBV. 36) TESTISdeponens, Titium promiſiſe Seio decem, ſi de ratio- ne interrogatus, reſpondeat, ſé ex eo ſcire, quia fnerit præſens&
viderit,putatur, concludentemò cauſamò aſsignaſſe. Quia etſi
4
heo fint talia, qus non ſoleans percipi ſenſu viſus, ſed per ſenſum auditus, tamen communiter tenetur tale tetimonium valere. Nam ſenſaus viſus videtur&ſe generalir ad omnem ſenſum. Foan.de fmol. tradit in c. tamliteris num. 9. xde T ehlibus, ſequi- rur, non tamen authorem referens, Alber de Maletis, intract teſium parte I.c.. num. 27 pag. 451.
Fiteflir inſua depoirione dicat, ſe audiuiße id quod percipit
per viſumputa, quia interrogatus, an Titius ingrous fuerit, ta-
lem domu, veltalem hoſſeſsionem, reſpõdit, quod ſic: interro ga-
tus de cauſa ſcientiæ, dicat, quod audiuerit ipſum ingrédi, an tale teſtimonium probet, ac recipiendumſit, ſunt contrarie opinionæs. Anton. de Butr. in c. tamò literis, de Teitibus, videtur velle quod ſic, quia ſecundum eum ſenſus auditus non excludit viſum. Hanoſententiam ſequitur Albericur de Maletis in tractat. te- fuum,partée 1. c. 9. num. 24. pag. 2TSvi. contrarium voluit AAr- chidiac. in c. hoc Vvidetur, 22. q. o cuius opinionem videtur ample- cti fmola. in d. c. tam literu, numero 9. veiſicul. Quid autem econtra, addens rationen, quia licet reperiatur inſenſu viſus,
quod ſu generalu ad alios ſenſus, non tamenſic réperitur in ſenſu auditus.
TESTT15 qui in actu, qui viſui conuenit, de audituatteita- tur, probat, dummodo ſenſus auditus nonſit omnino impropor- tionabilis tali actui, vt dicit Anton. de, Butr. in cap. 2. col. 2. de conſuetud quod dictum refert Socin. S enior. in conſ.5. inc. vlis
—y————nn
———
7⁰
Jta Senſus viſus
generalis ad omnem ſen ſum. adde ia frà aum. 12.
IT
412
14

—i—-————————qqqſſſſſmmGmʒʒʒʒʒaaʒaaaʒaaʒaa——— ͦ⁴ñ——— —————————
——
14
3046 TRACTATVS Teſtibus, num..lib.. veluti,ſiteſtes dicant, quod audierint virn
Sy mulierem commiſcentes, licet eos nõ viderint, vt quia erat in-
teriectus paries velcortina, tales enim teſtes probant concurren-
ribus aliis adminiculis, Alex. conſ. 24. col num. 1o. verſ⸗nec inſu- per lub. a. ⁴MNinling. in c. praterea 27 um. 10.. de Teſtibus.
TES TIAM ON TIVAt anditus proprii validum ac frmum gFſ, probatur etia in multis ſacræ ſcriptura locis, vt Matth. II. Ite&
renunciate Foanni ea, quæ auditis& videtis, vbi teſtimonium
auditus& viſus propru parificantur. collig ex aliu locis ſacr
Kriptura alia tellimonia ſimilia.
71
16
Vox poteſt mutari& a la ipſus lo co ſuhiici.
No X fufkcit quodteites audiuerint& intellexerint vo- ces illorum quorum actum deponunt, ſed requirituretian, quod viderint actum oculis corporeis, de quo deponut, hanc conclulio- nem tradit Crotus, in tractat. teſtii,parte 7 jub num. 3 2 5. verſ. decimoquinto quæritur. Sedcum hoc perpetuum nonſit, ideo po- nit ipſé ibidem innumeris ſequentibur alias quaſdam conclulio- nespro declaratione prædicte cõcluſionis. Haæc ſupra quoq; ponutur in loco, Teſtis actum probans vel deponens, locus generalis, Verſ.!/
POA I0, quæ fit per teſtimoniumauditus proprii ſuf-
ciens eſt, exceptis iis caſibus, in quibur ſõlus auditus non ſufncit, ſêd etiam requiritur viſus, vr tradit Baldus de Perufio in tract. restium, parte tertia nu.. verſſſed ego dico pro gloſſatoribus, pag.
7 mihi 7 9. vbi ręſpondet obiectioni‚ſi diceretur, vocem pqße mutari
22 aliam aplius loco ſubici.
T2715

eikende ke 1
eauns en PDRITESTIBVS 305 7„ d...
(um ennd T25§5715 deponens de auditu in re, quæ lantunm eſt Percepti- 15 2a ca, Vilis viſunihil probat. artmannus Hartmanni lib. 2 practica- 117.aun rum forenſctit.de Teſtibus Deciſ. 3. circa princ. pag. 2io. vbi alle-
gat Baldum conſ. 1o. lib. y. vbi tamen hoc ego clare non inuenio. 19 Ratio autem prædicte concluſionis eſt, quia per vnum ſenſum nõ ium nn poteit probari alius ſenſus. Soci. conſ. 94. num. parte z. ene Noyru valcme.
prure locu, ue NMEcESSE eftin tefte deponente de auditu proprio ſimpli- 20 atu& vudetu, an citer& non etiam de viſu, quod cognouerit perſonas in voce, ſe- cundum omnes ſcribentes, vt tradit Ripa reſpõſo 24 Juper ſ. Vet.
incip. placet. num. 2. fol. 5. col..
—„ KT. Co 8
r 11
.
d
DEratione teſtis dicentis, ſe audiuiſſe talemitaloquentem, n aaduennt quia habet voces eius notas. Aymon(rauet. conſ. 2. num. 2. aunt, ſed mehamnt de νο deronub, ln ſhã rarte-/um 5 77 perpetuum m b aridut alias qulin TEsTIS dicens, S empronium conf ſum eſſe aliquid,&;ꝙ in- bnu. Sput terrogatus de cauſa ſcie ntic, réſpondens, ſe audiuiſe talem conféſe mauge fionem ex Sempronio, talis ratioproſujicientihabetur,& depo-
pe nen..- 1 8 ſrrio ilta valet, quia teſtis depoſuit per eum ſenſum per quemma-, gus percepit id, ſuper quo depoſuit, vtin ſpecie facti conſuluit Bal. mn conſ. 1o. incip. in quæitione qua vertitur. num. 6. lib ꝗ. 261! 7 mum un 1 ſob aun ausAM ,,„— 7 Jalu“ f.. 3.„ 40— DarDA depcitio teſtium ſi vnus teſtis deponit de viſu, 24
* 71 49765 A
4..„.. f alrer de audituin co, quod eſt perceptibile auditu. Anton. de Ro-
„, us au 2⁹
———ÿ———

306 T. KRACTATVS
ſellir in tractat. De ſucceſſabinteſta. nu. T. pa g mihi 6b 2. Quod tuintellige verum ſee in duobus Teiftibus, quorum quilibet au- diret eæ videret, ad excludendum ſurdum, vi declarat Imola in c. cum cauſamnum. Iæ ⁄de Teſtihus. 3
27 TzsTuiIS dicens ſe audiuiſſe, quod vinum erat dulce, nõ pro- Ratio ſeu 3—
aulsetis bat, quia cauſa ſcientieteitæ, debet eße perſenſum appropriatum
eeranen illi cauſe‚ſuper qua deponit. 4 nton. de Roſellis in tract. ſucceſſ ab
hen. intesta. num pag. 662. ſæ ſuper qua— deponit. 26 DE. Teitibus, qui de proprio auditu atteſtanturae gula cer- ta eſt, eos tum demum verè probare, quando audiuerunt& vi- deruntaliquem loquentem vel actum aliquem facientem, vt tra- dit Menoch. dicens hoc eſſe clarum, De arbitrar. iudic. lib. 2. ct. J. caſu π,⁷ z. 27 F rteftis deponat, Seium vulneraſt vel occidiſe Cempro-
nium exiſtenteminproximo cubili, aſſjrmansſe audiunſſe eorum
voces, quas notas habeat, e ſenſaſe ictur illatos, tale teſtimonium probat. Ita Alex. conſ. 24. incip. animadueiſis his num. 10 libro 2. quem ſecutus eſt inſecie Socin. Cenior in conſ. e. incip. viſis Je- ſtibus examinatis, num. 5 lib. 3. Refert pro exemplo auditus pro- prüi probationem validaminducentis, Nenoch. De arbitr: iud. caſu æᷓ/7. num.76.
421 fanac
lat.En
umce 5 rat erl tehk; 1

TATp b— 8——
b. Keit TA4Ma DETEISTIBVS. 307 47* 4 2— 15.... 2 Atun Jx magno rumore Gtumultu rixantium diicile efeintel-„2. 5.—,.. 1. Voces cla⸗ 4 Wa ligere voces clamantium, maxima de loco ſeparato. Aymo(Ta- mamium i 2 a..„75 4 magno ru⸗ B. hetta conſ. 2. fub num. a. veyſ. quarto arguitur, Gcc. nese Lr — 1 ultu intel⸗ ligere di- eile eſt.
. TESTIS Volens probare clamoroſas voce⸗ alicuius ſi dicat, 2 snod r 2.„„„. Voces a
mnat meen uodacclamare non potuerit, quin ipſé teſius audliuerit, quia he.= probenuu „ 6 5..*. d.. 8. 2 ſt 5. Det epe perſeuan beat voces eius notas, hæc ratio non eit bona, vt tradit Crauetta?*ui
Ton. de 8g un conſ. 2. num. 3. in prin.
* S
I Es77s Aiwear he audiuiſſe, Stamen erat in tali loco, ex na iumn quoa communiter accidentibus audiri non bot erat, parum pro- hare, quanti aun bat. Franciſ. ercul lib. quis ten,prob. negatiuam. n./9 Q fol. 4. ctum Alquen/uum
30
rum, De ariunxa TES TIS notam habens vocem contrahentis, vel aliumoa- ei ctum celebrantis, poteſt deponere de illo actu, ac ſi vidibet eum, Ppræaterquam in teſtamento, in quo requiritur, quod teſtis viderit 5= bac teſtatorem, Alex. conſ. 2 2. col.z. nu. 10. vol,ꝛ- A LI 3— 1 7 ANeTA„ 4 4 111 frm maſka 1„Adh 7 A 4 — cfus H.99 4due3S. 41 uih 9 o ℳ io 207, —26 2n.„„ Aer, Rœfrrt yrius„ Ax probent tetes, qui audiuerunt quidem ſed non viderit,„
du, NE Stputa, quia inter loquentem vel facientem& audientem in- termedia erat cortina, vel paries, in hoc dubio Menoch, de arbit. iudic. caſu 47. nu. 16. cum ſeqq. artifciosè diftinguit duos qaſus.
‿2
—————
———

34
ruor exempla explicat hunc primum caſum. b
zos TRACTA T VIS Drimus eſt, quãdo ſumut in actibur gefli⁵ inter viuos, quo caſuteſtes probant, ſim odo noram habeant vocem loquentis per multas authoritates, quaas ipſé ibi ad hoc allegut, eo ſimnlper qua Secundus caſiu eſt, quando agiturd probanda vltima di- ſpqſitione, quo caſu teſtes de ſuo auditu deponente⸗ nihil probant,
cum atteitantur, ſe audiuiſſe per interm edium parietem redden- tes mtionem, uia notam habeant votem diſponenti peribial-
legata, vbi quoq; habetur, quid ſu in teſtamẽtus, etiã tempore peſtis
confectis, item quid in codicillu, donationibus cauſa mortis, Cſi-
milibus. Qua omnia ihidicta videripoſſunt, ſunt enim notanda, ex ego nolui ea huc tranſcribere.
dautem hoc loco obiter admoneo, Cepollam cautela 230:1n. 2. verſ⸗ego autem in hac materia,& c.& num. 3. vſque adſimem. in hac materia predicte quæſtionis diſtinguere plures caſus, vi- delicet inteftamentis, inmatrimonius, in contractibus vel quaſi aut in malgiciis.
TESTESde auditu proprio deponentes regulariter fdem faciunt ſi voces contra hẽtium vel delinquentium notas habeãt,
licèt ipſos contrahentes veldelinquentes non Videant ſecundum
glin verbo audierint, in l.:. 9 Fdem Labeo. I. Gilbi Bartol.& DDp De aqua plu arcen.& ęl.in verbo, qua nouerunt in cap. tefter. 3.];. 9. Quas gloſarin hoc communiter approbatas ſe te-
tur Alex. in conſ. 190. incip. Viſis atteftationibus, num. lo. lib. 7. DPaul. de(ait. volensſic intelligi debere gl. in d. F. Idem Labeo, inl knonſpeciali num. 6. Q. de testam.& pradicti conclulionem quoque ſequitur Alex. conſ.2& nu. 10. lib..(polla ca utela ²70. num. a. NBNatta dicens, boccaſu requiri, quod tettes notas habeant voces loquentium in conſ. zl. num. J. lib.. Anton. Trigonaſingu. 9 9. incip audi notabilem. num. 2. Burſatus in conſ. 3 6. num. 2r. lib. z hi ait, Teites de auditu proprio deponentes ita demum pro- bare ſi woces audite illis adeo notæſint, vt decipi non poſsint. Et
pradictam opinionem communem eſse ſcribit Alex in conſ- 99.
mcip in caſu prædicto tria. num.. lib. 3. vbi ad hoc plures alie au- toritates allegantur in additione e Molinai. dicit quoquo ita c05-
muniter teneri(orneus in conſ.e. incip. minime dubium&t,col. — 2. ſu
——
—— ò—
4 lueri rilſſe ſaezſn td Fu deu uſl

ans DE TESTIBVS. 309 e ebndn nes boccommunitertenetur lb. 3, eandem eſie⸗
gſan 6 communem téflatur Alciat. réſponſõo jnum. Io. G num. 27. lib.
2 I ſecundum editionem I enetam,jſed ſecudum editionem Lugdu-
88 a nenſem eſt in onſ. Jincip. viſo proceſsu cauſæ, vbi ait, hoc etiam, 35
„on, 4., G Metus quo ten maa procedere inprobando metum in cauſa matrimoniali ſcilicet quo aobaae 4 3 4..„. nem matri- — dmag d probationem matrimoniimon autem quodadeius reſciſsionsẽ, mouii hro⸗ e.„.„. atur per te⸗ ₰— perallegara, ibi per eummum. 27.&æ ſeq ſimiliter eam communs lercchare me S—*—... tes de audi — Kemcuain eſse aſserit Viuius lib. I.communium opinio. litera T.verbo, Te- proptio,n 6„. 3... V 4 nmmann ſes Aeauditu deponentes, quem wideas, Foan. Crot. in tractat. wseeun 2 1„. 7 1—. 4 1a2 8* 1„.... 4 4. 181 4 14 4 habe- Rifeenm kestium,Parte num. 327⁷. Vhi ait, idem communiter tenere ca- aeude ‿. 7 3 9 3e 7 1 AA nonviderint: nonis tas in locis ibi Per eum allegati. Secus eſt — Ts S Rn 18 d re. memeo, Cefalmaa. W Aa Aln⸗ LA ee 8 iſenem 33. 4. 2.. matrimo- N C◻ zdu N. nii. 9 7 f
2 di tin uen jun vouuus aucautruunn.T ee DosI TO,quodteftis non Siderit ackam feri ſed tanti au- 36
diuerit, quia intermedius erat baries, poteſt deponere, ac ſiactum
vidiſset, quando dicat ſe audiuiſse es co gnouiſse voces. Quoca-
ſu eiſinon deponat de viſu, ſatis tamen eſt, quod deponit de audi-
tw, Et probat aci vidiſset, t rmat Socin. conſ.. inc. vifis Ta-
Hfibus examinatis num. 2. circa Vimnem.ſib. 3Z. De quo copioſe vi-
Aepverta ah deas Menoch. de arlit. iud.&aſu 2‿, Jnum 16. 1741S. 19. 20. 21. G
Teuin zuentun A 22. fol. 341.
uentes nog uun,),
erakan ium o D ahias communiter traditum eſt, valere dicti teſtir; „idnl 56 audientis per cortinam, vel parietem intermediumi ſi habent vo
4en 9„ Mid cem loquentus notamonon procedit, quando loquens&ſſet infirmus,
kam. 7 el tunc enim nec in contractibus id ſufſceret. Quia infirmi facilè al- v 5 8 t
ee terant vocem, nec Poteit certa eius cognitioin teite præſumi. Ita moGeleal
17. teratur. infrà
enn quu aft tenet Ioan. de.. mdo:in l.z. J. Fdem Labeo num. 24. Vorſ. credo ta- codau.is hr⸗ nuß men quod ſiprobaretur,&c. F. Deaqua plu. arcen.&ꝙ Roma in Parauu nn Inon ſpeciali Cdeteſtam. quosrefert Qnotabiliterſéquitur Al-
nachenef Aas,Tionſo e.nu. 2 verf ſecuando principaliter eon letar, df 4 z ſecundum editionem Lugdun alizs ſecundum editionem Vene-
ge ſcis* 6 tam ꝗhréſponſum 2 2 ſub num. J. lib. 9. Refert quoque ſimplici- ter Menoch.dearbitrar. iudic. caſu ‚z-. num. 22. infine
7 1. 1 79
1——

vo TRACTATVS „ Arrr Eni huberenoras voces alicuius, praſumitur ex do- Nerssi mefticitate&o' vicinitate, vt tradit Socin. Sen. in conſ. a. incip.
habere prarsg) Iſp reftib. examinatis ſub num. 4. ibid. vnde ex teflis aſſertio-
ſumitur quis
eresed 71, Oc. lib. 3 2aAN te
sinitate, R.
„ Fnr tæhes audiant vocesipſorum contrahentium, ſibi bene no- tas atque cognitas, de hoc teſtificentur, vt ſid epon erentſe au- diuiſse Titium promiſiſse empronio decem, vel aliud himile di- xiſse, Qutia ſbi bene cognitaſit vox Titii, tale teſtimonium va- lebit. fta in ſpecie dicit Alberic. de Maletus in tractat. teſtiund, parte Ic.ↄ. num. 26. Verſ. S perpradicta pag. 7 1.& ante hunc Toan. de Imo. in c. iam literi ſub num.§. xde testib.
*4
„ QvuaNDo teites deponunt, ſe audiuiſse= alquos carnaliter commiſceri nec tamen addunt, ſe id vidiſse 3 talis depoſimio Aͤici- turfieri per ſenſum auditus, ſuper actu proximo actui, quem pro- bare intendunt. Sed hoccaſuteſtimonium illud de per ſe non va- let, nec probat, nili vel fama, vel alia adminicula accedant„DVt probatur in cap. præterea, de teſtib. Alber. de Maletis in tracta.
teftium,parte I. cap.. ſuh num. 26 verſ. Quandoque æ princi- paliter pag. C t per eadem verba tradidit hec fmo. in c. tam
literis ſub num.: verſ. Aut teſtes deponunt,&c. x. de teſtib.
Orud4 V 15 alids teſtimonin auditus proprii valeat, in pro- bandatamen commixtione carnali nonideo ſuficit, quoniã actus 2a75, S commixtionu non tantum ſenſuauditus ſed etiam viſuu percipi- nis aStus n tur, ideoque alia adminicula hoc caſu doſiderantur, ita Min- erre ſing. incpraterea. 27 mu. u. de teſtib.
etiam viſus percipitur.
4²
Cru
4 my ului hl F” Winter
„L mahbſi tn.In Ali⸗ züda 1 GMh. nonihſe lejen lag 1

8a N 1e DE TIESTIBV S 31c enn ei, Ae cous vi mulieris deponit per auditum 8(oa Teſtis de coitu viri& Ponit per..
pariete exiſtente intermedio, tunc actus ille ommixtionis percipi Poteſt nonſolum viſuiſed etiam auditu, adeo vt concurrentibus aliis adminiculis quorum diiudicatio relinquitur arbitrio iudi- cis plene probetur coitus viri& mulieris. Ita tradit oan. And. inc. preterea, col. l. de Teſtib. refert pro exemplo auditus proprii Menoch'de arbitrar iudic. caſu, 2 jenum. 1.
aD oteRtu: atrchtatur, ſe audiuibe, virum c mulie-
1 rem protuliſſe verba aptaad contrabendum matrimoniun, ſe-
eten quitur cognouiſſé eos ꝗe, ex quo eorum voces notas habebat, talus
tohuicatio ſdem facit, vt voluit Spec. in tit detette I. ſub num.
S. Verſ. quid ergoſi viro,& c. Et deiure ita réſpondit Alex. de Ne-
uo inter confina Alex. onſ.9 9. incip. in caſu prædicto, num. 2. lib.
3. Quem ſecutus eſt Decius in conſ. 6 3. inc. in cauſa matrimo-
nialt, ſubnum. 5. Verſ.& hoc in cauſa matrimomali,&c.&An-
⁊ auduſdhn ton. Trigonaim ng. 9g. num. venſ. hinc notanter dixit, yc.
2id dufe, tun Alciat. reſponſo Jnum. 2). lib. I. Srefert pro exemplo teftimo-
rha prrma nii Validi deauditu proprio Menoch. Dearbitrar. iudic. caſu
wenmmäladde a7 num. 20. Vbi dicit hoc habere loci, quo ad validitatẽ matri-
204 44m mculia monit ſécus quo ad Aiſoölutionem, quia non ſuficeret, toſtes audi-
Ae Aee lal uiße per cortinam velparietem intermediumſecundum Fel. A- hu lex.& Alciat. ibi allegatos.
— b
ven Luaul
4 c Aatradidit luu
TESTESde audita proprio deponentez, mediante tenui pa-
riete vel cortina,&c. non probant, cumòò de matrimonio diſſol-
4 uendo 4 gitur, quia non ſuficeret, teſter audiuiſſe per cortinam vel
aditu 77 4„ Sen mtermediumaſed alia adminicula 2ean nenta, ecu- vonide Aunm mo ſub nu. 4. circa ſmem. Felin. num. inc. præterea X. de
c⁴u⁴ deprobatio. num.; z! Pulchire&& notalbiliter Alc. conſ..incip. viſo 7
———————
77
15
21
1
A 5
W
————;——
7 7 9 5
4 1
„
—

4⁴
45
0
51
312 TRACGCTATV S
proceſu cauſz matrimoniali num. II.&. ſéêcundum editionem, Venetam num- 27 lib. i. Menoch. De arbitrar indic. caſu 279. num. 21. Anton. Trigona ſing. 94 incip audi notabilem, circa finẽ, verſllimita tamen, To. Foan. Crotus in tractat. teſuum parte. num. 349 pag. 6 7.
TrSTIS vnur deponens de auditu proprio quando habet
alium contetẽ de viſu, bene probat, vt in ſpecie tradit Socin. Iun.
in conſ. 35.incip. viſõ pro ceſßu agitato, num 2. E5 3. lib. 3z. Quem- in alioſimili caſurefert Hippolyt. Raminaldus in conſ.182. num.
19. lib. z.
T28 TISdoponens perpropriamſcientiam de eo, quodper- ceperat ex auditu,ſi aliüde conſlat de veritate, excuſatur 4 pœna faluquia depoſuit rtemerarisè, non dolose, ita pulchrè tradit An- char. in conſ.ꝛ 2 incip. viſainquiſitione formata, num. J. Quen cumaliis refert NNatia conſ. 13 z. num.5rlib...
TErTI MONITV M de auditu proprio, interueniente parie- te medio etiam in contraclibus, non probatſine aliis adminiculu, etiam ad effectum ciuilem, ita ſentit Innoc. in cpræterea, verſad ſecundam quaslionem,&æ c. T. de Teftibus quem refert Ioan. de L⸗ molain l.2. S. dem Labeo ait, ſub nu. 2 ². verlic. Item pro hac par-
te facit,& c ſf. De aqua plu. arcen. refert alios idem tenentes,(or.
in conſ. 1é. num 6.& F. lib. 2.& in conſ. ib num. 2. lib. 3.(e- polla cautela 230. num. ⁊. verſeſed contrarium facit. Imola tamẽ loco prædicto examinat hoc dictum,&; ſaluat opinionem contra- riam, quam dicit, propter authoritatem gloſ.& DD forté ſerua
riinpractica. Addens tameni ſe credere, quodſi. probaretur, con- 4 trahen-
yah hoc de⸗
Co!
hit⸗ ii Im lumm etium ta 9- mul nunu deſt,
2— —
ſa 4. unſe uian, nam gulte Ahn

ie audun vnnna dar, erm ſeren ato,umag,
t. Rmunaliu un
nam ſcientiam k at de veritate, auu
dolose its pulini
Eione formauuim vum. 2ℳ.
DETISTIBV. 36) trabentem aliquem fuiſſe infrmum tempore illo, quo contraxit, hoc caſuforte nonſuficiens&ſgetale teſtimonium auditus propri, de quo vltimo ego dixi ſupra hoc eodem loco, verſ. quod alias communiter traditum eiſt,& c. num. 37.& ſeq.
¹ 1
VALET teſtimonium, de auditu proprio in re perceptibili 5⸗ per ſenſum auditus, vt ſunt verba, licet fuerit paries vel cortina
in medio inter teſtes& contrahentes, ita eſt gloſſingularis in l..
S. ſdem Labeo ait t.in verbo audierint, quam non dicit oſge alibi
Foan. de fmo. ibinnum. 23. verſ.nota bené glolam ſingularem. ff. Deaqua plu. arcen. quod tamen non habet locum in teſtamento,
vbi teſtes debent eſſe praſentes& videre teſtatorem, vt ibid. tra-
dit Imo. in contractibus autem non ditiatur tale teſtimonium, dummodo testes notas habennt contrabentiun voces, adeo vt— etiam cæcus poſsit teſtificari de auditu ſi voces contrahentii no- Saahe. tas habeat, idque communiter teneri teſtatur idemò Imola loco ride audia. predicto, licet ipſe ibi moucat quædam pro parte contraria. De v-
troque caſu valde eleganter ſcrigit Menoch. De arbitrar. iud.
caſu a,/.a num. 16. 2ſque adiinem, vbhi videas.
QeAD oagitur de probanda vltima diſpoſitione, tuc te- ſtes de ſuo proprio auditu deponentes nibilprobant, cum atteſta- tur, ſe audiuiſſe per intermediun parietem, reddentes rationem, quia notam habeant vocem diſponentis. Hanc generalem doctri- nam tradit Menoch. Dearbitrar. iudic. caſu 2ů,7 J. num2z. Qu⸗ quidem generalis traditio locum habetin ſequentibus vltimus axpoſitionibus ſpecialibus videlicet.
5*
KRKR
———

314 TIRACTA I V S
Fy tefamentis, in quibus res non habet dubium, nam incis requiritur, quod teſtes videantteitatoremòidque eſt de ſolenni- tate teſlamentaria, vt eſi textus inl ſinon ſpecialiubi,&teites, non in conſpectu teſtatoris teſtim oniorum officio functi ſunt, i. bi omnes frrmant.(de teſiam. Matthqœila ſmg. i2 2. numer.) fol. 273.(rotus in tractat. toſtium, parte ⁊ num. 3 ½26 pag. 6 6. Ra-
au tio eft, quia alias poſent fieri multe fraudes, ex quo vocei a qui-
Voces à qui
buclanie Huſcam facilime aſsimilantur, ſecundum n. 6 OD. in d.! ſt
cilè poſſunt 5 imitarigcc„0„ ſPeciali,& hanc conclulionem communiter receptamn&ſſete-
Eiibna ſatur Corn. in conlil.& incip principale dubin, num. 6. lib.? can- dem communem dicunt alu. quos allegat Iulius(larus in. Je- ftamentum, quaſt. s.& Soareinſuo Thefauro receptarun ſent. T.num. 16. Menoch. Dearbitrar iudic. caſu T/num. 23. qui
ad hocallegat idem tenentem Barbat. in conſ. 40. col. 3. lib. 3.& vnrmi I. aſo. in conſ. g7. in præſentiteſtamento,nu. ã. lib. 2Z. ampliatur pra uean Jiera concluſio de testamentu,, primo, vt maximaè procedat in te- 18 ſtatore infirmo, cuius vox propter ægritudinem plerumque alte- ratur, vt tradit Alciat in reſponſõ3. incip. dubitatur nunquid teſlamentum,& c. circa princ. ſecundum editionem Lugdunen- ſêem, alias ſecundum impreſsionem Venetam, eſt in reſponſò ga. num. 2.lib. 9. W Secundo ampliatur vt procedat etiam tempore peſtis, vt in
ſecie facti conſuluit Alciat ind. reſponſo z. nu. 3.cum ſequenti bus, iuxta impreſsionem Venetã. Refert& ſequitur Nenoch
de arbitrar. iudic. caſu Æ //ſuum 23. 6o Lr autem t in codicillis, in donationibus cauſa mortu,
&' mulibus diſpoliti onibus? Et inueniuntur contrariæ opinionei. ſunt enim multi, qui putauerunt, teſtes de auclitu proprio per pa⸗
rietem intermedium ſatis probare, atque in ea opinione fuit Ma-
thelila in ſuo notab. 12 a.incip. nota quod licet regulariter, ſequun- tur Alex. num. 7.&ẽ Taſon num. S. inlinon ſpeciali, C. de tefta-
mentii idem Iaſon in conſ. S. incip. viſõ teſtamento condito, nu.
J. lib. 3. Focin. Senior conſ. 30. incip. viſa contingentia facthnum 9. lib. I.(rotus in tractat. teitium, parte 7.num. 3 206. Verſjfalliti-
Ia con-
AAN
iihm unlu voch9

4 TrrI IN conſ. Lan
71 1
* Nente M.7. 3. 4r. Io, maxepr ragritudinemwzmn 8
1 . 14 M 7. 4ANnn 8. a „ Veuetam, cunn
„ „
duat enamtem
4 71 2 4ℳ
1 17. 7 4 7*„rnl 175
u
7 1* g1
plurimum adiunuabanz.
men quandoque diuerſimode audiunt: Quidam enim audint,&& zu aliter intelligunt quam alu Faquè conhrmatur ex eo,
DE TEISTIBV“S. 11 ſta concluſo.&c. pag. ₰ G. Contrariam opinionem veriorem êe cribit(orn. in conſ.i&. incip. principale dubium,poft num.;7 cum ſequentib. lib. 2. Decius dicensita communiter ſentire doctores in conſa. 2. inc. incaſu propſito, num. 3.& ponit inter communes obiniones Cribaldus, in ſuus communibur opinio. in Verho codi- cilli, nu. I.& hanc opinionem contrariam, veluti verioren, ap- probat etiam A lciat. in réſponſo S/3. num. ⁊᷑ ſecundum editionem Lugdunenſem, ſed ſecundum impreſrioneml eneta eitin reſpon- fõ ſub num.J. lib.. vbirefert, Corneumin ſupra allegato conſ. 28. recte, ſuo iudicio, conſuluiſſe contra opinionem priorem. Et häc Poſleriorem opinionem velutiprobabiliorem,recipit quoque Me- noch. Dearbitrar indic. caſu I7. num. 2 2. in ſine, aſsignans m- tionemò, quia etſi expreſsim de codicillis loge cautum non reperia- tur, attamen in els militare rationem, quodita fuit in tetamen- tis ſancitum nempe falſuatis timore.
BProcederet autenò hec opinio precipus in infrmo, quia 5; inmusr mutat vocem,&; obid facile lla poteſt ab alteroſm gioſe- cundum Alciat. in preallegato reſponſo y †z. Quem etiam Me- noch. in loco upraà citato, in ſine, refert,*
61
6²
Infirmus
ſingi.
Qyyop teſtimonium etiam deauditu proprionon fufſiciéter 64 brobete ſed tant adminiculum praftet, videtu Ketextus expreſ ſus in c. cum dilectusx. Deſucceſſab inteſta. in illis verbis, quia n- ec men alu teſtes dixerunt, ſéaudiſſe ibſum in Abbatis praſentia,“⸗ quoddictum est, confitentem, non tanquam ſufhicienter probãtes,««. ſéd tanquam vehementer adminiculante⸗ abertionem Abbatie« 6 6
TEr TESetſs prsſentesſint in contractu vel aliquo actu, ra-
, i b quudſape quis eſt praſens contractui, tamen non intelligit, quid dicazur vel agatur, vt eit textus in! coram. 20„. de Verbo.& rer ſign.
99 a gs Jic inſpecietradit Tetr. de dnchora. in conſincep. viſa limita-
— 7 1
..ͤßſ-
ta Commiſrione. num. 2. 2
———
mutat vocs, C& facile po- teſt ab allo

316 TRACITAIVS TX criminalibus nunquam walet teſtimonium, de auditu per cortinamintermediam, veltenuem parietem, vt videturte- nere mo. qui ita intelligit textum cum gl.in c. praterea.. de Te-
ſtibus, in 1.2. S. ſdem Labeo I. col. 2. verſ.item pro hacparte opti⸗
mo facit, iii, féd poſſes dicere,&rc. ff. de aqua plu. arcen.& ſic refert
Imolam cum aliis Gabriel Sara yna in additionſua ad ſing.
Mauthella. 2 2π ⁊mium. iz pag. 273. Tradit late cum multis alle- gationibus Roland.à Valle in conſ. 3. num. ⁊Æ2ꝛuib.; dicens, Te-
Ies in criminalibur deponentes, ſe audiuiſf à tali, quia vocem e-
iuenotam habeant, nonprobare, iqque etiã tenet Hippol de. Mar
ſilin Rubrica.(Deprobationib. num. 331.
Toſtir de auditu proprio deponens& dicens ſé cognouiſſe de- linquentem ex voce, facit in criminalibus indicium ad torturam, ita ſaſön ſcribit, dicens hoc bene notandum' nihiltamen allegas: Sed Roland. a Valle in conſ3, ſub nu. ³32. lib. 3. reprobat hocdi- ctum Jaſonis, licet faſon aſſeclam habeat Plotum, ibi relatui,ex hoc fundamento, quod vterque nthil proſe alleget, ſedlicco pede pertranſeant, nec fuerint memores, quæ de hoc ſcripſerint jmola & Felin. inc praterea. num. e.. de Teitibus.
F.teites dicant ſe audiuiſse duos inuicem contrabentes ſii- pulationem, vel debitorem confitentem debitum ergaſuum credi- toremo, etiamſicortina fuerit intermedia, velparies, quia notas babebant vocer illorum, talis depoſitio probat, vt tradunt Jmol. & Felin. in c. praterea, num. ⁷. de Teſtibus, Ripa in l. num. Jo.
De verbo. obliga. ſunt tamen aliqui, vt Ang. A bbas, Galii pu-
tantes, tales teftes non plene probare ſine aliis adminiculis, quo- rum opinionemſequitur etiam Menoch. De arbitr. caſu π⁷9P7. num. 22.
FET

wens& dunaem nalilur indund norandum, nuu . 44.10,m „ Babeat Pbuns
DEY T ESTTIBVS. zr)
Ex/upra dicta doctrina Deteſtimonio auditus proprii, et- 6s iam in eo caſu, vbi teſies non viderunt loquentemò, deſumpta eit cautelaiita, quamò poſtalios tradidit eæpolla, cautel. 230. Quan- do videlicet quis vult inducere aliquemad confitendum id, quod coram Teſtibus faterinoluit, vt tunc inducat tetes poſiparietem vel cortinam, qui notam habeaut vocem confitentis,& c. vt la- nus babetur apud Cepollam,& apud Hippol. de M aiſil in Ru- brica ¶ Daprobatio. num. 324 Venfremedium eſt,&æc. Quem etiam refert Ioſeph. Maſcard. Dæ probatio. concluſ. 2‿ fz. num. I. vol. amque cautelam dicit eſſe optimam ęs perpetuo menti tenendam Crotus in tractat. teilium, harte ã. num. 3 ½2 4.in fine, pag. õ Sf. addens, eam eſſe huius Fectus, quod eaſope vti poſsint, creditores contra ſuos debitores. Et hunc quoque dicit eſſe ſubtilé modumprobandi Hippol de Marſein Rubrica.( De probatio-
nibus, num. 332. verſiteneas mentiprædicta,&c.
Caurela in-
ducendi ali- uem adco endum.
H 1NC esſt, quod&pecul. ſcribit in tit de Teste. J. Tſub nu.[3.
0 alersalen,t Verſcquid ergol viro, vbi ait ſi vir& mulier erant in certa ca- 7 2uade arſoht Wera clauſßi,& rettes, qui erant extracameram, deponunt ſe au- 1 Talua diuiſſe, verum dixiſſe, déſponſo te in vxorem méeam,& vxorem 4 44 dixiße, ſancontenta, hoc caſu teſtes probare, licet iphinonvide- rint contrabentes. De quo etiam. dictum eft hoc eodẽ loco, verſ. quando testis atteſtatur, num. 2ů4äAI. „u G Aao Inuncen— ren Itlitun], 4 1 p ahm Hfixc H oftienſ.in c.z. extra de conſuetud. refert exemplum e grrola, in contingentia facti, de tabernario, qui furto ſubtraxerat ganeæ gro bbu Io fus quoddam Vas argenteum, quod reſtituere onolebas, neque 3 27- Hul coramò teftibus fateri, tamenin præſentia itius amaſiæ non ne- , gabar. Mulier illa poſuit teſte,& tabellionem poſt parietem, re une 12 Etabernariuminduxit ad confitendum, quod furatus fuerat ſi- 7 noch li vas argenteum,& promittebat illius roſtitutionem, quo audito
.
———
mulier, r0 gauit notarium
Oteſtes ſuper confeſsione tabernarii in quo exemplo Hoſtienſis
voluit, talẽ confeſsionemſic pobe pro-
RA 3
———JJ—

318 AnTRACTATV S hari per teſtes, etiamſinon viderint tabernarium ſic conittentem. Quodreſert Trigona ling. 94. num.z. dicens eſse valde notabile verbum.
73 HIXNC quoque eit, quod Paulus de(aftro ſcribit in! ſinon ſpeciali,num. 6 ſe vidiſſe caſum de facto, quod quidam creditor in- frrmus non habens neque inſtrumentum neque teſies, quibus cre- ditum ſuum probare poſſet, fecit reponi quoſdam te- tes in quadam camera iuxta ſuam,& miſit pro illo debitorò, ui cum nullos videret teſtes, confeſeus fuit debitunò,& ta les te- Hfues adhibitos postea fniße productos ad probationem confeſtionus, C approbatur ibi hocteitimonium,refert& ſequitur Crotus in rractat. teſtiumparte 7. num. 3 2 pag. 686. G Anton. Trigona ſing. 98. numi I. Verſ.contrarium in caſu iſto,&̃& ꝶσ. Dixi quoque de hocſupra inloco, Teſtur actum probans,&c. locus generali.
venſ.hinc etiam eſt, quod Paulus de(astro,&c.
73 HIN’c etiam eit, quod ippol. de Marſin Rubrica, C. De probation ſub num. 332 refert. verba eius hæc ſunt.&go att eſor „Den, quod alias ſuperioribus annis, dum eſſem capitaneus Valis „Lugani, hunc caſum habui infacto. MWam ibi erat quidam bo- „nus vir ſenio confectus: qui toto quaſitempore vita ſuæ docuerat „, pueros Crammaticam, qui habebat vnanò pediſſequamò iu- „uenemo philocaptamo aliquorum iunuenumò, quæ ſubtili ingenio „Gaſlutia furto fubtraxit ipi MMagiitro hero ſuo 2voducatos, „„EGpillos dedit ſuis amatoribus, quo ſate per õ. annos, poſtea veni- „ens dicta pediſsequa ad quandam grauem infirmitatemò, ex qua „credebat ſe morituram, confeſia eit peccata ſua cuidam fratri&. „Franciſci, narrauit eiſe feciſse dictu furtum. Quii frater no- „luit eam abſoluere, niſi promitteret ſibi, quod ſiſſuperuiueret, rofli- tueret dictas pecunias ipſi Magistro, cui eas ſubtraxerat,&tund
ipſa hoc ei promiſit facere indubitanter,& finita confeſsione fe-
„cit ad ſe vocari dictum magiſtrum, eique ſoliinſecreto reuelauit ſfechhe ei dictum furtumò,& promiſit,[ei omnes pecu- nias furto ſubtractas reſtituturam, poſtea vero reducta ad ſani-
tat e,
fenun audle mnita nunj caun unê lunc⸗

. feauuw öIn F.. 4 43 Dag. K.F An .„n. cAſn 170,.Mc. ₰— ſ Pron. Oc. al
ripg er de(&ν ⁶
pal de eNurſmlu
6„„ſ A AN P4 ſar. 1 mrir. Aumeemcunld
. 4†/
3, Naun Wad,
aL. o.
JIMrutre Herl, 1
h, wnlm UA
4. 1 4 An
tnn rauemI
1
7“ 4
1
rret ugl
¹
atauter, 29 u pPatris non admodumſincerafide
1K)’,,. 2*„6 4 76
———
us1 7MD
epb. Maſcardus inſuo trackatu, nu. 7. Vol. z. verba eius hac ſant:
rcuta 1ud gide presbyter Bartholomeus Rubinas Placentinus. Hic: 2 um nullus Tefmbur, necſcriptura Tſus, ſuo
aalſt7 gentem pecuniæ ſummam er Wh ceret,& quicquid lucri ex illa nego Hrouσ⁵⁴ idomne inter ſépartirentur. Drapoh
tatem nonſolum non volebat dictas pecunias reſtituere, ſed nec⸗ etiam dicto magiſiro volebat inpræſentia alicuius conſiteri,ſe illas“ habuiſieſed quando erat ſola cum dicto eMagiſtro, omnia corã. eo deplano confitebatur. Vndeille miſer Ma gifter ianò decre- e. Pitæ ætatis veniebat ad me&ꝙ exponebat mibi hunc caſun, petens auxilium& conſilium cui go motus quadam pietate ſui, dixi, quod deberet accipere tres vel quatuor Viros bonæ famæ, 69' c⸗ eos ducerein quodamſuo camino, vbinon erat leckica, nec lectus,«. necaliquid aliud, poft quod poſsetibi abſcondi, neilla pediſſequa poſgit ſuſpicari,aliquem oseabſconditun,&o ſic libere conhitere-«« tur,& quod ſupra ſolarium dicti camini, vbi vadit E aſcendit⸗ ignis& famus, faceret to: foramina, quodilli homine⸗ poſsent i-«« bi ponere caput Vſque adſbatulas, eosandire loquentes in di- cc cta Sala, vbi erau,& quod hoo modo probaretur confeſgio«« ſua. Quima oister ita fecit,&æ& blanduis verbuinuitauit illam pe- cc
6
Aiſſe quam ad prandium ſécum,& fumpto prandio incepit loqui es
de dictis pecunii,& illa confeſſa fuit tunc. Teſtes illi dixerunt, be* ne, nunc anudiuimus confeſstonem tuam,adéo, quod lla perterrita e audiens illas voces,& non videns aliquas perſonas, valde con- e triſtata eit,& rogauit illum magiſirum ne illam accufaréet nee e manifeſtaret, promittens, ſéintra paucos dies facturan ipſum« cauti& ſecurũ de pecunius ſuis. St ita fecit. Stittud fuit adeo ve- ⸗ rumlicut E uangelium. Hactenus verba Hippolyti admonentir, buncmodum mentitenendum eſe-
AzLzirn modum probandi creditumad longum indicat ſo-
Daprobationibus concl 7. e⸗ Fuit prepꝗſitus quidam D. Bri- ce
74
gitur: quem vocant compatriin-c⸗ ogauerat, vt ex illa mercaturam fa-
callone percepturus ſet,«« litur igitur Rubinur de com- c⸗ dubitãs, cum intellexiſe per-*
4

320 T RACTIAIV S , peram collocatos&ſſe nummos pecuniamqueè periclitari, foreque , vt nüquam eam poſſet reciperè: tum Vero huc eꝙ' illuc animum „in varias parte⸗ diſtrahens, cogitare cæpit quõ hieri pobet, vt com- „ pater coram Toſtibus incaute qu od acceperat, vltro fateretur. Is
»o præpqſiti calliditatem cum mente praſenſiſſeet nunquam adaucipo
„„tuit, vt coram Teflibus receptum creditum conſiteretur. Rubi- „, nus cunò hac ſpe cecidißet, vt illa ratione nummos acceptos cõpa- „terproferret, curarum æſtuſluctuans, ad aliam excogitatam va- friciem animum intendit. fn grauem itaque morbum, ex quo cõ- „ ualeſcere nonſperaret ſé incidibe callideſmulauit. Verum vt in- „ediam fingere rectius poſſet,panem& vinum cæteraque Victui „opportuna in cubiculum abdidit, quibus nullo praſente famem ex. „, plere poſset. Audbhibet medicos, inuiſunt, ſalutares potiones ei cõ- „, ituunt. †s arréptus potionibus clam omnes eſfudit. W ediici mul- „ tus elapli diebur, cum indies magis morbum ingraucſcere ſimu- „laret Rubinus, potionem nihillibi profuiſse inſbexiſsent, nec eum „, quicquam cibi, potus ve ſumpljſse, cum mtellexiſsent, hominu æ- „tate iam matura,(annum enim ſeptua goimum,& eo amplius „ attigit)inſpecta ſalute eius deſperata, ab ipfis deſeritur Rubinus.
», Inuuitur a propinquis,& amn cis, Viri vicem dolent, miſerantur
eius mala foriunam, gemunt, lugent,&lament antur: Rubinus „ compatrem non compartre perſpiciens, eum Viclendi,& coraà col- „loquendi, priuſquam ab hac vita diſcederet, mira ſe cupiditat „teneri ſignificauit. Acceiſütur, inuiitægrotantem compater. Ru- „ binus ægre vocem trahens ſuſpirans, omnés mortem acerbiſtimè „ ferre inquit, ijſè vero cæteris acerbius tuliſset ni tam hidu& ma- „ime familiaritate, atque adeo neceſsitudine coniunctum, com- „patrem ſemelantequam moreretur, inſpexiſset atque fuſſset cum „, eo colloquutus, orar, obteſtatur, vt poſiquã ab haclucus vſura mi- „ grauerit, precerad deum pro animæ ſuæ ſalute effundat,& bo⸗- na verba precetur. Cum& ipſe compatrem ſuum grata memo- ria proſequi in hac witaſtatuiſset, ſe enim conſtituiſie vt quos nü- 4 mos pro nego ciatione ipi erogauerat, apud eundem compatren „remaneretiſed hac lege, vt filiabus ſuis eos æquis portionibus par- tiretur, vt honeſte in matrimonium collocaripoſsent.§ pondet, „pollicetur compaterſe id libentiſeime facturum,& proinde ma-
„„imas ſemper ei gratias pro tanta inſpe ipſum benignitate hu-
„manitate habiturum, atque adeo relaturum Rubinus animam iam agereſingens, hoc vltime voluntatis ſuæ elogium publicus ta- bulis eſse teſtatum, vix tantum compatriſignifcat ne vna cun
defuncti
—
lube

8 4 3 7T. ſalatgaxh
1 4 4 4- 2MnGTu
K, M
K morbumn ugn . 6 3
r 5 FI 811 M)eun
„eonh „cur Itelena.
„
„,d urenl, — Dens, tum vudend „⁴ederet, nus 44. rerrotantem d
„ 2 MOIIlI
6
n
DETESTIBVv S. 321 defuncti mente filie, compatris dote ſili legata fraudari poſſene.
Latur& exiliens compater accerfit tabellionem,&ꝙ teftesadiq“ peragendum. Multa dictante Rabino ſcribit tabellio, demum, obſecratur compatrem Rubinus, t nummorum ſumman,, quos ad faciendam mercaturamtradiderat Sibiaperiat, vt ratione“ ſubducere pqhit, quod cuique filiarum pro dote ſitlegaturur, quod: cum feciſſet compater,& in publicas tabula⸗ oet relatum, exiliit illicos lecto Rubinus integer, 89 incolumis, compatris perfidiam, deteſtansnuncque confeſsione ſua, comundtum yfngere non poſſe, quin nummorumſummam ihirehtituat ſic hoc Rubini aftuu- dicus decreto merito fuit coactus cmpater, vt traditamſibi pecu-“ niam præpolito Rubino redderet. Hactenus M aſcardus. Sed hoc factum propriè ad noſtrum propoſitum non quadrat. MWon e- nim in eo conſpicitur modus probandi creditum per tesles de au- ditu proprio tantum doponentes, qui tamen vtramque partem non viderunt. Sed traditur in illa facti ſpecic alius ab hoc nostro
caſu diue/ſus modus eſeu cautela pro bandi creditum contra perhi- dum creditorem.
ITESTIS AVVNCVI VS.
AvrrvcVLVS on cenſetur eſſe teſiir idoneus ad proban- dum matrimonium, vt conſulendo tenuit M. Anton. Baueriru
conſ.
00. nuim. 7. lib. I. conſiliorum criminalium. idque in caſu, in quo erat diſpatitas inter volentes contrabere matrimonium.
TESTIS AVXILIATOR criminoſi. ArxrLIATOE xr
poſsit ad teſtihcandum,
1
qualiter ela. De accuſatio: ſub
c. Quem ad hoc refert Nellus
4 S. Ceminia. in tracta. de Teſtibus, parte inum. ¹4 Verſ. ſéd nu-
quid poteſt ſe. J
——

—
S E O 2 A E
SEQVVNTVR NVNC Loci ſub litera

ANXNITVSatestimonio repellitur, ponit prore- gula Donaius à Eina lib e concluſionü, verbo-qe ſius Verſ. Bannitus, fol. 21. facie 2. allegans ad hoc Faſon. in U.I. J. Sublata. Fad Trebell& Crauet- tamin conſ. 220.& 309öin quibur locis ego hocin
ASS
A Xa 49
MW
298— S= ꝙ
„ e
R N 1 BANXITTex cauſa famoſainterimrepellanturd teſmo-
Utera nio, Hippol. de Maußil. in practica crimina. J. Aggredior, num. „᷑ allegans Bald. in l.cum mulier, nu. o S ſolut. mat. dem fPipe polyt. in tractatu Bannitorumò in verbo exules. numero&. pag. mihii J7.
BaANNITVS pro malcfcio, fecundum Juris Ciuilis diſpoßi- rionem alibi tefticari poteit: Quia Bannum non irro gat infa- miam Iurit: nam potius fin gitur contumax quam conuictus. Sr contumacia noninfamau:(um proprieloquendo contumacia nõ
fü malohcium nec conſitatin malea gendo, ſed in omittendo. 7 Hanc dicit ebe communem opinionem Balqusin. ſuper d0, l9. 1. ladeas ue num. a. extra de Testibus, Vbi hoc etiam refert Felin- num. 6.& wiam urs- Felin. in c. postulaſtinum. 5. De foro compet.(ampegius quo- que videtur idem ſentire in tractat teſtium, reg. S3. Refert inter communes opiniones Kirchouius cent..communium opiniona, concluſ. 3. in prima editione. Et in ſécunda impreſsione conclumo- ne a3. fdem ſentit Toan. Maria Monticellus, in repertoriode Tſbas, verbo Bannitus, pag. is. intin. ven. teſius Banitus,&c.
3 S 2
e
——————————

10
324 TRACTATV S
eæ foſephus Maſcardus Deprobatio. concluſ. 16 2. /n,3 2. vol.J.
Sdicuntur j. eod. loco verſ. teſtes Banniti repellitur,&c. n. 9.
BANXNITI poſſunt eſſe teſtes, xalia oficia publica exerce-
re‚puta tabellionatum, alibi, quam in loco, ex quo fuerunt Bani- ti, vt dicit Bald. in l.=. num. I7. Verſ.item poſunt excommunica- ti,&c.(.de hered. inſtit. refert& ſequitur(bnradus Lancillo- tus in tract. De offic pratoris, ſub loco teſtus Bannitus. pag. mihi IA. ſecundum editionem(blonienſem.
TEzsTES Banniti repelunturà teititcando in loco, Banni, licet alibi poſzint eſſe teſtes, vt Bald. traditin l.. ſub nu. 7.((De heredib. inſtir. Qzem refert& ſequitur Conradus Lancillotus in tractat. De offic praætoris, in Verbo teſtis Bannitus, in fine, pag. mihi 4&. ſecundum editionem Colonienſem Toan Maria Mon- ticellus de Teſtibus litera B. verbo Bannitus, pag. T2.in princ.& Bunſat. in conſ. 316 num. 46. lib.3.& dictu eſtſupra eod. loco veyſ. Dannitus promaltſicio num. cum ſeqq.
T=sTES Banniti non virtute accuſa tionis, ſed virtute in- quifitionis, non incurrunt ex tali Banno aliquã notan infami, ideoq; probant, vt frmas(rotus in conſ. ⁊ e. nu. 6. lib. 2. vbi ait, hanc opinionem maxime pro cedere deiure( anonico,&'obſeruã-
di eſe in terrisſubiectis Ecclqſis, quo ad temporalẽ iuriſdictions.
Fi hzatutum aggrauaret contumaciam Banniti habendo eis
pro confeßo, tunc iſte Bannitus repelleretur à teſtimonio, cun e
modo
ſunuj Vircſ uri un horit denuj tauun ueri. ue h ll m. ſ
credn,

1r, DETESTIBVS. 325 älaags— Bala: mnodo ſit infamit infamia iuris municipalis. fta Bald in aſaper eo, lo. r. num. a. X. de Teſtib dicens, hoc caſu infamiam cobaærere oſibus Banniti. Refert Felinus in d. c ſuper eo,num. 6.&ꝙ rurſus in c poſtulaſtin.. De foro compet. vbi dicit, quod taliter Bani- tus vbiq; non poſcit ele teſtis ſequitur Rolandur à Valle in conſ. aka Ru e ln.4 F.& ſe. lib./ Refert inter communes ſuas opiniones Lir- chouius cent. i. concluſ. 23. in i. editione,& in ſécunda, concluſione e, z. zidetur idé tenere(ampeg. intractat. de Testibus, reg. †z. m emirteus ad Bald. in d.c. ſuper eo,& ad Bart inl:ictus JFuſtiu, ſf.
—
quutur Sp 3.„/„. T(maulb Le er qui nott infa.&inl infamenmf. De publindiciis. fentu San ze. 3 7 — V TESTIS Snh, furtis cõmiſsis, ci infamusſit de iureq 2 de facto, in totum repellitur à teſtimonio, vt in ſpecie factii conſu-— luit Iaſon conſ. st incip. circa primum dubiumimum. 4. lib.i. eftiſcaudunkh 35 adit inli. un a(auratul Qurpropter contumaciam Bannitus eſt,& poſtea fnit re-
12.,8 1.„. 13 eſtu Dannuu, hiitutus ſeu cancellatus, intelli eitur reſtitutus adfaman,& pote-
ſem ToanTt ziu ſeteſlis idoneus, ert dictu Dauli de Leazar, quod refert& ſe- uutur pag t niu, Alex in conſ. 1i2. inc. omiſris argumentis, venſ.&o propris encuxss loquitur lib.z. vbipyſé hanc opinionem quoque conhimat ex au- 9 choritate Bartoli, adens, Bartolh hocdictum Pauli intell exiſſe 4 verum eſſeſi Bannitus cancelletur ideo, quia Bannum ei remit- tatur ſecus autemſiideo cancellaretur, quod condemnations ſol- uerit. Quia hoc caſutantum cancellatur, reſpectu quantitatis ſ5 lutæ per all egata ibidè aꝗb Jlexandro in verſ. quod intellexit Bar 1 tolus, c. ſequitur Alexandrum Hippol. de MNariil. in practica 1liqus ul, crim. F. gęredior, num. 96. b
0 M f[4 9. ur 7 n. are(uu⸗ 5 iemvubi, I ESTIS BZA PDTIS M VM DL. ponens vel probans. 2 5TISdeponens aliquem eſſe baptivatumfidem facit, eig 1 creditur etiãſiſolus&vnicus,ſitſechdu glin cplacuit in princ. de 2 55. s 5

ST RACTA TV S
326 b b conſecrat. dift. 4.& hoc deo verum eit, quia aliquem baptiza.
tum eſce,non ſo lot alteri praindicium inferre: Secus autem eſset,
dhor endaetin e jndiciunb alterius, vt clare tradit, prædicta gl circafmem. Quod volunt etiam aliegloſos, videlicet gl. vlti- main c.licet vnineiſis, quam ibi Ba ur ſeuiturmum. 4. Verſcop- po. quo dfletur, ctradit idem Baldus post gl. Vlt. ihi in c. nuper, extrâ de Tefibus, Iaſon pulchrèin l. reſeriptanum..(.de precib. jmp. offer& in conſa 7 incip. placet mu. A. lib. 3. vbi additio De- cij allegat ad hocalia, quam videas plura quoque ad hoc allegat
1 oſeph. Maſcard. Deprobatio. conclas num.&.
T ESTIS BARATAKRIA M
deponens.
Jxx primis pauca quædam de ſignificatione vocabuli Dara- mria, pramittenda erunt.
BaEATARIA committitur ab oſtcialibus, vbicumque aliquid recipiunt a priuato, vt faciannon facienda, vel omit⸗ tant ea, qua ſunt facienda, ita Baratarianò deniit glin verbo acceperit, inl. †f ad leg. Jul. repetund.& clariu: Amedeus in ſuo tractatu Deſyndicatunum. 163 fol mihi§z.col. 3. Idem quo- que tradit Ioſepbus Maſcard. Deprobatio- concluſ. 16 4. num. J. Praterea Amedaus in præallegato loco, num. I16 y. addit, Barald riamdicia Barato Baratas, quia iudex recipiendo aliquid dici- tur Baratare&ᷓ permutar iuſtitiam cum eo quod recipit, h- cut recipiens aliquid prodando benefcium, dicitur vendere= benefcium,& Barataria pro pecunia. Et fgidius Boſ⸗
ſas quoqu in practica criminali, ſub titulo d ofhrialibus corru-

afa ha PE TESTIBVS. 327 en er eud corruptus pecunia, num. ſcribir iudicem pecunia corruptum m- 3 nala0, 0 inſlitiam facientem, vel iustum omittentem, committere crimen 11e, ln quod vulgus Baratariam abpellare ſöleat. Nihilque aliud 4 nn. Sarataria, quam quod noftrili uriſconſſulti Romani, Repet idas aana appellant, de quibus habetur in titulisſf.& C. adl. 1 ul,repetun.
7 Ihaan 4 eœ notabiliter loquitur Bo gius in præallegato loco,ſub num. z. di- 7 cer 2n n 4 cens quando datur pecunia, vtſiat, vel nonfiar„GC'ita fit iniuſto, Taraeuau rtunc nullam eſſe AMcultatem, quinſimus intit ad leg. Jul repe-
44 rundarum, Oin crimine vulgo appellato SBarataria, videas i- pſum. Ubi quoque alia notanda de hoc crimine ſubiicit.
Ca EN Barataria ehtdificilis probarionis per doctrinam Sartin lqui ea mente, antenum.; Verſ. vltimo oppono, ſ De AT A RNlU Ffurtu,& ita in ſgecie tradit£e☛ gidius Boſs. in pract crimina. ſu
9 tit. De oficialibus corruptir becunia, fub num. i³ refert& ſequi- 4 tur Ioſeph. Maſcard Deprobat. concluſ,. num.².
n— en. rOns
IrAANICN A
7
SDarerare u iien per testes probari Poſe, voluit gl.„ in J. Neceſsitatem, in verbo otenditur. In Authenric. ut iudi- 4
ces ie quoquo fuffrag.&c. Quam ad hoc citat Juoque Franciſ. 2 fridtus Marc. Tusſi. 6 π 4. num.1.
4/ „0 CLII . ü 4 7 4 Q„qd 1 41 10
ArAII
rolatocon TESTE Sad probandum crimen SBaratarie inducx nõöde- 8 1 4 bent eleſuſpecki, ſed Monei. Idqueinteligi debet, criminaliter a- Latur. Joſepb. Maſcard. De brobat. concluſ. 1õ. num. J. Vol..
7 14
.— 8——————ͤͦ——— 1666——————

76
II
325 TRACTAIV S
TzsTriScontra officialem ſuper Barataria non poteit eſe
qui libellum, vel petitionem dedit contra oſicialem, quia eſt ſu-
ectus. Amedaus in tractatuſyndicatus, ſub num. 16 g. verſ-vn.
de qui dedit,&c. fol. mihi ꝗ3. Col. æ. refert Ioſeph. Maſcard. De probatio. concluſ. i. num.. 682
GENEXALITE x, quando agitur de delicto perpetrato per iudicem X. offcium, tunc debet probari Teſtibus idoneis, vel per confeſcionem, veldocumentus, velindiciis indubitatis, ſecundum lſciant,(.(De probatio. quia in delictis debent ́ſſe probationes lu- ce meridiana clariores, vt ibi habetur. Si vero agitur de delicto cömijbo per indicem in officio, tunc ſufücit ſemiplena probatio cà iuramento ſecundum gl. in verbo oftenditur, in F. Neceſsitatem. In Authentico vt iudices ſine quoquo ſuffrag&. Et eit doctri-
na Ioan. de Platea, inlaudices, C. de dignitat. lib. 12. Ratio ſecun-
2 dicaſus eſt, quia in occultis delictis qualeeſt Barataria& quan-
3
do veritas aliter haberi non poteſt,admittuntur teſtes minus ido- nei in ſubſidium, per vulgaria, cum facultas probationum coan- guſtari non debeat, l. quoni im, C.de hæret& prædicta quoq, tra- dit Franciſc. Marc quæſt 68].
AX mediator Baratarie poſsitteflifcari cõtra potestatẽ vel iudicẽ, qui dicitur eã recepißse, remiſaiue tradit Daris de Put. in tracta,ſyndic in verbo, corruptio, c. 3, nu.⁰ ſed Amedeæus in eod. tracta. num. 16&. fol mihi 33. col. 3. in princ. dicitſiciuiliter agere- tur, quod tuc Barataria poſiit probariper eum qui fuit mediator: ſwero ageretur criminaliter ad pænam tripli, vel exilii, tuc pro- bationes debeant&ſe luce meridiana clariores, perliin C. Depro- batio. Idem tenet(adaldinus in eodem tractat. quait.§ ⁶ ſub nu. 39. Verſ.adde quod ſioflicialit,&ꝙc. fol. mihi 19. in fine, quibus ad- de E2gid. Boßs ind. tit. Deo fcialibus corruptis pecunia, nu. I]. pag. mihi 2 21.& Toſeph. Maſc. De probat. concluſ. 165.7.z. G 4.
B4RA-
————

8⁸ 11 ana sen DE TESTILBVS. 323 micana ae BAXATARIA poteſtetiamprobari per familiares iudicir, 14 Krfm 10 tam actine quam paſßine ſecundum Bala in l. obſeruare. S. prof-
ciſct, quæitione 18. n. 12. ff. de offic. proconſ.&; lega. ratio eſt, quia
in iſtis delictis occultis admittuntur tester illi de domo aut capi- 15 tulo,perl. conſenſu(:de repud. Bald. in hoc referunt& ſequun- tur, Franc. MMard. quæſtione õ π. /.3. S quaſtione õs y.& 4.
⁰. Et Ioſephus Maſcardus Deprobat. concluſ. 16 6 num. z.
* 1
454 rntur d kelchte
Nobr, Teftua 9
vel indiciumuuna... Lelichir Ahenhe DE geſtis in Barataria admittunturlenones, coꝙ aliiibi cõ- 16 ASen en...„... Leno teſtis uerſantes, vt inſimiliſpecie notat Jalic. in repet. l.ea quidem, ſub
n. 10 2. Verſtad quintam queftioné,&c. C. de accuſat. quem ad hocallegat Paru de Puteo intractat. ſyndicat. in verbo testis c: . num 3. circa principiunmi fol. mihi 431.col. 3. ratio ſi, quia hocca-
cquo ſuffrag gii ſn funus in his quæ non ſolent tractari niſtin præſentia itorum,
Ae diguuta un&ꝙꝙ bi veritas aliter apparere non poteit, vt ibi habetur.
ar qualeelt Daun
tefur. Ji duan unc ſufjcut ſenau
— 901 endituraſ.
24 .dmtttunloe
um facultas muun e baret& pruiu TESTIS BEFELIITEMDORF factum deponens. uteltt t SALVATV Edictum teitis deponentir aliquid factum&ſe!
I kempore guerré,cum paulò ante guerram factum oœæt. fta Bald. eremseue notatl Auortio, in Principio col. 2. verſ. Extra nota, in verſ. neq. ntio,c 32u, 7 enim, E'oſf ſoluto matti. quem ibidem ſéquitur Alex. num. 6. 2un prin 29 9 S7/22. Vvbi hoc dictum confimatur ex alics. Et refert eodem in lo barnper en e- aſonnum 0. fFdque in hoc fundatur, quod udcenſcatur fa- euuming i 1empore guerra, quod factum est tempore ortæ diſcordie, li- a, cet guerra nondum ceperit ebe. NXam& Bald. aliõin loco ſcri- lanat natußs bit id dici poſſe, tempore guerræ facti, quod paulb ante, vel paulo 3 cvde r 3 1 poft factumſit, in c..in principio, n. 4. de pace tenenda,&o'ꝶσ. Alex. gefo vnpijf loco præalleg. allegat ad hocalia. Ethoc idem quod ſupra de teſte uhn, aa 4 42
1
—A—nnnnn

4
330 TRACGCT A T V S
dictumeſt, videtur conſulendotenere Baldus in confd. incip quia tempus non habet,&æc ſub num.i. lib. 3. on videntur inuicem aduerſari teſtes, quorum aliqui an- te bellum, aliqui poſt bellum rem geſtam dicant cum enim hacres tractum habeat, poterunt intelligi ante bellum perfectum,& poft hellum captum. Alciatus dicens hoc frequentius traditum ohe, in leg. anniculus. 332. nu.§. de verbor.&rer. ſignificatione:
IESIISBLEIERROARIV S
ſeu Birroarius, adde infra Teſtis nuncius.
BERROARIIquos aliqui Birruarios Vocant, dicuntur fa- muli poteſtatis, vt dicit Aufrerius in tractatu de Téstibus, in verbo Berroarius, n. 12. in ſine,pag. mihi 2 2. col. 2. tales Birru- arii aliäs appellantur apparitores vel cuiſores, per Bald. in l. ſin. num. a intme,(„de edicto diui Adriani toll. vbi ait, apparitores Ghe viliſcimos,& Viliſsimum ohe curſoris ofücium, quo in loco Bald loquiturde executionibus Cõ miſsionibur in tenutam factis per apparitores, dicens eos viles perſönas, vt etiam refert Aufre- riut in tractateſtium, in verbo Berroarius, num. I in princiyio.
BEEEOAII qui fant cum aliquo officiali non recipiun- tur in teſtesin iudicio, vt Bald iradit inl. etiam, ſub num. 3. ibi Vel B erroarii, qui ſtant cum aliquo Miali, c. C De Tostibus: cę hoc indubitanter verum eit in his, quæ ſunt ſerarata ab eoru Picio, vel extraipſorum ofhicium, vi colligitur, èx his quæin hac
materiaſcribit Ioſéphus Maſcardus De probationibus concluſ.
14 9. num. I. 2. Gꝓ3. Cuius hac traditur ratio, quia tales Berro-
arii, hoc eſt, famuli poteſtatum, quos Baldur etiam apparitores o cunſöres Vocat, ſunt viles perſona, ſecundum B aldum inl fin. n. 47 in fi. C. de edicto D. Adriani toll. bi ait, tales apparitorès Ne vi Ghimos, Viliſimu ohe curſoris ofhicium. Et hoc idem vidé-
tur ſentite
——y

DETTSTIBV S. 31 rurſentire Innoc. in c. In literis, ⁊. De Teſtibus, vbi detalibus perſonis ſcribit, indicem diligenter attendere debere boneitatem talium perſonarum, vt nii honesti ſint, nullatenus eis credatur. Fdem quoq; tenet Aufrerius intractat. teſlin, in verbo Ber- roarius, nu. 12. in brincipio, pag. 252. G multasalias authorita- tes de vilitate talium perſonarum adducit Tiraquellus de re- tract. Lignagier, g. S. gl.ↄ. num. 2. Sed pradictam rationem ad- modum leuem q&ze ſcribit Menoch. de arbitar. indic. lib. 2. cent. 2. caſu 112. n. 3. Aicens, quod etſi viles ſunt iſte perſonæ, eori tamen officium ita à iure approbatum eſse, vt eus credi debeat.
BEXXOANIIrepelluntur à tefimonio, quando ſunt multi viles, ſecundum Bald. in I. etiam, num. refert& ſequitur Alex. inadditione ad Bart. in! 3.in principio, in oltimaà eius Principii additione, verſ. quid de Burruario Ff. De Testibus, L anfrancus inpraxi,&in tractatu teftium, num. 5 ³‿. Verj. quidde Berruario, vbi dicit, Birroarios non ſſe teftes plenihimæſidei,& quod eis mulium decedat defide, propter eori cilitatem. Eiusdem quoque eſt ſententie Bertach. in repertorio, in verbo Berroarius, Verſ. Berroarius pPotest eſſe teſtis,& c. ibi. Sed contra alias perſonas Aufrerius in tract. De Tedlibus, in verbo Berroarius, num. I2. in principio pag. 252. Et(ampeg. in in tracta teſtium, reg. 16. Verſqfallit primo,&yc. poſt Albericum
F.(. De Téstibus. Qus
de Maletis in ſuo tracta. teſtium, Parte i cap. 2,num. 36.& ſeq.
vbi pulchro quoque de hoc articulo ſcribit pag. 3742Φ Fequitur noujbimdè Donatus à Einallib. 2. concluſionum, in verbo teflir. Verſ. Birruarii, ibi fallit bro poteſtate,&c. folio 311. facie z2. Et
Francij. Bumſat. in conſilio alé num. S/. hibro e. idem conſilio 330.
num. 16 S.& oufilio 33, num. 44. vbi dicitſe ita obtinuiſe in ſpe- cie facti, lib. 3. Et ſupra dictam concluſionem nouiſſmeè ſequitur etiam Ioſephus Maſcardus De probationib. concluſ. is g. nu I.
7742
—

10
13
338 TRACTA TV S BEXROARITVS admittitur in teitem pro ſuo œfciali ſeupo- teſtate inſyndicatu. Vt Baldus tradit inl. etiam, num. z. venſ ſed quid econtra. C. De teſtibus ratio eſt, ſecundumi ipſum, quia tunc nonſunt amplius familiares, ideoque inſpectoſlatu, pro quo producuntur, poſsunt teſtificari. Baldum ſequitur Salycetus ibid. Ang inl ſciendum, ſf. de furis dicens, ſe defendiſse quendam off- cialem fuum amicum per teſtimonium Birruariorum, quem ſic refert Albericus de Maletis in tracta. Teſtium, parte:. c. 2. n. 35. 37. E5, 3 S. pag. 37 T.& Lanfrancus de OrianN in tracta. te- ſtium, ſub nu. 6 4. Verſ. quid de Berroario,&ò. Bertach. in re- pertorio, verbo Berroarius. verſ. Berroarius potest eſe teſtis, in principio. Campeg. in tracta. De teſtibus, reg. 16 in princi pio. Idé rradit foſepbus Maſcardus De probatio. conclul. 9. nu. 1. erf. tertio limita. Cataldinus tamen in tractatu deſyndicatu, num. j putat, Berroarios hoc caſu tantum admiiti in fulſiddin, hoc eſt, quando non adſunt alii teſtes. Iddem voluit Amedeus in eod. tractatuſſyndicatus num. 193. de quo etiam ideas Parid. de Puteo eo tractatu in verbo teſtit, c.i n. 2. pag. 231.&&ꝓ Lan- francus in locopræallegato dicit, Testes Berroarios nõ eſse pleniſ- lma fidei, eiſque mulium defide detrahn propter ipfõrum wilitaté. Sed pradicta concluſio limitatur, primo vt nõ procedat quã- do Berroarius eſſet nimis vilis perſona, ita quod propter vilitaẽ alias repelleretur, etiamſi Berroarius non fujßet, ſecundi Bald Alberic. Bertach. in locis ẽ alegatis,&( ampegium d. tracta. verſ. Fallit primo. Fecundolimitatur, vt procedat, quando Berroarius recoſ- ſiſset à domo cialts: ſécusſi G&&et tantu receſuru& adhuc habi- taret cum oficiali tempore iuramenti itlius Berroarii, tuncin. nonadmitteretur inteſtem pro officialiin ſyndicatu, nam adbuc duraret familiaritas, vt voluerunt, Baldus, Albericus, Ber- tachinuts in locis præaallegatis,&(ampegius in d. tracta. regula 16. verſ. fallit ecundoſequnur quoq; Ioſepb. Maſcar. de proba. concluſ. 18 9. n. 21. Et Burſatus, dicens ſe conſulendoita obtinuiſ ſe, in conſ.331. n. 2 ½. lib. z.
BEXOANII poſsunt eſse tefles contra potetaté feu offhci- alem ſuum in ſyndicatu, vt Bala. ſeriptum reliquitinl eti n. 5 venſ.
4
2‿
—

6
7.A. nuyn aunn 7. ldem 7 1 4A te quo enum uu
.1 II. 7. 7A†1 41 le⸗ Bemuanui
1,„„ ihi pror term ,PrO TI N0 7 na, ita quod n non fupſet, ſa ,(unpegun
quando Benu- 7, 77 ſuru 6* 7 pu Bemnun
——
TRACTAT VS 323 venſ.ſed reuoco in dubin, C. de testib. etianqi adbuc fient cum eo tempore teitimonii,cum contra domeiticum poſsint produci, per Bald:ibid. vbiaddit, ſitales Berroarüi dicant aliquid quod pari ſit pro ofhciali,& aliquid quodſit contra ipſum, Gtunc non poſset diuidi hides teitimonit ſequitur Salyc. ibi,&& Bertach. in reper- torio in verbo, Berroarius poteſt eſge teſtis, ibi, its& contra po- tetatem,&c. S ſequitur foſephus Maſcardus de probationi- bur, conclufione 14 9. num. 16.
BERROAEIIT, Hoc eſt, familia poteſtatis, poßunt pro eote- hiicari,ti quæliio non tan git teſiihcantes, ita Bald. inl. obſeruare, S. profciſci,in 14. quæaſtione, num12 ſf. de oſicio proconſ.&lega- ti allegans rationem, quia in factis domciticis non répelliturte- ſlimonium domestict iuxta c. Veniens, in ſine, De Teftib. refert S confrmat Cataldinus in tracta. De ſyndicatu nu. 4.&Pa- ris de Puteo in tracta. Hndicatur in verbo Teſtu, cap. i. num. I. pag. mibi, 23.
SBERROARTVS non boteſt compelli, nec etiam tenetur ad teſiihicandum contra poteſtatem, propter reuerentiam, quam eidebet, ita ſcribunt(atald. ęꝓ́ Amedeur intracta. ſyndicatus, illenum.. in ſine, hic num.] 93. inſime veyſ.nota tamen,&c. di- cens hoc menti tenendum. E Vterq; allegat ad hoc Baldum in l. 2.ſf. de excuſa. tutor. bitamen ego hoc in meo Bal noninuenio.
DorgsraAsinquirenscontra aliquem poteſt Berroarium fau contra ilum producere, ſaltem vt iudicet illum de maleficio, Vt poſßit ilum ponereadtortura, quod tamen mihi videtur val-
de duri. Vide ampeg. in tractatu teit. reg 16. venſ tertio fallit.
DBENOAEIONV A ſeu nucioru teflimonioſcu relationire- gularuter creditur, ſi testihcentur vel referant de his, quaad illo- rum oficium propriè pertinent, vr buta, quando referunt ſé citaße 3cutatum penſonaliterinneniſe: vel aliquando referunt, ſe mi- Me inpoſeſaonem, in quam iudex mittendi eſse pronunciauit. His cabbus dicko ſubteitimonio Berroarii velnuncii fides habe- tur, donecid per contrarias probationes reprobatum fuerit. Se- cundum êl inc. cum parati, in verbo nuncius, infmne,; ibi DD. extra De appelatio. Ceil. Odſerua. Jz. numero 3. verütulo ſed
153
———————-——
14
15
16
17
18
19

20
21
22
23
7343 TKACTAITVS
quidſi nuncius dicat,&c. lib. I. cum multix aliis ad hoc allega- tis à Tiraquello Deretractu Lignagier, g.§. gl. 9. nu. io. vhi au hanc e&&e communem opinionem. Ei tradit quoque Menochius⸗ De arbitrariis iudicum lib. 2. caſu 112. num. I. b
QvrAEN AAd inferantur& colligantur ex eo, quod ſupra dicium eſt, videlicet, credi Berroario ſeu nuncio in his, quæ per- tinent ad eius icium, traduntur per Tiraquellum, Deretractu Lignagier, J. S. gl. 9. à 22. vſque ad numerum 30. Et per Foſeph. Maſcardum De probationibus, concluſione id g. à numero 7. vſque ad numerum 16. quorum dicta nolui huc transſcribere,
ſed lector ipſe, ſi velit, poteit ibi videre.
BEEXOAEII ſeu nuncii teſtimonium nullam facit fidem in iudicio, nonſõolum in ſeparatis ab eius ocio, ſed etiam in his, quæ ſunt oſſicio eius coniuncta,&e quæ antecedunt, vt in commiſ-
fhioné iudicis, ſeumandato citandi aliquem; ſn hus enim ei non creditur,niſialiter conſtet. Siigitur Berroarliſeununcii dicerut,
iudicem eis commiſce, S;'c. non facerent plenam hidem. Ratio eſ
quia officium eorum non eit electum ad hoc, vt dicant, iudicem commlſſe Ita expreſſe voluit Toan. And.in addit ad pec. in tit. Decitatione, S. ſequitur, verſ. ſed nunquid credetur, n. 6. inad- dit. incip. quoniã hunc articulum breuiter,&c. in fine. Hoc idẽ videtur velle Bart. in l... J.cura carnir, n. 2. f. de officio prafecti vrb. S Felin. dicens, id communiter teneri in c. quoniam contra n. i3. inſinex de proba. idem Felin. clariur in c.. n. 13. verſ. Quar- ta concluſ. de iudiciu, vbi ait, omnes tenere, o cõmiſſio citatio- nis non preæſumatur,&ꝙ addit rationem ſupra poſitam. Et hoc ide tenet Iajfred. deciſ. 224s. incip. nuncio referenti ibi, necde commiſ⸗
ſio ne indicis&c.
Sed licetſicſe habeat commnnis opinio, tamen de conſuetu- dine videtur aliud obſeruari, vt ſcribit Marantade ordine iudi- ciorum parte é. de citatione, num. †. vbi ait de conſuetudine to- lerari, in quam pluribus locis, vt quando ſunt nuncii puhlici Egenerales

monium ruln euus oftn ſat 0U ae antecedun,“ uiquem, y lu⸗ — 4/ Berroaruſeum ent plenamfm „ A Hoc, vtdun
Audin adittul
DFE TESALIBV S 35 co generales, credatur eorum relationibus quod citauerunt do commibione iudicis, licet aliter comumiſsio ex actis non appareat, &c. videas Marantam loco prealleg n infine. Hac opinio poſſet procedere in loco, vbi talus eſſet conſuetudo, poſſe autem talé conſuetudinem éſſe, teftatur grauatius ad Voßiriu lib. 2.c. 3 ſub nu. 23. Et tali conſuetudiniſtandum eſe post alios tradit e. mmſ. obſeruatione 20. n. 2. Co‿ J. cent. d. alias Vbitalis conſuetudo non ſet, locum habebit prædicta opinio communir, quam etiamnouiſ
Jime refert& ſequitur Cail. obſer. 2. /.3. verſjſed quidſinunci-
us dicat,&c. cum duobus n. ſe*. lib. I. vbi pulchre bancmateri- am tractat, dicens, quo ad executioné citationis nuncio referẽti credendum eſse quod videlicet is executionem ritò ac legitimè fe- ciſße praſumatur, nonautem quo ad probandam commiſſonem & mandatumiudicis, quia nunctoiantumcreditur de ſio aclu, non dealieno ad ſuum officium non pertinente, cyc. per allegata ibi per eum, qusomnino videas. Adde 7 iraquell. copiosè de hac retractantem, de retractu Ligna gier,§. J. gl. 9. n. 20. G n. 21. Vbi limitatur predicta opinio communis, vt non procedat, ſide mini-
8
m0 aliquo praiudicio agatur.
Qr opdicitur, teitimonium erroariiſeu nuncii fidem nõ Facere, ſecundum aliquos, procedit etiam in iis, qua pendent& féqucantur ex illius officio. Deluti ſidicat vel referat ſe Titium
nus, n. 2. e he citaſse, qui reſpondit, ſe nolle compareéere, non enim credendum est nenen me. jum ei in hoc, cum id non ſPectetad ſuum officium, vt volunt multi, nur me.Lu- quos ad boc allegat I iraquellus de retractu Li pnagier,§. gl. 9. „teuere, in 2e16.& Foſépbus Maſcar. Do probationibus concluſ. 149. n. 5. n ſums Mhan⸗ Sed hoc eft controuerſum, multi enim contrarium ſentiunt 4 nd! quos in preallegato loco refert Tiraquellus num. I7. 1.& 9. 1 c 1I Ohi ſuam aberit ſententiam, dicens, quod licet hoc caſu non cre- t datur nuncio, non tam eiu quod retulitſiue réſpondit, requira- opumn 4 M⁴ tur exacta probatio, refert quo; alios, qui hanc contrariamſen- Luanau⸗ tentianſecutiſunt, qepb.Maſ,ind. concluſ.s9. nu. J. verſ. 7ℳ 4 99 ul uar. F9 —
24
25
26
——— 8 d 2ſſ—-õ ᷣℳ⸗n-——õõ—:;——————— “— 2 88——2—2W3́388ͤſſſſſſ———õ ——= E 4 8— 1“““— 8 1 E* 8 4 Ä 2 2 34
———

27
28
22
30
336 TRACITAIV S
in contrariam tamen ſententiam,& n. 6. vbi ex Panormitano,
Dhil. Franco adducit harum contrariarum obinionum hanc
conciliationem, vt prior opinio negatiua procedat, quando ltra dict ſeu reſponſum Berroarii vel nuncii concurrit alia braſum- ptionſi vero concurrat aliqua alia praſumpti 0; t quia citatus non compareat in termino, vel ſidictum eius ſit roboratum dicto alterius fide digni, quod tunc credatur ei,& tunc locum habeat altera opinio aſrmatiua.
In bactamen controuenſia Menochiur vir doctißimur per-
ſicaciſque ingenii ᷓacrus iudicii, in ſuo de arbitrariis iudicum Vtiliſſimo tractatu, lib. 2. cent. 2. caſu II2. poſt n. 16. 17. 18. CM., ν19. concludendo putat, hac inreindicis arbitrio multum tribuendi oe, vt videlicet is conſideret perſona citatæ qualitatem, ac nego- tüleuitatem vel grauitatem, vt aliquando credat nuncio, ali- quando non Cuius ſententia ſequenda widetur.
BERROARITO ſeununcio, teſtiſicanti, vel referenti ſe ab illo, quem citauit verberibus velalia iniuria aſfectum non credi- tur, niſialiter hoc probet. Ita Peruſinus& alii multi tradunt inc. cum parati de appellatio. multos in copia refert Iiraquel- lusde retractu Lignagier, J.& Sgl. 9. nu. π.& Menoch. dearli- trar. iadicum caſus 112. num. 3. lib. ꝛ. cent. 2. vbi refert, Alciatum Reg. 3 præſumptio. 14. num. 3. Vells, in hoc non Harum verſari ar- bitrium iudicu, vt is inſpecta nuncii& citati perſona exiſti- met, num veriſimile ſit, nuncium a citato verberatum ſ.
ox creditur Berroario ſeu nuncio dicenti, ſe ab aliquo impeditu fuſße, ne mandataſibi negotia exequeretur: eſt. n. extra eius Micium,exemplum, quando iudex mandat duobus vel plu- ribus executoribus, vt aliqué comprehendant atq; incarceré de- trudant, ſiin hocimpediantur vel alig prehenſum ex eorh mani- bus eripiant, non credendum eſt eis, referentibur ſic eueniße: ratio eſt, quia heæcnon ſunt connexa eori Mcio, ita poſt alios Alcia- tus tradit,
unci Alocd hyual denan

DETESITIBVS„hee aeuu trauit eg. ⁊ pra-ra. num. 3. veyſſed pant udex, Cc. Quem ad bagrefert eMenoah. De arbitr. udic. lib. 2. cent. 2.Cdſas: 12. n.
4 e h. adde Bgidium Boſ. pulcbre Hoc qwoque confimantem: in ledn. pract. crimina. tit. De denunciatione num. 12. vbi ait, tales tetes .* unn Veluti de facto ſuo proprio ad eorum exonérationem deponentes, m,O a merito repelliaddens, hoc apnd ſé nullam haberedifhcultatem, 3 3 licèt quotidie vexentur multi pauperes ex talibus dicti⸗ ſatellitu. 2 ochnu n un ſao dr enme 2 4a datr 7 Iritr nan G 8O na cttata quiua SFEp prsdicta concluſio recipit aliquas declarationes: am 31 Auuandou Drimo, crediturquidems Beroario ſéu nunciain his, qus ad of- enda dudxx, Fiumſuum pertinent, dummodo is tt nuncius publicus&æœ iu- ratus, b. S. Vt ante ſuum dictum vel relationem praftiterit, iura- 32 mentum, Foſépb. Maſc. De probatio. concluſ 9 g. num. 9. Verſ. declaratur haclimitatio,& c. Nontamen nece ſſe Ghi, illum in quo- 33 b libet actu iurare, ſed ſatis est, ipſum in principio iuraſſe, ſeſideliter G enn, Ab ficiumſuum executurum vt Veriſolet& debet. Tiraquellus in 8 7 imuruafair 4.S 4 LI9 Alnn. 14.*1. d rut alun— aros ncopiun— * 5 F Alr Secundo quando graue praiudicium, ve-fatux, quq caſus ſoli 34 edhc, nuncio non creditur, per eaꝛ quæ ab hoc allegat Tiraquellus in d. loco num. 30. verſ. Tertio principaliter,& c.& Menoch. loco 3 m boc nonp 4 præalleg num. 9. Quodi a geretur de minimo praiudicio, tunc cre 5 cu& dlaf deretur ei ſöli, Tiraquell prad. gl. 9. num. 2l. 5 cuato vntns TEIXTIO, Vt eitantum credatur in his, quæ ſunt illi à indice 36 8 nunoi im⸗ demandata vel co mmißa, e Awen quoque iphius dependent, V 3 eund, non etiamin alis. Tiraquell. vbiſupra, num. 3. Qui numeris ſe- e, quentibus vſque ad num. ꝛt. extendit ad aliquos caſus, inquilus Mderx enm nuncio ſölinon credatur. Singulorum tractationem cum decla- — lena nnt ratiomibus ibi videre poterit lector. 204 0 a3ſ 4— „rrfn 3 67„„ 1 nu; VV
———
—ö—*
V
—

z1 TRACTATVS 57 Ovr2To, Hperſona citati valde honéſta efer& integra fdei nuncius vero vitæ illandatæ,aut alia iuſta canſa ſuſpectu. Ziraquell d. loco num. 31.& Menoch. vbi. num. 20.
38 QDvrNTo quando citatus ſe citatum fuiſſe negaret, idque vel claris probationibus, vel validioribus cbiecturis& præſum- ptionibus vellet probare. Vt ſentit Tiraquellus prafato loco, nu. . C. Refert& confirmat ex aliis Menochius in d. gl. g. nu. 21. Foſeph. Maſcard. Deprobat. concluſ. ꝗ. num. n.
39 FEX To, procedit Sdicta concluſio, vt procedat, inuncii di- ctum velrelatio conuenit cum actis ſcriptis pernotarium, alioqui ſirepugnet, veluti, notarius ſcriplit nunciumo retuliſ, ſe citaſt Titium ad domumnuncius autem poſtea diceret, ſe citaſſ perſo- naliter, tunc non nuncio, ſedactis à notario ſcriptis fides habenda
erit. Ioſeph. Maſcard. d. concluſ. S g. num. 0.
T ES II15 BESTIARI V S, A D PDkE
ſi upra Teſtis arenarius.
tBESTIAR/ dicuntur, qui cum beitii pugnant⸗, vt habe-
tur in l.z. J. ſtem Senatusconſulto„&&§. Beftias. ff. de poſtulan.
13. S4lege Iulia. f.de Toͦſtibus. De quibus etiam loquitur(ceroin oratione prosextio,& ad Q. Fratrem& alibi,& annotauit Ni- Solius inſuis obſeruationibus, Verbo Beſtiarius Tales quoque appellantur arenarii, vt colligitur exl.2u. ob carmen, J. Stea rei. ff. de Tæſtibus, idquideo, quod talis pugna fiui in H7n V F571-
1
———˖——

— ecitat fakun fuig, . 14 — 1EMN C„, 9, 7 Kaul Taquellu 4 ucla Nean 7 1 7 ur Menarlun, . 3 Sncluſ.„un
6o, vr groreis 7 nntu eeruun nunciun reu po ſtea dicertt, ſa votans ſerituff
.um.¹0.
———ͤ——
DETESATIBVS.. 2„ TXEsSTIMONIY A dicere ,probibentur, qui cum beitius ot pugnaren ſe locarunt, l. 3. 9 lege fulia de Teftibus& vocan- tur Beſiarui, vt ex(iceroneprobat Iuſtus Reuberus in tracta. de Teitibus, pag. 16. verſ. Quinto prohibentur,&c. Quo in loco ipjindicat, hanc eſe legir Iuliæ rationem quod quiduis videan- tur pecunis cauſa facturi, quine vita quidem parcant, vr pecu-
niolam aliquam lucrentur,&;c.*
*2
BESTIARTITtum demum arcentur a tectimonio dicendo⸗ſi pecuniæ cauſa in arenam deſcendant, bugnatum cum beftiu. Si vero non pecunis lucrande ſed virtutir ostentande cauſa id fece- rint, non prohibentur dicere tettimonmum. Quo caſu ceſſat rario legus Iulie. Et hocſatir co lligitur ex verbusd. legus.3 g. lege Julia, ibi,ſijelocarint de Teitibus, quod& manifoſtius habetur inl.. J. Beftias, ff. De postul. non enim prohibetur Beitiariur ideo, quod
cum beftiis Shanaui ſéd quia operas ſuas in hoc locauit„Vt ibiintextuhabetur.
TESTIS BLASPHEMATOR:
Brasd EAMA TOnoneitteftir omni exceptione maior. Dt dicit Ripain ladmonendinum. ¹£o. verſ item in Blaſphe- matore ſ. De iureiur Refert S ſequitur Ploturin tractatu de
in litem iur. J. o. num. I:&(onradus Lancillotur intrac. De
MMio pratoris, de Téstibur, in verbo Blaſphemus, pag. ſecundum
ditionem Colonienſem 126. numero 3. vide adlitionem ad R. conſälium Martini Laudenſis, Bag. Iæ. num. 6. verſ, Bla-
hematorer.
V 2
—-O———
———

340 TRACTATITVS
HrXCestquod blaſphemator repellutur à teſtimonio, nec eflidoneus teftir in his cauſis, quæ testes exigunt omni exceptione maiores, vt tenet Alexand. in conſ. I æ incip. viſõ proceſſu colu. F.libro J. dicens, luſores& Blaſphematores repelli à teitimonio, & Dedinconſ. 6 3. incip:in cauſa matrimonialiſubnu.1o. verſ⸗ Tertiodecimo opponitur,&ci fol. 13 3. col. é. inprinc. H ippolyt. Riminald. in conſ.iq ʒ num. 2·. lib. 2. Baer. Deciſ. 0i. num 13. v- bi addit hoc Neintelligendumo ſiblaſphemator ſemelpro hoc fue- rit condemnatus, etiatapecuniariter, allegans ad hoc Nicol. Su- Peranti in additione ad Andr. de Fſern in peregrina lectura, n. 2. ſuper conſtitut. blaſphemantes, tit. De blaſphemantibut Deunu refert Boerium Didacus Couarru. inc. quamuus parte. J. 7. n. 12. Depackix lib. 6 quo in locoipſé reſpondet adid, quod pradictæ concluſiomi. videtur répug nare, videlicet quod blaſphemus Jure ciuilt infamus non lit, peribi allegata pereum: Addens, quod etui verumſit, blaſphemum infamem non, infamia quidem iuris, Fetamen putare, blaſpbemum post nicam huius criminus cõde- mnationem, non ſe teſtem idoneum in hu cauſis, quæ requirunt testes omni exceptione maiores, per textum in c. licet cauſan, X. De probat. vbi in cauſa arduanon admittitur teſtis, cuius fddes aliqua ex parte diluitur, nec poſſe negari ait Didacus, blaſphemi poſt condemnationem e infamem ſalteminfanua factinideoque
pro teſteidoneo habendumnon eß e, quemadmodi idemet Dida-
cus alibi confirmat, videlicet in 2. parte libri 4.decretal. cap. S&.i.] F. bi videas.
OQyn i ſolitus eft turare, mentiri,ſeu blaſphemareac dicere mendacia, etiam ſine alterius iactura nondebet admitti adtesti- monium dicendum, e& kadmittitur modica velnulla ei praſer- tim in grauioribus cauſis, adhibetur fides, Dion yſ. de Franciſcu, conſ. jg. cauſarum matrimonialium num. o. lib. xallegans ad hoco Panor.in c. teſtimoniumò, col. 4.. de Toẽſtibus, qui tamen ibi de Blaſphematore in ſpecienon loquitur
TZIISAET

74
en d, infmun vnncam luw min bu cuu b4 textum incltat admutritur ten eramau Duun ſabemufanut auemadmoduu erre lur 4deca
DETESTDIBV. 341
TzssTIS blaſphemans deum repellendus eſt àteſtimonio ³
vel qualibet dignitate, vt probat fartmannus Hartmanni lib. 1. practicarum forenſ. tit. de Teæſtibur, Deciſ.21. pag. 6⁶.
TES TE Sluſores, blaſphematores,& infames probati, non faciunt fidem contra alios, Tho. G ram. Deciſ. I. numi I. allegans Bald. in cadnoftram num. extra De proba.& idem GCramma. or. loco num. õ. vbiad hoc allegat alia.
QvAN DO quis excipit contra teſter, quod ſint uſorer& blaſphematores, ſi non fuit probatum, iſtos ſétales, non repellun- tun, vt Voluit Decin conſ.3. in cauſa criminali, ſub numero 1.
verſ. Tertiodecimo. ibi ſed ad iita etiã reſpondetur,&;c. parte.
10
90
IX cauſa matrimoniali repeluntur tefte⸗ luſoret& bla- pbematores, ſecundum Alex. in conſ. iz. incip. viſõ procoſu, colu. 4 lib. y. refert Decin conſ.3. incip. in cauſa matrim oniali, ſubin. 10. verſ. Tertiodecimo opponitur,&c part.· fol. 3 2. col. 4 in prin. Totus in conſ. 2& num. 3.& 14. lib.2.
1†
No video repellendur eſt quist a teſlimonio
..—.. 1 uit ex cholera veliracdia, vt probar Decin cõſ.
„& blaſphema- 63. in cauſa ma- 9„
——J’

13³
14
15
16
17
342 T RAGTA T VSH
mimoniali verſ. Tertiodecimo opponitur, ibi nõ obſiat illud quod Aiciturde Blaſpbemia,&;'c. vbiait, quod lict quis quandoque in ludo per iracundiam blaſphemauerit„non per hoc dicatur Bla- ſphemator, per allegata ibi per eum,& addit ſideberent repellia tectimonio omnes, qui aliquando ludunt vel blaſphemant per iracundiampauciſsimos fore habiles ad testimonium.
Qropteoſlis Blasphemator 2on poſzitſine discrimine repelli
à teſtimonio, videtur poſae probari ex eo quod Felin. ſcribit in c.
ſacundo‚ infin. De exception. vbi poſt Aret. ait, peccatum morta- le eſſet continuatum non repellere a teſtimonio.
ETsIteſtes Blaſphematores, viles, vel infames nullamfa- ciant fidem contra inquiſitum, quo ad eius condemnationem, de quo non est dubium, tamen talium teſlium, depoſitio vel teſtimo- nium non impedit, quin adtorturam poſsit procedi contra inqu- nüum. Itper multas authoritates probat Thom. Crammat. De- ciſ.. num. 9. cum ſeqq. quod eit diligenter notandunò in prach- ca. Et Grammaticum refert& ſéquitur Paulus Merenda coõ. criminali&.. num. parte a..
Xo womitto, quod Paris de Puteo in tractatu ſuoſyndica- tus, in verbo condemnatio, cap. ³ fub numero 13. folio, mihi aul. ſcribit, ei, qui Deumò blaſphemia aſcit nullam omnino com- beter defenionemò, etiam quo ad repulſſamò teſtium.(h- ius hac eſt ſententia, quod imputatus de Blaſphemia non
hüt admittendus ad probandumò contra perſonas teitium, quia 12 ſcilicet nt infames, vel aliasinbabiles ad teftihcandum. Idq; ex
ea ratio-
lahn Aity Hui Gma dih e tionem Interte
Clg,
Cnuei

on doſauß ünd ex ey quusfaa aſt Aretau eam
teamonu.
viler, velufmm ad cius condenu 10 um depvſtuu 9 poſau praceuian „dar Thom. Cn renter notandun uutur Dauu
fama, e'c.
DETESTTIBV S. 343
ea ratione, quod in hoccrimine grauiſtimo, quod eft leſs maieſta- tuir diuinæ, admittuntur Testes etiane inhabiles, prout ſit in crimi- ne leſe maieſflatu humanaæ. Sed contra opinionem Putei tenet Boer. Deciſ. Jotnum. I in fine,& nu. 12. dicens, eam in curiu ſm- premus Franctæ nõ ſeruari. Refert& ſequitur fulius(larus lib. J. ſententiarum. g. Blaſphemia. verſ. reperio etiam, vbi ait apudl
ſuos quoq; non ſeruaripradictam deciſionem Paridis, addensim- putatum de Blaſphemia ſéèmper admitti ad probandun contra toſtes, quicquid velit, licut& in alius crimimibus. Quod est no- tandun.
„ TEST IS BONAM VE I M A.
lam famam deponens vel probans. 8 8— 8 1 8.
T1S7185 Vimplicitér deponens, quem Memale famæ, nõ pro- bat, niſtinſpecie dicat cauſas, curlit male fame, ut côſulendo Bal. Asie k. dus tradit in conſ. J7.incip. ad euidentiam pramutto, col.: ſub nu. e2lua ae 6. ibi Perinus deponit contra Antonin, quod est male fama,&c. T hu Oin conſ⸗ſeq. incipientettextus, Ccſub num. 3. ibs Perinus di- cit,&G. lib. z. Inquibuslocis, maximòin priori, aſsignat hanc ra- tionem. quia alias probatio, ianquam generalis, eſset obſcura& incertaideoque inualida, cum hoc caſu requiratur fama in ſpe- ci,& non in generegeneraliſsimo. Refert& ſequitur Iymo Crauet. in conſ.iʒ um. õ. in ſine. verſ pro hocfacit,&c.
TESTES dicentes, aliquem eße male famænonprobant, niſ dicant etiam, in quo genere malilit male famaæ, vt Alex: ſcribitin conſ. y. incip. in caſuinquifitionis nu. 3. lib. I. refert Milus in ſuo repertorio, verbo teitis venſ. Teites lidicunt aliquem& M‿mals
8 147 184 =
3——— 5 ———————.——.

344 TRACTIEATVSBZA
TSTESdeponentes aliquemòeſte bona vel male fama, non probant, nih reddant cauſam dicti ſui, etiamlũ de hocnon ſint in- terrogati. Alex. conſ-⁊ y. incip. in cauſainter Antonium„Gc. col. anum. 7 lib. X. YNatta conſ. 96. incip ſcrip alias,&c. numa. i0 fa- cit quodſcribit Oſaſcus Decjſ. 79. num. 3.&&ꝙ YNatnzin conſ.
36 2. num. iu. Verſ. item teſtes examinati,& c.&o num. 12. lib. 2.
TESTES deponentes de bona voce, conditione&eꝙ fama a- licuius, probant eius ſdelitatemp(ephal conſ.227. num. o6ε fol. 1⁶. lib,z. allegans(rauet. in conſ-⁊a 9. fub num. I1.
TEITES deponentes de bona fama alicuius in genere non tollunt infamiam reſultantem exſpecialibus delictis per eum cõ-
fellatus. Oſaſcus Deciſ.7.nu. 2.
Tas TEs ſingulares probant malam fdem de aliquo tantu in generenon autemin ſecie, quia teſtes ſin gulare⸗ in ſpecie tan- tum de eodem generedeponunt, puta vnus aicit, talem dijfamari deadulterio,alter de lenocinia,& ex hoc reſultat in genere quod in ſpecie eſt male famaæ, vt tradit Baldusinl. a quidem, num. 56. (dAdeaccuſatio. bi adaiit, tales testesſingulares in criminalibus repellia teitimonio, ſecus vero eſſe in cauſts ciuilibus.
Qr 2 D Oper testes à reo productos probatum eſt defama bona& communi opinione probitatis&e bona vita rei, tunc eliſa
&y ſub-
2 deyune uenen Mam
ſan an

ha daaan de& ſublara cenſétur ex aduerſò allegata& probatafama mala, 4. Ae eiusq;, effectus obfuſcatus redditurper ea, quæ ad hoc allogat Ja- J 3e Se ſoôn in conſ.74. incip. vifis depoſitionibur num.. 27. lib. 3. ana.. FNe— Freſt probata mala fama,&s'etiam bona fama, tunc fauo- ke ans Deee ennbun rSrei ſatur bona fams, vt oregię decidis Bald., Uſin. ſiub num. A³(olual nſan 4 1 0. Verũ. ex hoc deciditur. F.D feriu: vbi dicit, hoc ita ſeruari danſa⸗ g ſceu in practica, inbens d notari. Quod dictum pro notabili refert DPetr.de Anchora. inc.(anonumſiatuta, De conſritut. Vt eun allegat Iaſonin conſ. 7&. incipient. Viſis depohitionibus, nuni. 27. inſin. cum num, ſeq. lib. 3.& H ippolde Marſ. inl. Deminore. F. Plurimum Tuoque num. 116. f. De queæſtio. muln alia pro hoc allegans. ſona fama alicuung „ 1,, P cn d ex pectallusdtutij 4 TEITIBV Sde bona fama atteſtätibus, ma gus creditur, qui 10 deponentibur de mala, Baldus in conſ. ,num. 2. ver-ſedad- uertendum eſt,&c. lib. y. vbi dicit, ſiprobaretur bona fama per nas m fumdu Sian parten,& mala Heralian,& Vna melius ſit circum- nuua tefteuſn ulm 1 hiantiata quam alia Sper cauſas verilimiliores, quod tunc= „ur Aer un la preualeat: Si autem non conitet de cauſis mfamiæ, tunc putd Tnu Hatwm rſumi ro bo en bia ealumt Piaſum pro bonafama, eg' non bro mala, perrationes ibia Bal- G. vhn eun do aſpignatas.& tradunt te boc gozadin conſ.. num.⸗ S. 5 Aium 5& Crauet. conſ. é. num. 6 35. Vbi allegat alias auth'oritates. Etin eftaſngus f conſ. g num.&. Obi dicit, Teſem deponentem, de bonitate alicu- i2 & ncaulb cus lus praferri debere eiqui deponit de contrario, cuius rei ratio e4, quia lale teſtimonium concordat cunm- praſumptione iuris, Vt Decins probar in conſ. 444 incip. vills tota, num. 12. BNattzin conſ 6 2 num. In,Iib. z. Corn. conſz2 ν num. 20. lib. 3. Hinc eit, qnod ſcribit Oldrain conſ. I43. num. ſ.in ſine, vbi voluit, quodl Ftetur, piſcopi literis, teſtificantibus de bona fama potius, quam, 13 eduu b 3
DE TESTIBVS. 345
——————
——

14
15
15
342 TRACTATVS aliis eiuſdem Epiſcopi literis teflificantibus de mala jde. Quod dictum refert cum aliis ad legati onibus Crauet. in conſ. 2u. nu. 6. Praterea confrmatur pradicta conclulio ex his, quæ Franc. Her- cula. in tracintu quus teneatur pro bare anenenezee ſubnu. 307. Venfic. planè,& c. vbi ait id eſſe priuilegium deponẽtium pro bona fama, quod alias, data paritate ei magu credatur, quam, deponentibus ſuper mala,& Menoch.in conſ. 2Q. num. 23.te- ſtatur, certum eſe, quod Tattibus de bona fide atteſtantibus ma- gis credatur, quam deponentibus de mala, per Goævadi.&(ra- net. in locir ĩ. allegatis.& tradit hoc quoque Ioſepbur Maſcar- dus De probationib. concluſ. 23 3.& 23.dicetur quoque copio- ſius per me j in loco, Teſtes præferuntur ratione bonæfame,& in loco, Teſtes præferuntur ratione bonitatis.
TXAEDICTAconclulio ampliatur primo, vt procedat ta- to magis, quando teſtes contrarii paterentur multos defectus, ſe- cundum Paſethum in conſ.. num. io.
KEovyNDO ampliatur ſupradictz concluſio, vt habeat lo- cum, etiamſi teſtes de mala fide ⸗deponentes ſintnumero plures, ſecundum ardinal Zabarel.in c. cum in tua. De ſponſal. Quem refert(orn. in conſ. 6 1. num. 20. lib. a.&o Frano. Curt. in tracta. teſtium, concluſ. a. num. 95. Quod tamen intelligendum eſt, dummodo tales teſtes de mala fide deponentes non excedant alios in multo numero, vt traditur in locis præallegatis:& habetur in conſ.crimina. L. 23. num. 20c0.
QEAND

1 eDESI ES T. 1 V S. 47 ictac. eaa Lrr o dicitur teftes, deponentes de bona fama,præfer- i k 27 1S, deponentibus demala famao,pro cedit, quand o contra eae bonam famam generaliter probatam nibil probati fuit in barti- untarea. nan 4 culari velſpeciali delicto: Quia tunc brobatio illa particularis cõ- Nenachnn h trariabons fama preualet, vt tradit Socin. Iun. in conſ. Cè8. num. dla li6. 2. quod tamen non abſolute recipit Franciſc. Herg. in 1m- e 2 Aatu quw teneatur probare négatinampmum. 307. verſ. planè 56— ah illud oſe priuilegium,&æcc. Faciunt tamen pro opinione Socini ca, 4 ofuel hd qua tradit Hippol. de Manſeinl. De minore, J. Plurimum quoq, 1.. Arr num. cum ſc³ ff. De quæstion.
coniauu.
TESTI Tni omni exceptione maiort, deponentide bonafa- 18 ma plus creditur quam decem iægnominioſis, de mala fama dopo- nentibus, Franciſ. Maria de Plotis in conſ. 65. n. 2]3, fol. 5tinter unparurprnbh onſilia criminalia,parte. Paterentur muum
u..
19
ꝗDe minore. plurimumſf De quæitio Rolandea Valle con/. 7.
num. 73.lib.. 14.D7 3 3 3
SBox Afama probatur etiamper teitesſimgulares„Bart. in I.De minore,&plurimum, num. 24. verſ. ſed quidſiteſter diuerfi ff. De quæition. Alexandin conſilio l. incipient. viſò e diſcuſ-
* 2
20

NALALI v ſo proceſsu. fub num. 2. Verſ. nec eſt curandum,& C. ib. 1. Adde Joſéphum Maſcardum allegantem ad hoc alia De probatio.
concluſionè 236. num. 1.
7
Eeun TESTIS BONAM VEIL MA
De tegibus lam fidem deponens, velprobans.
TEsS TIS deponens de bona fide alicuius, cum ea in animo conſihiat, intelligitur deponere praſumptiue, id eſt, ex actibus, ex quibus colligitur bona fides. Ita ſcribit Raphael(umanus in cõ- ſilio 9i. incip. an productus in tœtem,&c. col. 2. verſ.& quam- uis tetis deponat,& c.
Etiam ex dicto vnius boni viri cauſatur bona fides, ideſt iusta credulitas, ſicut&s econtra dictum vnius teſtis cauſat ma- lamſidem, vt probat Boer. decilione 2u. num. 20.
RATIoOquod bona velmalafdes probaripoſsit per depolii- onem vnius teſtis, eſt hæc: Quia cum hona vel mala fddes perin- ditciaprobari ſõleat kõ poſsit, vt notat Baldus ex ullo textu in l. penultima,(de euictio.& Bart. inl. Celſus num. 14 f. de vyſu- capio. ſequitur etiamper vnum teſtem id probari poſse, cum nè- mini dubiumſit, vnicum teitem integrum facere indicium per gl. in verbo conuictus, in lege ſi quis. C. ad legem Iuliam maisſtatis e ibi DD. Bartolns in lege i. S. idemo(ornelio, numeèrot: ff.
DHe quæiti onibus.&ſic argumentatur quoque Alex. in conſ 4 Fr incip

N 4 M v denn velpdd Ndd
In
8838 A
—
¹. 3 14 de Alcuug,„ eraamptme uche
4 4 4 Rayka n
1. n, Oc. col.
g uri casſatu du
1dum dudf lemn
one 2u. M. 20.
2
r„o S————
r—. 5 1—
DE TESTIBVS. 343
Fa. incip. circa primum dubium,& c num. 9. lib. 6. ſic quoque de bona fide tradunt, Mandellus Albenſis in conſ.? 4. num. 3. Et Io- ſephus Maſcardus De probation ibus, concluſ. 232. num. J.&r 2.
IIES TIS BONA CONDPDITIO.
nis& famæ, vel vitæ.
. .
Das teſte male conditionis& vitæ vel fama, item De teſte leuis opinionis, vide infra in loco Teſtis male conditionis, vita& fama, vel leuis opinionis.
TESTIMONIV A4 perſönæ notabilis, religioſz&s proba-
tibima vita ſeu dictum nota biliſimi Viri inducit iufliſima credu-
litatem vt pulchrè tradit(urt. Fun. in conſ.inum. 5.& rur-
fuu in conſ. 16 3. num. 20. allegans ad hocgloſ in!. ene. in
verbo actiones, ibi,& erat homo, cui videbatur credendun, ſj. Decondition.& demonitation. qua gloſta in hoc eſt celebris&
multum commendata a pluribus, quos in magna copia recenſet
Hippol. de Maufil. in practica criminaliin principio, num..&
Menoch. in conlilio I. num. 9S. lib.& Marcus Mantua in Milleloquio, cent. I. nu. 43.
fxrLADT A dicitur, vnum teſtem idoneum plenè proba-
re ſed ſecundum doctrinã Ang. inl. vel negare fquemadmodu
teſtament. aper. ſed videtur, quod talis idoneitas probari debeat,
dicit enim Ang. quod vbicunq; optima opinio teitium, eſtcau- A4 3
—.f— 5—— 2

350 TRNACTAIV S
ſainductina plenæ probationis, quæ alias plenanon eßet, tunc de ſta oprima ibſorum teſtuun punione aniiculandum,& proban- dumlit. Angelum ſequuntur multi,quos refert gabriel Sara Dna in addition ad primum ſingularo Matthelila. num. 20. Dh1 videas.
TrsTIdeponenti, aliquem éſe bona conditionit, creditur, quando huiur ſui dicti hanc rationem allegat. Quia ſum vicinus vel conſanguineus ſuus ſic Bart. docetinl.i nu. 15. Vbi ee 2— que num b.&7.& Surpurat. num, 92. verſ. ex qua, ri cert. pet. A lex. in conſ. o. incip. in cauſa& lite inter Toan., de Laude,
c. num. 7. ibi, vt quando tractatur de probando famam ali-
cuius, Co' c.lib. 5.] oſeph. Maſcardus Tpro bat. concluſ. 233. niu. J.
Coxc=zVS10 prædicta extenditur, vt procedgt, etiamſite- ſtis deponat, ſuper diuitiu paupertate= velſama alicuius un his enim&õ ſimilibus calibus aſsignatio cauſe, quiaſum Vicinus vel conſanguineu iniusquæin genere verihmiliterſciri poßut per vi- cinos velconiunctos fuficiens eſt adprobandum, ita Alexan. in
ſpecie tradit ind. conſoonumer.] F. lib. ſ.per allogata ibi per eun, cum aliir ad hoc allegatis a foſepho Maſcard. Deprobat con- cluſ223 num. ¹.
LiurrATy Rautempradicta concluſio, vt non procedat,
quando ageretur d probationaliorum, quæ ingener&,a cõmuniter accidentibus, ſciri nõ poſſunt per vicinos vel conſan-
guineos: vel in quibus non ſuficeret probatiopreſumptina. Tunc enim ratio ſcientiæ teitus, quiaſum wicinus,&cc. non&et ſuſficiés. Sic declarat Alex. in præalleg conſ.o ſub num. 17. Verfic. ſed vbi probatur,&'c. lib. j. œ& hocidem quoque in effectu tradit Baldur in l.conuenticulam. verſ.ex prædictis infero,fub num.. C. de E-
vſf.
T9
1 6.
nnlm, dunndet 6

ditur, vrrruceui rare,Te mas 149/(, Juslun muliter on orobandumas
14ʃ r per Ale⁴
———
—
DE TESTIBVS. 3t
piſé.& cler. Foſeph. Maſcar de probatio. concluſ. 233. num. 3. Ch
num.&ννbi rationem aſsignat. Namteites regulariter debenz concluder.
IESIIS BONITA TEM deponens.
Adde foan. Mariam Monticellum in ſuo repertorio de Teſtibus, pag. 373. Et inſra n loco Teſtis qualitatem deponens.
TES TISſuper bonitate hominis deponens,&; dicens, ſcioil- lum eſſe bonum, quia pluries eum expertus ſum, probat, vt tradit Angin Auth. deeMonach. S..Venſ. Eo hocfacit ad quæit. refert & ſequitur Dertach inſuo repertorio in verbo, testes deponunt, num. iIg. Venſ.teſlis ſuper qualitate Ohominis,& c. pag. mihi, 30. e Joſepb. Maſcard. De probatio. concluſ. 3 e. num. 1.
TX dubio ſemper magis creditur Teſtibus, de bonitate depo- nẽtibus, quam aſſerentibus de contrarioſeu de malitia, ideoque ſi varietas eſt inter teſtes, tunc cæteris paribus creditur T eftib. de- honentibus de honitate alicuius. Et ratio eit, quia tales tefles ha- bent preſumptionem Furis communis pro ſe, ita Felinus qicit in crfin ſub num. l. De præſumptio&tradu(rauet in conſ. 6ö. num 63. Vbi aſsignat aliã rationem, videlicet, quia testes iſti deponnt ea, quæ ſunt ma gis conſonantia& amica natura, poſt Baldumin
cap. in noſira ſubnumero i. extra de Teſtibus, qui vritur his Vor- ce bis, quia rerunò natura eſt cum ipſis. Fdem Crauetta hoce⸗
iſumò habet in conſil.à numero 7. rurſus in conſ. 2:̅ꝛaſub numero
4
—
—
1 B 1 4 — 5 1 A 4 4 4 4 8

p⸗ TRACT. DE TESTIB.
1.& conſ. yr. num. 20. Toſephus Maſcardus De probatio. con- cluſ. 3 a. num. 2.3.& K. Vbi ex his infert de pralatione teſtium, deponentium de bona fama potius quam de mala, Vt ibi per een, De quo ego dixiſupra in loco teſtis bonam velmalam famam R ponens. Et dicetur quoque infra in loco, Teites præferuntur ra- none bonitatis.
Finis libri primi huius Tra-tatus.

5
77; dnean IND EX COPIOSISSIMVS,
8 b dadem dea ET VTILISSIMVS, AB AVTHORE I1PSO lam Kn Ta 4 CoILECTVS, IN YO OMNIA, QVYAE IN PRIMO LI-
828 Oro huius Tractatus continentur, atq; notatu digna ſunt, compen-
diosè atq́; hono ordine indicantur.(uius prior numerus paginam, poſterior vero paginæ numerum ſinificat.
Abbas. Abbas eſt legitimus defenſor ſui mona- ſteri.pag.ig. ſub num 5. Abbas an& quando poſſit eſſeteſtis 15. cum ſeꝗq. Abbas in cauſa Eccleſiæ ſuæ, quo ad bo- na menſalia, repellitur à teſtimonio 1⁰. num. 2. vbi ponitur ratio. Fallit, ſi cauſa ſit ex bonis communi- bus Eccleſiæ. d. num. 2. in fine. Abbas in cauſa communi inter ſe& con- uẽtum ſuum, ſi cauſam per ſe promo- ueat, non poteſt in ea eſſe teſtis 16. nu. 3 vbi ponitur ratio.
ihan Inen
Fallit, in prælato ſeculari ibid. num.⸗
Abbas non debet gerere duplicem per- ſonam in iudicio, ſcilicet agentis& te- ſtis 16. ſub num.
Abbas regularis non videtur habere v- ſumfructum ſicut ſecularis prælatus 16 num. 4
Abbas poteſt eſſe teſtis in cauſa ſui mo- naſterii 1. ſub num. ⁊ Maximè, quan- do veritas aliundc haberi non poteſt 19. num. 14 Niſi conuincatur vt ſuſpectus 19.n. /15
Abbas cõſtituens procuratorem nõ ſuo,
ſed Eccleſiæ nomine, admittitur ad teſtiſicandum 17 num. 5 vbi ponitur ratio.
Abbas poteſt eſſe Teſtis in cauſa, quando is& conuentus, vterque per ſe procu- ratorem conſtituit 17. nu. 6. vbi ponitur Ratio.
Abbas Teſtis eſſe poteſt, quãdo cõuentus per ſe cum conſenſu Abbatis conſtituit procuratorem 17. num. 7
Abbas poteſt teſtis eſſe, quando conuen- tus agit in cauſa monaſterii per procu- ratorem licèt Inſtrumentum dicat,& Abbatem& conuentum conſtituiſſe Procuratorem 14. num. 8
Si Abbasin monaſterii cauſa communi conſtituit procuratorem vnà cum cõ-
—äöää—
uentu ſeu capitulo, tum poteſt eſſete- ſtis 18 num.o vbi ponitur ratio.
Abbati ſoli creditur, ſicut etiam ei& mo- nachis ſimul in inſtrumento atteſtan-
tibus, ſe nomine monaſterii conſecu- tos eſſe legatum. pag. ig num. 10
Abbatis colonus poteſt in cauſa mona- ſterii pro Abbate teſtificari pag. 19. n. 11.
Abbatis famulus poteſtin cauſa mona- ſteriipro Abbateteſtificari pPag. 19. n.Ir.
Abbas poteſt teſtificari de eo, ſuper quo contraxit, ſi de co agatur 19. num. 12.
Abbas poteſt eſſe ludex in cauſa ſui mo-
naſterü regulariter. Niſi conuincatur vt ſuſpectus 19. num.ʒ.
Abbas non habens collegium, ſed ſolum adminiſtrationem Ecclcſiæ, non po- teſt eſſe teſtis in cauſa iſtius Eccleſiæ 20. num. 10.
Fallit ſi Eccleſia haberet gconomum generalem, ibid.
Abbas remotus vel depoſitus nõ poteſt eſ
ſeteſtis ſuper contractibus præcedenti- bus pag. 20. num. 17. vbi ponitur ratio: AAHbixeus. Abigeus à teſtimonio repellendus, quia criminoſus pag. 20. in fine. Abiuratus. Abiurati, Teſtes idonci non ſunt pag. 21 Abnegator.
Abnegator Dei& virginis Mariæ ateſti-
monio repellitur pag. z21 Abſcziia.
Abſentiam deponens Teſtis contrariatur
deponenti de præſentia pag. 1. Abſolutio..
Abſolutio ab excommunicatione proba-
tur per literas,& per teſtes pag. 21. nu.
I. Item per vnicum teſtem, cum de- claratione tamen ibid. num. 2
Abſolutionis probatio requirit duos te- ſtes vel ſcripturam pag. 21. num. z in fine.
Acceſſuus. IY
—

354 Acceſſus nontutus quomodo probe- tur per teſtes pag. za. num.j. Acceſſum non eſſe tutũ probari poteſt per teſtes ſingulares 22. nu. z. vbi ponitur exemplum.— Vt teſtes probẽt, acceſsũ nõ eſſe tutũ ſa tis eſt, ſi affirmẽt, ſe eſſe in ea opinionenõ eſſe tutũ, præsẽtes illos in ius vocare 22.n.3 Accuſatio. Quiabaccuſatione repellitur, multò fortius Ateſtificando repellendus erit pag. 13. num. 26 Accuſationem impetrans teſtis eſſe nõ poteſt contra accuſatum pag. ⁊ 4. num. 6. Accuſator. Accuſator repellitur àteſtimonio dicẽ do contra accuſarum 22. in fine. Idem in pluribus accuſatoribus 23.nu.5. Idẽ in eo qui accuſationẽ impetrauit4. num. 6 ldẽ quoq; in accuſatoris conſanguineis familiaribus& prodeuntib. de domo ac- cuſatoris 24. num. 7 ldem in co qui continuam conuerſa- tionem cum accuſatore habet 24. num. 8 Accuſator preſumitur multum eſſe af- fectus ad cauſam pag 23 poſt princ. Accuſatorem& teſtem ſimul eſſe, ab- horrent iura pag 23. nu. 3. maximè in cau- ſa propria ibid.num.. Teſtis accuſator põt dici teſtis in cauſa propria 23.ante num. 3 4 Accuſatoris conſanguinei, an ſint ido- nei teſtes ad inquirendum pag 24. num 9. Accuſatoris& accuſati conſanguinei, familiares, vel amici, in quib. caſibus poſ- ſint eſſeteſtes 2 5.·num. 11. 2.& 13 Idem ſi ſint notæ& probatæ fidei, ibid. Ad repellendos teſtes conſanguineos, domeſticos, vel familiares, accuſatoris, ſpeciatim debet probari, eos tales fuiſſe tẽ pore depoſitionis 26. num. 15
Accuſatoris conſanguinei, domeſtici, affines& familiares, quo ad defenſionẽ admittuntur in criminalib. adteſtimoniũ 26. num. 16. vbi declaratur.
Accuſator põt eſſe Teſtis in cauſa ma- trimoniali contra accuſatum pag. 26. nu. J7. vbi declaratur.
Accuſator admittitur in teſtem contra furẽ vel prædonẽ,& qualiter pag. 27. n. 1
Acculator repellitur à teſtimonio non ropter finem peccati vitãdi, ſed propter hnefn quæſtus pecuniæ pag. 28. num. 20 Accuſator poteſt eſſe teſtis in cauſa hæ reſis,& quare pag. 28. num ar
„
1 Np E X.
Accuſatur. Accuſatus quando teſtis eſſe non pol.
ſit pag. 2 8. in fine.
Accuſatus quib. in caſibus poſſit eſſe te- ſtis pag. z9ꝰ.num. 2·
Accuſatus capitaliter non poteſt pen- dẽte accuſatione teſtificari pro aliquo vel contra aliquem in cauſa criminali pag. ⁊9. num.z.vbi ponitur ratio.
Accuſatus ſaltem de facto cenſetur in- famatus pag. 29. n. 3. in fine. 1
Acculſatus non poteſt eſſe teſtis donec pendet inquiſitio aut denũciatio p. 29. n.⸗
Accuſatus non poteſt eſſeteſtis etiam- ſi excipiendo ei obiiciatur delictum vel crimen patratum30. num. 5.
A ccuſatus poteſt pendente accuſatio- ne eſſeteſtis in crimine læſæ maieſtatis, Hæreſis& ſimonis p. 3. n. ᷓ vbi limitatur.
Accuſatus etiam in criminib. exceptis non admittitur in teſtem contrarium, qui eſt bonæ famæ pao. num.. vbi limitatur.
Accuſatus pendente accuſatione ad- mittitur in teſtem, quando agitur ciuiliter pag 32. num. 8. vbi additur ratio.
Accuſatus pẽdẽte appellatione põt eſſe teſtis, p. 3 7.n.9. cũ limitatione& p.32. n. 12
Accuſatus de falſo poteſt in teſtem pro duci pag.z1. num 10.
Accuſatus poteſt eſſeteſtis, ſi contra eũ agatur per inquiſitionem pag. 32. num. Ir.
Accuſatus non repellitur à teſtiſicãdo, ſi accuſatio eius eſt malitioſa p.32. num. 13 Acocuſato non proderit, ſi facto ſuo pro curauit, vt teſtes contra ſe producendi ac- cuſentur pro eod. delicto 22. nu. 72.
Accuſatus releuatur, ſi teſtis aliquis pro eo deponat, quodtalia facere ſolitus nõ ſit vel dicat, quod ſit bonæ famæ p.33. num.-
Alla.
Acta iudicii regulariter per teſtes pro- bari non poſſunt 33. num. z.
Acta poſſunt probari per teſtes& alia adminicula 3 z. num.
Acta iudicialia, in quibus ſcriptura non eſt de ſubſtantia, probari poſſunt per te- ſtes 34. num.
Acta iudicialia, in quibus ſcriptura eſt de ſubſtantia, non poſſunt probari per te- ſtes⸗ ,um. 4. hiſi ſcriptura fuerit facta& deperdita ibid.
Acta requirentia ſcripturam, ſiea non interponatur, nõ poſſunt ꝓbari per teſtes: Secus eſt in actis non deſiderantibus ſcri-
turam 35 n. 5. P Acta

¶m
nparxod) un, Acun Perima. cllccids acrben Hcisk loeera „ 1* 4 Accuſatu cun tcdn don admennrnrf ct doœnr famx- am;i Accufarus peadcatu nrnder in teſten ganün h num d. dacce Accuſarus ederepeel n* cülmLn ATs de fl vr.
m *» .t.num 1—
L pockeſe
22
per nqucioder
Actorinon poteſt deferri iuramentum
i1NDEN 7 Acta amiſſa in quibus caſib. poſſint Pro- verbo Res venerex. bari per teſtes, remiſſiue 1 76. num. 37 Aadictus.
Addicti& abhoſtibus redempti teſtimo- Acta publica amiſſa eſſe, probatur per nium dicere poſſunt 40. in fine. teſtes,& qualiter 3 3. num. 2. Additio— Acta non poſſunt probari perteſtes, niſi Non ſunt plane idem corrigere dictum, quando fuiſſent redacta in ſcriptis,&&addere ei aliquid 47. nom. 1 eſſent perdita 177. num. 38 Additio facta a teſte ad depoſitionem ſu- Probata amiſſione actorum, quæad eo- am, quando licita ſit,& admittenda rum eſſe neceſſariò requirunt ſcri- 41 pertotam. 2 pturam, dicitur quoque probara ipſa Additio licita eſt teſti, dummodoid fiat, ſcriptura: cum declaratione:¹⁷77. n. 39 antequam exeat conſpectum iudicis Ad ſcribendum acta deputari debet no- 4r num. 2 tarius, velalius vir probus 206. num.) Additio teſtis ex interuallo facta, licita Actor Clager 4 eſt, quando vnum dictum ſimul cum Actor Teſtis eſſe non poſſet 35.n. ,2&; altero ſe habere poteſt. 47. num. 3 vbi exemplum. in ſupplementum probationis. De- Teſtis ſecundo loco ad inſtantiam par- claratur remiſſiue 35. num. 4 tis examinatus, non poteſt aliquid ad- Actor Tutoris. dere priori depoſitioni, eamq; decla- Actor Tutoris vel vniuerſitatis teſtis eſſe rare 4 1 num. 4 non poteſt 36. num. 71& 2 Teſtis ſcienter addens dicto ſuo aliquam 2 Actux. falſitatem, non reprobatur, ſi illud nõ Actus geſtus qualiter per teſtes ſufficien- tangat ſubſtantiam negocii principa- tet probari poſſit 3 6. circa finem, nu. ⁷ lis 42 num.) Actus geſtus inter viuos ſufficienter pro- aherene bari cenſetur, ſi teſtes audiuerint vo- Adhærentes qui dicantur 42 num.? ces contrahentium ſibi noras 37. nu. Adhærcns non poteſt eſſe teſtis 42 nu. 2 Fallit in teſtamento. ibid. etiam finita adhæſione. ibidem Actus geſtus non probatur ſufficienter Nec etiam in cauſa appellationis 43. per teſtes ſingulares 3 8. num.) numero z. Nec in cauſa bene-
& pag. 177. num. 41
B S nanteg Actus diuerſi eſſe cenſentur, quando te ſiciali ibid. num. 4. Fallit ſi aduerſarius
45 du e ui ſtes deponunt de actibus habentibus conſentiat ibid. num. y. 8u polr diderſas qualitates 38. num. 68 Aqaitio Hereditatis.
Accuſalo no Vat Actuum frequentia probanda eſt„in Aditio hereditatis poteſt probari per te- auus ttcftescon 4 probanda conſuetudine 3 8. in finc ſtes ſingulares 4. in fine, num. Ivbi auiennrfrocode Aduum frequentia in probanda conſue- declaratur.
Accubnst r tudine ideo probatur, vt populi con- Adminiſtrator. efonng nin 4 ſunlas ezatur 39. in principio Adminiſtrator bonorum Eccleſiæ non der gdltde Aun zequeni vt probetur per te- poteſt eſſe teſtis 44. num. 1& 2
f ſtes, qualiter de actib. deponere debe- Adminiſtrator bonorũ Eccleſæ de con- vicütrgun„ au zH num.. tractu per ipſum celebrato poteſt eſſe
Anr xpuns Actuum frequentia in probanda conſue teſtis 45. num.„ endo NAnpise rudine requirit, vt teſtes conueniant Adminiſtratores quando nondum functi
Adfe 1 in act bus Paribus, non diuerſis 39 ·n. funt officiis ſuis, teſtes eſſe nõ poſſunt Annegg 3. vbideclaratur 45. n. 4&. vbi declaratur per diſtin-
4uHdcan agg Actus momentancus probatur perteſtes ctionem.
4 4c ubef—. dummodo concordent de tempore, Adminiſtratores ſperantes commodum . 22 gn loco,& quãtitate, aoin principio vel incommodum ex ſuo officio, te- 37* 4ae 19 Seos, e in actu ſucceſſiuo ‚ſeugene- ſtes eſſe non poſſunt etiã finito officio
— e anie 1n. 46. num. 6. Idẽ in criminalibus. ibid.
d 35 b P An probatur per teſtem Idem eſt in actu, in quo agitur dere-
dutd gßs duæ in ſenſum immediatũ ca- præhenſione vitanda, ibid. num. 7
fe ee 5 ¹ ere non boſſunt 40 in medio dAdmiſſbilu. nf 39 4 ctus venerei qui dicãtur, vide infrà in De teſtibus admiſſibilibus vide infrà in
) 3
8
A
—————
——

316 verbo, Teſtes a dmiſſibiles. Adoptiuus.
Adoptiuus filius manens in poteſtate patris, non põt pro patreteſtis eſſe: ſecus, ſià poteſtate ſit abſolutus 48. n. 7
Aduerſarius.
Aduerſarius quis dicatur 48. in fine.
Aduerſarius meus in vna cauſa, an in alia poſſit eſſe teſtis contra me 49. num. 2
Aduerſarius in cauſa criminali, lite pẽ- dente, in totum repellitur à teſtimonio contra aduerſarium ſuum. Idẽ eſt in cauſa ciuili omnium bonorum, vel ma- ioris partis 49. num. 3
Aduerſarius meus qui fuit contra me, teſtis eſſe non poteſt, declaratur 49. nu. 4
Aduerſarius meus in cauſa ciuili, etiã lite pendente, poteſt teſtificari contra me in alia cauſa, declaratur 49. num. ·
Aduerſarii teſtimonio ſtari poteſt de conſenſu partium 5o. num. 6
Aduerſæ partis teſtes, adde infrain ver-
bo Producens, vbi de teſtib. ꝓducẽtis. Teſti partis contrariæ ctiam de ſolo auditu deponenti creditur contra partẽ producentem l. num.)
Teſti partis aduerſæ, licet ſit vnicus, creditur 5. num. 5& 4
Producens teſtes nihil eis obiicere po- teſt r. num. 6
Adulter.
Adulter non ſolum non eſt integerte- ſtis,& etiã nullatenus admittitur,& tota- liter repellitur ⁊. num. 2
Adulter nõ poteſt eſſe teſtis maxime quãdo eſt cõdẽnatus de adulterio 52. n.z
Adulter condemnatus eſt infamisſ. numero 3
Adultero ſe aſſocians an poſſit eſſete- ſtis, vel cogi ad teſtificandum 52. n. 4&2 ·
Adulter non potelt teſtificari pro ſua amalia, neq; pro alio extraneo 52.
Adulter eſtinfamis infamia canonica 5. num. 5. declaratur ibid. num. 6
Adullterium.
Adulterii probatio per teſtes neceſſa- rio requirit, vtteſtes reddant dicti ſui concludentem rationem ex ſenſu„. n. 2 Etiam non interrogati 54. in priac.& n./
Adulterium eſt difficilis probationis, & quare z. num. 2
Adulterium non poteſt videri plene
& concludẽter, nec ſciri per rationes in- trinſecas, ſed tantũ per extrinſecas 3. n. 2 Adulterium probatur per teſtes de-
INDEX.
ponentes, ſe conſpexiſſe marem& fœrmi. nam complexu venereo iunctos 54. nu. 4
Adulterii probatio ſufficiens cenſetur ſiteſtis deponat, ſe inueniſſe aliquem in rebus venereis ſſ. num. ·
Adulterium non probatur per teſtes deponentes ſe vidiſſe hominẽ ſupra mu- lierem 56. num. 7& 8
Adulterium non poteſt probari dire- cte& præciſè 7. in principio
Adulterium probatur etiam ex eo, ſi teſtes deponant, ſe vidiſſe mulierẽ iacen- tem cum viro,& c. 57. num. 10
Adulterium probari dicitur per teſtes deponentes, ſe conſpexiſſe ſolũ cum ſola, vel nudum cum nuda in eodem lecto cu- bare 5 8. n. 12.& 2. vbi an hoc etiã verũ ſit tã in ciuili quam criminali actione limi- tatur pag./0.num. 15.& 16
Adulteriũ nõ ꝓbatur ex eo, ꝙ iuuenis fuerit inuẽtus in camera diſpectoratus,&
caligis diſſolutis, etiã muliere tenẽte ianuã
clauſam,& negante iuuenẽ ibi eſſe so ante umero 14.
Ad probationẽ adulterii ſufficiũt, quã- do teſtes deponũt mulierẽ viſam eſſe ſo- lã cũ ſolo in lecto cubantẽ,& deponũteuã de alloquiis ſecretis,& de fama publica ũ n. 8.& 19. vbi refutatur opinio cõtraria.
Adulteriũ an probetur ex pernoctati- one mulieris extra domum 62. nu. 20
Adulterii magnã ſuiſpicionẽ facit ſite ſtes deponũt, maſculũ& feminã noctistẽ pore inuẽtos fuiſſe in locis abditis 6² n. 9
Adulteriũ pręſumptiuè probatur. ſite- ſtes cõcordes& omni exceptione maio- res deponũt, ſe vidiſſe virũ vxoratũ,& mu lierẽ quc q; vxoratã, ſolũ cũ ſola ſepius de- oſculãtes,& in eodẽ lecto cubãtes6 4 n. 24
Adulteriũ non probatur per depofi- tionem teſtis, dicentis, ſe per ſpeculum vi-
diſſe tales ſimul adulterantes 65. num. 28
Adultera dici poteſt, quæ introduxit, aliquem in ſuam domũ de nocte 66. n.30
Adulteriũ cenſetur præſumptiue pro- batum, quando aliquis deprehenditur, occultatus in aliqua domo, in qua eſt pul- chra mulier 66. n. 51. cũ declaratione ibid.
A dulteriũ ſufficienter probatũ cenſe- tur, ſi aliquis viſus eſt mane excubiculo cuiuſdam mulieris exire concurrentibus quoq; aliis adminiculis 6⁷. num. 32
Adulterium dicicur probatũ per teſtes, qui ſucceſſiue, vnus poſt alium, per rimu- lam viderũt aliquem adulterantẽ 68. n54 Acdulteruum
—
dhocc doe nr Nodau Itasa Aad torum, Aa 4cp elRtelte leli Aliis 00 dü eeſg adn nor drohe

—‿ 5*H
₰
— dan prodcs
scIII Gh duo teſtes de cõmixtionc illicita 7.7. n. 49 nagni upi In probando adaulterio admittitur ctiã maKu 8 probatio per teſtes domeſticos, quãdo ve ſcinbal 8 ritas aliter haberi non poteſt 72. num. 49 erump Adulteria non fiunt in præſentia mul- „Lon get torum, imò clam& occulte 74. num. 49 „alewit d Adulcerium probatur ctiam per teſtes gid ſingulares 74. num. 50 bc Adprobaudũ adulteriũ interdũ ſuffi- 85* u cit,teſtes dæponere per credulitatẽ 75.n. ſ1 e 3 Leſtis interrogatus ſuper articulo, du n 8 Titius cognouit Bertam vxorein Sẽpro· da a, teſpondcat eum cognouiſſe dictam Jfo S Bertam nõ per hoccenſcturfateri, quod ai- g lit vxor Sempronii,& ſicadulterium, ita, 17 4 vt probatũ dicatur adulterium 75. nu. 52 „„ Adaultuz. m P 1 Adulcnsteſtis ntelligitur ille, qui iam deg 49 adiattam,& eam ætatem peruenit, vt te- an dc ſtimonium dicere poſſit 7 5. in fine. „ciw Adultus an poſit dicere teſtimonium de his, quæ in pupillari ætate vidit. 76.n. 2 8 Da rationibus dubitandi& decidendi u un A“ 7 u g 11 —y111.—
1NDE
Adulterium an probatum dicatur, ſi id commiſſum probetur per vnum teſtem, in vna die, vel in vno loco: per alium vero teſtẽ, in alio loco,& alio tempore 69. n5
Adulterii perpetrati validiſſima argu- menta ſunt& præſumptiones, quandote- ſtes dicunt ſe vidiſſe, mulierem morã tra- here,& conuerſari cũ militib.& cum eis cedere, bibere& dormire 70. num 7.
Adulteriũ probatur, ſi teſtes dicãt ſe au diuiſſe adulteros cõmiſceri, cõcurrẽte tñ fama&c aliis legitimis adminiculisꝰ*.n. 20
An probetur adulteriũ per teſtes dicẽ- tes, ſ ſtantes iuxta tenuẽ parietẽ audiuiſ ſe aliquos commiſceri ⸗r.num. 21
Adulterium nõ probatur per teſtes de ponẽtes, ſe audiuiſſe, Sciam extraiudicia- liter confeſſam eſſe, quod Sẽpronius eam carnalitet cognouerit. Idq; nõ tantũ quo ad condemnationẽ criminalẽ: ſed etiam quo ad indicium torcuræ 73 num. 45
Adulterium ſufficienter probatum cẽ- ſetur per vtriuſq;& adulteri& adulteræ confeſſionem 73. num. 45
Suſpectus de adulterio cũ aliqua mu- liere ſi cõtiteacur ſe ire ad ſcortũ, talis cõ- feſſio facit maximũ indiciũ veritatis con- tra confitentem, in hoc quod ſenſerit de illa mulic e,&c. 73. num. 47
Ad probadũ adulterium ſufficit, quod
duo teſtes deponãât de matrimonio,& alii
N. 357
an adultus ſeu pubes poſt pubertatem te- ſtimonium dicere poſſit de his, quę in pu- pillari ætate vidit 76. num. z.
Adultus factus poteſt teſtimonium di- cere de iis, quæ vidit in pupillari ætate 7s. num. 4. eſt communis concluſio. Pro- cedit maximo, ſi teſtis ille eo tẽpore, quo aliquid vidit, erat proximus pubertatiꝰ7. num. 5. Procedit etiam in iis, quæ vidit in infantia, dummodo habuerit iudicium cognoſcendi 78. num. 6.&. alias non vt pag. dr. num.». 1 ½.& 15. Procedit dum- modo ea quæ vidit, potuerint cadere in mentem eius do. numero 11.& 12. Non procedit quando teſtimonium ad ſolen- nitatem requireretur, vel lex maiorem e- tatem exigeret⸗ 9·num. 8.& 10. Non re- cipitur eius teſtimonium, ſi dicat ſe vidiſ-
ſe in pupillari ætate fabricari fallam mo-
netam do. num. 12.
Adultus factus poteſt teſtifſicari de his, quæ ĩpſe vidit cum eſſer puer octo anno- rum 83. num. 16.
Quando adultus factus teſtimonium dicit de his, quæ vidit in pupillari xtate, ludex diligenter inquiret, fuerit netum pubertati proximus 85. num. 17
Aduocatus.
Aduocatus dicitur teſtis iuris 82. in fin. Aduocati nõ poſſunt eſle ſimul teſtes iu- ris& facti 8. num.5.& 85 num. 8
An aduocatus teſtis eſſe poſſit, durãte adhuc officio aduocationis, veleo finito, vel in alia cauſa, traditur per diſtinctas cõ cluſiones pag. 8 4. cum ſequentibus.
Aduocatus durante cauſa in qua eſt aduocatus, non poteſt eſſę teſtis 84. nu. 6. & 85. numero 7.& 8. Quæ ſit ratio 8. numero 10.
Aduocati videntur haberc magnã af fectionem ad cauſas quas tractãt vel tra- ctauerunt. 85. n. 7.& pPag. d6. num. 10.& numero 17.
Aduocatus poteſt eſſe teſtis, ſi de volũ- tate vtriuſq; partis produceretur& znum. 8. in fine.& pag. 90. num. 18
Aduocatus non poteſt eſſe teſtis in ea cauſa, in qua fuit aduocatus 86. num. 9. etiam fin to officio 87. num. 12. vbi ratio aſſignatur.
In aduocato teſte præſum ptio eſt, eum dicturum pro parte ſua:vel, quod velit fa- ctum ſuum comprobare 86. num. 10. ad finem.
VV;
, 1„ ————“—————

— ᷣ———————————
—
——
318 aasdi.ε— D E X. I afo Aduocatus nõ dicitur teſtis omni ex- patrocinium aſſumpſerit, vt aufugerer ceptione maior 87. num. 1I1 dicere teſtimonium in ea cauſa. ibidem Aduocati an expletis munerib.& offi- Duo caſus, in quibus aduocatus durã. ciis eorum liceat eis teſtimonium dicere te adhuc aduocationis officio cogi poſſit in cauſis, quas olim tractarunt 87. nu. VJ ad dicendumteſtimonium. remifſiue 94. Aduocati rectius faciunt, ſi finita ad- num. z6 in fine. uocatione abſtincantà dicendo teſtimo- ACduocatus vnius partis poteſt proca nio contra eos, quibus patrocinium præ- eſſe teſtis, ſi ab altera parte id admittatur, ſtiterunt 88. num. 14& pag. ꝰ0 ſubnu. 19& ſic de conſenſu vtriuſq; partis 95. n. 2) Sicut aduocatus non poteſt eſſe teſtis, Aduocatus iuuitus ad dicẽdũ teſtimo- ita non debet inſtruere teſtem 88. n. 1 nium cogi poteſt ↄ5. nu. 27. in fine.
Aduocatus non debet teſtes falſoin- Aduocatus recipiens pecuniam abali- ſtruere, ſed bona fide, ad hoc, vt ſciant qua partium, ne foueat partem aduerſã, dicere veritatem 88. num. 5 nihilominus poteſt eſſe teſtis ↄs. num. 28
Aduocatus nõ poteſt eſſe teſtis in cauu Aduocatus etſi poſſit eſſeteſtis in cau
ſa appellationis, in cuius prima inſtantia ſa poſſeſſorii, in qua præſtitit patrociniũ, patrocinium præſtitit 89. nu. 16. pro- non tamen prohibetur eſie teſtis idone- cedit, etiamſi is non ſit aduocatus in cau- us in petitorio ꝰ6. num. 29 ſa appellationis ibid. num. 17. quod ta- Aduocatus in teſtem produci& ex- mẽ extrauertitur. Fallit, niſi ex conſenſu aminari poteſt, quando veritas aliter ha- vtriuſque partis 90. num. 18. Vel niſi beri non poſſet,&c. 96. num. 30. Et qui- produceretur contra clientulum ſuum dem cogi tunc poſſet ad teſtimonium di- ibidem num. 19 cendum pag. 97. in principio. declaratur Aduocatus durante cauſa in qua eſt ibidem
aduocatus, non poteſt eſſe teſtis pro ſuo Aduocatus in ſubſidium admittiturin clientulo, etiam in alia cauſa, niſi demũ teſtem pro ſuo clientulo, ita tamen, vt pri- aduocatione finita, oo. num. 20 contra- us ſit torquendus 97. ante num. 37. Et rium habetur pag. 91. num. 27 Niſi pag. 98. num. 32
iſta alia cauſa eſſet connexa, vel pende- Aduocatus admittitur in teſtẽ in his,
ret ab ea, in qua patrocinium præſtat quæ per alios facilè probari non poſſunt r. num. 22 97. num. 71
Aduocatus non ſimpliciter prohibe-· Aduocatus etſi alias regulariter teſtis
tur à lege eſſeteſtis, ſed cum limitatione, eſſe non poſſit, tamen deſcribi poteſt te- quando videlicet præſtitit patrocinium, ſtis in actis, quæ geruntur per clientem qua limitatione ceſſante, ceſſat quoque ſuum in iudicio 98. n. 22& pag. 99. n. 36 prohibitio ↄz. num. 22 Aduocati vox deſcripta plus operatur, Aduocatus, qui non præſtitit patroci- quam vox viua ipſius 98. num. 33 cum nium, licèt pro aduocato electus fuerit, ſequentibus non tamen aſſumptus, poteſt eſſe teſttis Aduocatus alterius partis poteſt eſſe 92. num. 22 teſtis in inſtrumento compoſitionis vel Quod dicitur, aduocatũ non eſſe te- transactionis,& ſic in illa cauſa, in qua ſtem idoneum, verum intelligitur, poſt- fuit aduocatus 98. num. 54.& pag. 99 quã is incepit patrocinari, ſecus ſi non in- num. 35z. Idem in alio inſtrumemo ceperit, licet de ſalario conuenerit,& pa- 100. nu. 5 Non tamen poteſt eſſè te- ratus fuerit patrocinari 92. num. 24 ſtis in cauſa principali 1oo num. 59 Aduocatus licite quis eſſe poteſt in ea Etſi aduocatus repellatur à teſtificã- cauſa, in qua ante præſtitum patrociniũ do propter ſuſpicionem, non tamen po- teſtimonium dixit. Et valebit quoq; cius teſt repelli ad annulandum inſtrumen- teſtimonium antea dictum 93. num. z5 tum confectum tempore aduocationis, Aduocatus contra clientem ſuum ſiis in eo deſcribatur, quod fuerit præſens teſtis produci,& ad dicendum teſtimo- 100. num. 38 1 nium cogi poteſt⸗4. num. z6 proce- Si is qui antea fuit inſcriptus teſtis in dit tantum, quo ad caſum finiti officii ad. aliquo contractu vel inſtrumẽto, de quo uocationis, non autem ad caſum duran- iam ſit controuerſia, aduocatum agat in
tis adhuc officii. Niſi aduocatus hoc illa cauſa, talis non poterit aunpliui ſuper oc in
——
¹
yedit/ Afte ipiid Afe nb& ſtem.

rsü roocicr e d* 1034 a a1m Ick facie pt Kc, 3 57 b AEt tumcn 2
)
1 NDE X. 39
hocin teſtem produci tco. num. 20 prionem 1c 2. ſub num. 3
Aduocatus in ea cauſa, in qua fuit aduo Affectionatus,& nimis bencuolus ſeu
catus, non poteſt inuito aduerſario teſtis multum amicus, à pari procedunt. Ideoqʒ
eſſe, etiam in alia inſtantia,& etiam finito non eſt idoneus teſtis 111. num. 32.
officio aduocationis 1o I. num. 21 Par affectionis cauſa omnẽ in teſte ſuſpi- Vbi ex facto vel omiſſo non reſultat vi- cionem tollit 25. num. 12.&pag. 111. nu.3 3.
tuperium vel honor aduocato, tunc pote-& pag. 117. num.2⸗
rit produci in teſtem, etiam ab co, cuius Par affectionis cauſa ſuſpicionẽ frau-
fuit aduocatus, ſi ſcilicet producatur in a- dis amouet 164. num. 37
lia inſtantia, in qua non ſit Aduocatus 10-ο. Affectio, quæ conſideratur in teſte nõ num. 42 tollitur etiã in patre, cuius filius eſt eman- Si facta eſt conuentio de aduocatione, cipatus 10S. num. 27 & ſint reuelata ſecreta cauſæ, an hic aduo Sola affectio ad cauſam, etiã ſine aliqua catus poſſit eſſe teſtis 1o2. num. 42 commoditate repellit quem à teſtimonio Aduocati mei pater, vel pater aduoca- 148. num. 22 ti mei contrarii, poſſunt eſſe teſtes in iſta Magnaaffectio Teſtis ad cauſam de- cauſa 2. num. 4½ præhenditur ex lõga eius verboſitate 1oo Aduocatus bonæ conditionis& famę, num. 23 locupletiorq; ipſis partibus poſſct eſſe te· Iludex ex verbis& ſignis diligenter per ſtis, ſi controuerſia eſſet ſuper re modica, pendere debet, vtrum teſtis habeat ani- cum ratione 102. num. 45 mum ſuum magis ad vnã partem quam Quando cum aduocato coniunctus eſt ad aliam 109. num. 24 alius teſtis idoneus, tunc validum atq; ra- Vbicunque teſtis in diſpoſitione ſua o- tum erit aduocati teſtimonium.103. n. 46 ſtencdit, ſe magis beneuolum& affectiona Aduocatus eſt de illis perſonis, quæ ra- tum producenti, quam alteri parti, reddi- tione affectionis pro ſuſpectis habenturin tur ſuſpectus, nec amplius diciturinteger dicendo teſtimonio 104. num.) vel idoneus 1 0%. num. 25 Affectio. Affectio repellit teſtem etiam in crimi- Affectionẽ ad cauſam qui habere præ- nibus exceptis, videlicet læſæ maieſtatis ſumantur 107. num.2& hereſis 109. num. 16 Affectio magna veritatem prorſus im- Propter affectionem repellitur teſtis et pedit ro4. in princ. iã in cauſa matrimoniali non conſiderato Affectio non ſemel oculos caligat. 104. matrimonii fauore 110. num. 27 in princ. Affectionatus ad cauſam præſumitur Affectio in Teſtibus duplex eſt, natu- teſtis, qui diuulgauit illud, de quo nunc te ralis& accidentalis,& vtraque repellitte- ſtificatur. Ideoq;pro ſuſpecto habetur. 110.
ſtem. 1 4. num.. num. 28 M Affectio naturalis accidẽtali maior eſt Affectio teſtis apparet ex co, quodre- 104. num. 3 fert ſe adteſtamentum, dicens ſe nolle ab
Affectio in Teſtibus alia poteſt dici prę eo recedere, ideoque redditur ſuſpectus ſumptiua, alia vera ſeu expreſſaoν. nu. 4 I10 num. 29
Quæ perſonæ ratione affectionis pio Teſtis dicens, ſe velle, vt producens ob ſuſpectis habeantur in dicendo teſtimo tineat in cauſa, non eſt ſuſpectus.ed con- nio 104. num. 5. cum multis ſequentibus. trarium traditur ur. num. z0.
Teſtis affectionem habens ad cauſam Teſti, qui multũ fuit affectatus, vt ma- non dicitur omni exceptione maior. Imo trimonium ſortiretur effectum, nulla ad- adeo ſuſpectus, vrin totum repellatur 108. hibetur fides IE. num. 31
num. 20 Afhnis. Affectionem præſumitur habere Abbas AnAffinis admittatur ad dicendum teſti- in cauſa ſuæ Eccleſiæ, quo ad bona men- monium, reputatur Articulus multum
ſalia, ideoq; àteſtimonio repellendus, pag. dubius 112 num 2 75. num: 2. vbi declaratur. Affinis pro Affine non debet admitti ad Affectio præsũpta in aduocato vincitur teſtificandum, ſed repelli 12. num. ·. ber fortiorem atq; efſicaciorem præſum-& 1
ſ r ———=——
8— 4 —————;

3560 Affinis eſtde iis perſonis, quæratione affe- ctionis pro ſuſpectis habentut in dicẽ- do teſtimonio 105. num.7 Affinitatis ratione multum detrahitur fi- dei teſti, qui eſt producentis affinis 112. num. 5.&& Teſtis idoneus non eſt, cuius vxor eſt ſo- ror eius, pro quo deponit, 112. num. Affinis non eſt integer teſtis. num. 7 Affinitatis rationeteſtis non adfert plena- riam fidem 1r3 ·num Affies etſi pro Teſtibus admiſſi fuerint, tamen nihilprobant. 1z. num. 10 Affinitas parit nimiam amicitiam, ideo- queaffinis nõ eſt teſtis integer, ſed ma- gis ad inſtructionem facit quam ad ple nam probationem 113. num. 11 Affinitas maior eſt quam feruens amici- tia, quæ debilitat fidem teſtis I1æ. nu. 12 Affines non dicuntur omni exceptione maiores 11 4. num. 13& 15 Affinis pro affine teſtificari poteſt in cau- ſis ciuilibus paruis 114. num. 14 Etſi affinis regulariter non poſſit eſſe teſtis ro ſuo affine: tamen hoc non eſt ſic intelligendum, vt affinis omnino re- pellatur à teſtimonio,& c. 114. num. 16 Si cum affine concurrerent aliorum te- ſtium habilium teſtimonia, tunc habi- litaretur quoq; affinis,&c. 115 in princ. & num. 17 Affinis in cauſa ciuili poteſt eſſe teſtis pro affine 1. num. 15& pag. 116. num. 19& 22. declaratur ibid. num. 20 Affinis ludex poteſt repellia iudicãdo 116. num. 19 uãdoaffinis eſt Religioſus ordinis Car- thuſienſis, vel montis Oliueti Bononie, vel etiam Laicus eſſet notæ& probatæ fidei, de fide teſtimoniorum eorum ni- hil diminuitur 116. num. 21 Affinis in cauſa merè pecuniaria eſt ido- neus teſtis 117. num. 23 Teſtis, qui eſtaffinis vtriuſq; partis, caret ſuſpicione,& teſtimonium eius non eſt inualidum 117. num. 24 Procedit tã in ciuili quam criminali cauſa ibid. nu. 25 Habet locum, ſi affinitas eſt æqua- lis erga omnes, ſecus ſi adeſt imparitas, ibid. num. 26 Affinitas repellens teſtem à teſtificando, intelligi debet de vera& propria affi- nitate 117. num. z Affinitas vera& propria dicitur, quæ cau ſatur ex iuſtis nuptiis I7. num. 29
1INDEXNX.
Ratione affinitatis ex illicito coitu contra- tæ, quis non repellitur à teſtificando 117num 24 Affinis pro affineteſtimoniumdicere po- teſt, ſi non eſt infra gradum, in quo nõ cogitur dicere teſtimonium contra af. finem 118. num. 29 Qui affinitate multum remota coniuncti ſunt producenti, non repellunturà te- ſtimonio, 118. num. 30
Affinem non poſſe teſtem eſſe, intelligi
debet, vſque ad quartum gradum, ſed non vltra primum genus affinitatis 1id. num. 31 Affinitas à teſtimonio repellens debet ef- ſe per lineam aſcendentem vel deſcẽ- dentem, non autem ſufficeret, eam eſ- ſeper lineam trabſuerſalem 118. n. 32 uid de coteſte, qui interrogatus negat, ſe eſſe affinem 118. ſub num. ⸗2.& me- lius pag. Iio num. 3213& num. 35 Affinis per lincam collateralem eſt teſtis omniexceptione maior 119. nu. 33 cõ- trarium traditur ibid. Affines in cauſa criminali ſine vllo diſcri- mine repelluntur à teſtimonio 119. nu. 33 in fine.& pag. 1 21 nu. 41, 72, 42,& 48 Affines admittuntur in criminalibus ad teſtimonium pro defenſione affinium 25. num. 16 vbi declaratur. 3 Teſtis interrogatus an ſit affinis ſi reſpon- deat quod non, veritas autem ſit in cõ⸗ trarium, propter hoc non poteſt puniri pœna falſi o num. 34 Affinitate difloluta, vt quando mortev- nius ex coniugibus diſſolutum eſt ma- trimonium, tunc affinis poteſt eſſe te- ſtis pro affine 10. num. 36 Paria ſunt non eſſe affinem vel affinitat eſſe diſſolutam 1 20. num. 36 Licet quis non poſſit teſtis pro vxore fa- tris viuentis, ſecus tamen eſt, ſi ea eſfici atur vidua 120. num. 37 Diſſoluta affinitate per mortem ſororis meæ, tunc maritus quondã ſororis mes poteſt eſſe teſtis pro me, etiam in cauſa criminali 12⁰. num. 38 Affinis per teſtatorem adhibitus teſtis in teſtamẽto, non repellitur ratione talis affinitatis 120. num. 39 Affinis pro affine non poteſt eſſe teſtis in cauſa iniuriarum etiam ciuiliter mola 120.num. 70 ldem eſt in cauſa criminali ciuiliter mota 121.in princ.
Affincs
onte

n. r reml endit rfancn aau radat uce h
Be il
INDE X. 36t Affnes quandoq; ad innocentiam rei 9 Quod vtriuſqʒ lateris ſingulos gradus accuſati, quandoq́; ad offenſam eius exa- clara computatione diſtinguant 1259.n. 16 minantun licet non ſint integri teſtes 12 2. 10 Quòd ſub ſuo iuramento concludãt, num. 42 in fine. adde pag. 123. num. 2 ſe id quod deponunt, à ſuis maioribus ac- Affinis non repellitur a teſtificando et- cepiſſe30. num. 17 am in cauſa criminali, quando fert teſti. 11 Quodteſtes ſuoteſti monium proaffine contra alium affinem ſe credere, ita eſſe 1 30. num. 18 122. num. 2[5. 12 Quod iurati deponant, ſe vidiſſe per- uandocrimen peralios nec actu nec ſonas in prædictis gradibus cõſtitutas pro habitu veriſimiliter probari poteſt, tunc affinib. ſeu conſanguineis haberi1z I.n. 19 affinis pro affine in criminalibus eſt ido- Alrmans, Aſſirmatina. neus teſtis 12 35. num. 26 Affirmantibus Teſtibus in dubio ma- A ffinis etſi non probat in cauſa crimi- gis fauetur, quam negantibus 32. num.* nali, facit tamen indicium, ſed non ad tor- Affirmantibus teſtibus regulariter ma turam 125*um. 27 gis creditur quam negantibus 132. num. 2 Affines ad alicuius ſui affinis defenſio- Affirmantibus teſtibus, cæteris paribus nẽ admittuntur in criminalibus 123. nu. magis ſtandum eſt, quam negantibus ,32 C. Ratio ibid. ponitur, cum declara- num. 2 8 tione. Et copioſius habetur pag 124 nu. 50 Teſtibus duobus affirmantibus plus Teſtes affines licèt admittantur ad pro creditur, quam decem negantibus 133 n 3 bandam innocentiam ſuiaffinis inquiſirb, Magis creditur duobus Teſtibus affir- non tamen admittuntur ad reprobationẽ mãtibus, quam ſexcẽtis aut mille negan- ſeu impugnationem alterius cõtra ipſum tibus 13 3,num. 5 ampliatur numeris ie- producentem 12½. num.I quentibus.. Affinis ex vno tãtum latere poteſt eſſe Qui id, quod agitur affirmando nouit, teſtis 12 4. num. 52— melius& certius noſſe dicitur, quam qui Alhnitas. negando nouit 134 num. 6 Affinitas poteſt probari per teſtes 12 5. Affirm antes teſtes minus fidei habent num.I quãm negantes in caſibus notatis pag. 135 Ieſtes deponentes de affinitate per te- num. 16. vſq; ad num 5 ſtimonium de auditu, ad hoc vt probent, Si teſtes deponentes ſuper affirmatiua duodecim requiruntur. eſſent imperii deponentes vero ſuper ne- 1 Quod ſint perſonæ graucs 125. num.. gatua cſſent periti, llis præferũtur 139 n. 17 & pag. 269: num. 26.& pag. z71. num. 56. Affirmatida ſiplene probata non ſit & ſequent. minoris fidei eſt quam probatio ſuper ne. 2 Quòdaudiuerintteſtificata antelitem gatiua 3⸗ num.⸗O motam 2 um.5 Duo teſtes deponentes ſuper affirma- 3 Qod audiuerint à ſuis maiorib. 127. tiua conformi iuri communi, præferun-
monio adiiciant,
num. 5 tur centum Teſtibus deponentibus ſuper Quodaudiuerint non ab vno tantum, negatiua 722. uum. 26 7 ſed ad minus à duobus 124 num. 11 Teſtis primò vnum affirmans cum in-
5 Quodilli, a quibus teſtes audiucrunt, ſtrumẽto,& ſecunda vice iurat non fuerint infames& ſuſpecti, ſed fide periurus redditur 12 7. num. 17 digni,& omni exceptione maiorcs 128. Teſtes affirmatiuc deponentes de mala num. 12 b mente alicuius, videntur potius iudicare 6 Quod necvnus à pluribus, necinfa- quam deponere, ideoq; vt ſuſpecti pof. mes ab honeſtis audiuerint 12 9-num. 13 ſunt reprobari 122. num. 28
7 Quod teſtes proprio iuramento affir- Non eſt credendũ teſti afirmãäti quod ment, ſein ferendo teſti monio non velle vere ſcire non poterat 197. num. z.& procedere odio, amore, vel ti more, vel cõ SdAdanaiio.
modo 29.num. 14 Agnatio non probatur per teſtes ſine 8 Quod declarent perſonas per nomina expreſſione gradus deponentes 212. n. 1.
Agnatio non cadit in ſenſum teſtis, ſed
aid negãs,
nu. 6
Propria, appellatiua, demonſtratiua, vel circumlocutiones ſufficientes:29. nu. 15. Conſiſtit in iure? 42. fub n. J.
22
5 r f 4 —]ͤ——

——————
3 2 Pp 1 f II 1 - II 1 4 7 1 I 3 I II 1 1 AA 1 1 A I A 1I 1 1 l ' 1 ' AI 1 1 I 1n 1 A 1 n 1 ¹ 1 I 1 A 1 I G A R 1 I 1 I I 1 1 1 I
A I
—
962 I N
Agnatio Teſtibus probari non poteſt, neq; per quaſi poſſeſionem, neq; per tra- ctatum, neq; per nominationem, neq; per ſolã famã 142. fub n. 1. vbi referuntur te- nentes contrarium.
Agnatus.
Agnatus gentilis non dicitur teſtis in- teger 143:num.r
Agnatus pro agnato non admittitut ad teſtificandum 145, num. 2. In contrariũ eſt communis opinio, ibid.
Agnatus vltra quartũ gradum admit- titur tam in cauſa ciuili quàm criminali adteſtificandum pro agnato.& non infrà 144 ·num. 6 Teſtes qui ſunt de agnatione producẽ- tis, vidẽtur in cauſa propria teſtificari 144. num. 7
Teſti,qui eſt de agnatione offenli, non eſt credendum contra offendentẽ 1 45. h.8
Agrimenſor. Deponens de iugere terræ, dicens, ſc ſcire, quia ſit agrimenſor, probat. 14 nu.1
Teſtis agrimenſor etiam ſolus& vni- cus probat. 1 45.· num. z
Alchimiſta.
Alchimiſta poteſt repelli a teſtimonio 145.in fine, num. i.
Alluuio.
Alluuio probatur per teſtes, cum decla ratione 1 47· num. 1
Alternatiua.
Teſtis alternatiue deponens non pro- bat. 146. num.- Teſtis alternatiuè deponens tunc pro- bat quando vtraq; pars teſtificationis al- ternatiuæ probat intentionem produ- centis 146. num. 2 Teſtes alternatiue deponentes, Iitium occidiſſe Seium gladio velclaua, probãt, 146 ·num. 3
Altitudo.
Altitudo alicuius rei probatur per te-
ſtes,& qualiter 147.in fine. num. 7 Alumnus.
Alumnus pro ſuo educatore teſtis eſſe non poteſt 118. num.
Qui alitur, maxime ſolet educatorem ſuum reuereri,& cultu quodam achono- re dignari, co, quod vices patris ſuſtinere videatũr 148. num.:2
Aᷣmaſius, Imaſia.
Amalius proſua amaſia non admitti- tur in teſtem.& econtra 148. circa mediũ num.
D E X.
Amaſii ſunt ſibi inuicem coniundii a- micitia inhoneſta& turpi 148. in fine nu. 2.& 149. num. ½.& 15 5. num. f
Amaſius pro concubina non poteſt eſ- ſe teſtis,& qua ratione 1 4⁰. num.-
Ambiguum.
Ambiguum dictum teſtis,& nimis ge- nerale, nihil probat. 149. in fine.num.r
Teſtis ambiguè deponẽs pro nullo eſt, 150. num. ²
Teſtis ambiguè deponens non probar etiam in cauſa fauorabili/ 5 d. num. 3
Dictum teſtis ambiguum debet inter- pretari contra producentem 150:num.. & pag. 5. num. 6.
Teſtis depoſitio, ambigua& obſcura redditur per dictionem, vel, 150. num. 5
Ambigua vel dubia habens teſtimonia non clarè, dilucidè atq; explicite probat. 151.num. 8
Dic um teſtis ambiguum reſpectu tẽ- poris, non releuat producentem 15i nu. 9
Teſtis requiſitus ad declarandur di- ctum ſuum ambiguum non debet iterum iurare de veritate dicenda 152. num. 10
Nec etiam citario partis hoc caſu ne- ceſſaria eſt, ibid. num. 17
In poteſtate iudicis eſt, facere, vt teſtis dictum ſuum ambiguum declaret 15 2. num. 13
Vt teſtis repeti poſſit ad declarandum dictum fuum, non eſt neceſſaria tãtaam- biguitas, quæ nullo modo intelligi poſſit, ſed ſufficit quælibet ambiguitas 152. n. 14
Amicitia.
Amicitia per duos teſtes probari poteſt 153·num. 2
Amicitia etiam per mulieres probari poteſt 75 3. num.
Teſtis deponens, nullam eſſe inter 3 liquos velfuiſſe inimicitiam,& ſic de ami citia teſtificans, facit ſemiplenam proba- tionem, etiam in criminalib. 15. num. ¼
Teſti deponenti de nimia amicitia, nõ creditur, niſi aſſigner rationes illatiuas, vel mouentes animos ſapientum,& quæ ſit ratio 13 4 numn. 5.& nu.. vbi videtur con- trarium doceri.
Amicitia probatur per teſtes deponẽ- tes, inter tales eſſe idem velle& idem nol⸗ le 15π. n um. 7. cum declaratione.
A micitia non eſt inter malos, ſed fraus, dolus& conſpiratio. 154. ſub num. 7 An amicitia reddat teſtem inhabilem
remiſſiue 155, num. 1 Quando

rumr u.
„
Aruus an 1„Al' Jducs J.
S 2 B
—...
ſtes inſtrumenti vel ſcripturæ 16 3. nu.;31
de fideteſtium, ſuppletur per atteſtatio-
Quan do amicitia eſt talis. quod corru-· Par amicitia teſtis cum vtraq́; parte cõ- ptionem inducit, tunc repellit teſtem àte- iuncta remouet omnem ſiniſtram ſuſpi- ſtimonio 155. num.z arr cionem in teſte 16. num 36.& 37. vbickx- Amicitia inhoneſta repellit teſtemà em plum. Meii teſtimonio! Sznum.⸗ 33 Amicitia, vel amore iunctum aut gra- Aniicitia debilitat fidẽ teſtis,& ſic non tioſum eſſe pie quo ad dicendum teſti- in totum eum repellit 155. num. 5 monium producũtur teſtes, in effectu ea-
Feruens amicitia debilitat fidem teſtis, dem ſunt 182. num 1 quod iudicis arbitrio relinquitur. 156. circa AAmicus. a princ. Anmicus non admittitur teſtis pro ami- Amicitia habens idem velle& nolle, co, regulariter 155 num.. 4
penitus repellit teſtes 156. ante num. õ.& Quando amicus admittitur ad teſtiino Pag. 0. num. z0. niaum pro amico, non facit tantam fidẽ ſi- Amicitia tunc diminuit fidem teſtis, v. cut alius1 55. num.; 1 n. bi duo ſaltem producuntur teſtes, ſecus ſit Aumicipſona reintegratur propter ma. plurcs,& quorum numero vnus tãtum ſit iorem numerum teſtium 750. num. 6 amicus 1 56. num. 6 Multum amicus non eſt integer teſtis, Propter magnam amicitiam teſtis in necomni exceptione maior 158. num. 12 totum poteſt repelli à teſtimonio s⸗ nu. Teſtis multum amicus parti non facit 7.& num. 8. vbi ponitur ratio.& pag. 160. ſemiplenam probationem 159. num. N num. 22. Simplex amicus non eſt à teſtimonio Anmicitia maxima idẽ operatur, quod repellendus 1 5. num. 18 operatur coniunctio ſanguinis 157. nu. Amicus non in totum repellitur à te- An propter amicitiam teſtis ſit repel- ſtimonio, ſed ei minus fidei adhibetur. cũ
lendus, relinquitur arbitrio iudicis 15. n. declaratione 160. num. 20 10.& 158. num. II. vbi quid iudex conſide- Sitteſtis aſſerit ſeamicum cius, in cnius rare debeat. teſtimonium aſſum ptus eſt, eius teſtimo-
Amicitia parua& leuis non ſufficit ad nium non ĩideo pro illegitimo habendum repellendum teſtem 15. num. M4.& pag. 16 1. num. 22.& num. 3 Gn 159. num. 18,& pag. 160. num. 19.& n. 21.& Amicus intimus partis eſt de iis perſo- pag. 161. num. 22 nis, quæ ratione affectionis pro ſuſpectis
Allegans amicitiam aduerſus teſtem, habentur in dicendoteſtimonio 10 5. n. 8 adiicere debet qualitatem& circumſtan· Sitres broducantur teſtes amici in cau⸗ tias cius 159. num. 16 1 ſa, in qua alias duo ſufficiant, ſupplebitur
Teſtis dicens, ſe corpus ſuum velle ex-· defectus Per tertium. 16. num. 32.& pag. ponere pro dominoſuo, pro quo produ- 164. num.3 ctus eſt, non redditur inutilis 5 num. 17 Pluresteſtes amici producti plene pro- Admicitia non repellit teſtem, niſi ex ca bant propter numerum, qui ſupplet de- reſultaret odioſitas alterius, contra quem fectum inſurgentem ex grandi amicitia teſtificatur 261. num. 24. 163. num. 32.& pag. 16 ½ num. 34.
Amicitia nunquam repellit teſtem niſſ Amicus vtriq; parti communis velæ- per accidens 762. num. 2 qualis, eſt integer teſtis 16 ½. n. 38
Amicitia charitatiua non repellit teſtẽ Amicus vtriuſq; partis extra ſuſpicio⸗ àteſtimonio 16 2. num. 26 nnöteſtis eſt pag. 25.n. 12
Amicitia duplex eſt, quædam carnalis, Teſtes amici admittuntur adproban- & quædam charitatiua,& quid vtraq; ſit dum furtum factũ in ædibus actoris,&c. 162. num. 27. 28.& 29. 1 pag. 16 5. num. 39— f).
Amicitiam contrahens cum inimico Teſtis interrogatus an ſit amicus par- meo, non repellitur à teſtificando 16. n. 30 tis,& id negans, veritas autem ſit in con-
Propter amicitiam non repelluntur te- trariũ, non poteſt puniri de falſo 16 5. n. 40
ſqd quod pPropter amicitiam detrahitur tis, ſi reſpondeat quod non, veritas autem ſit in contrarium propter hoc non poteſt pPuniri pœna falſi 116. num. 3 4..
22„
nes conteſtium 16,1 num. 35
E
1N DE NXI Dn 38
Teſtis interrogatus an ſit amicus par-
——
14
—

—
———
364 AG¾mißis. Amiſſionis probandæ materia vbitra- cteiur 166. num. 2. Amiſſio ſeu perditio, in quibus eafibus probari poſſit per teſtes 166. num.⁊ Amor. Amofe vel amicitia iunctum, aut gra- tioſum eſſe alicui, ferè ſunt eadem 182. n.⸗ Teſtis amore corruptus deponens, vi- detur periurus 183. num.3z Teſtis in depoſitione ſuadicens ſecor- pus ſuũ velle exponere pro domino ſuo,
& ſic maximam beneuolentiam& amo-
rem oſtẽdit erga dominum, taleteſtimo- nium non eſt inutile r 59. num. 17ü
Amans inalio corpore viuit& amati faciem in animo ſuo inſculpit 149. num.;
Aucilla.
Ahncilla non poteſt eſſe teſtis pro do-
mino ſuo 18. num. 1.& 2
Ancilla refertur inter domeſticas per- ſönas 183. num.
Ancilla non eſt idonca teſtis pro domi-
na ſua 18 3. num. 2 Ancilla tanquam domeſtica perſona examinata teſtis, non etiam facit indici ũ Pro domino ſuo 184. num.;
Anucilla poteſt eſſe teſtis pro domino ſuo, ſi contra eam nihil opponatur 1 84. n.; vbi hoc controuertitur.
Ancilla teſtificari poteſt de his quæ ſe- creto fiunt in domo 184 num.5
Ancilla poſtquam detierit eſſè in ſerui- tute ſiue famulatu, poteſt eſſoteſtis pro do mino ſuo/85. num. 7
Angariæ, perangariæ.
Quæ dicantur Angariæ,& perangariæ: Item qui Angarii& perangarii homines, remiſsiuè 185.in fine.
Vaſalli Angarũ& perangari non poſ ſunt eſſe teſtes contra feudatarios habẽtes feuda à Regia curia in capite, in cauſa cri- minali 1 86. num. 2
Nec poſſunt eſſe teſtes contra nobilem 186. num. 3.
Auuſtare.
Non eſt ſubueniendum ei, qui ſeangu-
ſtauit 2⸗.num.54 Animoſas audax.
Animoſis in deponendo Teſtibus mi- nuscreditur. Quia teſtis inter vtramq; par tem debet eſſe medius, ad alterutram par- tium non declinans 109. num. 24
Animose dicitur deponere teſtis quan
Auis, ſufficiens eſſe creditur. num..
do in fauorẽ produoẽtis conſtanter aſſcus
rat illud, q certiudinaliter neſcit 186.n. Animoſis in deponendo minus credi- tur 196. num. a 259 ludex ex verbis& ſignis diligẽter perpẽ- dere debet, vtrũ teſtis habeat animũ ſuum magis ad vnã partẽ, quam adaliã86. n. 2 Animose& audacter deponẽs dicitur ſe ingerere,& vltro offerre teſtimonio di- cendo 187. nu.⸗ Teſtis ex nimia animoſitate deponẽs, ſeipſum ex ſola inſpe ctione ſuæ depoſitio- nis ſuſpectum reddit 187. num. 4. Teſti animosè nimis& audacter depo-
nenti, fides habenda non eſt 187. num. 6
Teſtis nimis animosè& audacter con- cludens reiiciendus eſt 1 88num. 7 Animus. Animus non poteſt probari per teſtes,
& quæ ſit ratio 1⁸8. num. 2.& num z. vbi
quomodo procedat. Declaratur, niſi teſtes deponerent de
animo per actus exteriores 149. num.·
Animumſoli Deo cognitum eſſe, quo-
modointelligatur 199. num. 6 De variis modis cognoſcendi animũvel intentionẽ alicuius, remiſsiue 189. ſub n.6
Animus præſumitur ex facti qualitate & ex ipſis factis 1g9. num. 6. in fine.
ITeſtes volentes teſtificari de qualitate animi alicuius, debent id facere per actus exteriores 189 num.7
Teſtes poſsuntteſtificari de animo ali-
cuius per verba declaratoria, velutiex fa- cto 190. num 9.& num. 1 1
Nõ creditur teſti deponẽti de animo& voluntate alterius, ſimpliciter ⁊90:nu. 10 Teſtis, deponens de iis ʒquæ in animo conſiſtunt, non probat niſi rationem red- dat 190. num. 12 Antiqui. Antiquiores,& tnaiores vidẽtur æqui-
parari 2 ſ. num. 16 ·
Antiquiores dicũtur, qui ſunt de aſcẽdẽ tib. nõ aũt qui ſunt de collateralib.1 2..
3 Anitiquum. 5
Quando dicamur eſse in antiquis, variæ ſunt opiniones 274. in fin. n. 1. cum ſoq.
Quodtempus dicatur antiquum, in ar- bitrioiudicis ponitur 279. num. 3. ſecun- dum crebriorem ſententiam. Etibi dea-
liorum opinionib.& num. 4.5.& 6
Probatio minus legitima in factis anti-
De
b

ezm em üm uu MA.
urie Pelen dae n nDaag aulig had dSe beri u2,Enl 15 /0 cmarc Bn ul t — ntic b 3 dcdcn il e0
4₰
1 N
De probatione auditus alieni per teſtes
m antiquis, vide infra in verbo, Auditus a- kenus in antiquis. Antiſtes.
Antiſtes, quando poteſt eſſe teſtis pag. 15.& ſequentibus.
D E xX. 365 Approbare teſtes cẽſetur, qui eos ad te- ſtimoniũ vocauit201.num. 12 Teſtes, quos ego approbaui, poteſt ad- uerſarius meus in eadẽ velalia cauſa cõtra me producere, contra quos ego nihil op-
Apparitores appellantur etiam Berroa- ponere poſſum 202. num. 13
rii ſeu curſores,& ſunt famuli poteſtatis 530. num. I.& 2 Apparitores. Apparitores dicũtur viles perſonæ, 330. num.3& 5. declaratur pag 35 1. n. 6. in fine. vbi quod credi eis debeat propter appro batum eorum officium.—
Apparitoribus denunciantibus leuia crimina, creditur pag. 27. num. 1⁰.
Appellatio. Ad ſubſtantiam appellationis requiri- tur ſcriptura 19S. num.: 3e Teſtibus, probari poteſt, appellationẽ in ſcriptis interpoſitam fuiſſe 194.nu. 1.& quidem per duos teſtes n. 2. maxime ſi ſit deper dita ibid.& pag. v.num./ Appellatio nõ põt Pbari per teſtes 34.n.⸗
Appellatio in ſcriptis interpoſita, ſi eſt perdita, poteſt probari per teſtes 17. nu. 42
Appellationem factam non eſſe, pro ba tut pet teſtes aſſerentes ſimul abſentiã ap- pellantium 137. num. 16
Approbatio.
De Teſtib.approbatisa partibus! 99.n.:
Qui approbauit ſemel vnum teſtẽ am- plius illum improbare tanquam teſtẽ non poteſt 199. num. z.& ſeq.
Pars aduerſa non poteſt contra teſtiũ fidem opponere, quorũ fides fuit approba ta per hoo, quod eoſdem quoq; teſtes pro ſe produxit 200. num. 4
Teſtis productus à parte cenſetur non ſolum per hoc approbatus in perſona, ſed etiam in eius dicto zco.num.ʒ
Teſtis approbatus à parte nõ poteſt te- probari ab ea, niſi ſuperueniſſet cauſa do nouo zso. num. 6
Eo ipſo, ꝙ recipiuntur teſtes à partibus, cenſentur abillis approbati 202, num. 7
Teſtis cenſetur eſſe approbatus à parti- busex eo quod voluntate partium ſe ſub- ſcripſit 2or. num.8
Teſtis etiã infamis à me productus non poteſt propter approbationem meã à mc repelli 20z. num. 9
Producens teſtes, etiamſi eis vſus nõ ſit, ita approbati eſſe cẽſentur à parte aduerſa vt productos non poſſit re pbare,&c. z01. num. 10
Qui ſemel aliquida pprobauit, non po- teſt illud improbare, etiam in alia cauſa,& inter diuerſas perſonas 202. num. 14
Approbãsteſtem, quo ad perſonã cius eũ reprobare.Secus eſt de alio defectu te ſtimoniiab eo dicti, puta, obvariationẽ vel falſitatẽ. 202.. 15.& p. 203. num. 16. niſi ſpe cialiter dictũ ſit, ſtandũ eſſe dicto teſtis ibi.
Approbans teſtẽ nõ obligatur credere ei in his, quæ attingunt cauſam propriam ipſius teſtis 203. nu.⁊⸗ Teſtis approbatus à partibus, ſolus& vni- cus plenã fidẽ facit, 203. Siue tacite ſiue ex preſſe approbetur ibid. PFallit ſi plures alii teſtes diuerſum dicerẽt 204. n. 19
Non ſufficit, reſtes à teſtatore approba- tos fuiſe, ad hoo, ne poſtea poſſint repelli 20num. 20
Teſtes inſtrumẽtarii cenſentur appro· bari à partibus 204.n. 2 2. Procedit, quo ad perſonas, non quo ad dicta corũ ib. nu. 2 3
Teſti ab ipſa parte pducto& approba- to, plene credẽdũ eſt aduerſus eã 205 n. 2 4
Apocha. Antapocha. Spodiſſa.
Apocha proprie quæ dicatur 191.in fin. n.2.& pag. ſequente vbi copioſe tractatur.
Apodiſſam ſeu apochã Bartolus genera liter vocat eam ſcripturã, qus datur a par- te parti 192 num. 3.
Antapocha quæ propriè dicatur 192. n.
Antapocha ad quẽ finẽ detur à debitor creditori I92. n.
Apocha& Antapocha, quo ad materiã probationis, à pari procedũt. 19 ½. circa pr.
Apochaæ ſcriptæ a debitore probatio qua liter fiat remiſsiue 103. n. 7.
Apocha vel Antapocha manu debitoris ſcripta velſubſcripta, ſi negetur qualiter probetur 1⁹ 3. n. 8.& 9.
Apocha probatur per teſtes etiam
non ſubſcriptos, dum tamen fuerint præ- ſentes ſubſcriptioni debitoris,& viderint debitorem ſubſcribere 19 ½ num. 10 Apocharecognitaꝑ tres teſtes in tegros præfertur inſtrumento publico, pPoſtea cõ fecto contra illam A pochã194. n. 11.& 12
Apocha plenè probatur ꝑ teſtes depo-
nẽtes, ſe vidiſse& audiuiſſe partes cõmit-

tentes& mandantes tettio, vt apocham ſcriberet,&c. 195· num. 14. Teſtibus honeſtis deponentibus ſe vi- diſſe apocham ſcribi,creditur 105· num. 15 Ad probandam apocham ſcripram à tertio ex commiſſione partium nõ neceſ- ſario requiruntur tres teſtes, ſed duo ſuffi- ciunt 195. num. 16
Ad hoc, vt teſtes probent apocham, in-
ter cetera requiritur, vt deponant, quo tẽ- pore apocha ſcripta ſit.. num. 17 Ad probationẽ apochæ requiritur ſub- ſcriptio maſculorum,& non mulierum, controuertitur 196. num. 18 Quid requiratur ad comparationem literarum in apocha 196. num. 19 Quando duo teſtes coadiuuant apo- cham, licèr vnuscontradicat, ſtandum eſt apochæ, præſertim ſi pro eaconcurrant a- lia 196. num 20. 1 Vt teſtis contradicens apochæ aliquid probet, oportet eum eſſe omni exceptio- ne maiorem 197. num. 21 Quando tres teſtes ſunt ſubſcripti vni apochæ, quorum vnus eſt mortuus, tunc iſta apocha ab aliis duobus recognoſci nõ poteſt. Et quid ſi duo vel omnes mortui ſint 97. num. 22 Apoſtata. Apoſtata repellitur à teſtimonio 198 num. 1 An apoſtata à religione teſtis eſſe poſſit? quod non 1§8. num.⸗ S Apoſtata à religione fit periurus 198 num.; 1 Apoſtata à religione eſt ipſo iure ex- communicatus 1 8. num. Apoſtatæ& ſacrilegi, quo ad infamiã, xæquiparantur n8. num.) Arbiter. Arbiter& teſtis differũt pag. 5. num.7 Arbiter an poſſit eſſe teſtis, remiſſiue 20⁰6. num.3 Non ſtatur dicto arbitri de geſtis vel a- ctis coram eo 206. num. 4. 5.& 6. vbi quo- modo procedat. Arbiter non poteſt eſſe teſtis in cauſa, in qua interuenit vt arbiter 20 6. num.⸗ Arbiter, qui vt vir bonus iudicãdi arbi- trium habuit, lata per eum ſententia, non poteſt ſuper æquitate vel iniquitate teſti- monium ferre z. num. 8 Arbiter regulariter in cauſa, in qua iu- dicauit, non admittitur inteſtem 207. nu.
—
8
DE X. 9. Idem in pertinẽtibus ad cauſam ib. i ro Arbitri durante eorũ officio teſtimo- nium dicere nõ poſſunt 208. num. 12.& 12 vbi ratio ponitur. Arbiter non eſt idoneus teſtis, quando deponit ſuper eo, quodtendit ad iuſtificã-
dum ceius laudum,& c. 208. num. 14.1dem
8*
in pluribus arbitris 209 num. 18 1 Arbiter non pöt eſſe teſtis etiã in cauſ in qua ſentẽtia diceretur nulla, ex defectu ſolennitatis 209. n. 15ꝓcũ declararione ibid.
Non creditur arbitris aſſerẽtihus ſeob pecuniã laudũ tuliſſe 209. num. 16. Anextribusarbitris vnus poſſitteſtifi- cari corã duobus collegis ſuis 2%. num. 1⁷ Teſtimoniũ vnius ſolius arbitri nõ va- let 2 1. n. 19 Fallit, ſi habeas cõteſtes ibid, Arbiter inuitus teſtimoniũ dicere non cogitur, niſi vtraq; pars cõſentiat 21c. n. 20 Arbiter an teſiis eſſe poſſit, quando in compromiſſo diceretur, eum poſſe pro- cedere de facto,&c. Cõtruertitur 2 c. n. 21.& pag. z19. num. 6 Aſſertioni arbitrorum creditur in his, quæ reſpiciunt ordinem, cauſæ neceſſariũ 211. num. 22 Si arbiter nondum deueniſſet ad lau- dum, quia forte expirauit compromiſſum, hoc caſu teſtificari poteſt, ſicut alias de- claratur z=1. num. 23 Si arbiter examinaretur, nõ vr plenè ꝓ- baret, ſed vt alium iudicem inſtrueret, ad- mittendus eſlet 212. num. 2 ½ Qui fuit atbiter in vna cauſa, põt eſſe te ſtis in eadẽ ſitractatur corã alio aliter quã per appellationẽ. declaratur 21 2. num. 25 Arbiter productus nõ vt teſtificaretur viua voce, ſed ad ſolen nizandum inſtru- mentum de geſtis coram eo, non eritte: iiciendus z12. num. 25 Arbiter conſentientibus ambabus par- tibus, teſtimoniũ dicere poteſt 223. nu. I Arbiter productus ad declarädumid, quod obſcurè dixit in laudo audiendus eſt. declaratur 2 13. num. 28 1 Arbitri in ſubſidiũ admittuntur ad pro- bandum eorum geſta, quæ aliis non poſ- ſunt eſſe nota 223. num. 29 IA Arbitri poſſunt teſtificari ſuper iuſti- tia vel iniuſtitia laudi 2714. num: 30: cũ de claratione ibid. b Hr Arbitri poſsũt eſſe teſtes, quãdo per eorũ teſtimoniũ nemini fieret præiudiciũ 274 num. 31
Arbii
————
—
not
11.
4
dodl
ſcanc
A
Cle d
alln
A-
porur
locu
Wny nun
Atbit
17Sun
Arbie
wuigei
aüan
ddd
Aoe
Atb
heriu
cii peni
Dum, 44
Qun
de dccden
veſ de f d
anione
Abira ſdekam)
„aming di 16
on

— wrr
4 4
— docen S o vrechc
4—
3 —————ö—ꝑꝑ— ———————
1 NDE X. 37
Arbitri cõtra ſeipsũ deponẽtis teſtimo- Archidiaconusin o Hoc videtur 22.q 5 niũ efficax eſt21.mꝓτ 3½2. cũ declaratiõeib. repræhẽditur& declaratur 2 28. cũ tribus
Arbiter teſtis produci poteſt ſuper co, pag. ſeqꝗq& P. 252.n. 12. Archipre byter. ex quo ei neq; laus, neq; vituperium de ge Archipresbyteri poſſunt eſſeteſtes in o⸗ ſtis ab eo attribui poſſet 214. num. 33 nnibi
An liceat arbitris poſt impleta ipſorum ri põt pag. 79.n. 13: Arenariu officia teſtimoniũ dicere in cauſis, quas o- Arenarii dicuntur, quod in arena cum lim tractarũr, pulchra diſtinctio. 2 5:n. 34 Beſtiis pugnét 22 oin Unc. Arcnarila
Arbitri ad teſtimoniũ non admittũtur, dicendo teſtimonio arcentur 220. in fin. ſi agitur de eo, quod ad cauſam principalẽ cũ ꝑ. ſeqᷓ vhi ratio eius indicatur remiſſiue. ĩpiamq; ſententiã tuendã pertinet 275. n35 Siarenarius proteſte admittendus eſt,
Arbiter nõ poteſt eſſe teſtis in cauſa ap· ſine tormẽtis teſtimonio eius nõ credetur
ellationis, quo ad merita cauſ vt ſcilicet 221. num 2. Ats. cognoſcatur de iuſtitia cauſæ: Sec eſt, ſi ꝓ Artis ludicræ cauſa in ſcenã prodeũtes, ducatur in teſtẽ ſuꝑpceſſu. 116. n.36.&37 tanquã infames, à teſtimonio repelluntur Arbiter poteſt produci in teſtẽ ſuper de 224 in fin. nu m. J.& p. ſeq.vbi declaratio. claratione animi ſui, ſed dictum eius, tan- Articulus. quam vnius, non valet 21 6. ſub nu. 3 6. Se- Teſtis deponens, cõtenta in articulo eſ cus eſt in pluribus arbitris, ibid. ſe vera, dicitur ea probare. Niſi reſultaret a Arbiter poteſt eſſeteſtis in ea cauſa, in liqua impoſſibilitas 221.in fin. num. ⸗ qua nunquam fuit arbiter 276. num. 38 Eoĩpſo quod teſtis dicit articulum verũ, Arbitramentum. articulus eſt probatus in forma, maxime ſi Arbitramẽtũ põt ꝓbari per teſtes 2 1⁷. n. rationem ſufficientem aſsignet 222. nu. 3 Teſtes vt de arbitramento valide teſti- Teſtes dicentes, cõtenta articuli eſſe ve heari poſſint, nõ ſolũ de tractatu, ſed de ab ra,ſi imterrogati reſpondcant, præſente Ti- ſoluto arbitrorũ actu deponere debẽtz ¹1⁷ tio& Seio id factũ eſſe, Titius& Seius autẽ num. z. Arbitrator. dicant ſe neſcire, non reprobãtur 222. n. · Arbitratores, durãte eorũ officio, teſti- Teſtimoniũ teſtis dicentis, cõtenta in moniũ dicere non poſſunt 20 8. num. 11.& articulo eſſe vera, cũ additione tamẽ iſta, 12. vbi ponitur ratio. niifallor, vel, vt mihi videtur, non propter Arbitrator neneſt idoneusteſtis quã- ca viciatur, vel redditur dubium 222. nu. do deponit ſuper eo, quodtendit ad iuſti- 6.& 7. vbi hoc controuertitur. ficandũ eius laudũ 26 8. n./4.& p. 219. n. 5 Diſpoſitio teſtis dicẽtis, articulũ eſſe ve- Aſſertioni arbitratorũ creditur in his, rum ſecundum ſuam conſciẽtiã, n õ valet quæ reſpiciunt ordinem cauſæ neceſſariũ 22 3. nu. 8 Fallit, ſi teſtis ſic deponens ex- 21I. num. 22 primeret rationem concludẽtem ſui dicti An liceat arbitratoribus poſtimpleta i ibid. num. 9 Arufex. pſorum officia teſtimoniũ dicere in cau- Artificẽ eſſe, quilibet teſtificari põt,& is, quas olim trãctarũt, pulchra diſtinctio qualiterid fieri potsit 222. inprinc. num. 215. num 34.& pag. 226. num. 8 Aſcendentes. Arbitrator an teſtis eſſe poſſit, remiſſiue Aſcendentes pro deſcendẽtibus regu- 218. num. I lariter teſtimonium dicere non poſſunt. Arbitrator nõ põt eſſe teſtis in cauſa, in Procedit in infinitum, exceptis quibuſdã qnaipſè interuenit cognoſcendo, ſiue de- caſibus=225 nu. Aſcriptitius. cidendo 218. num. 2 Aſcriptitii qui dicãtur,& quæ olim fue- Arbitrarores quãdiu nõdum ſunt fun- rit eorum conditio. remiſsiue 2 26. nu. 1 ctiofficio ſuo, nõpoſſunt eſſeteſtes 218. n3 Aſcriptitius à teſtimonio non repelli- Arbitrator non poteſt teſtificari ſu- tur 226, num. 2.& 3 per iuſtitia laudi ſui, nec de actis cotã ſefa Aſcriptiuii de conſuetudine, admittun- ctis pertinentibus ad litis deciſionem 278. tur ad teſtimonium dicendum⸗ 27. nu. num. 4.& pag. 219. num.; A ſcriptitius non põt eſſe teſtis pro do- Qando arbitratori data eſt poteſtas mino ſuo⸗* 27. n. 5.& p. 228. vbi declaratur proccdendi in ſcriptis, ſine ſcriptis, de iure Aſſaßinium. vel de facto, tunc debet ſtari ſimplici de- Crimen aſſatsinii nõ habet ſpeciale, vt clarationi arbitratoris,& c. 21 9. num. 6. in eoteites lite non conteſtata potsint Arbitratores teſtificari poſſunt, quan- examinari,& ctiam recipi, parte nõ citata
do examinatur æquitas veliniquitas arbi- faciuntq; fidem 228. num,
tri,& ſunt aliæ probationes
X. 19. h.7 jn criminc aſſaſſinu teſtes de auditu audit dArchidiaconus.
7
7=. 4 —ſ—
mnibus caſibus, in quibus Abbas teſtifica-
1
————.

faciunt indicium ad torturam 2 29. num.
1 ND
2. cum declaratione ibidem
In aſſaſſinio requiruntur indicia indu- bitata 229. num.& pag. 254. num. 19
In crimine Aſſaſſinii etiam vnus teſtis de auditu alieno deponens facit indiciũ
adtorturam 255. num. 17& pag. 254. n. 18
Aßertio.
Aſſertio& teſtificatio quomodo diffe rant pag 5. num. 6 12eS Aſſéſbr.
Aſſeſſores ad teſtimonium non ad- mittuntur, ſi agitur de eo, quod ad causã principalem ipſfamq; ſententiam tuendã pertinet 213. num. 35& pag. 231. num.5
Aſſeſſor regulariter in cauſa, in qua iu- dicauit, vel fuit aſſeſſor, non admittitur
inteſtem 230. num. 2.
Aſſeſſores non minus quam arbitrii& iudices affectionem ad geſta per eos ha- bere cenſentur,& c. 230. nu. 3
Aſſeſſores an expletis officiis teſtimo- nium dicere poſſint in cauſis, quas olim
tractarunt 230· num.*. vbi remiſſiue
Aſſeſſor non poteſt in cauſa appellati-
onis inteſtẽ produci ab ea parte, pro qua ſententia lata eſt in prima inſtantia 231. n. ſecus eſt ſiis ab altera parte producatur contra quam fuit lata ſententia ibid. n. 8 Atteſtationes.
Atteſtationes ſcriptæ ſi amiſſæ ſunt,& extarent alii teſtes deponentes, priores te- ſtes ſollenniter fuiſſe examinatos,& talia dixiſſe, tunchorum teſtimonio ſtandum eſt 178. num. 43 4
Audax. Vide ſupra in verbo animoſus. Auditusin gencre.
Oculis magis credendum quam au- ribus, Sehen gehet vor hoͤren/ 222. num. 7. 8.& 9
Magis incredulæ ſunt hominibus au- res quam oculi 242. num. 10
Auditus dicitur authoritas 2275. nu. 15
Senſus auditus an dicatur generalis ad omnem ſenſum 271. num. 6. ſedcontro- uertitur ibid.& pag. 3 03. nu. 12
Teſtificatio de auditu dicitur proba- tio extraordinaria 269. num. 47
Senſus auditus nõexcludit viſum 303. ſub num. 11.
Ex eo quod quis dicit ſe audiuiſſe, non
ſequitur, quod etiã intellexerit 270.n. 49
Teſtimonium de auditu regulariter
non recipitur 235. num. 16.
E X.
An teſtes deponentes de auditu pro- bent, ſiue deponant de auditu proprio ſiue alieno, totum hoc ſtat in arbitrio* dicis 242. num. 11. 3 AAuditus alienus locus generalis.
Auditus alienus, vel auditus auditus
dicitur, quando quis pro confirmatione dicti ſui, aſſerit ſeita ab hoc vel illo, vel his aut illis audiuiſſe,& ſic ſe non in pro- prio ſed alieno auditu fundat 240. num. 3. vbi hoc pulchre declaratur.
Auditus alienus denotatur per verba, audio dici 241. in principio. Item in- telligitur de auditu referente actum. ibid. num. 4. vbi exemplum.
Per auditum auditus non percipitur veritas ſenſus, ſed ſolum quædam relatio veritatis 241. num. 5.& pag. 2 46. num. 13
Teſtimonium de auditu proprie eſt, cum quis audiuit aliquid dici eſſe factum 24 3·Hum. 1.& 2 G
Teſtimonium de auditu auditus non dicitur propriè teſtimonium 243 num
Teſtimouium de auditu alterius non eſt plenum& legitimum teſtimonium in his, in quibus veritas depræhenditur ex auditu 243. num. 3
Teſtis de auditu non eſt verus teſtis 243. num. 4.& pag. 294 Teſtimoniũ de auditu auditus eſt præ- ter& contra regulam& formam iuris 244. num. 5. vbi rationes allegantur. Ex teſtimwonio auditus alieni veraſci- entia haberi non poreſt 244 ſub num. Teſtimoniũ de auditu fundatur in iure ſpeciali ſeu priuilegio 244 num. 8 Teſtimonium de auditu facile proſter nitur 242. num. 8 Per auditũ auditus nõ percipitur veti- tas ſenſus, ſed ſolum quædam relatio ve- ritatis 294 num. 8 Teſtimonium de auditu auditus non ſolum eſt debile, ſed etiam multum ſuſpe ctum 245. num. 9
Qui fecit examinari teſtes adhuc vi- uentes, deponentes de ſolo auditu audi- tus, habet præſumptionem ſuſpicionis cõ tra ſe z4ſ num. 10.& pag. 25:. in princ.& num. 7
Si non reprobaretur teſtimonium, de auditu alieno, in cuiuslibet poteſtate eſſet facere indicium adtorturam conrra ali- quem 245. num. 11
Dictum teſtium auritorum non mul-
. ₰ tum ponderis habet: Nontamen aliquã 0 e
—
—— —

s Hm — Hicki 4 4 8 nie id anh dcrd n ᷣc- ur Kt Trimr u r lei :
mmt d Pſc n nu deal a ar
. 1
1 NDEN. 369 do eſt ſine conſideratione 246. num. 1. Etiamſiteſtes deponentes de auditu à Teſtis deponens, ſe audiuiſſe quid dici diuerſis perſonis, ſecundũ aliquos nõ pro- ab alio, qui negat, ſe id dixiſſe, non argu- bẽt, faciunt tamen adminiculuũ ²26 ½. n. 28 itur de falſo2 47. num. 16 Etiam in eo caſu, in quo admittuntur, Teſtes de auditu deponentes debent teſtes, ad faciendam præſumntionem, ne- eſſe omni exceptione maiores 247:nu. 17 ceſſe eſt, quod nominentur perſonæ, à
Probatio quæ eſt ex teſtificatione de quibus audiuerint dici 26 72. num. 29
auditu, dicitur extraordinaria 247. nu. 17 Auditus alienus probat.
Teſtimoniũ de auditu neceſſariò ineſt Dictum teſtium auritorum, etſi non in fama 247. num. 18 multum ponderis habeat, tamen aliquã- Teſtes deponẽtes, ſe ab aliis audiuiſſe, do non eſt ſinc conſideratione 226. n. 12 quod aliqui venerca exercuerint, nihil In quibus ca ſibus teſtimonium de au-
probant 72. num. 43 ditu admittatur, remiſſiue indicatur 277. AHuditus alienus præſumptionem vel num. 82 indicium facit. In quibuſdam caſibus credendum eſt
Teſtimonium de auditu alieno facit ĩis, qui depoſuerunt ſeſcire, ideo, q aà vi- indicium& præſumptionem, per quam ris honeſtis, optimæq; famæ& opinionis transfertur onus probandi in aduerſariũ audiuerint 136. num. z3 vbi ponitur ex- 248:num. 1& z.& pag. 251. n. 9 Con- emplum de iis quæ ſcripta ſunt ab Euan- trouertitur ibid. num. 4.& declaratur geliſta Luca. pag. 2ſo. num. 6 Teſtis dicẽs, ſe audiuiſſeà maiori par-
Teitis deponens de auditu ſuper filia- te hominum, notitiam de iſtis rebus ha- tione, ctſi plene nõ probet, transfert tamẽ bentium, vera dixiſſe cenſetur, ſi quin onus probandi in partem aduerſam 249. de rebus iſtis teſtificatis notitiam habu- num. controuerſum. erint 26. num 14
Teſtimonium deauditu alieno tantüũ Perreſtes deponentes de auditu audi- habere vim adminiculatiuam ſeu coad- tus maiorum ſuorum, probantur etiam iuuatiuam aliorũ probationũ 2 ½9. n. 4 confines 278. num. 82
Teſtimonium de auditu auditus facit Saluatur dictũ teſtis deponentis quod ſolummodo qualẽ qualem præſumptio- ita audiuerit ab omnibus 247. num. 15 nem velconiecturam z5o num.) vbi quis Sipræſumtioni, quæ oritur ex teſtimo- ſit huius effectus nio auditus alieni, accedat aliquod admi-
Si præiumptioni, quæ oritur ex teſti- niculum, tunc plena inde reſultabit pro- monio auditus alieni, accedat aliquod batio 252. num. 10 admiaiculum, tunc plenainde reſultabit Teſtis de auditu alieno deponens cõ-
probatio 252. num. 10 currẽtibus aliis adminiculis, veluti, ſemi-
teſtes deponentes de auditu à diuer- plena probatione, probat 254. num. 7 bs perionis, adminiculum faciunt 252. 2& 3. vbi eriam quod iſta concurrentia
mero II relinquantur arbitrio iudicis eſi deponens de auditu relationis Quatuor concurrentia adminicula erius poſt litem motam, nullam peni- faciunt, vt teſtimonium de auditualieno taciat pra ſumptionem 252. num. 12 validum ſit 255. num.
Xpag 2657. num. 42 Teſtes de auditu alieno deponentes, Anquales illa præſumptio orta ex te- vt dicantur ſufficienter probare, debent ſtumonio de audiru alieno, tollitur per fa- inter cætera atteſtari, quod audiuerint mam,& alias qualitates probatas ex actis dici non ab vno ſolo, ſed a plurib. 156. n./ 253. num. 13.. Teſtes auditum alienum deponentes In criminalibus teſtimonium de audi- ad minus duos, à quibus dicant ſe audi-
tu alieno nõ facit præſumptionẽ=53. n.74 uiſſe nominare debent 256. num. 8 Vtteſtimonium de auditu alieno fut. Teſtes deponẽtes ſe publice audiuiſſe ficiat ad probandum indiciũ ad torturã, à tali,& à pluribus aliis perſonis, quorum ad minus requirũtur duo teſtes 253.n. 16 nomina non recordantur, probant con- Fallit in cauſa criminis Aſſaſſinii. ibid. cludenter de fama, licet nõ dicant à ma-
nu. 17.&r8. ſi tamen indicia ſint indubi- iori parte 257. num.9
tata, ibid. Teſtis dicens, ſe audiuiſſe hocà maio- AAA F —— u·

„A 370 1 N D ri parte hominum iſtius ciuitatis, probat famam 257. num. 10
Teſtis deponens ſuper fama, ſi dicat ſe audiuiſſe à maiori parte populi, probat, quamuis nõ dicat cuius populi, 257. n 17
Quandoteſtis dicit, ſe audiuiſſe à ma- iori parte hominũ, notitiam de iſtis re- bus habentium, iſta depoſitio verifica- tur, ſi quinque habuerint de iſtis rebus notitiã,& ipſe audiuerit à tribus 258. n. 12
Teſti deponenti de auditu, neceſſe eſt deponere, quod audiuit publicè à ma- iori hominum parte 258. n. 2& 14
Teſtimonium eorum, qui dicunt, ſeà maioribus audiuiſſe, de iure nõ reproba- tur 25n. num. 16 Idem eſt de teſtimo-
io de auditu, ab antiquioribus ibid. de- claraturibid.& num. 17.
Teſtis deponens ſe audiuiſſe ab eo, qui actum geſſit, probat 260. num. 18. Quæ ſit ratio ibid. num. 19
QDuoteſtes dicẽtes, ſe audiuiſſe à Titio, quod viderit opus fieri, probant memo- riam extare z6o. num. 20
Teſtes deponentes quod audiuerint à parte extraiudicialiter ſic dixiſſe, probant plenè vel ſemiplenè 260. num. 27
Vtteſtimonium de auditu alieno pro- bet, oportet, quod teſtes audiuerint ab
ciſdem, non autem à diuerſis perſonis 261 num. 22 Controuertitur& declaratur in numeris ſequentibus& num. 23.
Siteſtes diuerſi deponerent, ſe à diuer- ſis, quos nominant, audiuiſſe, an hoc te- ſtimonium validum ſit, controuertitur. 262. num. 24& 25 vbi, Quid ſi teſtes di- uerſificent in loco, velin tempore,& pag. 263. num. 26 vbiconfirmatur ſentenria affirmatiua.
Admittitur teſtimonium, quando plu- res teſtes deponunt, ſe audiuiſſe à duo- bus vel pluribus, nec ſunt alii qui de ea re teſtificentur 26 3. num. 26
Licèt teſtes deponentes de audituà diuerſis perſonis non probent, vt quidã putant, faciunt tamen adminiculũ 264. numero 28
Qui dicunt ſe audiuiſſe à maioribus ſuis, non debent interrogari vlterius, ſcili- cet à quibus audiuerint illi maiores 259. numero 17
Teſtes deponentes de auditu alieno neceſſario debent nominare perſonas à quibus dici audiuerunt 264. num. 29
Teſtis qui interrogatus reſpondit, ſe
E X.
non recordari, nihil probat, etiamſi is
prius dixiſſet, ſe à maiori parte audiuiſſe 264-·num. 20
Teſti de auditu deponenti, non credi- tur ſine authore 264. num. 21
Ad hoc vt teſtes de auditu deponen- tes concludant, oportet, quod ſaltem no- minent duos, à quibus dici audiuerint, &c. 265. num. 32.
Vt credatur teſti dicenti, ſe audiuiſſe ab aliis, oportet vt ipſe nominet quemli- bet, proprio nomine, à quo audiuerit 265. num. 32
Wen ein zeug von hoͤren ſagen depo⸗ nirt, vnd zeiget darneben ſeine authores mit namen an/ ſo iſt ſolch teſtimonium de au-
dicu fur beſtendig zuhaltten 265. num 34
Si teſtis deponens de auditualieno ne- minem nominaret, ſed diceret ſe non re- cordari perſonas, à quibus audiuerit,
tale teſtimonium non valeret 265. nu. 35
Teſtis de auditu alieno deponens,& nominans eum, à quo audiuit, addens, ſe quoque a plugibus aliis, de quibus iam non recordetur, audiuiſſe, non reproba- retur 266. num. 56
Teſtis dicens, ſe audiuiſſe ab aliis, an debeat tunc nominare eos, vel ſufficiat dicere, ſe non recordari? 266. num. 38
uando teſtimonium de auditu non eſt nudũ, ſed coniunctum cum alis ad- miniculis, id plenè probat. vbi ratio 266. numero8
Vtteſtimonium de auditu plenè pro- bet, in omni caſu requiritur, vt teſtis de- ponat, ſe audiuiſſe ante litem motam, non poſtea 267. n. 4 vbiaſſignantur rationes
Teſtis non deponens, quo tempote audiuerit, von probat,& quare 267. n. 40
Teſtis de auditu deponens poſt litem motam, nihil probat, ne præſumptiont quidem 267. nu. 4²& ſupra pag. 252.. 12 declaratur ſub dicto num. 24. in fine
Teſtes de auditu deponẽtes, vt probẽt, debent addere, ſe hoc ipſum credere, vt audiuerunt ab aliis dici 268. num. 44
Teſtes deponentes de auditu, ad hoc vt fidẽ faciant, debent eſſe perſonæ gra- ues& bonæ famæ 268. num. 45 declara- tur ibidem in fine.& pag. 269. num. 46 Idq; debet articulari 270. num. 51
Teſtes de auditu teſtificantes debent eſſe omni exceptione maiores 269. u. 47
Teſtimonium de auditu non fufficit
ſi quis velit probare id, in quo non ſuffici- at ſola

cad e lie rn iinten uns,: n autt mn Aatan acmt 1 Cpom 9, 10 nn M : nt 2* 5 er. ip 1 A᷑, el— b2 — 2e W mcd eS ilI
—
—
INDEX. 371 at ſola fides verborũ expreſſio, ſed opus probet pro producente, tamen contra ſit aliquoactu269. num. 48 ipſum facit 276 numero 75. Ampliatur,
Teſtes vt de auditu fidem faciant, nõ vt procedat ctiam in teſle à fiſco produ- ſufficit, vt ſimpliciter dicant, ſe audiuiſſe cto nu. 76. Item ampliatur vt procedat niſi etiã ſimul aſſerant, ſe intellexiſſe 270. etiam in criminalibus ibidem num. 77 numero 20 Teſtimoniũ de auditu admittitur ad
Dicta teſtium de auditu deponentiũ, probandũ hæredem fraudaſſe hæredita- nullam fidem faciunt, ſiin aliquo defici- tem 276. num. 78 ant 271 num. 2 In poſſeſſorio ſufficit teſtimonium de
Vt teſtimonium de auditu alieno ad- auditu, vt ſi teſtes dicant, ſe audiuiſſe a mittatur, inter cætera requiritur, vt factũ parte quod poſſideat rem ſpoliatam 277. ſui natura non ſit probabile per teſtimo- numero 79 nium vilus, vel auditus proprii 271. nu- Teſtibus, qui interfuerunt examinati- mero 53. oni teſtium receptorum ad perpetuam
Teſtimonium de auditu non eſt inua- memoriam, creditur ſuper illa examina- lidum, de actis à teſtatore ſi teſtes dicant, tione, licet deponant de auditu auditus
priores teſtes hoc cis dixiſſe 273. num. 60 277. numero So Teſtimonium eorum qui dicunt, ſe Audittus alienus probat velnon probat audiuiſſe ab aliis, qui ſe vidiſſe dixerunt, in antiquis.
non videtur reijciendũ 273. num. 6 re-
Teſtibus ctiam in antiquis de auditu LAr 8 Probatur ibid.
deponentibus,& habẽtibus originem ab Valet teſtimonium de auditu in caſu, vno tantum, non creditur 256. num 6 quo teſtes dicerent, ſe non audiuiſſe ab Teſtimonium de auditu in factis etiã aliis, loca tempore ſuo coli 273. num. 62 antiquiſſimis nõ aliter admittitur niſi te- In illis caſibus, in quibus admittitur ſtes ſint& perſonæ graues,& dicant ſe à teſtimonium de auditu, admittitur etium duobus ad minimum, expreſſimn nomi- teſtimonium de credulitate,& econtra natis audiuiſſe,& credere ea vera eſſe&c. 274. numero 63 zWonum. ſo Teſtimonium de auditu admittitur in Anteſtimoniũ de auditu alieno admit- his, quæ funt difficilis probationis 27. tatur in antiquis, due ſunt opiniones prin- numero 64& 66 cipales 279. num. 7 De prima habetur, Teſtimonium de auditualieno validũ pag. 2do num. 10 cum ſeqq. De ſecũda eſt,& probat in cauſa, in qua modica ſci- habetur pag. 289. entia fidem facit 274. nu. 65 Infactis antiquis regulare eſt vt teſtes Teſtis de auditu deponẽs videtur pro- etiã de auditu auditus probent, ita, vt non bareca, quæ facta fuerunt tem Pore pe- req uiraturneceſſario concurrentia fame ſtis. 275. num. 67 velaliorum adminiculorum. Confirma- Teſtes de auditu admittuntur Proreo tur multorum authoritatibus 280 nu. 10 quando ſumus in criminalibus& quæ ſit Teſtes de auditu deponẽtes ſuper his, ratio 27⁷§5. num. 69& ſeq. quæ memoriam hominũ excedunt, qua- In probando metu in cauſa matrimo- liter deponere debeant 2 80. numero 56 niali admittitur teſtimonium de auditu Teſtis auditum deponẽs de actu vltra 275 numero 77 quadraginta annos, an probent, ſtatur ar- Teſtis ſi in actu capeſſibili per viſum bitrio iudicis 289. num. 37 deponit de auditu, probat, dũmodo au- Teſtes de auditu deponẽtes in antiquis ditus nonſit omnino im proportionabilis non probant, niſi concurrente fama, vel tali actui ⸗S numero ⁷2 alio adminiculo 289. num. 38 præſertim Non vitiatur dictum teſtis, ſi dicit, ſe ſi de maximo præiudicio agatur ibidem ſcire id, quod deponit, non percertã ſci- num. 30.& 40& pag. 290. numero 2r entiam, fed per auditum& famam& a- Teſtimonium de auditu& de fama in lia adminicula,&c. 275. num. 73 antiquiſſimis admittitur pro plena pro- Teſtis deponẽs de auditu cõmuni, nõ batione 289. num.) 9 adiecto, ſemper, aduerbio, probat 276. Teſtis de audituin antiquis plus quam numero 74. ſemiplenã probationem facit 290 nu. 22 Teſtis de auditu deponens etſi non Quando agitur de probãdo dominio, AAA
2
5——* 3—— „„„.

372 1 N
poſſeſſione, vel alio negotio, quodſui na. tura per viſum probari poteſt teſtimoni- um de auditu, etiã in factis antiquis, nul- lo modo admittitur 290. num. 43. Con- trarium de dominio probando indicatur ibidem& pag. 291. num. 47 Teſtis de audicu cum fama in antiquis haud dubie perfecte probat, aut ſaltem transfert onus probandi in aduerſarium 291. num. 44 Teſtes deponentes, ſe audiuiſſe ab his, quiin cauſa ius habuerunt, etiam in factis antiquis non probant:& quæ ſit ratio 291. numero 45 Teſtimonium de auditu etiam in an- riquis facile proſternitur ſiteſtes in aliquo de ficiant 291. num. 46 uando tractatur de magno præiudi- cio. non ſufficit teſtimoniũ de auditu au- ditus, etiã in antiquis, in concurrente fa- ma 292. num. 48 vbi exemplum de ma- trimonio dirimendo.
Audiius alienus non probat.
Teſtis de auditualieno regulariter nõ probat. cõfirmatur multis 2 92. nu. 1.2&
Ampliatur& limitatur remiſſiuè ibid. numero 2
Ratio prædictæ concluſionis, ponitur pag. 293. num. 4. 5.6. 7.& S
Teſtibus deponentibus de auditu ali- eno non creditur, eriã concurrente fama 295. numero. 1 2
Teſtimonium hoc reprobatur, quod duplici vitio laborat: primum, quodeſt de auditu:deinde quod dependet ex rela tione partis adueriæ 294 num. 9
Teſtimonium de auditu alieno, ex ali- ena relatione pendens, regulariter nõ va- let, etiamſi fama publica cõcurreret 29½. num.ro. vbi ponitur ratio.
Teſtimonium de auditu alieno non recipitur, procedit in his, quæ non perci- piuntur ſenſu auditus 295. num.. vbiex- emplum.
Teſtium depoſitiones de auditu a- lieno nthil probant in ciuilibus,& multo minus in criminalib 295 num. 1
Teſtes de auditu non probant ea, quæ in auditu non conſiſtunt 296. nu- mero 16
Teſtimonium de auditu auditus per- inde non probat, ſicut exemplũ exempli 296. num. 17.
D ExX
Teſtimonium de auditu, quod ſum- pſit originem à parte aduerſa, nullius eſt valoris.
Teſtis de auditu auditus, hoc eſt, ſeab alio, quam ab ipſomet inquiſito audiuiſ- ſe, non probat 297. num. 19
Teſtimonium de auditu numquam ſufficit, quando in probatione alicuiusrei requiritur verus actus hominis, nec ver- ba ſufficiunt 297. num. 20 vbi ponitur e- xemplum.
Teſtimonium de auditu non ſuſſcit, excepta cauſa conſanguinitatis& paren- telæ 297. num 22.
Teſtis de auditu auditus non facit in- dicium ad torquendum reum 297. nu- mero 23
Teſtis de auditu non eſt ſufficiens ad condemnandum 297. num. 24 vbi poni- tur ratio.
Non valet dictum teſtis, reddentis ra- tionem de auditu 298. numero 25. 26.& num 28.
Forma opponendi contrateſtes depo- nentes de auditu 298. num. 27
Tefti de auditu nõ creditur cuius au- tor repellitur 29 8. num 29
Teſtis deponẽs de auditu alieno in his, quæ non auditu, ſed viſu percipiuntur, ni- bil probat 299.num.20
Teſtis deponens de auditu alieno nõ probat, quando agitur de valore rei 299. num.31
Teſtes de auditu alieno deponẽtes de bent nominare eos, à quibus audiuerunt 299.num.32.
Teſtimonium de auditu auditus inua- lidum cenſetur, quando agitur de graui præiudicio 299. num 33
Teſtes non probant, ſi dicant, ſe audi- uiſſe ab vno tantum ⸗00 num.34
Idem ſi audiuiſſent ab vno& aliis,& vnum tantum nominarent, ibidem.
Auditus proprius.
Auditus proprius dicitur, qui imme- diate& in propria audientis perſona per- cipitur 220. num.2 b
Auditus proprius ſignificatur per ver- ba, Audio dicere, pag. 241. in princ. Item intelligitur de auditu ſignificante actio nem ibid. numero 4. vbi exemplum. Et pag.. num.
Auditus proprius appellatur à Baldo auditus

enat ci mA 1. Dercll SI rdca M ienn. crubii SDcgiur
3.D
ncaid alik 2 gil Dolet
1 al 0 pole
—
b 92 d als reco
——08ſͤſſſſͤſͤͤ
ENID E X.
auditus ſignificans actionem /00. nume-
ro1— Teſtimonium auditus proprii eſt teſti-
ficatio recta& vero proxima 300. nu-
meroi Auditus proprius,& viſus proprius
ſunt ſenſus nobiliores,& reddunt homi-
nes certiores 3 ol. num. 2
Teſtis proprio ſenſu audiens contra hentes,& deponens de hoc ſuo proprio auditu, tale teſtimonium non proprie eſt de auditu⸗1. num.;
Quando res eſt perceptibilis auditu,&
teſtis audiuit eã ſenſu proprio, valet eius teſtimoniũ de auditu„or. num. 5.& pag. ſeq. num. 6. 7.& 8 Dicens ſe audiuiſſe id, quod percepit er viſum, an probet/03. num. 11.& nu- mero 13.
Auditus proprii teſtimonium, validũ ac firmum eſſe, probatur ex ſacra ſc riptu- ra oæ num. 14
Quod teſtes audierint& intellexerint voces illorum, quorum actum deponũt, non ſufficit, ſed requiritur etiam, quod vi- derint oculis corporeis actũ, de quo de- ponunt 304. num. 15. vbi declaratur.
Probatio quæ fit per teſtimonium au- ditus proprii, iufficiens eſt, exceptis iis ca- ſibus, in quibus ſolus auditus ſine viſu non ſufficit 504. num. 16 Teitis deponens de auditu, quæ tantũ eſt perceptibilis viſu, nihil probat 05. nu- mcro 18
lu teſte deponente de auditu proprio ſimpliciter,& non etiam de viſu, neceſſe eſt, quod cognouerit perſonas in voce Sosnum. 20
Deratione teſtis dicentis, ſe audiuiſſe talem ita loquentem, quia habeat voces cius notas⸗05. uum. 272
Valida eſt depoſitio teſtium, ſi vnus de- ponic de viſu, alter de auditu proprio, in co, quod eſt perceptile audituο5. num. 2 ½. vbi declaratur.
Deteſtibus de proprio auditu atteſtã- tibus, certa eſt regula, eos tum demum Vere probare, quando audiuerunt& vi- derunt loqui vel fieri aliquid 3 06. nu- mero 26
Teſtis deponens, N. vulneraſſe vel oc- cidiſſe O. exiſtentem in proximo cubili, aſſerens ſe audiuiſſe eorum voces, quas
notas habeat,& ſenſiſſe ictus illaros, pro- bat/06. num. 27
2. 8 1— 1 3. „—“““
*
373
An per auditum proprium voces cla- mantium concludenter probari poſſint 507. num. 28.& 29.
Teſts dicens ſe audiuiſſe,& tamen e- rat in tali loco, ex quo à cõmuniter acci- dentibus audiri non poterat, parum pro- bat⸗07. num. z0
Teſtis notam habens vocem contra- hentis vel aliũ actũ celebrantis, poteſt de ponere de illo actu, ac ſi vidiſſet eum. Fal- lit inteſtamento⸗*07. num 21.& ſeq.
Teſtes, qui audiuerunt quidẽ, ſed pro- pter parietem intermedium non vide- runt, an probent 307. num. 33. Et pag.ſeq.
vbi bona diſtinctio remiſſiue.& numeris
ſeqq. ITeſtes de auditu proprio deponentes, regulariter fidem faciunt, ſi voces contra-
hẽtium vel delinquentiũ notas habeant,
licet non videant contrahentes vel de- linquentes 208. num 54
Si teſtis non vidit, ſed tantum audiuit propter parietẽ intermedium, poteſt de- ponere, ac ſi actum vidiſſet, ſi dicat, ſe au- diuiſſe& cognouiſſe voces 509. num. 36
Non valet dictum teſtis deponentis, ſe audiuiſſe pariete intermedio,& vocẽ lo- quentis habuiſſe notam, ſi loquens eſſet
infirmus 209. num 7 1
Teſtes deponẽtes, ſe auditas voces cõ- trahentium bene notas habere, probant. Exemplum⸗o num. 20
De teſtibus deponentibus de auditu carnali commixtione aliquorum 304. in pPrinc.& pag. 310. nu. 41.& 22. Et pag. 3I. num. 4
Teſtis dicẽs ſe audiuiſſe virum& mu· lierem protuliſſe verba apra ad contrahẽ- dum matrimonium,& ex notis vocibus cognouiſſe eos eſſe, probat 311. nu. 40. vbi declaratur.
Teſtes de auditu proprio deponentes, mediante tenui pariete vel cortina, non probant, quando de matrimonio diſſol- uendo agitur 1z. num. 47
Teltis vnus deponens de auditu pro- prio, quando habet alium conteſtem de viſu bene probat 212. num. 28
Teſtis deponens per propriam ſcien- tiam de eo, quod perceperat ex auditu, ſi aliunde conſtat de veritate, excufatur à pœna falſi.& quæ ſit ratio 512 num 40.
Teſtimoniũ de auditu proprio pariete intermedio, etiam in contractibus non probat ſine aliis adminiculis, etiã ad effe-
3
—ö ——.
4

374 1ND tum ciuilem 312. num. 5o. Contrarium indicatur ibidem.
Valet teſtimonium de auditu proprio in te perceptibili per ſenſum auditus, vt ſunt verba, licet paries vel cortina ſit in medio inter teſtes& contrahentes⸗. n. z2 cum declaratione.
Fallit in teſtamento,& alia vltima diſ- poſitione, ibidem& num. 5½
Teſtimonium de auditu proprio pari- ete intermedio, non habet locũ 12. n. 59
Quid in codicillis,& donationib. cau- ſa mortis, bidem num. 60. cum ſeq. vbi quodidem ſit vt inteſtamentis.
Quod teſtimoniũ de auditu proprio tantum adminiculum præſtet 5 1§. nu. 6⸗
Teſtes præſentes alicui actui quando- que diuerſimodé audiunt 215. num. 6,
In criminalibus nunquam valet teſti- monium de auditu per cortinã interme- diam, veltenuem parietem ³16 num. 66
Teſtis de auditu proprio deponens,& dicens, ſe cognouiſſe delinquentem ex voce, facit in criminalibus indicium ad torturam, cõtrouertitur 216. nu. 67
Teſtes dicentes ſe audiuiſſe contrahẽ tes per ſtipulationem, vel debitorẽ con- fiteri debitum, probant, licet cortina fu- erit in medio 16. num. 68
Exeo, quod teſtimonium audituspro- prii, probet, licet teſtes non viderint lo- quentem, multa inferuntur. pag. 317. cũ ſequentibus.
Auditus proprius in probanda com- mixtione carnali non facit probationem ſufficientem 71. num. 21
Authoritas.
Locus ab authoritate, vbi ordinarie tractetur 25²2. num. z remiſſiue.
Teſtis non debet reddere rationem dicti ſui ab authoritate, ſed per ſensũ cor- poreum 232. num.)
Teſtis rationẽ dicti ſui ſumens ab au- thoritate, regulariter non probat 252. n.⸗
Teſtimonium ab authoritate videtur eſſe de auditu 252. num 4
Teſtis dictũ ſuum confirmans ex ge · nerali authoritate,& allegans ſcripturas
publicas& communes, non probat, ſed ſcripturæ ipſæ ²2 332. num. 5&
Teſtis aſſignans rationem ab autho- ritate ſua propria, optime probar 234. nu. 8. vbi exempla ponuntur.& num. ꝰ vbi
declaratio. Teſtis pro confirmatione dicti ſui di-
cens, ſcio, quia ſic reperio in meo me- mori ali, non inualidum dicitur tuliſſete.
ſtimoninm 22½. num. 10. Declaratur ibidem num. Ir
An teſtis concludat, ſi pro authoritate
rationis dicti ſui dicat, ſe ex eo ſcire, quia legit 235. num. 12
Teſtis fundans dicti ſui rationem non ſuper priuata ipſius ſed alterius authorita- te, regulariter non probat z3 5. nu. 12 vbi exemplum.
Ampliatur& limitatur pag. 236. nu. ⁷ cum ſequentibus
Teſtibus non creditur, quorum repel luntur authores 257. num. 2· vbi exem-
pla. Ex hac concluſione, multa inferun- tur pag. 23 8. a numero 26 vſq; ad n.a⸗ Auunculus.
Auunculus nõ cenſetur eſſêteſtis ido- neus ad probandum matrimonium z21. numero 7.
Auwiliator.
Auxiliator criminis an poſſit eſſe teſtis & an cogi ad teſtificandum poſſit 321 in fine. num. i vbi remiſſiue.
B Bannitus.
Bannitus à teſtimonio repellitur, po- nitur pro regula 32 3. num. 1
Banniti ex cauſa famoſa interim repel luntur à teſtimonio 323. num. 2
Bannitus pro maleficio, ſecundum iu- ris ciuilis diſpoſitionem alibi teſtificari poteſt⁊2 3. num. 3 vbi ratio ponitur.
Bannitus pro maleficio potius fingitur contumax quam conuictus 325. nu- mero 3
Banniti poſſunt eſſe teſtes,& alia offi- cia publica exercere alibi quam in loco ex quo fuerunt banniti 32 ½. num. 8
Teſtes Banniti repelluntur à teſtificã⸗ do in loco banniti, licet alibi poſſint eſſe teſtes 32z. num. 9
Teſtes banniti non virtute accuſatio- nis, ſed virtute inquiſitionis non incurrũt ex tali banno infamiæ notam, 32 2. num. 10 vbi quod hæc opinio in terris Eccleſic obſeruanda ſit.
Statutum habens bannitum pro con- feſſo propter contumaciam, facit eum
infamem,& à teſtimonio alienum 524. numero 71.
Teſtis bannitus pro furtis commiſſis, tanquam infamis de iure& facto, repel-
litur à teſtimonio 52 5. num. 12 Bannitus
aoaooo

1NDEX. 37 †
Bannitus propter cõtumaciã& poſt- ca reſtitutus ſeu cancellatus, intelligitur
Tempore Guerræ factũ dicitur, quod paulo ante, vel paulo poſt factum ſit 329.
d reſtitutus ad famam,& poterit eſſe teſtis numero nnn. * d 525. num. 73 vbi declaratur. Teſtes, quorum aliqui ante bellũ, ali- d 0 Buannum. qui poſt bellum rem geſtam dicant, non 1 8 Bannum non irrogat infamiam ĩuris. videntur inuicem aduerſari 330. num. 4 d aü 3 315. numero 4 Beneuolentia.
Su 1 Bapriſmus. Teſtis in depoſitione ſua dicẽs, ſecor- r a 4 Teſtis deponens, aliquẽ baptizatũ eſſe pus ſuũ velle exponere pro domino ſuo, . fidem facit, eique creditur, etiamſi ſolus& ſic maximam beneuolentiam& amo- Adddn& vnicus ſit 25. in fine, num. i. vbi ponitur rem oſtendit erga dominum, tale teſti- l☛ A ratio& declaratio. 2 monium non eſt inutile /5ꝑ. num. 17 mr. Barataria. Berroarius.
T en Barataria committitur ab officialibus Berroarii dicuntur famuli poteſtatis- .——. 5— ſ 1 a vbicun q; aliquid recipiunt à priuato, vt qui& apparitores vel curſores appellan- 1 en faciant non facienda, vel omittant facien- tur ⸗30. num. 1& 2
En da 326. num. 1 Berroarii, qui ſtant cum aliquo offici⸗
e Barataria vnde dicatur ⸗26. num. 2 ali nõ recipiuntur in teſtes in iudicios530. — da ludex pecunia corruptus, iniuſtitiam numero⸗ 3 n faciens, vel iuſtum omittens, committit Berroarii ſunt viles perſonæ 320. nu.a
crimen Baratariæ ⸗27. in principio
Barataria:dem eſt, quod crimẽ repe- tundarum? 27. num. 4
Baratariæ crimen eſt difficilis proba- tionis 327. num 6
Barataria etiam per teſtes probari po- teſt⸗27. num. 7
& ʒ. declaratur pag 221. num. 6 in fine. Berroariorum officium ita approba- tũ eſt à iure, vt credi eis debeat 321. n. 6 in fine. Birroarii reppelluntur à teſtimonio, quando ſunt multum viles 321. num. 7 Birroarii non ſunt teſtes pleniſſimæ
Inrrx.
8 eri FEr Teſtes ad probandam Baratariam in- fidei,& multũ eis de fide decedit, pro- uunt ducti, non debent eſſe ſuſpecti, ſed idoncei pter eorum vilitatem 331. num. 8 uim m 527. numero Berroarius admittitur in teſtem pro — Super Barataria nõ poteſt contra of- ſuo officiali ſeu poteſtate in ſyndicatuz72. 1 S ficialem eſſe teſtis, qui libellum dedit cõ- num. ↄ vbi num. 10 ponitur ratio. Fallit wonacte 84 tra officialem 526. num. 9. quando eſſet nimis vilis perſona ibidem aaisosen Ee Delictum perpetratum per iudicem num. 11. Item non procedit, ſi adhuc 2 78, 5 extra officiũ, debet probari teſtibus ido- habitaret cum officiali, tempore iuramẽ- mdcic S. neis,&c. 528. num. 10 vbi declaratur. tiibid. num. 12. dnn Ci h, Barataria eſt delictũ occultũ ³328. n. 12 Berroarii poſſunt eſſe teſtescontra po- An mediator Baratariæ poſſit teſtifica teſtatem ſeu officialẽ ſuum in ſyndicatu ErcEl e4 ti contra poteſtatẽ vel iudicem, 528. n. ½ 322. num. 13. Etiam ſi adhuc habitarẽt rh 2 Barataria poteſt etiam probari per fa- cum officiali, ibidem abani N 1 miliares iudicis tam actiue quam paſſiue Si Berroarii producti contra ſuũ offi- re 3 ES 527. num. 14 cialem, dicant aliquid, quod partim ſit 8 0l De geſtis in Barataria admittuntur le- pro officiali,& aliquid quod ſit contra nones,& alii ibi conuerſantes 326. nu. 16 ipſum, tunc non poteſt diuidi eorum te- 2 4 rc Bartolus. ſtimonium 333. num. 14 * 19 a u Bart. in authen. niſi breuiores, in fine, Berroarii poſſunt pro officiali ſuo te- 9 C. de ſent. ex breuic. recit. communiter ſtificari, ſi quæſtio nõ tangit teſtificantes ₰ 2 7 reprobatur 210. num. 21 333. num. I5 vbi num. 16 ponitur ratio. 1o! Bellum, Guerra. Berroarius non poteſt compelli ad te- 60 ſ Saluatur dictum Teſtis deponentis ſtificandum contra poteſtatem propter i ſah aliquid factum eſſe tempore belli, cum reuerentiam 33. numero 17 6 Id paulo ante bellum factum eſſet 529. nu. 1 Poteſtas inquirens contra aliquem, nel- L Bellitempore factum cenſetur, quod poteſt Berroarium ſuum contra illum
19 factum eſt tempore ortæ diſcordiæ, licet producere. Controuertitur 3 32. nume- 2 Se Guerra nondum ceperit eſſe⸗29.· num. 2 ro 1¹8. L ℳæ 2' 7 h-
114n 3 s. A. 1— — A 2 2 3 1. ——·ͤſͤſͤſ

376. Berroariorum teſtimonio r egulariter creditur, ſi teſtiſicentur de his quæ ad ſuũ officium propriè pertinent 323. num. 19 vbi exemplum,& declaratio. Quænã ex hocinferantur& colligantur, remifſſi- uè, pag. 334. num. 20 Birroarii teſtimonium nullam fidem facit in iudicio, tam in ſeparatis à ſuo offi- cio, quam in his, quæ ſunt coniuncta cum ſuo officio 32 7. nu. 21 vbi ponitur ratio, & exempla. Aliud obſeruat conſuetudo ibidem num. 2 Berroarii teſtimonium fidem non fa- cit, etiam in iis, quæ pendent ex ſuo offi- cio. Controuertitur& declaratur 3 35. num. 26. cum ſequentibus Berroario teſtificanti, ſe ab illo quem citauit, verberibus, velalia iniuria affectũ eſſe, non creditur, niſi aliter probet 536. numero 29 4 Berroario non creditur, dicenti, ſe ab aliquo impeditũ fuiſſe, ne mãdata ſibi ne- gotia exequeretur 326 n. 30 vbi exẽplũ. Birruario creditur in his, quæ ad offi. cium ſuum pertinent,&c. 327. num. 32 Beſtiarius. Beſtiarii dicuntur, qui cum beſtiis pu- gnant 738. num. 2 Beſtiaritteſtimonium dicere prohibẽ. tur 3 39. num. 3 vbi ponitur ratio. Beſtiarii tũ demũ arcentur a teſtimo- nio dicendo, ſᷣ pecuniæ cauſa in arenam deſcendant, pugnatũ cum beſtiis 329.n. 4 ſecus ſi virtutis cauſa, ibidem Blaſphemator. Blaſphemator non eſt teſtis omni ex- ceptione maior 339. num.: Blaſphemator repellitur à teſtimonio & quare⸗20. num. 2 Blaſphemus iure ciuili infamis nõ eſt, declaratur ⸗ 20. num. ¼ Blaſphemus condem natus eſt infamis ſaltem infamia facti 5 40. num. 6 Qui ſolitus eſt blaſphemare veliurare non debet admitti ad teſtimonium dicẽ dum,& ſi admittatur, modica ei fides ad- hibetur 2 20. num. 7 Teſtis blaſphemans Deum, repellen- dus eſtaà teſtimonio, vel qualibet digni- tate⸗ a ν. num. 8 Teſtes blaſphematores non faciunt fi dem contra alios 5 7. num. 9 Non ideo repellendus eſt quis à teſti- monio, quod blaſphemauit, ex cholera vel iracundia 542. num. 12
*
1INDEX. 3
Blaſphemator quis nõ dicitur per hoc quodin ludo per iracundiã blaſphema- uit⸗ 12. num. 2
Blaſphemator non eſt ſine diſcrimine repellendus a teſtimonio 522. num. 75
Blaſphematorum teſtium depoßtio operatur, vt ad torturam poſſit procedi contra inquiſitum 3 22. num. 7
Ei qui Deum blaſphemia afficit, nulla omnino competit defenſio, etiam quoad
repulſam teſtium/ 22. num. 18 contro- uertitur num. 19
Blaſphemia eſt crimen grauiſſimum, & læſæ maieſtatis diuinæ 5 22. num 19
Imputatus de Blaſphemia ſemper ad- mittitur ad probandum contra teſtes, 22 num. Io in fine
Bona fama, vide infrain verbo, Fama bona vel mala. Bona ſides, vide infrain verbo, Fides bona vel mala. Bonitas.
De bonitate alicuius deponens, præ- fertur deponenti de contrario 5 45. nu.12. vbi ponitur ratio.
Super bonitate hominis deponens,& dicens, ſcio illum eſſe bonum, quia pluri- es eum expertus ſum, probat /51. num 1
In dubio ſemper magis creditur teſti- bus deponentibus de bonitate, quam at- teſtãtibus de contrario⸗ 5t. numero⁊ vbi ponitur ratio.
Breue teſtatum.
Si breue teſtatum a paribus curiæ con- firmatum, fuerit amiſſum, tunc etiam Per extraneos teſtes inueſtitura probati poteſt 179. num. 47
Bulla.
Teſtibus deponentibus, bullam depet· ditam eſle, qualiter fides adhibenda ſit 166. num. 5 C Canonicuus.
Canoniciteſtes eſſe poſſunt in omnib. illis caſibus. in quibus abhas teſtis eſſe po- teſt pag. 19. num.
Capitulum, adae infea Conuentus.
c. In literis extra de teſtibus, in qua ſi- gnificatione accipiatur in hoctextu fami- lia 187. num. 2
c. Cum clamor. de teſtibus, de qua ambiguitate loquatur 15§. in principio
c. Licèt ex quadam, de teſtibus extra caſum probandæ conſanguinitatis vel affinitatis, etiã intelligaturgener tar de
aliis
3 4

L art A 2. A8 Sa, „ 5 e 1 Aa 1
„An na
8 5 E Mll
e Kalt
Am* e X Ade Eiw. nm Srch . Amuf a fiud us aun 185 nuun d 2 s en. mnce cet g wbont 5 M mckt mr u c T.M n hr
ſſͤͤͤͤͤͤͤ
LENDE X. 377
aliis caſibus probãdis per teſtimonium au ditus alieni 256. nu. 7 c. Quoniam contra falſam, de proba- tion.intellectus eius pag.ʒ 3. num. 2 Cauſa ſeu ratio teſtis.
Cauſa ſcientiæ teſtis debet eſſe per ſen- ſum appropriatum illi cauſæ, ſuper qua deponit/06. num. 25
Cauſa videtur eſſe ſufficiẽs, ſi teſtis red dat cauſam propinquam ſenſui, qualis eſt iſta: vidi, quia præſens fui;& audiui, quia præſens eram. 13 5. num. 1 2
Magis creditur paucis Teſtibus cau- ſam reddentibus, quam multis non red- dentibus 139 num. 21
Ratio teſtis, quia audiui, inualida eſt, cũ limitationib. remiſsiue 298. n. 25. 26.& 28
De ratione teſtis dicentis, ſe audiniſſe talem ita loquentem, quia habeat voces eius notas 30.nu. 2 1
Teſtis deponens Titium confeſſum eſſe aliquid,& allegans cauſam ſcientiæ, quia audiuerit ex eo confeſſionem iſtam, probat 305. num. 22
Teſtis, deponens Titiũ promiſiſſe Seio decem, quia audiuerit ipſum promittere, probat.202. num.õ.& 7
Teſtis deponẽs, ſe ex eo ſcire, quia fue- rit præſens& viderit, an probet promiſ- ſionem allegatam 303. num.9
Cauſa propria.
Teſti in cauſa propria non creditur et- tiamſi is in agone mortis ſit conſtitutus 35. num. I. 3
Teſti etiam in agone mortis conſtitu- to, in cauſa propria nõ creditur 35.n. I. in fi.
Cautela.
Cautela probandi debitum per teſtes in loco abſcõdito ſtantes& audientes cõ- feſsionem debitoris non viſ 37. num. 2.& Pag⸗16. num. 6.& pag. 318. n. 72.73.& 74
Cautela probandi matrimonium per teſtes, qui audiuerunt proferri verba ad contrahendum matrimonium a pta, licet contrahentes non viderint 37. num.z
Cæcux.
Cæcus poteſt teſtiſicari de auditu pro- Prio, ſi voces cõtrahentium notas habeat 3.num. 5 3
Cephalas.
Cephalus vnacum Laurẽtio ab Occa Promotores authoris huius tractatus fue- runt 189. num. 6
Cerdo.
Cerdonem aliquẽ eſſe, quomodo pro-
bari poſſit 222. in princ. num.j Citatio.
Com miſsio citationis non præſumitur
33. num. 23 Clam.
Contra cos, qui clandeſtinè quid agũt, tempore ſuſpecto, adeo præſumitur, vt eis non parcatur, licèt ſint minores, milites, mulieres, aut ruſtici, etiamſi tractét de da- mno vitando 62. num. 21. in fine.
Clericus.
Clericus amplexans& oſculans mu- lierem, an hoc nõ libidinis, ſed potius be- nedicendi cauſa, vel ad pœnitentiam co- hortãdi præſumatur facere 62. nu. 23
Codicillus.
In codicillis an habeat locum teſtimo
nium de auditu proprio 31½. num. 60 Cognaltus.
Cognatus procognato non admittitur ad teſtificandum 1. num. 2. vbi quodcõ- munis opinio ſit in contrarium.
Cognatus vltra quartum gradum ad- mittitur tam in ciuili quàm criminali cau- ſa adteſtificandum pro cognatox⸗* 4 1u. 6
Coitus. Aade infrain verbo Commixtio,&inver- bo Copula carnalis.
Coitus non fiunt in præſentia multorũ. ſed clam& occulte 74 · num. 40
Collaterales, tranſuerſales.—
Omnes tranſuerſales& collarerales ve que ad quartum gradum non admittũ- tur ad teſtificandum pro ſuis collateralib- 144. num. 6
Collaterales non dicũtur maiores 128 numero 10
Collegium. L
Res collegii ſingulorum non ſunt 17.
num. 6. Colonus. 1
Colonus Abbatis poteſt in cauſa mo-
naſterii pro abbate teſtificari pPag. 19. nu. r Commixtio.
Adqde ſupra in verboCoitus,& infrain verbo, Copula carnalis. 1
Actus commixtionis non tantum ſen- ſu auditus, ſed etiam ſenſu vilus percipi⸗ tur ⸗72. ſub num. 21
Comparatioliterarum.
De comparatione literarũ in apocha quæ ad eam requirantur 10. num. 19. .. Conpater.
BBB
—

375 Compater eſt deis perſonis, quæ ratio- ne affectionis pro ſuſpectis habentur in di- cendo teſtimonio 1⁰5. num. 9 Concubina. Concubina nõ poteſt eſſe teſtis pro ſuo Amalio& cõcubitore,& qua ratione 149. num. 4 Conditio.
Nõ dicitur caſtè& honeſtẽè viuere, ſed mentem corruptam habere,& adultera dici poteſt, ea mulier, quæ de nocte in le- cto ſtetit,& locuta eſt, cum aliquo qui po- ſtea fuit inuentus latere in ſtudio 66. n. 30.
& 72. num. 42
Nõ caſte& honeſtè viuere dicitur mu- lier, recipiẽs ab aliquo xenia,& literas mo re amantium. Imo adultera dici poteſt.& dotem amittit 73. num. 2½4
Conaditio bona vel mala.
Dictum notabiliſſimi viri inducit iu- ſtiſſimam credulitatem.
Teſtis bonæ conditionis& farnæ in- terdum plenè probare dicitur 2z29. nu. 3. vbi declaratur.
Creditur deponenti, aliquem eſſe bo- næ conditionis, quando bonam cauſam allegat. 550. num. 4. Etiamſi deponat ſuper diuitiis, paupertate vel fama, cũ ra- tione num. 5. limitatur ibid. num. 7 Confeſhio.
Confeſſio probatur perteſtem dicen tem, Sempronium aliquid confeſsum eſ- ſe, quia audiuerit eam confeſsionem ex Sempronioc 5. num. 22 Qautela inducendi aliquem ad confi- tendum id, quod corã Teſtibus fateri vo- Iuit 3177. nu. 69. cum multis ſequentibus. v-
bi ſpeciales caſus traduntur.
Confeſſio debiti probari poteſt perte ſtes deponentes de auditu proprio, etiam cortina intermedia 316. n. 68.& pag. 318. num. 72 · cum ſequentibus.
Cõfeſſio extraiudicialis præſente par- te plenè probatur, parte vero abſente, ſe- miplene per teſtes deponẽtes, ſe audiuiſſe à partibus ſic dici,&c. 260. num. 21
Conſines.
Qonſines probantur per teſtes depo- nentes de auditu auditus maiorum ſuorũ 278. num. 8.
Coniundlus.
Teſtis interrogatus an ſit coniunctus partis, ſi reſpondeat quòd non, propter hoc nõ poteſt puniri pœna falſi 219.n.34.
1ND E X.
Conſanguineus.
Dedecus, in quod incidit aliquis de cõ ſanguinitate vel parentela, ad omnes cõ- ſanguineos porrigitur, ſicut& iniuria, quę vniex conſanguineis infertur, toti familię illata cenſetur 1az. ante numerum 44.&
numero 74
Conſanguineus eſt de iis perſonis, quæ ratione affectionis pro ſuſpectis habentur in dicendo teſtimonio 105. num. 10
Conſanguineus vtriuſq; partis teſtis in ſuſpicionem non adducitur, pagina 25. nu mero 11
Conſanguinei puellæ poſſun eſſe teſtes pro matrimonio pag. 27. ante nu. 5 Conſanguinei poßsunt eſse teſtes pro matrimonio plebeiæ contra nobi-
lem per eos accuſatum 27. ante num.- 8
Conſanguinei admittuntur ad defen- ſionem ſui conſanguinei in criminalibus 123. num. 48
Conſanguinei licet admittantur ad ꝓ- bandum innocentiam ſui conſanguinei inquiſiti, non tamen admittuntur ad re- probationem ſeu impugnationem alte- rius contra ipſum producentem 124. numero 51
Conſanguinei poſſunt eſſe teſtes in cri minalibus pag 26. num. 16. vbi declaratio.
Quod conianguineus vſq; ad certum gradum admittatur vel nõ admittatur ad dicendum teſtimonium pro ſuo conſan- guineo, nõ habetur ſpecialis probatio in iure I4½ num. 6.
Conſanguinitas.
Conſanguinitas nõ cadit in ſenſum te- ſtis, ſed conſiſtit in iure 142. num.-
Adhoc vt per teſtes probetur conſan-
guinitas, debent concurrere duodecimie
quiſita 272. num. 58
In probanda conſanguinitate teſtes de auditu deponentes, debent eſſe perſonæ graues& honeſtæ,&c. 269. nu. 46.& 271 num. 56.& ſeq. 1
Conſuetudo..
Conſuetudo probatur ex actuum fre- quentia,& diuturnitate temporis 38. in fine.
Conſuetudo ad hoc vtprobetur per te ſtes deponentes de frequentia actuum, necgeſſe habet, vt teſtes cõueuiant in acki⸗ bus paribus, non diuerſis, 9. nu. 3. vbi de- claratur.
Contumacia contumax. Contu-

ek: wo ſd wan cie-Ten macn rtan . 4 neccr m O un nl
4 1 jiun- 2 ral Er 14 2 8.
44—
d
INDE X 1e 375
Contumacia non infamat 323 ·„hum. ueniße, ſiteſtes dicant ſæ vidiſse aliquem
Contumacia propriè loquendo nõ eſt per multos dics iuiſse ad domum lſabel- maleficium, nec conſiſtit in male agendo, læ,& cum conſenſu ipſius diu ibi perman-
ſed in omittendo 323. num. 6.& 7 ſiſſe 66. num. 29
Conuentus capitulum. Copula carnalis probatur, ſ apparet, q
Cõuentus ſeu monachi teſtes eſſe poſ vir& mulier ambo ſoli inuenti fuerunt,& ſunt, quando conuentus ipſe& Abbas eo- viſi cubiculum ingredi,& rurſus poſt cer- rum, vterq; per ſe procuratorem cõſtituit tum tempus cgredi, vnus poſt alterum,&
17. num. 6. vbi ponitur ratio. mulier conſpecta fuit cum rubore faciei,
Quando conuentus conſenſi capitu-& crine ſoluto,&c. 68. num ³3. li conſtituit procuratorem in cauſa mona- Copula carnalis non probatur per ſterii, tunc Abbas illorum poteſt eſſeteſtis teſti
17. num. 7 mero 4
Quilibet de conuentu poteſt eſſe teſtis In probanda commixtione ſeu copula quando cõuentus agit in cauſa monaſte- carnali non ſufficit teſtimonium de audi-
rii per procuratorem, licet inſtrumentum tu etiam proprio 3 I 6 num. 42.
dicat& Abbatem& conuentum conſti.- Actus commixtionis ſeu copulæ car-
tuiſſe procurarorem 19. nutn. nalis non tantum ſenſu auditus, ſed etiam 1
ldem ſi Abbas in monaſterii cauſa cõ- ſenſu viſus percipitur 31c. num. 3 muni conſtituat procuratorem cum con- Cum teſtis de coitu viri& mulieris de- uentu 14. num. 9. vbi ponitur ratio. Ponit per auditũ, pariere cxiſtente in me- Copia. dio, tunc aliis concurrentib. plenè proba- Non debet plus credi copiæ, quam ori- turcoitus 31 1num. 44 5 ginali, eſſet enim id abſurdum 237. nu- Teſtes dicentes, ſe audiuiſſe virum& mero 25 mulierem commiſoentes, licèt eos nõ vi- Copula Carnals. derint, probant, concurrentib. aliis admi- Qux habeatur pro plena probatione niculis 302. in pPrinc.& pag. 310. n. 21.& ½Q copulæ carnalis, traditur ex Lapo pag. 72 Cotruptus. in princ. Teſtis, ſi Corruptus prece, vel pretio, vel Co pula pre ſumitur, licet neceſſario n6 amore, vel timore deponat pro aliquo, vi- probetur, ſi vir& mulier reperti fuerint in detur periu rus 1 83 num. 3 ſolitudine, viſiq; per nemora, per plana, Creditum. & loca ſecreta ambulare 7o. num. 38 De modis probandi creditum Pet te- Satis dicitur probata copula carnalis, ſi ſtimonium de auditu pProprio 318. nu. 72. teſtes dicant, ſe vidiſſe virum& mulicrem& pag.; 19. num. 74 in aliena camera,& poſtea audiucrũt cos Creduliias. commiſcentes, concurrente quoque fa- Credulitatis teſtimoniũ quatenus ad- ma& aliis adminiculis, alias non 7I. nu- mittatur pag. z. num.5 mero 39 De credulitate teſtiſicans non dicitur Actus copulæ carnalis plenè non cadit verus& proprius teſtis pag.ʒ. num. in teſtis ſenſum corporcum immediatum De credulitate deponere non eſt veri- Sf. num. I1 tatem dicere, pag. a. in princ. Copulam carnalem verè probari poſ luſtiſſima credulitas inducitur ex dicto ſe, impoſſibile eſt Per rerum naturam 58 notabiliſſimi viri 349 ·Nnum. T ſub num. 12 Credulitatem deponens latè ſum pto Copulæ carnalis ackus probatur præ- vocabulo Teſtis dicitur, pag. ⁊. in princ. ſumptiuè, ſi teſtis dicat ſe vidiſſe ſolum Teſtis appellatione non compræhé- cum ſola,& nudum cum nudain eod. le- ditur is„qui de credulitate teſtificatur 3. ctoiacentem[8.num. 11 num.5—
Carnalis coniunctio ſatis probatur, ſite- Cred ulitas in teſte, concurrens cum a- ſtes deponunt, ſe vidiſſe virum& mulie- liquo ſenſu corporis non repellitur 71. in latebris ſe oſculantes& numero/1 amplexantes 6z,num. 22 In his quæ non poſſunt directò proba-
An copula carnalis Præſumatur inter- ri, ſufficit teſtimonium credulitatis 75.,n 31
2
—8ſͤͤͤ——
monium de auditu auditus 72. nu-

———
1 380
In illis caſibus, in quibus admittitur te- ſtimonium de auditu, admittitur etiam teſtimoniũ de credulitate,& ecõtra 272. num. 63
Teſtimonium de credulitate admit- titur in his, quæ ſunt difficilis probatio-
nis 274. num. 64
Teſtes qui de credulitate deponunt, admittuntur pro reo, quando ſumus in criminalibus 27 5. num. 69.& ſeq.
Teſtes dicentes ſe credere, inſtrumẽ- tum eſſe perditum,& ſic deponentes tan- tum de credulitate, non probant inſtru- menti perdititenorem 775 num.zz
58* Crimen. Quiexcipit contra aliquem de crimi- ne, videtur eum accuſare 30. num.;/
Crimen obiectum alicui excipiendo, facit, vt is teſtis eſſe non poſſit pag 50. nu- mero 5.
Curſor.
Curſores, Apparitores,& Berorarii di- cuntur famuli poteſtatum ⸗330. num.=
Curſoris officium viliſſimum dicitur 330 num. 5. Declaratur pag.3 37. num. 6. in fine. Vbi quod credi eis debeat, propter approbatum corum Wochhaine 4
Debitum.
Debiti confeſſio probari poteſt per te- ſtes deponentes de auditu proprio, etiam cortina intermedias 16. num. 65. Et pag. 318. num. 72. cum quibuſdam numeris ſequentibus.
Debitum probatur per teſtes deponẽ tes ſe audiuiſſe confeſſionem debitoris, licèt eum non viderint⸗7. num.
. Declaratio.
Declarare non eſt de nouo teſtificari, ſed demonſtrare intentionem reiteſtifi- catæ 152. num. 17 1
Defenſio.
Ad defenſionem rei admittuntur pro- bationes dubie& à perſonis ſuſpectis 123. num. 48. in fine.
Delator.
Delatores proteſtib.producere ab of ſicialibus contra eos, quos ĩpſi officialib. detulerunt, valde improbatur 22. circa princ. ⸗
Delictum. 10
In delictis occultis, quando veritas ali- ter haberi non poteſt, admittuntur teſtes
1NDEX.
minus idonei in ſubſidium, 28. num. 72 In delictis occultis admittunturteſtes domeſtici, aut de capitulo„29. nu ro 15 b Denunciatio In cauſa denunciationis validum eſt
me-
teſtimonium de auditu alieno,& quæ ſit
ratio 27 4. num.65 Deſcendentes.
Deſcendentes regulariter non admit- tuntur ad teſtimonium pro aſcendenti- bus, procedit in infinitum, exceptis qui buſdam caſibus 225 num.-
Dicere.
Multa dicuntur, quæ non fiunt 217. num.
Dictum téſtis.
Dictum teſtis debet intelligi multum pingue 235:num. 13
Dilatio.
Data dilatione ad producẽdos teſtes, cenſetur etiam data ad producenda in- ſtrumenta; num 2
Documentum.
Documentorum appellatione an ve- niant teſtes pag. 8. num. 8
Domeſticus.
In factis domeſticis non repelliturte ſtimonium domeſtici⸗53. num. 16
Ea, quæ fiunt in domo, veriſimiliter melius ſciuntur per domeſticos 1s, nu- mero5
In his, quæ non poſſũt probari niſi per domeſticos admittuntur famuli& ancil- læ ad teſtimonium,& quæ ſit ratio 184. num. 6
Domeſticum teſtimoniũ dicitur quo⸗ que ratione perſonæ teſtificantis, ſcilicet, quãdo perſona teſtificans contin git eum pro quo teſtificatur per ſtatutum domus 185. ſub num. 1
Hoceſt generale in famulante dome-
ſtica perſona, quæ tẽpore depoſitionis nõ
eſt amplius in famulatu ſeu ſeruitio, vt ꝓ domino ſuo teſtificari poſſit 18/. ſub nu.7 Domeſtico teſti obiectio ſim pliciter facta non ſufficit, niſi in ſpecie quoq; pro betur eum talem fuiſſe tem poredepoſi- tionis ſuæ pag. 2 6. num. 1 Domeſtici pendente accuſatione etiã in criminib. exceptis non poſſunt eſſe te- ſtes pagęo. num 6. in fine.
Teſtes
——yqNJN
— ⏑⏑—⏑———

₰4
1NDExX.
381
Teſtes domeſtici admittũtur pro reo, bona méẽſalia, repellitur à teſtimonio 74. quando ſumus in crimniinalibus. Et quæ num.2
1 ſit ratio 275. num. ũ⁹.& ſeq.
Domeſtici poſſunt eſſe teſtes in crimi- nalibus quo ad defenſionem pag. 26. nu.
16. vbi declaratio.
Domeſtici admittũtur ad defenſionẽ ſui domeſtici in criminalib. 12 3. num. 48
Dominium.
Dominium, an probetur per teſtimo- nium de auditu 290. num. 4 3.& pag. z91.
nu. 27.& pag. 297. nu. 20 1 Donatio cauſa mortis.
An in donationibus cauſa mortis teſti- monium de auditu locũ habeat 374. n. 60
Dos.
Vxor dotem amittit, ſi probatum ſit,
cam alteri dediſſe oſculum 6 ½. nu. 25. cũ
declaratione, ibid.
Dotali inſtrumento deperdito vel cõ- buſto, vt conſulatur mulieri, probari per eam debet non ſolũ amiſſio inſtrumenti, ſed etiam quantitas dotis, per teſtes depo- nentes de tenore inſtrumenti 178. nu. 44
Dubium, adde ſuprain verbo Ambiguum.
Dubia habens teſtimonia, non clare,
dilucide atq; explicite probat 151. num. 8
Oeconomus. Oeconomus bonorum Eccleſiæ non poteſt eſſe teſtis 44. num. Edictum. Edictum de teſtibus eſt prohibitoriũ. explicatur copioſe pag. S. num. 10 Edictum de teſtibus eſt permiſſorium. cxplicatur pag.9ↄ. verſex prædictis,&c. RKdictum de teſtamentis eſt prohibito rium pag.&.num. 10 KEaificium.
Ex magnitudine ædificiorum præſu- mi magnanimum vrbis 789. in finc. Kgrotus, vide infra Infirmus. Emphyteuſis. Si inſtrumentum Emphyteuticum eſ- ſet deperditum, vel negaretur, nullum vmquam fuiſſe pro Emphyteuſi confe- tim inftrumentum, poteſt ficri proba- tio non de ipſo contractu, ſed dei pſa ſcri- Ptura& eius tenore 179 num. 4 2 Epiſcopus. Epiſcopus in cauſa eccleſiæ ſuæ quo ad
Eiuas.
Pltas viginti quinque annorum pro- batur per alium qui eſt 30. annorum, teſtificantem quod viderit cum cotem. pore, quo vterque erat adhuc in infantia 82. num. 15 1
Exceptio. Lu
Excipiens de crimine contra aliquem
videtur eum accuſare 30. num. 5 Executor.
Executor in cauſa appellationis non poteſt eſſe teſtis pro ea parte, pro qua ſen- tentia lata eſt in prima inſtantia z 31. nu- met.6. ſecus eſt ſi abaltera parte produca- tur, contra quam ſententia lata fuit ibid. num. 8 b
Exemplum.
Exemplum exempli non probat 296.
num. 17 F.
8 Fama.
Non creditur teſtibus deponentibus de fama, quando talis fama originem ha- bet abiis, quibus fides habenda non eſt, ſicut nec eiſdem authoribus 2 38. nume- r0 28 3
Fam̃a onus probandi in aduerſarium regulariter non reiicit2 50. ſub num. 5
Fama ſola, etiam recte probarta, in cri- minalibus non facit indicium 2. nu⸗ meros15
Fama concludenter probatur per te- ſtes deponentes ſe publice audiuiſſe a ta- li,& à plurib. aliis perſonis, quorum no- mina non recordantur, licet non dicant, &à maiori parte 257. num. 9 ke
Teſtis dicens, ſe audiuiſſe hoc dici à maiori parte hominum iſtius ciuitatis, p- bat famam 257. num. 10
eſtis deponens ſuper fama, ſi dicat ſe audiuiſſe à maiori parte populi probat, quamuis non dicat cuius populi 257. nu- meroI.
Ad probandam famam non ſufficit, ſi teſtis limpliciter dicat, ſe audiuifſe pu- blice dici, ſi nõ etiam addat, à maiori par- te hominum huius ciuitatis 58. num. 17.
contrarium habetur pag. 259. num. 15
Teſtis deponens de fama communi,
nõ adiecto aduerbio, ſem per, probat 276. num. 7⸗
B3B

—
———
———õ:/;———— ez ——————
382 1 N D Fama bona vel mala.
Teſtis deponens, quem eſſe malæ fa- mæ, non probat, niſi in ſpecie dicat cau- ſas, cur ſit malæ famæ?4 3. nu. I.& z. vbi
ponitur ratio.
Teſtes dicentes, aliquem eſſe malæ fa.
mæ, non probãt, niſi etiam dicant, in quo enere mali ſit malæ famæ 3. num. z.
Et niſi reddant cauſam dicti ſui, etiam non interrogatis num. 4
Teſtes deponentes de bona voce, cõ- ditione& fama alicuius, probant eius fi. delitatem 34. /num. 5.
Teſtes deponentes de bona fama ali-
cuius in genere, non tollũt infamiam re- ſultantem ex ſpecialibus delictis per eum confeſſatis 322 num. 6
Bona fama probatur etiam per teſtes ſingulares; 27. num. z0.
Teſtes ſingulares probãt malam fidẽ, de aliquo tãtum ingenere, non autem in ſpecie⸗ 42. um. 7
Ad probationem malæ famæ requi- runtur ad minus duoteſtes, qui deponãt, ſe hoc audiuiſſe à maiore parte populi, & quod ea traxerit originem a probis& honeſtis viris⸗ 2 7: num. 19
Si& bona& mala fama probata eſt, tũc fauore rei ſtatur bonæ famæ?45. nu- mero 9. Declaratur. ibid. nu. II
Magis creditur teſtibus deponentibus de bona fama, quam de mala 745. nu 10. Et pags 26. num. 12. Ampliaturib. nu. 15. & 16.
Epiſcopi literis teſtificantibus de bona fama, potius ſtatur, quam aliis eiuſdem Epiſcopi literis teſtificantibus de mala fa- ma345. num. 13 eu-
Si contra bonam famam generaliter probatã aliquid probatum ſit in particu- lari, vel ſpeciali delicto, tũc iſta particula- ris probatio præualct⸗ 4 7. nu. 17. contro- uertitur.
Teſti vni omni exceptione maiori plus creditur, quam decem ignominioſis, de mala fama deponentibus/4 7. num. 18
Familia.
Familia officialis ſeu poteſtatis poteſt
pro ſuo domino teſtificari, ſi quæſtio nõ tangit teſtificantes 3 33. num. 15
Familia domus accipitur pro ſeruitori- bus, ſiue ſint liberi ſiue ſerui, ex quo ſtant
E X.
in domo ad ſeruiendum 18 3. num.⸗ Famulus.
In his, quæ non poſſũt probari niſi per domeſticos, admittuntur famuli ad teſti. monium.& quæ ſit ratio 18⁊. num. 6
Famulus Abbatis poteſt in cauſa Mo- naſterii pro Abbate teſtificari, pag. 1. nu- meron.—
Familiaris.
Familiari teſti obiectio ſimpliciter fa- cta nõ ſufficit, niſi in ſpecie quoq; probe- tur, eum talem fuiſſe tem pore ſuæ depo- ſitionis, pag. 26. num. 15
Familiares pendente accuſatione ctiã in criminib. exceptis non poſſunt eſſete- ſtes, pag. 30. num. 6. in fine.
Familiares, quo ad defenſionem ad. mittuntur in criminalib. ad teſtimonium 26. num. 16. cum declaratione, vt ibi.
Famula, vide ſupra Ancillc. Fides bona velmala.
Teſtibus de bona fide atteſtantib. ma- gis creditur, quam deponentib. de mala fide⸗ 26. num. 14 Etiam ſi in contrarium deponentes ſint numero plures, cum de- claratione ramen, ibid num. 16
De bona fide alicuius deponens, intel- ligitur deponere præſumptiue, id eſt, exa- ctibus, ex quib. colligitur bona fides⸗*8. num. i
Bona fides cauſatur etiam ex vniustã- tum boni viri dicto⸗ 8. nu. 2.&5. vbi po- nitur ratio.
Mala fides cauſatur ex dicto vnius te- ſtis⸗ 48. nu. 2.& num. 3. vbi ponitur ratio.
Bona vel mala fides per indicia proba ri ſolet,& poteſt 3 ½8. num.5
Eiliatio. Teſtis deponens de auditu ſuper filia. tione, etſi plene non probet, transfert ta-
men onus probandiin partem aduerſam 249. num. 3. controuertitur ibid.
Filius.
Si eſſet contentio inter patriã& patrẽ, tunc filius in ca cauſa poteſt eſſe teſtis in-
ter ipſos, velpro republica, vel pro patre II1. num. 33. in fine.
Filius naturalis dicitur eſſe de genere 144.num.

-
* INDENX. 383 Filius etiam emancipatus, eſt de iis per- Gloſſa in§. Ei licet, in verbo,& ſup- V 8 r 4 ſonis. quæ ratione affectionis pro ſuſpectis pliciis. in Authentico de teſtibus exorna- ded 1e habentur in dicendo teſtimonio:05 n. 1I tur z00. num.7 3 Lar Fornicatio. Gratia. 8 * d 2r Suſpectus de fornicatione cum Iſabel- m Gratioſum eſſe, vel amicitia aut amore dac la, ſi fatetur, ſe ire ad ſcortum,& c. Talis cõ iunctum, ei pro quo ad teſtimonium di- feſſio maximum facit indicium veritatis cendum producitur, in effectu eadẽ ſunt ſaio contra confitentem, in hoc quod ſenſerit 182. num. 2S 85, de dicta lſabella 73. num. 47 Grauis perſona. ia Fornicatio redditur notoria, ſi teſtis de Graues perſonæ, quæ dicantur, 126. n. e e ponat, ſe aliquem inueniſſe in rebusvene-. Hareſts. a 6 reis 5 num.; In cauſa Hæreſis accuſator poteſt eſſe - Fornicatio ſatis probatur, ſi teſtes depo teſtis 2Ö num. 21 mn zam nunt, ſe vidiſſe virum& mulierem occul- Homicidium. de h. te vel in latebris ſe oſculantes& amplexã- Teſtis deponens A. vulneraſſe veloc- Aaa tes 63. num. 22 cidiſſe B. exiſtentem in proximo cubili aſ- adct ana 1 Frater. ſerens, ſe audiuiſſe eorum voces, quas no- n S Frater pro tratre ad teſtificandum in tas habeat,& ſenſiſſe ictus illatos, probat mtceg n criminalibus admittitur 1²3. numero„. vulnerationem vel homicidium 306. nu- &*o. mero 27 G a. A Fur. Homo. 3......— iaa n Furaà teſtimonio repellitur pagina z0. Homoingenioſus& magnanimus pro in fine. batur ex induſtria hominis ingenioſi 90ο. trcs Kiht Furtum. in princ. ante en Modus probandi res furto ſubtractas, Infamis. Dn ken nf per teſtimonium de auditu proprio⸗ 17. Quod deſcendit ab infami, infame eſt Fmne cm num. 71.& pag · ſeq.num.7z PzS.utun.12 kul 4 Furtum vel ſubtractio non probatur Infamiteſti obiectio ſimpliciter facta, — 1* per iuramentum in caſu quodam 175. n 31 non ſufficit,niſi etiam ſpeciatim probetur 15 27 A eum talem fuiſſe tempore depoſitionis crfcen e Genus. ſuæ, pag. 26. n. 15 22 clg d t Degenere eſʒe dicuntur qui dolore& Infantia. 3 iniuria illius afficiuntur,& triſtantur 1. Infantiæ ætas, vel ei proxima quicquid e I numcro⸗2 videt, ignorat, caretque intellectu 8 1. ſub Sed ut Omnes de genere repellunturaã teſtifi- num. 13. declaratur pag. 82. poſt princ. cando 144. num.z Infantes dicuntur, qui intra ſeptem an- 1 r H'm Filius naturalis dicitur eſſe de genere. nos ſunt 79. num. un, Piur 144.num.; Infantiæ proximus dicitur qui ſeptem un Gloſſa. annos cum dimidio habet 79. ſub num. 41 Gloſſa in c.clerici 8z. diſtinct. declara- Inſirmus Egrotus. 4 tur Baæ. num. 8 Infirmi facilè alterant vocem 309. nu. an Gloſſa in c.in literis, verbo, de familia, de 38.& pag. 31½. num. 5õ.& pag 315. num. 6 3 „ c9 materia gloſſæ dicentis de aſcriptitiis, 228. luhabilitas. r D wu num. 9 Inhabilitas vnius teſtis ſuppletur ex ha- redon,- aloſſa in c. Teſtes. in verbo noue- bili lterius 175.in prin nd Gloſſa in c es in verbo, quæ noue tate alte zin princ. 82 A runt 3. qo. communiter approbata,& ex- Inimicitia. erocct 8 ornata 3 08. num.; Allegans inimicitiam aduerſus teſtem A Gloſla in Idiem proferre. S. Si plures, in adiicere debet, qualitatẽ eius& circum- 4 a u¹ verbo cõſenſerunt. ff. de arbitr. exornatur ſtantias 159. num. 16 wel 2 s 13 3:num. 3.82 4 Inimicitia per duos teſtes probari po- 1a e g Gloſſa inl.²§.lIdem Labeor.in verbo teſt 5, num. 2 d1 24 audierunt. ff. de aqua plu. arc. cõmuniter Teſtis deponens, nullam inter aliquos x 4 lol recepta,& exornata 308. num.4 fuiſſe inimicitiam facit ſemiplenam pro- 9⁰ 3
*
—
——

384
—
——ͤ—
—
bationem, etiam in criminalibus 15 ½. nu.
Teſti deponẽti de nimia inimicitia, nõ creditur ſine allegatione rationum 154. n. 5.& 6. vbi contrarium videtur diſponi.
Inimicus.
Amicitiam contrahens cum inimico meo, non repellitur à teſtificando 163. n. 20 Iniuria.
Iniuria, quæ vni ex cõſanguineis infer- tur, toti familiæ illata cenſetur 1²2. ante n. 7M3.& num. 44
Inſtrumentum.
Inſtrumentorum appellatione an ve- niant teſtes pag. S. num 8
Data dilatione ad producendosteſtes, cenſetur etiam data ad producẽda inſtru-
menta 3. num. 2
Inſtrumentis quandoq; non proban- tur, que per teſtes probantur pag. 6. nu. 8.
Inſtrumentorum amiſsionis mater ia vbitractetur 16 5. num.
Inſtrumenti perditi tenor probari po- teſt per teſtes, cum declaratione 106. nu.4 & pag 167. num. 6. vbi quæ ad hoc requi- rantur.
Inſtrumenti perditi tenor per duos te- ſtes probari poteſt 167. num. 7.& num. 8. vbi quomodo procedat.
Etiam Guarentigiatum inſtrumentũ poteſt probari per duos teſtes, cũ declara tione 168. num. Io
Productio teſtium, probantium teno- rem inſtrumenti deperditi ita probat, ſi- cut ipſius inſtrumenti productio, cum de. claratione 164. ſub num. 10
Vbi conſtat de inſtrumento ſolum ex dictis teſtium, tunc non concurritetiã be neficium ſummariæ cognitionis& exe-
cutionis paratæ ſicut in inſtrumento ipſo 168. ſub num. 10
Teſtes ſolum deponentes de perditio- ne inſtrumenti, nec ſimul probãtes de te- nore, vel veritate contentorum in eo, ni- hil faciunt 198. num. I
Teſtes deponentes de inſtrumento a- miſſo, eiuſquetenore, nontamen etiã de veritate contentorum, faciunt tantum ſe- miplenam probationem 169. num. 12. vbi exemplum.
INDEX.
ctum, ſed inſtrumentum continẽs& pro- bans ipſum factum 169. num 14 Teſtibus probantibus amiſsionem inſtrumenti, hoc ſufficit ad hoc, vt poſit deferri iuramentum ſuppletorium 70.n. 15. cum limitatione ibid.
Dicens inſtrumẽtum publicũ, vel ſcri- pturã publicam amiſſam, quæ probari de-
beant, vt legitimè poſsit conſtare de con-
tentis eius 170. num. 16.& 17
Inſtrumento amiſſo nõ eſt opus, quod teſtes dicant detenore, quando cõſtat, ad- uerſarium ſubtraxiſſe mihi inſtrumemũ. Stabitur enim iuramento meo de teno- re sõ. num 30
An ſtetur iuramento eius, qui dicit, ſe inſtrumentũ amiſiſſe, remiſsiuè 175. n. 32
Teſtes dicentes, ſe credere inſtrumen- tum eſſe perditum, non probant inſtru- menti deperdititenorem 175. num. 33
Quandoinſtrumentum non eſt perdi- tum,& materia exigit ſcripturam, eiuste- nor non poteſt probari per teſtes 175.n. 34
Quando contractus ex diſpoſitione le gis velhominis requirit ſcripturam, tunc ſi ſcriptura eſt perdita, debet probari per quinq; teſtes 176. num. 25
Qui per teſtes vult probare tenorẽ in ſtrumenti amifſi, cautus eſſe debet, vtin capitulo ponat diem& locum inſtrumẽéti Ic. num. 50
Teſtes deponentes ſuper tenore& a- mißione ſcripturæ, debent eſſe viri boniii- donei,& periti defectus inſtrumenti 171. num. 18.& nu.. vbi contrarium& pag. 172. num. 20. vbi declaratur.
Teſtis illiteratus productus ſuꝑ inſtru- mento amiſſo, dicens ſe vidiſſe inſtrumẽ- tũ, in quo cõtinebatur refutatio, vel quid ſimile, non probat 772. num. 27
Teſtes plures deponentes, ſe vidiſſein- ſtrumentum talis tenoris, ſolenne,& ma- nu talis notari, plene probant eius tenotẽ concurrentibus tribus,& c. 127. num. 22. Secus eſt in notariis pluribus ibid. nu. 23
Quid de Teſtibus deponentibus de a- miſſi inſtrumenti tenore notandum ſic, quando videlicet teſtes interfuerunt, vel non interfuerunt confectioni inſtrumẽèti
Teltes deponentes de amiſsione, teno- perditi 7 3. num. 25
re& veritate contentorum, inſtrumenti, plenè probant 169. num. 33
Teſtes deponentes ſuper tenore,& a- mißsione ſcripturæ, nõ probant ipſum fa-
Quando materia inſtrumenti perditi probari poteſt per teſtes, quii nterfuerunt geſtis contentis in inſtrumento, tunc non
eſt neceſſe, vt dicant de amiſſione, nec de tenore
———

——n
61 1NDE xX. 381 8 tenore inſtrumenti, dummodo de mate- Si iudex examinaretur, non vt plenè M 12 ria ſufficienter loquantur 174. num. 26.& probaret, ſed vt alium iudicem inſtrueret, an num.ſeq.vbi declaratur. admittendus eſſet 272. num. 22. ” 1 Inſtrumentum ſolenne regulariter præ- Qui fuit iudex in vna cauſa Poteſt eſſe N fertur Apochæ confeſſatæ. Fallit in caſu teſtisin cadem, ſi tractatur coram alio ali- 21 194. num. 12 ter quam per appellationem, declaratur 4 Non creditur pluribus inſtrumẽtis ab 212. num. 2 5
a 3 vno notario confectis 26. num. ⸗ Iudex productus non vt teſtificaretur nn. Iueſtitura. viua voce, ſed 38 ſolenniz andum inſtru- Inueſtituræ inſtru mento amiſſo boſ mentum de geſtis coram eo, non erit reii- ſunt ad probationem tenoris inſtrumenti ciendus 212. num. 26
a d teſtes produci, qui interfuerunt in inſtru- ludex conſentientibus ambabus par-
.* n in mento 175. num. 46 tibus, teſtimonium dicere poteſt 273.n. 27 m en Inueſtitura etiam per teſtes extraneos Iudex productus ad declarandum id, Sn probari poteſt, ſi breue teſtatum fuerit a- quod obſcurè dixit in ſententia, audiẽdus Enmd esk miſſum 179. num. 47 eſt, declaratur 213. num 28
ſert ein Iudex. Iudices poſſunt eſſeteſtes, quando per ankerl im. ludices omni ſuſpicione carere debent corum teſtimonium nemini fieret præiu- Gi pag.ia. num. 20 dicium 214. num. 51 Suſpicio, queę reddit iudicem ſuſpectũ, Iudicis contra ſeipſum deponentis te-
merd W reddit etiam ſuſpectum teſtem,& eius te ſtimoniũ efficax eſt. Declaratur 2 1 4.n. 32 euontl Mth ſtimonium bag.12. num. 20 lIudex teſtis eſſe poteſt ſuper eo, exquo eſt mirss Ku Maior ſuſpicio requiritur ad repellen- ei neq; laus, neq; vituperium de geſtis per cacncdud füi dum teſtem, quam ad repellẽdum ſcu re- eum attribui poſlet214. num. 35
uran t cuſandum iudicem pag. 12. num. 20 ludices ad teſtimonium non admittũ-
dn d N, Qui in cauſa aliqua dixit teſtimonium, tur, ſi agitur de co, quod ad cauſam princi- ctn d! repelli poteſt à iudicando. Sed tamen te- palemi pſamq; ſententiam tuendam per- ſtimonium eius nihilominus valet 3.nu. tinet 215. num. 3) rtendh nne a. ad finem. Iudex non poteſt eſſeteſtis in cauſa ap-
car e, Non ſtatur dicto iudicis de geſtis corã pellationis, quo ad merita cauſæ: ſecus eſt,
a
rnl M ſe, 206. num. ⸗.& num. 5.& 6. vbi quomo- ſi producatur in teſtem ſuper proceſſu 1 do procedat. 216. num. 37.& 37 vncn S 1 ludex qui vt vir bonus, iudicandi arbi. ludex poteſt produci in teſtẽ ſuper de dun trium habuit lata per cum ſententia, non claratione animi ſui, ſed dictum eius tan- u poteſt ſuper æquitate vel iniquitate teſti- quam vnius, non valet 21⁰. ſub num. 6 4 Mos dr 1 monium ferre 207. num. s Secus eſt in pluribus iudicib.ibid. 4 ru 3 ludices durante eorũ officio, teſtimo- I udex põt eſſe teſtis in ca cauſa, in qua le 1A9 nium dicere non poſſunt z208. nu. 1z.& 12. nunquam fuit iudex 216. num. 33 as 90 R e vbi ratio.. Iudex in ſua ſententia dicens, ſecundũ Le 9 8 d ludex teſtis non poteſt, etiam in ca cau meam conſcientiam ita iudico, nihil agit 22 ſa, in qua ſententia diceretur nulla ex de- 2²235. num. 8 nbene 36 fectu alicuius ſolennitatis 209. num. 15. cũ Iudex non poteſt in cauſa appellationis ufu 3139 declaratione ibid. in teſtimonium produci ab ea parte, pro — osr 2 2 Non creditur iudicibus aſſerentibus,ſe qua ſentẽtia lata eſt in prima inſtantiaz 3/ G 4 w ob Pecuniam ſententiam tuliſſe 209.n. 16. num. 6 Secus eſt in altera parte, contra urbs zg Etiam plures iudices non poſſunt ſu- quam iudicauit, tuncenim admittitur i- — k Per iuſtificatione ſuæ ſententix teſtimo- bid. num. 8 „ 7 2 uh— nium ferte 20.num. 18 Iudex pecunia corruptus iniuſtitiã fa- le ge argg Teſtimonium vnius ſolius iudicis non ciens, veliuſtum omittens, committit cri- m 4 reß valet 210. n. 19. Fallit ſi habeas conteſtes. men Baratariæ 327. in princ. i Wa Si iudex nondum deueniſſet ad ſentẽ- Iudicis delictum, quod perpetratũ di. R tiam, quia fuit recuſatus, vel inſtantia per- citur probari debet teſtibus idoneis, docu A euc iit, hoc caſu poterit eſſe teſtis: Declaratur mentis, indiciis indubitatis, vel per con- 2 2 7. 21I. num. 33 febionem 3 24. num. ⸗ 9 eh CEC t ki-“* M
1**½ e——„r

389 1 N
Ad probãdum delictum iudicis com- miſſum in officio, ſufficit ſemiplena pro- batio cum iuramẽto 328. num. 1 I. vbi po- nitur ratio.
Iuramentum.
Vbicunq; quis accedit ad actum, præ- ſtando iuramentum, dicitur adillum deli- beratè accedere, pag. I2. num. 18
Iuramentum teſtis eſt de veritate di- cenda pag. 4.·in princ.
Iuramentum ſuppletoriũ non videtur
deferri poſſe actori 35.num.⸗
Qui ſolitus eſt iurare, nõ debet admit- ti ad dicendum teſtimonium,& ſiadmit- tatur, modica ei fides adhibetur 320. nu- mero 7
Iuſtitia.
Iuſtitia partis ex defectu teſtium perire
non debet 18 5. in princ. L
Legatarius Legatarii ſunt de iis perſonis, que ratione affectionis pro ſuſpectis habentur in di- cendoteſtimonio 106.num. 12 Leno.
Lenones admittuntur ad teſtificandũ de geſtis in Barataria 3 29.hum. 16. vbi po- nitur ratio.
Lex.
L Sciẽdum. ff. de vſuris, intellectus 7§. numero 18
Intell. l. vlt. ffNide Teſtibus ↄ2. num. 22
Intell..ſi qui adulterii. C. ad leg. Iul. de adulter. 59. num. 74
Libellus.
Libellus non poteſt probari per teſtes 372. num.
Si libellus in ſcriptis, productus amiſ- ſus fuerit, tunc id quod in eo contine- batur, probari poterit per teſtes 177. nu. 41. vbi declaratur.
Literæ.
Literis amiſsis tenor earum poteſt pro- bari per teſtes 166.num5 Luſor.
Luſores repelluntur àteſtimonio 3 40 num. z.& pag. 341 num. 9.& 10. dum tamẽ probentur tales eſse, idem eſt in cauſa ma- trimoniali ibid. num. 11
M A&ala mens. Teſtes deponentes affirmatiue de ma. a mente alicuius, videntur potius iudica- cquàm deponere, ideoq; poſsunt repro-
DE X.
bari tanquam ſuſpecti 141. num. 27 Maior.
Maior factus teſtificans de his quæ vi- dit in pupillari ætate. De hoc ſupra in ver- bo, adultus.
Maiores.—
Maiores& antiquiores æquiparari vi- dentur 250. num. 16
Maritus, vxor.
Mariti quidam, qui nimis ardent, ma- gis ſolent expaueſcere& timere minas v- xorum ſuarum, quàm probatiſsimorum virorum 144 circa medium, ſubnum.
Mater.
Mater puellæ poteſt eſse teſtis pro ma- trimonio aduerſus nobilem accuſatũ ca- ptum amore puellæ 27. ante num. 18
Matrimonialis cauſa.
In cauſa matrimoniali admittitur teſti- monium de auditu, ad probandum metũ 275num.71
Aatrimonium.
Quo ad validitatem matrimonii cre- ditur teſti deponenti ſe audiuiſſe, virũ& mulierem protuliſſe verba apta ad cõtra- hendum matrimonium, ſeq; eos ex notis vocibus eorum cognoniſſes I7. num. 1ſ. & ſeq Secus eſt quo ad matrimonium diſ- ſoluendum ibid.& num. 7.& pag. 317. num. 70
Ad matrimonium dirimendum non admittitur teſtimonium de auditu, etiam in antiquis 292. ſub num. 48
Matrimonium probatur contractum per teſtes deponentes ſeaudiuiſse verba ad contrahendum matrimoniũ apta pro- ferri ab iis, quorũ voces notas habuerint, licèt contrahentes non viderint 37. num
Mattheſilanus.
Mattheſila:in ſing. 117. declaratur pag-
58. num. 13.& pag. ſ9 Memoria.
Memoriam facti operis extare proba- tur per duos teſtes dicentes, ſe audiuiſſeà Titio, quod viderit opus fieri 2 60. num. 29
Mendacium.
Qui ſolitus eſt mentiri, etiam ſinealte- rius iactura, nõ debet admitti ad teſtimo- nium dicendum,& ſi admittatur, modica ei fides adhibetur 340. num. 7
Menochius.
Menochius vir doctiſsimus, perſpica- ciſqʒ ingenii,& acris iudicii commenda- tur 36. num. 2 8.
Metus

——
1INDENX. 35
Metus.
In probando metu in cauſa matrimo- niali admictitur teſtimonium de auditu 275. num. 71—
Metus quo ad probationẽ matrimo- nii prohatur per teſtes deponentes de au- ditu proprio,& habentes contrahentiũ yoces notas, licet eos non viderint: ſecus vero eſt quo ad reſciſſionem matrimoniiĩ 709. numzz Monachus.
Monachi teſtes eſſe poſſunt, quando conuentus ipſe& Abbas corum, vterque per ſe procuratorem conſtituit 17. num.
6. vhi ponitur ratio.
Monachis cum ſuo Abbate ſimul in inſtrumẽto atteſtantibus, ſe nomine mo- naſterii conſecutos eſſe legatum pag. 18. num. 10
QMunimentum.
Munimenta dicuntur, quibus cauſa munitur pag. 8. num.⸗
Munimentorũ appellatione veniunt etiam teſtes, limitatur duob. modis pag. 8. num. 9
Matuum.
Mutuum non probatur per teſtem de- ponẽtem de auditu eius, cuius cauſa pro- pria eſt 239. num. 3 2
N. Nægans, Negatiua.
Negans, adde ſupra Affirmans.
Negantibus etiam plurib. numero, nõ ſic creditur, ſic vt affirmantibus 4.n. 7
Negantibus ſeu negatiuam deponen- tibus, etiamſi digniores ſint, non tantum creditur, quantũ affirmantibus 1347. n. 8
Plures teſtes negantes dicentes veriſi- miliora, præferuntur pauciorib. affirmã-
tibus S5. num 10
Negantibus teſtibus plus creditur, ꝗᷓ affirmantibus, in caſibus notatis pag. 35. anum. 10. vſq; ad num. 25 Teſtes rei meliores& grauiores, depo- nentes pro negariua, contra actorem ma- gis probant, quam deponentes pro affir- matiua 135 6. num. 12 Negatiua, quæ non eſt coarctata loco & tempore, non cadit ſub ſenſum teſtis H6. num.
Negatiua coarctata loco& tempo-
re. cadit in ſenſum teſtis,& poteſt probari
136. num. z.& 1. vbi ponitur ratio. Negatiua quo pacto coarctetur loco&
tempore, remiſſiue 7. num. 15 Si negatio teſtis habeat ſimul coniun- ctam affirmatiuã, fide digna eſt 137. n. 16
Teſtium depoſitio ſuper negatiua co- arctata loco& tempore,& habentein ſe affirmatiuam expreſſam, valida eſt 37. ſub nui. 16
Teſtis deponens negatiuam in vno,& affirmatiuam in altero, probat 138. ante num. 17
Negantes de peritia ſuæ artis, probant 13 8. num. 17.& 18
In cauſis criminalib. plus creditur negã- tib. quam affirmantibus 8. num. 19
Prohationibus ſuper negatiua maiot fides habetur, quam affirmatiuis, in caſi- bus in quibus affirmatiua plene probata non lit S9. num. 20
Teſtes negantes, reddẽtes cauſam ſuæ depoſitionis, magis probant, quam affic- mantes ſine cauſa. 159. nu. 21
Siteſtes negantes deponunt de ea re, quæ poteſt cadere in ſenſum, ſtabitur eo- rumteſtimonio 140 num 22
Teſtes aſtruentes negatiuam, quæ ha- beat præſumptionem iuris proſe, ſuſpe- cti non ſunt 140. num. 23
Teſte tantum duo pro affirmatiua de- Ponente, duob. autẽ peo negatiua depo- nentib. magis credẽdu negantib. /x40. n. 25
Negatiua vniuertalis potemior eſt&c magis negat, quam aftirmatiua affirmet 140. num 25
Ni faller.
Dictum teſtis, ni fallor, nõ vitiatur vel redditur dubium 222. num. 6.& num. 7. vbi hoc controuertitur.
SZotarius.
Notarius à teſte quid differat pag. 5. num/
Notarius eſtloco teſtis pag.5. num.⸗
Notarius& teſtis æquiparantur pag. 5. num.⸗
Si notarii de exemplato inſtrumento atteſtarentur, ſe vidiſie& legiſſe aliquod inſtrumentum, quod amiſſum dicitur, eis nõ crederetur 173. num. 25. D uerſum eſt in teſtib. ibid. 4
Notarius rogari non poteſt niſi de his, quæ ſiunt inter partes 173. num. 2z/
3 Nox. 6. Tenebræ nocttis aptiores ſunt ad com- mittendum malum quam lux 62. nu. 21
Nocte vagarur adulter 62. num. 27
CCE 2
————ſͤͤ
—-———

—. —
3⁸ 1 N
Turpe eſt ac infame, maſculum& fœ-
D E N.
Non creditur nuncio dicenti, ſe ab ali-
minam noctis tempore, præſertim in ſe- quo impeditum fuiſſe, ne mandata ſibi crctis& abditis locis ſimul eſſe 62. nu- exequeretur 336. numero 30. vbiexem-
meror
Qui maleè agit, odit lucem ibid.
Adtus nocturnus in ſe doli& fraudis præſumptionem habet z. ſub num. 27
Contra eos, qui clandeſtinè quid agũt tempore ſuſpecto, adeò præſumitur, vt eis non parcatur, licèt ſint minores, milites, mulieres, aut ruſtici, etiamſi tractent de damno vitando 6 2z. num. a1. in fine.
Numeratio.
Duobus teſtibus deponentibus, ſe in- terfuiſse numerationi factæ, magis credi- tur, quam tertio dicenti, ſe non vidiſſe numerationem.
Nuncius.
Nunciorum relationi regulariter cre- ditur, ſi referant de his, quæ ad illorum officium proprie pertinent 3353. num. 19. vbi exemplum& declaratio. Quæ ex hoc inferantur& colligantur, remiſſiue pag. 334-numn. 20
Nuncii teſtimonium nullam facit fi- dem in iudicio, tam in ſeparatis à ſuo offi- cio, quam in coniunctis 33 4. num. z1. vbi exempla cum ratione. De conſuetudine
obſeruatur contrarium ibid. num. 23
Nunciis publicis& generalibus credi- tur in ſuis relationibus, quod citauerint, de commiſſione iudicis, licet alicer com- miſſio ex actis non apparcat 334 ſub nu. mero 13
Conſuetudine induci poteſt, vt nun- ciorum relationib. credatur, quo ad pro- bandam commiſſionem 3 35. ante nu- mer. 24
Nuncio referẽti creditur, quo ad exe- cutionem citationis, non quo ad proban- dam commiſſionem 2. num. 24
Nuncio tantum creditur de ſuo actu, non de alieno ad ſuum officium nõ per- tinente 33 5.· num. 25
Nuncio non creditur etiam in is, quæ pendent& ſequuntur ex ſuo officio. Sed hoc eſt cõtrouerſum ⸗25. num. 26.& ſeq. vbitraditur conciliatio.& num. 25. vbi, quod hoc relinquatur arbitrio iudicis.
Nuncio referenti, ſe ab illo, quem ci- tauit, verberibus velalia iniuria affectum eſſe, non creditur, niſi aliter hoc probet 363. num. 29. Arbitrio tamen iudicis hoc committitur ihig. 5
lum.
Nuncio creditur in his, quæ ad officiũ ſuum pertinent, dũmodo is ſit nuncius publicus& iuratus 337. num. z1
Non eſt neceſſe, vt nuncius publicus in quolibet actu iuret, ſed ſatis eſt, ipſum in principio iuraſſe 337.num 33
Soli nuncio non creditur, quãdo ver- ſatur graue præiudicium. Secus eſt, ſi a- geretur de minimo præiudicio ³ 37. nu- meros⸗
Nuncio tantum creditur in his, quæ ſunt illi à iudice commiſſa,& ex eius quo- que officio dependent, non etiam in aliis 327
Non crederetur nũcio illaudatæ vitæ, velob aliam cauſam ſuſpecto, ſi perſona citati eſſet valde honeſta 328. num.27
Non creditur nuncio, ſi citatus negans ſe citatum, poſſet id apertis documentis vel præſumptionibus probare 338. nu- mero 35
Si nuncii relatio non conuenit actis
ſcriptis per notarium, non nuncio ſeda- ctis potius crederetur 33 8. num. 39 Nutrix. Nuttix eſt de iis perionis, quæ ratione affectionis pro ſuſpectis habentur in di- cendo teſtimonio 10 6. num. 13
O.
Oculati teſtes, infrain ver o Viſau. Oculus. Oculis magis credendum quam auri. bus. Sehen gehet vor hoͤren/ 242. num.7 Ofſicialis. Officialibus creditur denunciantibus leuia crimina, pag. 27. num. 18 Othciales, qui iolent denunciare vel accuiare leuia delicta, poſſunt eſſe teſtes contra accuſatum 27. num. 18. contro- uertitur. vt ibi. Originale. Non deber plus credi copiæ quam o- riginali 22 7. num. 25 Oſculum. Oſcula& amplexationes ſunt actus propinqui ad actum venereum 6. num. 22. Adde num. ſeq. vbi de clerico oſculã-
te& amplexante mulierem. Papa.
——

dcn d ei cdres abm nands p
e n 1
1
1
—ͤͤͤ
——
1IN D P
Papa.
Papa eſt teſtis auritus, dũ dicit, ad au- res noſtras peruenit 242. num. 8
Parentela.
Dedecus, quod incurrit, vnus de pa- rentela, concernit omnes de parẽtela 121. ante num. 21. Et pag. 122. circa principiũ verſ. Et ratio eſt&cA. Se
Teſtimonium de auditu ad probandã parentelam, etiam in iis caſibus, in quibus ea probatio ſufficit, probat tantum in pa- rentela rectæ lineæ,& c. 275. num. 59
In probanda parentela teſtes de audi- tu deponentes debent eſſe perſonæ gra- ues& honeſte,& c. 269. nu. 46.& pag. 272. nu.·6.& ſeq. Pater.
Pater eſt de iis perſonis, quæ ratione affectionis pro ſuſpectis habentur in di- cendoteſtimonio 106. nu. 14.& pag. 108. num. 21
Patria.
Si contentio eſſet inter patriam& pa- trem, tunc filius in ea cauſa poſſet eſſe te- ſtis inter vtrumq;, vel pro patria ſeu Re- publica: vel pro patrer11. nu. 33. in fine.
Patrinus.
Patrinus eſt de iis perſonis, quæ ratio- ne affectionis pro ſuſpectis habẽtur in di- cendo teſtimonio 1 06. num. i
Perditio,
Vide ſupra Amiſsio.
Peritiinarte.
Peritis in arte creditur, etiam ſi negati-
vê deponerent 128. nu. 17.& 18 Peſtw.
Tempore peſtis mortui non inſpici- untur, ſed fugiũtur& penuria eſt perſona- rum, ita, vt tuncteſtes, qui de viſu depo- nere pobint, facilè non reperiantur 273. num. 68
Inteſtamento tempore peſtis non va- let teſtimoniũ de auditu proprio⸗14. nu.59 Poſſeſbio.
Poſſeſſio non per auditum, ſed per vi- ſum percipitur 295. num. 14.& pag. 290. num. 43. pag. 297. nu. 27.& pag. 297. nu. 20.& pag. 299. num.30
Doſſe,sorium& petitorium. eſtis qui iurauit dicere veritatem ſuper poſſeſſorio, interrogari non poteſt ſuper proprietate 96. num. 29. in fine. In poſſeſſorio iufficit teſtimonium de auditu 277. num./9
6.“.“
—ͤ
EN. 389 Prælatus. Prælatus in cauſa Eccleſiæ ſuæ, quo ad bona menſalia, repellitur à teſtimonio 15.num. 2. vbi ponitur ratio. Fallit ſi cauſa ſit ex bonis communibus Eccleſiæ d. num. a. in fine. Prælatus conſtituens procuratorẽé per ſe, non poteſt eſſe teſtis pro Eccleſia. pro- cedit in prælato ſeculari, non in regulari 16. num. 4 Prælatus Regularis non videtur habe- re vſum fructum in bonis Eccleſiæ, ſicut ſecularis 16. num. 4 Præſeus, praſentia. Sæpè quis eſt præſens cõtractui,& tamẽ non intelligit quid agatur vel dicatur 31 F. num. 65 Teſtis deponens de præſentia an con- trarietur deponẽti de absẽtia 21. in medio. Praſumptio. r Præſumptio hominis non eſt eius effi- caciæ, cuius eſt præſumptio iuris, vel vio- lenta 229. ſub num. 4 Habens qualem qualem præſumptio- nem pro ſe, obtinebit in caſu, vbi proba- tiones ab vtraque parte alias eſſent pares. Eſtq; notabilis effectus 25o. num.;
Præſumptio violenta ſufficit ad con- demnandum in cauſa criminali, quando ſcilicet à iure approbata eſt o. in princ. v- bi declaratur.
Præſumptiones violente in cauſa adul- terii approbantur à iure 59. num. 14
Præſumptio fortior elidit debiliorem
r02. num. 45.in fine. Priuilegium.
Ad probationem, priuilegii amiſsi, re- quititur inter cętera, vt teſtes probent pri- uilegium illud fuiſſe amiſſum absq; vitio 180. num. 45
Teſtes probantes, ſe vidiſſe priuilegiũ talis tenoris, non probant priuilegium, ni- ſi cõcurrentibus aliquibus,&c. 180. nu. ½59
Volens per teſtes probare tenorem pri- uilegii amiſsi, cautus eſſe debet, vt in capi- tulo ponat diem& locũ inſtrumenti 180. num. jo
Probatio.
Virtus probationis nihil aliud eſt, niſi mouere mentem iudisis ad opinandum, ita fuiſſe verum 26 6. ſub. num 7
Probatio quæ fit per teſtes, cæteris o- mnibus validior eſt& dignior. pag. 14. num. 50
CCG

390 1NDE X.
Probatio ambigua debet interpretari contra producentem,& non releuat 1·1. num. 6
Fallit, ſi talis probatio ſit in quolibet in tellectu concluſiua ad intentionem pro-
bantis, ibid.
Probatio dubia non releuat probantẽ 22z. num. 7.
Probatio æquiuoca interpretationem accipit contra probantem 159. num. 15
Probatio dudia, quæ eſt verificabilis & concluſiua in quolibet intellectu, quo ad intentum probantis, prodeſt probanti, vt pro eo ſit ferenda ſententia 146. num.5
In iis, quæ ſunt difficilis probationis, te- ſtes debent dicti ſui cõcludentem ratio- nem ex ſenſu reddere 53. numero2 ætate vidit /. numero 2. Derationibus
In probationibus extraordinariis teſtes dubitandi& decidendiibid. numeroz debẽt eſſe omni exceptione maiores 247. numero 17.& pag. 2 69. numero 7
la eſt permiſsiua pag. 8 num. 10 Proxeneta.
Proxeneta eſt de iis perſonis, quæ ra- tione affectionis pro ſuſpectis habentur in dicendoteſtimonio 107. num. 17
Pubertas.
Pubertati proximus dicitur maſculus, qui decimum annum cum dimidio, fœx: mina vero, quæ nonum& dimidium an- num attingit 79. numero9
Pndicitia. Impudicitia.
Ludus impudicitiæ debet puniri 6. ſub
numero27 Pupillus.
Pupillus iam factus pubes, an poſit te-
ſtimonium dicere de iis, quæ in pupillari
. Quitantz. ,o,eeor Quitantz quid ſit 192. in fine. Procurator eſt de iis perſonis, quæ ra- R
tione affectionis pro ſuſpectis habentur in dicendo teſtimonio 107. numero 16
Procurator non repellitur à teſtimonio in cauſa, quam non agitat, licet prohibea- tur in alia, in qua præſtat patrocinium ↄ1. numeroz I. in fine.
Vbi ex facto velomiſſo non reſultat vi- tuperium vel honor procuratori, tuno po- terit produci in teſtem, etiam ab eo, cuius fuit procurator, ſi ſcilicet producatur in alia inſtantia, in qua nõ ſit procurator 101. numero 42
Procurator nõ poteſt eſſe teſtis in cau- ſa appellationis, pro ea parte, pro qua lata fuit fententia 3r num. ũ. ſecus eſt, ſi pro- duceretur teſtis ab altera parte, contra
quam lata fuit ſententia ibid. num. 8.
Producens. adde ſupra Aduerſæ par-
Vüis testes.
Rector.
Rectores poſſunt eſſe teſtes in omni- bus illis caſibus, in quibus Abbas teſtis eſſe poteſt pag. 19. numero;
Res geſta. Semper poteſt probari res geſta per te- ſtes, velaliter? 4, numeros Res Venereæ. Res venereæ, ſeu actus venerei, ſeu ver- ba iſta, in rebus venereis, quam ſignifica- tionem habeant 5. numero⸗
Icena.
Prodeuntes in ſcenam propter præ- mium, ſunt infames,& ideo teſtes eſſe nõ poſſunt 224. in fine, numero 1. Quomo- do procedat pag. 225. numero⸗=2.& 3
Scientia.
Vera ſcientia habere non poteſt ex teſtimonio auditus alieni 244. ſub num. Scriptura. Adde ſupra Inſtrumentum.
Per ſcripturam memoria perpetuatur, maximè cius, qui interfuit facto 23 2. nu- mero 11
Si cõtractus ex diſpoſitione legis velho- Teſtis vnicus contra producentẽ pro- minis exigit ſcripturam, tuno ſi ſcriptura bat 276. num. 75. Ampliatur. vt proce- eſt perdita, debet probari per quinque te- dat in teſte à fiſco producto ibid. num. 75 ſtes 176. numeroꝰ5
Ampliatur 2. vt procedat in criminali- Quando ſcriptura eſt de ſubſtantia ꝓ⸗ bus ibid.numero 77 bationis, tunc actus probari poteſt per du-
Prohibitorium. os teſtes, probando amiſſionẽ, ſeu caſum
Prohibitorium dicitur id, cuius Regu- amifſſionis ſcripturæ:76
Id
Intentio producentis teſtes, debet cla- re, dilucide& explicitè probari Isr. num. 7.& 8
Producens teſtes nihil eis obiicere po- teſt 57. numero 6

kir ccs pinckht 1
bA S Se
1 NDExX.
Id, quod ab ſui ſubſtantiam exigit ſcri. pturam, poteſt probari per teſtes,& quidẽ duos, ſi ſcriptura ſit deperdita. 198. num. 2.& 3.·& 1 Scrſptura aliqua amiſſa, poterit omne
id, quod in ea continebatur, probari per
teſtes ⸗⁷. num. 2l. vbi declaratur. Inactibus requirentibus ſcripturam, ſi ca perdita ſit, poteſt fieri probatio per te- ſtes deponentes de ipſa ſcriptura,& eius tenore 179. num. 45 Scriptura priuata non facit fidem pro
ſeribente, qui eſt auctor ſcripturæ 228. nu- mero 27
Sicut non creditur viuæ voci alicuius pro ſe, ita nec ſcripturæ eius in ſuum fauo- rem 278. numero 27
Senſus. Per vnum ſenſum non probatur alius ſenſus 3 05. numero 1⁵
Sententia. Ad ſubſtantiam& validitatem ſenten tiæ requiritur ſcriptura 1ο. numero 3 Sententia poteſt probari perteſtes 199. numero)
Sententia diffinitiua non poteſt pro- bari per teſtes 24. numero 4
Etſi ad validitatem ſententiæx requira-
tur ſcriptura, ſi tamen ea ſit deperdita, po- teſt probari per teſtes,& quidẽ duos 175. numero/6
Siſententia amiſſa fuerit in ſcriptis, tũc omneid, quodin ea continebatur, proba- ri poterit per teſtes 77. num. 41. vbi de- Llatatur.
Sententia in ſcriptis lata, ſi ſit deperdi- ta caſu fortuito, poteſt eius tenor& amit ſio pbaxi teſtes, d ummodo ſint legitimi& iolennes I87. numero ſI
Teites deponentes de tenore ſenten- tix perditæ probant, ſi dicant, quòd legi audiucrunt, etiamſi non dicant, quòd vi. derunt 81. numero 52
Separatio thori.
Maritus ad ſeparationem thori agere Poteſt, ſi probaret, vxorem ſuam cuma- lio balncaſie in vno lauacro 64. nume- 10 26
ld ſeparationem thori& amiſsionem dotis agipoteſt, ſimulier paſla fuerit, vel Permiterit adulterii committendi cauſa,
manusad mammillas inſerere 65. nume- ro 27
391
Separatio thori peti poteſt, ſi mulier pPernoctaret extra domum 62. nume-
rO0 20 Jimul.
Simul fieri dicitur illud, vbicumqʒ or- do vel viciſsitudo facti non permittit ali- quid fieri ſimul, ſed ſucceſsiue 6 8. num. 4
Jollicitator.
Sollicitator eſt de iis perſonis, quæ ra- tione affectionis pro ſuſpectis habentur in
dicendo teſtimonio 10 7. numero 18
Sponto. Spontaneus.
Teſtes deponentes de ſpontanea vo- luntate, etiamſi centum eſſent nihil pro-
bant.& quæ ſit ratio 18 8. num 5.& 4 Stipulatio.
Stipulationem inter partes contra- ctam eſſe, probatur per teſtes de auditu proprio, licet cortina fuerit in medio 316. numero 64
Suſpectum.
Id quod oritur à ſuſpecto, ſuſpectum eſt 1²28. numero 12 b T Temero. Teſtis temerarie& non doloſe depo- nens, non punitur pœna falſi 512. num. 49 7 empubs.
Natura non patitur, momenta tempo- rum per corporeum ſenſum pPercipi 147. poſt numerum
Tenebræ. Viae ſupra Nox. 1
Teſtamentam.
In teſtamento teſtes debent eſſe præ- ſentes& videre teſtatorem 313. ſub nu- mero 5. Etpag. 314. numero 55. procedit etiam tempore peſtis?2 14. num. 9
Si teſtamentum caſu perditũ ſit, tuno, né pereat ius ei, qui habuit illud teſtamen- tum, ſufficit, quòd duo teſtes, qui interfu- erunttempore confecti teſtamenti, depo- nant, teſtamentum fuiſſe factum 181. nu- meroz
Quando ſcriptuta teſtamenti facta co- ram 7. teſtibus, eſt perdita, tunc duo te- ſtes iuperſtites probando caſum, probant etiam teſtamentum ſic factum 781. nu- mero H
Per duos teſtes plene Pbatur teſtamen-
8* enAE 4

—————-— ————— —— S—— ————
—
—
1ND ENX. b b
39²2 tum amiſſum. luntate teſtatoris, non ſol
tate 181. num. 54 Si duo teſtes teſtamentarii, deponen-
tes diſtinctè& concludenter deteſtamẽ- to eiusq; tenore, ſint valde periti cenſetur ſufficienter probatum teſtamentuũ, amiſſa eius imbreuitatura 182·Num. 55
Tenor depe dui Teſtamẽti poteſt pro bare per duos ceſtes Notarios, deponen- tes, letenorem dicti teſtamenti legiſſe& intellexiſſe 16 8. num.9
Teſtator.
Noneſtin facultate teſtatoris appone- re, rogare vel approbare teſtem aliàs ale- ge prohibitum 20¼. num. 21
Ea quæ acta ſunt à teſtatore probari poſſunt per teſtes dicentes ſe hoc audiuiſ- ſe dici à teſtibus prioribus 273. num. 60
Teſtificatio. ℳA Ade infra‚in verbo, Teſtimonium. Teſtificatio& Aſſertio differunt pag. 5.num. 6 Teſtificandi officium ſolum tendit ad veritatem detegendam pag.6. in fine. Teſtificandi officium neceſſariũ ma-
etiamſi ſit quæſtio de vo- um de ſolenni-
gis eſt, quam officium iudicandi pag. 7.
nunmn. 3
num. 16.& 17
Teſtificandi munus publicũ eſt,& ne- ceſſarium pag. 9. num. 12.& 13.& pag. Ic.
linea 10 Teſtificari eſt honor pag. I I. num. 15
Ad Teſtificandum ii potiſſimum ſunt admittendi, qui negotia tractauerunt pag.
13. num. 25
Per Actum teſtificandi maius præiudi- cium inferri poteſt, quam per accuſatio-
nem pag. 13 num. 26
A teſtificando fortius quis repellitur
uàm ab accuſando pag. 1. num. 26 Teſtimonium. AKdde ſuprain verbo Teſtificatio.
Teſtimonium ferre eſt munus publi-
cum pag. 10. num. 1¼
Teſtiſicari eſt actus à lege inuentus, ſeu actus legitimus pag. 9. num. II.& pag. 11.
Teſtimoniorum appellatione ‚Veni- etiam dictum teſtiũ de proprio ſenſu det ponentium pag. 4 num. 1. in fine 3
Teſtimoniorum& teſtium præſentiũ auctoritas diuerſa eſt pag.ꝗ num. ⁊2
Teſtimonium ferre eſt dignitas& a- ctus legitimus pag. Ir. num. 16.& 17
Teſtimonium dicere cogitur quis e- tiam inuitus pag. 10. num. 14
Teſtis locus generalis. Teſtium tractatus quinam ſcripſerunt pag. I.& 2 Teſtium appellatione continentur in- ſtrumenta pag 3. num. ⁊ Teſtis appellatione non compræhen- ditur is, qui vel de credulitate, vel de au- ditu alterius teſtificatur 3. num.3 Teſtis appellatio apud veteres latius patuit 3. num. 1 Ordo ſcu diſpoſitio auctoris in hoctra ctatu obſeruatus ⁊ Teſtis& Notarius æquiparantur pag. 5. num. 4 Teſtis& Arbiter differunt pag. 5. nu- mero7 Teſtibus probantur, quæ non proban · tur perinſtrumenta pag. 6. num. 8
Teſtes& inſtrumenta æquiparantur
pag. 6. num. 9 Teſtium vus naturali ratione à Deo
approbatus eſt pag.7. num.⁊
Teſtium vſus huc ſolum ſpectat, vt pu- blicè proſit omnibus ad tuendam verita- tem aduerſus mendacia malorum pag. 7. num.⸗
Teſtes qui propriè dicantur pag. 7. num. ·
Teſtis quid ſit, ſeu eius definitio pag 7. num. 6 Teſtes vnde ſic dicti pag.7. num.7 Teſtes an veniant appellatione inſtru- mentorum vel documentorũ pag. 8: nu. d
Teſtes an veniant appellatione muni- mentorum pag.num. 9
Teſtium materia cõſiſtit in regula per- miſsiua pag. ↄ. linea3
Teſtis quilibet dicitur idoneus, qui
Teſtunoniorum vſus frequens& ne- non in ſpecie prohibetur pag. 9. linca 4
ceſſarius eſt pag. O. in fine num. I.& pag. 7.
numn. 2.
Teſtimoniũ& Teſtis quomodo diffe-
rant pag. num. 1
Teſtis dictum poteſt dici teſtimoniũ, licet nullo iuramẽto prolato feratur pag.
4.num.
& linea 13
Teſtium vſus nõ inuentus propter bo- num publicum, ſed priuatum&c.repro- batur pag. ro. linea 6
abſurdum eſt, 5:num. 3 Teſtes
Teſtem eſſe,& principalem in cauſa
—.
— ——

—
EN D E X. 353
Teſtes ad quem finem adhibeantur, ag. 14. num. 28 li fit de iuriſdictione iudicis, corã quo teſtiſicatur pag.⁊/. num. 29 Teſtes loco inſtrumentorum haben- tur, pag. I · num. 31 3 Teſtibus vti dicitur, qui eos producit 201 num. II. Teſtis præſumitur conſiderate teſti- monium ferre, propter iuramenrum prę- ſtitum, pag. 12. num. 18 Teſtium ſolennitas in dubio cenſetur eſſe probatoria,& non ſubſtantialis, pag. 12. num. 19 Teſtes omni ſuſpicione carêre debent pag. 12. num. 20 b Suſpicio, quæ reddit ſuſpectum iudi- cem, reddit etiam ſuſpectum teſtem pag. T2hum 20 Maior ſuſpicio requiritur ad repellen- dum teſtẽ, quã ad repellendum ſeu recu- ſandum iudicem pag.. num. 20 Teſtes communiter ſunt idiotæ,& ne- ſciunt propriam verborum ſignificatio- nemm Pag· 12. num. 21 In teſtibus non præſumitur dolus, niſi probetur pag. 13. num. 22 Teſtium quidam ſunt teſtamentarii, quidam inſtrumentarii, quidã ſine aliqua confectione ſcripturæ, pag.. num. a3 Teſtis aliud eſſe debet quam pars, pag. 13. num., 2⸗ Quod non poteſt probari per teſtes, poteſt tamen illis iuuari pag. 14. num. 27 Teſtis officium eſt munus ciuile,& pu- blicum mere perſonale, quomodo intel- lig atur pag 10. num. 14 Teſtis probare debet id, quod ex ſuo viſu& auditu ſcit 136. num. 14 Teſtes debent deponere de eo, quod verè ſciunt 224. ſub num. Teſtis teſtificari debet de eo, quod no- uit,& quibus interfuit 29 4. num.) Quilibet de proprio ſenſu deponere debet,& de eo, quod geſtum vel dictum eſt in præſentia ſua 2 94. num. 4 Teltis de ſua non aliena ſcientia depo- nere debet 2 95. num. I7 Teſtis deponẽs per eũ ſenſum, per quẽ magis ꝑcepit id, ſuper quo depoſuit, ſuffi- cienter probare cenſetur05. num. 25 Teſtes interrogantur de crudelitate auditu& fama, ad præſumptionem non ad probationem 228. num.⸗
clinans 109. n. 2 ⁷.& pag. 186. num.⸗
Inteſte conſideratur qualitas ſeu con- ditio, quæ adeſt tempore, quo teſtimoniũ dicit, nonilla, quæ fuit prius 77. ante finẽ.
Teſtis inter vtram q; partem debet eſ ſe medius, ad alterutram partium nõ de-
Teſtis excuſatur à pœna falſi, ſi depo- ſuit per propriam ſcientiam de ceo, quod perceperat ex auditu,& conſtat aliunde de veritate,& quæ ſit ratio⸗12 num. 49
Teſtis, qua cautela poſſit repelli, ne te- ſtimoniũ eius contra me efficax eſſe poſ- ſit pag./2. num. 14
Teſtes Admiſtibiles.
Qui teſtes admittendi ſint,& qui non tractatur pag. 76. in fin.& pag.47. cũ ſeq.
Qui pro aliquo non admittitur neque contra ipſum admitti debet 42nnum.5
Teſtium admiſſio vel receptio ceſſat, quando adeſt alia legitima& ſufficiens probatio ⁷Æ7. num. 4
Qui ſuſpicione carent, ad teſtimoniũ admittendi ſunt 47. num.2
Qui negocia tractauerũt, potiſſimũ ad teſtificandũ admittendi ſunt 46. in finc.
Teſtes non admittuntur, quos tempo- rũ diuerſitas ſimul interfuiſſe prohibuit. Declaratur 47. num.;/
Teltis, qui recipi vel examinari nõ de- bet, receptus vel examinatus non facit in- dicium 47. num. 6
Teſtes non admittendi etſi mille ſint, nihil probant 2. num.? In cauſa ardua non admittitur teſtis, cuius fides aliqua ex parte diluitur 3⸗0. num.; Teſtus aſürmans, ſupra Ap rmaus. Teſtes concordantur.
Anteſtes diſcordes in diuerſis actibus, reducti ad concordiam probent, tradi- tur pulchra diſtinctio 65. num.55
Teſtes ad duplicem effectum reducũ- tur ad concordiam, vt vel probent, vel vt tantum euitent periurium 6. ſub nume- 1035
Cautela, quod teſtes diſcordes in di- uerſis actibus ratione loci vel temporis, numquam poſſint ad concordiam redu- ci, etiam in probatione adulterii 69. nu- mero⸗6
Sufficit, quod teſtes concordant in
Principali dicto, licet non concordentin
cauſis dicti 262. num. 25

—
——
—ñ
—
6 1
357 Teſtes inſtrumentarii. Teſtes inſtrumentarii cenſentur ap- probati à partib. ita, vt eis defectus per- ſonæ obiici non poſſet 204. num. 22. pro- cedit quo ad perſonas, non quo ad dicta eorum ibid. num. 23 Teſtis inrat.
Teſtis ante ſuam depoſitionem iurare debet,& ſine iuramẽto teſtimonium eius nihil valet 130. num. 17.in fine.
Teſtis negatiuam deponens ſuprain verbo Negans, Negatina. Teſfes repetuntur.
Teſtium repetitio non conceditur in cauſa adulterii, ſi ciuiliter ageretur: ſecus ſi criminaliter ageretur, idq́; propter non interrogatos teſtes de cauſa ſcientiæ 57. num. 3
Teſtesſingulares.
Teſtes ſingulares circa eũdem actum concordantes, licet ſint diuerſi in aliis, probant ⁊. in princ.
Teſtes non dicuntur ſingulares, qui viderunt ſucceſſiue vnus poſt alium, per rimulam aliquem adulterantem 68. n. 24
Teſtis vnicus.
Teſtis partis aduerſæ ſeu producentis, etiam vnico, creditur contra producen- tem ſo. in fine&. nu. 3. Etiam ſi de cre- dulitate tantum, vel ſolo auditu deponat ibid. num. 4.&
Vnicus teſtis integer facit indiciũ 3 48. nu. 3. Aliquando dicitur plene probare pag. 349· num. 3. vbi declaratur.
Tradtatus.
Multa tractantur, quæ non perficiun-
tur, ideoq; non ſufficit probare tractatum 217. num. 4 Tranſuerſales, vide ſuprain verbo Collaterales.
V Valor.
Valor rei non probatur per teſtimoniũ de auditu alieno 2 995. num. ↄ7
Plus creditur teſti dicenti, rem valere ducenta, quam dicenti, eam valere cen- tum,& non plus 3. num. 4
Vaſallus.
Vaſallus teſtis eſſe poteſt pro ſuo do- mino pag. 9. verſ.ex prædicta doctrina.
1I NDE N.
F? N 15.
Venereæ res.
Venereæ res quæ dicantur, vide ſupra
in verbo, res Venereæ. Veriſimile.
Veriſimiliora deponere dicũtur teſtes, qui dicunt conſonantia iuri cõmuni z35. num. I
Veritas. 1 Veritas ſuper omnia amandaeſtpag. 6. in fine. Vinum.
Vinũ eſſe dulce, non probatur perte-
ſtimonium auditus propriio6 num. 25 Viſus.
Senſus viſus eſt generalis ad alios ſen- ſus 242. in princ. Et pag. 3c3. num. 10
Proprius viſus& proprius auditus, ſunt ſenſus nobiliores,& reddũt homines cer- tiores⸗ol.num.z.
Senſus auditus nõ excludit viſum /303. ſub num. I1
Oculis magis credendum quam auri- bus. Sehen gehet vor hoͤren/ 242 num. 7
Oculatus teſtis præfertur decem au- ritis. vel plus valet vnus teſtis oculatus, quam decem auriti? 42. num. 9
Magis incredulæ ſunt hominibus au res, quam oculi 242. num. 10
Vitricus.
Vitricus eſt de iis perſonis, que ratione affectionis pro ſuſpectis habentur in di- cendo teſtimonio 1 8. num. 19
Voluntas, adde ſupraſponte, Spontaneus.
Vox.
Vox poteſt mutari,& alia ipſius loco ſubiici ⸗504. num.! 6. in fine.
Voxin infirmo facile alteratur /09. n. 38. Et paga 1½. num. 38.& 63
Voces à quibuſdam facile poſſunt fin gi& imitaria 14. num. 56. Et pag. 115. n. 63.
Voces clamantium in magno rumo- re& tumultu, difficile eſt intelligere 507. num. 28
Voces acclamantiũ, an probentur per teſtes⸗7. num. 29
Aliquem habere notas voces alicuius, præſumitur ex domeſticitate& vicinita- te 10. num. 39
Vulneratio.
Teſtis deponens A. vulneraſſe B. exi- ſtentẽ in ꝓximo cubili, aſſerẽs ſe audiuiſſe eorũ voces, quas notas habeat,& ſenſiſſe
ictus illatos, ꝓbat vulnerationẽ?/6. n. 27
—
——
—

en gcerri 48
aus tcd xr
acxdat rl iml
1 1on
Eerata, quæ in hoc primo libro præter opinionem irrepſerunt, ſic corrige. hagina 4 linea z6. lege, textu in d. 13. P.. in. penult lege, non teſtem. P. 8.717. 28.1ege, Iaſon in conſ.pag. 1I.(. 6.&ge, ſa- tis ea d. pag lin. 1⁊. pro ſed lege, ſeu. P. 13 1.13. De teſtamenrariis.(est. n. noua ſententia,) P. 17.1. 20. c. præſentium, P. z2. 1. l, lege, ad quintam Deciſionem ead pag. 7. ad quintam deciſionem. P. 27. 7,vlt. rerum ablatarum. P. 31. lin. ante. pen.l. Burbarius. D. 35 l. 6.ſege,& adde,luramenum in ſupplementum. P.39.(. 4.. vltro. P. 4 11. 2. pro in, lege, ei. E. 5.vlt ib,, ſolet adde contra partem aduerſam vel fiſcum producentes. E. 52.1. 5. ſuper quinto Decretalium. P.«ad.! 12. De accuſat. Deciſ.ʒ pag.37 J. P. /5.1. 2 7. De indiciis. P. 7.1. 28 pro Marflege Marian. P. 5 8. I. 14. ead. 5. 1.38. lege ſing. ſuo 117. D. 631. 14.erubucrunt. D. 66.I. z. Marcus, ibid lege, num. 2.& 3. ead. ag. lin. 33.& 14. lege ſic. mentem. ldeoque etiãſi corpore fuerit intacta, nontamen diciturcaſtè& honaſtè viuere, imò adultera dicitur. P. 67 1.5ege, verum eſſe poſſe. ead. pag. lin. 29 pro&clege,&, pag 69.1l. 26. probant. P. 71I.18.,hi. in princ. adde, de Teſtibus. P. 7. lin.12. lege Burſat. conſ. 49. L. 78.lantepen. lege, Kefert& ſequitur. P. 81 lin. Ir. lege, editionem Lugdunenſem. P. S3.lin. vlt. lege, num. 3. P. 84. l. 5. lege, quid, pro quod. P. 85 concluſioni. P. 86. I.5.lege, adde, ſic quoq; loquuntur in,&c. pag. ead l. 21. delentur. P. 91. 1n. I. detenon,&lege, ſic indiſtincte,&c. P. 9 2. lin. 18. adde& lege, quando in illa cauſa. P. 95.1. 28 ege, pag. 250. in princ.&c. P. 103. lin. antepen pro vbi, lege,vt. P 107.1. 22 onſ. 73. D. 109. lin. 12. depoſitione. P. III. in. 9. nulla fides. P. 118 1 8 producenti. P3 2. I. 14. dele primum, eſſe, Mlege, magis ſtandum eſſe. D 13 lin. 14. pro, Baſilienſem, lege, Lugdu- nenſem ead pag lin. 23. Conſ. 68. D1306.I. 27. 28 pro col. 18lege, num. 29. verſſed tunc quæro. P.137. lin. 3. allegando, Ibid. Im. 4 c. in. in fine,extra pag. ead I. 26. iribus teſtibus affirmantibus. P. 138. lin. z.Aliud. P.1391. z0 lib. I. com. PI40. 119 15, Col. antepen. in fine, adde, num. 29. P. 149 J.8. dele adhoc. P. 15 2. ln. 3. dele, eſt. P. 15 6. lin. z. C. J.§.potro. P.1 8. 1. 11. egenum. 14. verſic non obſtat. P 16 0.lin. z. ibi. 96 3 adde, incip. multum, Me. P.163 lin. 9. pro illos tres, lege, illuin ter- tium. P1731in 2. Cagnolus. P. 17 6. lin. 2 1. pro alios, lege duos. P. 177. lin. 19. concluſ. z2. P 201.lin. 6. pro in, lege, ei. P. 210. 3,Concluſione. B. 211. ln. 14. nuſquam. D. 23 4 lin. vlt. pro ſit, lege, fit. P 2371lin. 28 Conſ. 152. num. 4. P. 238. lin.. pro ſcribentis, lege, alicuius. P. 240. lin. 7. Huius loci materia. P. 244.lin. 15 17. Adde in margine duos num. 6.& 7. Dag.251 1. 19 pro nam, lege, num. P 256 lin 15. lege num. 16. P. 26 9. lin. 11 pro, quæquam, lege quæque. P.27O.num. ĩ⁊ in fi- ne, dele ilas duas oltimaslineas. P 276 lin. 5. auditu ſeu fama. P. 283.1. z21. conſ 216. P. 29 1. Ain. 19. Dominio. P. 29 4 lin. 6. Porcul. P3O6 lin alt legenum. 19. P. II. lin. 10. pro ſequitur, lege, ſeq; Pag. 314. lin 12. quæſt. 5. Pag 32 4lin. 2. lege,& di- cerur. D3 26 lin. Eccil. P329. lin. 6, ro Delege, num.5.& 6. P.333.lin. z 4. †ro iudicet, lege indicet..344 lin. 8. G 9. 1ege fol. 346. 1
mn,—— „ ͤͤͤ
1

—*——
24
—

7 8
4 1
—————— 3 6 . 2—

1 1 4

—

0 : . — ⁸ — 12 L.
—
”
— yꝑccͤ